Programmabegroting 2025 - 'papieren versie'
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 papieren versie
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................. 2 Bestuurlijke boodschap ....................................................................................................... 4 Leeswijzer programmabegroting 2025 ..................................................................................... 6 Kaders en uitgangspunten .................................................................................................... 7 Hoofdstuk 1 - Kerngegevens ................................................................................................. 9 A. Sociale structuur .........................................................................................................10 B. Prognose ..................................................................................................................11 C. Fysieke structuur ........................................................................................................12 D. Financiële structuur .....................................................................................................13 E.
Toerisme ..................................................................................................................14 Hoofdstuk 2 - Financieel perspectief 2025 - 2028 ..................................................................... 15 Financieel perspectief 2025-2028 .........................................................................................16 Toelichting tabel Financieel perspectief.................................................................................17 Nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen ..............................................................................19 Overzicht incidentele baten en lasten en stand algemene reserve ..................................................21 Hoofdstuk 3 - Samenvatting begroting ................................................................................... 24 Hoofdstuk 4A -> Programma's 0 - Voor en door bewoners ...........................................................
27 0.1 Bestuur ...................................................................................................................28 0.2 Burgerzaken .............................................................................................................29 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden ...............................................................................30 0.4 Overhead ................................................................................................................31 0.63 Parkeerbelasting ......................................................................................................34 0.8 Overige baten en lasten ...............................................................................................35 Verbonden partijen in programma 0 .....................................................................................36 0 Beleidsindicatoren ........................................................................................................37 0 Begroting ...................................................................................................................38 Hoofdstuk 4A -> Programma's 1 - Veiligheid op orde ..................................................................
39 1.1 Crisisbeheersing en brandweer .......................................................................................40 1.2 Openbare orde en veiligheid ..........................................................................................41 Verbonden partijen in programma 1 .....................................................................................42 1 Beleidsindicatoren ........................................................................................................43 1 Begroting ...................................................................................................................44 Hoofdstuk 4A -> Programma's 2 - Goede bereikbaarheid .............................................................
45 2.1 Verkeer en vervoer .....................................................................................................46 2.2 Parkeren .................................................................................................................52 2.4 Economische havens en waterwegen ................................................................................53 2.5 Openbaar vervoer ......................................................................................................54 Verbonden partijen in programma 2 .....................................................................................55 2 Beleidsindicatoren ........................................................................................................56 2 Begroting ...................................................................................................................57 Hoofdstuk 4A -> Programma's 3 - Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt! ..........................................
58 3.1 Economische ontwikkeling ............................................................................................59 3.2 Fysieke bedrijfsstructuur ..............................................................................................60 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen ................................................................................62 3.4 Economische promotie .................................................................................................63 Verbonden partijen in programma 3 .....................................................................................64 3 Beleidsindicatoren ........................................................................................................65 3 Begroting ...................................................................................................................66 Hoofdstuk 4A -> Programma's 4 - Toekomst voor de jeugd ..........................................................
67 4.1 Openbaar basisonderwijs ..............................................................................................68 4.2 Onderwijshuisvesting...................................................................................................69 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken ....................................................................................70 Verbonden partijen in programma 4 .....................................................................................71 4 Beleidsindicatoren ........................................................................................................72 4 Begroting ...................................................................................................................73
2
Hoofdstuk 4A -> Programma's 5 - Samen beleven en bewegen ...................................................... 74 5.1 Sportbeleid en activering ..............................................................................................75 5.2 Sportaccommodaties ...................................................................................................76 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie ....................................................78 5.4 Musea .....................................................................................................................79 5.5 Cultureel erfgoed .......................................................................................................80 5.6 Media .....................................................................................................................81 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie ..........................................................................82 Verbonden partijen in programma 5 .....................................................................................85 5 Beleidsindicatoren ........................................................................................................86 5 Begroting ...................................................................................................................87 Hoofdstuk 4A ->
Programma's 6 - Zorg voor elkaar .................................................................... 88 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie ..................................................................................89 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen ................................................................................93 6.3 Inkomensregelingen ....................................................................................................94 6.4 WSW en beschut werk..................................................................................................95 Leer-werkbedrijf De Bolder .............................................................................................96 6.5 Arbeidsparticipatie .....................................................................................................99 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) ..................................................................................... 100 6.72a Jeugdhulp begeleiding ............................................................................................ 101 6.81a Beschermd wonen (WMO) ......................................................................................... 102 Verbonden partijen in programma 6 ...................................................................................
103 6 Beleidsindicatoren ...................................................................................................... 104 6 Begroting ................................................................................................................. 105 Hoofdstuk 4A -> Programma's 7 - Volksgezondheid, duurzaam en schoon ....................................... 106 7.1 Volksgezondheid ...................................................................................................... 107 7.2 Riolering ............................................................................................................... 108 7.3 Afval .................................................................................................................... 109 7.4 Milieubeheer .......................................................................................................... 111 Verbonden partijen in programma 7 ................................................................................... 112 7 Beleidsindicatoren ...................................................................................................... 113 7 Begroting ................................................................................................................. 115 Hoofdstuk 4A -> Programma's 8 - Goed wonen ........................................................................
116 8.1 Ruimte en leefomgeving ............................................................................................. 117 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) ...................................................................... 118 8.3 Wonen en bouwen .................................................................................................... 119 Verbonden partijen in programma 8 ................................................................................... 122 8 Beleidsindicatoren ...................................................................................................... 123 8 Begroting ................................................................................................................. 124 Hoofdstuk 4B - Financiële vertaling voorstellen ...................................................................... 125 Hoofdstuk 5 - Investeringsplan ........................................................................................... 127 5A - Nieuwe investeringen ............................................................................................... 128 5B - Vervangingsinvesteringen ........................................................................................... 129 5C - Leer- werkbedrijf De Bolder investeringsplan ...................................................................
130 Hoofdstuk 6 - Verloop reserves en voorzieningen .................................................................... 131 Hoofdstuk 7 - Paragrafen .................................................................................................. 133 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................... 134 Paragraaf Weerstandsvermogen ......................................................................................... 148 Paragraaf Onderhoud openbare ruimte en gebouwen................................................................ 160 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................ 162 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................... 168 Paragraaf Financiering.................................................................................................... 172 Paragraaf Lokale lasten .................................................................................................. 178 Overhead ................................................................................................................... 188 Hoofdstuk 8 - Overheveling projectbudgetten ........................................................................
191 Hoofdstuk 9 - Subsidies .................................................................................................... 195 Indexering subsidies ...................................................................................................... 196 Subsidieplafonds........................................................................................................... 197 Subsidiebudgetten op naam ............................................................................................. 198 Subsidiebeleidskaart ...................................................................................................... 200 Hoofdstuk 10 - Overzicht algemene dekkingsmiddelen .............................................................. 201 Hoofdstuk 11 - Begrippenlijst Programmabegroting .................................................................. 202 Hoofdstuk 12 - Schema behandeling programma begroting 2025 .................................................. 204 Overzicht baten en lasten per taakveld Gemeente Texel ........................................................... 205
3
Bestuurlijke boodschap
Begroting Gemeente Texel 2025-2028 Inleiding Voor u ligt de begroting van de gemeente Texel voor de jaren 2025-2028. Deze begroting vormt het beleidsmatige en financiële kader voor de komende jaren. Texel investeert om het eiland toekomstbestendig te maken en bouwt aan vertrouwen voor een sociaal en duurzaam Texel. De gemeente streeft hierbij naar een balans tussen het behouden en bestendigen van beleid waar nodig, en het tonen van lef en ambitie waar dat kan. Tegelijkertijd werken we toe naar een evenwichtig financieel beleid door uitgangspunten en afspraken aan te passen aan de veranderende omstandigheden in afgelopen en komende jaren. Structureel evenwicht Door afname van het gemeentefonds resteerde in de begroting van 2024-2027 vanaf 2026 een tekort. Aanpassingen van het gemeentefonds leiden ertoe dat we al vanaf 2025 over beduidend minder middelen beschikken dan voorheen. Het is noodzakelijk om in de komende jaren een behoedzaam financieel beleid te voeren en oog te houden voor de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid. Zonder structurele ingrepen laat de meerjarenbegroting vanaf 2026 een negatief beeld zien van circa € 2,5 mln. Dit tekort ontstaat onder andere door de korting op de algemene uitkering en een groot aantal budgettaire knelpunten binnen het bestaande beleid, als gevolg van prijsstijgingen.
Ook wijzigingen in de aard van de opdracht en een toename van de werkzaamheden dragen bij aan het tekort. Denk hierbij aan de extra lasten van jeugdhulpverlening en stijging van personeelskosten door CAO-aanpassingen. Daarnaast zijn in de afgelopen jaren diverse knelpunten incidenteel opgenomen, die nu worden omgezet naar een structurele bestendiging. Beperken kosten In het afgelopen jaar zijn al stappen gezet om de kosten te beperken. Denk hierbij aan het niet volledig doorvoeren van de indexatie, het verlagen van diverse budgetten en het verhogen van belastingramingen aan de werkelijke opbrengsten. Verder zijn bij de behandeling van deze programmabegroting door het college voorstellen uit de begroting gehaald of aangepast in hoogte, dan wel omgezet naar incidentele basis. Zo wil het college de druk op de kosten in balans brengen met de aanpassing van de algemene uitkering en maken we eerst het werk af wat we van plan waren. Tarief verhoging Om een sluitende meerjarenbegroting te realiseren, met een structureel positief karakter, is het onvermijdelijk om de tarieven te verhogen. Het tarief van de Onroerende Zaak Belasting wordt trendmatig verhoogd. De afvalstoffenheffing is standaard gebaseerd op de werkelijke kosten, wat zou betekenen dat het veel meer zou moeten toenemen.
Het voorstel is om het tarief nu 9,68% te laten stijgen en eerst goed onderzoek te doen of en hoe het toeristische afval kan worden gescheiden. De overige stijging wordt gedekt vanuit de algemene middelen. Het komende begrotingsjaar wordt gebruikt om te onderzoeken hoe het toeristisch afval effect heeft op de totale afvalstroom. Inwoners zelf hebben invloed door het afval zorgvuldig te scheiden, dit reduceert kostbare restafvalstromen en draagt bij aan de recycledoelstellingen van de gemeente. Het Texelvignet wordt verhoogt naar € 3,50 per uur, € 20,- per dag, € 30,- per week en € 40,- per jaar. Met het pakket van aanpassingen wordt er een balans gemaakt tussen inwoner en bezoeker, waarbij de bezoeker bijdraagt via het Texelvignet om gebruik te maken van alle faciliteiten die de gemeente heeft te bieden en stimuleren we het fietsgebruik als vervoersmiddel. We kunnen ons dan blijven focussen op belangrijke thema’s als duurzaamheid, toerisme, woningbouw en ondersteuning voor inwoners die dit hard nodig hebben. Evengoed blijft Texel één van de voordeligste gemeenten om te wonen en te leven.
4
Overhevelingen De huidige begrotingssystematiek met een hoge mate van incidentele budgetten, soms opgenomen voor meerdere begrotingsjaren, zorgt dat budgetten veelal niet in het begrotingsjaar worden besteed. Ook dit jaar staan er 53 overhevelingen in het overzicht, waarvan 39 tijdens de laatste begrotingbehandeling of zelfs later zijn toegekend. Na toekenning kan de planfase pas echt gestart worden, waardoor de uitvoering niet in het begrotingsjaar kan worden gerealiseerd. Duurzaamheid staat ook met diverse budgetten bij de overhevelingen. Zoals in het midterm-review aangegeven hebben we daar helaas een pas op de plaats moeten maken. Er wordt nu middels een nieuw uitvoeringsplan een prioritering van maatregelen voorgesteld. Zoals in de begroting te lezen is wordt bijvoorbeeld gestart in 2025 met het Nationaal Isolatieprogramma. De overhevelingen zijn daarmee noodzakelijk om ruimte te bieden aan de uitvoering van het college-uitvoeringsprogramma. Verder zijn in deze begroting zijn het aantal nieuwe voorstellen gereduceerd om daarmee ruimte te bieden om de openstaande projecten goed af te ronden. Algemene Reserve De Algemene Reserve is door het in balans brengen van kosten en opbrengsten aangepast naar € 4,8 mln. In de komende periode is het gepast om zorgvuldig om te gaan met onttrekkingen.
Eenvoudiger en duidelijker Naast besluitvorming over de inzet van de financiële middelen zetten we in deze begroting ook stappen om de financiële huishouding en de sturing hierop te verbeteren. Door de cijfers eenduidiger per programma in beeld te brengen, neemt de bruikbaarheid van de begroting toe. Als onderdeel van de bestuursopdracht P&C is deze programmabegroting op drie onderdelen vereenvoudigd en verduidelijkt: 1. de programmateksten zijn beter gestructureerd via de drie w-vragen (wat willen we bereiken? wat gaan we daarvoor doen? wat mag dat kosten?). Zo wordt de samenhang tussen de gemeentelijke doelen, activiteiten en budgetten duidelijker 2. de begroting is volledig digitaal opgebouwd en beschikbaar gesteld, met eenduidige programma’s 3. de begroting van De Bolder is integraal opgenomen in de begroting van de gemeente Deze veranderingen moeten bijdragen aan een betere informatievoorziening aan de raad en helpen om het inzicht in de begroting te vergroten. Het budgetrecht is immers een van de belangrijkste rechten van de raad. De bestuursopdracht wordt gebruikt om in komende jaar nog meer aanpassingen door te voeren in de Planning & Controle cyclus. Solide begroting 2025 De begroting voor 2025 is solide en de uitdagingen voor de komende jaren zijn meegenomen.
Ondanks een stabiele financiële huishouding is de begroting relatief klein en zijn we kwetsbaar in een krappe en dynamische arbeidsmarkt. Onze ambities blijven echter groot. Zoals vermeld in de midterm-review zijn de onderwerpen uit het college-uitvoeringsprogramma volop in uitvoering. In de komende periode gaan we hier mee door.
5
Leeswijzer programmabegroting 2025
Programma’s Per programma worden de volgende onderwerpen beschreven: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Visie: in de visie beschrijven we op hoofdlijnen de toekomstdroom van het programma en wat de bijdrage is aan Texel. Dit is gekoppeld aan het college-uitvoeringsprogramma (CUP). Daarnaast gaan we in de visie in op de ontwikkelingen en hoe we hierop anticiperen De doelstellingen (volgens de taakvelden): wat willen wij bereiken? De doelstellingen staan duidelijk beschreven, zijn SMART geformuleerd en voldoen aan de bestuurlijke kaders; waar zetten we het komende jaar op in, anders dan wat we al doen De maatregelen: waar hebben wij al op ingezet? Hierin staan de voorstellen uit vorige rapportages en raadsbesluiten, voorzien van een toelichting, de financiële gevolgen en een stand van zaken van de huidige situatie en de toekomst. Nieuw beleid: als er nieuwe voorstellen zijn, komen die per voorstel onder de doelstellingen te staan. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen voorstellen die bij de perspectiefnota 2025 zijn ingediend en nieuwe voorstellen. Wettelijke indicatoren: de indicatoren die horen bij het programma Verbonden partijen: hierin worden de partijen opgenomen die een relatie hebben met dit programma Wat mag het kosten? Hierin staat een overzicht van de baten en lasten voor de komende jaren
De paragrafen Doel van de paragrafen is om onderwerpen, die versnipperd in de begroting staan, te bundelen in een kort overzicht. De paragrafen geven informatie over de financiële positie op de korte en langere termijn, en over aspecten van de bedrijfsvoering in het algemeen voor de gehele organisatie. Paragraaf : verbonden partijen Paragraaf : weerstandsvermogen Paragraaf : onderhoud openbare ruimte en gebouwen Paragraaf : bedrijfsvoering Paragraaf : grondbeleid Paragraaf : financiering Paragraaf : lokale lasten Paragraaf : overhead Nieuwe ontwikkelingen Niet alle toekomstige ontwikkelingen kunnen al financieel vertaald worden opgenomen in de programmabegroting. Deze komen tekstueel terug in het hoofdstuk Financieel perspectief. Voorstellen De perspectiefnota 2025 – 2028 is de basis voor de programmabegroting 2025. In de perspectiefnota staan een aantal nieuwe voorstellen. Die zijn toegevoegd aan de doelstellingen van de bijbehorende programma’s, met een verwijzing naar de perspectiefnota. Daarnaast zijn er nieuwe voorstellen toegevoegd, waarbij duidelijk is aangegeven dat het om nieuwe voorstellen gaat. Een overzicht van de visies en beleid op Texel is te vinden via https://www.texel.nl/bestuur-enorganisatie/visie-en-beleid/
6
Kaders en uitgangspunten
In de perspectiefnota zijn de kaders en uitgangspunten opgenomen, vooruitlopend op de programmabegroting 2025 – 2028. In de programmabegroting hanteren we de volgende kaders en uitgangspunten: • • •
• • • •
inhoudelijke kaders zijn de door de raad vastgestelde beleidskaders. Die zijn per programma opgenomen financiële kaders zijn de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording en daaruit volgend de financiële verordening van de gemeente Texel in het meerjarenperspectief is rekening gehouden met indexering van de tarieven en de cao-gevolgen voor gemeenten. De indexering is 2,3%, op basis van de prijs bruto binnenlands product (pbbp) meicirculaire 2024, jaarschijf 2025. Bij de perspectiefnota was de voorspelling 2,8%, dit komt door een verlaging van het pbbp. Voor de verwachte cao-stijging is uitgegaan van 6% inclusief sociale lasten de meicirculaire is opgenomen in de programmabegroting de gemeenschappelijke regelingen worden met 3,9% geïndexeerd financieel zijn de raadsbesluiten in de programmabegroting verwerkt tot en met september 2024 lokale lasten, indexatie 2025: - bestaand beleid: de bestaande belastingen en leges zijn per soort vastgelegd in een belasting- of legesverordening - beleidsuitgangspunten: het algemene uitgangspunt is dat de tarieven van de leges en heffingen kostendekkend zijn en niet meer dan trendmatig worden verhoogd. Voor het begrotingsjaar 2025 wordt in overeenstemming met het bestaand beleid voorgesteld de lokale lasten te indexeren met 2,3 %, tenzij er eerdere besluitvorming is geweest.
Voor het parkeerbeleid wordt een ander voorstel gedaan in de begroting.
Totaaloverzicht Omschrijving en voorgestelde verhoging a. Afvalstoffenheffing:
indexatie 9,68%
b. Forensenbelasting:
2024 en 2025 gelijk tarief
c. Havengelden:
reguliere indexatie 2,3%
d. Leges (incl. bouwvergunningen c.s.):
reguliere indexatie 2,3%, met uitzondering van (maximale) rijkstarieven
e. Lijkbezorgingrechten (incl. huuropbrengsten graven):
reguliere indexatie 2,3% + kostendekkend
f. Marktgelden:
reguliere indexatie 2,3%
g. OZB woningen:
reguliere indexatie 2,3%
h. OZB niet-woningen:
reguliere indexatie 2,3%
i. Parkeerbelastingen:
uurtarief € 3,50 dagvignet €20,00 weekvignet €30,00 jaarvignet €40,00
j. Precariobelasting:
reguliere indexatie 2,3%
k. Reclamebelasting:
reguliere indexatie 2,3%
l. Reinigingsrechten voor bedrijven:
reguliere indexatie 2,3%
m. Rioolheffing:
kostendekkende tarieven
n. Toeristenbelasting/watertoeristenbelasting:
voor 2024 en 2025 gelijk tarief
7
Uitkomsten programmarekening 2023 en tussenrapportage 2024 De programmabegroting is een cyclisch product, waarbij de andere Planning & Control (P&C) -producten effect hebben op elkaar. Het vertrekpunt is de perspectiefnota 2025 van dit voorjaar. Het effect van de daarna verschenen Jaarrekening 2023 en de Tussenrapportage 2024 op onze financiële positie treft u hieronder in het kort aan. Programmarekening 2023 Financieel is het jaar positief afgesloten met een voordelig rekeningresultaat van € 5.200.000. Een deel van dit voordelig saldo is overgeheveld naar 2024 voor niet-uitgevoerde projecten (€ 933.106). Het restant (€ 4.266.431) is toegevoegd aan de algemene reserve. Tussenrapportage 2024 In de tussenrapportage is een klein structureel voordeel in 2024 en vanaf 2025 een structureel nadeel van € 100.000. De wijzigingen zijn verwerkt in de programmabegroting 2025. Daarnaast was er een incidenteel nadeel van per saldo € 500.000. Planning 08-10-2024 verzenden programmabegroting naar raadsfracties 15-10-2024 vergadering auditcommissie 23-10-2024 bespreking programmabegroting 07-11-2024 vaststelling programmabegroting
advies & ondersteuning auditcommissie raadscommissie raad
8
Hoofdstuk 1 - Kerngegevens
De kerngegevens zijn te vinden via: www.waarstaatjegemeente.nl en via www.texel.incijfers.nl. Visuele weergave van informatie: infographics geven beeld op hoofdlijnen Op verzoek van de raad wordt de (financiële) informatie ook visueel weer gegeven. De volgende gegevens zullen door middel van een infographic opgenomen worden: • een samenvattende overall infographic van de begroting op hoofdlijnen; • een infographic met kerngegevens van de gemeente; • per programma en per paragraaf een infographic van de belangrijkste punten.
9
A. Sociale structuur
1.
www.texel.incijfers.nl (08-2024) 2 Eigen gegevens (08-2024) 3 De Bolder cijfers jaarrekening (2023)
10
B. Prognose
1.
www.texel.incijfers.nl (2050) 2. Pronexus (2040)
11
C. Fysieke structuur
1.
www.texel.incijfers.nl (2024) 2. Eigen gegevens (2024) 3 Gemeentewerken IBOR cijfers 2023 excl.water en sportvelden
12
D. Financiële structuur
1.
www.waarstaatjegemeente.nl (2024) 2. www.texel.incijfers.nl (2024) 3. begroting (2025)
13
E. Toerisme
1.
Toeristisch Toekomst Plan 2021) 2. Eigen gegevens (2024) 3. Jaarrekening TESO (2023)
14
Hoofdstuk 2 - Financieel perspectief 2025 - 2028
15
Financieel perspectief 2025-2028
Onderstaand een overzicht van de structurele mutaties tot en met de besluitvorming van de raad oktober 2024, inclusief het meerjarige saldo van de diverse begrotingsjaren. De volledige samenvatting van de begroting 2025, inclusief onderstaande voorstellen, is opgenomen in hoofdstuk 3 van deze programmabegroting. Financieel perspectief 2025-2028 Nr. 1
Begrotingsoverschot 2024
2025
2026
2027
2028
2.017
2.185
91
434
Autonome ontwikkelingen 2
Algemene uitkering
2.112
-1.921
416
365
3
Indexaties
-998
0
0
0
4
Personeel en bestuur
-1.190
0
0
0
-437
-573
17
0
0
0
-90
-434
Reeds genomen raadsbesluiten 5
Verwerking aangenomen raadsbesluiten na besluit programmabegroting 2024
6
Leer-werkbedrijf De Bolder, bijdrage structureel tekort Overige voorstellen
7
Voordeel rente leningen
200
0
0
0
8
College 03/09/2024 Kapitaallasten Reconstructie parkeerterrein Paal 12 en 15
-186
0
0
0
Voorstellen perspectiefnota 2025 9
Niet-ingezette index 2024
630
0
0
0
10
Perspectiefnota 2025 voorstellen
-541
0
0
0
11
Perspectiefnota 2025 kapitaallasten investeringsplan 2025
-598
0
0
0
12
Voorstellen naar aanleiding van een terugkerend positief rekeningsaldo (zie toelichting voor details)
1.250
0
0
0
Aanvullende voorstellen programmabegroting 2025 13
Programmabegroting 2025 aanvullende voorstellen
-271
0
0
0
14
Programmabegroting 2025 aanvullende kapitaallasten investeringen
-147
0
0
0
15
Mutaties voorstellen perspectiefnota
100
0
0
0
16
Mutaties investeringsplan perspectiefnota
244
0
0
0
17
Stelpost onderzoek kostendekkendheid leges
0
400
0
0
18
Begrotingsoverschot 2025 eenmalig naar de algemene reserve
-2.185
0
0
0
0
91
434
365
Totaal
Bedragen x €1.000 Ten opzichte van de perspectiefnota zijn de belangrijkste wijzigingen: • • • •
de verwerking van de meicirculaire 2024 verlaging indexatie diverse budgetten van 2,8% naar 2,3% verwerking genomen raadsbesluiten na de perspectiefnota, inclusief tussenrapportage 2024 nieuwe voorstellen die opgenomen zijn in deze programmabegroting 2025
16
Toelichting tabel Financieel perspectief
1) De begroting 2024 sluit met een positief saldo van ruim € 2.000.000. Dit is het financiële vertrekpunt voor de begroting 2025. 2) De structurele mutatie van de algemene uitkering is voor het begrotingsjaar 2025 en verder gebaseerd op de meicirculaire 2024. De meerjarige positieve bijstelling ten opzichte van vorig jaar is onder andere het gevolg van een hogere compensatie prijsstijgingen in 2024, die structureel doortelt. Daarnaast wordt vanaf 2026 € 1 miljard structureel toegevoegd aan het gemeentefonds, ter compensatie van de nieuwe financieringsmethodiek. De opschalingskorting wordt definitief geschrapt. 3) De indexering voor 2025 bedraagt per saldo € 965.000. Het gaat om een indexatie van 3,9% (€ 119.000) voor 'bijdragen Gemeenschappelijke Regelingen', volgens de financiële uitgangspunten van de Gemeenschappelijke Regelingen. Voor de volgende posten is gerekend met een prijsindex van 2,3%, in overeenstemming met de meicirculaire 2024: overige budgetten (€ 854.000), subsidies (€ 77.000) , inkomsten leges/rechten (€ 39.000) en verhoging onroerendezaakbelasting (€ 46.000). In de perspectiefnota 2025 is nog rekening gehouden met een index van 2,8%. Dit percentage is inmiddels ingehaald door geactualiseerde cijfers in de meicirculaire 2024. 4) De autonome kostenstijgingen voor personeel bedragen € 1.258.000.
Het gaat om de gevolgen van de cao van januari 2024 tot 1 maart 2025 (1,75% vanaf 1 januari en 1,25% vanaf 1 oktober 2024 extra). Daarnaast moet ermee rekening worden gehouden dat de lonen na 1 april 2025 met circa 6% stijgen. Bij de bepaling van dit percentage is gekeken naar de cao-onderhandelingen van het Rijk, waarin werd ingezet op 9%. Verder zijn extra middelen nodig voor periodieken en schaalverhogingen. 5) Het gaat om de volgende besluiten: In 2025: raad 19/04/2023: regionale samenwerking Sociaal Domein (N 50K); raad 19-12-2023: renovatie wielerbaan sportpark Den Burg-Zuid (N 28K); raad 19/12/2023 en 28/02/2024: toegang Kogerstrand I en II (per saldo N 12K); raad 28/02/2024: meerjarenontwikkelingsplan brandweer (N 99K); raad 17/04/2024: tijdelijke huisvesting Vliekotter (N 64K); raad 22/05/2024: Samenwerkingsverband De Waddeneilanden (N 62K); raad 22/05/2024: aanvullend voorstel schapenboetenbeleid motie 'Texels erfgoed op peil' (N 31K); raad 10/07/2024: tussenrapportage 2024 (N 91K).
In 2026: extra scholingsgelden gemeenteraadsverkiezingen, eens per vier jaar (N 8K); raad 13/07/2022: regionale samenwerkingsagenda Kop van Noord Holland (V 48K); raad 13/07/2022: evaluatie parkeren (extra BOA in combinatie met decentralisatie-uitkering meicirculaire 2022 (per saldo 0); raad 19/12/2023: Huis van Ontwikkeling (N 548K); raad 28/02/2024: meerjarenontwikkelingsplan brandweer (extra N 49K); raad 17/04/2024: tijdelijke huisvesting Vliekotter (extra N 2K); raad 17/04/2024: cofinanciering Wandelnetwerk (N 14K). In 2027: raad 28/02/2024: meerjarenontwikkelingsplan brandweer (extra N 49 K); raad 17/04/2024: tijdelijke huisvesting Vliekotter (V 66K). 6) Vanaf het begrotingsjaar 2027 is een bijdrage van de gemeente voor het Leer-werkbedrijf De Bolder van € 90.000 nodig om het exploitatietekort op te vanen en vanaf 2028 is dat € 524.000 waardoor rekening is gehouden met nog eens extra bijdrage van € 434.000 structureel vanaf 2028. 7) De recent afgesloten leningen zijn afgesloten tegen een lagere rente dan waarop was begroot. Daarnaast zien we ook dat investeringen later worden uitgevoerd. Dit zorgt voor een rentevoordeel van €200.000 structureel. 8) Het college heeft besloten om aan de raad voor te stellen een krediet van € 3.100.000 beschikbaar te stellen. De kapitaallasten bedragen € 186.000 per jaar op basis van een afschrijvingstermijn van 40 jaar en 3,5% rente.
17
9) Voor indexatie van de (overige) budgetten heeft de raad voor de begroting 2024 € 1.021.000 structureel beschikbaar gesteld. Dit bedrag was gebaseerd op een index van 3%. Net als voorgaande jaren zijn niet standaard alle budgetten met dit percentage geïndexeerd, maar is gekeken naar wat echt nodig is. Er is getoetst op vastgelegde afspraken met externen en wettelijk verplichte indexaties. Hieruit is gebleken dat € 630.000 structureel terug kan naar de algemene middelen. 10) De toelichting en specificatie is terug te vinden in het hoofdstuk overzicht financiële vertaling voorstellen, dat is opgenomen in deze programmabegroting. 11) De toelichting en specificatie is opgenomen in het hoofdstuk investeringsplan, dat is opgenomen in deze programmabegroting. 12) Naar aanleiding van een jaarlijks terugkerend rekeningresultaat wordt voorgesteld om de onderstaande baten en lasten structureel aan te passen, met een voordelig saldo van € 1.250.000: • • • •
•
de post toeristenbelasting kan worden verhoogd met € 250.000 de post OZB kan worden verhoogd met € 100.000 door onder andere nieuwbouw en omzetting nietwoningen naar woningen het is verantwoord om de post parkeeropbrengsten met € 50.000 te verhogen de stelpost afschrijvingen kan met € 250.000 worden verhoogd naar € 500.000. Dit is verantwoord omdat structureel investeringen later worden uitgevoerd dan gepland, waardoor jaarlijks gereserveerd budget voor afschrijvingslasten incidenteel vrijvalt, terwijl dat feitelijk als structureel gezien kan worden het budget voor kosten Wmo kan met € 100.000 worden verlaagd, omdat hiervoor jaarlijks teveel budget is begroot
Daarnaast is in het gepresenteerde meerjarenperspectief (nog) rekening rekening gehouden met een indexatie voor alle (overige) budgetten van 2,3%. In de praktijk blijkt dit structureel niet volledig nodig te zijn. Het is verantwoord om dit gereserveerde bedrag te verminderen, waardoor een besparing van € 500.000 ingeboekt kan worden. 13) De toelichting en specificatie is terug te vinden in het hoofdstuk 4B overzicht voorstellen, dat is opgenomen in deze programmabegroting. 14) De toelichting en specificatie is terug te vinden in het hoofdstuk 5 investeringsplan, dat is opgenomen in deze programmabegroting. 15) Het gaat om een mutatie op een voorstel uit de perspectiefnota 2025 en betreft 'Texel innovatief eiland'. Dit voorstel wordt voor € 100.000 incidenteel opgenomen waardoor er een structureel voordeel van € 100.000 ontstaat. 16) Het gaat om een mutatie op het investeringsplan van de perspectiefnota 2025. De investeringsvoorstellen rehabilitatie Ploeglanderweg en aanleg openbare verlichtingsnetten Wilhelminalaan (grondkabels en OV kasten) worden uitgesteld. Het voordeel aan kapitaallasten is € 244.000. 17) Voor de berekening van de kostendekkendheid van de leges is dit jaar een extern bureau ingeschakeld. Dit bureau heeft op basis van de aangeleverde gegevens de kostendekkendheid berekend. De verwachting is dat er meer opbrengsten gegenereerd kan worden.
Vanaf 2026 is daarom rekening gehouden met een meeropbrengst van € 400.000. 18) Het begrotingsoverschot van 2025 wordt eenmalig in de algemene reserve gestort.
18
Nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen
Informatiebeveiliging De overheid vereist dat gemeenten een effectieve tool voor informatiebeveiliging gebruiken. Het eerder geselecteerde hulpprogramma van de VNG voldeed niet aan de gestelde eisen, waardoor extra investeringen nodig zijn. Daarnaast gebruikt de gemeente Texel op dit moment een basisbeveiligingspakket van Microsoft, maar door toenemende online-dreigingen is de overstap naar een uitgebreider pakket met onder andere een betere bescherming tegen cyberaanvallen en datalekken noodzakelijk. Cofinanciering Regio Deal Op 15 februari 2024 is aan Noord-Holland-Noord een Regio Deal toegekend van € 32.500.000. De aankomende periode wordt deze uitgevoerd langs de drie programmalijnen beter leren, beter werken en beter leven in Noord-Holland-Noord. De inzet is het versterken van brede welvaart in de regio. Het is een samenwerking van overheid, bedrijfsleven en onderwijs, gebaseerd op cofinanciering van 50 procent vanuit de betrokken partijen. Het totale budget komt hiermee op € 65.000.000. De Regio Deal heeft een looptijd van vier jaar. De Regio Deal voor Noord-Holland-Noord is uitgewerkt in een convenant tussen Rijk en regio. Dit convenant is ondertekend en daarmee is de Regio Deal in werking getreden. Het convenant wordt vertaald naar een samenwerkingsovereenkomst tussen de drie o's: overheid, onderwijs en ondernemers.
Voor nu zijn er geen financiële gevolgen, omdat nog niet duidelijk is welke projecten Texel zal indienen. Daarbij kan ook cofinanciering worden geleverd op basis van ambtelijke capaciteit. Algemene uitkering In 2023 is het verdeelmodel aangepast als gevolg van de herijking van het gemeentefonds. Het Rijk onderzoekt de mogelijkheden om dit model nog beter te laten aansluiten bij wat gemeenten (echt) nodig hebben. Dit behelst onder andere een verdiepingsslag naar zogenoemde overige eigen middelen van gemeenten, waaronder de toeristenbelasting. Dit kan voor Texel een nadelig effect hebben op de omvang van de toekomstige algemene uitkering. De uitkomsten van het rijksonderzoek worden niet voor eind 2024 verwacht. Leer-werkbedrijf De Bolder Vorig jaar is een toekomstscenario voor Leer-werkbedrijf De Bolder uitgewerkt en akkoord bevonden door de gemeenteraad. Hierin zijn de herinvesteringen in de gekozen productielijnen uitgewerkt en opgenomen in de kapitaallasten van De Bolder. Tevens is dit jaar het Huis van Ontwikkeling van start gegaan, dat de trajectbegeleiding van het leer-werkbedrijf overneemt. Een aantal financiële, administratieve en begeleidende taken en verantwoordelijkheden van De Bolder zijn overdragen aan het Huis van Ontwikkeling.
Rekening houdend met het Huis van Ontwikkeling is een aangepaste meerjarenbegroting voor Leer-werkbedrijf De Bolder opgesteld, waarin de tekorten naar verwachting oplopen van circa € 90.000 in 2027 naar € 524.000 (op basis van programmabegroting 2024) in 2028. De Bolder is hierin niet uniek; bijna alle sociaal ontwikkelbedrijven hebben te maken met tekorten en vragen hiervoor aandacht via brancheorganisatie Cedris. Dit heeft ertoe geleid dat er vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, gemeenten en de branchevereniging een visie 'Toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijven' komt. Basisscholen in stand houden in de buitendorpen In het vervolg op de realisatie van De Skool worden de gebouwen van de basisscholen in de buitendorpen verduurzaamd en gemoderniseerd. Dit traject is gestart. De gemeenteraad heeft kennisgenomen van het document 'Plan scholen buitendorpen Texel' van ICS Adviseurs. Hierin staan uitgangspunten en kaders op basis waarvan definitieve plannen voor de afzonderlijke scholen worden ontwikkeld. Deze kwaliteitsslag voor de schoolgebouwen komt voort uit de visie ‘Passend thuisnabij onderwijs op Texel: toekomstbestendige voorzieningenstructuur voor het primair en voortgezet onderwijs’. De financiële consequenties zijn nog niet bekend en daarom ook nog niet meegenomen in de programmabegroting 2025-2028.
19
Duurzaam Texel Vanuit het Rijk en de provincie komen voor gemeenten steeds meer hulpstructuren en financiën beschikbaar om de verduurzaming van de bebouwde omgeving, de energievoorziening en de mobiliteit vorm te geven. Parallel aan deze ontwikkeling had de gemeente moeite om het team op volle sterkte te houden, noodzakelijk om de gedelegeerde klimaattaken uit te kunnen voeren. Inmiddels is het team versterkt en richt het zich nu op een aantal specifieke onderwerpen. De isolatieopgave krijgt prioriteit, omdat de gemeente hiervoor middelen van het Rijk heeft ontvangen die binnen twee jaar moeten worden besteed. Daarnaast wordt het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie ingevuld. Voor energie wordt nieuw beleid ontwikkeld, gebaseerd op de uitkomsten van het inwonersberaad. De gemeente streeft naar samenwerking met de provincie en lokale organisaties voor de realisatie van Duurzaam Texel. Ook willen we meer samenwerken met de Kop-regio om het werk efficiënter uit te voeren. De planning op hoofdlijnen: 1. versterken van de genoemde samenwerkingen: per direct 2. opstellen Jaarplan 2025 duurzaamheid, vaststellen in college en informeren raad: eind 2024 3. start uitvoering isolatieopgave: half 2025, looptijd tot 2030 4. beleidsrichting Regionale Energiestrategie (RES) verwoorden: medio 2026 5.
vaststellen herziene transitie visie warmte: begin 2026 Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) die op 1 januari 2024 in werking zijn getreden, hebben gevolgen voor de lasten en baten van de leges. Voor bouwactiviteiten wijzigt er veel door minder vergunningplichten en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, die tegelijkertijd van kracht werd. Er is een knip gemaakt tussen een bouwtechnisch deel en een ruimtelijk deel. Voor beide kan een omgevingsvergunning nodig zijn, maar veel bouwwerken zijn vergunningsvrij. De bouwtechnische toets en het toezicht voor de gevolgklasse 1 (alleen nieuwbouw) worden niet meer uitgevoerd door de gemeente, dus zijn de legeskosten lager. Gevolgklasse 1 omvat simpele constructies, waarbij de gevolgen beperkt zijn als er iets gebeurt, zoals bij woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Deze werkzaamheden verschuiven naar een private marktpartij, de kwaliteitsborger. Hieruit kunnen nog wel handhavingstaken volgen, omdat de gemeente eindverantwoordelijk blijft. Waarschijnlijk zal de Wkb per 1 juli 2025 ook gaan gelden voor verbouwingen in de gevolgklasse 1. Op Texel vallen de meeste bouwactiviteiten in deze klasse. De Omgevingswet stelt de gemeente voor financiële keuzes.
Zoals het wel of niet heffen van leges voor een vooroverleg bij een aanvraag Omgevingswet, de keuze om de tariefstelling van de ruimtelijke toets te koppelen aan de bouwsom, zoals dat in de huidige situatie gebeurt, of hiervoor een andere heffingsmaatstaf te hanteren. Nieuw is dat gemeenten leges kunnen gaan heffen voor milieubelastende activiteiten, zoals bodemsaneringen, maar hier is nog geen besluit over genomen. Alleen bij vergunningplichten is legesheffing mogelijk. De VNG heeft een model-legesverordening opgesteld, maar dit is een uitgebreid cafetariamodel waarin we nog veel keuzes moeten maken. De legesverordening voor 2024 is vastgesteld met de beschikbare kennis van toen. In de eerste maanden van 2024 zijn nog veel aanvragen uit 2023 afgehandeld, waarop de legesverordening uit 2023 van toepassing was. Een duidelijk beeld over het aantal aanvragen dat is ingediend onder de Omgevingswet ontbreekt op dit moment nog. Daarnaast zijn de processen nog niet helemaal ingericht en moeten de medewerkers leren omgaan met de nieuwe wetgeving. Dit bemoeilijkt het vaststellen van kengetallen voor het behandelen van de aanvragen en daarmee ook de hieraan gekoppelde leges. Uit de eerste bevindingen blijkt al wel dat een aantal onderdelen uit de legesverordening moeten worden herzien.
Voor 2025 wordt met de informatie die tot op heden bekend is een legesverordening opgesteld, die aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden in december 2024. De verwachting is dat we ook 2025 nog nodig hebben voor een goed beeld van de aantallen en soorten aanvragen, met de daaraan gekoppelde tijdsbesteding.
Parapluplan verblijfsrecreatie Met uitvoering van de motie ‘Maximaal 20% verstenen per kampeerterrein’, dat in het kader van het parapluplan verblijfsrecreatie tijdens de raadscommissie van 10 juli 2024 is aangenomen, bestaat een aanzienlijk risico op planschade (tegenwoordig nadeelcompensatie geheten). Dit risico heeft betrekking op noodzakelijke extra juridische ondersteuning en op mogelijke toekenning van nadeelcompensatie. Het is de bedoeling om in de raadsvergadering van december 2024 het parapluplan vast te stellen. De omvang van het risico is afhankelijk van het aantal indieners en het wel of niet toekennen van de claim.
20
Overzicht incidentele baten en lasten en stand algemene reserve Voorwoord Onderaan het meerjarig overzicht van de incidentele lasten en baten. Het beleid is dat bij incidentele uitgaven die over meerdere jaren lopen, op het moment van besluitvorming, rekening wordt gehouden met de financiële consequenties over de hele looptijd.
Incidentele lasten en baten bedragen in € Besluitvorming
Omschrijving
2025
2026
2027
2028
1
Raad 10/11/2021
70.000
0
0
0
2
650.000
550.000
0
0
3
Raad 09/11/2022 Raad 20/09/2023
90.000
0
0
0
4
Raad 20/09/2023
247.599
184.396
0
0
4
Raad 19/12/2023
Meer handjes aan het kraambed van woningen Incidentele voorstellen programmabegroting 2023 Kaders subsidie BCF Stichting Texels Museum Incidentele voorstellen programmabegroting 2024 Huis van Ontwikkeling 2025
627.666
0
0
0
5
Raad 17/04/2024
Wandelnetwerk Texel
138.509
0
0
0
6 Raad 17/04/2024
Opvang ontheemden Oekraïne janaurimaart 2025
1.250.000
0
0
7
Raad 22/05/2024
195.800
136.050
85.490
0
8
Raad 19/06/2024
4.106.329
320.000
0
0
9
Raad 06/11/2024
Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2025 Perspectiefnota 2025 (incidentele voorstellen) Programmabegroting 2025 (aanvullende incidentele voorstellen)
1.642.800
196.800
145.000
0
75.000
0
0
9.093.703 1.387.246
230.490
0
10 Raad 06/11/2024
Mutaties voorstellen perspectiefnota 2025 Totaal incidentele lasten Brede SPUK-uitkering sport, bewegen en cultuur, gezondheid
232.599
184.396
0
0
Raad 17/04/2024
Rijksuitkering opvang ontheemden Oekraïne januari-maart 2025
1.250.000
0
0
0
Voorstel 15 PN
Bijdrage reserve schapenboeten
136.244
0
0
0
Diverse
Bijdrage algemene reserve
7.474.860
1.202.850
230.490
0
Totaal incidentele baten
9.093.703 1.387.246
230.490
0
0
0
Saldo voordeel (-) resp.nadeel (+)
0
0
Toelichting 1) De raad heeft in haar begrotingsvergadering van 2022 naar aanleiding van een amendement voor de jaren 2022 t/m 2025 € 70.000 beschikbaar gesteld voor tijdelijke formatie-uitbreiding voor wonen. Het extra budget houdt verband met een groot gebrek aan betaalbare woningen. 2) Met de programmabegroting 2023 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld die betrekking hebben op meerdere jaren:
21
bedragen in €
2025
2026
Digitoegankelijkheid op bestaande subsidies toepassen
18.000
0
Archief tijdsblok 2000 t/m 2012 bewerken en overbrengen
50.000
50.000
Interne controle versterken (concerncontroller)
50.000
0
Interne controle versterken sociaal domein
67.000
Dekking uitvoeringskosten sociaal domein
-35.000
Oprichten van een vierjarig subsidiefonds voor duurzame investeringen in woningen Totaal
0
500.000
500.000
650.000
550.000
3) De raad heeft op 20 september 2023 voor de jaren 2024 en 2025 € 90.000 beschikbaar gesteld voor het nieuwe contract met Stichting Texels Museum voor de uitvoering van diverse prestatiedoelstellingen. 4) Met de programmabegroting 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld die betrekking hebben op meerdere jaren: bedragen in € 2025
2026
Subsidie Stichting Texel Cultuur Eiland
15.000
0
Financiële middelen Brede SPUK, sport, bewegen, cultuur en gezondheidsverordening en sociale basis
232.599
184.396
Totaal
247.599
184.396
5. De gemeenteraad heeft € 138.509 beschikbaar gesteld voor de realisatie van een provinciaal wandelnetwerk volgens de inrichtingsprincipes van Wandelnetwerk Noord-Holland. Het gaat hier om een cofinanciering met provincie, VVV Texel en Stichting Toeristisch Investeringsfonds Texel (STIFT). 6. De raad heeft op 17 april 2024 voor de kosten van de opvang ontheemden uit Oekraïne over de periode maart 2024 tot maart 2025 € 5.000.000 beschikbaar gesteld. Voor de periode januari t/m maart 2025 is dat € 1.250.000. De kosten voor deze opvang worden volledig gefinancierd door het rijk. 7. De gemeenteraad heeft in totaal € 505.755 beschikbaar gesteld voor het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2024-2025. In 2024 wordt hiervoor € 88.415 ingezet. De nieuwe programma's betreffen, behalve een koersverandering, een verdiepende uitwerking van de al ingezette strategie. 8. De specificatie van deze voorstellen is opgenomen in hoofdstuk 4B - voorstellen perspectiefnota 2025-2028 van deze programmabegroting. 9. De specificatie van deze voorstellen is opgenomen in hoofdstuk 4B - nieuwe voorstellen 2025-2028 van deze programmabegroting. 10. De specificatie van deze voorstellen is opgenomen in hoofdstuk 4B - mutaties voorstellen perspectiefnota 2025. 22
Stand en mutaties algemene reserve bedragen in €
Stand algemene reserve per tussenrapportage 2024
3.611.718
Raad 19/06/2024 Texelpas (aanvullend besluit met de perspectiefnota 2025-nog niet bekend op moment van tussenrapportage 2024)
-100.000
Raad 10/06/2024 Kwartiermaker haven Oudeschild
-40.000
Raad 16/10/2024 Vrijval onderhoudsvoorziening voormalige Drijverschool Den Hoorn
251.253
Raad 06/11/2024 Algemene uitkering incidenteel voordeel meicirculaire 2024
959.272
Raad 06/11/2024 Aanvullende voorstellen programmabegroting 2025
-1.984.600
Raad 06/11/2024 Mutaties voorstellen perspectiefnota 2025
-75.000
Raad 06/11/2024 Rapportage grondexploitaties en grote projecten
-38.446
Raad 06/11/2024 Overschot begroting 2025 (eenmalig naar algemene reserve) Stand algemene reserve per programmabegroting 2025
2.185.000 4.769.197
Dit is ruim € 2.750.000 boven de ondergrens van € 2.000.000
23
Hoofdstuk 3 - Samenvatting begroting Samenvatting begroting Recapitulatie Bedragen x €1.000 Programma
L/B
Rekening 2022
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
0 Voor en door bewoners
Lasten
19.261
30.376
20.323
25.357
19.337
19.010
19.010
Baten
48.241
61.413
49.345
58.067
48.755
48.077
48.225
Saldo
28.980
31.037
29.022
32.710
29.418
29.067
29.215
Lasten
2.650
2.950
2.936
3.003
3.052
3.101
3.101
Baten
130
118
123
125
125
125
125
Saldo
-2.520
-2.832
-2.813
-2.878
-2.927
-2.976
-2.976
Lasten
6.864
7.998
10.662
9.301
8.744
8.744
8.744
Baten
640
980
1.033
1.037
1.037
1.037
1.037
Saldo
-6.224
-7.018
-9.629
-8.264
-7.707
-7.707
-7.707
3 Mooi en gastvrij Texel/Texel Lasten werkt!
1.164
1.357
1.415
1.587
1.364
1.399
1.254
1 Veiligheid op orde
2 Goede bereikbaarheid
4 Toekomst voor de jeugd
Baten
9.917
9.877
10.117
10.368
10.368
10.368
10.368
Saldo
8.753
8.520
8.702
8.781
9.004
8.969
9.114
Lasten
2.800
2.180
2.144
2.181
2.183
2.050
2.116
Baten
1.016
269
49
38
38
38
38
Saldo
-1.784
-1.911
-2.095
-2.143
-2.145
-2.012
-2.078
5 Samen beleven en bewegen Lasten
6.404
7.202
7.886
9.435
8.673
8.597
8.597
Baten
1.307
1.005
874
924
873
798
798
Saldo
-5.097
-6.197
-7.012
-8.511
-7.800
-7.799
-7.799
Lasten
20.064
17.492
15.137
17.716
17.458
17.405
17.701
Baten
6.234
2.507
2.111
2.588
2.568
2.529
2.529
Saldo
-13.830
-14.985
-13.026
-15.128
-14.890
-14.876
-15.172
7 Volksgezondheid, duurzaam Lasten en schoon
8.368
6.609
7.728
8.369
8.191
7.621
7.621
Baten
6.608
6.605
6.397
7.149
7.281
7.211
7.211
Saldo
-1.760
-4
-1.331
-1.220
-910
-410
-410
Lasten
5.742
4.592
2.974
5.169
3.774
3.644
3.644
6 Zorg voor elkaar
8 Goed wonen
Baten
2.536
3.182
1.156
1.822
1.822
1.822
1.822
Saldo
-3.206
-1.410
-1.818
-3.347
-1.952
-1.822
-1.822
3.312
5.200
0
91
434
365
Rekening 2022
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
73.317
80.756
71.205
82.118
72.776
71.571
71.788
Baten
76.629
85.956
71.205
82.118
72.867
72.005
72.153
Saldo
3.312
5.200
0
0
91
434
365
Lasten
4.534
4.629
4.876
4.982
4.838
4.767
4.738
Baten
4.534
4.707
4.876
4.982
4.838
4.767
4.738
Saldo
0
78
0
0
0
0
0
Lasten
-2.835
-3.010
-2.882
-2.878
-2.706
-2.643
-2.580
Baten
-2.835
-3.010
-2.882
-2.878
-2.706
-2.643
-2.580
Resultaat na bestemming (excl. De Bolder) L/B Gemeente Texel
Leer-Werkbedrijf De Bolder (prog. 6)
Eliminatie participatiebudget
Totaal
Saldo
0
0
0
0
0
0
0
Lasten
75.016
82.375
73.199
84.222
74.908
73.695
73.946
Baten
78.328
87.653
73.199
84.222
74.999
74.129
74.311
Saldo
3.312
5.278
0
0
91
434
365
24
Materieel sluitende begroting 2025-2028 Materieel sluitende begroting 2025-2028 Onderstaande tabel laat zien dat de gemeente Texel een materieel sluitende meerjarige begroting (ABC) heeft. Dat wil zeggen dat alle structurele lasten (meer dan) volledig gedekt zijn door structurele baten. De incidentele toevoeging aan reserves van € 2.185.000 in 2025 betreft het begrotingsoverschot 2025 dat eenmalig naar de algemene reserve is gestort, zie hoofdstuk 2 financieel perspectief 2025-2028. De overige specificaties en toelichtingen van de incidentele baten en lasten (B) en incidentele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves is terug te vinden in het hoofdstuk 2 financieel perspectief, overzicht incidentele baten en lasten. Bedragen x €1.000
Omschrijving
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Totale lasten
82.038
74.908
73.696
73.947
Totale baten
84.223
74.999
74.130
74.312
Begrotingsoverschot (A)
2.185
91
434
365
Incidentele baten
1.483
184
230
0
Incidentele lasten
9.093
1.387
0
0
Saldo incidentele baten/lasten (B)
-7.610
-1.203
-230
0
Incidentele onttrekkingen uit reserves
7.610
1.203
230
0
Incidentele toevoeging aan reserves
4.510
0
0
0
Saldo toevoegingen/onttrekkingen reserves (C)
-3.100
-1.203
-230
0
JA 2.185
Ja 91
Ja 434
Ja 365
Structureel en reëel in evenwicht (A+B+C)
25
Mutaties reserves gemeente Texel Mutaties reserves gemeente Texel Bedragen x €1.000 Omschrijving
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
Inc.
Inc.
Str.
Begroting 2027
Str.
Inc.
Str.
Begroting 2028 Inc.
Str.
Programma voor en door bewoners: 1) Algemene reserve
2.185
0
0
0
0
0
0
0
0
1.119
0
1.119
0
1.119
0
1.119
3) Regiodeal de Waddeneilanden
2.325
0
0
0
0
0
0
0
Totale lasten
4.510
1.119
0
1.119
0
1.119
0
1.119
Baten
Inc.
Str.
2 )Bestemmingsreserve haven
Inc.
Str.
Inc.
Str.
Inc.
Str.
Programma voor en door bewoners: 1) Algemene reserve 2) Bestemmingsreserve haven 4) Gemeentelijke schapenboeten 5) Flexwoningen Mars Noord
Saldo Mutaties
7.474
0
1.203
0
230
0
0
0
0
401
0
401
0
401
0
401
136
0
0
0
0
0
0
0
0
554
0
554
0
554
0
554
7.610
955
1.203
955
230
955
0
955
-3100
164
-1203
164
-230
164
0
164
1) Het begrotingsoverschot 2025 van € 2.185.000 is incidenteel in de algemene reserve gestort. Voor de onttrekking uit de algemene reserve van € 7.474 .000 wordt u verwezen naar hoofdstuk 2, overzicht incidentele baten en lasten. 2) De structurele storting in de bestemmingsreserve haven heeft betrekking op exploitatie en beheer van de haven in Oudeschild (€ 900.000.) Daarnaast wordt in dezelfde reserve een jaarlijkse storting gedaan (€ 219.000) die bestemd is voor personeel, frictie en onderhoud. De onttrekking uit de bestemmingsreserve haven heeft betrekking op de dekking van - kapitaallasten nieuwe investering haven 2024 (€ 198.000) en salariskosten personeel haven en inhuur personeel (€ 98.646). 3) Zie hiervoor voorstel 1 van de perspectiefnota 2025. 4) Zie hiervoor voorstel 15 van de perspectiefnota 2025. 5) Dit betreft de dekking van het exploitatietekort flexwoningen Mars Noord conform raadsbesluit van 17 april 2024. Hiervoor is voor de komende 15 jaar € 3.700.000 gereserveerd. Het tekort is jaarlijks aflopend.
26
Hoofdstuk 4A -> Programma's 0 - Voor en door bewoners Visie De menselijke maat is bij onze dienstverlening richting inwoners, ondernemers en bezoekers het uitgangspunt. Dat betekent dat onze communicatie begrijpelijk is en dat we iedereen serieus behandelen. We zijn toegankelijk door een goede bereikbaarheid op verschillende manieren: via een persoonlijke afspraak, digitaal en via telefonisch contact. En voor mensen die zo bij ons binnenlopen, proberen we ook tijd vrij te maken. Ons doel is dat iedereen moeiteloos met ons kan schakelen: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het nodig is. Het veilig kunnen werken van onze medewerkers blijft een belangrijk thema. Onze focus ligt op het bieden van persoonlijke ondersteuning aan bewoners die dat wensen of nodig hebben. We werken zoveel mogelijk op afspraak. Zo creëren we tijd om persoonlijke aandacht te kunnen bieden. We hebben aandacht voor mensen die laaggeletterd en/of digitaal minder vaardig zijn. Door meer digitalisering, standaardisering en automatisering is er meer tijd en ruimte voor persoonlijke aandacht en de menselijke maat. Wij geloven in de kracht van de Texelse gemeenschap en omarmen deze, terwijl we ondersteuning bieden waar dat nodig is. Via de Texelse aanpak voor burgerparticipatie faciliteren wij actieve deelname aan het lokale beleid en dichten we de kloof tussen inwoner en overheid.
Transparantie staat bij ons hoog in het vaandel. Onze informatie moet gemakkelijk vindbaar, deelbaar, toegankelijk en goed te archiveren zijn. We werken nauw samen met de gemeenten in de Noordkop en de Waddeneilanden. In 2025 start de uitvoering van Regio Deal de Waddeneilanden. Onze financiële basis is solide, met een strakke begroting. Daarnaast werken we met moderne en toekomstbestendige ICT-systemen. We hebben veel aandacht voor informatiebeveiliging en privacy en werken hybride waar dit passend is. We zien dat de samenleving voortdurend verandert. Dit heeft impact op onze rol als lokale overheid en daarom ontwikkelt onze organisatie door via Organisatie op Koers 2.0. We zijn klaar voor de toekomst! Link naar Visie en Beleid - Texel
27
0.1 Bestuur Wat willen wij bereiken? De samenwerking met inwoners, ondernemers en andere overheden is van groot belang voor de gemeente. Dit doen we door regelmatig te overleggen met de dorpscommissies en het Texels Ondernemersplatform TOP. Samenwerken met andere overheden werpt zijn vruchten af, zoals bij het binnenhalen van twee Regio Deals. De Regio Deal de Waddeneilanden is van start gegaan met de uitvoering langs de vijf deellijnen. We blijven nauw betrokken bij de uitvoering en het inbrengen van specifieke projecten voor Texel. Daarnaast werken we samen met de gemeenten in de Noordkop en zetten we ons gezamenlijk in voor de versterking van de belangen in de Noordkop. Hoe deze samenwerking vorm krijgt, wordt steeds duidelijker.
Wat gaan wij ervoor doen? Voorstel
Instellen bestemmingsreserve programmalijn Regio Deal de Waddeneilanden
Programma/taakveld 0-0.1 Perspectiefnota