Ondertiteling raadsvergadering 19 juni 2024

4 Voortzetting openbare raadsvergadering (ook: starten LIVE-stream) Ik heropen deze openbare raadsvergadering en heet iedereen op de publieke tribune welkom terug. Het grootste gedeelte zie ik. Fijn dat u heeft willen wachten op de gemeenteraad. Wij gaan verder bij punt 5 op onze agenda. Dat is de rondvraag. Ik kijk wie daar gebruik van wil maken. Dat is mevrouw Dros en de heer Kooiman. Mevrouw Dros, uw gang. -Voorzitter, in de eerdere

5 Rondvraag Raadsleden Commissievergadering van 5 juni heeft u toezegging gedaan om aan te geven hoeveel boetes er uitgedeeld zijn voor wildkamperende campers. Wij hebben het antwoord nog niet teruggezien. Hierbij opnieuw de vraag. Hoeveel boetes zijn er uitgedeeld aan wildkamperende campers in 2023 en dit jaar. Mijnheer Kooiman, ga uw gang. -Een vraag van heel andere aard. We hadden gehoord dat het bruggetje bij de Prins Hendrik, daar reed vroeger een treintje over, gesloopt wordt. Het heeft historische waarde. Ik hoef er nu geen antwoord op. Is dat zo? Tussen het Prins Hendrik Hotel en de molen, zit je een klein bruggetje. Volgens mij was die al eerder afgesloten voor zwaarder verkeer. We hadden begrepen dat die helemaal weg zou zijn. Dat zouden wij zonde vinden, maar dat maakt niet uit. Ik hoor wel of dat zo is. -Goed. Ik kijk even of we op die tweede vraag direct een antwoord hebben. Ga jij daarover? Ja, de portefeuillehouder. Dank u wel. Ik weet dat die afgesloten is voor zwaar verkeer. Er wordt gekeken naar een andere mogelijkheid voor fietsers. Ik weet niet of die weggaat. Dat moet ik navragen. Kom ik op terug. -Dank u wel. In antwoord op de vraag van mevrouw Dros. Het is mij totaal ontschoten dat de toezegging voor vanavond was. Excuus daarvoor, dat had dan gemoeten. We gaan dit nog op schrift zetten.

Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten, zeg ik uit mijn hoofd, heeft een keer of acht beboet. De gemeente heeft in het afgelopen jaar geen enkele boete uitgedeeld aan wildkampeerders. We hebben afgesproken dat we dat vanaf dit jaar anders gaan doen. We gaan het op papier zetten. Vergeeft u mij als ik er een of twee naast zit, maar bij nul is dat vrij overzichtelijk. U krijgt dat nog op papier, maar dan zat het goed in mijn hoofd dat het niet voor vanavond was. Die excuses trek ik meteen weer in. We gaan verder. Het jaarverslag Van de Bolder

6.a BESPREEKSTUK - Jaarverslag De Bolder 2023

en de Programmarekening 2023. Beide gaan over 2023. De voorzitter van de Auditcommissie heeft gevraagd om daar vooraf kort het woord over te mogen voeren. Mevrouw Visser, ik geef u het woord. -Dank u wel, voorzitter. Ik wil aangeven dat de Auditcommissie de jaarrekening van De Bolder niet heeft kunnen bespreken, omdat die ten tijde van de vergadering nog niet aangeleverd was. We hebben daarom geen adviezen bij deze jaarrekening. Tijdens onze vergadering was de accountant van de gemeente aanwezig. Die gaf aan contact te hebben met de accountant van De Bolder. Die zag geen problemen. We kunnen hierdoor stellen dat er vanuit de Auditcommissie geen technische belemmeringen zijn die vaststelling van de jaarrekening van De Bolder in de weg zouden staan. Verder wil ik heel graag van de gelegenheid gebruik maken, om namens de Auditcommissie kort stil te staan bij het vertrek van onze concerncontroller per 1 juli. Het is op zich niet gebruikelijk dat we in een raadsvergadering stilstaan bij mensen die onze organisatie verlaten, maar voor mevrouw Lubach wil ik graag een uitzondering maken. Voor de Auditcommissie is zij namelijk van grote betekenis geweest. Dit leg ik graag uit door kort de geschiedenis in te duiken. Ruim vijf jaar geleden kwam in deze gemeenteraad het idee op om een nieuwe Commissie op te richten, speciaal voor de financiële stukken van de gemeente.

Voor veel raadsleden zijn de financiën van de gemeente zeer belangrijk, maar soms moeilijk te doorgronden en de financiële stukken lastig leesbaar. Het leek daarom een goed idee om een Commissie te vormen die zich er meer in zou verdiepen en die ervoor zou kunnen zorgen dat de leesbaarheid van de financiële stukken zou verbeteren. Op 26 augustus 2019 vergaderde de Commissie, die wij nu kennen als de Auditcommissie, voor het eerst officieel. In het verslag van deze vergadering staat onder het kopje volgende vergadering: "Hierbij is de aanwezigheid van mevrouw Lubach concerncontroller en financieel adviseur gewenst." Met deze zin start er een goede samenwerking tussen de Auditcommissie en mevrouw Lubach. Eerst slechts bedoeld als extern adviseur, werd zij al snel een belangrijk onderdeel van de Commissie. Voor de Commissie werkt het zeer efficiënt als vragen direct beantwoord kunnen worden en ideeën direct als haalbaar of niet haalbaar kunnen worden bestempeld. Het houdt iedereen betrokken en het tempo van de voortgang ligt hoog. Inmiddels is er door de Auditcommissie dan ook al veel resultaat geboekt. Programmabegroting, Programmarekening en Perspectiefnota zijn bijvoorbeeld korter, beter leesbaar en ze sluiten veel beter op elkaar aan. Dit hadden we zonder mevrouw Lubach niet in vijf jaar voor elkaar gekregen.

We willen haar ontzettend bedanken voor haar inzet voor de Auditcommissie en haar gezelligheid, eerlijkheid en slimmigheid tijdens de vergaderingen. We willen haar alle goeds wensen. Ten aanzien van de jaarrekening van de gemeente is in de in de Commissievergadering al voldoende aandacht geweest voor het advies van de Auditcommissie. De vaststelling dat daar geen technische belemmeringen zijn. Tot zover. Dank u wel voor de mooie woorden richting onze concerncontroller. Ik kijk rond. Ik stel voor dat we beide stukken in een behandelen. De Bolder is integraal onderdeel

6.b BESPREEKSTUK - Programmarekening 2023

van onze rekening. Ik kijk rond wie het woord zou willen voeren over de jaarrekening. Mevrouw Visser. Nu niet namens de Auditcommissie, maar namens de fractie van de Partij van de Arbeid pro Texel. Ten eerste, naar aanleiding van het jaarverslag van De Bolder. Volgende week is het jaarcongres van de VNG, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Een jaar geleden is tijdens het VNG-congres aandacht gevraagd voor de salarissen van werknemers van organisaties zoals De Bolder. Waar in veel branches de salarissen sterk stegen vanwege de dure boodschappen, leken medewerkers van bedrijven zoals De Bolder buiten de boot te vallen. Gelukkig is de inzet van VNG en vele gemeenten succesvol geweest en konden ook de medewerkers van De Bolder rekenen op een hoger loon. In het bestuurlijk verslag van De Bolder staat hierover: "Gemeente en onze branchevereniging hebben samen met de vakbonden zich ingespannen voor een loonsverhoging en een betere reiskostenvergoeding van onze medewerkers." Deze extra inkomsten is de medewerkers gegund in deze financieel moeilijke tijden. Helaas is voor ons bedrijf vanuit het Rijk geen dekkende financiële compensatie voor de loonsverhoging gekomen. Wanneer je die laatste zin leest en in je achterhoofd hebt dat de prognoses van De Bolder er erg slecht uitzagen, vrees je het ergste. Echter, deze vrees blijkt onterecht.

Tegen alle verwachtingen in is 2023 voor De Bolder financieel positief afgesloten. In het bestuurlijk advies bij de jaarrekening staat hierover in de samenvatting het volgende: "De jaarrekening van leer-werkbedrijf De Bolder sluit met een positief resultaat van € 78.000. Na onttrekking van € 64.000 uit bestemmingsreserves. Het resultaat uit de normale bedrijfsvoering bedraagt € 14.000. Dit is € 413.000 minder negatief dan oorspronkelijk begroot. Zelfs € 579.000 minder negatief dan tijdens het opstellen van de tussentijdse rapportage werd verwacht. "Hieruit kunnen wij slechts één conclusie trekken: bij de jaarrekening 2023 van De Bolder horen enorme complimenten en veel lof die willen wij bij deze geven aan alle medewerkers van De Bolder. Tot zover. -Dank u wel. Dit zullen ze ongetwijfeld terugkijken, want de medewerkers van De Bolder hebben zojuist de zaal verlaten, omdat een deel van hen de boot moest halen. Dat hebben we zelf veroorzaakt vanavond. Ik kijk rond. Is er iemand anders die het woord wil voeren over de Programmarekening? Mevrouw Van de Wetering en mijnheer Rutten. Mevrouw Van de Wetering, ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Ik kom nog heel even terug op de uitvoering van de motie Laadpalen. Ik deel nu mede dat ik later dit jaar hier nog iets meer over op tafel ga zetten. Dank u wel. Mijnheer Rutten. -Dank u, voorzitter.

Er is in de Commissie al een heleboel gezegd. Wij zijn één ding vergeten te zeggen. Dat gaat over de inzet van de drones. Indertijd is er een voorstel gedaan om drones aan te schaffen. Dat vonden wij niet per se een charmant voorstel. Nu we een andere burgemeester hebben die een geheel andere toelichting geeft, moeten we misschien toch toegeven dat het niet per se een volledig onzalig plan lijkt te zijn. Dus die complimenten wilden wij de burgemeester nog even doen toekomen. Die zullen we de portefeuillehouder doorgeleiden, dank u. Mevrouw Visser, ga uw gang. -Dank u wel.

Over de Programmarekening van de gemeente wil ik graag even terugkomen op het overhevelen van investeringskredieten. Al enige jaren is er onvrede binnen de raad over het overhevelen van budgetten en kredieten naar volgend jaar of volgende jaren. De raad wil dat er om budget of krediet gevraagd wordt, omdat dat nodig is. Nodig om gewenste doelen te behalen, een probleem op te lossen of te voorkomen dat er problemen ontstaan. De raad rekent er daarom op dat het budget of krediet op korte termijn ingezet wordt. In de financiële verordening 2023 is daarom voor het eerst opgenomen dat investeringskredieten voor drie jaar ter beschikking worden gesteld. Dit houdt in dat wanneer een investering niet binnen drie jaar is gerealiseerd, het bijbehorende krediet vervalt. Indien vervallen niet wenselijk is, kan het college de raad om toestemming voor verlenging van deze termijn vragen. Dat doet het college vanavond. Op pagina 173 staat: "Voor de jaarrekening 2023 is op basis van de nieuwe financiële verordening voor het eerst bepaalt welke kredieten deze termijn van drie jaar overschrijden. Onderstaande kredieten zijn ouder dan drie jaar, maar kunnen niet vervallen. In afwijking van het beleid wordt daarom aan de gemeenteraad gevraagd om toestemming voor verlenging te geven." Het gaat mij in dit geval niet om al die te verlengen kredieten.

Het gaat mij om het krediet uit 2019 voor de vervanging van een houtversnipperaar. Uit bovenstaande tekst blijkt dat dit krediet niet kan vervallen. Hierover hebben wij vragen gesteld. Die zijn door het college beantwoord. In het antwoord staat dat de technische staat van de houtversnipperaar nog goed is. Bij de jaarrekening 2024 laten we dit krediet vrijvallen en komen met een nieuw voorstel als de versnipperaar daadwerkelijk vervangen moet worden. Vanavond wordt toestemming gevraagd om de termijn te verlengen, om het krediet niet in 2023, maar in 2024 vrij te laten vallen en het later weer aan te vragen. Is het college het met ons eens dat dit niet de uitwerking is van de nieuwe regels, zoals die zijn opgenomen in de financiële verordening? Komt dit door onwennigheid met de nieuwe financiële verordening? Kan de portefeuillehouder toezeggen dat er voortaan zowel bij het aanvragen van het krediet als bij vraag om verlenging van de termijn, beter nagedacht wordt? Dit om te voorkomen dat er onnodige kredieten aangevraagd of verlengd worden. -De portefeuillehouder. Mevrouw Visser, dat kan ik toezeggen. Dit is waarschijnlijk gebeurd bij de wisseling van de wacht en over het hoofd kop gezien. Sorry, dit gaan we beter oppakken. -Dank u. Dan kijk ik rond. Zijn we zover om de Programmarekening 2023 in stemming te brengen? Dat is het geval. Dan doen we dat bij deze.

De Programmarekening is met 14 stemmen voor en 0 stemmen tegen aanvaard. Dat brengt ons bij punt 7 op onze agenda, de Perspectiefnota 2025-2028.

7 BESPREEKSTUK - Perspectiefnota 2025-2028 Hierbij is een viertal amendementen en een motie ingediend. In de Commissie hebben we gezocht naar de manier van behandeling. De conclusie was daar, als ik me goed herinner, laten we het in de raad per programma doen. Ik kijk rond of die wens nog steeds aan de orde is. Dat is het geval. Dan is mijn voorstel dat wij de programma's aflopen

en daar waar een amendement of een motie is ingediend, dat meteen bij dat betreffende programma te behandelen. Kunt u daarmee instemmen? Gaan we het zo doen. Dan begin ik bij het programma 0. Ik zie de heer Hercules. Ga uw gang. -Voorzitter, een ultrakorte algemene beschouwing naar aanleiding van de plezierige RIB die we van het college hebben ontvangen over de Meicirculaire. Toen wij deze Perspectiefnota bespraken in de Commissie, keken we nog aan tegen ravijnjaar 2026. Waarin het college ons voorspiegelde dat we vet in de rode cijfers terecht zouden komen. Dat ravijn blijkt na de interpretatie van de Meicirculaire een dichtgegooid greppeltje te zijn. Omdat het geld waarvan je wist dat het zou komen, toch is gekomen. Ik feliciteer het college en onszelf met deze prettige uitgangssituatie voor 2025 en de jaren daarna. Dat werpt ook een ander licht op deze Perspectiefnota. We kunnen een wat rozere bril opzetten. -Dank u wel. Anderen bij programma 0, voordat we het amendement dat bij dit programma is ingediend gaan bespreken? Dat is niet het geval. Dan hebben we een amendement van D66, dat ook al in de Commissie voorlag. Subsidiemogelijkheden nog beter benutten. Ik kijk naar mevrouw Van de Wetering, ga uw gang. Een totaal ander amendement, want ik moet mijn woorden no cure, no pay terugtrekken. Bij deze. Ik geef het nog niet op.

Ik kom alsnog met een amendement om subsidiemogelijkheden beter te benutten door inhuren van expertise. Ik heb ondertussen contact gehad met iemand die het bijvoorbeeld voor de gemeente Haarlem doet en de gemeente Ede. Ik heb het in dit stuk een verviervoudiging genoemd, maar er werd zelfs over een grotere winstmogelijkheid gesproken. Laat ik het voorzichtig houden met mijn viervoudige verdubbeling. Een bijkomend voordeel van inhuren voor een subsidiespecialist is de tijdwinst en de verlaging van de werkdruk op de vloer. We weten dat het hier piept en kraakt. Als ik een gebakje wil, ga ik daar niet voor naar de slager. Subsidiemogelijkheden vinden, echt je werk daarvan maken, alle zaken op een rijtje hebben en inzicht hebben in wat er speelt in dit land is een expertise. Dan wil ik geen tekort doen aan onze medewerkers, die echt hun stinkende best doen om te zoeken waar ze kunnen. Als het je vak is, dan kom je waarschijnlijk iets verder. Het verzoek is dat iemand in eerst instantie naar het Collegeprogramma gaat kijken. Wat zijn de wensen van dit college? Dat zou een eenmalige scan zijn van het collegeprogramma. Dat kost € 10.000. Als je zo'n man of vrouw voor 8 uur in de week inhuurt, is dat voldoende. Dan kom je op een bedrag van € 40.000 per jaar. Wij stellen met dit amendement voor om dat voor twee jaar als proef te doen.

Eén keer € 10.000 investeren voor de scan en twee keer € 40.000 om op twee opeenvolgende jaren te kijken of het daadwerkelijk geld oplevert. Als ik de beste man moet geloven, gaat dit geld dik opbrengen. Ik geloof hierin. Mijn verzoek aan de raadsleden om hierover na te denken en dat voor een periode van twee jaar te doen. Helder, dank u wel. Mijnheer Zegel, ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Twee vragen. Eén aan mevrouw Van de Wetering van D66. Het genoemde bedrag is € 40.000 per jaar voor 8 uur per week. Als je dat omrekent, tik je bijna de Balkenendenorm aan. Als je naar 40 uur in de week gaat. Als hij dat opbrengt, is dat gerechtvaardigd. Hoe reëel vindt u dat?

Dat is mijn vraag aan mevrouw Van de Wetering. Bij het vorige amendement wat voorlag, was de VVD een van de initiatiefnemers. Ik ben benieuwd naar hun overwegingen om niet door te zetten met het amendement zoals dat er nu ligt. -Ik geef de heer Ran het woord. -Voorzitter, dank. Ik had mijn hand al opgestoken, want dat heeft enige toelichting nodig. Het vorige amendement had een andere strekking. Wij hebben dit amendement, zoals het nu voorligt, kort voordat het werd ingediend gezien. Niet de gelegenheid gehad om dat binnen de fractie te bespreken. Dus toen hebben we gezegd: om te zorgen dat de voortgang erin blijft zitten, stuur hem alvast naar buiten, dan gaan wij het onderling nog met elkaar bespreken. Dat hebben we gedaan. Onze naam staat er niet boven, maar dat had na ons overleg wel gekund. Dit amendement brengt ons een dilemma. Vandaar dat we niet zo heel snel konden reageren. Aan de ene kant, no cure, no pay, dat klinkt hartstikke mooi, maar het klonk te mooi om waar te zijn. € 40.000 per jaar is een substantieel bedrag. Je weet niet of je dat terug gaat verdienen. Op het moment dat we het niet doen, dan weten we zeker dat er niet veel gebeurt. Dat is het dilemma. Dat hebben we besproken. Ons standpunt is op dit moment: laten we dat proberen. Dus wij zullen dit amendement steunen. Nog wel een vraag aan de indiener. We zijn nu bij de Perspectiefnota.

Dat is de eerste stap van de begroting voor 2025. Voor beide jaren wordt dekking gevraagd uit de algemene reserve. Zou dat niet gewoon kunnen veranderen in begroting 2025 en begroting 2026, zodat er niet nog een greep in de algemene reserve gedaan hoeft te worden? Mijnheer Hoogerheide, ga uw gang. -Dank u wel, voorzitter. No cure, no pay klinkt heel sympathiek. Nu weet ik dat er een subsidieboek is. Daar kan je allerlei subsidieverstrekkers in Nederland opzoeken. Heb ik zelf gebruik van gemaakt. Ik weet dat dat er is. Dus waar heb je wel een keer subsidie voor nodig? Dat is over de grens en dan zit ik te denken aan Brussel. Mijn voorstel is: houd dit aan en laten we eerst een criterium op papier zetten waar wij precies naartoe willen. Dit is wat uit de losse pols, met alle gevaren van dien. Dus eerst de voorwaarden en ins en outs met elkaar bespreken en dan verdergaan. -Dank u wel. Mijnheer Kooiman, ga uw gang. Wat vindt het college van dit voorstel? -Ik kijk naar het college. De portefeuillehouder. -Dank u wel, voorzitter. Wij hebben het ook gelezen. We vinden het een sympathiek voorstel. Ik moet u meedelen dat alle mensen die we hier hebben lopen in alle projecten, best heel veel geld binnenhalen. Die kosten geen € 40.000. Die krijgen hun loon. Bij elk project dat we uitvoeren, kijk naar de fietspaden: bijna de helft is binnengehaald aan subsidies.

Er staan weer projecten op stapel, die u heeft gezien in de Perspectiefnota, waar de projectleiders de kans krijgen om op te zoeken waar ze geld verdaan kunnen halen. Daar wordt optimaal gebruik van gemaakt. Ik zou dit afraden als portefeuillehouder. -Helder. Ik ga naar de indiener, want als we het bij elk amendement zo lang gaan maken, dan wordt het heel laat. Ik ga naar de indiener. Er zijn een aantal suggesties gedaan. Wilt u daarop reageren? Ga uw gang. -Dank u wel, voorzitter. Richting de VVD, de begroting 2025-2026, daar kan ik ja, opzeggen. Dat is prima.

GroenLinks: hoe reëel is het? Dat is het bedrag wat zo iemand kost. Ik heb gesprekken gevoerd, navraag gedaan en dat is wat een dergelijk bedrijf daarvoor vraagt. Of het reëel is? Als het verviervoudigt of vervijfvoudigt, wat ze normaal al binnenhalen, dan denk ik dat dat reëel is. We halen best wel veel geld binnen, zegt de wethouder. Dan noemt hij bijvoorbeeld de fietspaden. Ik ben heel blij dat dat gebeurt. Toch heb ik met de specialist gesproken en die zei: wij zijn heel snel op de hoogte van wat er nieuw gebeurt in bijvoorbeeld Brussel of welke subsidiemogelijkheden binnen de provincie opengaan. Het is hun vak, het is hun werk. Ze zijn niet bezig met een project, maar ze zijn er elke dag mee bezig. Dat is denk ik toch een heel groot verschil. Nog even richting Texels Belang. Er is een boek met subsidies. Ik heb gehoord van de expert dat die subsidieregelingen per dag soms kunnen wisselen. Dan moet dat boek toch wel verdomd actueel zijn. En nogmaals, als je een expert ergens in bent en het is je vak en je beroep, dan ben je alleen maar daarmee bezig. Ik denk dat dat tijd kost. -Mijnheer Zegel, ga uw gang. Voorzitter, ik heb een vervolgvraag op dat antwoord van mevrouw Van de Wetering van D66. Wat ik hier nu nog een keer goed lees. In de toelichting staat: we huren een specialist in. In het besluit staat: we huren een bureau in.

Als we iemand inhuren, is dat heel wat anders dan een bureau inhuren. Als we een bureau inhuren, zou dat dan niet moeten worden aanbesteed? -Ik ga eerst naar mijnheer Hercules, dan mijnheer Hoogerheide en dan de indiener nog één keer. Daarna gaan we deze discussie langzaam afronden. Mijnheer Hercules, ga uw gang. Voorzitter, we zijn het eens met het college dat er voldoende subsidies worden binnengehaald, van investeringsimpuls, woningbouwimpulsen tot Regio Deals. We kunnen het geld niet eens uitgeven, denk ik, als we dat in de komende jaren nog moeten wegzetten. De complimenten aan de organisatie, omdat ze al die plekken weten te vinden waar je subsidie haalt. En dat is tevens onze kritiek op dit voorstel. Er is geen enkel subsidiebureau dat zoveel, zo'n brede expertise heeft dat ze overal verstand van hebben en overal op kunnen inschrijven. Die heb ik in de afgelopen 20 jaar niet gezien. Subsidiebureaus zijn altijd gespecialiseerd in een bepaalde richting. Niet zo gespecialiseerd dat ze voor een kleine gemeente als Texel weten waar Abraham de mosterd haalt. -Mijnheer Hoogerheide. Dank u, voorzitter. Dat boek staat tegenwoordig op internet, mevrouw, stel u gerust. Dat kan je per seconde wijzigen, als je dat wilt. En inderdaad, er zijn bureaus die gespecialiseerd zijn en die kunnen je altijd op weg helpen. -Mijnheer Ran, tot slot. Dan de indiener. Dank, voorzitter.

Ik wil reageren op de heer Hercules. Die gaf aan dat we het geld niet zo hard kunnen uitgeven als het binnenkomt. Dan wil ik u toch even wijzen op het verloop van de leningenportefeuille van de gemeente. Het gaat er veel harder uit dan dat het binnenkomt. Ik voel bij de begroting algemene beschouwing aankomen. Dat is het goede nieuws van deze avond. We gaan naar de afronding van dit amendement. Mevrouw Van de Wetering. Even kort richting mijnheer Hercules. Er bestaan grote bureaus die juist wel de expertise hebben in allerlei specialismen voor allerlei diverse takken. Die hebben met elkaar

dusdanige communicatie dat ze dat wel voor elkaar krijgen. Eén ding hoor ik hier niet terug. Het voorstel heeft nog een zin. "Een bijkomend voordeel van het inhuren van een subsidiespecialist is dat er een tijdwinst voor de organisatie inzit." Het piept en het kraakt. Dat krijgen we steeds te horen. Als je die tak van sport kunt uitbesteden, hoe je het ook wendt of keert, is het een tijdsbesparing. We ronden de bespreking van dit amendement af. We gaan straks bij de stemming zien hoe de raad erover denkt. We gaan naar het programma, mijn iPad is in de tussentijd uitgevallen, 1: Veiligheid op orde. Is er iemand uit de raad die daarover het woord wil voeren? Dat lijkt niet het geval. Gaan we door naar programma 2: Goede bereikbaarheid. Er is een amendement op ingediend. Is er iemand die buiten het amendement over dit programma het woord wil voeren? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar het amendement dat is ingediend door GroenLinks, Texels Belang en de Partij van de Arbeid: Alleen grasbetonstenen waar het niet anders kan. Ik kijk naar de indieners. Ik zie GroenLinks als eerste. Ik vraag de andere indieners alleen te reageren als ze iets willen toevoegen aan de eerste indiener. Anders wordt het wel heel laat. Mijnheer Zegel, ga uw gang. Dank u, voorzitter. Ik ga proberen het niet te lang te maken.

Voorzitter, dit amendement gaat over voorstel 10, het aanleggen van grasbetonstenen voor ruim € 600.000 bovenop de structurele uitgaven die daar elk jaar voor begroot worden. We hebben daar een mooie discussie over gevoerd in de Commissievergadering. Waar we raadsbrede verbazing proefden over de hoogte van dit bedrag. Dat vormde de inspiratie voor dit amendement. De raad heeft vorig jaar nog het wegenbeheersplan vastgesteld op het einde van het jaar. Met ook aandacht voor bermverharding op het een trajecten, maar niet de genoemde in voorstel 10. Begin volgend jaar stellen we een nieuwe Mobiliteitsvisie vast. Een van de thema's is veiligheid op onze wegen. Daar zou het bij passen. Wat ons verbaast, zijn elk jaar de forse incidentele bedragen voor het aanleggen. Vorig jaar was dat € 385.000. Het jaar daarvoor € 349.000. Dit jaar meer dan € 600.000. Dat komt bij de afgelopen drie jaar in de Perspectiefnota bij elkaar op ruim € 1.300.000 incidenteel voor graskeien. Terwijl er geen alternatieven lijken te worden onderzocht of ze worden in ieder geval niet voorgesteld aan de raad op de genoemde trajecten. We doen het blijkbaar wel of niet. We begrijpen dat voor een aantal van de nu gevraagde trajecten bermverharding in de vorm van graskeien absoluut noodzakelijk is om de veiligheid te waarborgen.

Zoals de Rommelpot of dat een alternatieve oplossing voor een traject niet mogelijk is, zoals het stukje Laagwaalderweg. Daar laat dit amendement ruimte. Die invulling is wat ons betreft aan het college. Wel willen we dat voordat er naar de grasbetonstenen gegrepen wordt, wordt gekeken of dit wel de juiste oplossing is voor de trajecten die nu en in de toekomst op de planning staan. We denken dat dat ook anders kan op bepaalde wegen op Texel. Denk aan het instellen van eenrichtingsverkeer of het aanleggen van passeerstroken. Ik daag het college vooral uit om buiten de kaders te denken. Dat kan niet alleen goedkoper zijn, maar hiermee behouden we ook meer van onze groene snelwegen of zoals mijn collega Soyer zei tijdens de Commissievergadering:

onze verbindingszones in de vorm van bermen. Dank u wel. Dank u wel. Ik kijk naar Texels Belang als tweede indiener. Wilt u daar nog iets aan toevoegen? Dat is niet het geval. Dat is bij de Partij van de Arbeid ook niet zo. Ik kijk rond. Wie van de raadsleden wil reageren? Mijnheer Kooiman, Hart voor Texel. Ga uw gang. Ik heb een vraag aan de indieners. U maakt een scheiding dat een deel van de wegen wordt voorzien van grasbetonstenen en voor andere wegen wordt naar alternatieve mogelijkheden gezocht. Waarop heeft u die scheiding gemaakt, dat deze wegen wel moeten voorzien worden van grasbetonstenen en andere wegen niet? -Mijnheer Zegel. Voorzitter, ik wil nadrukkelijk niet op de stoel van het college gaan zitten of op de stoel van gemeentewerken. De mensen die er verstand van hebben. Ik pretendeer niet dat ik dat ben. Ik wil het college wel uitdagen om de trajecten die er nu liggen nog eens goed tegen het licht te houden. Als het nodig is, leg ze aan, maar kijk ook nog eens goed of het echt nodig is. Leg alleen grasbetonstenen aan waar het niet anders kan. Dat is ook de titel van het amendement. Dank u wel. Anderen behoefte om te reageren? Mijnheer Huisman, ga uw gang. -Ik houd het kort. Ik vind het een jammerlijk amendement. Er wordt weer voorgesorteerd op plannenmakerij die nog moet komen. We gaan uit van bestaand beleid en ik zou zeggen: doorpakken.

-Mevrouw Van de Wetering. Ik wil niet op de stoel van het college gaan zitten. Persoonlijk heb ik heel veel moeite met dit amendement. Ik ga zeker niet voorstemmen. Ik ben juist altijd degene geweest die meer zou willen op dit gebied. Veiligheid zit bij mij namelijk in een heel hoog vaandel. Ik zou niet verantwoordelijk willen zijn voor één ongeval, omdat er ergens geen grasbetonstenen zijn. Ik zeg alleen dat ik dat niet zou willen. We hebben straks beleid om de bermen later te gaan maaien. Ik neem alleen maar de Nesweg als voorbeeld. Als daar de bermen hoog staan, zitten er gaten in, die zie je dan niet meer. Ook met een lagere snelheid zit een ongeluk in een klein hoekje. Sorry, die grasbetonstenen zijn ook nog eens een keer voor de langere houdbaarheid van een weg. Ze sluiten het asfalt in, waardoor de randen niet afgebrokkeld worden. Ik word een beetje droevig van dit amendement. Dat mag, maar ik geloof niet dat er iemand is die verantwoordelijkheid zou willen nemen voor een ongeluk in deze raad. Mijnheer Hercules, ga uw gang. -Voorzitter, bewoordingen als jammerlijk en droevig. Wij willen dat de verkeersveiligheid zo hoog mogelijk is op Texel. Het is een feit dat je door grasbetonstenen de snelheid verhoogt. Je kunt sneller rijden op een wat bredere weg en dat doet een grasbetonstrook nu eenmaal.

We hebben genoeg voorbeelden in Nederland, bijvoorbeeld in Twente, waar gewoon nog bomen langs de weg staan en je via een passeerstrook anderen even voor laat. Het is aan het college om te kijken of dat soort mogelijkheden ook voor Texel inzetbaar zijn. Dat is ons doel. Het ons doel is niet om de veiligheid te verlagen, maar te verhogen. Tevens ons mooie landschap in stand te houden en de wegen niet overal te verbreden waar het kan. -Mijnheer Kooiman, ga uw gang. Dank u wel. Ik had net een vraag gesteld. We zullen nu onze visie hierop geven. In het amendement staat dat de partijen vinden dat zo'n grote investering op zo'n groot aantal trajecten zou moeten volgen uit de nieuwe vast te stellen

Mobiliteitsvisie. Die moeten we nog vaststellen. Alternatieven moeten zijn onderzocht en voorgesteld. Wat u nu doet, is een aantal alternatieven hier al voorleggen door bijvoorbeeld passeerstroken of eenrichtingsverkeer in te stellen. U gaat al voorsorteren op deze Mobiliteitsvisie. Sterker nog, u grijpt er sterk op in. Wij willen eerst die Mobiliteitsvisie afwachten. Wellicht dat daar voorstellen uit naar voren komen die misschien in uw richting zijn. Daarom zullen wij dit niet ondersteunen. -U wilt hierop reageren? Mijnheer Hercules. -Voorzitter, betekent dat dat Hart voor Texel niet is voor het aanleggen van die grasbetonstenen? Dus extra € 600.000. Er is beleid voor het aanleggen van grasbetonstenen. Elk jaar gaan we daar zonder enige onderbouwing vet overheen. Dit jaar met € 600.000. U gaat niet mee in dit amendement, omdat u wilt dat eerst die Mobiliteitsvisie er komt en daarna zien we wel wat voor oplossingen er moeten komen. Dan zou de juiste weg zijn dat we die incidentele gelden niet uitgeven voor die grasbetonstenen. Dat was onze eerste motivatie ook. We willen het college de ruimte geven om vooruitlopend op de Mobiliteitsvisie de keuze te hebben om die € 600.000 wel of niet aan grasbetonstenen of aan een betere optie uit te geven. -Dank u wel. Mijnheer Zegel en dan mevrouw Van de Wetering. Voorzitter, ik wil reageren op de VVD.

Het is juist geen beleid om dit op deze manier te doen. Anders werd er nu geen € 600.000 gevraagd en het jaar daarvoor € 350.000 en het jaar daarvoor € 380.000. Als het beleid was, dan kan je dat voorzien, dan kan je dat plannen en dan hoef je niet € 1.300.000 extra in drie jaar aan te vragen. Wij roepen het college op om daar juist wel beleid voor te maken. Reagerend op mevrouw Van de Wetering. De suggestie dat een deel van de raad de veiligheid van de wegen wel in het geding zou willen brengen, die vind ik jammerlijk. Ik ga ervan uit dat ze dat niet op die manier bedoeld heeft. Daar word ik niet blij van. Mevrouw Van de Wetering. -Dank u wel, voorzitter. Zoals u hem opvat, heb ik hem niet bedoeld. Er wordt net gezegd: sneller rijden, doe je op een bredere weg. Als er grasbetonstenen liggen, ga je sneller rijden. Voor mij is het veiliger, want of je nu langzamer rijdt en er zit een gat van 40 centimeter naast de weg, kun je net zo goed in een sloot belanden. Ik zeg: voor mij is veilig rijden dan een beter argument. Iets anders richting de indieners van het amendement. Jullie hebben moeite met het feit dat elke keer opnieuw per jaar een extra bedrag wordt gevraagd voor grasbetonstenen. Daar hebben wij als D66 en ook de VVD al jaren moeite mee. Wij hebben toen een voorstel ingediend om dat gelijk in te calculeren bij elk onderhoud van elke weg die je gaat aanpakken.

Zodat het niet een apart punt is, elke keer opnieuw bij de begroting om het budget te moeten verhogen. Schat als gemeentewerken gelijk in als je een weg gaat aanpakken. Goh jongens, nou, hier komt heel veel landbouwverkeer langs. Laten we nu verstandig zijn, we nemen gelijk met het opknappen van die weg de grasbetonstenen mee, zodat we dat niet elke keer apart op ons blaadje krijgen. -Dank u wel. Ik zie mijnheer Hoogerheide en dan heeft het college behoefte om te reageren. Mijnheer Hoogerheide. Dank u wel, voorzitter. Voor de luisteraars en kijkers zou het fijn zijn als ze wisten wanneer die Mobiliteitsvisie ons wordt aangeboden. Dan zijn we bereid en misschien wel in staat

om aanpassingen te doen. -Ik geef het woord aan de portefeuillehouder, mijnheer Hooijschuur. Ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Ik heb het allemaal aangehoord. Inderdaad staat veiligheid voorop. Dat geldt voor alle wegen op het eiland, of het nu een smalle of een brede weg is. We hebben een nieuwe wegbeheerder. Die heeft hiernaar gekeken. We proberen alles zo goed mogelijk in orde te maken. Wat u naar voren brengt, is uitvoerbaar. De doorgaande wegen moeten we sowieso op peil houden, zodat je een goede weg hebt met grasbetonstenen ernaast. Ik lees hierin dat u meer beargumenteerd wilt hebben hoe wij wegen gaan opknappen en verbreden. Daar kunnen wij mee leven. Wij willen best met u in discussie gaan. We kijken naar de veiligheid. De Kadijksweg is een voorbeeld waar passeerstroken gemaakt zijn in plaats van grasbetonstenen. Zo zijn er meer wegen. We gaan met u kijken en geven u dan een voorzet langs welke wegen we grasbetonstenen moeten leggen in verband met de drukte op die wegen. -Dank u wel. Ik kijk rond en inventariseer wie er nog één laatste ding wil toevoegen aan deze discussie. Dat is mevrouw Visser, mevrouw Van de Wetering, mijnheer Zegel. U heeft geen antwoord gehad op de vraag over wanneer de Mobiliteitsvisie komt. In 2025. De vicevoorzitter van de raad weet het. Mijnheer Ran, ga uw gang. Dank, voorzitter.

We hebben kort geleden een technische avond gehad over de Perspectiefnota. Toen is het al ter sprake gekomen. We hebben het plan van aanpak gekregen over de Mobiliteitsvisie. Daar staat dat het in mei of juni 2025 voorgelegd wordt aan de gemeenteraad. Dank u wel. Wie wil nog het woord voeren over dit amendement? Dit rondje aan die kant had ik gezien, maar aan die kant. Mijnheer Rutten, gaat u eerst. -Dank u, voorzitter. Wij voelen als CDA meer voor het voorstel van VVD en D66 om het budget structureel te verhogen, omdat het ieder jaar te weinig is. Mevrouw Visser. Dat was exact uw opmerking? Ik wilde mevrouw Van de Wetering geruststellen, dat er dus inderdaad ieder jaar al budget is bij de wegen die we aan het opknappen zijn. Heel goed. Mevrouw Van de Wetering. -Nee, niet helemaal. Ik wil graag van de wethouder nog iets weten. Is het mogelijk om bij het opknappen van de wegen, en dat kan straks meegenomen worden in het Mobiliteitsplan, dit mee te nemen? Om de budgetten voor de grasbetonstenen waar het nodig is, gelijk mee te nemen bij het budget van de weg die opgeknapt moet worden. Dat we hem niet elke keer terugkrijgen. Wilt u dat meenemen in de Mobiliteitsvisie en daar dan een antwoord op geven? -De portefeuillehouder. Dat doen we nu ook al. Een weg die nieuw wordt aangelegd, worden de grasbetonstenen al meegenomen, als het een weg is waar veel verkeer is.

Ik neem het mee in de Mobiliteitsvisie straks, om te kijken naar de wegen waar het wel en niet te doen is. Heel kort, voorzitter, alstublieft. Ons werd gezegd dat het niet mogelijk was, maar ik ben blij met de toezegging. -Mijnheer Zegel, namens de indieners. Tot slot. -Tot slot. Eén opmerking nog. Een alternatief is wat ons betreft niet per definitie minder veilig, of dat nu passeerstrook, eenrichtingsverkeer of een andere oplossing is. Daarnaast geven we volgens ons met dit amendement het college vrij royaal de ruimte om te doen wat nodig is, om wel grasbetonstenen te leggen. Een suggestie in de breedte: zorg voor een budget voor veilige bermen, veilige wegen in plaats van voor specifiek grasbetonstenen op die trajecten. Zodat we de ruimte hebben om te zorgen dat die wegen veilig zijn, dat de bermen veilig zijn.

Dat je niet elke berm vol hoeft te leggen met beton om dat veilig te maken. Dat zou mijn suggestie zijn aan de hele raad. Misschien dat we elkaar daar wel kunnen vinden in een vervolg. Dank u wel. Nog een vurig laatste pleidooi. Daarmee ronden we de bespreking over dit amendement af. Dan gaan we naar een motie die bij dit programma is ingediend door de fracties van het CDA, D66 en GroenLinks: Communicatie CROW-normen bij herinrichting of rehabilitatie van wegen. Wie van de indieners mag ik hierover het woord geven? Mijnheer Rutten, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Bij elke rehabilitatie komen de CROW-normen wel een keer naar voren. Soms wil het college daaraan voldoen. Soms wijken ze daarvan af. Wij vinden het argument dat het niet aan de norm voldoet, dus moet worden aangepakt, wat kort door de bocht. In veel gevallen wordt er een afweging gemaakt. Zoals bij de fietspaden is gebeurd, om ze smaller te maken. We zouden graag van het college zien dat ze in het vervolg bij voorstellen hun afweging helder uitleggen. Hoe heeft u die normen gewogen? Welke belangen heeft u meegewogen en waarom kiest ervoor om wel of niet te voldoen? Het is geen kritiek op het wel of niet voldoen aan de normen, maar we willen graag de afweging helderder hebben. -Mijn voorstel is om eerst het college te laten reageren op deze motie, als u dat goedvindt. De portefeuillehouder heeft het woord.

-Dank u wel, voorzitter. De CROW-normen. Het is meer een kennisbank. Die geeft kennis over wat de normen kunnen zijn. Het is een bank waar je advies kunt halen en dan kan je dat verwerken in de plannen die je uitvoert. Het is niet zo dat je alles hoeft over te nemen. Het is een kennisgeving wat je kan doen. Het is ter plaatse dat je dat gaat toepassen op een weg of fietspad. Ik heb met de mensen gemeentewerken overlegd, maar in feite gaan we nu op hun stoel zitten, om uitleg te geven hoe we een weg aanleggen. Daarom heb ik hen gevraagd om een keer een avond te organiseren waar de mensen van gemeentewerken uit gaan leggen wat die CROW betekent voor de wegen en fietspaden die we gaan aanleggen. Ik denk dat het dan duidelijk is voor u, wat voor werk hier verricht wordt. Het is niet zo dat elke keer dat de CROW een richtlijn aangeeft, we dat moeten uitvoeren. Nee, het is gewoon een kennisgeving. Je kan een fietspad van 3,5 meter maken, maar dat moet ook mogelijk zijn. Dus vandaar dat we voor 3 meter gekozen hebben. Zo zijn er ook andere wegen die je gaat aanleggen. Het moet inpasbaar zijn op de plaatsen waar je het gaat doen. Het is meer een kennisgevingsinstituut waar je richtlijnen uit kan halen. Dat is de CROW. Daarom zou ik zeggen: neem deze motie niet aan. Laat de mensen van gemeentewerken het werk uitvoeren.

Wij willen u een avond meenemen in hoe we dit werk oppakken en uitvoeren en wat wij daarvoor nodig hebben. Dat wil ik u meegeven. Dank u wel. Ik zag mijnheer Hercules. -Voorzitter, wij vinden dit amendement niet echt noodzakelijk. Altijd mooi als we wat meer informatie kunnen krijgen. We vinden het ook niet nodig dat het college de CROW-normen gebruikt als onderbouwing naar ons toe voor het aanleggen van parkeerplaatsen of het verbreden van wegen. Dat gebeurt andersom ook, portefeuillehouder. Misschien is het daarom prettig om in de algemene informatie te zeggen hoe je komt tot een bepaalde breedte of een aantal parkeerplaatsen. Het is goed om te weten dat het een richtlijn is. Het is geen regelgeving, wetgeving.

Dank u wel. Mevrouw Van de Wetering. -Ik ben met stomheid geslagen. Ik heb al heel lang geroepen dat de CROW-normen niet verplicht zijn. Ik heb ooit een discussie gehad met een andere wethouder, die toen op uw stoel zat. Die gaf aan dat bij rehabilitatie van wegen de CROW-normen wel een verplichting waren. En nu hoor ik u zeggen: het is een vraagbank en blablabla. Dus ik ga die vergadering nog eens even terugkijken. -Wij wachten de uitkomst rustig af. Mijnheer Hoogerheide. -Dank u, voorzitter. CROW zijn inderdaad richtlijnen, maar pas op, daar komen straks uitspraken van de Hoge Raad en die worden bindend. Die kunnen we afwachten. Anderzijds, het zijn richtnormen en die worden soms al naar gelang men leest, geïnterpreteerd. Dat is het gevaar wat er kan optreden. De vraag aan de wethouder: als je dit vaststelt, is die speling die erin zit tot een minimum teruggebracht? -Dank u wel. Ik zag aan die kant meer vingers. Mijnheer Kooiman, ga uw gang. Dank u wel. Portefeuillehouder, bedankt voor de heldere uitleg, Die uitleg ondersteunt deze motie, want die kennisbank wordt dan verwerkt in de plannen. Het enige wat u dan hoeft te doen, is dat communiceren met de raad. Waarom u gebruik heeft gemaakt van die kennisbank en waarom u het heeft verwerkt in die plannen. Het is niet de bedoeling van de raad om op de stoel van gemeentewerken te zitten.

Het gaat juist om hele grote, omvangrijke wegen, rehabilitatie. Het gaat niet om hele kleine stukjes. Juist bij die hele grote wegen of verbindingswegen zouden wij graag van de gemeente willen weten waarom ze dus een bepaalde keuze hebben gemaakt. Het is niet de bedoeling om op de stoel van gemeentewerken te zitten, maar een uitleg waarom u een bepaalde keuze doet, zou verhelderend werken naar de raad en ook voor uzelf. -Dank u wel. Een pleidooi namens een niet indiener, die toch bijna een indiener is. Mevrouw Visser. -Ik wilde checken of ik de woorden van de portefeuillehouder goed begrepen heb. Ik maak uit zijn woorden op dat het niet voldoen aan een CROW-norm nooit de hoofdargumentatie is om een weg aan te pakken, maar meer een ondersteunend argument. Als dat zo is, zou ik om een toezegging willen vragen, dat in de toekomst er niet in de besluitvorming opgenomen wordt, want het voldoet niet aan de CROW-norm. Als ik die toezegging krijg, denk ik dat ik dit amendement niet nodig heb. Het is een motie. Mijnheer Huisman, tot slot in deze ronde. Dank u, voorzitter. Uiteindelijk is het de raad die besluit of we wel of niet aan CROW-normen willen voldoen. Dat is de vraag die we onszelf moeten stellen. Welke waarde hechten we als raad aan die CROW-normen? Volgens mij moeten wij daar als raad een uitspraak over doen en het college kan daarin een advies geven.

Wat ons betreft, is die motie overbodig. Sterker nog, als de raad anders had besloten in het verleden, dan ken ik nog wel een paar wegen waar we makkelijk 80 hadden kunnen rijden, in plaats van de gekke 60, met gekke situaties. Waarin er bonnen worden uitgedeeld aan KNRM-medewerkers, omdat ze snel ter plaatse moeten zijn om een uitroep te doen. Dat terzijde. Dank u wel. Ik kijk naar de portefeuillehouder. Ten eerste naar mevrouw Van de Wetering. Ik ben een andere wethouder. Dus een ander antwoord. Ik heb gehoord van gemeentewerken hoe dat werkt. Dat was mijn uitleg.

Hoe werkt het dan met die CROW? Toen hebben die mensen uitgelegd dat het een soort kennisbank is. Je kan uit die CROW-richtlijnen kennis ophalen. Dat is opgesteld. Daar kan je aan voldoen. Je kan er ook iets van afwijken, wat we net verteld hebben. Laten we daarom een keer een avond beleggen en uitleg krijgen van die mensen hoe dat tot zijn recht komt. De raad beslist, maar laten we ook kijken van de andere kant hoe dat werk opgezet wordt en hoe we dat uitvoeren. Met de Mobiliteitsvisie die eraan komt en wegen die al opgepakt worden, is het handig om te kijken hoe het achter de schermen werkt. Laten we een avond beleggen en luisteren naar die mensen die het elke dag doen. Dan weet u het antwoord. Dan kan u er daarna op reageren. Dank u wel. Dan is er nog een vraag die u stelt over de manier van inzetten als argumentatie, van de kant van de Partij van de Arbeid. Daar is gevraagd zelfs om een toezegging daarover. Wilt u daar ook op reageren? Wij nemen kennis van die kennisbank. We proberen mee te nemen wat mensen al uitgezocht hebben. Dat wordt dan opgenomen in het geheel. We kunnen er ook van afwijken. -Dank u wel. Ik constateer dat we daarmee de motie afdoende hebben besproken. Ik stel voor dat wij verder gaan met de Perspectiefnota. Programma 3: Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt. Daar zijn geen amendementen of moties ingediend.

Wil daar iemand het woord over voeren? Dat is niet aan de orde. Dan gaan we naar programma 4: Toekomst voor de jeugd. Niemand. Programma 5: Samen beleven en bewegen. Programma 6: Zorg voor elkaar. Het is wel heel stichtelijk wat ik allemaal voorlees op deze manier. We gaan naar programma 6: Zorg voor elkaar. Daar is wel een amendement ingediend. Is er iemand die buiten dat amendement over dit programma het woord wil voeren? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar het amendement zelf. Dat is het amendement van de Partij van de Arbeid, Texels Belang en GroenLinks: Perspectiefnota voorstel TEXELPAS. Wie mag ik daarover het woord geven? Dat is de heer Hercules, Ga uw gang. Voorzitter, als het gaat over een programma en u leest op toekomst voor de jeugd, heeft daar niemand een voorstel voor. Alsof we daar niets voor doen. We zijn het gewoon eens met het college en met al het beleid dat wij als raad hebben vastgesteld. Dit voorstel, dit amendement gaat over de TEXELPAS. We hebben als gemeente Texel heel veel ruime regelingen voor minima met lage inkomens via de bijzondere bijstand. Ook de Jeugdpas, voor zwemles bijvoorbeeld. Wij willen zo goed mogelijk alle drempels wegnemen die het gebruik maken van die regelingen af en toe belemmeren.

Het college heeft in de meerjarenplanning of in de planning voor eind 2024 aangeven dat ze gaan onderzoeken of een TEXELPAS naar voorbeeld van de Alkmaarpas kan worden ingevoerd. Waarin al die regelingen bij elkaar worden gebracht. Dus de drempel kan worden verlaagd om er gebruik van te maken. Zo'n TEXELPAS kan ook worden gebruikt om de museumkaart in op te nemen en andere voordelen voor alle bewoners in op te nemen. Er is nog geen budget opgenomen voor de begroting van 2025 en verder voor de invoering van die pas en voor het structureel in de lucht houden van die pas. Daarom komen wij met dit voorstel om € 100.000 incidenteel in te zetten voor het invoeren van de pas. Daar zitten ook personeelskosten in en de fysieke pas. Het mag ook voor minder. En € 25.000 structureel

om de pas in de lucht te houden. Dat mag ook voor minder. We gaan zien wat dat gaat kosten. Betekent dus niet dat al die regelingen ook binnen die € 25.000 hoeven te vallen. Daar hebben we aparte budgetten voor. We hopen dat dat voldoende is om zo'n TEXELPAS draaiende te houden. Dank u wel. Ik zie mijnheer Kooiman, ga uw gang. Ik begin altijd met de vragen aan de indieners. U heeft het over de Alkmaarpas. Daar krijg je korting in de winkel en bij de horeca. Is dat ook de bedoeling bij de TEXELPAS? De tweede vraag. Hoe moet je in aanmerking komen voor die TEXELPAS? Moet je alle gegevens overleggen, voordat je in aanmerking komt? En een vraag aan het college. Er was geen budget voor de invoering en continuering opgenomen. Waarom is dat budget niet opgenomen? -Laten we eerst deze vragen doen. Ik kijk naar mijnheer Hercules, namens de indieners. Sorry, de eerste vraag nog even. -Over die Alkmaarpas. Dat gaat verder dan alleen korting op zwemlessen. Daar hebben ze ook korting in de winkels en in de horeca. Klopt, de Alkmaarpas is een algemene pas. Dat maakt de drempel lager om van die pas gebruik te maken. Die is niet alleen maar voor mensen met een minimuminkomen en dus van een regeling gebruik kunnen maken van de gemeente, door bijvoorbeeld een nieuwe koelkast te kopen of een laptop aan te schaffen of het geld voor deelname aan een sportvereniging.

Ook kun je op diezelfde pas voordelen voor andere inwoners van Texel zetten of toegang tot alle musea, zoals die nu ook is geregeld via de Museumkaart van Texel. Het voordeel is dat je maar één pas hebt en dat je niet gebrandmerkt wordt of bestempeld wordt als iemand met de TEXELPAS. Iedereen kan van die TEXELPAS gebruikmaken. Dat verlaagt de drempel. Dat is ook meteen een antwoord op uw tweede vraag. Kortingen bij de Alkmaarpas voor horeca gelden niet speciaal vanuit de minimaregeling, maar die gelden in Alkmaar voor alle bewoners. Dat is iets wat de gemeente aanbiedt of in samenwerking met het bedrijfsleven. Ik ga eerst naar de raad. Dan kunt u daarna reageren en meteen de vraag van mijnheer Kooiman beantwoorden. Dank, voorzitter. Een vraag heeft mijnheer Kooiman al gesteld. Een vraag aan de indieners. Het is correct dat in het uitvoeringsprogramma sociaal domein het onderzoek naar de TEXELPAS is opgenomen. Ik heb gekeken naar wat de Alkmaarpas inhoudt. Die kan ik ook aanvragen. Hartstikke mooi, als ik naar Alkmaar ga. Mocht je in Alkmaar wonen en een minimuminkomen hebben, dan is de pas gratis. Anders kost die € 15. In het amendement wordt aangegeven dat de pas voor alle Texelaars moet zijn. Dat bevestigde de heer Hercules zojuist.

Kan de heer Hercules toelichten hoe de drempel lager gemaakt wordt om gebruik te maken van bijzondere bijstand met zo'n TEXELPAS? Bijzondere bijstand is voor zeer specifieke gevallen. Dat kan niet op alle passen geladen worden. Dus op welke manier verlaagt dat de drempel? -De heer Hercules. Kan niet op alle passen geladen worden. Volgens mij kun je alles op een pas zetten wat je maar wilt. Het gaat er om dat je probeert de drempel te slechten voor mensen met bijzondere bijstand of regelingen voor minima. Als je dat met één pas doet, is het altijd makkelijker. Bent u naar de site geweest van de gemeente Texel om gebruik te maken van bijvoorbeeld de vergoeding voor zwemmen?

U moet een aantal kliks door en op dit moment staat er nog verkeerde informatie. Die wordt gecorrigeerd. Dat maakt het allemaal moeilijker. Als je alleen maar één pasje hoeft te geven bij de instantie waar je voor in aanmerking komt of een bedrijf, voor een korting of voor een regeling, dan hoef je er maar één pas voor te gebruiken. Mijnheer Ran. -Voorzitter, dank voor de toelichting, mijnheer Hercules. Dan wil ik mijn vraag specificeren. Bijzondere bijstand kom je voor in aanmerking op het moment dat bijvoorbeeld je koelkast kapot gaat en je kunt geen nieuwe betalen. Dan zul je alsnog ergens naartoe moeten om de aanvraag te doen. Je kunt niet zomaar met die pas naar de winkel lopen. Dus op welke manier verlaagt deze pas dan de drempel voor de bijzondere bijstand? In de rest van het verhaal kan ik u volgen, maar dat gedeelte niet. -Dat gedeelte dan nog één keer, mijnheer Hercules. -Natuurlijk moet u eerst naar de gemeente als je van die regelingen gebruik wilt maken. Je moet eerst naar de gemeente om daarvoor in aanmerking te komen. Je moet gegevens overleggen. Daar ontkom je niet aan. Op het moment dat je met één pas naar alle winkels kunt en niet bijvoorbeeld bij elke winkel moet gaan uitleggen of in sommige gevallen denkt voor te moeten schieten, dan is dat toch stukken makkelijker dan als je dat op met één pas kunt doen, lijkt mij. Dat bewijst de Alkmaarpas.

Dat horen we ook graag uit het onderzoek van het college dat ze hebben beloofd aan het eind van het jaar. Mevrouw Van de Wetering. -Voor mij wordt die nu steeds ingewikkelder. Mijnheer Hercules, wordt de pas dan persoonsgebonden? Als je die pas dan gaat ophalen bij het gemeentehuis, wordt er dan op dat moment gekeken naar mevrouw x komt aan aan de balie en die heeft recht op bijstand, dat die pas op dat moment dan meer mogelijkheden heeft als dat mevrouw y bij de gemeente komt? Als u het zo uitlegt, dan is het misschien helder. -Ik zie mijnheer Hercules bevestigend knikken. Dus dat deel kunnen we overslaan. Mijnheer Zegel, ga uw gang. -Voorzitter, mevrouw Van de Wetering had het niet beter uit kunnen leggen. Ik vind dat heel mooi. Het gaat over dingen als zwemles voor kinderen waarvan ouders dat niet kunnen betalen, lidmaatschap van de sportvereniging voor kinderen van ouders die dat niet kunnen betalen, maar ook de middelen die daarvoor nodig zijn. Denk ook aan de vrijwillige ouderbijdrage voor schoolreisjes en dergelijke, wat je op zo'n pas zou kunnen zetten. Het versimpelt zoveel regelingen tot één product. Waarvoor mensen dan één keer aan de balie komen. Ik vind het een fantastisch idee. -Dank u wel. Ik ga naar het college voor een reactie. Er is ook een vraag gesteld, maar misschien ook even reageren op het amendement. Voorzitter, dank u wel.

Laat ik de vragen proberen te beantwoorden in het verhaal. Wat ik nu even ga toelichten. U heeft vorige maand in de uitvoeringsprogramma's akkoord gegeven op het in gang zetten van een onderzoek naar een TEXELPAS. Ter herinnering, het is ooit begonnen als jeugdpas. Kunnen we niet alle jeugdregelingen eenvoudig op één pas zetten? We zagen dat daar wat blokkades zaten, dat het niet altijd werd uitgegeven. Dat kun je groter trekken. Daar kun je een minimapas van maken. Daar kun je een TEXELPAS van maken. Daar kun je een Texelen bezoekerspas van maken. Al die varianten

zijn in Nederland beschikbaar. Alkmaar heeft één van de uitgebreidste. Die hebben van toerist tot minima. Het klopt dat die pas persoonsgebonden wordt. Niet voor de toerist, want die betaalt er een x-bedrag voor en kan daarmee korting krijgen op koffie ergens of een museumbezoek. Het is persoonsgebonden. Er zijn bureaus die hier al tientallen jaren ervaring mee hebben. Het is niet iets nieuws. Waarom stond er dan nog geen budget voor de uitvoering daarvan in de begroting? Dat is eenvoudigweg, omdat we dat nog niet durfden te zeggen. Het college weet nog niet wat dit precies gaat kosten. Dat hangt af van de reikwijdte van de pas. Voor wie gaat die worden? Wordt het een groeimodel? Gaan we eerst beginnen met een bepaald gedeelte van de bevolking? Laten we hem groeien. Als we commerciële aanbieders gaan laten meedoen, dan zou het kunnen dat die pas helemaal geen geld meer kost. Dan komt daar misschien een deel van de inkomsten uit om hem te financieren. Die vragen moeten allemaal nog beantwoord worden en die keuzes zullen aan u voorgelegd worden op een gegeven moment. Het is wel zo dat een amendement als dit het college meer de ruimte geeft om ook direct als er tot invoering overgegaan mag worden, er geld is om mee te beginnen. Ik hoop dat dat januari zal zijn. We weten echter allemaal hoe ingewikkeld zaken kunnen zijn. Het zou iets later kunnen zijn.

Ik durf niet te zeggen of dit de bedragen zijn die kloppen. Het kan dus zijn dat ik ergens in oktober naar u toekom. Dat de bedragen moeten worden aangepast om het mogelijk te maken. Dus in die zin is dit amendement een prima steunen in de rug voor het college om voortgang te maken. Het geeft wel wat druk. We vinden het belangrijk. Ga ermee aan de slag. Er werden ook nogal wat technische vragen gesteld aan de indiener. Hoe wordt een drempel lager? Ik hoop dat ik dat heb kunnen toelichten, omdat het een persoonsgebonden pas kan zijn, kan dus op die pas staan dat een persoon automatisch recht heeft op korting of gratis zwemlessen voor zijn of haar kinderen. Dat kan absoluut drempelverlagend werken, in plaats van de gang te moeten maken naar het gemeentehuis. Dat was het, voorzitter. -Ik dank u. Daarmee zijn we, denk ik, aan het eind van de beraadslagingen over dit amendement. Daarmee ook aan het eind van de beraadslaging van dit programma. Dat brengt ons bij programma 7: Volksgezondheid, duurzaam en schoon. Daar is een amendement ingediend. Is er buiten dat amendement nog behoefte om te spreken over de voorstellen in de Perspectiefnota? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar de bespreking van het amendement van het CDA met als titel: Pilot haalbaarheid zelfvoorzienende woningen. Mijnheer Rutten, ga uw gang. -Dank u, voorzitter.

We hebben gezien dat de pilot windwokkels mislukt is. We hebben toen als CDA lang nagedacht en er lang intern over gesproken. Daarom hebben we heel laat een voorstel ingediend. We hebben een duurzaamheidsuitdaging. We zitten met problemen op het net. We zien wel dat bijvoorbeeld de Krim het goede voorbeeld heeft gegeven door te experimenteren met zelfvoorzienende chalets en het delen van energienetwerken. We hebben een aantal keren gesproken met mensen die daarbij betrokken geweest zijn. Er zijn misschien dingen die ook in woonhuizen toegepast zouden kunnen worden. Alleen, er zitten best wel wat technische haken en ogen aan. Wat twijfels. Dus we hebben bedacht om het in de vorm van een pilot uit te proberen.

We hebben als gemeente best wat woningbouwprojecten op stapel staan. We gaan zelfs ergens zelf woningen bouwen. Laten we daar wat dingen uitproberen, zoals die bij de Krim zijn uitgeprobeerd. Kijken hoe ver we dan kunnen komen richting een energie zelfvoorzienende woning. Kan dat voordelen opleveren voor onze verduurzamingsuitdagingen, netcongestie, enzovoorts? Wij hebben toen op de achterkant van een bierviltje uitgerekend wat we daarvoor beschikbaar zouden kunnen stellen. Zijn we op € 100.000 gekomen en € 10.000, € 20.000 voor een woning om een aantal dingen te installeren en € 50.000 onderzoeksbudget. We hebben het afgerond door € 10.000 voor onvoorziene kosten te begroten. Dat is ongeveer hoe wij dat op de achterkant van ons bierviltje gedaan hebben. -Dank u wel. Wie heeft behoefte daarop te reageren? Ik zie mijnheer Zegel, mijnheer Hercules en mevrouw Van der Werf. In die volgorde. Mijnheer Zegel. Dank u, voorzitter. De constateringen van het CDA die in het amendement staan, kan ik prima volgen. Een aantal vragen die in de toelichting gesteld worden, begrijp ik ook. Met uitzondering van de opmerking dat er ambtelijke ruimte ontstaat. Ik ben wel benieuwd wat het college daarvan vindt. Ambtelijke ruimte is nogal schaars.

We vinden het een sympathiek amendement, maar we zouden het CDA, zeker na de toelichting net, willen uitdagen om de exercitie op de achterkant van een bierviltje net iets uitgebreider te doen. Denk ik graag over mee. Ik vind hem tot nu toe net iets te vaag en te weinig concreet wat er dan daadwerkelijk moet gebeuren. Eén vraag voor het college daarin. Mijnheer Hercules. -Voorzitter, eigenlijk weten we alles al over verduurzaming en groene opwekking, technisch gesproken. Vijftien jaar geleden hadden we Urgenda, die op Ameland pilots hebben gedaan om sociale woningbouw volledig off the grid maken. Die deden dat voor € 40.000 per woning. Dus eigenlijk is alles al bekend. Als u bedoelt: laten we twee woningen neerzetten of aanpassen à € 40.000 per woning, zodat ze volledig energie-neutraal zijn, prima, maar er is geen pilot nodig. We weten wat het kost. Bovendien hebben we als raad € 500.000 per jaar aan de kant gezet om woningen te gaan verduurzamen. We hopen vurig dat er snel een voorstel komt van het college om dat daadwerkelijk te doen. Deze pilot is echt niet nodig zitten. We zijn al vijftien jaar voorbij het pilotniveau. Dank u wel. Mevrouw Van der Werf. -Dank u, voorzitter. Het is een ambitieus amendement. Een vraag aan de portefeuillehouder: is dit een vraagstuk wat misschien bij het Inwonersberaad terecht kan komen? Dank u wel.

Ik ga naar, mijnheer Huisman zie ik u uw hand opsteken? Ja, ga uw gang. De heer Hercules van de PvdA slaat de spijker op zijn kop. We zijn een poosje verder. Volgens mij kunnen deze vragen worden voorgelegd aan het duurzaam bouwloket, als mensen interesse hebben dit te doen. We zijn hier te laat mee. Dank u wel. Ik wil graag het woord geven aan de portefeuillehouder, mijnheer Kieft. Voorzitter, dank u wel. Het is een heel sympathiek voorstel. Het is fijn dat het CDA doordenkt op de huidige situatie. De zaken die genoemd worden, kunnen wij onderschrijven in de analyse. Als je kijkt naar de doelstelling van dit amendement, dan zit die in dat zinnetje: de haalbaarheid van zelfvoorzienende woningen in beeld krijgen. Dan moet ik aansluiten bij wat de heer Huisman en de heer Hercules al gezegd hebben. Die informatie is al bekend.

Dat is een kwestie van informatie bij elkaar halen. Dan heb je dat vrij snel inzichtelijk op een rij. De reactie vanuit het college is op dit moment: houd hem even aan. Waarom zeggen wij dat? Ik heb in de Commissie al gemeld dat wij bezig zijn met een voorstel voor een programma duurzaamheid 2.0. De huidige plannen gaan we nu tegen het licht houden, meegegeven het gebrek aan capaciteit, om die vorm te geven. Wat ik u kan toezeggen, is als je hem wilt aanhouden, dat wij dit aspect zelfvoorzienendheid van woningen in die analyse van dat duurzame programma 2.0 meenemen en daar dan zullen concluderen of we dat een zinvolle activiteit vinden. Gezien we allemaal verder nog te doen hebben of niet. En dan kunt u, als dat programma 2.0 voorligt in de raad, alsnog met dit voorstel komen. Dat is het verzoek aan het CDA. Houd hem aan, want het moment komt later nog. De vraag van mevrouw Van der Werf: is dit iets voor het Inwonersberaad? Mevrouw van der Werf, het Inwonersberaad kan op basis van de vraagstelling met alle mogelijke sessies komen. Dit zou er ook een kunnen zijn, maar misschien niet. Dat is aan het Inwonersberaad. Het duurzaam bouwloket, mijnheer Huisman noemt dat. Er zijn al een hele hoop adviesfuncties. Er zijn mogelijkheden om gratis advies te krijgen voor allerlei dingen. Dat kan ik alleen maar onderstrepen. Dank u wel.