CConstaterende datTeylingen
Koppel je AI →
Document · PDF

211111 Gewaarmerkte Begroting 2022-2025 Teylingen.pdf

Gemeenteraad 11 november 2021, gemeente TeylingenBij agendapunt: Programmabegroting Teylingen 2022-2025 (Stemming)26.950 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

30

2.1.8 Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde per 1.000 euro

Nieuw gebouwde woningen

Demografische druk

Aantal per 1.000 woningen

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2019 2020 2021 2022 € 320

€ 346

NL

Bron

€ 346 € 363

2021: € 290

CBS

Basis2020: registratie adressen 8,9 en gebouwen

27,2

11,1

20,5

20,4

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder 73,4 % in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%)

73,6 %

73,4 %

73,6%

Gemeentelijke Gemiddeld woonlasten totaalbedrag in € 595 eenpersoonshuishouden euro's Gemeentelijke Gemiddeld woonlasten totaalbedrag in € 664 meerpersoonshuishouden euro's Toelichting indicator Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

2021: 70,1 %

CBS

€ 647

€ 610 € 594

2021: € 733

COELO

€ 716

€ 679

2021: € 810

COELO

Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

31

Indicator Huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Realisati Realisati Begrotin Begroting g e e 2022 2021 2019 2020

Eenheid Hoeveelheid restafval per bewoner in kilo’s Percentage elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa

NL

Bron

160

166

135

120

2019: CBS 161

7,3 %

nb

10 %

nb

2019: RWS 20,1 %

Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Toelichting indicator Hernieuwbare elektriciteit Het % hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Realisatie Realisatie Begroting Begroting Indicator Eenheid NL Bron 2021 2022 2019 2020 Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners

200 210

160

1,5

nb

Aantal per 1.000 inwoners

2,7

2,3

Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners

2,2

nb

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

4,0

5,9

Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

0,7 3 2

3,5

200

110

Bureau Halt

0.7

2019: 2,3

CBS

3

2020: 4,6

CBS

2

2019: 2,3

CBS

2020: 6,2

CBS

3,5

Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 jongeren. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op

32

deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie (en dus zonder opbouw van een 'strafblad'). Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening nog niet bekend.

Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

33

2.1.9 Kaderstellende stukken · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

Wijkgericht werken Wet veiligheidsregio’s Regionaal Crisisplan Integraal veiligheidsbeleid Algemene Plaatselijke Verordening Teylingen Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan Regionaal Verkeers- en Vervoersplan Holland Rijnland Geactualiseerde wegenstructuur Voorhout 2020 Gemeentelijk Verkeers-en Vervoersplan Teylingen (GVVP) 2010-2020 Provinciale Visie op Ruimte en Mobiliteit Beleid Laadinfrastructuur Regionale Woonagenda Holland Rijnland Woonvisie Teylingen Zorgpact Teylingen Prestatieafspraken Wonen Teylingen Regionale Omgevingsagenda, 2021 Holland Rijnland Regionale Energiestrategie (RES) Holland Rijnland 2021 Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) Holland Rijnland 2021 Regionale Structuurvisie Holland Rijnland Begroting Teylingen – Begroting Omgevingsdienst West-Holland Intergemeentelijke structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek Structuurvisie Teylingen 2030 Duurzaam bloeiend Nota Regionale Investeringsstrategie Holland Rijnland Verordening Erfgoedcommissie Teylingen Centrumvisie Teylingen Speelplaatsenbeheerplan 2014-2018 Uitvoeringsprogramma Zwerfafval Integraal Afval Waterketen Plan Uitvoeringsprogramma groen Bollenstreek 2014 - 2018 Holland Rijnland Gebiedsprogrammma groen Bollenstreek 2016-2020 Holland Rijnland Provinciaal fietspadenplan Beleidsplan De Waarde van Groen Erfgoedwet 2016 Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland Afgesproken ambities met

Omgevingsdienst West-Holland in het werkplan

34

2.1.10 Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Ruimtelijke ordening

-1.861

-1.098

-915

-895

-895

-895

Totaal Gebiedsontwikkeling

-1.861

-1.098

-915

-895

-895

-895

-3.183

-3.728

-3.789

-4.395

-4.620

-4.604

Parkeren

-129

-245

-247

-247

-247

-247

Recreatieve havens

-436

-308

-348

-353

-353

-353

Totaal Mobiliteit

-3.748

-4.281

-4.384

-4.995

-5.220

-5.204

-2.618

-3.195

-3.097

-3.098

-3.151

-3.174

-2.618

-3.195

-3.097

-3.098

-3.151

-3.174

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

-2.617

-2.375

-2.362

-2.388

-2.388

-2.371

-861

-1.319

-1.275

-1.178

-1.178

-1.178

Totaal Veiligheid

-3.478

-3.694

-3.637

-3.566

-3.566

-3.549

Wonen en bouwen

-2.083

-1.455

-1.325

-1.315

-1.314

-1.314

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Totaal Wonen

-4.009

-8.128

-5.810

0

0

0

-6.092

-9.583

-7.135

-1.315

-1.314

-1.314

Totaal lasten

-17.797

-21.851

-19.168

-13.869

-14.146

-14.136

Thema Gebiedsontwikkeling

Thema Mobiliteit Verkeer en vervoer

Thema Openbare ruimte Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Openbare ruimte Thema Veiligheid

Thema Wonen

Baten

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening

878

Totaal Gebiedsontwikkeling

878

0

65

65

65

65

65

65

65

65

Thema Mobiliteit Verkeer en vervoer

204

116

160

160

160

160

Parkeren

9

18

12

12

12

12

Recreatieve havens

99

61

97

97

97

97

Totaal Mobiliteit

312

195

269

269

269

269

35

Thema Openbare ruimte Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Openbare ruimte

53

131

132

132

132

132

53

131

132

132

132

132

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

225

242

243

243

243

243

19

38

38

38

38

38

Totaal Veiligheid

244

280

281

281

281

281

Wonen en bouwen

1.490

544

744

544

544

544

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Totaal Wonen

4.009

8.105

7.241

1.431

0

0

5.499

8.649

7.985

1.975

544

544

Totaal baten

6.986

9.255

8.732

2.722

1.291

1.291

-10.811

-12.592

-10.435

-11.148

-12.855

-12.845

Thema Veiligheid

Thema Wonen

Saldo van baten en lasten Reserves

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020

Toevoegingen reserves

2021 na wijziging 5 -63

2022

2023

2024

2025

-1.431

-1.690

0

0

Onttrekkingen reserves

1.479

1.710

992

1.279

1.644

912

Totaal reserves

1.485

1.647

-439

-411

1.644

912

Saldo na resultaatbestemming

-9.326

-10.946

-10.874

-11.558

-11.210

-11.933

36

37

2.2 Programma 2. Energiek en sociaal Teylingen Wij staan voor een sociaal, klantgericht en rechtvaardig beleid, waarbij mensen centraal staan en niet de regels. We gaan uit van de vitaliteit van onze inwoners, bedrijven, verenigingen en maatschappelijke organisaties, die hun leven en dromen vormgeven zoals zij dat willen. We creëren hiervoor samen met partners de randvoorwaarden, met als doel een energieke en krachtige samenleving. Degenen die het niet op eigen kracht redden, ondersteunen we actief. We gaan daarbij uit van wat mensen wél kunnen en stimuleren talenten. De Jeugdwet en de Participatiewet zijn in 2015 overgeheveld van het Rijk naar de gemeenten, terwijl op dat moment tevens de Wet maatschappelijke ondersteuning verder is uitgebreid met gemeentelijke taken. We willen deze nieuwe taken en bevoegdheden zo goed mogelijk vormgeven samen met de uitvoeringsorganisaties, maatschappelijke partners en onze cliënten in gesprek over creatieve en innovatieve aanpakken. In 2021 hebben we de maatschappelijke agenda opgesteld, in 2022 starten we met het uitwerken van de visie en ambities in uitvoeringsprogramma’s. We sluiten aan bij trends en ontwikkelingen in de samenleving, zoals het meedenkersnetwerk en de sociale kaart voor Teylingen. We hebben oog voor maatwerk en de menselijke maat. Waar wij zelf invloed kunnen uitoefenen, treden we vlot en daadkrachtig op.

Waar dat niet kan, behartigen wij de belangen van onze inwoners actief. Op het gebied van kunst en cultuur zetten we ons in om de Ruïne van Teylingen uit te laten groeien tot een publiekstrekker voor toeristen. De belangrijkste speerpunten uit het programma Energiek en sociaal Teylingen zijn:  Transformatie in het sociaal domein via het werk van Voor ieder 1  Geld vrijmaken voor innovatieve projecten in de zorg, zoals de praktijkondersteuner bij de huisartsen  Meer aandacht voor mantel- en respijtzorg  Meer mensen met een beperking aan de slag, we geven als gemeente het goede voorbeeld  Oog voor de menselijke maat bij het verlenen van ondersteuning aan onze inwoners  De Ruïne van Teylingen is een pareltje van ons toeristische en culturele aanbod Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke Agenda In 2021 hebben we gewerkt aan een Maatschappelijke Agenda. Deze agenda bevat een integrale visie en zeven opgaven voor het brede sociaal domein. De agenda gaat over gezondheid, leren, cultuur, zorgen voor elkaar, werken, inkomen en thuis kunnen wonen met ondersteuning als dat nodig is. Gezondheid zien we als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. We gaan uit van wat wel kan, dit loopt als een rode draad door de Maatschappelijke Agenda.

De volgende stap is het maken van uitvoeringsprogramma’s. Deze programma’s zijn een vertaling van de visie en ambities van de Maatschappelijke Agenda uit. We gaan ze maken samen met inwoners, ondernemers, onderwijs, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Kortom met iedereen die kan en wil bijdragen aan het bereiken van de opgaven van de Maatschappelijke Agenda.

38

Meedenkers netwerk In Teylingen willen wij het mogelijk maken dat alle inwoners toegang hebben tot gratis, onafhankelijke cliëntondersteuning. De afgelopen jaren is met financiële steun van het ministerie VWS, vanuit het Koplopersproject naast cliëntondersteuning door professionals van MEE ook ondersteuning door vrijwilligers ontwikkeld. Dit is het Meedenkersnetwerk. Een meedenker verleent geen zorg, maar biedt een luisterend oor en een helpende hand. De financiering vanuit het Rijk loopt eind 2021 af. Hierdoor komt de continuïteit van het Meedenkersnetwerk in het gedrang. Wij willen onafhankelijke cliëntondersteuning structureel beschikbaar en betaalbaar houden. Bovendien is dit een wettelijke verplichting. Het doel is om alle inwoners toegang te bieden tot gratis, onafhankelijke cliëntondersteuning. Hiermee voldoen we niet alleen aan de wettelijke verplichting, we dragen ook bij het welzijn, de vitaliteit én de zelfredzaamheid van onze inwoners. Het Meedenkersnetwerk is geslaagd als inwoners het Meedenkersnetwerk weten te vinden en als inwoners lichte, tijdelijke ondersteuning ontvangen, waardoor zij zich gesteund voelen om stappen te zetten die bijdragen aan hun eigen welzijn. Integrale toegang In 2021 is de laagdrempelige, integrale toegang Voor ieder 1 van start gegaan.

Onze inwoners kunnen hier terecht met al hun (hulp)vragen over de Jeugdwet, Participatiewet, schuldhulpverlening en Wet maatschappelijke ondersteuning. Bij deze integrale toegang wordt de hulpvraag van de inwoners van alle leeftijden bezien in het geheel van de individuele- en gezinssituatie. Daarbij worden ook de verschillende leefgebieden van de aanvrager meegewogen. Er wordt maximaal inzicht verkregen in de aanleiding en achtergrond van de hulpvraag. Een aantal belangrijke uitgangspunten daarbij zijn: preventie, de gemeente goed kennen en normaliseren. Niet de diagnose van de hulpverlener maar het verhaal van de inwoner is het startpunt. Daarbij gaan we uit van het herstel van het dagelijks leven en het versterken van de eigen kracht, met de eigen sociale omgeving. Sociale kaart Een goed ingerichte en juist functionerende sociale kaart helpt professionals om inwoners verder te helpen naar de juiste zorg en voorzieningen, vanuit dezelfde informatiebron. Een sociale kaart draagt bij aan het verlagen van de kosten voor het sociaal domein, omdat inwoners beter geholpen kunnen worden naar voorliggende voorzieningen. Het is één van de vele maatregelen om de verschuiving van zwaardere naar lichtere vormen van hulp te maken. De integrale toegang, Voor Ieder 1, gaat dit monitoren. De raad krijgt in 2021 ter besluitvorming een plan van aanpak sociale kaart aangeboden.

Indien akkoord, zorgen we dat eerste opzet van de sociale kaart (door)ontwikkeld wordt en dat het (technische en inhoudelijk) beheer belegd is. Integrale verordening sociaal domein Om het maatwerk en de menselijke maat nog beter mogelijk te maken, werken we in 2022 aan een integrale verordening sociaal domein. Dit gaan we doen samen met de gemeenten van de Bollenstreek. De nieuwe verordening zal circa 15 bestaande verordeningen bundelen, zoals de verordeningen voor jeugdhulp, Wmo, participatie en schulddienstverlening. Professionals van Voor Ieder 1 en de ISD zullen deze verordening gaan gebruiken. Prenataal huisbezoek Het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek’ is in juni aangenomen door de Tweede kamer. De wet gaat op 1 januari 2022 in. In de meicirculaire is bekend gemaakt welke middelen er vanuit het Rijk komen voor de uitvoering van deze wet. Deze middelen zijn beperkt, zodat zorgvuldig moet worden bepaald hoe deze het best kunnen worden ingezet. Het prenataal huisbezoek beleggen we (verplicht) bij de organisatie die de

39

jeugdgezondheidszorg uitvoert, dat is de GGD. Met het huisbezoek worden aanstaande ouders in kwetsbare situaties begeleid naar steviger ouderschap en naar een goede en kansrijke start voor hun kind. Praktijkondersteuner huisarts Jeugd Geestelijke gezondheidszorg (POH-jeugd GGZ) Een POH-jeugd GGZ krijgt door een uitgebreidere intake een completer beeld van de hulpvraag en de complexiteit van de problematiek, waardoor ze de juiste hulp in kunnen zetten voor de jeugdige. Soms blijkt doorverwijzing niet nodig. Als dat wel zo is, wordt beter verwezen naar de juiste specialistische hulp (First time right). Het resultaat is laagdrempelige hulp, betere doorverwijzing en minder inzet van specialistische zorg. Uit de pilot die in 2020 gestart is, blijkt dat hier wordt voorzien in een grote behoefte. De subsidie die de Zorggroep Voorhout heeft ontvangen voor de uitvoering van de pilot, kan de huidige inzet van de POH-jeugd bekostigen tot eind 2021. Het is wenselijk dat de inzet van de POH-jeugd een structureel vervolg krijgt, met meer uren inzet, waardoor de POH-jeugd alle jeugdigen, die bij de huisarts komen, kan zien. Het aantal uren in de pilotvorm is daarvoor niet voldoende. Met de inzichten uit de pilot wordt de inzet van de POH-jeugd verder ontwikkeld. Met aangescherpte kaders en een duidelijker opdracht op het gebied van netwerksamenwerking en normaliseren.

De jaarlijkse kosten worden begroot op € 145.000 voor 32 uur POH. De dekking van deze kosten halen we uit de verwachte extra middelen voor jeugdhulp in 2022, die hopelijk structureel worden. Jeugdhulp De financiële druk op de jeugdhulp blijft onverminderd hoog. In 2021 is het budget voor jeugdhulp daarom structureel verhoogd. Tegelijkertijd werken we samen met gemeenten uit de regio, De Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) en de verschillende ‘gemeentelijke toegangen’ aan het realiseren van de kostenbesparingsmaatregelen die in de zomer van 2020 zijn vastgesteld. Het financiële effect van deze interventies is naar verwachting in 2023 merkbaar in de uitgaven. Vanwege de nieuwe contractering regionale jeugdhulp 2022 – 2025 is op sommige segmenten in 2022 een eenmalige extra investering nodig. Ook daarmee willen we besparingen bereiken, die hopelijk al in 2023 merkbaar zijn. Daarbij moet worden opgemerkt dat de rijksoverheid heeft aangegeven voor 2022 €1,314 miljard extra beschikbaar te stellen aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdhulp. Voor Teylingen zal dit circa € 1.880.000 zijn. Gezien de uitspraak van de arbitragecommissie over extra middelen jeugdhulp rekenen we erop dat er structureel extra middelen komen voor jeugdhulp.

Vanaf 1 januari 2022 wordt de TWO opgeheven en is voorgesteld om de nieuwe governance jeugdhulp vorm te geven door oprichting van een nieuwe gemeenschappelijke regeling (GR) voor jeugd. Besluitvorming over de voorgestelde governance vindt in 2021 plaats. Voor een kwaliteitsimpuls is er zowel incidenteel als structureel extra budget opgenomen in de begroting. Vanaf 1 januari 2022 is de Wet wijziging woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht. Het nieuwe woonplaatsbeginsel gaat uit van de woonplaats waar de jeugdige staat ingeschreven op het moment van de zorgvraag. Doel van de wetswijziging is het verminderen van administratieve lasten, het sneller kunnen leveren van zorg en ondersteuning aan jeugdigen en het versterken van preventie. De wijziging van het woonplaatsbeginsel kan financiële gevolgen hebben voor de gemeente. De daadwerkelijke kosten of besparingen zullen gedurende 2022 inzichtelijk worden en zijn afhankelijk van het aantal jeugdigen dat we financieel overdragen aan andere gemeenten en het aantal jeugdigen die door andere gemeenten aan onze gemeente worden overgedragen.

40

Van maatwerk naar algemeen De focus bij ondersteuning van inwoners in een kwetsbare situatie ligt in veel gevallen op de inzet van individuele maatwerkvoorzieningen. Algemene voorzieningen kunnen preventief werken. Ze zijn namelijk een belangrijk onderdeel van de sociale basisinfrastructuur, toegankelijk en dicht bij de inwoners. Een solide basis voor ontmoeting, ondersteuning, informatie en advies. Ze zijn in tegenstelling tot maatwerkvoorzieningen laagdrempeliger en toegankelijker. Wij willen daarom een verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen voor thuisadministratie, opbouwen en onderhouden van een sociaal netwerk, belevingsgerichte dagbesteding en mantelzorgondersteuning voor inwoners met een lage indicatie vanwege hun kwetsbare situatie. In het tweede kwartaal van 2022 starten we met een tweejarige pilot voor een algemene voorziening wasen strijkservice. Een laagdrempelige voorziening waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen participeren en waardoor voor anderen huishoudelijke hulp toegankelijk en beschikbaar wordt. En ook betaalbaar: Deze oplossing is soms ook goedkoper Mantelzorg De druk op mantelzorg en vrijwilligerswerk neemt toe in de toekomst. We hebben aandacht voor het ondersteunen en waarderen van deze groepen.

We werken hieraan met partners als zorgorganisaties, Zorg & Zekerheid en Welzijn Teylingen, die de ondersteuning en waardering van mantelzorgers en vrijwilligers uitvoert. Onze waardering voor vrijwilligers komt onder andere tot uiting door de uitreiking van de vrijwilligersprijs en onze communicatie over inzet van vrijwilligers. Onze waardering voor mantelzorgers is zichtbaar via het mantelzorgcompliment en de Dag van de Mantelzorg. De Regeling Ondersteuning Mantelzorg en Respijtzorg 2021-2022 draagt in belangrijke mate bij aan ondersteuning op maat voor mantelzorgers. Wmo, maatschappelijke zorg De vierde decentralisatie is die van de maatschappelijke zorg, deze is per 2023. We hebben bij de Maatschappelijke Zorg te maken met de meest kwetsbare inwoners. Er ligt een forse uitdaging om voor deze kwetsbare inwoners te zorgen voor goede oplossingen voor primaire levensbehoeften. Opvang, (beschermd) wonen, zorg, preventie, welzijn en participatie zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Kwaliteit van panden inrichting bibliotheken We willen een functionele huisvesting voor de bibliotheken in Voorhout, Sassenheim en Warmond. Huisvesting die aan de behoefte voldoet, ook in de toekomst. We onderzoeken daarom de mogelijkheden van herhuisvesting van de bibliotheek in Voorhout zoals werd aanbevolen in het BMC-rapport 'Behoefteonderzoek MFA Voorhout’.

Dit onderzoek maakt onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma van de Centrumvisie. De aanbevelingen uit het ProBiblio-rapport ‘Bibliotheekvoorzieningen in het landelijk gebied’ vormen de basis om de kwaliteit van het pand en de inrichting van de vestiging in Sassenheim te verbeteren. Structuur buitensportaccommodaties We willen de buitensportaccommodaties efficiënt beheren en exploiteren. In 2021 onderzoeken we of de huidige structuur daarvoor nog voldoet. Om in 2022 met de resultaten van dit onderzoek aan de slag te kunnen gaan, is € 20.000 opgenomen in de begroting.

41

Ventilatie scholen We zetten ons in voor het verbeteren van het binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Daarom maken we gebruik van de rijkssubsidieregeling SUVIS (Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen) voor de financiering van bouw- en installatiekosten. Deze regeling vereist cofinanciering van schoolbestuur en gemeente. SUVIS is een tijdelijke regeling met een beperkt budget. De omvang van de realisatie is afhankelijk van de toekenning van de aanvraag.

42

2.2.1 Onderwijs Wat willen we bereiken? Doel: Onderwijs zien als de investering tot succes en persoonlijke groei Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E19a

E19b

E27

E28

We geven daar waar nodig (financiële) ondersteuning aan de uitvoering van de Regionale Educatieve Agenda en voeren het Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)-beleid uit. We voeren de acties uit de Ontwikkelagenda 2019-2023 uit door middel van pilots op het gebied van jeugdhulp in de school, onderwijszorgarrangementen en rondom anderstalige leerlingen van de Internationale Schakelklas (ISK). Ook zetten we in op volwasseneneducatie, waarvoor we een lokaal plan gaan opstellen. We voeren het convenant laaggeletterdheid uit. Uitwerking 2022 (e.v.) Samen met maatschappelijke partners voeren we acties uit het Taalpact Bollenstreek uit. We willen de onderwijsvoorzieningen ombuigen in de richting van Integrale Kind Centra. We ontwikkelen beleid dat die beweging faciliteert en ondersteunt. We verankeren dit in het Integraal Huisvestingsplan voor het primair onderwijs. Vanuit het perspectief dat we als gemeente Teylingen in 2030 volledig duurzaam willen zijn, gaan we aan de slag met het opstellen van een uitvoeringsprogramma om de gebouwen van het primair onderwijs te verduurzamen. Uitwerking 2022 (e.v.): Het opstellen van de uitvoeringsprogramma's heeft in 2021 vertraging opgelopen. We bieden deze uitvoeringsprogramma's ter informatie en vaststelling aan.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland (Regionaal Bureau Leerplicht)

Overige samenwerkingspartners Onderwijsveld CJG Kinderopvangorganisaties Bedrijfsleven

43

2.2.2 Gezondheid & vitaliteit Wat willen we bereiken? Doel: Positieve gezondheid is ons uitgangspunt Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E19

De inzet van de combinatiefunctie verbreden we. Naast het 'Model Sport en Onderwijs Teylingen', gaan we van sport, onderwijs en cultuur naar het 'Vitaliteitsakkoord' (sport en bewegen in relatie tot het sociale domein). We passen de inzet en de rol van de buurtsportcoach daarop aan. Uitwerking Model Sport en Onderwijs Teylingen 2021 e.v. Met de Combibrug, sportverenigingen en het basisonderwijs hebben we eind 2018 en voorjaar 2019 de werkwijze van de combinatiefunctie onderwijs, sport en cultuur geëvalueerd. Het resultaat is dat we vanaf schooljaar 2020-2021 zijn gaan werken met een ander model, waarbij we inzetten op meer (kwalitatieve) lesuren bewegingsonderwijs, gegeven door een vakdocent lichamelijke opvoeding en een ondersteunend sport- en beweegprogramma vanuit de Combibrug. Het sportpromotiepakket van de Combibrug blijft gehandhaafd.

E2a

E2b

In het tweede projectjaar (2021/22) hebben negen van de elf scholen een aanvraag ingediend en toegekend gekregen. Dit is gelijk aan het eerste projectjaar. De subsidie is afbouwend en medegefinancierd vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties vanuit het Rijk. Per jaar ontstaat daardoor een restbudget dat toeneemt. Dit gedeelte zetten we geleidelijk aan in voor de verbindende functie van de buurtsportcoachfunctie t.b.v. het Vitaliteitsakkoord Teylingen. De Nota Volksgezondheid Teylingen positief gezond 2021 - 2024 voeren we uit vanuit het perspectief van positieve gezondheid. Wij voeren de nota Volksgezondheid uit. We stellen een communicatieplan op en lanceren het Vignet Teylingen positief gezond om onze leefstijlinterventies zichtbaar te maken. Op basis van de zes pijlers van positieve gezondheid creëren wij een verwijsstructuur gericht op het bieden van zorg en welzijn op de juiste plek. De focus van Welzijn op recept lag op doelgroep 18+/ Dit breiden we uit met de doelgroep 18-. Op deze manier versterken we de integrale benadering vanuit positieve gezondheid. Voor 2022 en 2023 brengen we de kosten van jaarlijks €57.600,- ten laste van de reserve Sociaal domein. We monitoren het middelengebruik en overgewicht van onze inwoners en waar mogelijk interveniëren we bij probleemsituaties. We voeren het Vitaliteitsakkoord uit.

We stimuleren alcoholvrije alternatieven bij sport- en beweegaanbieders, horeca en uitgaansgelegenheden. We geven jongeren voorlichting over de effecten van overmatig drank- en drugsgebruik. Met de GGD samen gaan we de verstrekking van alcohol door ouders aanpakken.

44

We gaan in samenwerking met de sportverenigingen na hoe de buitensportaccommodaties rookvrij worden.

E2d

We voeren de nota Volksgezondheid en het Vitaliteitsakkoord uit volgens de richtlijnen van positieve gezondheid. Dit wil zeggen dat bij de uitvoering de volgende zes dimensies van positieve gezondheid voor ons centraal staan: lichaamsfuncties, dagelijks functioneren, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven en sociaal maatschappelijk participeren.

Wat willen we bereiken? Doel: Sport en bewegen voor iedereen Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E 22f

E22a

E22b

E22c

In 2022 gaan wij de bevindingen uit het adviesrapport Aangepast Sporten Duin- en Bollenstreek implementeren in het project 'Grenzeloos Actief' voor mensen met een beperking. We geven uitvoering aan de sportnota, het daarin geformuleerde sportbeleid en continueren de investeringen op dit beleidsterrein. In de volksgezondheidsnota is een link naar sport gelegd, dit vanuit het perspectief dat sport bijdraagt aan een inclusieve samenleving. Ook in 2022 werken we aan de uitvoering van de sportnota. De uitvoering van accommodatiebeleid is gericht op de koppeling met wijk en buurt, waarbij de accommodaties een rol spelen bij ontmoetingen en activiteiten in die wijk of buurt. We willen graag dat sportaanbieders efficiënter gebruik maken van elkaars accommodaties. Hierover zijn we met ze in gesprek geweest in het kader van de notitie binnensportaccommodaties. Deze is in september 2020 in de raad opiniërend besproken. De uitkomsten worden in 2021 verder uitgewerkt en voorgelegd aan de raad voor besluitvorming. Door het herhuisvesten van scholen voor primair onderwijs via de onderwijscarrousel, komen op termijn schoolgebouwen vrij. Deze gaan we inzetten om culturele en sociaal-maatschappelijke organisaties te helpen bij het oplossen van hun huisvestingsbehoefte. Zo kunnen zij gewenste maatschappelijke activiteiten (blijven) realiseren.

Dit doen we aan de hand van het Toetsingskader Maatschappelijke Activiteiten. Wij faciliteren en stimuleren in samenwerking met buurtsportcoaches breedte- en topsport. Incidenteel ondersteunen we (top)sportevenementen. Sporthal Wasbeek is economisch afgeschreven. Voor het zwembad en de aangrenzende accommodaties staat in 2022 een uitgebreide en duurzame

45

renovatie gepland in het meerjarenonderhoudsplan. Dit is hét moment om een afweging te maken of we gaan herinvesteren in Wasbeek of het moment aangrijpen om te kijken naar de optie nieuwbouw. Welke kosten en besparingen komen er kijken bij een slim, duurzaam en doelmatig sportcomplex?

E22e E22g

We willen sport en bewegen voor iedereen, ook in de nieuw te bouwen wijk Nieuw Boekhorst. We realiseren bewegingsvriendelijke openbare ruimtes en fitpleinen. We spelen een verbindende rol bij kansrijke regionale initiatieven, zoals een regionaal 50-meterbad en een regionale 333-meter schaatsbaan. Voor 2022 zijn er geen regionale activiteiten bekend waarbij wij een verbindende rol kunnen spelen.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen RDOG HM

Overige samenwerkingspartners Sportaanbieders, sportstichtingen, Combibrug, Pando Network, Zorggroep Warmond/Voorhout, Zorggroep Sassenheim, Welzijn Teylingen, CJG, GGD, Sophia Scholen, Stiwa Exploitatie en Beheer, Stichting Sportraad Teylingen.

2.2.3 Sociaal domein Wat willen we bereiken? Doel: Extra werk(ervarings)plaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E16a

We geven HLTsamen de taakstelling ieder jaar één persoon met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. HLTsamen heeft een baanaanjager aangetrokken. Deze zal zich actief gaan inzetten om de banenafspraak succesvol in te vullen. Streven is het aantrekken van werkgelegenheidsprojecten binnen HLTsamen met het doel matches tot stand te brengen tussen werk en mensen die vallen onder de doelgroepen van de wet banenafspraak. We stellen voor HLTsamen als werkgever een visie op over inclusief werkgeverschap.

E16b

E16d

We voeren Social Return on Investment (SROI) uit en maken ons er sterk voor dat ook andere gemeenschappelijke regelingen een bijdrage leveren aan de taakstelling van de overheid om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. We ondersteunen de transformatie van MareGroep 2.0 en de doorontwikkeling van het SPW

46

Uitwerking 2022 (e.v.): De werkzaamheden van het Servicepunt Werk en de Maregroep gaan op in een nieuwe werkorganisatie. Wij zien erop toe dat door de samenvoeging het imago van de organisatie en de dienstverlening aan de klanten (werkgevers en werkzoekenden) verbetert. Op deze manier willen we méér werkzoekenden begeleiden naar werk. Wat willen we bereiken? Doel: Individuele vrijheid en eigen verantwoordelijkheid is ons uitgangspunt Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E1

We gaan uit van de eigen verantwoordelijkheid van mensen en dringen zorg en ondersteuning dan ook niet op. Maar als het niet meer gaat, bieden wij hulp en ondersteuning via het JGT/CJG en de Sociale Teams. Uitgangspunt daarbij is mensen weer in hun kracht te zetten. We sluiten aan op het rijksprogramma 'Kansrijke Start'. Uitwerking 2022 (e.v.): Een groep van lokale eerstelijns (geboortezorg)partijen, maatschappelijke organisaties en de gemeente heeft een coalitie gevormd en een actieplan Kansrijke Start opgesteld. In 2022 gaat deze coalitie de acties uitvoeren. Het actieplan bevordert de samenwerking en vergroot de kans dat alle pasgeboren kinderen in Teylingen, samen met hun ouders, een goede start hebben, met minder risico's en kwetsbaarheden. Voor ieder 1, onze integrale toegang, bouwt door op de basis die in 2021 is gelegd.

Wat willen we bereiken? Doel: Inwoners vinden snel toegang tot de juiste hulp Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E8a

E8b

We ontwikkelen de Sociale Teams en de Jeugd- en Gezinsteams door tot de integrale toegang tot zorg. We werken toe naar een situatie waarin iedereen werkt als een ontschotter, conform het programma in de Village Deal. Uitwerking 2022 (e.v.): In 2021 is de Integrale Toegang, Voor ieder 1, van start gegaan. Waar nodig wordt één gezin, één plan, één regisseur opgepakt en door de benodigde disciplines in samenwerking met het gezin uitgevoerd. We willen (een deel van de) nu geïndiceerde voorzieningen algemeen toegankelijk maken. Zo willen we bereiken dat er eerder preventief actie kan worden genomen en voorzieningen laagdrempelig toegankelijk worden. We gaan in 2022 een integrale verordening sociaal domein maken, zodat maatwerk makkelijker wordt. Door het doorontwikkelen van BUURbook (o.a. uitbreiding naar jeugd en het verbeteren van de bereikbaarheid en doorzoekbaarheid van de informatie

47

op de website) wordt de toegankelijkheid verbeterd met een toepasbare digitale zorgkaart. BUURbook bleek niet het gewenste instrument voor de beoogde sociale kaart. In 2020 is een verkenning gestart naar de wensen t.a.v. een sociale kaart. Uitwerking 2022 (e.v.): De activiteiten voor de sociale kaart 2022 zijn afhankelijk van besluitvorming in de raad over ontwikkeling van een sociale kaart. De raad krijgt binnenkort een plan van aanpak aangeboden. Wat willen we bereiken? Doel: Inzet op preventie en vroegsignalering om ellende te voorkomen Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E11

E9a

E9b

Door uitvoering van de ontwikkelagenda REA zetten we samen met scholen en maatschappelijke organisaties in op het voorkomen van schooluitval. Uitvoering 2022 (e.v.): We voeren de acties uit de ontwikkelagenda 2019-2023 uit. In het schooljaar '21-'22 starten we met algemeen toegankelijke jeugdhulp in het speciaal- en speciaal basisonderwijs (SO en SBO), met als doel hulp en ondersteuning dichtbij. Zo kan escalatie en opschaling zoveel mogelijk worden voorkomen. We hebben afspraken gemaakt over onderwijs-zorgarrangementen en zorgonderwijsarrangementen en brengen die in de praktijk. Zowel onderwijs als jeugdhulp zijn in 2022 in staat om de arrangementen vorm te geven volgens de Holland Rijnlandmethode, een onderwijs-zorgcontinuüm waarin individuele arrangementen bijdragen aan bevordering of behoud van deelname aan het onderwijs. Bij de Vroeg Eropaf-methodiek worden inwoners met 2 maanden huurachterstand thuis bezocht om het gesprek aan te gaan over de huurachterstand en onderliggende oorzaken. Naar aanleiding van het gesprek wordt een plan van aanpak gemaakt om de schulden duurzaam aan te pakken. Bijvoorbeeld door het treffen van een schuldenregeling en hulp bij echtscheiding en de financiële gevolgen daarvan. Daar kan Voor ieder 1 bij ondersteunen.

Voor ieder 1 is voor inwoners dé toegang tot schuldhulpverlening: er wordt op maat preventieve en curatieve inzet geregeld en nazorg ingezet. Het welzijnswerk (Welzijn Teylingen) speelt een actieve rol in vroegsignalering, bevordert inwoners om maatschappelijk actief te zijn en voorkomt dat zwaardere hulp en ondersteuning nodig is. Uitwerking 2022(e.v.): Vroegsignalering en preventie van schulden continueren we in het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening. We voeren maatregelen uit het nieuwe beleidsplan uit. Het Sociaal Team ontwikkelt zich door tot een team dat in verbinding staat met én samenwerkt met alle relevante netwerkpartners in de gemeente. En

48

aan de hand van de uitkomsten van het project Integrale toegang wordt de integraliteit van de brede toegang tot hulp en ondersteuning voor jeugdigen en volwassenen verder versterkt. De bureaucratie voor onze inwoners wordt zoveel mogelijk weggenomen. Uitwerking 2022(e.v.): In 2021 is de integrale toegang Voor ieder 1 gerealiseerd. Inwoners van alle leeftijden kunnen op 1 plek terecht voor al hun hulp- en ondersteuningsvragen. Dit leidt tot minder bureaucratie voor inwoners. In 2022 werken we aan het integraal oppakken van meerdere vraagstukken binnen één gezin. Wat willen we bereiken? Doel: Meten van het effect van onze inspanningen Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E21

We gaan verder met de doorontwikkeling van de Monitor Sociaal Domein. Uitwerking 2022 (e.v.): We richten een monitor in voor de integrale toegang. We volgen hierin de prestatie-indicatoren zoals vastgesteld in de prestatieovereenkomst. Een voorwaarde is dat Voor ieder 1 de gegevens registreert in haar registratiesysteem/-systemen. We regelen de randvoorwaarden voor de gegevensuitwisseling, via onder meer een Gegevens Levering Overeenkomst (GLO). We monitoren actuele gegevens over jeugdhulp via een online dashboard.

Wat willen we bereiken? Doel: Passende hulp en zorg voor iedereen die dat nodig heeft Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E3a

We onderzoeken subregionale inkoop van Jeugdhulp, we voeren de Sturingsagenda van Holland Rijnland uit en doen mee in de landelijke lobby voor extra geld. Uitwerking 2022 (e.v.): Vanaf 1 januari 2022 gaan we nieuwe contracten met de geselecteerde jeugdhulpaanbieders aan. Hiermee beogen we de komende jaren kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp te realiseren. Daarnaast nemen we extra maatregelen om de kosten in de jeugdzorg beheersbaar te houden. Ook versterken we het uitvoeren van accountmanagement door gemeenten.

E3b

We zetten de lokale zorg- en veiligheidstafel jeugd voort. We voeren de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet uit door uit te gaan van de menselijke maat en zetten in op meer preventie en vroegsignalering. We

49

doen dat via de Sociale Teams, Jeugd- en Gezinsteams en schakelen maatschappelijke organisaties zoals Welzijn Teylingen, MEE en Kwadraad in. Uitwerking 2022 (e.v.): We voeren de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet uit, waarbij we uitgaan van de menselijke maat. We zetten meer in preventie en vroegsignalering. We doen dat met Voor ieder 1 en het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en schakelen andere partijen in zoals huisartsen en maatschappelijke organisaties, waaronder Welzijn Teylingen, sportverenigingen, vrijwilligersorganisaties binnen het Meedenkersnetwerk.

E5b

E6

We gaan zorgen voor een structureel vervolg van de pilot de POH-jeugd GGZ. Met de inzichten uit de pilot wordt de inzet van de POH-jeugd verder ontwikkeld, met aangescherpte kaders en een duidelijker opdracht op het gebied van netwerksamenwerking en normaliseren. Bij de bestrijding van armoede gaan we door op de ingeslagen weg (vastgelegd in de nota Armoedebeleid gemeente Teylingen). Het is onze doelstelling te voorkomen dat inwoners (financieel) belemmerd worden om deel te nemen aan het maatschappelijk leven. Volgens deze visie is armoede meer dan een financieel probleem en liggen er meerdere oorzaken aan ten grondslag. De aanpak van deze oorzaken vereist een brede, multidisciplinaire focus. Samenvattend zetten we in op alle preventieve en informatieve maatregelen (spoor 1), fonds voorkoming huisuitzettingen en schulddienstverlening ISD (spoor 2), sport- en cultuurregeling, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en voedsel- en kledingbank (spoor 3), bijstandsuitkering en ondersteunend minimabeleid (spoor 4), breed betrekken van de samenleving en Netwerkstructuur (spoor 5). We voeren het programma Maatschappelijke zorg uit, waarbij de prioriteit ligt bij het vinden van huisvesting voor mensen die behoren tot de doelgroep beschermd en begeleid wonen.

Naast de noodzaak om huisvestingsvoorzieningen te realiseren voor beschermd en begeleid wonen, realiseren wij ook huisvesting voor spoedzoekers. Wonen, zorg, preventie, welzijn en participatie zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daar waar dat kan, zullen we ten aanzien van de behoefte van verschillende doelgroepen gelijk optrekken in het te realiseren aanbod. Uitwerking 2022 (e.v.): De vierde decentralisatie is die van de maatschappelijke zorg. We gaan verder met het uitvoeren van het programma 'Omzien naar elkaar' en het convenant Maatschappelijke Opvang. Tegelijkertijd treffen we voorbereidingen voor de decentralisatie per 2023. Dit doen we samen met gemeenten in de Duin- en Bollenstreek. We stemmen af met centrumgemeente Leiden en de andere Holland Rijnland gemeenten. We voeren ook de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg uit. We hebben bij Maatschappelijke Zorg te maken met de meest kwetsbare inwoners. Er ligt een forse uitdaging om voor deze kwetsbare inwoners te zorgen voor goede oplossingen voor primaire levensbehoeften. Opvang, (beschermd) wonen, zorg, preventie, welzijn en participatie zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden.

50

Aankomend jaar ligt de focus onder andere op de voorbereidingen van de regionale en lokale toegang tot Maatschappelijke zorg en het organiseren van andere vormen van Beschermd Wonen, zoals Beschermd Wonen thuis en Beschermd Wonen Light voor jongeren.

Wat willen we bereiken? Doel: Ruimte geven voor innovatieprojecten in de zorg Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E20

Uitwerking 2022 (e.v.): In de uitvoeringsplannen van de integrale woonzorgopgaven nemen we innovatie in de zorg (zoals E-health en domotica) mee. In deze uitvoeringsplannen geven we aan wat we gaan doen om met name ouderen te faciliteren in hun toekomstige woon-zorg behoeften. De plannen stellen we samen met onze partners op. In 2021 hebben we hier een start mee gemaakt, in 2022 gaan we daarmee verder.

Wat willen we bereiken? Doel: Versnelling van de integratie van statushouders Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E18

In het kader van de veranderende regelgeving op het gebied van taalonderwijs voor statushouders gaan wij in gesprek met

51

Vluchtelingenwerk, ISD en SPW om te bevorderen dat er voldoende goede en betaalbare cursussen Nederlandse taal zijn. Uitwerking 2022 (e.v.): Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet Inburgering in werking. In het nieuwe stelsel krijgt de gemeente de regie over de inburgering. Het nieuwe inburgeringsstelsel kent drie leerroutes om de Nederlandse taal te leren: Onderwijsroute, Zelfredzaamheids-route en de B1-route. De inburgeringsplicht in het nieuwe wetsvoorstel bestaat naast een leerroute uit nog twee onderdelen: een Participatieverklaringstraject (PVT) en een Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Gemeenten worden ook verantwoordelijk voor de maatschappelijke begeleiding en financiële ontzorging van inburgeringsplichtige statushouders. In 2021 bereiden we ons voor op de implementatie van de wet. Voor de uitvoering van deze taken werken de gemeenten in de Bollenstreek samen met de ISD Bollenstreek, VluchtelingenWerk, SPW-Maregroep, taalaanbieders en waar nodig ook met andere lokale partners.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen ISD Bollenstreek GR KDB (MareGroep) RDOG Hollands Midden (GGD) Holland Rijnland Voor ieder 1

Overige samenwerkingspartners Onderwijs Bibliotheek Organisaties sport en cultuur Welzijnsorganisaties Eerstelijnszorg Aanbieders jeugdhulp en Wmo Politie Woningcorporatie

52

2.2.4 Kunst en cultuur Wat willen we bereiken? Doel: Stimuleren en faciliteren initiatieven op het gebied van kunst en cultuur Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving 23

E27

In 2021 hebben we met inwoners en maatschappelijke partners gewerkt aan een nieuwe nota kunst en cultuur. In 2022 geven we uitvoering aan deze nota Waarde toevoegen aan een 'rijke' en sociale gemeente met een goed voorzieningenniveau. We onderzoeken de mogelijkheden van (her)huisvesting van de Bibliotheek Bollenstreek. Dit onderzoek naar de huisvesting van de bibliotheek vindt plaats als onderdeel van het uitvoeringsprogramma van de Centrumvisie.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Culturele verenigingsleven Kunstenaars Kunstcommissie Historische verenigingen Muziek- en zangverenigingen Organisatoren van culturele evenementen Bibliotheek Bollenstreek SEBO Theaters en theaterscholen Culturele ondernemers Zorgprofessionals Welzijnsinstellingen Scholen Combibrug Kunstgebouw Naturalis Cultuureducatiegroep Jacoba van Beierenfonds

2.2.5 Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

53

2.2.6 Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar % kinderen tot 18 jaar

Kinderen in uitkeringsgezin

Realisatie Realisatie Begroting Begroting NL 2019 2020 2021 2022 678,7

nb

2%

nb

Netto % werkzame beroepsarbeidsparticipatie bevolking t.o.v. totale 73,8 % beroeps-bevolking Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen 1% Personen met een Aantal per 10.000 bijstandsuitkering inwoners

Jongeren met een % 12 t/m 21-jarigen delict voor de rechter Jongeren met % van alle jongeren jeugdhulp tot 18 jaar Jongeren met % van alle jongeren jeugdbescherming tot 18 jaar Jongeren met % van alle jongeren jeugdreclassering van 12 tot 23 jaar Cliënten met een Aantal per 1.000 maatwerkarrange inwoners m-ent WMO

LISA

2019: 85 85 kinderen kinderen 6 % CBS Jeugd

72,9 %

73%

73%

2020: 68,4 %

nb

1%

1%

2019: CBS Jeugd 2%

136 381,7

Lopende aantal re- Aantal per 10.000 integratievoorinwoners van 15 – 64 zieningen jaar

2019: 792,1

Bron

283 338 personen personen 2020: met een met een 459,7 uitkering uitkering

CBS

CBS

196 196 trajecten trajecten

2020: 82,32 per 82,32 per 202 10.000 inw 10.000 inw

92,1

83,0

1%

nb

A

A

15,4 %

14,5 %

B

B

0,8 %

0,8 %

C

C

0,4 %

0,5 %

D

D

520

500

627

633

CBS

2019: CBS jeugd 1% 2020: 11,9 % 2020: 1,2 % 2020: 0,4 % 2020: 700

CBS CBS CBS GMSD

A: Met de integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen streven we ernaar het aantal jongeren, dat na een delict voor de rechter komt, te verminderen. B: Streven is door de inzet van preventie, normalisering, vroegsignalering en het organiseren van passende zorg het percentage jongeren met jeugdhulp terug te dringen. C: Jeugdbeschermingsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is de voorliggende zorg en hulp en de nazorg aan gezinnen te optimaliseren, waardoor het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen afneemt.

54

D: Jeugdreclasseringsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen, die in aanraking komen met de politie, waardoor het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel afneemt. Toelichting indicator Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit gaat zowel om fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar. Toelichting indicator Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz). Toelichting indicator Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Toelichting indicator Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.

Toelichting indicator Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Toelichting indicator Lopende re-integratie- voorzieningen Het aantal re-integratie-voorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Toelichting indicator Jongeren met delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Toelichting indicator Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Toelichting Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt.

Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.

55

Toelichting indicator Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Toelichting indicator Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Realisatie Realisatie Begroting Begroting Indicator Eenheid NL Bron 2019 2020 2021 2022 Absoluut verzuim Aantal per 1.000 2019: 2,9 nb E E DUO leerlingen 2,4 Relatief verzuim Aantal per 1.000 2019: 12 nb E E DUO leerlingen 26 Vroegtijdig % deelnemers schoolverlaters aan het VO en 2019: zonder MBO onderwijs 1,7 % nb E E DUO 2% startkwalificatie (vsvers) E: Onze ambitie is in samenwerking met onderwijs, Voor ieder 1 en jeugdhulp leerlingen optimaal te begeleiden en daarmee het aantal verzuimers en vsv’ers verder terug te dringen Toelichting indicator Absoluut verzuim Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school of instelling en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. Toelichting indicator Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatie plichtige jongere ongeoorloofd afwezig is.

56

Toelichting indicator Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Het percentage van het totaalaantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Realisatie Realisatie Begroting Begroting Indicator Eenheid NL Bron 2019 2020 2021 2022 NietPercentage niet * sporters sporters van het 2016: Gezondheidsenqu 2016: *nb totaal aantal 48,7 % ête (CBS, RIVM) 39,6 % inwoners. * Onderzoek 1 wordt keer per 4 jaar uitgevoerd. De laatste meting is in 2016 gedaan. Er zijn nog geen geactualiseerde cijfers beschikbaar Toelichting indicator Niet sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters (minstens één keer per week) t.o.v. totale bevolking van 19 jaar en ouder. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

57

2.2.7 Kaderstellende stukken Onderwijs · Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 · Verordening Leerlingenvervoer · Ontwikkelagenda Regionale Educatieve Agenda D&B 2019-2023 · Onderwijsachterstandenbeleid Teylingen 2020-2023 Gezondheid & Vitaliteit · Nota Sport en bewegen 2018-2021 · Nota Sport en bewegen 2018-2021 uitvoeringsagenda · Nota herziening opzet sport- en cultuurregeling · Gezondheidsnota Teylingen positief gezond 2021 – 2024 · Evaluatie combinatiefuncties 2015 Sociaal domein · Kadernota Wmo Bollen5 2015-2018 · Transformatieagenda Wmo en haar omgeving (2017-2018) · Regionaal beleidsplan transitie Jeugdzorg Holland Rijnland Hart voor de Jeugd · Sturingsplan Jeugdhulp Holland Rijnland 2018-2019 · Contourennota Servicepunt Werk Duin- en Bollenstreek · Investeren in de basis. Armoedebeleid Teylingen 2018-2021 · Integrale schuldhulpverlening: een ketenaanpak van preventie tot nazorg.

2017-2021 · Tarievennota maatschappelijke accommodaties · Doelenboom mantelzorg · Omzien naar elkaar, Uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg en beschermd wonen Duin- en Bollenstreek 2018-2020 · Algemene subsidieverordening 2017 · Verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2020 · Verordening Jeugdhulp 2015 · Verordeningen Participatiewet · Gemeenschappelijke Regeling ISD Bollenstreek · Gemeenschappelijke Regeling Kust-, Duin- en Bollenstreek (MareGroep) · Gemeenschappelijke Regeling Regionale Dienst Openbare Gezondheid Hollands Midden GGD) · Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland · Programmaplan Jeugdhulpaanbod vanaf 2021 Duin & Bollenstreek · Regionaal Inkoopplan Jeugdhulp Kunst en Cultuur · Beleidskompas Bibliotheek Bollenstreek 2020-2023 · Beleidsnota kunst en cultuur Leren en meedoen! 2010-2012 · Kunst in de buitenruimte van Teylingen 2016 · Voorzieningennota voor sociaal-maatschappelijke en culturele organisaties: het Toetsingskader.

58

2.2.8 Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

-2.201

-2.465

-2.393

-3.011

-3.007

-2.984

-390

-326

-234

-234

-234

-234

Volksgezondheid

-1.801

-2.247

-2.389

-2.389

-2.389

-2.389

Totaal Gezondheid & vitaliteit Thema Kunst en Cultuur

-4.392

-5.038

-5.016

-5.634

-5.630

-5.607

Media

-835

-793

-794

-794

-794

-794

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea

-738

-399

-416

-416

-415

-415

-58

-41

-44

-43

-43

-43

Cultureel erfgoed

-79

-270

-204

-196

-190

-190

-1.710

-1.503

-1.458

-1.449

-1.442

-1.442

-2.396

-1.972

-1.887

-1.939

-2.131

-2.090

-210

-200

-200

-200

-200

-200

-1.137

-1.235

-1.238

-1.238

-1.238

-1.238

-3.743

-3.407

-3.325

-3.377

-3.569

-3.528

Samenkracht en burgerparticipatie Arbeidsparticipatie

-3.169

-4.175

-3.279

-3.265

-3.260

-3.255

-395

-423

-434

-447

-617

-683

Inkomensregelingen

-10.489

-6.617

-7.470

-7.470

-7.470

-7.470

Begeleide participatie

-3.113

-2.721

-2.576

-2.492

-2.379

-2.309

Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkvoorzieningen (WMO) Wijkteams

-6.933

-7.560

-7.339

-7.339

-7.339

-7.339

-647

-478

-538

-538

-538

-538

-2.551

-2.685

-2.647

-2.599

-2.600

-2.600

Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18-

-7.326

-6.632

-6.721

-6.600

-6.417

-6.225

-539

-889

-712

-686

-668

-649

Totaal Sociaal domein

-35.162

-32.180

-31.716

-31.436

-31.288

-31.068

Thema Gezondheid & vitaliteit Sportaccommodaties Sportbeleid en activering

Totaal Kunst en Cultuur Thema Onderwijs Onderwijshuisvesting Openbaar basisonderwijs Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Onderwijs Thema Sociaal domein

59

Totaal lasten Baten

-45.007

-42.128

-41.515

-41.896

-41.929

-41.645

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Thema Gezondheid & vitaliteit Sportaccommodaties

206

209

212

212

212

212

Sportbeleid en activering

21

0

0

0

0

0

Volksgezondheid

38

161

25

25

25

25

Totaal Gezondheid & vitaliteit Thema Kunst en Cultuur

265

370

237

237

237

237

Media

24

25

25

25

25

25

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea

153

155

157

157

157

157

168

165

167

167

167

167

Totaal Kunst en Cultuur

345

345

349

349

349

349

Onderwijshuisvesting

51

47

47

47

47

47

Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Onderwijs

233

230

233

233

233

233

284

277

280

280

280

280

109

205

179

179

179

179

9.946

5.706

6.323

6.323

6.323

6.323

Maatwerkdienstverlening 18+ Wijkteams

235

233

0

0

0

0

3

3

3

3

3

3

Totaal Sociaal domein

10.293

6.147

6.505

6.505

6.505

6.505

Totaal baten

11.187

7.139

7.371

7.371

7.371

7.371

Saldo van baten en lasten

-33.821

-34.990

-34.142

-34.522

-34.556

-34.271

Thema Onderwijs

Thema Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie Inkomensregelingen

Reserves

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020

Toevoegingen reserves

2021 na wijziging 37 -15

Onttrekkingen reserves

880

Totaal reserves Saldo na resultaatbestemming

2022

2023

2024

2025

-15

-15

-15

-15

2.390

585

537

537

537

917

2.375

570

522

522

522

-32.904

-32.616

-33.572

-34.001

-34.035

-33.750

60

61

2.3 Programma 3. Ondernemend en bruisend Teylingen Ruimte voor ondernemerschap staat voorop. Wij zien onze rol vooral in het creëren van goede randvoorwaarden om te ondernemen en duurzame ontwikkelingen te faciliteren. Dit houdt niet op bij onze gemeentegrenzen. Wij zetten dan ook vol in op intensieve integrale samenwerking met partners uit de Triple Helix, daarmee versterken en stimuleren we de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven – en kennisinstellingen met als doel de regionale economie te versterken. Goede randvoorwaarden voor ondernemers creëren we met de centrumvisie, met het leggen van relaties tussen onderwijs en arbeidsmarkt, met aandacht voor de fysieke en digitale infrastructuur en met het stimuleren van duurzaam handelen.

Speerpunten De belangrijkste speerpunten uit het programma Ondernemend en bruisend Teylingen:  We leveren een bijdrage aan de uitvoering van de regionale Economische Agenda  We sluiten intentieovereenkomsten af met werkgevers om arbeidsplaatsen te creëren  We voeren de uitvoeringsagenda van de centrumvisie uit  We zorgen voor gezellige winkelcentra met goede parkeervoorzieningen  We stimuleren en ondersteunen ondernemers die investeren in innovatie en verduurzaming  We ontwikkelen de ruïne en het omliggende gebied als parel voor Teylingen en de regio Centrumontwikkeling De centrumvisie is een belangrijke basis voor de ontwikkeling van onze drie dorpscentra; Warmond, Voorhout en Sassenheim. In die visie op de drie dorpscentra van Teylingen, zijn de problemen, kansen en uitdagingen die in de centra spelen en die nog op de dorpscentra afkomen integraal afgewogen. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is nagedacht over de toekomst van de dorpen. Het water in Warmond, het horeca-aanbod van Voorhout, de verschillende soorten winkels in Sassenheim; het zijn positieve punten die we afgelopen jaar hoorden over onze drie centrumgebieden. Nu naast de Visies ook de Uitvoeringsagenda is vastgesteld werken we concreet aan oplossingen en verbeteringen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Teylingen&id=fd117caa-2d1d-4a2f-85a7-67984afbe200