2652-037ontwerpstructuurvisie.pdf
Tekst van het document
de Roodemolenpolder en de Elsgeesterpolder.
Voortzetting van het project Samen voor Groen vanuit de Leidse ommelanden en de Boterhuispolder, waarbij ook kleinschalige
3.13 Landschap
voorzieningen en recreatieve routes worden aangelegd.
Voorkomen afname biodiversiteit in het bollengebied bij de herstructurering van de Greenport door onder andere stimulering van
Situatie nu: structuur van grote landschapseenheden
akkerfaunabeheer en dooradering van het gebied met ecologische
Kenmerkend voor het grondgebied van Teylingen zijn de strandwallen.
randen.
Het zijn er vijf. Ze lopen van het zuidwesten naar het noordoosten.
Waar mogelijk meekoppelen van natuur met nieuwe ontwikkelingen,
Strandwallen ontstonden door daling van de zeespiegel en de vorming
zoals sportparken, kassencomplexen, maar ook in en aangrenzend
van duinen. Strandwallen zorgden uiteindelijk voor de afsluiting van de
het stedelijk gebied.
kust. Het binnendringen van de zee in het vaste land was niet langer
Aanleg bloemrijke bermen, bijvoorbeeld langs fietspaden, maar ook
meer mogelijk. De meest oostelijke strandwal is daarom de oudste uit
langs akkerranden en slootkanten.
circa 3000 v. Chr. Warmond ligt op deze strandwal. Tussen de
Stimulering van kleinschalige natuurwaarden in stedelijk gebied,
strandwallen vormden zich strandvlakten die werden opgevuld met veen
zoals in parken, rond de eigen woning of bedrijf, langs paden en
en klei. In oost Teylingen ontstond achter de strandwallen een
wegen of andersoortige openbare ruimte. Dit heeft tevens een
veengebied.
positief effect op de gezondheid en het welbevinden van mensen en draagt bij aan vermindering van ‘hittestress’ in de zomer.
De gemeente Teylingen vormt feitelijk het scharnierpunt tussen het zanderijenlandschap op de strandwallen en het veenweidelandschap. De
81
STRUCTUURVISIE 2030
bodemstructuur in de gemeente en de regio is, zoals op veel plaatsen in Nederland, bepalend geweest voor het grondgebruik en bebouwing. Op veel plaatsen in Teylingen is de hierdoor ontstane hoofdstructuur nog goed zichtbaar: de meeste bebouwing ontstond en is nog steeds te vinden op de vroeger hogere en droge strandwallen. Het bollengebied bevindt zich op afgegraven strandwallen, en het veenweidegebied bevindt zich op de dieper gelegen uitgeveende polders waarin door de ontgraving de Kagerplassen ontstonden. Deze zijn nu in gebruik als recreatiegebied. Dit levert twee kenmerkende en waardevolle structuren op een hoger schaalniveau op:
Een vrij scherpe scheidslijn tussen Groene Hart en Bollenstreek (voor een groot deel in Teylingen geaccentueerd door de huidige A44).
Een afwisselend mozaïeklandschap van bollenvelden en graslanden op gemeenteniveau; dat mozaïek is in sommige landschapskamers zelfs op korte afstand van elkaar te beleven.
Afbeelding: ligging landschapskamers in Teylingen
Elsgeester polder
Polder Nieuw
Polder Boekhorst
Boekhorst Berg en Daalse polder
Loosterpolder
Gebied rond ruïne
Roodemolenpolder
Verlengde
Poelpolder
Roodemolenpolder Klinkenbergerpolder
Veenweide gebied bij Warmond en Boterhuispolder
82
Belangrijkste ruimtelijke en cultuurhistorische aspecten van de grote landschapseenheden
Overgang naar het westelijk zanderijenlandschap vanuit het veenweidelandschap zichtbaar als dichte groene wand.
Zichtlijnen vanuit de randzones van het veenweidelandschap naar het grootschalige open plassen- en veenweidegebied ten oosten hiervan.
Zanderijenlandschap met onvergraven strandvlakten en strandwallen
Diverse molens en eendekooi.
Het zanderijenlandschap is vrijwel geheel afgegraven ten behoeve van
Verschillende cultuurhistorische landschapswaarden in Teylingen zijn
de bollenteelt. Het oorspronkelijk reliëf is bijna verdwenen op enkele
terug te vinden op de volgende kaart (bron: http://geo.zuid-
onvergraven stukjes na. Hierdoor liggen wegen en vaarten nadrukkelijk
holland.nl/).
hoger in het landschap. Belangrijkste ruimtelijke en cultuurhistorische kenmerken:
Langgerekte open ruimten in de oorspronkelijke strandvlakten tussen de meer verdichte strandwallen met bebouwing en landgoederen.
Duidelijke noordoost-zuidwest richting, parallel aan de kustlijn.
Zanderijvaarten als belangrijke structuurlijnen.
Dichte randen in de lengterichting, transparante randen haaks daarop.
Bollenvelden op afgezande gronden, grasland op onvergraven strandvlakten.
Doorzichten of vergezichten naar de duinen of het Groene Hart.
Zichtlijnen naar markante gebouwen en historische dorpsgezichten.
Ruïne van Teylingen.
Veenweidelandschap Belangrijkste ruimtelijke en cultuurhistorische kenmerken:
Geen specifieke ruimtelijke vorm.
Droogmakerijen met meervorm en ringkade.
Gevarieerde kleinschalige randen bestaande uit historische boerderijlinten, houtkaden of historische dorpsranden.
Natte graslanden met (brede) sloten en vaarten.
Groot open water Kagerplassen.
83
STRUCTUURVISIE 2030
ontwikkelingen mogelijk te maken in gebieden met landschapswaarden. Strategische beleidsinzet In grote lijnen streven wij naar behoud en versterking van herkenbaarheid van de verschillende landschapskamers en hun specifieke ecologische en cultuurhistorische waarden. Soms betekent dat bescherming en soms kan dat ook door ontwikkeling in combinatie met bepaalde maatregelen. De provincie biedt daar in de VRM en de Verordening Ruimte verschillende mogelijkheden voor. In het bijzonder voor weidevogelgebieden, graslanden in het bollenteeltgebied, Groene Buffers en Kroonjuwelen geldt een terughoudend beleid voor nieuwe bebouwing en functies. Nieuwe bebouwing, bijvoorbeeld voor verblijfsrecreatie, jachthavens en nieuwe landgoederen, is mogelijk indien de ruimtelijke kwaliteit en andere specifieke waarden ter plekke worden behouden, verbeterd of Trends en verwachte ontwikkelingen Zonder ingrijpen en beleidsregels dreigt het landschap op een lager
gecompenseerd. In hoofdstuk 4 gaan wij daar per relevante landschapskamer nader op in.
schaalniveau te verrommelen en te versnipperen.
Zonder een gericht ruimtelijke kwaliteitsbeleid kan op een hoger schaalniveau het landschapsmozaïek worden aangetast door functieveranderingen.
van, landschap en cultuurhistorie.
Situatie nu Een belangrijk deel van het grondgebied van Teylingen is in gebruik als
Er is een grotere vraag naar routegebonden recreatie in het
grasland voor veehouderijbedrijven. Het merendeel bevindt zich op de
buitengebied.
veenweidegebieden rond de Kagerplassen in het Groene Hart. De rest
Een aantrekkelijk beleefbaar landschap wordt een steeds belangrijker
boert op de graslanden in het bollengebied, zie bijgaande figuur en tabel
onderdeel van een wervend woon- en werkklimaat.
(bron: bestemmingsplan Buitengebied Teylingen, Rho 2014).
Agrarische sector verduurzaamt.
Hieruit komt naar voren dat het aantal veehouderijen de afgelopen 15
Wettelijke (vooral provinciale) kaders bieden naast bescherming
jaar is gehalveerd, wat overeenkomt met een afname van ongeveer 3%
meer mogelijkheden voor maatwerk om onder voorwaarden nieuwe
per jaar. Hierin wijkt Teylingen niet af van de landelijke trend.
84
Er is een sterke behoefte aan recreatie dicht bij huis, met beleving
3.14 Agrarische sector
In 2007 is er een structuuronderzoek gehouden naar de veehouderij in
De verkaveling, beweiding en benutting is echter zeer inefficiënt. Bijna
de hele Duin- en Bollenstreek. Ruim 1000 ha grasland was op dat
de helft van de veldkavels ligt op meer dan twee kilometer afstand van
moment in beheer bij ongeveer 35 veehouderijbedrijven, met relatief
de woning. Ook waren veel bedrijven ontevreden over de
veel jonge ondernemers.
waterhuishouding en de omvang van het bouwblok. De veehouderijbedrijven halen een flink deel van hun inkomen uit nevenactiviteiten. Grofweg de helft van de bedrijven richt zich op verdere schaalvergroting, de andere helft ziet meer toekomst in bedrijfsverbreding of uitbreiding van de nevenactiviteiten. De agrarische sector verwachtte in 2007 meer grond nodig te hebben dan er beschikbaar (84 ha) was. Ondanks dat de meeste graslanden beschermd zijn in het ruimtelijk beleid, zijn er enkele kleine gebieden in de Bollenstreek, die in beginsel mogen worden omgespoten tot bollengrond, als daar vanuit compensatieoogpunt behoefte aan is. Dit draagt bij aan vergroting van de gronddruk. Dit alles legt dus beperkingen op aan eventuele gewenste bedrijfsvergrotingen. In de directe omgeving van FloraHolland Rijnsburg bevindt zich ongeveer 400 ha glastuinbouw, waarvan 230 ha in drie concentratiegebieden. Het glas in Teylingen maakt vooral onderdeel uit van een van de drie concentratiegebieden Trappenberg-Kloosterschuur bij Voorhout. Het verspreide glas hoort bij de bollenteelt. In de samenwerkingsovereenkomst Knoop Leiden West (2007) zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het glastuinbouwproject Trappenberg-Kloosterschuur in de Elsgeesterpolder.
Het plan is om woningbouw in Oegstgeest en bedrijventerreinontwikkeling in Rijnsburg mogelijk te maken door een deel van het daar aanwezige glastuinbouwgebied te verplaatsen naar Teylingen. De planontwikkeling is in handen gelegd van de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM).
85
STRUCTUURVISIE 2030
86
Onlangs hebben gemeente en GOM afgesproken om de planontwikkeling
geringere milieubelasting. Hierbij is er ruimte voor bedrijven die willen
voor het toekomstig glastuinbouw-uitleggebied in Trappenberg-
vergroten of verbreden.
Kloosterschuur in Voorhout op te schorten, omdat er op korte termijn geen behoefte aan extra kavels voor glastuinbouw is.
Onze strategische beleidsinzet werken we uit in de volgende concrete
De GOM gaat wel door met de ontwikkeling van het glastuinbouwgebied
hoofdlijnen van beleid:
in Katwijk. De gronduitgifte hiervoor is inmiddels gestart. De afspraak
Om de gronddruk niet onnodig te vergroten en de agrarische sector
blijft bestaan om het projectgebied in Teylingen op middellange termijn
continuïteit te bieden, willen wij zoveel mogelijk planologische
te realiseren.
duidelijkheid en stabiliteit geven. Dat doen we tevens in regionaal Greenportverband. Dit komt vooral tot uiting in heldere begrenzing
Trends en ontwikkelingen Grotere wereldvraag naar voedsel, in het bijzonder naar melk, zuivelproducten, vlees en levende dieren, vooral vanuit opkomende economieën.
van stedelijke ontwikkelingsgebieden en het buitengebied in onze ruimtelijke visies, plannen en regelgeving.
verbreding blijven faciliteren. Daarbij zal wel nadrukkelijk rekening
Vrijere en grotere wereldproductiemarkt door afschaffing van
gehouden moeten worden met behoud en versterking van
melkquota in 2015.
Voortgaande schaalvergroting van veehouderijbedrijven.
Grotere vraag naar biologische en authentieke streekproducten.
Grotere vraag naar recreatie op het platteland (kamperen, Bed &
landschappelijke en milieukwaliteiten.
Meer aandacht voor dierenwelzijn en gezondheid.
Strengere milieunormen, mede in verband met beperking CO2.
Zowel in het bollengebied als het plassengebied, weinig ruimtelijke expansiemogelijkheden.
streekeigen producten, verblijf en waterrecreatie, die goed passen in de landschappelijke kwaliteiten en structuren.
planperiode eenderde van de bedrijven is gestopt en er in het
aandachtspunten op het gebied van landschap en milieu.
drager van het open en diverse landschap tevens zorgdraagt voor meer
Wij stimuleren een duurzame agrarische sector, die veel oog heeft voor dierenwelzijn en gezondheid. Daar hoort ook behoud van de weidegang bij.
Vooral als bijdrage aan een betere waterkwaliteit zal de agrarische sector continu en stapsgewijs moeten komen tot minder gebruik van
plassengebied nog zo’n tien bedrijven over zijn. Strategische beleidsinzet Wij streven naar behoud van een duurzame agrarische sector, die als
Wij stimuleren tevens een structuurverbetering van de agrarische bedrijven vanuit LTO Noord door vrijwillige kavelruil. Ook hier gelden
Voortgaande afname van het aantal bedrijven, mede door gebrek aan opvolging. Vanuit LTO Noord wordt verwacht dat aan het eind van de
Wij stimuleren een verdere professionalisering door de agrarische sector van de ontwikkeling van verbrede activiteiten, zoals
Breakfast, ligplaatsen pleziervaart, natuurbeleving, wandelen, fietsen, kanovaren)
In bestemmingsplan(-nen) willen we zowel schaalvergroting als
nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen.
Ook verwachten wij van de agrarische sector een toenemende bijdrage aan vergroting van de biodiversiteit, bijvoorbeeld door aanleg van bloemrijke akkerranden en weidevogelbeheer. Vanwege
vormen van recreatief medegebruik, vergroting van biodiversiteit en een
87
STRUCTUURVISIE 2030
teruglopende budgetten hiervoor van rijk en provincie zullen we in overleg met de sector naar nieuwe arrangementen moeten kijken.
Met de agrarische sector willen we de beleving van het landschap vergroten door het toegankelijker te maken voor routegebonden recreatie.
Het project voor uitbreiding van glastuinbouw TrappenbergKloosterschuur in de Elsgeesterpolder zal naar verwachting op middellange termijn (na 2020) in uitvoering komen. Daarom maakt dit project onderdeel uit van de structuurvisiekaart. Onze afspraken over de uitvoering met onze samenwerkingspartners (gemeenten Katwijk, Oegstgeest en GOM) blijven gehandhaafd.
88
4. Integrale ontwikkeling per gebied
met vernieuwende woonconcepten en architectuur. Het is van belang het niveau van maatschappelijke en winkelvoorzieningen hier zo goed mogelijk bij te laten aansluiten. Daarbij spelen ook demografische en marktontwikkelingen een grote rol. Historie Voorhout is ontstaan rond het jaar 1000 met de bouw van een christelijke kapel en is gelegen op de hogere zandrug van een strandwal tussen twee
4.1 Voorhout
strand- vlaktes. Dit is bepalend geweest voor de oorspronkelijke ontwikkeling parallel aan de kust. De overgang tussen strandwal en strandvlakte wordt gevormd door de
Identiteit en kwaliteiten
Molentocht, waar hoog en laag, zand en veen bij elkaar komen.
Voorhout is vooral te typeren als een moderne woonkern, vooral omdat de meeste woningbouw in planmatige nieuwbouwijken pas in de laatste
Eeuwenlang was Voorhout met haar bebouwing een speldenknop op de
decennia de groei van het dorp heeft bepaald. Een echt centrum heeft
landkaart. Het dorp, ook wel Foranholte genaamd, beschikte over een
Voorhout eigenlijk nooit gehad. De Herenstraat is tot centrum
groot en weids bebost gebied. Het strekte zich al vroeg uit van Lisse tot
uitgegroeid met daarachter een groene vooroorlogse tuinwijk. Een
Rijnsburg/Oegstgeest en van Katwijk, Noordwijk tot Sassenheim. Qua
andere kwaliteit is Overbosch aan de oostkant van Voorhout. Dit is een
oppervlakte kon het wedijveren met Leiden. Het gebied was zeer schaars
restant van een oud moerasbos. Bijzonder is verder de ligging aan de
bewoond, er waren slechts een paar honderd Voorhouters, voornamelijk
Leidsevaart, met een verbinding naar de Kagerplassen. Dwars door
landarbeiders.
Voorhout loopt een spoorlijn. Verder kent het dorp een actief en sportief
Lange tijd was van een echt dorpscentrum geen sprake. Dat ontwikkelde
verenigingsleven, dat veel gebruik maakt van sport- en recreatiepark
zich pas de laatste jaren van de vorige eeuw. De enkele malen herbouwde
Elsgeest. Een kleine bedrijvenlocatie begrenst de zuidkant van het dorp.
en verbouwde N.H.-kerk vormt het oudste bouwwerk van Voorhout. Het dorp kwam pas in de loop van de 19e eeuw tot ontwikkeling door een
Belangrijke items beleidsinzet
concentratie van lintbebouwing rond de huidige Herenstraat, met als
Het ruimtelijk beleid in Voorhout is vooral gericht op selectieve
meest in het oogspringende bouwwerk de R.K.-kerk uit 1881. De
kwaliteitsverbetering van het bestaande dorpsgebied, verdere groei van
Herenstraat kende aan het einde van de 19e eeuw slechts één zijstraat
de woningvoorraad (vooral de locatie Hooghkamer), uitbreiding van
met enige bebouwing: de Dinsdagse Wetering. Later kwam er een tweede
sportcomplex Elsgeest en betere bereikbaarheid. Feitelijk zet Voorhout
zijstraat bij: de Boekhorstlaan, met veel karakteristieke woonhuizen uit
hiermee zijn ‘status als groeikern’ voort, zelfs tot na 2030. Door het
het begin van de 20ste eeuw. Het dorp groeide vanuit deze twee
relatief grote accent op woningbouw, ontstaan hier veel kansen voor
concentraties. De bevolking groeide in 1880 langzaam naar ongeveer
duurzaamheid en versterking van de identiteit als ‘moderne woonkern’
1.100 inwoners. In die periode kwam ook de bloembollencultuur op. Hooggelegen gronden werden afgegraven.
89
STRUCTUURVISIE 2030
Van oudsher ontbrak in Voorhout een echt dorpscentrum en heeft alleen Nadat in 1842 de spoorlijn Voorhout doorkruiste, duurde het tot
de Herenstraat zich als een lintvormig centrumgebied ontwikkeld.
1893 voordat een station werkelijkheid werd. Na de Tweede
Aan de Herenstraat bevindt zich het grote multifunctionele
Wereldoorlog volgde sluiting ervan. Decennia lang reden de treinen
woonzorgcentrum 'Herenstaete'. Wij willen daarom ook de relatie van
dwars door het dorp. Alleen in uiterste nood stopte de machinist. Met
het dorpsgebied met het seniorencomplex Nieuw Schoonoord en Park
de groei van de bevolking en de komst van nieuwe wijken werd de
Overbosch versterken, dat wordt uitbreid en herontwikkeld. Tevens
roep om een station weer luider. Het station Voorhout werd op 1
wordt daar een paviljoen gerealiseerd dat als ontmoetings- en
maart 1996 in gebruik genomen.
activiteitenruimte voor senioren zal dienen. Hierdoor ontstaat een aantrekkelijke, diverse en goed ingerichte woonservicezone. Hierin zijn
Vanaf de jaren ‘50 van de 20e eeuw is de historische lintbebouwing
dan niet alleen allerlei vormen van wonen en zorg beschikbaar maar ook
geïntensiveerd met winkelpanden zodat sprake is van een
winkels, horeca en ontmoetingsmogelijkheden. De openbare ruimte en
uiteenlopende bouwgeschiedenis. Verder startte men met de bouw
voorzieningen zullen daar tevens extra uitnodigend, comfortabel en
een aantal woonwijken: het Kievitspark, het bouwrijp maken van de
veilig moeten worden ingericht voor ouderen.
polder Boek- horst, de stap over de spoorlijn met de woonwijk
Door de aanleg van de Noordelijke Randweg zal naar verwachting
Oosthout in 1983 met 1.600 woningen. Door de ontwikkeling van de
minder doorgaand verkeer door de Herenstraat komen. Dat biedt tevens
wijk Hoogh Teijlingen met 1.600 woningen en de beoogde vinex-
kansen voor aanpassing en opwaardering van de openbare ruimte en
bouwlocatie Hooghkamer met 850 woningen, kan Voorhout de in de
het parkeren. Dat draagt bij aan meer lopend winkelend publiek.
toekomst groeien naar 18.000 inwoners.
In het hele gebied streven we naar een hoge beeldkwaliteit van zowel de gevels aan de Herenstraat als de openbare ruimte.
Hierna volgen de belangrijkste concrete beleidslijnen voor de ruimtelijke
Kwaliteit bestaand dorpsgebied behoud en verbeteren
ontwikkeling van Voorhout.
Voor het bestaande dorpsgebied geldt vooral een beleid voor behoud en waar nodig verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, het groen, water en
90
Het dorpshart versterken in relatie met de stationsomgeving en mede
de verkeersveiligheid.
ontwikkelen tot woonservicegebied
In het bijzonder willen wij waardevolle groenstructuren behouden, zoals
Ons streven is er op gericht om het dorpscentrum herkenbaarder te
de historische groene enclave rond het Boerhaavehuis, het Kievitspark
maken, publiektrekkende functies te bundelen en dit verder in te richten
en de wandelmogelijkheden in Sport- en recreatiepark Elsgeest.
tot woonservicegebied. In de verdere toekomst zal ook de
Wij stimuleren bewonersinitiatieven die de leefbaarheid en
stationsomgeving verder worden ingericht met aanvullende
duurzaamheid van onze wijken verder verbeteren. Goede voorbeelden
woningbouw. Het is de uitdaging om dan de relatie met het
zijn een plukbos, voetbalveldje, kruidentuin, parkeerplein en hangplek
dorpscentrum te verstevigen, waarbij tevens een dorpsplein ontstaat.
voor jongeren.
aansluiten op de stedenbouwkundige korrel en karakter van de omgeving. Sport- en recreatie Om in de behoefte aan bepaalde extra sportaccommodaties te voorzien, is aan de zuidwestkant van Voorhout een uitbreiding voorzien van sporten recreatiepark Elsgeest. Dit betreft de aanleg van een nieuw kunstgrasveld en twee nieuwe natuurgrasvelden, een hockeyveld en een handbalveld voor de plaatselijke verenigingen. Tevens komen er extra parkeervoorzieningen. Een nieuw wandelpad en een goede landschappelijke inpassing vergroten de recreatiemogelijkheden. De uitbreiding maakt onderdeel uit van de graslanden in de Bollenstreek. Vanwege hun open karakter, hebben die een belangrijk structurerend effect op het landschap in de Bollenstreek. De graslanden zijn bovendien belangrijk voor de weidevogels. Benutting inbreidinglocaties; Engelse tuin
De provincie betitelt deze graslanden als waardevol. Naast bescherming
Mogelijke inbreidingslocaties voor woningbouw in Voorhout willen we
wil de provincie uitsluitend ruimte bieden voor ontwikkelingen met een
zorgvuldig benutten.
aantoonbare meerwaarde voor de ruimtelijke kwaliteit van de
In het noordoosten van Voorhout, tussen de Jacoba van Beierenweg, de
graslanden zelf.
Engelselaan en de Zuidelijke Randweg, willen wij een verouderde
De PlanMER voor de structuurvisie betitelt de mogelijke uitbreiding van
bedrijvenlocatie van circa 5 ha transformeren naar een woongebied, ‘ De
het sportcomplex tot de tweede Loosterweg als landschappelijk
Engelse Tuin. Hier staan verschillende lege bedrijfspanden van
aanvaardbaar. Hiermee blijft nog een gaaf deel van de deze zeer kleine
voormalige bollenhandels- exportbedrijven. Wij willen deze locatie een
landschapskamer in tact. Het effect wordt als neutraal beoordeeld. Alles
‘centrum-dorps’ karakter geven, met rustige woonhoven, groene
afwegende menen we daarom in goed overleg met de provincie tot
pleinen, aantrekkelijke waterpartijen, speelplekken en veel aandacht
uitvoering van dit plan te kunnen komen.
voor duurzaamheid. In dit gebied kunnen maximaal 180 woningen worden gebouwd, in het geval het aandeel appartementen 40%
Uitbreiding wonen: voltooiing Hooghkamer
bedraagt. Wij streven ernaar de realisering van een substantieel aantal
In het noordoosten van Voorhout is gestart met de realisering van een
sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen. De nieuwe
nieuwe woonwijk voor ongeveer 850 woningen. Hooghkamer wordt in
woonbuurt zal ruimtelijk goed worden ingepast in de bestaande
fasen gebouwd in de periode tot 2020, mogelijk doorlopend tot 2025. De
omgeving. Dat betekent dat vooral de bebouwingsranden goed moeten
wijk biedt een hoogwaardige leefomgeving met een centraal gelegen
91
STRUCTUURVISIE 2030
groot park en water. Het gebied gaat bestaan uit vijf woonbuurten
compensatiegebied voor de herstructurering van de Greenport. Wij
(zones), elk met een eigen identiteit. In de directe nabijheid zijn diverse
vinden het een belangrijk aspect van duurzaamheid, om voor een
(basis) scholen. De aanleg van een rotonde en de Noordelijke Randweg
toekomstige generatie nog beslissingsruimte over te laten.
dienen om de wijk goed te ontsluiten. Ontwikkeling polder Nieuw Boekhorst voor bovenregionale opgave Als bebouwing van polder Nieuw Boekhorst voor 2030 aan de orde komt, zal deze locatie vooral voorzien in de bovenregionale woningbouwopgave. Het is ook denkbaar dat deze locatie voorziet in de eigen behoefte na 2030. Wij voorzien in dit gebied de bouw van ongeveer 300 woningen in een landgoedachtige setting met veel groen en water. Op deze locatie zou ook geëxperimenteerd kunnen worden met een nieuwe vorm van duurzame ‘flexibele stedenbouw’. Daarbij denken wij aan modulair op- en af te bouwen of te verplaatsen woningen en andere functies die daar voor korte of langere tijd een goede plek kunnen krijgen. Vanuit de planMER is deze ontwikkeling als aanvaardbaar te betitelen. Polder Boekhorst: woningbouw niet onmogelijk maken voor de zeer
Bedrijven
lange termijn
In Voorhout bevindt zich een kleine bedrijvenlocatie, waar beperkt nog
Polder Boekhorst nemen wij op als strategische ontwikkelingsruimte,
enkele kavels voor bedrijfsvestiging kunnen worden uitgegeven. Een
maar dan voor de periode na 2030, zoals eerder aangeduid in de
goede beeldkwaliteit is daarbij wel een vereiste, vooral vanwege de
Toekomstvisie Teylingen. Hier past eventueel wonen in een groenblauwe
ligging aan en de overgang naar de Roodemolenpolder.
setting, mede in verband met de relatief natte veenweidenbodem.
92
Voorwaarde is wel, zoals de PlanMER aangeeft, dat de weginfrastructuur
Mobiliteit
richting A44 hierop wordt aangepast, zie verder par 3.1.
In Voorhout blijft aandacht nodig voor verkeersveiligheid en parkeren in
Omdat deze ontwikkeling op de lange termijn speelt, zullen we
het centrum. Om de bereikbaarheid te verbeteren, wordt de
bevorderen dat met het ontwerp van een “duurzaam pauzelandschap”
verkeersdoorstroming bevorderd op de N444 met verschillende
deze locatie tussentijds aantrekkelijk blijft (bijvoorbeeld met recreatief
maatregelen, zoals verbreding tussen de Nagelbrug en het Postviaduct.
medegebruik of ‘stads’landbouw) waarbij een eventuele lange termijn
Ter ontsluiting van de nieuwe wijk Hooghkamer wordt de Noordelijke
ontwikkeling voor woningbouw niet onmogelijk wordt gemaakt . Ook is
Randweg aangelegd. Vanuit de planMER zijn daartegen geen bijzondere
denkbaar dat deze polder wordt omgespoten tot bollengrond als
bezwaren naar voren gekomen.
4.2 Sassenheim Historie De eerste bewoning van het dorp Sassenheim vond duizenden
Identiteit en kwaliteiten Kenmerkend voor de identiteit van Sassenheim is vooral het gemengde e
jaren geleden plaats op een van de oude strandwallen. De
karakter van verschillende gebouwen en parken met een 19 eeuwse
vondst van een 2000 jaar oude waterput bij Sassenheim duidt
grandeur en nieuwbouw in een overwegend groene dorpse sfeer.
erop dat hier in de Romeinse tijd een relatief grote Germaanse
Daarnaast onderscheidt Sassenheim zich vooral als ‘economische kern’,
nederzetting was.
vanwege de sterke winkelfunctie in het centrum en de vele bedrijven,
Hoewel de strandwallen vrijwel geheel zijn afgegraven voor de
die samen bijna de helft van het hele dorp beslaan.
steenfabricage en de bloembollenteelt, is aan de oude
Er is een duidelijk centrum met winkels, horeca en woningen, waarin
Dorpskerk nog duidelijk te zien dat deze op een hoog niveau is
karakteristieke villa’s, kerken, passend vormgegeven nieuwbouw,
gebouwd. “Sagnem” wordt in de 9e eeuw voor het eerst
parken en samenhangend ingerichte openbare ruimtes zorgen voor een
genoemd in een lijst van bezittingen van de Utrechtse kerk Sint
stijlvolle ambiance. Het centrum is aan weerszijden van de Hoofdstraat
Maarten. Later is sprake van het dorp Saxnem en Zassenem.
gegroeid, op de route van historische Oude Heerweg. Hieraan ligt ook het cultuurhistorische waardevolle Park Rusthoff.
In de 13e eeuw werden er drie ridderhofsteden gebouwd: Ter Leede, het kasteel van de heren van Alkemade en een
Bijzonder is dat Sassenheim bereikbaar is per kleine motorboot vanaf de
waterburcht die door Dirk van Teylingen rond 1250 is versterkt
Kagerplassen. Dat kan via de Zandsloot en via de Sassenheimervaart,
tot strategische vesting, nu de Ruïne Teylingen. De landerijen
vanwaar is aan te leggen in de Oude Haven en het Voorhavenkwartier in
hierbij stonden bekend als het keukenduin: de opbrengsten
het centrum.
van het duingebied zoals wild, vee en allerlei kruiden en bessen
Sassenheim kent vele actieve verenigingen en vrijwilligers die allerlei
waren bestemd voor de huishouding ofwel keuken van het slot.
voorzieningen runnen, zoals Theater Onderdak en clubs op sportpark
De bekendste bewoners waren de Hollandse gravin Jacoba van
Roodemolenpolder.
Beieren, die zich rond 1435 in het slot terugtrok na de Hoekse
Aan de noordkant van het dorp bevindt zich de 13e eeuwse Ruïne van
en Kabeljouwse twisten, en haar gemaal Frank van Borssele,
Teylingen, die is te bezichtigen en waar regelmatig evenementen
de eerste stadhouder van Holland na de graventijd.
plaatsvinden door historische groepen. Jagtlust en Sassenheim-Zuid zijn grote aaneengesloten gemengde
Naast de veeteelt en de landbouw werd de teelt van groenten,
bedrijventerreinen aan de A44. Opvallend is de omvangrijke
kruiden en fruit een belangrijke bron van bestaan. In de 17e en
coatingfabriek van AkzoNobel. Het recent geopende station zorgt voor
18e eeuw bouwden rijke kooplieden langs de Heerweg, de
een snelle verbinding van Sassenheim met Schiphol-Amsterdam en
huidige Hoofdstraat, hun statige zomerverblijven, waarvan een
Leiden-Den Haag.
enkele nog is overgebleven.
93
STRUCTUURVISIE 2030
Met de opkomst van de bloembollenteelt, industrie en handel in het midden van de 19e eeuw kwam Sassenheim pas echt tot bloei. Vele fraaie villa’s, een korenmolen en buitenplaatsen uit die periode getuigen daarvan, zoals het Huis ter Leede (op de fundamenten van het oude kasteel), Huize Rusthoff, Het Oude Koningshuis, Huis te Nieuwborgh, Huis Sassigt, Huis Ter Weegen, Wilt Rijk, Clinkenbergh en de molenromp van Speelman. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er veel bedrijven, woningen en winkels bijgebouwd. Opvallend is dat bijna de helft van Sassenheim uit bedrijventerrein bestaat, met enkele grote industriële en logistieke bedrijven. Hoewel met de sloop van vele panden en bollenschuren veel van het karakteristieke dorpsgezicht verloren is gegaan, zorgen de ensembles tussen oud en nieuw voor een aantrekkelijk en gevarieerd dorpsbeeld.
winkels, markt, horeca, zorg, woningen, kerken en parken met een goed ingerichte openbare ruimte en herkenbare entrees. Door het verder inspelen op de vraag naar meer beleving en sfeer (bijvoorbeeld door kleinschalige passende evenementen en straattheater), kan ook de toeristische functie groter worden. Daarbij blijft tevens een goede bereikbaarheid vanaf het water van belang. Het centrum van Sassenheim is in de laatste tien jaar enorm verbeterd, vooral door de vernieuwing van het Voorhavenkwartier. Wij zetten dit beleid voort en richten ons in het bijzonder op herstructurering van het Hortusplein en de Digroslocatie. We willen modernisering en uitbreiding van de daar gevestigde twee supermarkten faciliteren, zo mogelijk in combinatie met woningbouw en herinrichting van de openbare ruimte. Daarbij vragen wij van initiatiefnemers extra aandacht voor de beeldkwaliteit als bijdrage aan de stijlvolle ambiance. Naast de ontwikkeling van deze voorkeurslocaties verwachten wij dat in de planperiode nog meer panden en locaties in centrum beschikbaar
Beleidsinzet Ons ruimtelijk beleid voor Sassenheim is vooral gericht op versterking van het centrum, herstructurering c.q. kwaliteitsverbetering van enkele verouderde woon- en winkelgebieden, delen van bedrijventerrein Jagtlust, intensivering van sportpark Roodemolenpolder en behoud en versterking van groene, blauwe en cultuurhistorische kwaliteiten. Hierna volgen de belangrijkste concrete beleidslijnen voor de ruimtelijke ontwikkeling van Sassenheim Versterking centrum Om de identiteit en kwaliteit van Sassenheim als economische kern uit te bouwen, zetten wij vooral in op de versterking van het centrum. Dat herbergt ook in de toekomst een aantrekkelijke en diverse mix van
94
komen voor herstructurering en kwaliteitsimpulsen. Dat zijn uitgelezen kansen om het centrum verder te versterken met de hier beschreven ambities en randvoorwaarden. Ook stimuleren wij wonen boven winkels. Zelfstandige, meer grootschalige kantoren in het centrum zijn niet gewenst. Wel kunnen kleine kantoorruimtes van dienstverlenende bedrijven een onderdeel zijn van gebouwencomplexen. Gezien de internettrend en andere marktontwikkelingen gaan wij conservatief om met uitbreiding van winkels in de niet-dagelijkse sector. Wel staan wij open voor nieuwe winkelformules in die sector die een duidelijke meerwaarde bieden voor de diversiteit van het centrum. Rond de Oude Haven kan de horeca zich verder versterken. Bij alle ontwikkelingen blijven wij letten op adequate parkeervoorzieningen, een goede verkeerscirculatie plus veilige en comfortabele wandel- en fietsroutes.
Ontwikkellocaties woningbouw Realisering van het woonzorgcomplex Sassembourg draagt bij aan
Verouderde gebieden gaan wij herstructureren en enkele
versterking van het centrum tot woonservicegebied. Verdere clustering
inbreidingslocaties komen voor beperkte aanvullende woningbouw in
van voor ouderen geschikte woningen in het centrum is gewenst. Zij
aanmerking. Dat vindt nagenoeg geheel plaats binnen het bestaand
kunnen dan gebruik maken van bepaalde voorzieningen/activiteiten in
dorpsgebied van Sassenheim.
Sassembourg en hebben winkels en park op korte afstand. In de
Op de locatie van de voormalige rioolwaterzuivering aan de
toekomst zullen de openbare ruimte en voorzieningen extra uitnodigend,
Schoonzorgseweg (Sassenheim Oost) werken gemeente en
comfortabel en veilig moeten worden ingericht voor ouderen. Ook de
projectontwikkelaar samen aan een pilot goed en goedkoop bouwen. Dit
relatie met Park Rusthoff willen wij dan ruimtelijk verstevigen.
plan Teylingerhof voorziet in circa 70 woningen. Een ander belangrijk herstructureringsproject is het plan Bloementuin. Dit betreft het gebied Narcissenlaan – Parklaan. Hier stonden gymzalen, een dansschool en het gebouw De Ankerplaats. Op de locatie bevindt zich nog het tenniscomplex van de Sassenheimse Tennis Vereniging (STV). Over de uitplaatsing van het tenniscomplex naar sportpark Roodemolenpolder vindt overleg plaats met STV. Het plan voorziet in de bouw van ongeveer 85 gevarieerde levensloopbestendige duurzame woningen, met een groot deel in de sociale sector. Deze nieuwe wijk wordt gekenmerkt door een rustige, groene en waterrijke leefomgeving met aandacht voor de beeldkwaliteit. Een ‘meedenkgroep’ geeft advies over onder andere groenvoorzieningen, speelplaatsen, parkeerplaatsen en verkeersmaatregelen binnen afgesproken spelregels en kaders. Ook voor andere locaties staan wij een dergelijke aanpak en kwaliteitsambities voor. Kwaliteit bestaand dorpsgebied behoud en verbeteren Voor het bestaande dorpsgebied geldt net als in onze andere kernen vooral een beleid voor behoud en waar nodig duurzame verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, het groen, water en de verkeersveiligheid. De belangrijkste pleintjes en verblijfsplekken kunnen op een andere manier ingericht worden om ze te verbijzonderen en extra herkenbaar te maken.
95
STRUCTUURVISIE 2030
Niet-passende bedrijven stimuleren wij zich te hervestigen op onze
Dit proces zal perceel- en straatgewijs plaatsvinden in een continu
bedrijventerreinen. Naast woningen kunnen in het centrum (evenals in
interactief proces met de betrokken ondernemers tijdens de hele
de woonwijken) ook kleinschalige kantoren en werkruimtes voor niet-
planperiode.
hinderlijke bedrijven worden gevestigd. Op de bedrijventerreinen Sassenheim-Zuid zullen we de laatste vrije In het bijzonder willen wij waardevolle groenstructuren behouden, zoals
percelen uitgeven. Voor de verdere uitbreidingsbehoefte ontwikkelen we
de historische groene enclaves rond het Huis Ter Leede en het Oude
een nieuw terrein aan de Oosthoutlaan in Sassenheim voor gemengde
Koningshuys en het park Rusthoff.
bedrijven tot milieucategorie 3.2. Bij de ontwikkeling van dit terrein
Ook willen wij belangrijke waterstructuren behouden en beter
schrijven we duurzame bouw voor en een goede landschappelijke
doorvaarbaar maken voor de kleine watersport. Dat geldt in het
overgang naar de Roodemolenpolder. Vestiging van kantoren staan we
bijzonder voor de Zandsloot, die een rechtstreekse verbinding vormt
niet toe.
tussen de Kagerplassen, de Roodemolenpolder en de Ruïne van
Daarnaast is een kleine uitbreiding/afronding voorzien bij het Akzo-
Teylingen.
terrein bij de afrit A44 voor gemengde bedrijven tot milieucategorie 4.2. Vestiging van grootschalige detailhandel kan plaatsvinden op de locatie
Om de leefbaarheid en duurzaamheid van onze wijken verder te
aan de Hoofdstraat/Koetsiersweg in Sassenheim.
verbeteren, stimuleren we ook in Sassenheim bewonersinitiatieven. Een interessant voorbeeld is het pilotproject TeylingenSamenGroen in de
Om de veiligheid op bedrijventerreinen te verbeteren willen we het
Kagerbuurt. Hier hebben we samen met bewonersgroepen, het
initiatief van de Stichting Beveiliging Bedrijventerreinen Teylingen
netwerkbedrijf Alliander en woonstichting Vooruitgang gewerkt aan een
(SBBT) uitbouwen.
duurzame wijk, vooral door het plaatsen van zonnepanelen. We willen
Ook op bedrijventerreinen blijven we inzetten op verdere
onze ervaringen gebruiken om in andere Teylinger wijken vergelijkbare
verduurzaming. Door van elkaar te leren willen we projectgewijs steeds
projecten op te zetten.
concrete stappen verder komen.
Herstructurering en uitbreiding bedrijventerreinen
Mobiliteit
Bedrijventerrein Jagtlust is gekozen als regionaal pilotproject voor
Om duurzame mobiliteit te stimuleren gaan we het aantal
herstructurering. Daarbij staat centraal de verbetering van de
parkeerplaatsen rond station Sassenheim uitbreiden. Daar zal ook een
ruimtelijke kwaliteit van de Wasbeekerlaan, omdat die een belangrijke
recreatietransferium komen, waarbij mensen vanaf de trein over kunnen
entree is voor het dorp en een functie heeft als ontsluiting van het
stappen op een fiets of bootvervoer om het bollen-, kust- en
station voor fiets en bus. Ook willen we in samenwerking met het
plassengebied recreatief te beleven.
Hoogheemraadschap op bepaalde locaties de problemen met
Een nieuwe HOV tussen Noordwijk en Schiphol zal ook door Sassenheim
wateroverlast oplossen.
lopen. Op deze route zullen de nodige weg- en halteaanpassingen plaatsvinden.
96
Bijzondere gebouwen zijn Huize Oostergeest met landgoedbossen en Intensivering sportpark Roodemolenpolder
weide aan de Herenweg en de kerktoren van de 15e eeuwse Mathiaskerk
Omdat wij in de eerste plaats optimalisering en intensivering van
met ruïne. Een groot deel van de bebouwde kom van Warmond heeft
bestaande accommodaties stimuleren, kiezen wij voor intensivering en
dan ook de status van ‘beschermd dorpsgezicht’.
aanpassing van sportpark Roodemolen in Sassenheim. Op korte termijn verwachten wij verplaatsing hier naar toe van STV vanuit de locatie Parklaan. Ruïne van Teylingen beter zichtbaar en bereikbaar maken Wij streven naar versterking van de recreatieve waarde van de Ruïne van Teylingen, met betere zichtbaarheid en bereikbaarheid en met goede aansluiting op de Roodemolenpolder. Dit is een belangrijk project om de identiteit van onze gemeente te versterken. Samenwerking tussen alle belanghebbenden moet een betere beleving opleveren van dit authentieke historisch waardevolle complex en zijn directe omgeving.
4.3 Warmond Identiteit en kwaliteiten Warmond is vooral te typeren als een watersportdorp dat rijk is aan cultuur, historie en recreatiemogelijkheden. De ligging aan de Kagerplassen, de bijzondere monumentale gebouwen en het vele groen maken Warmond tot een geliefde woonkern. Vooral de overblijfselen van enkele buitenplaatsen kenmerkend zijn voor Warmond, zoals Huys te Warmont. Dit landgoed is opgebouwd uit een omvangrijk complex van tuinen, bos, parkaanleg en waterpartijen, rond een van oorsprong Middeleeuws maar in de 17e eeuw herbouwd kasteel. Ook park ‘Groot Leerust’ met uitzicht over het plassengebied en het bos
Warmond kent een opbouw aan één hoofdas, de Herenweg/Oranje
van Krantz bij de noordelijke entree van het
Nassaulaan, die is ontstaan op een oude strandwal. Vandaar uit heeft
groen identiteit van Warmond.
dorp dragen bij aan de
het dorp zich verder ontwikkeld. Die ontstaansgeschiedenis is nog
97
STRUCTUURVISIE 2030
afleesbaar in de huidige ruimtelijk structuur. De openbare ruimte in het
Beleidsinzet
centrum van Warmond is hier en daar wat sleets, bijvoorbeeld enkele
Ons ruimtelijk beleid voor Warmond is vooral gericht op behoud en
pleinen. In de Veerpolder vallen vooral enkele watersportbedrijven en
versterking van de vitaliteit en ruimtelijke kwaliteit met een sterkere
andere vrijetijdsbedrijven op. Voldoende winkels voor de dagelijkse
profilering als recreatie- en cultuurdorp. Er zal in beperkte mate
boodschappen, zorgcomplexen, basisscholen, horeca en een eigen
aanvullende woningbouw plaatsvinden in kleinschalige projecten, die het
theater zorgen voor een vrij uniek voorzieningenpakket voor een dorp
karakter van het dorp versterken.
met een dergelijke kleine schaal. Warmond kent een zeer betrokken bevolking en een actief
Een zeer belangrijk nieuw project is de realisering van het Kloppend
verenigingsleven dat tevens regelmatig grote evenementen organiseert.
hart: een centrale plek waar vele voorzieningen een plaats kunnen krijgen, zodat een breed voorzieningenaanbod in Warmond kan blijven
Historie
op een zo efficiënt mogelijk manier. Wij zien de ontwikkeling van het
De eerste vermelding van Warmond dateert uit de 9e eeuw. In
Kloppend hart Warmond als een kans om Warmond de impuls te geven
de middeleeuwen was Warmond een van de belangrijkste
die het nodig heeft.
dorpen in de streek. Er waren vier grote kastelen, enkele
Het Kloppend hart Warmond wordt een multifunctioneel centrum waar
riddermatige hofsteden en een tweetal (rijke) kloosters.
de Warmondse scholen, de bibliotheek, kinderopvang, peuterspeelzaal
Veeteelt en visserij waren in de middeleeuwen de voornaamste
en het verenigingsleven een plek krijgen. Het bestaat uit het huidige
middelen van bestaan.
Trefpunt dat gedeeltelijk verbouwd zal worden en dat verbonden wordt met een nieuw gebouw.
In de 80-jarige oorlog werd Warmond zwaar getroffen;
In het nieuwe deel worden voornamelijk de drie scholen ondergebracht.
kastelen, kerk, kloosters en een groot deel van het dorp werden verwoest. Onder de leiding van jonkheer Johan van Duivenvoirde en Woude (bijnaam de admiraal van Warmond) vorderde de herbouw snel en kwam Warmond in de 17e eeuw
4.4 Het bollenteeltgebied
tot grote bloei. In de 17e eeuw wordt de visvangst vervangen door scheepsbouw en textielindustrie.
Het bollengebied bepaalt voor een groot deel de identiteit van onze gemeente als belangrijk onderdeel van de Greenport Duin- en
98
In de 19e eeuw verdween de scheepsbouw en kwam de
Bollenstreek. Leidend voor het ruimtelijk beleid en het
bloembollenteelt op. In de 20ste eeuw begon het toerisme een
uitvoeringsinstrumentarium is de ISG, die ook door onze gemeenteraad
grote vaart te nemen. Warmond is nu een aantrekkelijke
is vastgesteld (zie verder par 3.7). Deze ISG zullen we samen met de
recreatieplaats aan de Kagerplassen.
overige Greenportgemeenten regelmatig evalueren en actualiseren.
Een belangrijke rol is weggelegd voor de GOM als voertuig voor de
De schaalvergroting en efficiënt ruimtegebruik (herstructurering/
herstructurering en landschapsverbetering op basis van het
clustering) van de bollenbedrijven kan tot afname van biodiversiteit
landschapsperspectief in de ISG.
leiden van de akkerfauna. Mits hiervoor aandacht is in de vorm van
Ter financiering van dit proces heeft de GOM het alleenrecht voor de
akkerfaunabeheer en het dooraderen met ecologische randen, kan
verkoop van bouwtitels van 600 zogenaamde ‘Greenportwoningen’ in het
aantasting voorkomen worden. Het planMER beoordeelt dit initiatief
buitengebied. Daar werken wij als gemeente aan mee. Bij ieder initiatief
daarom als neutraal en vindt dit een aanvaardbare ontwikkeling.
vindt echter wel altijd nog een planologische toets en afweging plaats voordat wij toestemming geven voor de realisering.
Een bijzondere opgave in het bollenteeltgebied is het verbeteren van de
Daarnaast hebben wij in regionaal verband een Ruimte- voor
waterkwaliteit en het verminderen van het gebruik van nutriënten en
Ruimteregeling, waarmee woningbouw mogelijk is in ruil voor sanering
gewasbeschermingsmiddelen.
van agrarische gebouwen. Ook dit willen wij in de toekomst ruimte in regionaal verband voortzetten.
Hierna volgt voor enkele polders, die als landschapskamer een eigen identiteit hebben, ons specifieke ruimtelijk beleid.
Berg en Daalse polder Identiteit en kwaliteiten De Berg en Daalse Polder maakt onderdeel uit van het zanderijlandschap met onvergraven strandwallen en strandvlakten. Het is voornamelijk in gebruik voor de bollenteelt. Omzoomd door de Leidsevaart, ’s Gravendamseweg N443, de Loosterweg en de vele aanpalende bedrijfsgebouwen, is de beleefbaarheid zeer gering. Bovendien bevindt zich langs de ’s-Gravendamseweg en langs de weg Berg en Daal veel bedrijfsbebouwing, waardoor beleving van enkele open stroken zeer beperkt is. De polder heeft geen bijzondere identiteit en maakt deels een rommelige indruk door de weinig samenhangende bebouwing met over het algemeen povere uitstraling. Beleidsinzet Ons beleid is gericht op handhaving van dit gebied als bollenteeltgebied inclusief de bijbehorende bedrijfsbebouwing. Verdichting met primair
99
STRUCTUURVISIE 2030
bollengerelateerde bedrijvigheid mag plaatsvinden in een strook langs
4.5 Graslanden in het bollengebied
de ’s-Gravendamseweg. Deze strook heeft ook een opvangfunctie voor bedrijven die willen uitbreiden en moeten verplaatsen vanuit andere delen van de Greenport.
Veel graslanden in het Bollengebied van onze gemeente zijn waardevol, vooral vanwege hun bijdrage aan het kenmerkende landschapsmozaïek.
Loosterpolder
Ook herbergen ze diverse soorten flora en fauna, in het bijzonder allerlei typische weidevogels.
Identiteit en kwaliteiten
Naast onze inzet op bescherming willen we ook in beperkte mate ruimte
De Loosterpolder maakt onderdeel uit van hetzelfde zanderijlandschap
bieden aan nieuwe ontwikkelingen. Die zullen dan wel gepaard gaan met
als de Berg en Daalse polder en is voornamelijk in gebruik voor de
maatregelen om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren en eventueel
bollenteelt. Agrarische bedrijfsgebouwen zijn hier in beperkte mate
verlies aan natuurwaarden te mitigeren of te compenseren. Belangrijk
aanwezig. Er zijn twee krachtige en daarom waardevolle noordoost
hierbij is het provinciaal beleid en de daarbij horende regelgeving in de
zichtlijnen op het open bollengebied parallel aan de Torenstraat (ten
Verordening Ruimte. Wij zullen dan ook nieuwe initiatieven in goed
noorden en zuiden hiervan). Door de relatief grote openheid is het
overleg met de provincie uitwerken.
bollengebied op een aantal plaatsen goed beleefbaar, hetgeen de eigen
Hierna gaan wij in op onze beleidsinzet voor de belangrijkste polders
identiteit van de polder vergroot. Onderbreking van de strakke stroken-
met graslanden, die tevens als landschapskamers een eigen identiteit en
en blokverkaveling door enkele kronkelige zandsloten dragen bij aan de
kwaliteiten hebben.
eigen identiteit. Beleidsinzet Ons ruimtelijk beleid is gericht op handhaving van dit bollenteeltgebied, met behoud en waar mogelijk verbetering van de kenmerkende openheid, zichtlijnen, slotenpatroon en stroken- c.q blokverkaveling. Dit zou binnen de herstructurering van de Greenport actief door de GOM in samenwerking met onze gemeente moeten worden opgepakt.
Elsgeesterpolder Identiteit en kwaliteit De Elsgeesterpolder heeft een open karakter, met enkele waardevolle noordoost-zuidwest zichtlijnen in het graslandschap, die refereren aan de grote historische zichtlijnen van de regio. Er zijn tevens enkele kleine waardevolle zichtlijnen vanuit de zuidwestelijke randbebouwing van Voorhout. Door verschillend grondgebruik kent de polder een duidelijk zichtbaar en beleefbaar onderscheid tussen oude strandwallen met bollenteelt, enkele vergraven strandvlaktes met bollenteelt en onvergraven strandvlaktes met grasland. Deze redelijk gave verscheidenheid, die refereert aan de ontstaansgeschiedenis van het landschap in de regio, is daarom als
100