30. Getekend 1. Teylingen programmarekening 2023 definitief

Behorend bij raadsbesluit Programmarekening 2023 Marjolein van Egeraat Griffier van Teylingen

Samen maken we

Samen maken wij Teylingen Programmarekening 2023

Digitaal ondertekend door Marjoleine van Egeraat op 04-07-2024

Inhoudsopgave Voorwoord ...............................................................................................................................................................................................................4 Rekening in één oogopslag ....................................................................................................................................................................5 Leeswijzer ...........................................................................................................................................................................................................6 1 Programmaplan................................................................................................................................................................................................8 1.1 Programma 1 Samenleven ....................................................................................................................................................................9 1.1.1 Vitaliteit........................................................................................................................................................................................................

11 1.1.2 Talentontwikkeling .............................................................................................................................................................................. 14 1.1.3 Zorg voor elkaar ..................................................................................................................................................................................... 19 1.1.4 Werk en inkomen.................................................................................................................................................................................. 24 1.1.5 Opgroeien en opvoeden ................................................................................................................................................................. 29 1.1.6 Thuis wonen............................................................................................................................................................................................. 35 1.1.7 Hulp bij meedoen.................................................................................................................................................................................

39 1.1.8 Verbonden partijen.............................................................................................................................................................................. 41 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................................................................... 42 1.1.10 Kaderstellende stukken .................................................................................................................................................................. 46 1.1.11 Wat heeft het gekost? ..................................................................................................................................................................... 47 1.2 Programma 2 Leefomgeving ............................................................................................................................................................ 50 1.2.1 Veiligheid ...................................................................................................................................................................................................

52 1.2.2 Mobiliteit .................................................................................................................................................................................................... 59 1.2.3 Wonen ......................................................................................................................................................................................................... 62 1.2.4 Implementatie Omgevingswet .................................................................................................................................................... 66 1.2.5 Gebiedsontwikkeling .......................................................................................................................................................................... 68 1.2.6 Openbare ruimte en duurzaamheid ......................................................................................................................................... 69 1.2.7 Verbonden partijen..............................................................................................................................................................................

75 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................................................................... 76 1.2.9 Kaderstellende stukken ..................................................................................................................................................................... 79 1.2.10 Wat heeft het gekost? ..................................................................................................................................................................... 80 1.3 Programma 3 bedrijvigheid ............................................................................................................................................................... 82 1.3.1 Lokale economie ................................................................................................................................................................................... 84 1.3.2 Regionale economie ...........................................................................................................................................................................

86 1.3.3 Verbonden partijen.............................................................................................................................................................................. 88 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................................................................... 89 1.3.5 Kaderstellende stukken ..................................................................................................................................................................... 90 1.3.6 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................................................................ 91 1.4 Programma 4 Bestuur en ondersteuning .................................................................................................................................. 92 1.4.1 Regionale samenwerking ................................................................................................................................................................ 93 1.4.2 Dienstverlening, participatie & communicatie ...................................................................................................................

95 Verbonden partijen................................................................................................................................................................................. 101

2

Beleids- en prestatie-indicatoren......................................................................................................................................................... 102 1.4.5 Kaderstellende stukken .................................................................................................................................................................. 104 1.4.6 Wat heeft het gekost? ..................................................................................................................................................................... 105 1.5 Algemene dekkingsmiddelen........................................................................................................................................................ 106 1.5.1 Overhead................................................................................................................................................................................................. 109 1.5.2 Vennootschapsbelasting............................................................................................................................................................... 109 1.5.3 Wat heeft het gekost? .....................................................................................................................................................................

110 2 Paragrafen ...................................................................................................................................................................................................... 111 Paragraaf lokale heffingen ....................................................................................................................................................................... 112 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................ 117 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................... 122 Paragraaf financiering ................................................................................................................................................................................. 132 Paragraaf bedrijfsvoering .......................................................................................................................................................................... 137 Paragraaf verbonden partijen ..........................................................................................................................................................

142 Paragraaf grondbeleid .......................................................................................................................................................................... 155 Paragraaf duurzaamheid ........................................................................................................................................................................... 167 Paragraaf open overheid........................................................................................................................................................................... 168 Paragraaf opvang ontheemden ........................................................................................................................................................... 169 Financiële jaarrekening .............................................................................................................................................................................. 171 3.1 Balans ............................................................................................................................................................................................................ 171 Totaaloverzicht resultaat per programma................................................................................................................................

174 3.3 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening............................................................................ 175 3.4 Toelichting op de balans .................................................................................................................................................................. 180 3.5 Toelichting op de programma's ................................................................................................................................................... 197 1. Samenleven............................................................................................................................................................................................ 197 2. Leefomgeving....................................................................................................................................................................................... 210 3. Bedrijvigheid .......................................................................................................................................................................................... 217 4. Bestuur en ondersteuning ............................................................................................................................................................

220 Algemene dekkingsmiddelen.......................................................................................................................................................... 223 Overzicht van incidentele baten en lasten .................................................................................................................................... 226 3.7 Structureel evenwicht......................................................................................................................................................................... 239 3.8 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................................................... 239 Bijlage 1: SISA-verantwoording ............................................................................................................................................................. 241 Bijlage 2: Overzicht investeringskredieten ..................................................................................................................................... 261 Bijlage 3: Wet Normering Topinkomens....................................................................................................................................

278 Bijlage 4 Risico-inventarisatie ................................................................................................................................................................. 280 Bijlage 5: Overhevelingen......................................................................................................................................................................... 288 Bijlage 6: Overzicht baten en lasten per taakveld...................................................................................................................... 296 Bijlage 7: Overzicht mutaties van de reserves ........................................................................................................................ 304 3

Voorwoord Het college van burgemeester en wethouders presenteert de jaarrekening 2023. Hierin kunt u zien met welke activiteiten we ons beleid hebben uitgevoerd en hoe we het geld van de gemeente hebben uitgegeven in 2023. Wij leggen hiermee als college verantwoording af over het gevoerde beleid. Uitgangspunt van deze verantwoording is de door de raad vastgestelde begroting 2023. In deze jaarrekening geeft het hoofdstuk ‘Rekening in één oogopslag’, op hoofdlijnen inzicht in de financiële resultaten over het in 2023 gevoerde beleid. Er zijn flinke stappen gezet op het gebied van: veiligheid, wonen, onderwijs, duurzaamheid en positieve gezondheid. Zo is de bouw van de nieuwe woonwijk Hooghkamer in Voorhout afgerond en zijn in Sassenheim zijn alle voorbereidingen getroffen om in 2024 te kunnen gaan bouwen aan ‘De Bloementuin’. Dit nieuwbouwproject zorgt voor 56 duurzame woningen: volledig gasloos, goed geïsoleerd, uitgerust met de meest moderne en energiezuinige installaties. In 2023 kwam de Community Aanpak bijeen: gemeente, vrijwilligers en maatschappelijke partners denken in dit netwerk samen na over oplossingen voor inwoners die het moeilijk hebben. Ook aan de nieuwe integrale Veiligheidsnota is in 2023 hard met elkaar gewerkt. Door beperkte menskracht en geld kunnen we niet alles even intensief doen en moeten we keuzes maken in wat we prioriteit geven.

Daarom is er samen met inwoners, ondernemers, professionals en de raadsleden gekeken welke veiligheidsthema’s de komende jaren extra aandacht verdienen. Complexe maatschappelijke opgaven De gemeente heeft te maken met een toenemend aantal complexe maatschappelijke opgaven. Opgaven waarbij de vraag om een oplossing rechtstreeks of via de landelijke overheid bij de gemeenten wordt neergelegd, boven op het reguliere werk. Zo heeft de opvang van Oekraïense vluchtelingen ook in 2023 veel inspanning gevraagd van zowel de organisatie als vrijwilligers en maatschappelijke partners in Teylingen. In veel gevallen is een voldoende resultaat alleen haalbaar door samen te werken met onze partners en daarbij elkaars kwaliteiten zo goed mogelijk te benutten. Ondanks het positieve jaarresultaat zien we tegelijkertijd belangrijke zorgelijke ontwikkelingen. Alles wordt duurder, ook voor de gemeente. Schaarse materialen en krapte op de arbeidsmarkt zorgen ervoor dat werkzaamheden en projecten vertraging oplopen of stil komen te liggen. De druk op de woningmarkt blijft hoog. We blijven bouwen voor alle doelgroepen. Deze ontwikkelingen leiden tot onzekerheden en hebben een direct effect op het financieel meerjarenbeeld. We gaan een periode tegemoet waarin we lastige keuzes moeten maken om ambities waar te kunnen maken.

Bij deze keuzes willen we onze inwoners, ondernemers en verenigingen betrekken, want samen maken we Teylingen. Oog voor iedereen Het raadsprogramma, de coalitieafspraken en het collegewerkprogramma hebben alle drie dezelfde titel: “Samen maken wij Teylingen". Hierbij hebben we oog voor iedereen, juist in onzekere tijden. We willen dat onze inwoners, jong en oud, prettig kunnen leven in Teylingen. Zo voeren we de energietransitie uit en omarmen de circulaire economie, waarin spullen en grondstoffen zoveel mogelijk worden hergebruikt. En zorgen we dat er woningen komen, die passen bij de behoefte en het budget van onze inwoners. Dit is de tweede jaarrekening waarin wij in deze samenstelling als college verantwoording afleggen. Als college hebben we de ambitie om aansluiting te vinden bij onze inwoners, samen te werken, zodat wij de noodzakelijke flexibiliteit kunnen genereren om in te spelen op de wisselende omstandigheden en vragen. Tegelijkertijd moeten wij de slagkracht leveren om de opgaven aan te pakken waarmee we worden geconfronteerd, en willen we maatschappelijke waarde leveren. De huidige verantwoording is ingedeeld naar de programma’s zoals we die kennen vanuit de door de raad vastgestelde meerjarenbegroting 2023-2026. Deze programma’s zijn: 1) Samenleven: De voortgang binnen de opgaven die zijn opgenomen in de Maatschappelijke agenda Teylingen. 2)

Leefomgeving: De voortgang van de opgaven die te maken hebben met de (schaarse) ruimte, woningmarkt, ondermijning, recreatie, infrastructuur en mobiliteit, klimaat, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

3)

Bedrijvigheid: De voortgang van de opgaven die te maken hebben met regionale economie, lokale economie, recreatie en toerisme en de bollensector

4)

Bestuur en ondersteuning: De voortgang van de opgaven die we hebben als lokale bestuurders in de regionale samenwerking, de samenwerking in de Duin- en bollenstreek en de kwaliteit van onze dienstverlening.

Tot slot Namens het gemeentebestuur willen we onze waardering uitspreken aan iedereen die heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van deze jaarrekening en de behaalde resultaten in 2023. Niet alleen de organisatie HLTsamen, maar ook alle inwoners, partners en bedrijven. Samen blijven we streven naar een gemeente waar iedereen zich thuis voelt en kansen krijgt om zich te ontwikkelen. Namens het college van burgemeester en wethouders, M.E.I. Volten, wethouder financiën.

4

Rekening in één oogopslag Inleiding De gemeente maakt elk jaar een jaarrekening om te laten zien waaraan zij het afgelopen jaar geld heeft besteed, als verantwoording naar onze inwoners. In de jaarrekening 2023 doen wij als college verslag van onze activiteiten en resultaten in 2023. Uitgangspunt van onze verantwoording is de door de raad vastgestelde meerjarenbegroting 2023. De rekening in één oogopslag geeft op hoofdlijnen inzicht in de financiële resultaten over het gevoerde beleid in 2023. Het saldo van de jaarrekening Teylingen 2023 bedraagt € 3.206.000 positief.

5

Leeswijzer Inleiding De inrichting van de programmarekening wordt door het Besluit begroting en verantwoording (BBV) voorgeschreven en bestaat uit het jaarverslag (beleid) en de jaarrekening (financiën). Het jaarverslag bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. Programmaplan Het door de raad vastgestelde programmaplan geeft de onderstaande programma-indeling: 1. Samenleven 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur en ondersteuning Gevolgd door het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen. Met deze indeling van de programma’s en de daarbinnen opgenomen thema’s ontstaat een logische clustering van beleid, waarmee de integraliteit wordt vergroot en de programmasturing wordt versterkt. Ook ontstaat er meer aansluiting tussen het coalitieakkoord, het collegewerkprogramma en de programmabegroting. In elk programma wordt per thema inzicht gegeven in de te bereiken doelstellingen (“wat wilden we bereiken”). Vervolgens wordt met de activiteiten (“wat hebben we daarvoor gedaan”) aangegeven hoe we deze doelstellingen hebben bereikt. Deze activiteiten hebben dit jaar onze speciale aandacht gehad. Reguliere, jaarlijks terugkerende taken waarover geen verdere bijzonderheden over te vermelden zijn, zijn niet in de programma's opgenomen. De stoplicht-aanduiding laat in één oogopslag zien wat de stand van zaken is van een activiteit.

De actiepunten die nieuw zijn ten opzichte van het collegewerkprogramma, zijn voorzien van een markering. Legenda stoplichtrapportage Status Volgens planning nog niet gestart

Kleur

Vertraging met financiële consequenties of kan niet worden uitgevoerd.

Vertraging zonder financiële consequenties

In uitvoering / loopt volgens planning

Afgerond / bestaand beleid wordt gecontinueerd.

6

Elk thema wordt afgesloten met de verplichte beleidsindicatoren en, waar van toepassing, prestatieindicatoren. De beleidsindicatoren zijn verplicht voorgeschreven gegevens die een trend kunnen signaleren. Deze gegevens worden voornamelijk vanuit externe bronnen verkregen. Deze informatie is ook beschikbaar op www.waarstaatjegemeente.nl. Elk programma wordt afgesloten met het financiële overzicht “Wat heeft het gekost?”. In dit overzicht staan per thema de lasten en baten vermeld. Dit geldt ook voor de mutaties op de reserves. Alle lasten zijn negatief opgenomen en alle baten positief. In de tabellen waar de bedragen afgerond zijn op € 1.000 kunnen afrondingsverschillen in totaaltellingen voorkomen. Na de vier programma’s wordt inzicht gegeven in de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting. Paragrafen Naast het programmaplan geven de paragrafen een totaaloverzicht van de in de diverse programma’s opgenomen elementen. Zoals de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen of Verbonden partijen. Wij gebruiken in de opzet de standaard indeling van het Besluit begroting en verantwoording (BBV).

Jaarrekening De financiële jaarrekening bestaat onder meer uit de grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening, een totaaloverzicht van de lasten en baten inclusief toelichting, de balans inclusief toelichting, een overzicht van de investeringen, de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde lasten en baten per taakveld.

7

1 Programmaplan

8

1.1 Programma 1 Samenleven Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke agenda (MAG) Samen met inwoners en organisaties hebben we gekeken wat we willen bereiken op verschillende maatschappelijke thema's. Denk hierbij aan Vitaliteit, Zorg voor elkaar, Opgroeien en Opvoeden en Werk & Inkomen. We hebben met elkaar ambities gemaakt: doelen die we de komende jaren met elkaar willen bereiken. Om die ambities te kunnen bereiken, hebben we elkaar hard nodig. Samen werken we aan de grote thema’s waar we de komende jaren voor staan. In 2023 is samen met maatschappelijke partners gewerkt aan het realiseren van deze ambities. Hier zijn ook steeds vaker bewoners, bewonersinitiatieven en verenigingen bij betrokken. Stand van zaken ‘herijking subsidiebeleid’: In het 3e en 4e kwartaal van 2023 is met externe ondersteuning en expertise gewerkt aan de herijking (van de bouwstenen) van het gemeentelijke subsidiebeleid. Dit geldt voor alle 3 de HLT-gemeenten en wordt mede vorm gegeven op basis van de aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen uit 2022. Deze opdracht bevat meerdere elementen. Allereerst wordt de koppeling met de Maatschappelijke Agenda (MAG) versterkt. Daarnaast wordt gewerkt aan uitbreiding en flexibilisering van de manieren van subsidiëren en wordt er waar mogelijk ook een efficiencyslag gemaakt.

De beleidsvoorstellen zijn uiteindelijk in januari 2024 opgeleverd en zijn waar nodig in het 1e halfjaar 2024 in besluitvorming gebracht. De voorstellen worden van kracht met in gang van het subsidiejaar 2025. Stand van zaken ‘kostenbeheersing Sociaal Domein’: Begin 2023 is de aanpak kostenbeheersing sociaal domein gestart. Deze aanpak bestaat uit een spoor Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en een spoor Jeugd. Voor de Wmo is in 2022 gestart met verkennende bijeenkomsten met gemeenteraden. De voorstellen zijn uitgewerkt en in oktober 2023 heeft het Dagelijks Bestuur van de ISD Bollenstreek besloten tot de invoering van Hulp bij het huishouden (HbH) -light vanaf 1 november 2023 en het toepassen van de PxQ methode (prijs voor elk uur geleverde zorg) vanaf 1 april 2024. De aanpak voor jeugd ligt iets complexer aangezien we te maken hebben met veel actoren. Er is in 2023 gewerkt aan de lokale, regionale en de samenwerking in de keten. Ook zijn er verschillende voorstellen voorbereid. Verdere besluitvorming op deze thema's vindt plaats 2024. De kostenbesparingen worden op zijn vroegst zichtbaar in 2025 en 2026. Met alle partners in de keten is in 2023 een werkconferentie gehouden. Eén van de afspraken is om de samenwerking in de keten nog meer te verbeteren. Deze afspraken worden in 2024 uitgewerkt en in uitvoering genomen.

Integrale verordening sociaal domein Door de gestelde prioriteiten en de beperkte ambtelijke capaciteit is er in 2023 nog geen begin gemaakt met de Integrale verordening. Wel zijn de voorbereidingen getroffen, zodat in 2024 gestart kan worden met het maken van deze nieuwe verordening. Werk en inkomen Er is een goede samenwerking opgezet met Provalu, het Jongerenpunt en mbo Rijnland voor het actief begeleiden van jongeren naar de arbeidsmarkt. Ook in 2023 is de taakstelling ruim gehaald. Via de Nederlandse Schuldhulproute en Geldfit zijn inwoners (anoniem) geholpen met persoonlijk advies en/of tips. Inwoners worden doorverwezen naar lokale schuldhulpverlening. Ook zijn we in 2023 gestart met het aanbieden van saneringskredieten, waardoor inwoners minder stress ervaren

9

Integrale toegang Vanuit transformatiemiddelen hebben we ingezet op een kwaliteitsimpuls bij de lokale toegang: Stichting Voor ieder 1. Een gedragswetenschapper en een kwaliteitsmedewerker hebben het team versterkt. De gedragswetenschapper heeft onder meer een spreekuur voor ingewikkelde casuïstiek en wordt betrokken bij veiligheidsvraagstukken. De kwaliteitsmedewerker zorgt onder meer voor betere werkprocessen, communicatie en rapportages. We hebben de sociale kaart in 2023 geïmplementeerd op basis van de 6 pijlers van Positieve Gezondheid. Brede SPUK/Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) De Brede-SPUK is een regeling van het Rijk. Een aantal uitkeringen wordt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gebundeld in 1 specifieke uitkering: Brede SPUK. Gemeenten kunnen dit geld inzetten voor het stimuleren van gezondheid, sport & bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Om in aanmerking te kunnen komen voor deze regeling is een plan van aanpak gemaakt: Vitaliteit op één in Teylingen. Dit plan is in oktober 2023 goedgekeurd door het ministerie van VWS. Daarmee kunnen we met name binnen de Maatschappelijke Agenda (MAG) op de 2 pijlers Vitaliteit en Zorg voor Elkaar de komende jaren meer bereiken.

10

1.1.1 Vitaliteit Wat wilden we bereiken? Doel:

De gezonde keuze moet de makkelijke keuze worden. We willen een fysieke en sociale omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening A1 De brede maatschappelijke agenda Deze activiteit wordt vanuit de campagne Viteylingen en de sluit aan bij de begrippen ‘brede welvaart’ en ‘Positieve Gezondheid’ en Vitaliteitstafel vormgegeven. In 2023 staat voor een opgave gerichte en zijn daar de ambities van de Brede integrale aanpak. SPUK-regeling 2023-2026 aan toegevoegd en vastgelegd in het plan van aanpak GALA ‘Vitaliteit op één in Teylingen’. Daarmee willen we in co-creatie met de werkvelden Sport & Bewegen, Cultuur, Welzijn en preventieve gezondheid, een gezonde en actieve leefstijl bevorderen. Het vormt daarnaast het nieuwe fundament voor de werkwijze van de Vitaliteitstafel en de campagne voor de periode 2024-2026. A2

A3

A4

Met onze partners dragen we bij aan Met het programma Viteylingen geven de uitvoering van het leefstijlakkoord wij uitvoering aan projecten die Viteylingen bijdragen aan een gezonde, sportieve en vitale levensstijl. “Iedereen doet mee” – stimuleren wij De Vitaliteitstafel (onder regie van het door burgerinitiatieven te programma Viteylingen) honoreert ondersteunen, waar daar ruimte voor lokale initiatieven die bijdragen aan is. een gezonde leefomgeving. In 2023 zijn 10 initiatieven gehonoreerd. Het monitoren, sturen en rapporteren Monitoring en rapportage vindt plaats van de taken die zijn belegd bij de vanuit het programma Viteylingen. De verschillende (uitvoerings)partners. monitor inrichten op basis van data staat gepland voor 2024.

11

Wat wilden we bereiken? Doel:

Onze inwoners worden gezonder ouder, zowel fysiek als mentaal, en hebben meer gezonde levensjaren door levenslang te investeren in een positieve en gezonde leefstijl

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening B1 In de omgevingsvisie formuleren we Binnen het plan van aanpak GALA onze doelen voor een gezonde ‘Vitaliteit op één in Teylingen’ is deze leefomgeving, met voldoende ruimte actie opgenomen. De voorzet voor een voor sport en beweging. Dit doen we ‘rondje Teylingen’ is gemaakt in 2023. De realisatie hiervan vindt plaats in 2024 door zowel accommodaties als buitenruimte uitdagend te maken: en 2025. dat nodigt uit tot bewegen. B2 We stimuleren bij het ontwikkelen Dit blijft een doorlopend doel. De van sportvoorzieningen het herinrichting van sport- en recreatiepark Elsgeest is gebaseerd op multifunctionele gebruik. multifunctioneel gebruik van deze locatie. In 2023 is de herinrichting van de sportvelden afgerond en is de groeninfrastructuur aangelegd. B3 We gaan door met het ondersteunen Deze activiteit is in 2023 opgenomen in en het uitrollen van “de sportieve het plan van aanpakGALA, maar nog routes” in de openbare ruimte. Hierbij niet gerealiseerd. In 2024 wordt een betrekken wij de buurtsportcoaches, 'rondje Teylingen' verder ontwikkeld. vanuit het programma Viteylingen. B4 We geven uitvoering aan het sport- In 2023 is uitvoering gegeven aan het en beweegbeleid. We voeren acties project ‘Model Sport en Onderwijs uit de sportnota "Teylingen Teylingen’.

Hieraan hebben 10 sportbeleid" uit. Dit draagt integraal basisscholen meegedaan. En hebben ook bij aan diverse ander pijlers zoals: de buurtsportcoaches van de Talentontwikkeling, Zorg voor Elkaar, Combibrug Sport-, beweeg-, en Opgroeien en Thuis wonen. cultuuractiviteiten rondom het onderwijs uitgevoerd.

12

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Regionaal Bureau Leerplicht (RBL: onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) HECHT (voorheen RDOG Hollands Midden) Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Onderwijsveld Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Voor ieder 1 Kinderopvang organisaties Bedrijfsleven Sportaanbieders, sportstichtingen, Combibrug Welzijn Teylingen Welzijnskwartier Serviceorganisatie Zorg (SoZ) en aanbieders Jeugdhulp Culturele organisaties en -verenigingen, zoals Bibliotheek Bollenstreek, kunstenaars, kunstcommissie, Cultuureducatiegroep, Kunstgebouw, historische verenigingen The Pando Network

13

1.1.2 Talentontwikkeling Wat wilden we bereiken? Doel:

Talenten van inwoners worden meer benut

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving A1 We voeren acties uit de cultuurnota ‘Cultuur raakt alles’ uit. Dit draagt integraal ook bij aan andere pijlers waaronder: Vitaliteit, Zorg voor Elkaar, Opgroeien en Opvoeden en Thuis wonen.

A3

A3

A4

Stand van zaken jaarrekening Voor de uitvoering van de nota 'Cultuur raakt alles' is in oktober een cultuurweek georganiseerd en een Actiekrant gemaakt. Hierbij zijn vele culturele verenigingen en maatschappelijke partners betrokken. Het doel hiervan is het versterken en door ontwikkelen van de bijdrage van kunst en cultuur aan de ambities van de Maatschappelijke Agenda (MAG). Met onze partners werken we Er is een actieweek voor cultuur in ambities uit om te komen tot een Teylingen georganiseerd, waarin verbinding en samenwerking zijn leven lang ontwikkelen en persoonlijke ontplooiing. Wij gezocht met zorg, welzijn, onderwijs stimuleren verbindingen van de en het bedrijfsleven. Bestaande cultuursector met zorg, welzijn, programma's zijn versterkt, nieuwe onderwijs en het bedrijfsleven. initiatieven in gang gezet en er is gebouwd aan een nieuw cultureel platform voor Teylingen. We voeren de acties uit het regionale Over de acties rondom convenant Bondgenootschap voor (laag)geletterdheid wordt Geletterdheid uit. gerapporteerd bij pijler 4: Werk en inkomen. In de omgevingsvisie formuleren we In de omgevingsvisie is het belang onze doelen voor een aantrekkelijk van kunst en cultuur in de omgeving kunst- en cultuurklimaat. opgenomen.

14

Wat wilden we bereiken? Doel:

Iedereen kan lezen, schrijven, rekenen, met geld en computers omgaan

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving B1 Wij benutten de Bibliotheek Bollenstreek als facilitator voor cultuur en sociaal domein.

B2

Stand van zaken jaarrekening De bibliotheek is een laagdrempelig toegankelijke publieke voorziening voor alle inwoners van Teylingen om te lezen, leren, werken, ontwikkelen en ontmoeten. In 2023 zijn door de bibliotheek diverse activiteiten georganiseerd die bijdragen aan:

- Bevordering taalvaardigheid en bestrijden van laaggeletterdheid; - Digitale inclusie ter bevordering van zelfredzaamheid; - Bevordering taalontwikkeling voor de jeugd ; - Community Library: praatgroepen, workshops, debatten, exposities. Organiseren van een maatschappelijk Bij de Actieweek Cultuur, die in oktober debat. is georganiseerd, is met diverse maatschappelijke organisaties en bewoners het belang van kunst en cultuur in de nabije omgeving verkend.

15

Wat wilden we bereiken? Doel:

Iedereen, jong en oud, krijgt kansen en wordt gestimuleerd tot een zinvolle vrijetijdsbesteding

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving C1 Organisatie van de Kunstweek.

Stand van zaken jaarrekening In november 2023 is in Warmond de Kunstweek georganiseerd met onder andere voorstellingen, exposities, lezingen, muziek en workshops. Dit jaarlijks terugkerend evenement wordt georganiseerd door vrijwilligers. Het bureau ‘Ministerie van verhalen’ is aangesteld als aanjager van de Actieweek Cultuur in oktober 2023.

C2

Aanstellen van culturele aanjagers (arrangeurs) voor activiteiten en programma's.

C3

Oprichten van een cultureel platform Er is een cultureel platform opgericht tijdens de Actieweek Cultuur in oktober 2023. De afspraken en ideeën die tijdens deze actieweek zijn gemaakt, worden verder uitgewerkt in 2024. Hiervoor is in 2024 een vervolgbijeenkomst gepland, waarbij het cultureel platform verder wordt ingericht. Uitzetten van een kunstroute Er is een Jan Steen-wandeling (Teylingen-breed). georganiseerd door initiatiefnemers in Warmond. Het initiatief voor uitbreiding van deze kunstroute in 2024 met een fiets- en/of vaarroute ligt bij de verenigingen en initiatiefnemers.

C4

16

Wat wilden we bereiken? Doel:

Meer kinderen en volwassenen kunnen kennismaken met diverse vormen van expressie en culturele uitingen

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening D1 Basisscholen nemen deel aan In 2023 hebben de leerlingen van de Programma Cultuureducatie met basisscholen in Teylingen Kwaliteit 2021-2024 en Verwonder om deelgenomen aan het Programma de Hoek. 'Cultuureducatie met Kwaliteit 20212024' en ‘Verwonder om de Hoek’. D2 Plaatsen beeldende kunst in de Voor het Molentochtpark is gestart met openbare ruimte. het proces om een beeldend kunstwerk in het park te plaatsen. Uit alle inschrijvingen zijn drie kunstenaars geselecteerd om een schetsontwerp te maken en te presenteren aan de kunstcommissie. Aan een van deze drie kunstenaars wordt de definitieve opdracht verleend. De verwachting is dat het kunstwerk wordt geplaatst in het eerste kwartaal van 2025. D3 Er is een ruim en gevarieerd cultureel In Teylingen zijn er verschillende aanbod. culturele verenigingen met een rijk aanbod op het gebied van zang, dans, muziek en podiumkunsten. Wat wilden we bereiken? Doel:

Er zijn in de buurten voldoende gelegenheden om elkaar te ontmoeten, te bewegen en voor cultuurparticipatie: kleinschalig, laagdrempelig, toegankelijk en betaalbaar.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening E1 Er zijn voldoende accommodaties en Het huidige accommodatiebeleid is voorzieningen, zoals theaters en aan vernieuwing toe. In 2024 wordt multifunctionele gebouwen. nieuw accommodatiebeleid opgesteld. E2

Inzetten van kunstvouchers.

Op basis van ‘Welzijn op Recept’ kunnen huisartsen via Welzijn Teylingen passend aanbod binnen kunst en cultuur aanbieden.

17

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Bureau Leerplicht (onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek Provalu Hecht (voorheen RDOG Hollands Midden) Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Onderwijsveld Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Voor ieder 1 Kinderopvang organisaties Bedrijfsleven Sportaanbieders, sportstichtingen, Combibrug, Welzijn Teylingen Welzijnskwartier SoZ en aanbieders Jeugdhulp Culturele organisaties en -verenigingen, zoals Bibliotheek Bollenstreek, kunstenaars, kunstcommissie, Cultuureducatiegroep, Kunstgebouw, historische verenigingen

18

1.1.3 Zorg voor elkaar Wat wilden we bereiken? Doel: Inwoners zijn (meer) betrokken bij hun buurt en kijken naar elkaar om Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving A1 We faciliteren en stimuleren buurtwerk dat is gericht op elkaar kennen en naar elkaar omzien.

A2

We moedigen buurtinitiatieven aan, bijvoorbeeld met onze contactfunctionaris en wijkavonden.

Stand van zaken jaarrekening In 2023 hebben wij Burendag, NLdoet, adoptiegroen en ‘Idee kom er mee’ ondersteund. Daarnaast hebben wij ook in 2023 inwoners, verenigingen en bedrijven met complexe vragen ondersteund, hen binnen de organisatie wegwijs gemaakt en gekoppeld aan onze samenwerkingspartners. Doorlopend proces

Wat wilden we bereiken? Doel:

Jong en oud voelt zich prettig en veilig in de wijk en op straat. Voor deze ambitie werken we samen met Openbare Orde en Veiligheid.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening B1 We zetten outreachend jongerenwerk Jongerenwerkers doen hun werk in. zoveel mogelijk in de leefwereld van de jongeren. B2

We zetten de ervaringen uit het uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg ‘Omzien naar elkaar’ in om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren.

Maatschappelijke zorg werkt samen met de afdeling Openbare Orde en Veiligheid (OOV). In de wijken worden Bemoeizorg, de Wijk-GGD en ‘GGZ- in de wijk’ ingezet.

19

Wat wilden we bereiken? Doel:

Minder mensen voelen zich eenzaam

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening C1 We voeren het plan lokale aanpak Tijdens de Week van verbinding en eenzaamheid uit in samenwerking ontmoeting in oktober 2023 zijn meer met maatschappelijke partners en dan 35 activiteiten uitgevoerd. werken aan de doorontwikkeling van Stichting Welzijn Teylingen heeft met de aanpak van eenzaamheid. een brede groep van ongeveer 20 organisaties een structuur voor een eenzaamheidsaanpak neergezet. Aan het eind van 2023 is een aanzet gegeven voor een nieuwe versie van het plan van aanpak Eenzaamheid. De verwachting is dat dit in het tweede kwartaal van 2024 gereed is. C2 We faciliteren en stimuleren De Stichting Welzijn Teylingen laagdrempelige ontmoetingen. organiseert in de buurtkamers in de dorpskernen ontmoetingsbijeenkomsten voor ouderen. Welzijnskwartier organiseert laagdrempelige inlopen in onder meer de jongerencentra Fascinus (Sassenheim) en Ex-Voto/@Hok. Kenmerken van de ontmoetingsactiviteiten zijnhet vergroten van de sociale vaardigheid van de deelnemers en het versterken van de netwerken van de jongeren en ouderen.

20

Wat wilden we bereiken? Doel:

De draagkracht en draaglast van mantelzorgers zijn in balans

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening D1 We ondersteunen mantelzorgers met Stichting Welzijn Teylingen voert deze informatie en advies, begeleiding en opdracht uit. Mantelzorgadviseurs van hulp op maat via de Regeling Welzijn Teylingen bieden een ondersteuning mantelzorg en luisterend oor, geven informatie, respijtzorg. advies, begeleiding en hulp op maat. Mantelzorgers kunnen, als zij behoefte hebben aan een adempauze, een beroep doen op de Regeling ondersteuning mantelzorg en respijtzorg. D2 We werken samen met het Er is een projectgroep Respijtzorg Zorgkantoor, zorgorganisaties en (vanuit de regionale werkgroep andere gemeenten om de ouderen) met vertegenwoordigers van mogelijkheden voor respijtzorg gemeenten, Zorg & Zekerheid en verder te verbeteren. zorgorganisaties. In het najaar van 2023 hebben wij akkoord gegeven op de uitvoering van de pilot 'logeerzorg', waarbij een persoon met dementie kan gaan logeren op een locatie om de mantelzorger ademruimte te geven. De eerste logeervoorziening in deze pilot is gerealiseerd in Alphen aan de Rijn. D3 We bevorderen signalering, We hebben deze opdracht belegd bij doorverwijzing en aandacht voor de welzijnsorganisaties. Zij agenderen mantelzorgers bij maatschappelijke dit in de netwerken waar zij deel van partners. uitmaken en bij de individuele samenwerkingspartners

21

Wat wilden we bereiken? Doel:

Mantelzorgers en vrijwilligers weten zich gesteund door de gemeente

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E1 We waarderen mantelzorgers met het mantelzorgcompliment.

E2

E3

E4

Stand van zaken jaarrekening We waarderen mantelzorgers met een VVV-bon of bonnen van lokale ondernemers ter waarde van € 100. De mantelzorgers krijgen deze tijdens een van de uitreikmomenten waar ze ook in gesprek kunnen met elkaar en met een mantelzorgadviseur. We werken aan een actieve In 2023 zijn met Stichting Welzijn participatie van mantelzorgers bij de Teylingen voorbereidingen getroffen beleidscyclus voor een nieuwe regeling voor mantelzorgondersteuning. Hierbij zijn de mantelzorgondersteuners van Stichting Welzijn Teylingen betrokken. We zullende Nederlandse vereniging voor mantelzorgers (MantelzorgNL) consulteren bij het opstellen van de regeling. Naar verwachting ligt de regeling in 2024 ter goedkeuring voor. We waarderen vrijwilligers door het Er zijn verschillende uitreiken van vrijwilligersprijzen. vrijwilligersinitiatieven beloond met de Teylingerprijs. Voor de nummers 1, 2 en 3 is hieraan een geldbedrag gekoppeld. Ook werd er een publieksprijs uitgereikt. We zorgen voor begeleiding naar We hebben in Teylingen verschillende vrijwilligerswerk en ondersteunen typen ondersteuning voor vrijwilligers vrijwilligersorganisaties. We gerealiseerd. Via de talentscan van verbinden vraag en aanbod. Stichting Welzijn Teylingen, de vrijwilligersvacaturebank en de vrijwilligersacademy worden vrijwilligers ondersteund bij het (vinden van) vrijwilligerswerk.

Rond vrijwilligerswerk werken diverse maatschappelijke organisaties in Teylingen samen, denk bijvoorbeeld aan Stichting Welzijn Teylingen, de bibliotheek en Fietsmaatjes Teylingen. We subsidiëren Stichting Present Bollenstreek en Stichting de Zevensprong.

22

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Bureau Leerplicht (onderdeel van Holland Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Rijnland) Stichting MEE ISD Bollenstreek Stichting Lumen Provalu Kwadraad Hecht (voorheen RDOG Hollands Midden) Holland Stichting Welzijn Rijnland Welzijnskwartier Speeltuinverenigingen Uitvoeringsorganisaties maatschappelijk vastgoed Sportaanbieders Zorgaanbieders Culturele organisaties en verenigingen Historische Kring Voorhout Stichting oud-Sassenheim Stichting Molen Historisch Warmelda Warmond Combibrug Voor Ieder 1 Ondernemers Onderwijs/schoolbesturen Kinderopvangorganisaties Bibliotheek Bollenstreek

23

1.1.4 Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Doel:

Zo veel mogelijk inwoners zijn in staat in hun eigen inkomen te voorzien

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening A1 We bieden inwoners met een afstand Provalu begeleidt inwoners met een tot de arbeidsmarkt, in samenwerking afstand tot de arbeidsmarkt richting met onze sociale partners kansen op werk of zinvolle dagbesteding in participatie door werk of samenwerking met ISD Bollenstreek. vrijwilligerswerk. Daarnaast bemiddelen zij inwoners met een bijstandsuitkering naar passend werk. Voor statushouders worden aparte trajecten ontwikkeld. De in november 2023 vastgestelde Meerjarenvisie van Provalu zorgt voor een goede aansluiting op de Participatiewet. We hebben het regionaal Werkgevers ServicePunt (WSP) geopend, zodat voor de hele regio vraag en aanbod overzichtelijk is. Daarnaast is in september 2023 het Werkcafé geopend: een plek waar inwoners zonder afspraak binnen kunnen lopen met al hun vragen over het vinden van werk of omscholing. Er wordt hulp geboden die de kans op werk vergroot. We voeren Social Return on Investment (SROI) uit. Via SROI zetten we zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in bij (gemeentelijke) opdrachten. Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD) is ook verantwoordelijk voor de inburgering van onze statushouders. Er zijn onderwijsroutes ontwikkeld voor statushouders.

24

Activiteit Activiteit omschrijving A2 Wij voeren de acties uit het Taalpact uit om laaggeletterdheid onder inwoners te verlagen en de zelfredzaamheid te verhogen.

A3

Actief begeleiden van praktijkonderwijs (PRO)/ Voorgezet onderwijs (VSO) jongeren naar de arbeidsmarkt in samenwerking met Provalu, het Jongerenpunt en mbo Rijnland.

Stand van zaken jaarrekening In 2023 hebben we met de Bibliotheek Bollenstreek en de gemeenten Hillegom, Lisse, Noordwijk en Oegstgeest en maatschappelijke partners gewerkt aan de acties uit het Taalpact 2023. We hebben onder andere een theatervoorstelling georganiseerd om meer bewustzijn te creëren over laaggeletterdheid. Daarnaast zijn de acties gericht op begrijpelijke communicatie vanuit gemeenten en partnerorganisaties en het toeleiden van inwoners met laaggeletterdheid naar passend taalonderwijs. De banden met onder andere het praktijkonderwijs (PRO)/ voortgezet speciaal onderwijs (VSO) en het Middelbaar beroeps onderwijs (MBO) Holland Rijnland zijn verder aangetrokken. De nieuwe stagetrajecten en leerlijnen worden onderzocht. Provalu doet dit in nauwe samenwerking met de twee andere sociaal ontwikkelbedrijven -RijnVicus en DZB (re-integratiebedrijf gemeente Leiden) in de arbeidsmarktregio. Ook in 2023 zijn de taakstellingen gehaald.

25

Wat wilden we bereiken? Doel:

Inwoners zonder betaald werk kunnen meedoen en ervaren een zinvolle bijdrage aan de samenleving

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening B1 In project Meedoen worden mensen Project Meedoen is gestopt in 2022. met een grote afstand tot de In 2023 hebben we oriënterende arbeidsmarkt geactiveerd naar nuttige gesprekken gevoerd met Welzijn dagbesteding en/of vrijwilligerswerk. Noordwijk, voor het project "Lekker Fit", dat een vervolg kan zijn voor het project Meedoen.. Oriënterende gesprekken met mogelijke samenwerkingspartners worden in het eerste kwartaal van 2024 voorgezet. B2 Wij bieden inwoners die (nog) niet in Er zijn diverse mogelijkheden en staat zijn om toe te treden tot de locaties waar mensen, passend bij hun arbeidsmarkt, een plek om deel te competenties en vaardigheden, een of nemen aan arbeidsmatige meerdere dagdelen kunnen dagbesteding. Dit vergroot de kansen deelnemen aan (arbeidsmatige) op uiteindelijke terugkeer naar de dagbesteding. Vanuit dagbesteding is arbeidsmarkt. het mogelijk door te groeien naar arbeid. Wat wilden we bereiken? Doel:

Het gebruik van minimaregelingen verbetert

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving C1 Het uitvoeren van communicatieacties om de bekendheid van de regelingen te vergroten onder zowel inwoners als de maatschappelijke partners.

Stand van zaken jaarrekening Via sociale media en de gemeenteberichten informeren we inwoners doorlopend. Om Stichting Leergeld extra onder de aandacht te brengen zijn alle inwoners aangeschreven. Ook zijn wij aangesloten bij de landelijke campagnes van het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Geldfit.

26

Wat wilden we bereiken? Doel:

Het aantal inwoners met problematische schulden neemt af

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening D1 We voeren acties uit het beleidsplan We vinden het belangrijk in een zo Schuldhulpverlening uit. Dit betekent vroeg mogelijk stadium inwoners met bijvoorbeeld dat we inzetten op vroeg (problematische) schulden te bereiken. signalering, preventie van schulden en Dit doen we door vroegsignalering en op bewustwording. de mogelijkheid om (anoniem) hulp te zoeken via de Nederlandse Schuldhulproute. Ook zijn we in 2023 gestart met het aanbieden van saneringskredieten, waardoor inwoners minder stress ervaren. Wat wilden we bereiken? Doel:

Inwoners met geldzorgen weten waar ze terecht kunnen voor hulp en hulp is toegankelijk en effectief

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening E1 Door aan te sluiten bij initiatieven die Via de Nederlandse Schuldhulproute zich specifiek richten op het en Geldfit zijn inwoners (anoniem) laagdrempelig bereiken en helpen geholpen met persoonlijk advies en/of van inwoners met (problematische) tips. Inwoners worden doorverwezen geldzorgen, maken wij de hulp naar lokale schuldhulpverlening. toegankelijker. E2 We voeren communicatieacties uit Via social media en om inwoners te informeren waar zij gemeenteberichten zijn inwoners met hulpvragen terecht kunnen. geïnformeerd. Daarnaast zijn alle inwoners aangeschreven om Stichting Leergeld extra onder de aandacht te brengen. Ook zijn we aangesloten bij de campagnes van het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Geldfit. E3 We bevorderen de samenwerking Diverse partners en vrijwilligers hebben tussen (schuld)hulpverleners, afgelopen jaar samengewerkt in de vrijwilligers en maatschappelijke Papierwinkel. Inwoners met een partners om effectief hulp te kunnen schuldhulpvraag zijn doorverwezen verlenen. naar de juiste organisatie. Bij de vroegsignalering wordt Humanitas betrokken. Ook zijn de flyers en website van de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) aangepast, zodat direct verwezen wordt naar Humanitas en Schuldhulpmaatje.

27

Wat wilden we bereiken? Doel:

Financieel misbruik van kwetsbare inwoners neemt af

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving F1 Wij nemen deel aan de Alliantie Financieel Misbruik.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Bureau Leerplicht (onderdeel van Holland Rijnland) Intergemeenschappelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD) Provalu Hecht (voorheen RDOG Hollands Midden) Holland Rijnland

Stand van zaken jaarrekening De Alliantie Financieel Misbruik is aangesloten bij het netwerk van de Alliantie één tegen eenzaamheid.

Overige samenwerkingspartners Onderwijsveld Centrum voor Jeugd en Gezin Voor ieder 1 Kinderopvang organisaties Bedrijfsleven Sportaanbieders, sportstichtingen, Combibrug Welzijn Teylingen Welzijnskwartier SoZ en aanbieders Jeugdhulp Culturele organisaties en -verenigingen, zoals Bibliotheek Bollenstreek, kunstenaars, kunstcommissie, Cultuureducatiegroep, Kunstgebouw, historische verenigingen DZB Leiden RijnVicus Alpen aan de Rijn KTS mbo Rijnland

28

1.1.5 Opgroeien en opvoeden Wat wilden we bereiken? Doel:

Ieder kind kan zich ontwikkelen en gaat naar school, opvang/zorg of (leer)werktraject

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving A1 We kopen met de regio passende jeugdhulp in. In het inkoopbeleid vertalen we de ambities van ons beleid: normaliseren, passende onderwijsplekken en snel passende hulp.

A2

We bevorderen (talent)ontwikkeling van jongeren door middel van de inzet van jongerenwerkers.

Stand van zaken jaarrekening In Holland Rijnland kopen de gemeenten de gespecialiseerde jeugdhulp gezamenlijk in via de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (SO Zorg HR). We werken vanuit een regionaal programma-, inkoop- en jaarplan. In 2023 lag het accent op tijdige zorg voor de meest kwetsbare kinderen. Hier hebben we vanuit de integrale aanpak wachttijden aan gewerkt. De focus lag op het versterken van de samenwerking met de integrale toegang en op passende hulp aan de meest kwetsbare jeugdigen/ gezinnen. Ook hebben we geanticipeerd op de Hervormingsagenda Jeugd. In 2023 zagen we de druk op de jeugdhulp toenemen, zoals zichtbaar in een toenemend gebruik van en stijgende kosten voor jeugdhulp en oplopende wachttijden. We hebben verkenningen uitgevoerd naar maatregelen om deze druk te verminderen, bijvoorbeeld door aanpassing van de buitenbudgettaire routes. We concluderen echter dat we binnen het systeem steeds meer vastlopen. Daarom zijn maatregelen nodig die een fundamentele heroverweging van het stelsel vragen. Hier gaan we in 2024 mee aan de slag. We stimuleren zinvolle vrijetijdsbesteding op basis van interesse en talenten. Zo kunnen jongeren een bijdrage leveren aan de samenleving. Met Project Talent (Maatschappelijke diensttijd (MDT)) ondersteunen we vrijwilligers om zelfstandig activiteiten op te zetten.

29

Activiteit Activiteit omschrijving A3 We bevorderen het sport- en beweegbeleid en werken aan Gezonde Scholen.

A4

A5

A6

Stand van zaken jaarrekening Via het programma Sport en Onderwijs van de Combibrug worden kinderen van de basisscholen gestimuleerd om mee te doen met veel sport- en spel activiteiten. We bevorderen cultuureducatie. In 2023 hebben de leerlingen van de basisscholen in Teylingen deelgenomen aan de programma's 'Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024' en ‘Verwonder om de Hoek’. Bij de inzet van ondersteuning wordt De bureaudienst van Voor ieder 1 doet het netwerk van kinderen en ouders een brede triage (uitvraag) bij elke betrokken voor een duurzaam nieuwe aanmelding of hulpvraag. Zij resultaat, 1Gezin/1Plan is daar bespreken de eigen mogelijkheden van onderdeel van de inwoner, het gezin en zijn of haar netwerk. We continueren de inzet van de POH- Alle huisartsen hebben de mogelijkheid GGZ jeugd (Praktijkondersteuner om te verwijzen naar de Huisarts Geestelijk Gezondheidszorg praktijkondersteuner (POH). De POHjeugd) Jeugd van Zorggroep Teylingen is 32 uur per week beschikbaar. Er wordt veel gebruik wordt gemaakt van dit aanbod.

30

Wat wilden we bereiken? Doel:

Kinderen hebben gelijke kansen, ongeachte hun herkomst of problemen van hun ouders

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving B1 We bouwen verder aan een laagdrempelige integrale toegang.

B2

Stand van zaken jaarrekening Vanuit transformatiemiddelen hebben we ingezet op een kwaliteitsimpuls bij de lokale toegang, Stichting Voor ieder 1. Dit wordt gerealiseerd door inzet van een gedragswetenschapper en een kwaliteitsmedewerker. Deze investering loopt door tot in 2024. Daarnaast zal het nieuw aangekochte Elektronisch Cliëntendossier meer inzicht geven in huidige processen en sturingsmogelijkheden. Tenslotte wordt er door middel van de opgestelde prestatieovereenkomst continu gewerkt aan de doelrealisatie en het verder ontwikkelen van de Stichting Voor ieder 1. We bevorderen een gezonde leefstijl GGD Hollands Midden (GGD) verzorgt de via de jeugdgezondheidszorg en door jeugdgezondheidszorg We hebben de gezonde schoolaanpak in 2023 het uitvoeren van het landelijk actieprogramma ‘Kansrijke Start‘. voortgezet. Omdat we steeds meer preventief en resultaatgericht willen werken hebben we netwerkjeugdteams voor de leeftijdscategorie 12+ georganiseerd, opdat de voorliggende voorzieningen beter de samenwerking met elkaar aangaan om tot een preventievere aanpak te komen. Ook heeft het jeugdteam een preventieplan opgesteld. Het actieprogramma ‘Kansrijke start‘ - wat daar onderdeel van is en specifiek is gericht op de leeftijdscategorie 0 tot de eerste 1000 dagen- is daar onderdeel van. Dit actieprogramma heeft in 2023 reeds vorm gekregen in lokale coalities.

31

Activiteit Activiteit omschrijving B3 We gaan door met de Zorg- en Veiligheidstafels

B4

We werken met goede (afwegings)kaders

Stand van zaken jaarrekening We zijn doorgegaan met de maandelijkse Zorg- en Veiligheidstafels Jeugd, waarbij in 2023 enkele nieuwe partners zijn aangesloten. Voor complexe casussen hebben we individuele Zorg- en Veiligheidstafels georganiseerd. Navraag bij de ketenpartners heeft ons geleerd dat de Zorg- en Veiligheidstafel heeft gezorgd voor verbinding tussen de ketenpartners en dat ze elkaar makkelijker kunnen vinden. De lokale toegangsorganisatie werkt met een brede triage (uitvraag). Daarin wordt gekeken naar de eigen mogelijkheden van de inwoner, het gezin en het netwerk. Wanneer de hulpvraag wordt opgepakt wordt er samen met de inwoner of het gezin een plan opgesteld over de inzet van (voorliggende) voorzieningen in de gemeente.

32

Wat wilden we bereiken? Doel:

Zorg en ondersteuning op school is algemeen toegankelijk, ongeacht leeftijd of woonplaats

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving C1 We voeren de Regionale Educatieve Agenda uit

C2

We voeren het onderwijskansenbeleid uit

Stand van zaken jaarrekening De ontwikkelagenda Duin- en Bollenstreek 2019-2022 is afgerond. In 2023 zijn het Ondersteuningsplan 20232027 van Samenwerkingsverband (SWV) Primair Onderwijs (PO) Duin- en Bollenstreek en het Ondersteuningsplan 2023-2027 Barséba, Reformatorisch Passend Onderwijs vastgesteld. In 2023 is een bestuurlijke werkconferentie belegd om tot een meerjaren agenda te komen. Tijdens de werkconferentie "Een sterke pedagogische basis voor onze jeugd door krachtige samenwerking in de Duin- en Bollenstreek” stonden thema's op het snijvlak van onderwijs en jeugd op de agenda. De opbrengsten uit deze werkconferentie vormen de basis voor een vertaling van de stevige, gedeelde ambities naar praktische doelen en activiteiten in de meerjaren agenda van de Duin- en Bollenstreek en werken door in de afspraken binnen de Lokale Educatieve Agenda. In 2023 is het onderwijskansenbeleid uitgevoerd. De gemeente, scholen, kinderopvangorganisaties, jeugdverpleegkundigen en de bibliotheek hebben de Lokale Educatie Agenda (LEA) besproken. Er is een plusoverleg voorschoolse educatie en er wordt ingezet op ouderbetrokkenheid en een warme overdracht naar school. Er deden vijf scholen mee aan het project Bibliotheek op School om leesplezier en lezen te bevorderen.