Programmabegroting 2024 - versie raadscommissie 1 november 2023
Tekst van het document
Programmabegroting 2024
Raadscommissie 1 november 2023
Programmabegroting 2024
1/176
Inhoudsopgave Bestuurlijke boodschap ..................................................................................................... 3 Leeswijzer programmabegroting 2024 .................................................................................. 5 Kaders en uitgangspunten ................................................................................................. 7 Hoofdstuk 1 – Kerngegevens ............................................................................................... 9 Hoofdstuk 2 - Financieel perspectief 2024 –2027 ................................................................... 12 Hoofdstuk 3 – Samenvatting begroting ................................................................................. 21 Hoofdstuk 4 – ............................................................................................................... 24 4A - Programma’s .......................................................................................................... 24 Programma 0 Voor en door bewoners ........................................................................... 24 Programma 1 Veiligheid op orde ................................................................................. 32 Programma 2 Goede bereikbaarheid ............................................................................
38 Programma 3 Mooi en gastvrij Texel/Texel werkt! ........................................................... 47 Programma 4 Toekomst voor de jeugd .......................................................................... 56 Programma 5 Samen beleven en bewegen ..................................................................... 62 Programma 6 Zorg voor elkaar ................................................................................... 73 Programma 7 Volksgezondheid, duurzaam en schoon ........................................................ 84 Programma 8 Goed wonen ........................................................................................ 92 4B - Financiële vertaling voorstellen ................................................................................. 100 Hoofdstuk 5 – Investeringsplan 2024-2027 .......................................................................... 103 5A – Nieuwe investeringen .............................................................................................. 103 5B - Vervangingsinvesteringen ......................................................................................... 104 Hoofdstuk 6 – Verloop reserves en voorzieningen ..................................................................
106 Hoofdstuk 7 - Paragrafen................................................................................................ 107 Paragraaf Verbonden partijen................................................................................. 108 Paragraaf Weerstandsvermogen .............................................................................. 122 Paragraaf Onderhoud openbare ruimte en gebouwen ..................................................... 133 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................... 135 Paragraaf Grondbeleid ......................................................................................... 140 Paragraaf Financiering ......................................................................................... 145 Paragraaf Lokale lasten ........................................................................................ 150 Overhead .............................................................................................................. 158 Hoofdstuk 8 - Overheveling projectbudgetten ...................................................................... 161 Hoofdstuk 9 - Subsidies ..................................................................................................
164 Hoofdstuk 10 - Overzicht algemene dekkingsmiddelen ........................................................... 167 Hoofdstuk 11 - Begrippenlijst Programmabegroting ............................................................... 168 Hoofdstuk 12 - Schema behandeling Programmabegroting 2024 ................................................ 171 Overzicht baten en lasten per taakveld .............................................................................. 172
2/176
Programmabegroting 2024
Bestuurlijke boodschap De programmabegroting van 2024 is de 2e begroting die financieel en inhoudelijk invulling geeft aan deze collegeperiode. Inmiddels alweer anderhalf jaar geleden werd het huidige coalitieakkoord opgesteld. Destijds zaten we in een heel andere periode. Inmiddels worden internationale conflicten ook hier dagelijks gemerkt, maar ook van de ruime uitgaven van het Rijk beginnen we nu de invloed terug te zien op bijvoorbeeld de meerjarenbegroting. Anders dan in de begroting van 2023 moeten we op een andere manier naar onze positie kijken. De begroting van 2023 stelde ambitieuze doelen en ging ook nog uit van een redelijk goede arbeidsmarktpositie van de gemeente Texel. Hier is ten opzichte van de vorige begroting een hoop in veranderd. Verandering In het verleden konden we ervan uitgaan dat wanneer er financiële middelen beschikbaar gesteld werden, het beleid en de uitvoering daar eenvoudigweg op zouden volgen. En ondanks dat we ons ook financieel over een langere termijn in een uitdagende positie bevinden, ligt hier niet meer het zwaartepunt. De gemeente Texel heeft nog steeds de middelen en de mogelijkheden om financiële ruimte te kunnen creëren. Daarom is het financieel gezien ook mogelijk om er ambities op na te houden. Echter, volgens ons is er een complicerende factor bij gekomen. Het draait niet meer alleen om de financiën.
De menskracht om ambities waar te kunnen maken staat enorm onder druk. Dit is een landelijke trend die zeker ook op Texel aan de orde is. De werkdruk is hoog binnen ons ambtelijk apparaat, want er gebeurt ook een hoop en de meeste werkzaamheden komen goed voor elkaar. Maar we bereiken grenzen van wat haalbaar en uitvoerbaar is. We constateren ook in deze begroting een hoop overhevelingen naar het volgende jaar. Overhevelingen op zich horen erbij. De mate waarin, jaar op jaar, willen we echter gaan veranderen. Voorbereidend op de perspectiefnota van volgend jaar willen we hierbij in het eerste kwartaal van 2024 met concrete voorstellen naar de gemeenteraad komen om hier verandering in aan te brengen. Ambities Ondanks deze winstwaarschuwing behouden we ook ambities en willen we werken aan belangrijke thema’s, die u ook in deze begroting ziet terugkomen. Het gaat dan om het investeren in onze visserij en de haven, we zetten goed in op verbetering van onze infrastructuur en we nemen al een voorschot in de nieuwe ontwikkelingen op de plannen die we hebben met het Huis van Ontwikkeling en De Bolder. Financieel In voorgaande jaren is het altijd gelukt om ook een sluitende meerjarenbegroting aan te leveren, met een structureel positief karakter. De gemeente Texel noteert over de jaren 2024-2027 niet alleen maar zwarte cijfers. Hierbij moeten we wel kijken naar de ‘foto van vandaag’.
Op dit moment is de verwachting dat de bijdrage vanuit het Rijk in de vorm van de Algemene Uitkering een stuk lager zal liggen in de komende jaren. Dit heeft ook het effect op onze meerjarenbegroting. Daarnaast wegen ook de nieuwe (investerings-) voorstellen en toenemende personeelskosten hierin mee. In 2024 wordt er weer een nieuwe CAO vastgesteld, die zal leiden tot een stijging hiervan. De Algemene Reserve is nog steeds goed gevuld. We doen hier wel een beroep op en waar deze binnen de begroting van 2023 de € 10 miljoen nog overschreed, zal deze in 2024 afnemen naar ruim € 9 miljoen. Solide begroting, wel uitdagingen voor de toekomst We kunnen spreken van een solide begroting voor 2024, maar er liggen uitdagingen voor de toekomst. Wij komen hiervoor dus in het eerste kwartaal van 2024 nog met concrete voorstellen. Want ondanks dat we een solide financiële huishouding hebben, zijn we als gemeente met een relatief kleine begroting en een krappe en beweeglijke arbeidsmarkt kwetsbaar.
Programmabegroting 2024
3/176
Voor het komende jaar willen we zoveel mogelijk invulling en uitvoering gaan geven aan thema’s die belangrijk zijn voor Texel, zoals wonen, duurzaamheid, sport en cultuur, mobiliteit en een sociaal Texel. Met ons ambtelijk apparaat gaan we hier, binnen de uitdagingen van de arbeidsmarkt, zo goed mogelijk vorm aan geven. Samen met u hopen we dat we de ambities van onze mooie gemeente kunnen realiseren. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van gemeente Texel, de secretaris, de burgemeester, Mevr E. Wolfkamp
4/176
Drs. R. van der Zwaag
Programmabegroting 2024
Leeswijzer programmabegroting 2024 De programmabegroting bestaat uit twee onderdelen te weten programma’s en paragrafen. Programma’s Per programma worden de volgende onderwerpen beschreven: • een korte omschrijving van het programma; • hoogtepunten per programma; • ontwikkelingen en beleidskader (inclusief beleidsnota’s en verordeningen); • beleidsindicatoren; • lange termijn planning; • voorstellen. De paragrafen Doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan, worden gebundeld in een kort overzicht. De paragrafen geven informatie over de financiële positie op de korte en langere termijn en bedrijfsvoeringaspecten in het algemeen voor de gehele organisatie. Paragraaf : Verbonden partijen Paragraaf : Weerstandsvermogen Paragraaf : Onderhoud openbare ruimte en gebouwen Paragraaf : Bedrijfsvoering Paragraaf : Grondbeleid Paragraaf : Financiering Paragraaf : Lokale lasten Paragraaf: Overhead Nieuwe indeling programma’s In de gemeenteraad is het besluit genomen om de programma’s aan te passen aan de indeling van de hoofdtaakvelden en de taakvelden. In de bijlage is een was/wordt overzicht opgenomen. Overzichten beïnvloedbaar De overzichten beïnvloedbaar en op welke termijn zijn in deze programmabegroting niet opgenomen. De reden is dat deze overzichten onvoldoende informatie geven.
Het betreft alleen een cijfermatig inzicht en geeft alleen een indicatie op een “hoog” niveau en betreft alleen de lasten. Om de raad een technisch uitgewerkt overzicht aan te kunnen bieden, wordt er een voorstel gedaan om een ander overzicht te genereren. In het voorstel wordt in samenspraak met de raad een overzicht ontwikkeld en bij de perspectiefnota 2025 een uitgewerkt technisch overzicht aan de raad aangeboden, waarin de informatie op een andere wijze wordt opgenomen, o.a. de (maatschappelijke) consequenties en ook de inkomsten worden meegenomen. Nieuwe ontwikkelingen Niet alle toekomstige ontwikkelingen kunnen al financieel vertaald opgenomen worden in de programmabegroting. Deze zijn tekstueel opgenomen in het hoofdstuk financieel perspectief. Voorstellen De perspectiefnota 2024 – 2027 is gebruikt als basis voor de programmabegroting 2024. In de perspectiefnota zijn een aantal nieuwe voorstellen opgenomen. Echter zijn er ook voorstellen, die opgenomen waren in de perspectiefnota die nu niet meer opgenomen zijn. Deze voorstellen zijn genoemd in de programma’s waar deze waren opgenomen, en zijn uit de meerjarenraming gehaald. Programmabegroting 2024
5/176
Doelenboom De doelenboom is op een andere wijze gevuld. Ze zijn nog niet opgenomen in deze programmabegroting. Wij zullen met u in overleg gaan om bij de perspectiefnota in het jaar 2024 de doelenboom in de gewenste vorm aan te bieden.
6/176
Programmabegroting 2024
Kaders en uitgangspunten In de perspectiefnota zijn de kaders en uitgangspunten opgenomen, vooruitlopend op de programmabegroting 2024 – 2027 In de programmabegroting hanteren we de volgende kaders en uitgangspunten: •
•
• • •
inhoudelijke kaders zijn de door de raad vastgestelde beleidskaders die zijn opgenomen per programma op de ‘post- it’. Verdere uitvoering van de reeds genomen raadsbesluiten en toezeggingen aan de raad; financiële kaders zijn de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording en daaruit volgend de financiële verordening van de gemeente Texel. In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met de indexering van de tarieven en de cao gevolgen voor gemeenten. Indexering tarieven 3% op basis van prijs bruto binnenlands product (pbbp) meicirculaire 2023, jaarschijf 2024. Voor de verwachte cao stijging is uitgegaan van 3% inclusief sociale lasten. De meicirculaire is opgenomen in de programmabegroting. de gemeenschappelijke regelingen worden met 7,1% geïndexeerd; financieel zijn de raadsbesluiten in de programmabegroting verwerkt tot en met september 2023; lokale lasten, indexatie 2024: - Bestaand beleid De bestaande belastingen en leges zijn per soort vastgelegd in een belasting- of legesverordening. - Beleidsuitgangspunten Het algemene uitgangspunt is dat de tarieven van de leges en heffingen kostendekkend zijn en niet meer dan trendmatig worden verhoogd. Voor het begrotingsjaar 2024 wordt conform het bestaand beleid voorgesteld de lokale lasten te indexeren met 3 %, tenzij er eerdere besluitvorming is geweest.
Totaal overzicht Omschrijving a. Afvalstoffenheffing b. Forensenbelasting c. d.
Havengelden Leges (incl. bouwvergunningen c.s.)
e.
Lijkbezorgingrechten (incl. huuropbrengsten graven) Marktgelden OZB woningen OZB niet-woningen Parkeerbelastingen Precariobelasting Reclamebelasting Reinigingsrechten voor bedrijven Rioolheffing Toeristenbelasting / Watertoeristenbelasting
f. g. h. i. j. k. l. m. n.
Voorstel verhoging Kostendekkende tarieven Naar analogie verhoging toeristenbelasting 4,4% voor 2 jaar (2024/2025) Reguliere indexatie 3% Reguliere indexatie 3%, met uitzondering van (maximale) rijkstarieven. Reguliere indexatie 3% + kostendekkend Reguliere indexatie 3% Reguliere indexatie 3% Reguliere indexatie 3% Vooralsnog geen voorstel tot verhoging Reguliere indexatie 3% Reguliere indexatie 3% Reguliere indexatie 3% Kostendekkende tarieven Voor 2024 en 2025 van € 2,30 naar € 2,40
Programmabegroting 2024
7/176
Uitkomsten programmarekening 2022 en tussenrapportage 2023 De programmabegroting is een cyclisch product, waarbij de andere P&C producten effect hebben op elkaar. Het vertrekpunt voor deze programmabegroting, is de perspectiefnota 2024 van dit voorjaar. Sindsdien hebben ook de Jaarrekening 2022 en de Tussenrapportage 2023 effect gehad op onze financiële positie. Het financieel effect van deze producten treft u onderstaand in het kort aan. Programmarekening 2022 Financieel is het jaar positief afgesloten met een voordelig rekening resultaat van € 5,3 miljoen. Een deel van dit voordelig saldo is overgeheveld naar 2023 voor niet uitgevoerde projecten, waaronder van het rijk ontvangen middelen voor energietoelage en energiebesparende middelen. Het overige deel bestaat uit een voordeel op het sociaal domein (krapte arbeidsmarkt), vacatures en lagere storting in voorziening wethouders. Ook meeropbrengsten van de toeristenbelasting. Tussenrapportage: In de tussenrapportage is er een structureel voordeel van € 0,2 miljoen. De wijzigingen zijn verwerkt in de programmabegroting 2024. Het belangrijkste voordeel komt uit de toeristenbelasting. Daarnaast was er een incidenteel nadeel per saldo € 1,1 miljoen. Dit nadeel bestaat voornamelijk uit caosalarissen, vervuiling terrein Gemeentewerken en de bermverharding Mienterglop-Lageveld en een tekort op vroeg- en voorschoolse educatie.
De voordelen bestaan uit een voordeel op de kapitaallasten en niet volledig ingezette indexering.
Planning Datum
Programmabegroting 2024
Betrokken
06-10-2023
Verzenden programmabegroting naar raadsfracties
Advies & Ondersteuning
19-10-2023
Vergadering Auditcommissie
Auditcommissie
01-11-2023
Bespreking programmabegroting
Raadscommissie
09-11-2023
Vaststelling programmabegroting
Raad
(incl. investeringsplan, begroting DSW De Bolder en belastingvoorstellen)
8/176
Programmabegroting 2024
Hoofdstuk 1 – Kerngegevens De kerngegevens zijn te vinden via: www.waarstaatjegemeente.nl en via www.texel.incijfers.nl. Visuele weergave van informatie: infographics geven beeld op hoofdlijnen Op verzoek van de raad wordt de (financiële) informatie ook visueel weer gegeven. De volgende gegevens zullen door middel van een infographic opgenomen worden: • een samenvattende overall infographic van de begroting op hoofdlijnen; • een infographic met kerngegevens van de gemeente; • per programma en per paragraaf een infographic van de belangrijkste punten.
1. www.texel.incijfers.nl (10-2023)
2 Eigen gegevens (10-2023)
3 De Bolder cijfers jaarrekening (2022)
Programmabegroting 2024
9/176
1. www.texel.incijfers.nl (2050)
1. www.texel.incijfers.nl (2023)
10/176
2. Pronexus (2039)
2. Eigen gegevens (2023)
3 Actrive (2040)
3 Gemeentewerken IBOR cijfers 2023 excl.water en sportvelden
Programmabegroting 2024
1. www.waarstaatjegemeente.nl (2023)
1. Bestemmingsplan(2022)
2. www.texel.incijfers.nl (2023)
2. Eigen gegevens (2023)
3. begroting (2023)
3. Jaarrekening TESO (2022)
Programmabegroting 2024
11/176
Hoofdstuk 2 - Financieel perspectief 2024 –2027 Onderstaand de structurele mutaties tot en met de besluitvorming van de raad september 2023, inclusief het meerjarige saldo van de diverse begrotingsjaren. De volledige recapitulatie van de begroting 2024 inclusief onderstaande voorstellen is opgenomen in hoofdstuk 3 van deze programmabegroting.
Financieel perspectief 2024-2027 Nr.
2024 2025 2026 2027
1 Begrotingssaldo
2.218
1.919
2.782
-137
2 Ontwikkeling Algemene uitkering
3.131
860
-2.959
-96
3 Ontwikkeling indexatie budgetten en kosten personeel en bestuur etc.
-1.616
53
40
0
-63
-50
0
-492
-1.195
0
0
0
6 Exploitatie en kapitaallasten investeringsplan 2024 Programmabegroting
-752
0
0
0
7 Niet volledig benut budget indexatie 2023
122
0
0
0
Autonome ontwikkelingen
Reeds genomen raadsbesluiten 4 Verwerking reeds aangenomen raadsbesluiten diverse taakvelden Voorstellen programmabegroting 2024 5 Structurele voorstellen Programmabegroting 2024
8 Raad december 2023 Rationeel Gebouwenbeheer Totaal Begrotingsoverschot/-tekort 9 Storting begrotingsoverschot 2024 eenmalig naar de algemene reserve TOTAAL BEGROTING
74
0
0
0
1.919
2.782
-137
-725
2.782
-137
-725
-1.919 0
Ten opzichte van de perspectiefnota zijn de belangrijkste wijzigingen: * de verwerking van de meicirculaire 2023; * verhoging indexatie diverse budgetten van 2,5% naar 3%; * verwerking genomen raadsbesluiten na de perspectiefnota, inclusief Tussenrapportage 2023; * nieuwe voorstellen die opgenomen zijn in deze programmabegroting 2024.
Toelichting over bovenstaande onderwerpen 1
Het financieel perspectief start met het saldo van de begroting 2023, een overschot van € 2.218.000.
2
Vanuit het gemeentefonds wordt jaarlijks de algemene uitkering aan de gemeenten verstrekt. Drie keer per jaar ontvangen de gemeenten een circulaire van het rijk (mei/september/december), waarin de hoogte van die nieuwe uitkering wordt toegelicht. Ook wordt het verwacht meerjarig beeld geschetst. Bovenstaande meerjarenraming is gebaseerd op de Meicirculaire 2023, waarin de gemeenten met name voor de sterk verhoogde prijzen zijn gecompenseerd. Naast een aantal andere mutaties levert dit een verhoging op van onze uitkering met € 3,1 miljoen euro. In 2026 wordt onze gemeente met ongeveer datzelfde bedrag gekort. Het nieuwe kabinet zal een besluit nemen over de toekomstige hoogte van de algemene uitkering.
3
De noodzakelijke uitgaven van € 1,6 miljoen worden voor het grootste deel veroorzaakt door een drietal posten: indexaties (ruim € 1,2 miljoen), autonome (C.A.O.) ontwikkelingen personeelsbudget (€ 970.000) en aanpassing verdeelsleutel Veiligheidsregio ad € 420.000 voordelig. De gemeentelijke interne en externe uitgaven, inclusief de gemeenschappelijke regelingen, de BCF’s en de overige gemeentelijke subsidies worden aangepast aan de verwachte prijsstijgingen. Voor 2024 wordt die begroot op 3%. Afgesproken is dat de GR’en 7,1% gecompenseerd krijgen. De verdeelsleutels van het gemeentefonds zijn aangepast. De uitkering van het gemeentefonds (deel Veiligheid) is de basis voor de bijdrage aan de Veiligheidsregio. Deze mutatie leidt ertoe dat onze bijdrage aan de Veiligheidsregio verlaagd wordt met afgerond € 420.000.
12/176
Programmabegroting 2024
4
In het jaar 2023 zijn er diverse raadsbesluiten met financiële gevolgen genomen. Per saldo over het jaar 2024 is dat € 63.000. Onder andere is hierin meegenomen de verhoging van de toeristenbelasting en de forensenbelasting (€ 450.000). Ook het voordelig saldo van Tussenrapportage 2023 ad € 160.000 is hier verantwoord. Als extra uitgaven kunnen bijvoorbeeld genoemd worden; de Brug Kogerstrand, Toekomstbestendig Wonen, Budget Startersleningen, Regionale Samenwerking Sociaal Domein etc. Vanaf het begrotingsjaar 2027 is de structurele bijdrage aan De Bolder ad € 492.000 meegenomen. De komende jaren kunnen de verwachte verliezen door De Bolder zelf worden opgevangen uit hun reserves. De herrekening van begrote tekorten leidt tot een lagere dan eerder gecommuniceerde bijdrage van de gemeente. Lagere (inkoop)kosten en een hogere verwachting van de omzet zijn hiervan de hoofdoorzaken. Opgemerkt dient te worden dat er in deze begroting géén rekening is gehouden met De Bolder “nieuwe stijl”. De raad zal hierover apart geadviseerd worden.
5
In de Programmabegroting 2024 worden voor ongeveer € 1,2 miljoen aan structurele voorstellen gedaan. Deze voorstellen worden per programma toegelicht. In hoofdstuk 4B is een resumé van deze voorstellen opgenomen.
6
In hoofdstuk 5 worden de investeringsvoorstellen nader toegelicht. Ook zijn de investeringsvoorstellen per programma gerubriceerd. De extra kapitaal- en exploitatielasten bedragen afgerond € 750.000.
7
De raad heeft bij de begrotingsbehandeling over het jaar 2023 structurele middelen beschikbaar gesteld voor de verwachte prijsstijgingen over het jaar 2023. Dit toegekend budget is niet volledig benut in 2023, waardoor ruim € 120.000 weer toegevoegd kan worden aan de algemene middelen.
8
In de decemberraad van 2023 zal een advies worden aangeboden over het rationeel gebouwen beheer. De voordelige financiële consequenties ad € 74.000 worden in de begroting 2024 langs deze weg meegenomen.
9
Het structurele voordeel van de begroting 2024 wordt in 2024 eenmalig naar de algemene reserve gestort.
Sluitende meerjarenraming Onze meerjarenbegroting is dus niet over alle jaren sluitend. De eerste twee jaren zijn de cijfers nog zwart, in de laatste twee jaren worden ze rood. De provincie Noord-Holland toetst onze begroting aan hun (jaarlijks wisselende) normen/eisen. Er wordt als eerste gekeken of de jaarschijf 2024 positief sluit. Voor onze gemeente is dat geval, waardoor we wederom over het jaar 2024 onder het provinciaal repressief toezicht zullen gaan vallen. Na de verkiezingen voor een nieuw kabinet zal er ook besluit worden genomen over de hoogte van het gemeentefonds, waaruit de algemene uitkering wordt betaald. Tot nu toe is er flink gekort, waardoor voor alle gemeenten in 2026 een forse terugval in de inkomsten te zien is. Voor ons is dat afgerond € 3 miljoen. Daarnaast dient opgemerkt te worden dat bovenstaande meerjarenbegroting gevuld is met de laatst bekende besluitvorming (raad september 2023). Er zijn nog een aantal onderwerpen die op dit moment nog niet (geheel) financieel vertaald kunnen worden en dus niet financieel meegenomen zijn. De raad zal van iedere van deze onderwerpen een advies ontvangen. Voor een (niet uitputtend) overzicht zie het volgende hoofdstuk “Nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen”.
Programmabegroting 2024
13/176
Nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen (financieel, juridisch en/of beleidsmatig) Organisatieontwikkeling
Vorig jaar schreven we dat onze arbeidsmarktpositie relatief goed was. Naast de relatief veel vacatures, wordt het steeds uitdagender om vacatures goed in te vullen. Daarnaast gaven we aan dat het hybride tijdperk het voordeel gaf dat we gemakkelijker collega’s uit de regio, of zelfs nog verder weg vinden. De keerzijde is dat het hybride tijdperk het lastiger maakt om medewerkers te binden waardoor het verloop hoger is. Tot nu toe kunnen we alles nog redelijk behappen maar soms piept en kraakt het. Dit komt onder andere doordat de omgeving snel veranderd en de vraag voor gemeenten groter en complexer wordt. Daarnaast vraagt werken in het hybride tijdperk om een andere manier van werken. Als laatste was er nog een procedurele aanleiding; het huidige programma ‘Organisatie op Koers’ liep af. Deze combinatie bood de kans voor een nieuwe aanpak waarbij we samen met de organisatie werken om een toekomstbestendige organisatie te blijven. ‘Organisatie op Koers 2.0’ draagt bij aan een gezonde en wendbare organisatie, en daarmee aan het kunnen verwezenlijken van de missie van de gemeente Texel: ‘Wij zijn dienstverlenend en zelfstandig, met en voor Texelaars en partners.’ Als visie zijn daarbij de volgende uitgangspunten geformuleerd:
•
Onze dienstverlening speelt in op de behoeften van de burgers, het bestuur, instellingen en bedrijven. We voorkomen dat Texelaars buiten de boot vallen.
• •
We werken in een flexibele, lerende en omgevingsbewuste organisatie. We werken samen binnen en buiten het eiland en bedenken oplossingen die toekomstbestendig en duurzaam zijn.
Vanuit deze missie en visie hebben we het programma ‘Organisatie op Koers 2.0’ opgezet met hierin vier programmalijnen. De onderwerpen zijn niet volledig nieuw, maar de winst zit in de integrale aanpak. Het gaat om de volgende programmalijnen: 1. 2. 3. 4.
Regionale Samenwerking 2.0; Hybride Werken 2.0; Gebouw 2.0; Medewerker 2.0.
Wat gaan we doen?
• o
Voor de komende jaren tot en met 2027 wordt een integrale ontwikkelagenda gemaakt. De ontwikkelagenda is te splitsen in praktische en strategische uitkomsten. In 2023 zijn we gestart met de invoering van de praktische uitkomsten. In 2024 starten we met uitvoering van de strategische uitkomsten.
•
De ontwikkelagenda wordt gemaakt op basis van input vanuit de organisatie (inclusief bestuur) op de vier programmalijnen. De resultaten van het Programma vormen de basis voor het MT jaarplan.
o •
Jaarlijks wordt gereflecteerd of we nog op koers liggen, op basis van de opgaven en ontwikkelingen van buitenaf en welke aanpassingen we moeten doen om op koers te blijven.
Organisatieontwikkeling kost geld; we kijken eerst naar bestaande budgetten. In 2024 komen we met een terugkoppeling richting de raad en indien nodig een samenhangend raadsvoorstel.
14/176
Programmabegroting 2024
De Bolder Het resultaat van De Bolder is de laatste jaren geflatteerd geweest door relatief lage kapitaallasten (lees afschrijvingskosten). In de respectievelijke jaarrekeningen is te zien dat sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 geen significantie herinvesteringen zijn gedaan. Zodoende is een belangrijk deel van de machines en installaties inmiddels volledig afgeschreven. Dat geldt ook voor het wagenpark. In de afgelopen 7 jaren is ervoor gekozen voorzichtig te zijn met nieuwe investeringen. De begrotingen vertoonden een sobere bedrijfsvoering. De onderhoudskosten voor het verouderde machinepark liepen op. De dynamiek en ondernemingsopdracht van De Bolder, de verantwoordelijkheidsvraagstukken, de financiële kansen en bedreigingen vereisen een duidelijke (bestuurlijke) langetermijnvisie op de toekomst van De Bolder. Een en ander binnen de bredere context van het Sociale Domein op Texel. Dit is ook bij meerdere gelegenheden door de raad onderkend. In 2022 is een proces opgestart om te komen tot een “Huis van Ontwikkeling”, en separaat maar parallel hieraan, een toekomstscenario voor De Bolder uit te werken. Beide processen zijn sterk onderling afhankelijk. Tijdens de raadsinformatieavonden in december 2022 en juli 2023 is de raad geïnformeerd over de ontwikkelingen tot dat moment en de geschetste toekomstvisie.
In afwachting van de behandeling van de notitie “Toekomst De Bolder” door college en raad worden voor 2024 al investeringen verwacht die niet langer uitgesteld kunnen worden. Immers, het bedrijf moet op een veilige en adequate wijze invulling kunnen blijven geven aan de missie en taakstelling. Voor een grotere investering waarvoor Europese aanbesteding noodzakelijk is, wordt – nog voorafgaand aan de begrotingsbehandeling – in oktober een voorstel bij de raad ingediend. De lasten hiervan zijn in de onderliggende begroting meegenomen. De tekorten van De Bolder lopen onder andere hierdoor in de komende jaren op. In de notitie “Toekomst De Bolder” dient wel rekening te worden gehouden met een inhaalslag voor wat betreft investeringen, waaronder het gebouw (zie paragraaf weerstandsvermogen) en machinepark. Deze investeringen zijn gefaseerd gepland tot het jaar 2030. Dit gaat in verhouding met de afgelopen jaren hoge kapitaallasten met zich meebrengen. Deze extra lasten zijn nog niet meegenomen in de huidige meerjarenraming. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat dit zal leiden tot lagere onderhoudskosten en hogere opbrengst uit productie. Het totaalbeeld zal kunnen worden geschetst wanneer de notitie “Toekomst De Bolder” ook financieel is doorgerekend en vastgesteld door de gemeenteraad in december 2023.
Huis van ontwikkeling Inmiddels ligt er een berekende financiële opzet voor het Huis van Ontwikkeling voor 2024. Hierbij wordt er meer aangestuurd op de inschakeling van medewerkers binnen het Sociaal Team en de Bolder. De extra lasten voor de opzet van het Huis van Ontwikkeling komen hiermee voor 2024 op € 390.000. De functie van kwartiermaker is hierin begroot voor een tweetal jaren. Na 2026 is de huidige inschatting van de extra lasten € 350.000. Deze cijfers zijn gebaseerd op een aantal ontwikkelingen die in de toekomst liggen. Het gaat hierbij om het nog realiseren van werving van openstaande vacatures, de mogelijkheid van inzet van bestaand personeel vanuit het Sociaal Team, het vinden van een locatie en daarmee samenhangende kosten van inrichting en ICT en opleidingskosten voor de vervulling van diverse functies. Het voorstel zal in december aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Programmabegroting 2024
15/176
Basisscholen in stand houden in de buitendorpen In het vervolg op de realisatie van “De Skool” worden de gebouwen van de basisscholen in de buitendorpen ook verduurzaamd. Deze kwaliteitsslag voor de schoolgebouwen is onderdeel uit de visie ‘Passend thuis nabij onderwijs op Texel’: ‘toekomstbestendige voorzieningenstructuur voor het primair- en voortgezet onderwijs’. Het schoolbestuur ontwikkelt daarvoor in overleg met de gemeente een plan. De financiële consequenties zijn nog niet bekend en daarom ook nog niet meegenomen in de programmabegroting 2024. In programma 5 is een voorstel opgenomen om externe expertise in te huren. Wielerbaan sportpark Den Burg De wielerbaan in sportpark Den Burg-Zuid wordt gerenoveerd. De technische levensduur is verlopen. De renovatie is nodig om de wielerbaan kwalitatief optimaal te houden. Dat is uitgangspunt van de gemeentelijke structuurvisie: in stand houden van kwalitatief goed geoutilleerde (buiten-) sportvoorzieningen. Het voorstel komt naar verwachting in de raad van december. Incidenteel – structureel in relatie tot een materieel sluitende begroting De provinciale toezichthouder heeft een handreiking opgesteld waarbij de regelgeving aangescherpt is, wat valt onder incidentele baten/lasten en structurele baten/lasten.
Voor het begrotingsjaar 2024 en verder moet er bij de incidentele baten en lasten de onderbouwing getoetst worden aan de volgende criteria: aard, einddatum en materiële beïnvloeding. Voldoet een incidentele post hier niet aan, dan wordt deze als structureel aangemerkt. Onderzoeken op rijksniveau Gemeentefonds Op rijksniveau zijn er op dit moment nog geen nieuwe ontwikkelingen te melden over het opgestarte onderzoek “Verdeelsleutel Overige eigen Middelen (o.a. Toeristenbelasting)”. De uitkomsten worden in 2024 verwacht. In dit onderzoek wordt een meer gedifferentieerde benadering van de overige middelen (inclusief Toeristenbelasting) onderzocht. Daarnaast zijn er gesprekken in Den Haag over de mogelijke uitbreiding van het gemeentelijk belasting gebied, waarbij de Forensenbelasting zou kunnen worden afgeschaft.
16/176
Programmabegroting 2024
Overzicht incidentele baten en lasten en stand algemene reserve In een aantal gevallen worden er voorstellen goedgekeurd voor projecten met een meerjarig karakter. Bij het starten van een dergelijk project worden er voor meerdere jaren betalingsverplichtingen aangegaan. Deze verplichtingen in latere jaren zijn meegenomen in onderstaande overzichten. Incidentele lasten 1
Besluitvorming
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Raad 10/11/2021
Meer handjes aan het kraambed van
70.000
70.000
0
0
100.000
0
0
0
1.882.500
650.000
550.000
0
90.000
90.000
0
0
3.386.499
247.599
184.396
0
5.528.999
1.057.599
734.396
0
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
SPUK uitkering
232.599
232.599
184.396
0
Bijdrage bestemmingsreserve
100.000
0
0
0
Bijdrage algemene reserve
5.196.400
825.000
550.000
0
Totaal incidentele baten
5.528.999
1.057.599
734.396
0
2024
2025
2026
2027
0
0
0
0
woningen 2
Raad 15/12/2021
Transitievisie warmte gemeente Texel 2021
3
Raad 09/11/2022
Incidentele voorstellen programmabegroting 2023 (zie specificatie onderaan) – financieel afgedekt in 2023
4
Raad 20/09/2023
Kaders subsidie BCF Stichting Texels Museum
5
Raad 09/11/2023
Incidentele voorstellen programmabegroting 2024 (zie specificatie onderaan) Totaal incidentele lasten
Incidentele baten Besluitvorming
Energie voor Texel t.b.v. duurzaamheidsbeleid versneld uitvoeren
Saldo Saldo voordeel (-) resp. nadeel (+)
Toelichting 1)
De raad heeft in haar begrotingsvergadering van 2022 voor de jaren 2022 t/m 2025 € 70.000 beschikbaar gesteld voor tijdelijke formatie-uitbreiding voor wonen in verband met een groot gebrek aan betaalbare woningen. Dit naar aanleiding van een amendement.
2)
De raad heeft in haar vergadering van 15 december 2021 € 200.000 beschikbaar gesteld voor de jaren 2023 en 2024 voor de invulling van de regierol die het rijk aan de gemeente heeft opgelegd. Het gaat hier om de laatste tranche van € 100.000.
Programmabegroting 2024
17/176
3)
Met de programmabegroting 2023 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld die betrekking hebben op meerdere jaren:
Digi-toegankelijkheid op bestaande subsidies toepassen Archief tijdsblok 2000 t/m 2012 bewerken en overbrengen Projectleiding burgerberaad opzetten Interne controle versterken (concerncontroller) Advies en ondersteuning tijdelijk uitbreiden Extra inzet om alle huishoudens die recht hebben op regeling te bereiken Interne controle versterken sociaal domein Dekking uitvoeringskosten sociaal domein Ontwikkeling beheer en exploitatie voor de haven van Oudeschild Duurzaamheid versneld uitvoeren Regie en implementatie Grondstoffenbeleid Oprichten van een vierjarig subsidiefonds voor duurzame investeringen in woningen Extra personele capaciteit uitvoering woningbouwprogramma Texel Projectleider voor aanpassing infrastructuur Teso terrein aanstellen Totaal
2024 18.000 50.000 60.000 50.000 200.000 85.000
-
2025 18.000 50.000 0 50.000 0 0
2026 0 50.000 0 0 0 0
67.000 35.000 0
0
250.000 85.000 500.000
0 0 500.000
0 0 500.000
382.500
0
0
85.000
0
0
1.882.500
650.000
550.000
67.000 35.000 85.000
-
4)
De raad heeft op 20 september 2023 voor de jaren 2024 en 2025 € 90.000 beschikbaar gesteld voor het nieuwe contract met de Stichting Texels Museum voor de uitvoering van diverse prestatiedoelstellingen.
5)
Incidentele voorstellen programmabegroting 2024.
Nummer
Voorstel
2024
2025
2026
2027
100.000
0
0
0
366.400
0
0
0
170.000
0
0
0
Programma 1 101
Handhavingsjurist voor 2024 inhuren Programma 2
201
Bermverharding aanbrengen/vervangen
202
Straatmeubilair vervangen
203
Mobiliteitsvisie Texel 2024 opstellen
50.000
0
0
0
205
Parkeerterrein Stappenland herinrichten
100.000
0
0
0
206
De mogelijkheden van veilig nachtvervoer tussen de dorpen onderzoeken
50.000
0
0
0
18/176
-170.000
Programmabegroting 2024
Nummer
Voorstel
2024
2025
2026
2027
2.000.000
0
0
0
100.000
0
0
0
0
0
0
Programma 3 302
Cofinanciering ontwikkelingslijnen Visserij Ontwikkel Plan (VOP)
303
Texel innovatief proefeiland Programma 4
402
Planvorming onderwijshuisvesting (verduurzaming en modernisering) scholen buitendorpen
50.000
Programma 5 503
504
507 508 509
Onderzoek naar gebruiksmogelijkheden Sportpark-Den Burg-Zuid
30.000
0
0
0
Subsidie Stichting Texel Cultuur Eiland
15.000
15.000
0
0
Risico Inventarisatie strandbewaking uitvoeren
17.500
0
0
0
0
0
0
35.000
0
0
0
75.000
Groenvoorzieningen vervangen
-75.000
Groen beleid Programma 6
601
Budget jongerenparticipatie uitvoeren
5.000
0
0
0
602
BCF Texels Welzijn
15.000 10.000
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
30.000
0
0
0
3.386.499
247.599
184.396
0
-232.599
-232.599
-184.396
0
-100.000
0
0
0
-3.053.900
-15.000
0
0
0
0
0
0
Programma 7
701
Financiële middelen Brede SPUK sport, bewegen en cultuur, gezondheidsbevordering en sociale basis
705
Circulaire Economie en Stikstofaanpak Duurzaamheidsbeleid versneld uitvoeren
706
232.599
80.000 100.000
Programma 8 801
Evalueren en actualiseren huisvestingsverordening
Totaal
Lasten
701
SPUK Financiële middelen Brede SPUK sport, bewegen en cultuur, gezondheidsbevordering en sociale basis
706
Duurzaamheidsbeleid versneld uitvoeren Inkomst algemene reserve
Totaal
Baten
Programmabegroting 2024
19/176
Stand en mutaties algemene reserve Stand algemene reserve per tussenrapportage 2023 Raadsbesluiten na de tussenrapportage 2023 per saldo: Raad 19/7/2023 Verordening toekomstbestendig wonen Texel (€ -10.000), actualisatie grondbeleid (€ -700.000), Raad 20/09/2023 extra algemene uitkering na labeling meicirculaire 2023 (€ 818.430), Kaders BCF Stichting Texels Museum 2024 en 2025 (€ -180.000), Aankoop grond en opstal Achterom (€ -212.000), Compensatie extra energielasten maatschappelijke organisaties (€ -268.805) en Motie “Texels erfgoed op peil” (€ -10.000), Raad 21/06/2023 incidentele voorstellen 2024-2027 opgenomen in de perspectiefnota 2024 (deze voorstellen bij plussen, komen terug onderaan in het saldo van de voorstellen van de programmabegroting 2024. Incidentele voorstellen 2024-2027 opgenomen in de programmabegroting 2024 (inclusief voorstellen perspectiefnota 2024) Overschot begroting 2024 Stand per programmabegroting 2024
10.597.546 -562.375
582.900
-3.068.900 1.919.000 9.468.171
Dit is € 7.468.171 boven de afgesproken ondergrens van € 2.000.000. Over de uitkomsten van de septembercirculaire 2023 wordt u later geïnformeerd. De financiële consequenties komen in 2023 ten gunste/laste van de algemene reserve.
20/176
Programmabegroting 2024
Hoofdstuk 3 – Samenvatting begroting Recapitulatie Programma
Rekening 2021
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Lasten
29.808
19.260
18.270
20.273
Baten
43.841
48.239
47.166
49.350
Saldo
14.032
28.979
28.896
29.077
Lasten
2.733
2.650
3.183
2.936
Baten
94
131
121
123
Saldo
-2.639
-2.519
-3.062
-2.813
Lasten
8.060
6.865
8.191
10.717
Baten
16.525
640
1.028
1.033
Saldo
8.465
-6.225
-7.163
-9.684
Lasten
1.474
1.163
1.638
1.415
Baten
9.396
9.917
9.462
10.117
Saldo
7.923
8.754
7.824
8.702
Lasten
2.030
2.800
1.928
2.144
Baten
528
1.016
43
49
Saldo
-1.503
-1.784
-1.884
-2.095
Lasten
6.371
6.405
8.172
7.886
Baten
977
1.307
789
874
Saldo
-5.394
-5.098
-7.383
-7.011
Lasten
16.628
20.063
20.461
15.137
Baten
3.224
6.233
7.004
2.111
Saldo
-13.404
-13.830
-13.457
-13.026
Lasten
6.057
6.369
7.353
7.728
Baten
6.165
6.608
6.147
6.397
Saldo
108
239
-1.206
-1.331
Lasten
5.400
5.741
3.686
2.974
Baten
2.820
2.537
1.123
1.156
Saldo
-2.580
-3.204
-2.563
-1.818
5.009
5.310
0
0
L/B
0 Voor en door bewoners
1 Veiligheid op orde
2 Goede bereikbaarheid
3 Mooi en gastvrij Texel/Texel werkt!
4 Toekomst voor de jeugd
5 Samen beleven en bewegen
6 Zorg voor elkaar
7 Volksgezondheid, duurzaam en schoon
8 Goed wonen
Resultaat na bestemming (excl. De Bolder)
Programmabegroting 2024
21/176
Rekening 2021
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Lasten
78.561
71.317
72.882
71.212
Baten
83.570
76.627
72.882
71.212
Saldo
5.009
5.310
0
0
Lasten
4.491
4.534
4.964
4.876
Baten
4.439
4.534
4.964
4.876
Saldo
-52
0
0
0
Lasten
-2.720
-2.835
-2.887
-2.882
Baten
-2.720
-2.835
-2.887
-2.882
Saldo
0
0
0
0
Lasten
80.332
73.016
74.959
73.206
Baten
85.289
78.326
74.959
73.206
Saldo
4.957
5.310
0
0
L/B Gemeente Texel
Leer-Werkbedrijf De Bolder (prog. 6)
Eliminatie participatiebudget
Totaal
Materieel sluitende begroting 2024-2027 Onderstaande tabel laat zien dat de gemeente Texel een materieel sluitende meerjarige begroting (ABC) heeft. Dat wil zeggen dat alle structurele lasten (meer dan) volledig gedekt zijn door structurele baten. Een specificatie en toelichting van de incidentele baten en lasten (B) per programma is terug te vinden in het hoofdstuk 2 Financieel perspectief, overzicht incidentele baten en lasten. De incidentele toevoeging aan reserves van € 1.919.000 (C) betreft het begrotingsoverschot 2024 dat eenmalig naar de algemene reserve gestort is, zie voorstel hoofdstuk 2 Financieel perspectief 2024-2027. Daarnaast zijn er voor 2024-2026 incidentele voorstellen gedaan die onttrokken worden uit reserves en een incidentele rijkssubsidie. Ook voor deze specificatie wordt u verwezen naar hoofdstuk 2 Financieel perspectief, overzicht incidentele lasten en baten. bedragen x € 1.000)
Omschrijving
Begroting 2024
Totale lasten
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
73.206
69.818
69.455
69.212
73.206
72.600
69.318
68.487
0
2.782
-137
-725
Incidentele baten
5.529
1.058
735
0
Incidentele lasten
5.529
1.058
735
0
0
0
0
0
Totale inkomsten Begrotingsoverschot
Saldo incidentele baten/lasten
A
B
Incidentele onttrekkingen uit reserves
0
0
0
0
1.919
0
0
0
C
1.919
0
0
0
A+B+C
Ja 1.919
Ja 2.782
Nee -137
Nee -725
Incidentele toevoeging aan reserves Saldo toevoegingen/onttrekkingen reserves Structureel en reëel in evenwicht
22/176
Programmabegroting 2024
Mutaties reserves per programma gemeente Texel bedragen x € 1.000)
Omschrijving Lasten
Begroting 2024 Inc.
Begroting 2025
Str.
Inc.
1.919
0
0
1.119
1.919 Inc.
Begroting 2026 Str.
Inc.
0
0
0
1.119
1.119
0
Str.
Inc.
0 384
Begroting 2027
Str.
Inc.
Str.
0
0
0
0
0
1.119
0
1.119
1.119
0
1.119
0
1.119
Str.
Inc.
Str.
Inc.
Str.
825
0
550
0
0
0
0
384
0
384
0
384
Programma voor en door bewoners: Algemene reserve Bestemmingsreserve haven Totale lasten Baten Programma voor en door bewoners: Algemene reserve
5.196
Bestemmingsreserve haven Bestemmingserserve energie voor Texel Totale baten SALDO MUTATIES
I00
0
0
0
0
0
0
0
5.296
384
825
384
550
384
0
384
-3.377
735
-825
735
-550
735
0
735
De toevoeging aan de algemene reserve betreft het begrotingsoverschot van 2024. De structurele storting in de bestemmingsreserve haven heeft betrekking op de exploitatie en beheer van de haven in Oudeschild (€ 900.000.) Daarnaast wordt in dezelfde reserve een jaarlijkse storting gedaan (€ 219.000) betreffend personeel, frictie en onderhoud. De onttrekking uit de bestemmingsreserve haven heeft betrekking op de dekking kapitaallasten nieuwe investering haven 2024 (€ 198.000), dekking kapitaallasten onderhoud en voorzieningen haven (€ 104.354), dekking gestegen salariskosten personeel haven (€ 21.286) en dekking inhuur personeel (€ 60.000).
Programmabegroting 2024
23/176
Hoofdstuk 4 – 4A - Programma’s Programma 0
Voor en door bewoners
VOOR EN DOOR BEWONERS 1. Digitale inclusie 2. Texelse maat 3. Zorg voor privacy en informatieveiligheid 4. Samen organiseren en samen doen
Toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening voor iedereen. Of dat nu aan de balie is, online of aan de telefoon. Zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan doen. Vanuit het principe ‘digitaal waar het kan en persoonlijk waar het nodig is’. We geven persoonlijke aandacht aan de bewoners die dat nodig hebben of wensen. Meer op afspraak werken draagt daaraan bij. En zo voldoen we aan de wettelijke zorgplicht voor laaggeletterden en/of digitaal minder vaardigen. Wij gaan uit van de kracht van de samenleving die wij benutten en versterken waar nodig. Wij faciliteren participatie door de Texelse aanpak voor burgerparticipatie. We zijn transparant en maken onze overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren. We zijn een zelfstandige gemeente en werken samen met de Noordkop en de Waddeneilanden. We hebben een gezonde financiële basis, een duidelijke sluitende begroting en solide toekomstbestendige ICTvoorzieningen. Met veel aandacht voor informatiebeveiliging, privacy en hybride werken.
24/176
Programmabegroting 2024
Waar hebben we al op ingezet? • Vaststelling Programma Waddenprogramma en omzetting daarvan in Regiodeal; • Eerste uitwerkingen van vastgestelde Samenwerkingsagenda Samen op Kop; • Samenwerking tussen dorpscommissies en de gemeente. Belangenbehartiging van de bewoner staat daarbij voorop en daarin wordt samen opgetrokken; • Wet open overheid: overheidsinformatie vindbaar en toegankelijk; • Uitwerken van beleid zorgplicht dienstverlening voor laaggeletterden en/of digitaal minder vaardigen en verdere digitalisering door wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (wettelijke verplichting); • Uitbreiden van digitale toegankelijkheid voor subsites (andere sites dan www.texel.nl) (wettelijke verplichting); • Implementatie en uitvoering van de Texelse aanpak voor burgerparticipatie; • Verdere professionaliseren van ICTvoorzieningen, ook i.v.m. hybride dienstverlening en beveiligingsaspecten.
Inventarisatie voorstellen: • *financiële consequenties SPP; • hogere bijdrage Rekenkamercommissie De Waddeneilanden; • extra Informatie-adviseur aanstellen; • trainees; • *8 koffiemachines vervangen. (*Voorstellen komen uit de perspectiefnota)
Waar zetten we extra op in? • Betrekken Raad en inwoners bij maatschappelijke en politieke discussies en vraagstukken; • Betrekken jeugd leefomgeving dorp en omgeving; • Texels Burgerberaad.
Programmabegroting 2024
25/176
Verbonden Partijen in dit programma In onderstaand overzicht is aangegeven welke verbonden partijen binnen dit programma werkzaamheden uitvoeren. Naam verbonden partij Gemeenschappelijke regeling Regionaal Historisch Centrum Alkmaar
Taakvelden 0.4 Overhead
Bijdrage aan gemeentelijke doelen Beheer overgebrachte archieven, inspectie uitvoering informatiebeheer, advisering en ondersteuning kwaliteitsverbetering.
Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden
0.1 Bestuur 0.4 Overhead
Bestuurlijke samenwerking en belangenbehartiging wadden gerelateerde en eiland specifieke zaken, gericht op behoud van zelfstandigheid. Samenwerking op ondersteunende taken: ICT, financiën, P&O en communicatie.
Beleidsindicatoren De gemeenten lichten de effecten van het beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de begroting en de jaarrekening. De gepresenteerde gegevens zijn de nu (september 2023) bekende cijfers. Taakveld
Indicator
Eenheid
Bron
Jaar
Texel
0.Bestuur en ondersteuning
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
0.Bestuur en ondersteuning
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
0.Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
0.Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting
2024 2023 2022 2024 2023 2022 2024 2023 2022 2024
12,88 fte 12,78 fte 13,09 fte 13,14 fte 13,37 fte 12,86 fte € 1.449 € 1.596 € 1.341 *€ 1.978.136 10,62% *€ 4.603.106 22,24% € 2.418.908 14,53% 14,7% 15,4% 12,0%
2023 2022
0.Bestuur en ondersteuning
Overhead
% van totale lasten(exclusief De Bolder)
Eigen begroting
2024 2023 2022
Algemeen: de kengetallen 2022 zijn op basis van de feitelijke cijfers van de jaarrekening 2022
*Externe inhuur: het kengetal 2023 is op basis van gegevens per 15 september 2023. Het kengetal 2024 is op basis van de verwachte begroting 2024 (basis 2023) verhoogd met de gedane voorstellen voor externe inhuur. Daarnaast worden gedurende het jaar middelen van vacatureruimte naar inhuur overgeheveld waardoor dit percentage op werkelijke basis gaat stijgen in de loop van het jaar 2024.
B. Lange Termijn Planning -
26/176
Programmabegroting 2024
C. Voorstellen Voorstel 2024-001 Doelenboom Motivatie
Een hogere bijdrage aan de rekenkamercommissie De Waddeneilanden betalen 0.1 Bestuur Het totale budget van de Rekenkamercommissie De Waddeneilanden wordt in 2024 verhoogd naar € 40.000 (dit was € 35.000). Bij de verdeling van de kosten wordt aangesloten bij de geldende verdeelsleutel van de Gemeenschappelijke Regeling De Waddeneilanden, omdat dat logischer en eerlijker is. Tot en met 2023 betaalde ieder eiland evenveel. Door de nieuwe verdeelsleutel wordt de bijdrage voor Texel € 12.000 (€ 4.634 hoger dan nu). In het rapport ‘Inspiratiekaders effectieve invulling lokale rekenkamers’ (opgesteld door o.a. de VNG en het ministerie van Binnenlandse Zaken) staat o.a. geschreven dat een budget van € 1,30 per inwoner het minimale is dat een Rekenkamer nodig heeft om haar basisfuncties effectief te kunnen uitvoeren.
Financieel
Bedrag Lasten Dekking € 4.634 Structureel Begroting 2024 e.v. De jaarlijkse bijdrage wordt structureel verhoogd met € 4.634 n.a.v. nieuw verdeelsleutel de Waddeneilanden.
Toelichting financieel
Programmabegroting 2024
27/176
Voorstel 2024-002 Doelenboom Motivatie
Financieel Toelichting financieel
Financiele consequenties SPP 0.4 Overhead In 2021 kwam het eerste Strategisch Personeelsplan als organisatie-instrument beschikbaar bij de gemeente Texel, om te ondersteunen bij Organisatie op Koers. Om het SPP leidend te laten zijn over langere termijn, is besloten om een jaarlijks 'document' op te stellen. De eerste versie van het SPP 2021 is nog opgesteld zonder financiële paragraaf, met name omdat men verwachtte dat wijzigingen in de bezetting binnen de beschikbare formatie konden worden opgelost. Eerder was dit ook het geval, maar dit blijkt niet meer haalbaar. Dit komt doordat de arbeidsmarkt in het nadeel van de werkgevers is veranderd en wij vaker genoodzaakt zijn tot de inhuur van extern personeel. Hierdoor is het budget wat hiervoor gereserveerd is dus sneller besteed. Daarnaast komt de reden van deze aanvraag (het dubbelen van functies voor opvolging) vaker voor dan het dat eerst deed. In de eerste versie is inzichtelijk gemaakt welke keuzes en/of ontwikkelingen financiële gevolgen hebben, waarvan een in deze perspectiefnota toelichten. Er zijn cruciale medewerkers die uitstromen vanwege het bereiken van de pensioenleeftijd. Deze moeten vroegtijdig worden vervangen, hetgeen leidt tot tijdelijke 'dubbele bezetting' (zie ook het concept meester-leerling zoals benoemd in het SPP van 2021).
En er zijn oudere collega's met fysiek zware beroepen die ondersteuning van jongere collega's nodig hebben om tot de pensioengerechtigde leeftijd inzetbaar te blijven. Vanuit goed werkgeverschap geven wij hier invulling aan. Jaarlijks kan worden voorzien en berekend wat er aan extra middelen nodig is. Bedrag Lasten Dekking € 236.000 Structureel Begroting 2024 e.v. Voor het tijdelijk dubbel invullen van vacatures is extra budget nodig. Jaarlijks wordt er vastgesteld welke cruciale functionarissen uitstromen of ondersteund moeten worden en wat dit extra kost. Dit kan dan worden opgenomen in de personeelsbegroting. Het gaat hierbij dan om geoormerkt budget, dat, indien het (deels) niet wordt uitgegeven, ten gunste komt van het rekeningresultaat. Een overschrijding komt dan ten laste van het rekeningresultaat. Het nodige bedrag zal jaarlijks fluctueren. Dit heeft te maken met de aantallen waar het om gaat, de functieschalen en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Bij voorzienbare grote schokken kan het budget tussentijds via de tussentijdse rapportage bijgesteld worden. Deze kosten worden volgens de huidige stand van zaken in 2023 begroot op € 267.000 (in 2023 te dekken uit vacatureruimte) en in 2024 op € 236.000. Het begroot bedrag 2023 is berekend o.b.v. huidig inzicht in pensioenuitstroom en loonkosten van de geïnventariseerde functies uit de personeelsbegroting.
Voorstel 2024-003 Doelenboom Motivatie
Financieel Toelichting financieel
28/176
Extra Informatie-adviseur aanstellen 0.4 Overhead Om aan de veranderende informatiesamenleving als gemeente Texel te kunnen voldoen is vanuit de Strategische Personeelsplanning onderkent dat een extra Informatie-adviseur noodzakelijk is. De Informatie-adviseur ontwikkelt, coördineert en beheert de gemeente brede informatievoorziening evenals het efficiënt toepassen hiervan en houdt zich actief op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Deze functie is cruciaal om o.a. de veiligheid van de gemeentelijkde digitale omgeving te waarborgen voor de komende jaren. Internet criminelen passen vele methoden toe om binnen te dringen tot organisaties. Hiervoor dienen allerlei beleid en maatregelen opgezet en geïmplementeerd te worden. De informatie-adviseur heeft hier een cruciale rol in dit project. Verder gaan de ontwikkelingen op zowel technisch als organisch gebied erg snel en zullen continue gevolgd en geïmplementeerd moeten worden Bedrag Lasten Dekking € 106.000 Structureel Begroting 2024 e.v. Structureel € 106.000 beschikbaar stellen voor informatie-adviseur
Programmabegroting 2024
Voorstel 2024-004 Doelenboom Motivatie
Financieel Toelichting financieel Investeringsvoorstel 2024-005 Motivatie
Financieel Toelichting financieel
Trainees 0.4 Overhead Voor de begroting van 2023 is geld gevraagd (en verkregen) voor twee trainees. Er zijn in 2023 twee trainees aangesteld en dat is een dermate succes dat nu geld wordt gevraagd om nog twee trainees aan te stellen. Hiermee wordt op creatieve wijze geanticipeerd op de krapte op de arbeidsmarkt. Er was dus al € 100.000,- beschikbaar gesteld, maar dat blijkt iets te weinig voor twee trainees. Een trainee kost gemiddeld € 60.000 per jaar. Voor de begroting 2024 e.v. wordt structureel € 140.000 bijgevraagd, zodat er in totaal vier trainees kunnen worden aangesteld. Bedrag Lasten Dekking € 140.000 Structureel Begroting 2024 e.v. € 140.000 structureel voor trainees. 8 koffiemachines vervangen De huidige koffiemachines zijn technisch aan het einde van hun levensduur. En moeten vervangen worden. Het is geen vervangingsinvestering omdat de machines al in 2022 afgeschreven zijn. Bedrag investering (excl. BTW) Dekking € 22.000 Begroting 2024 De koffiemachines worden in 6 jaar afgeschreven.
Programmabegroting 2024
29/176
30/176
Programmabegroting 2024
D. Begroting (bedragen in duizenden euro's)
Lasten
Rekening
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
1.394
1.708
1.820
1.784
Burgerzaken
859
810
830
869
Overhead
8.646
8.937
10.005
10.548
Treasury
969
999
1.614
2.300
OZB woningen
3
3
5
5
OZB niet-woningen
5
0
0
0
Parkeerbelasting
0
0
0
0
Belastingen overig
566
558
613
722
Overige baten en lasten
205
-122
46
1.008
Mutaties reserves
17.161
6.368
3.337
3.038
Totaal lasten programma 0
29.808
19.260
18.270
20.273
Rekening
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
Bestuur
172
613
0
28
Burgerzaken
154
187
223
229
Overhead
307
290
101
101
Treasury
1.211
1.146
1.375
1.542
OZB woningen
1.102
1.152
1.099
1.132
OZB niet-woningen
763
761
853
879
Parkeerbelasting
4.473
4.568
4.553
4.527
Belastingen overig
211
241
253
261
27.991
32.014
31.824
34.957
216
273
15
15
7.239
6.996
6.871
5.680
Totaal baten programma 0
43.841
48.239
47.166
49.350
Saldo
14.032
28.979
28.896
29.077
Bestuur
(bedragen in duizenden euro's)
Baten
Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Overige baten en lasten Mutaties reserves
Programmabegroting 2024
31/176
Programma 1
Veiligheid op orde
VEILIGHEID OP ORDE 1. 2.
Uitvoeren Integraal Veiligheidsplan Brandweer en rampenbestrijding
Veiligheid op orde Samen met onze partners streven we naar een veilige woon- en leefomgeving, zowel voor Texelaars als voor onze bezoekers. Daarom zetten we in op het voorkomen en beperken van risico’s die de openbare orde en veiligheid bedreigen.
32/176
Programmabegroting 2024
Waar hebben we al op ingezet? We blijven uitvoering geven aan de doelen van zoals gesteld in het huidige integraal veiligheidsplan. Echter de afgelopen jaren hebben volledig in het teken gestaan van het beslechten van crisissen. De periode 2020-2022 stond in het teken van corona. De laatste corona maatregelen werden op 23 maart opgeheven en op 24 februari 2022 brak de oorlog in Oekraine uit. Een opvangplek is gerealiseerd en ruim 160 ontheemden vinden sindsdien een veilig onderkomen op ons eiland.
Waar zetten we in 2024 op in? De afgelopen jaren was er weinig tijd om een vervolg te geven aan de aanbevelingen welke naar voren kwamen in het Waddenbreed integraal ondermijningsbeeld. In 2024 willen we hier voortvarend mee aan de gang door meer integrale controles uit te voeren op het gebied van ondermijningsactiviteiten en door het Bibob beleid uit te breiden. Hierbij zoeken we de samenwerking met Noordkop regio en de overige Waddeneilanden. Het integraal veiligheidsplan had in 2023 herijkt moeten worden. In 2024 willen we samen met de gemeenteraad en interne- en externe partijen kijken naar de prioriteiten voor de komende vier jaar op het gebied van veiligheid. Inventarisatie voorstellen: Handhavingsjurist voor 2024 inhuren
Programmabegroting 2024
33/176
Verbonden Partijen in dit programma In onderstaand overzicht is aangegeven welke verbonden partijen binnen dit programma werkzaamheden uitvoeren. Naam verbonden partij GGD Hollands Noorden
Taakvelden 1.2 Openbare orde en Veiligheid 6.1 Toezicht kwaliteit kinderopvang en peutervoorzieningen 7.1 Volksgezondheid
Bijdrage aan gemeentelijke doelen Uitvoering inspectie kinderopvang. Bescherming en bevordering van de gezondheid, Veilig Thuis, OGGZ, Wet verplichte GGZ, uitvoering gemeentelijk gezondheidsbeleid, goede jeugdgezondheidszorg (o.a. consultatiebureau) en preventie
Veiligheidsregio Noord Holland Noord
1.1 Crisisbeheersing en brandweer 7.1 Volksgezondheid
Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden
1.2 Openbare orde en Veiligheid
Brandweerzorg (preventief en repressief), meldkamer, Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR), risico & crisisbeheersing, Veiligheidshuis, ambulancezorg. Belangenbehartiging kustveiligheid (o.a.) vaarroutes, en noodvervoer via de lucht.
Beleidsindicatoren De gemeenten lichten de effecten van het beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de begroting en de jaarrekening. De gepresenteerde gegevens zijn de nu (september 2023) bekende cijfers. Taakveld Indicator Eenheid Bron Jaar Texel Nederland 1.Veiligheid
1.Veiligheid
1.Veiligheid
1.Veiligheid
1.Veiligheid
34/176
Verwijzingen Halt
Winkeldiefstallen
Geweldsmisdrijven
Diefstallen uit woning
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 jongeren
Aantal per 1.000 inwoners
Stichting Halt
CBS CBS
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
CBS
Programmabegroting 2024
2018
10
12
2019
15
13
2020
14
11
2022
15
8
2017
0,7
2,9
2018
0,4
2,5
2019
0,4
2,3
2020
0,4
2,0
2021
0,7
1,8
2022
0,7
2,3
2018
5,5
4,8
2019
2,2
4,8
2020
3,7
4,6
2021
2,6
4,3
2022
4,4
4,6
2017
0,7
2,9
2018
0,4
2,5
2019
0,4
2,3
2020
0
1,8
2021
0,4
1,3
2022
0,4
1,4
2018 2019 2020 2021 2022
4 7 4,4 8,1 5,5
5,4 5,9 6,3 6,1 6,0
B. Lange Termijn Planning -
C. Voorstellen Voorstel 2024-101 Doelenboom Motivatie
Financieel Toelichting financieel
Handhavingsjurist voor 2024 inhuren 1.2 Openbare orde en veiligheid Het is wenselijk dat ook in 2024 voor 1fte een externe jurist ingehuurd wordt om ondersteuning te bieden om achterstanden weg te werken en nieuwe/lopende zaken te behandelen. De raming komt uit op € 178.000. Rekening houdende met overheveling uit 2023 van € 65.000 wordt een incidentele verhoging van € 100.000 gevraagd. Voorgesteld wordt om het budget te verhogen met € 100.000 Bedrag Lasten Dekking € 100.000 Incidenteel Begroting 2024 € 100.000 incidentele verhoging
Programmabegroting 2024
35/176
36/176
Programmabegroting 2024
D. Begroting (bedragen in duizenden euro's)
Lasten
Rekening
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
Crisisbeheersing en brandweer
2.070
2.195
2.430
2.151
Openbare orde en veiligheid
663
455
753
785
Totaal lasten programma 1
2.733
2.650
3.183
2.936
Rekening
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
Crisisbeheersing en brandweer
39
39
45
45
Openbare orde en veiligheid
55
91
76
78
Totaal baten programma 1
94
131
121
123
-2.639
-2.519
-3.062
-2.813
(bedragen in duizenden euro's)
Baten
Saldo
Programmabegroting 2024
37/176
Programma 2
Goede bereikbaarheid
GOEDE BEREIKBAARHEID 1. Toereikend en veilig wegen, straten en fietspadennet 2. Functioneel openbaar vervoer 3. Haven Oudeschild
Een goed onderhouden, toereikend en veilig wegen-, straten-, wandelpaden- en fietspadennet. Voldoende parkeerplaatsen voor zowel auto’s als fietsen. Een functioneel openbaar vervoer. Binnen de dorpskernen krijgen voetgangers en fietsers de ruimte. We willen economisch gezonde havens (Oudeschild en Seaport Texel) en een daarbij passende beheer- en exploitatievorm. De ontwikkelingen in de haven van Oudeschild versterken de toeristische beleving. De havens moeten behouden blijven als karakteristieke vissers- en werkhavens met bijbehorende sfeer en bedrijvigheid. De visserij is van economisch belang. Samen met het Bestuurlijk Platform Visserij en de lokale visserijsector blijven we inzetten op een vitale visserijgemeenschap. In regionaal verband wordt hiervoor uitvoering gegeven aan het VisserijOntwikkelPlan (VOP).