1. Programmabegroting Teylingen 2026-2029 - 3 oktober definitief
Tekst van het document
80
2.4.1 Dienstverlenende overheid Trends en ontwikkelingen In de nieuwe bestuursopdracht van HLT Samen is de ambitie verwoord te werken aan het verder optimaliseren van de dienstverlening. Daarin staan het dienstverleningsconcept en het afstemmen van de verschillende ingangen tot de gemeente centraal. Dit betekent dat we de inwoners en ondernemers via meerdere kanalen op een consistente manier bedienen met gebruikmaking van fysieke en digitale loketten, telefonische helpdesks, websites, mobiele apps en sociale media. Deze ambitie past bij de toenemende vraag aan gemeenten om maatwerk te leveren en te werken aan 'mensgerichte dienstverlening'. Tegelijkertijd zijn de financiële middelen beperkt. In de lange termijnopdracht van HLTsamen is de bestuurlijke wens uitgesproken om een goede balans te vinden tussen de systeem- en de leefwereld. Daarnaast krijgen we doorlopend te maken met digitale ontwikkelingen die invloed hebben op onze dienstverlening (zoals bijvoorbeeld Common Ground en Artificial Intelligence). ‘De Nederlandse Digitaliseringsstrategie’ van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) beschrijft op welke manier de nieuwe ontwikkelingen in te zetten voor het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers.
Hoewel de digitale wereld continu in beweging is, blijft de behoefte van inwoners en ondernemers gelijk: een betrouwbare en transparante overheid met begrijpelijke en toegankelijke dienstverlening. Ten slotte treedt per 1 januari 2026 de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) in werking. Deze wet regelt dat inwoners en bedrijven hun zaken met de overheid digitaal kunnen afhandelen. Het gaat daarbij om officiële berichten, zoals bijvoorbeeld aanvragen van vergunningen en bezwaarschriften. Deze ontwikkelingen vragen van de organisatie om continu te werken aan een dienstverlening die toekomstbestendig is.
81
Wat willen we bereiken? Doel 1: In lijn met de met de nieuwe bestuursopdracht en de wettelijke eisen werken wij continu aan de verbetering van de dienstverlening. Doel 2: We volgen de landelijke ontwikkelingen op het gebied van de Nederlandse Digitaliseringsagenda en bepalen op welke manier we als gemeente kunnen aansluiten bij de landelijke ambitie voor begrijpelijke en toegankelijke dienstverlening vanuit de ‘1 overheidsgedachte’. Effectindicatoren (incl. bron)
Laatste meting
Begroting 2026
Streefwaarde 2029
Tevredenheid inwoners over publieke dienstverlening via alle kanalen (www.waarstaatjegemeente.nl)
6.86 (2023)
7.0
7.5
Tevredenheid ondernemers over publieke dienstverlening via alle kanalen (www.waarstaatjegemeente.nl) Tevredenheid inwoners over communicatie en voorlichting (www.waarstaatjegemeente.nl)
6.5 (2023)
6.7
7.2
6.64 (2020)
7.0
7.5
Activiteit Doel 1 A1
Type
Omschrijving
Verkenning
We leveren in het eerste kwartaal van 2026 een advies met een aanpak voor een toekomstbestendige dienstverlening op. Dit advies kan een verdere uitwerking van een aantal onderdelen via de opstelling van een visie zijn, maar ook afzonderlijke activiteiten dan wel projecten of een combinatie hiervan. Onderdeel van het advies is een analyse van de huidige stand van zaken van de gemeentelijke dienstverlening. Door gebruik te maken van de al uitgevoerde onderzoeken en het onderzoek naar bereikbaarheid van onze kanalen. Interventies die direct
A2
Project
A3 Doel 2 B2
Project Project
nodig zijn, zullen worden opgepakt. Wij investeren in de verdere ontwikkeling van de dienstverlening door als vervolg op de verkenning afspraken te maken over hoe we de kwaliteit van onze gemeentelijke brede dienstverlening meten, deze op niveau houden en toe te werken naar een nieuwe monitor. In 2026 wordt de nieuwe website voor de gemeente gelanceerd. We monitoren de uitvoering van de Wmebv. Daarnaast zorgen we voor verdere digitalisering van producten en diensten die buiten de Wmebv vallen. Samen met onze verbonden partijen zorgen we ervoor dat ook hun producten en e-diensten voldoen aan de eisen van de Wmbev.
82
Hoe gaan we dat meten? In 2026 monitoren we op basis van onderstaande bestaande prestatie-indicatoren. Onderdeel van de aanpak toekomstbestendige dienstverlening is het bepalen van ons ambitieniveau en een vertaling naar gewenste effect- en prestatie-indicatoren, en de wijze waarop we deze meten. Prestatie indicatoren (incl. bron) Balie burgerzaken: • Wachttijd balie minder dan 5 minuten • Klanten zonder afspraak geholpen • Selfservice producten binnen 10 minuten afgehandeld Telefonie: • Oproepen op het centrale nummer wordt opgenomen • Terugbelnotities worden adequaat afgehandeld < 2 werkdagen • Percentage oproepen dat via het centrale nummer direct wordt afgehandeld Website: • Live chats worden direct beantwoord Voldoen aan algemene norm digitale toegankelijkheid
Laatste meting 2023
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2029
89%
90%
0,10% 85%
Max 5% Min 90%
90% Max 5% Min 90%
Min 90% 95%
Min 90%
56%
Min 70%
Min 70% Min 50% 48%
Min 50%
100%
Min 90%
Status B
Status B
Min 90%
Status B
Samenwerkingspartners Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Bollenstreek
VNG
Cocensus Belastingsamenwerking Bollenstreek De Meerlanden
VDP Stichting Lezen en Schrijven Taalhuis van de bibliotheek Bollenstreek Voor Ieder1
Holland Rijnland
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. 2.4.2 Samenwerkende overheid
Trends & ontwikkelingen We werken samen op een manier die ertoe leidt dat we effectief doelstellingen kunnen realiseren en opgaven het hoofd kunnen bieden. Meer en meer bestaat de noodzaak om grote opgaven in gezamenlijkheid op te pakken. Vaak omdat ze de gemeentegrens overstijgen, soms omdat samenwerking leidt tot grotere slagkracht of lagere lokale kosten. Naast de formele gemeenschappelijke regelingen werken we daarom op verschillende bestuurlijke schaalniveaus samen. Afhankelijk van de benodigde slagkracht en strategische positie die nodig is voor een opgave wordt er samengewerkt met het Rijk, de provincies Noord- en Zuid-Holland, Holland Rijnland, Midden-Holland, de gemeente
83
Haarlemmermeer, gemeenten in Zuid-Kennemerland, Kaag & Braassem en de Duin- en Bollenstreek. Als het gaat om de streek dan pakken we een aantal opgaven gezamenlijk op omdat de stedelijke ontwikkeling in het zuiden, het behoud van het open landschap, duurzaamheidsopgaven en de ontwikkelingen aan de kust randvoorwaardelijk en onlosmakelijk aan onze lokale ontwikkeling verbonden zijn. Daarnaast werken we ook samen aan de regionale- en provinciale regie tafel in het kader van de spreidingswet.Evenals de intensivering van de kennisintensieve sectoren in onze streek en aanpalende regio’s om daarmee het perspectief op onderwijs en werkgelegenheid te vergroten. We geven dit vorm in de ‘Uitvoeringsagenda Duin en Bollenstreek’. Wat willen wij bereiken? Doel 1: Een sterkere strategische positie van Teylingen, zodat we meer resultaat uit samenwerkingen kunnen halen en dat belangen van Teylingen worden gewogen in besluiten die Teylingen aangaan. Doel 2:
Een sterkere strategische positie van de Duin- en Bollenstreek-gemeenten en de samenwerking hiertussen, en zo in regionaal verband opgaven realiseren die bijdragen aan lokale doelstellingen en opgaven.
Doel 3:
Versterken van het bestuurlijk opdrachtgeverschap richting verbonden partijen.
Doel 4:
Verbeteren van de samenwerking tussen de gemeente Hillegom, Lisse en Teylingen in HLTsamen.
Doel 5:
Voldoen aan de opgave van de Spreidingswet.
Wat gaan we daarvoor doen? Doel 1: Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
A1
Proces
We verbeteren de voorbereiding van en advisering aan afgevaardigden vanuit onze gemeente naar (bovenlokale) samenwerkingsverbanden (zoals algemeen en dagelijks besturen van gemeenschappelijke regelingen). We doen dit door grip te krijgen op de agenda's en zo tijd en capaciteit vrij te spelen voor ambtelijke en bestuurlijke voorbereidingen die nodig zijn voor een effectievere bijdrage. We brengen in beeld welke bestuurlijke onderwerpen op middellange termijn op andere bestuurlijke tafels gaan spelen, zodat we hierop kunnen anticiperen en acteren.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
B1
Proces
We voeren de afspraken conform het bestuursconvenant Duin- en Bollenstreek uit.
B2
Proces
We stellen een samenwerkingsprogramma DBS 2026 vast en geven daar uitvoering aan.
B3
Project
We dragen bij aan de uitvoering van de projecten zoals die in de Uitvoeringsagenda DBS zijn opgenomen.
B4
Project
We werken met partners de regiodeal verder uit, en dragen projecten binnen onze regio aan die in aanmerking komen voor co-financiering vanuit de regiodeal.
Doel 2:
84
Doel 3: Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
C1
Project
We actualiseren de nota Verbonden Partijen. De geactualiseerde nota moet leiden tot verdere professionalisering van het bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgeverschap en accounthouderschap richting Verbonden Partijen en grotere subsidiepartijen. Onderdeel van de actualisering is, naast formele besluitvorming en vaststelling, een gezamenlijk proces met de raden en griffiers voor het versterken van de sturing op Verbonden Partijen en regionale samenwerkingen.
C2
Project
We komen samen met Verbonden Partijen tot inzicht en mogelijkheden tot bijsturing op kosten. Daarbij ondersteund door de opdracht vanuit de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
D1
Project
We programmeren in afstemming met het bestuur van HLTsamen de ambities en opdrachten uit de lange termijnopdracht 'HLTsamen Verder', en realiseren degenen die voor 2026 geprogrammeerd zullen worden.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
E1
Project
We werken samen en dragen bij aan de regionale- en provinciale regietafel ten behoeve van de Spreidingswet.
Doel 4:
Doel 5:
Hoe gaan we dat meten? Het huidige meetinstrumentarium biedt voor dit thema (nog) geen geschikte informatie om passende prestatie-indicatoren te definiëren en te meten. Samenwerkingspartners Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
HLTsamen Holland Rijnland Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Werkvoorzieningschap Kust-, Duin en Bollenstreek /Provalu Regionale dienst openbare gezondheidszorg Hecht Hollands Midden Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) Regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH) Vuilvervoerbedrijf Duin en Bollenstreek (VAB) Samenwerking Belastingen Serviceorgansatie Zorg Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. (GOM) Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Duin- en waterbedrijf Zuid-Holland (Dunea) Alliander N.V.
Gemeente Katwijk Gemeente Noordwijk Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
85
2.4.3 Rechtmatige overheid Trends en ontwikkelingen De ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie (AI), algoritmen en andere technologie die (persoons)gegevens gebruiken, gaat razendsnel. Vooral kunstmatige intelligentie biedt steeds meer kansen voor kwaadwillende partijen. Zij kunnen hierdoor makkelijker schadelijke software maken en verspreiden. Dit maakt het steeds moeilijker om (persoons)gegevens goed te beveiligen, wat een vereiste is vanuit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de archiefwet. We zien ook dat wet- en regelgeving hierop reageert. Voorbeelden zijn de AI-verordening, de Cyberbeveiligingswet en de geplande verplichte inventarisatie van algoritmes in het algoritmeregister. De Europese Richtlijn Netwerk- en Informatiesystemen 2.0 (NIS2) zal naar verwachting vanaf 2026 in Nederland van kracht worden onder de Cyberbeveiligingswet (Cbw). De grootste veranderingen met de komst van de Cbw zijn voor ons als lokale overheid: • Het BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) kader waarin we nu werken wordt omgezet naar een BIO 2.0, waarbij aanvullende eisen worden toegevoegd conform de Cbw. • De Cbw is een verplichting voor alle digitale dienstverleners.
Er wordt een onafhankelijke toezichthouder aangesteld, de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, met de vrijheid om onderzoek te doen naar partijen in de scope van de Cbw en deze te beboeten als zij niet voldoen aan de Cbw, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens dat kan bij de AVG. • Er komt een 24-uursmeldplicht voor alle beveiligingsincidenten aan deze onafhankelijke toezichthouder. Naast de actieve en de passieve openbaarmaking verplicht de Wet open overheid tot het op orde krijgen van de informatiehuishouding binnen acht jaar na inwerkingtreding van deze wet. Wij zetten ons in om hieraan te voldoen. Nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 3.6. Als het gaat om compliance, oftewel het voldoen aan wet- en regelgeving en je daarover moeten en kunnen verantwoorden, dan zien nog een trend. De maatschappij verlangt steeds sterker van gemeenten dat (financiële) opgaven worden gerealiseerd in balans met sociale belangen en het milieu. Hiervoor heeft de Europese Unie al richtlijnen voor verslaggeving vastgesteld, de zogenoemde Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Op termijn zullen gemeenten dus ook aan deze verslagleggingsregels moeten voldoen ten behoeve van een af te leggen verantwoording.
Wat willen we bereiken? Doel: Medewerkers en bestuurders ontwikkelen een groter bewustzijn van de diverse risico's op het gebied van privacy, informatieveiligheid, duurzame toegankelijkheid (archiving), juridische kwesties en imago. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit
Type
Omschrijving activiteit
A1
Project
We blijven werken aan de bewustwording omtrent Privacy en Informatieveiligheid (PIV) en archiving middels periodieke acties, PIVvertegenwoordigers en het aanbieden van trainingen.
A2
Proces
We vergroten het risicobewustzijn door op de teams een risicospel te spelen.
86
Wat willen we bereiken? Doel: De informatie en de informatiebronnen voldoen aan de wet- en regelgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit
Type
Omschrijving Activiteit
B1
Proces
We werken continu aan de verbetermaatregelen voor de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) zoals deze zijn beschreven in de ENSIArapportage.
B2
Proces
We houden de maatregelen uit het DigiD en Suwinet normenkaders op peil.
B3
Project
De achterstand in het verplicht vernietigen van informatie zal projectmatig worden weggewerkt.
B4
Proces
Jaarlijks monitoren we het dashboard Interbestuurlijk toezicht van de Provincie en rapporteren we hierover aan de raad.
Wat willen we bereiken? Doel: Het college van burgemeester en wethouders beschikt over voldoende kwalitatieve en kwantitatieve informatie zodat de rechtmatigheidsverantwoording opgesteld en in de jaarstukken opgenomen kan worden. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit
Type
Omschrijving activiteit
C1
Proces
We stellen een plan van aanpak Rechtmatigheid op. Op basis van de evaluatie nemen we acties op ter verbetering van de interne beheersing.
C2
Project
De verbijzonderde interne controle door te ontwikkelen van een gegevensgerichte controle naar een procesgerichte controle en in de toekomst naar een systeemgerichte controle. Hiervoor stellen we een meerjarig VICplan op.
C3
Project
Het doorontwikkelen van Audit en Control met behulp van HR-control, JZcontrol en I-control om door te groeien naar het kunnen afleggen van een In control Statement waarbij de verantwoording gericht is op brede bedrijfsvoering.
Wat willen we bereiken? Doel: Het versterken van (financiële) sturing en beheersing. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit
Type
Omschrijving activiteit
D1
Project
We blijven de bestuurlijke P&C cyclus en producten doorontwikkelen. Dit wordt uitgevoerd in samenwerking tussen leden van de drie auditcommissies, portefeuillehouders financiën, de griffies en het ambtelijk apparaat.
D2
Proces
We stellen een onderzoeksplan onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid op voor 1 april.
D3
Proces
We voeren twee onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid uit voor de drie gemeenten tesamen.
87
D4
Project
De in 2025 vastgestelde integriteitscode wordt verder geïmplementeerd. Tevens zal er bij de bestuurswisselingen als gevolg van de verkiezingen aandacht zijn voor goed en integer bestuur door onder andere screening van nieuwe bestuurders.
Wat willen we bereiken? Doel: Rechtmatige juridische besluitvorming. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit
Type
Omschrijving Activiteit
E1
Proces
Het adequaat behandelen van klachten en bezwaren en WOO-verzoeken.
E2
Proces
Gevraagd en ongevraagd geven van juridisch advies over (nieuwe en/of gewijzigde) wetgeving en jurisprudentie, juridische risico’s, mandaten, het correct volgen van procedures, het zorgvuldig afwegen van belangen en het onderbouwen van besluiten.
Wat willen we bereiken? Doel: De gemeente verbetert haar positie op het gebied van rechtmatigheid binnen de domeinen privacy en informatieveiligheid. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit
Type
Omschrijving activiteit
F1
Project
We stellen duidelijke doelen op en zorgen voor een effectieve uitvoering daarvan, gericht op het implementeren van de verplichtingen uit de privacyinformatieveiligheidswetgeving.
F2
Proces
FG en CISO houden toezicht op naleving van de geldende privacy- en informatieveiligheidswetgeving, inclusief de nieuwe Cyberbeveiligingswet.
F3
Project
We gaan verder met de implementatie van de Wpg, gestuurd door verbeterpunten voortkomend uit de Wpg audits.
Hoe gaan we dat meten? Effectindicatoren (incl. bron)
Laatste meting
Begroting 2026
Streefwaarde 2029
Doel 1 vergroten risico bewustzijn 1. De organisatie laat een stijgende lijn zien in haar score op het gebied van privacy- en informatieveiligheidsbewustzijn (gemeten middels de nano-learning score).
ja
ja
ja
2. De resultaten van het risicospel worden voortaan meegenomen in de p&c cyclus (en faciliteren betere sturing op risico's).
nee
ja
ja
1. Alle geo-basisregistraties (BAG/BGT/BRO) scoren voldoende (>75%)
ja
ja
ja
2. Er wordt een collegeverklaring DigiD en Suwinet afgegeven waarin alle maatregelen worden beheerst.
nee
ja
ja
Doel 2 informatiebronnen voldoen aan wet
88
geel
geel
groen
ja
ja
ja
ja
1%>
1%>
1. Conform de Jaarrapportage van de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en Chief Information Security Officer (CISO) heeft het AVGvolwassenheidsniveau voor privacy niveau 3 bereikt, en scoren we op de categorieën voor informatieveiligheid minimaal een voldoende.
nee
nee
ja
2. De Wpg audit resultaten laten een vooruitgang zien ten opzichte van voorgaande jaren.
ja
ja
ja
3. Er wordt in voldoende mate voldaan aan de Archiefwet, en aanpalende wet- en regelgeving. Dit wordt jaarlijks getoetst door de gemeentearchivaris (horizontaal toezicht) en het Interbestuurlijk Toezicht (verticaal toezicht). De uitkomsten hiervan zijn te vinden in het IBT-dashboard van de provincie ZuidHolland. Doel 3 Rechtmatigheidsverantwoording Goedkeurende controleverklaring bij de rechtmatigheidsverantwoording. Doel 4 financiële sturing en beheersing De afwijkingen begrotingsrechtmatigheid vallen binnen de tolerantiegrenzen Doel 6 Privacy en informatieveiligheid
Prestatie indicatoren (incl. bron)
Laatste meting
Begroting 2026
Streefwaarde 2029
Doel 1 vergroten risicobewustzijn 1.1 Het aantal datalek/incident-meldingen neemt toe.
33
40
40
1.2 Het aantal datalek/incident meldingen aan AP/IBD neemt toe.
3
4
4
2.1 Alle teams hebben minimaal één keer meegedaan aan het risicospel.
nee
ja
ja
83%
85%
85%
Doel 2 informatiebronnen voldoen aan de wet. We verhogen onze ENSIA-score voor de basisregistratie Adressen en Gebouwen. We behouden onze huidige ENSIA-score binnen het normenkader DigiD en Suwinet. Op het IBT-dashboard van de provincie ZuidHolland scoort het informatie- en archiefbeheer weer groen.
voldoen niet voldoen volledig voldoen volledig volledig geel
geel
groen
Ja
Ja
Ja
Doel 3 Rechtmatigheidsverantwoording Het college heeft de rechtmatigheidsafwijkingen opgenomen in de
89
verantwoording in de jaarstukken 2025. Doel 4 financiële sturing en beheersing 1
2
4
Het aantal WOO-verzoeken daalt.
41
40
37
Het aantal klachten neemt af.
52
50
46
Het totaal aantal bezwaren neemt af.
129
125
118
Het percentage ongegronde bezwaren blijft stabiel.
99%
99%
99%
nee
ja
ja
De gemeente ontvangt een Wpg-audit rapport inclusief aanbevelingen.
ja
ja
ja
Verhoogde Digitale Weerbaarheid + meldplicht is geïmplementeerd.
nee
ja
ja
Aantal programma’s dat is verbeterd in de programmabegrotingen van de gemeenten. Doel 5 Rechtmatige juridische besluitvorming.
Doel 6 privacy en informatieveiligheid We ronden alle punten uit het gegevensbeschermingsplan af.
Samenwerkingspartners Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Erfgoed Leiden HLTsamen ST RIJK
Informatiebeveiligingsdienst Logius Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (BZK) Directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen (BZK) Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen Autoriteit Persoonsgegevens Accountant BakerTilly IBT Provincie Zuid-Holland VNG Cie Bezwaar en klachten
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
2.4.4 Participerende overheid Trends & ontwikkelingen Naast de representatieve democratie, is de participatieve democratie volop in ontwikkeling. Niet alleen heeft de gemeente kennis van inwoners, ondernemers en organisatie nodig om passend beleid te maken, ook is het van belang eigen kracht en initiatief uit de samenleving beter te benutten. De gemeente zet verschillende niveaus van participatie in, waarvan informeren en consulteren de meest basale zijn. Meedoen en meebeslissen zijn vormen die nog in de kinderschoenen staan. Vanuit de samenleving wordt de behoefte aan meebeslissen echter steeds
90
groter. Het meedoen, wat is te vertalen naar actief burgerschap, vraagt nog om de nodige aanjaagkracht en de eenduidige manier van faciliteren. Laat onverlet dat participatie altijd maatwerk is. Grote maatschappelijke, (geo)politieke en digitale ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op en zijn van invloed op elkaar. Dat betekent ook iets voor de rollen van de overheid in complexe opgaven en een dynamische samenleving. Ook van de samenleving wordt veel flexibiliteit en aanpassingsvermogen gevraagd. Een participerende overheid weet op welk moment en op welke manier inwoners te betrekken door eerst de vraag ‘waarom vragen we dit aan de samenleving’ helder te beantwoorden. Door de praktische ervaringen die we afgelopen jaren hebben opgedaan, hebben we steeds meer kennis van het betrekken van belangengroepen en zetten we bewuster in op communicatie, consultatie en/of participatie. Om aan inwoners helderheid te geven over de rechten die zij hebben om invloed op beleid uit te oefenen, moet een participatieverordening worden opgesteld. De bestaande inspraakverordening wordt hier onderdeel van. Ook komt de mogelijkheid om het uitdaagrecht hierin een plek te geven. De participatieverordening wordt gebaseerd op de modelverordening van de VNG, het beleidskader Participatie dat in 2024 is vastgesteld door de raad en de bestaande inspraakverordening.
De nieuwe participatieverordening moet volgens de wet Versterking participatie op decentraal niveau voor 1 januari 2027 van kracht zijn. Wat willen we bereiken? Doel 1:
Raad, bestuurders en medewerkers zijn omgevingsbewust en staan in contact met de samenleving.
Doel 2:
In 2027 een participatieverordening gereed hebben, die de huidige inspraakverordening gaat vervangen
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Doel 1 A1
Type
Omschrijving activiteit
Proces
Bij het betrekken van de samenleving bij beleidsontwikkelingen en projecten werken we volgens het Beleidskader Participatie en de hulpmiddelen uit de toolbox participatie die op de website van de gemeente beschikbaar is.
A2
Proces
Contactfunctionarissen vervullen een essentiële rol in het verbinden van systeem- en leefwereld, het verbinden, aanjagen en ondersteunen van maatschappelijke initiatieven. In 2026 zetten we de bestaande werkwijze voort en maken we afspraken over de wijze waarop we (over) de inzet kunnen monitoren en rapporteren.
Doel 2 B1
Project
In 2026 stellen we, in nauwe samenwerking met de griffie en gemeenteraad, een participatieverordening op.
Hoe gaan we dat meten? Het huidige meetinstrumentarium biedt voor dit thema (nog) geen geschikte informatie om passende prestatie-indicatoren te definiëren en te meten.
91
2.4.5 Openbare orde en veiligheid Veiligheidsbeleid We willen dat Teylingen een veilige gemeente is om te wonen, leven, werken en recreëren. Dat bereiken we door de sociale en fysieke veiligheid te verbeteren en onze wettelijke verplichte veiligheidstaken uit te voeren. Samenwerking met inwoners, ondernemers en ketenpartners is en blijft daarin essentieel. Door samenwerking komen we tot duurzame oplossingen. We willen weten wat er speelt, we gaan met elkaar in gesprek en kiezen samen voor een aanpak. De gemeente voert hierin regie met het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2024-2027. Het IVB bevat de kaders, strategische uitgangspunten, prioriteiten en de hoofdlijnen van de aanpak. Deze vertalen we in het Veiligheidsjaarplan naar concrete maatregelen. Dit plan voeren we uit samen met onze partners, inwoners en ondernemers. In 2024 zijn de prioriteiten op het gebied van veiligheid voor de periode 2024 -2027 vastgesteld in het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027. De prioriteiten voor deze periode zijn Georganiseerde ondermijnende criminaliteit, Digitale veiligheid, Jeugd en veiligheid, Zorg en veiligheid en Verkeersveiligheid. We continueren het bestaande beleid en brengen jaarlijks in het Veiligheidsjaarplan (VJP) focus aan binnen de prioriteiten en andere veiligheidsthema’s.
Naast deze prioriteiten blijft er aandacht voor misdrijven als woninginbraak, fietsendiefstal en crisisbeheersing. Het thema veiligheid krijgt een steeds prominentere en omvangrijkere rol op de gemeentelijke agenda. Daarbij groeit de verantwoordelijkheid van die rol en de onderwerpen die onder die verantwoordelijkheid vallen. Het gaat hierbij om de rol van de gemeente bij de bestrijding van georganiseerde misdaad, de veiligheid op straat en de directe woonomgeving, maar ook bij de aanpak van digitale veiligheid en inzet op crisissen. Daarnaast zijn de bevoegdheden van de burgemeester op het gebied van openbare orde de afgelopen jaren uitgebreid. Zo is met de Wet gegevensvergaring openbare orde de mogelijkheid gecreëerd om personen online te volgen en gegevens uit openbare bronnen te verzamelen bij dreigende verstoringen, zoals rellen of grootschalige demonstraties. Ook is de sluitingsbevoegdheid van panden verruimd, bijvoorbeeld bij het aantreffen van wapens, drugs, explosieven of na geweldsincidenten. Op deze manier kan de burgemeester sneller ingrijpen bij acute dreigingen. Weerbaarheid De onrust in de wereld heeft gezorgd voor een toegenomen dreiging, waarbij met name uit wordt gegaan van hybride dreigingen. De gemeentelijke crisisorganisatie moet hierop zijn voorbereid. De dreiging doet een beroep op de zelf- én samenredzaamheid van onze inwoners.
Zo zijn zij beter voorbereid ten tijde van rampen, crises of (langdurige) cyberverstoringen. De gemeente Teylingen werkt hierin nauw samen met de Veiligheidsregio Hollands Midden, ook om goed af te stemmen wie welke rol heeft (wat doet het rijk, wat doen gemeenten en wat kan regionaal worden opgepakt door de Veiligheidsregio). De gemeente heeft een belangrijke rol in de coördinatie bij de aanpak om de weerbaarheid te versterken. Deze opgave is maatschappijbreed en vraagt betrokkenheid van alle domeinen. Intern vraagt dat aandacht voor de continuïteit van kritieke processen en crisisbeheersing, maar ook moeten er afspraken worden gemaakt ten behoeve van de vitale voorzieningen. Daarnaast is het van belang dat sociale netwerken worden versterkt, ten behoeve van de zelf- en samenredzaamheid. Weerbaarheid en veerkracht zijn niet uitsluitend veiligheidsvraagstukken, maar vragen brede samenwerking binnen, maar vooral ook met en in de samenleving. Boa's De verantwoording van de boa’s is sinds 2025 volledig opgenomen binnen het VJP. Het VJP is hiermee een integraal teamplan. Doordat de politie meer teruggaat naar haar basistaken, komen meer taken richting de boa’s. Dit vraagt continue prioritering en vraagt mogelijk om bijscholing. Daarnaast vraagt het extra flexibiliteit. Er wordt de laatste jaren een toename gezien in het aantal Fixi-meldingen dat inwoners doen.
Dit is positief; inwoners weten Fixi goed te vinden. De schaduwkant is dat inwoners minder zelfoplossend vermogen laten zien. De toename van het aantal Fixi-meldingen zorgt ook voor een hogere werkdruk voor de boa’s: inwoners verwachten én verdienen een correcte en tijdige afhandeling van een melding. Samenwerking Intensieve effectieve samenwerking met en tussen ketenpartners is de sleutel om huidige en nieuwe vormen van onveiligheid tegen te gaan én de veiligheid voor onze inwoners te bestendigen en vergroten. Voor veel veiligheidsvraagstukken geldt dat deze niet meer alleen met de traditionele veiligheidspartners, zoals politie en brandweer, benaderd kunnen worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de lang lopende casussen woonoverlast en toename van het aantal personen met onbegrepen
92
gedrag. Maar ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Partners als de woningbouw, het RIEC of Voor ieder 1 zijn hierbij onmisbaar. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
Signaleren: • Het uitvoeren van preventief toezicht en integrale controles. • Het blijvend investeren in awareness intern en extern door middel van trainingen en publiekscampagnes. • Het actueel houden van het Dashboard Ondermijning, welke beschikbaar is gesteld vanuit het RIEC Den Haag
A2
Voorkomen: • Het verder versterken van een weerbare samenleving via publiekscampagnes. • Het verder versterken van een weerbare organisatie via onder andere de inzet van trainingen (algemeen en op maat). • Het implementeren van het project Dealbreakers, gericht op het voorkomen van jonge aanwas.
A3
Aanpakken: • Het lokaal oppakken van signalen en het uitlopen van casuïstiek. • Het waar nodig opwerken van signalen tot een (regionale) RIEC casus dan wel handhavingsknelpunt.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Onze inwoners en medewerkers zijn digitaal weerbaar WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
We geven voorlichting aan verschillende doelgroepen om de weerbaarheid te vergroten en de kans op slachtofferschap te verkleinen.
B2
We vergroten de interne digitale weerbaarheid door het inzetten van bewustwordingstools. Onze crisisorganisatie is ingericht op digitale crises.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We bieden jongeren een veilige omgeving waarin zij zich kunnen ontwikkelen en onderdeel van de samenleving uitmaken. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We voeren regie op de Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd. Kinderen over wie zorgen bestaan, worden in een vroeg stadium integraal besproken om te voorkomen dat zij afglijden. Er wordt een gezamenlijk plan van aanpak opgesteld waarbij de ketenpartner die de casusregie heeft het contact legt met jongere en/of ouders. Hierbij is er ook aandacht voor het gezin rondom het kind.
C2
We faciliteren het Jeugd in de Buitenruimte overleg, waarbij jongerenwerk, politie en boa’s informatie delen over hangplekken. We kennen onze jongeren en zetten gezamenlijk in op het voorkomen van overlast.
93
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We voorkomen dat zorgproblematiek escaleert naar veiligheidsproblematiek (sociale veiligheid). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1
We zetten in op het voorkomen en aanpakken van multiproblematiek. We nemen deel aan verschillende overlegvormen, waaronder het Zorgnetwerkoverleg en overleggen in het Zorg- en Veiligheidshuis. De focus hierbij ligt op zowel het veiligheids- als het zorgaspect, waarbij we de interne samenwerking tussen het sociaal domein en openbare orde en veiligheid opzoeken.
D2
We verminderen woonoverlast en burenruzies door, waar nodig, samen met onze partners buurtbemiddeling in te zetten.
D3
Indien van toepassing worden bestuurlijke maatregelen opgelegd om woonoverlast of huiselijk geweld terug te dringen.
D4
We zetten in op veiligheid van vrouwen en meisjes door aan te sluiten bij de campagne Orange the World en onderzoeken of en hoe er meer aandacht nodig is voor dit onderwerp.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het bevorderen van de verkeersveiligheid in onze gemeente. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1
We stimuleren verkeersveilig gedrag rondom scholen zodat kinderen veilig naar school kunnen.
E2
We vergroten de leefbaarheid en stimuleren de doorstroom van parkeerplaatsen door controles uit te voeren in blauwe zones en op foutief parkeren in het centrum.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een veilige fysieke leef-, woon- en werkomgeving. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving F1
Deelnemers van de gemeentelijke crisisorganisatie worden opgeleid en oefenen zodat de gemeente voorbereid is op rampen/crises.
F2
We adviseren over risicovolle evenementen. We zijn aanwezig bij vooroverleggen en werken nauw samen met de organisatie van evenementen en met de hulpdiensten.
F3
We bevorderen een veilig ondernemersklimaat door controles uit te voeren. We voeren regie en adviseren over publiek-private samenwerking ter verbetering van de veiligheid (SVO).
F4
We anticiperen op het wetsvoorstel rondom het algemeen vuurwerkverbod.
F5
We anticiperen op de landelijke aanpak van hybride dreigingen en het versterken van de weerbaarheid van de samenleving.
94
HOE GAAN WE DAT METEN? Effectindicatoren (incl. bron)
Laatste meting
Begroting 2026
Streefwaarde 2029
Doel 1. Het signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. 1. Ingekomen signalen (intern en extern) **
17 (2024)
2. Aantal MMA-meldingen **
11 (2024)
3. Percentage inwoners dat veel overlast ervaart door drugshandel (Veiligheidsmonitor)
0,7 (2023)
0,7
0,7
1. Slachtofferschap van online criminaliteit 16,7 (2023) (percentage) (Veiligheidsmonitor)
15
13
240
200
2,5 (Veiligheidsmonitor 2025)
2,5
1. Overlastmeldingen gerelateerd aan 216 (2024) personen met onbegrepen gedrag (Politie)
200
190
2. Aantal overlastmeldingen alcohol/drugs (Politie)
99 (2024)
90
80
1. Rijden onder invloed
65
50
40
2. Aantal gewonden in het verkeer door verkeersongevallen
106
100
90
1. Aantal woninginbraken (inclusief pogingen) per 1000 inwoners* (Politie)
1,3
1,0
1,0
2. Aantal winkeldiefstallen per 1000
1,2 (2024)
1,1
1,0
Doel 2: Onze inwoners en medewerkers zijn digitaal weerbaar
Doel 3. We bieden jongeren een veilige omgeving waarin zij zich kunnen ontwikkelen en onderdeel van de samenleving uitmaken. 1. Aantal meldingen jeugdoverlast (Politie) 260 (2024) 2. Aantal Halt verwijzingen per 1000 jongeren * (Waarstaatjegemeente.nl) **
9 (2024)
3. Percentage inwoners dat veel overlast ervaart van rondhangende jongeren (Veiligheidsmonitor) *
2,7 (2023)
Doel 4: We voorkomen dat zorgproblematiek escaleert naar veiligheidsproblematiek (sociale veiligheid)
Doel 5: Het bevorderen van de verkeersveiligheid in onze gemeente.
Doel 6: Een veilige fysieke leef-, woon- en werkomgeving
95
inwoners* (Politie) 3. Aantal geweldsmisdrijven per 1000 inwoners* (Politie)
1,7
3,5
3,0
4. Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1000 inwoners)*(Politie)
2,9 (2024)
2,8
2,7
5. Aantal Fixi-meldingen **
2609 (2024)
6. Rapportcijfer leefbaarheid (Veiligheidsmonitor)
7,7 (2023)
7,7
7,7
* Deze BBV-indicator is landelijk verplicht. ** Voor de indicatoren is geen sprake van begrote waarden. Prestatie-indicatoren (incl. bron)
Laatste meting
Begroting 2026
Streefwaarde 2029
3
3
11
11
Doel 1. Het signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. 1. Aantal Bibob onderzoeken **
14
2. Aantal sluitingen woningen en bedrijfspanden (Opiumwet) **
5
3. Aantal bestuurlijke waarschuwingen **
2
4. Last onder dwangsom (i.h.k.v. Opiumwet)**
2
5. Integrale controles *
3
Doel 2: Onze inwoners en medewerkers zijn digitaal weerbaar 1. Preventieve activiteiten gericht op voorkomen slachtofferschap **
1
Doel 3. We bieden jongeren een veilige omgeving waarin zij zich kunnen ontwikkelen en onderdeel van de samenleving uitmaken. 1. Aantal jongeren besproken op de zorg- en 25 (2024) veiligheidstafel jeugd (anoniem en individueel) ** 2. Aantal groepsaanpakken **
1 (2024)
Doel 4: We voorkomen dat zorgproblematiek escaleert naar veiligheidsproblematiek (sociale veiligheid) 1. Aantal buurtbemiddeling ingezet (bemiddeling en empowerment)
5
2. Aantal keren tijdelijk huisverbod opgelegd 7 (huiselijk geweld) **
96
3. Aantal inwoners in levensloopaanpak **
0
4. Bestuurlijke maatregel i.h.k.v. Wet aanpak Woonoverlast **
1
Doel 5: Het bevorderen van de verkeersveiligheid in onze gemeente. 1. Aantal registraties afval (bijzet, dumping, grof vuil etc.) **
55 (2024)
2. Aantal bekeuringen verkeer (blauwe zone, 341 (2024) Ov Mulders stilstaand voertuig) ** ** Voor de indicatoren is geen sprake van begrote waarden. Samenwerkingspartners Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) Omgevingsdienst West-Holland (ODWH)
Politie Stichting Voor Ieder 1 Zorg- Veiligheidshuis Hollands Midden Welzijnskwartier Openbaar Ministerie Halt Brijder GHOR Regionaal Bureau Leerrecht (RBL) Jeugdbescherming West Onderwijs RIEC
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
97
2.4.6 Verbonden partijen Trends & ontwikkelingen De nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen maakt het nodig de gemeenschappelijke regelingen waaraan onze gemeente deelneemt aan te passen aan de nieuwe wetgeving. Eén vraag die daarbij speelt is of aanleiding bestaat al dan niet te komen tot de vorming van een intergemeentelijke raadscommissie gekoppeld aan de desbetreffende gemeenschappelijke regeling.
Wat willen we bereiken? Doel: Versterken van de grip op verbonden partijen en beheersing van de uitgaven aan verbonden partijen. Wat gaan we daarvoor doen?
Activiteit Activiteit A1
Aanpassing van de verschillende gemeenschappelijke regelingen aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen.
A2
In samenwerking met raden en partners in gemeenschappelijke regelingen (per regeling) de afweging maken of de instelling van een intergemeentelijke raadscommissie al dan niet wenselijk is.
A3
Vereenvoudiging en actualiseren van de Nota Verbonden Partijen.
A4
In samenspraak tussen college en raad per verbonden partij afwegingskader herdefiniëren en actualiseren.
A5
Verdere professionalisering van het accounthouderschap op verbonden partijen.
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
2.4.7 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Indicator Formatie
Eenheid Fte per 1.000 inwoners
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Overhead
Realisatie Realisatie Begroting Begroting Bron 2023 2024 2025 2026
% van totale lasten
Zie begroting GR HLTsamen
Zie begroting GR HLTsamen
Zie begroting GR HLTsamen
*
* *
10%
10,3%
14,5%
13%
*
* Eigen gegevens Toelichting indicator Formatie Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, dus niet de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een
98
vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaand in de vorm van een vacature. 1 fte is gelijk aan een 36-urige werkweek. Toelichting indicator Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve bezetting uit het formatieplan. Terugkijkend naar een begrotingsjaar wordt de werkelijke bezetting berekend. Conform de definitie van Vensters voor Bedrijfsvoering is uitgegaan van de gemiddelde bezetting in dat begrotingsjaar (door het gemiddelde te nemen van de werkelijke bezetting op 1 januari en op 31 december). Toelichting indicator Externe inhuur Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. Toelichting indicator Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.
Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Toelichting indicator Overhead De overheadkosten betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Indicator Verwijzingen Halt
Eenheid
Realisati Realisati Begroting Begroting e e 2024 2025 2026 2023
NL
Bron
Aantal per 1.000 jongeren
7
9
**
**
2024: 9
Bureau Halt
Aantal per 1.000 inwoners
1,3
1,2
1,1
1,0
2024: 4,3
CBS
Aantal per 1.000 inwoners
3
1,7
3,5
3,0
2024: 4,3
CBS
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
1,0
1,3
1,0
1,0
2024: 1,2
CBS
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
3,2
2,9
2,8
2,7
2024: 5,7
CBS
Winkeldiefstallen
Geweldsmisdrijven
99
Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. ** Voor de Halt-indicator is geen sprake van begrote waarden. Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en lichamelijk letsel door mishandeling. Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.
Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording-bbv-
100