Ondertiteling raadsvergadering 17 april 2024

Ik open deze openbare raadsvergadering. Ik heet iedereen in de zaal en de kijkers thuis van harte welkom. In het bijzonder welkom aan de heer Wever, gast van de raad. De derde keer op rij dat u in ons midden bent. Fijn dat u er bent. Daarmee is de opening geschied. Ik kijk rond of er mededelingen zijn. Wethouder Hooijschuur. -Dank u wel, voorzitter. Ik wil mededelen dat vanmorgen de RIB over de Zandbrug eruit gegaan is. Ik hoop dat u hem allemaal heeft gekregen. We hebben vorige week een gesprek gehad met de mensen van het strand en Kogerstrand. We hebben alle voors en tegens tegen elkaar afgewogen. De conclusie in het kort was dat we het over het seizoen heen willen tillen. Dat geeft meer rust op het hele terrein. En geen stress dat we niet op tijd klaar zouden komen. Dus in goed overleg met de stakeholders is besloten om 4 november te beginnen om de Zandbrug neer te leggen. En zoals het er uitziet, blijven alle kosten binnen de perken. We hebben geen overschrijding. We hebben nu alles doorgesproken. Dit wil ik u mededelen als aanvulling op de RIB die we rondgestuurd hebben. -Dank u wel, wethouder Hooijschuur. Ik kijk rond of er andere mededelingen zijn van de kant van de raad. Nee. Dan gaan we naar de vaststelling, volgorde van de stemming. Daar gaan we een rigoureus besluit nemen. Dat gaan we niet meer op deze manier doen.

Pas op het moment dat een hoofdelijke stemming aan de orde is, gaan we een lootje trekken. Zo besparen we tijd en heel veel energie. Dat is de invloed van de nieuwe burgemeester. En er is geen mogelijkheid om hierover te discussiëren. We gaan naar de vaststelling van de agenda. Mijnheer Huisman. -Dank u, voorzitter. Ik zie voor de volgende raadsvergadering een amendement aankomen, maar dat terzijde. Ik ben altijd blij met publiek, maar ik zie dat hier ook vertegenwoordiging is van de Vliekotter. Die wordt pas bij agendapunt 10 behandeld. Ik zou willen voorstellen of we die na de rondvraag zouden kunnen behandelen. Dan laat ik het aan de vertegenwoordigers of ze daarna netjes blijven zitten of dat ze richting huis keren. Dat is mijn voorstel. Ja, lijkt mij een sympathiek voorstel. Ik kijk rond of de raad daarmee kan instemmen. Gaan we dat zo doen? Dat betekent dat we na de rondvraag eerst het stuk over de Vliekotter zullen behandelen. Mevrouw Visser, vaststelling. Dank u wel, voorzitter. Van de griffier van Terschelling hebben we de motie Waddenveren, zoveel meer dan een overtocht, een levensader van levensbelang, levenslang ontvangen. De PvdA PRO Texel zou deze motie op de agenda willen zetten, omdat wij herkennen dat een goede verbinding met de overkant voor een eiland van levensbelang is. Het is daadwerkelijk die levensader.

Wij hebben op Texel met TESO een hele andere situatie dan de Friese Waddeneilanden. Texels eigen stoombootonderneming is een betrouwbare onderneming die, zoals de naam al aangeeft van de Texelaars is. En ook bij ons wordt het onrustig als het vervangen van de bruggen wederom wordt uitgesteld. En als de bruggen in netten gehesen moeten worden, omdat er brokken beton naar beneden komen. Gezien het belang willen wij alle Friese Waddeneilanden succes wensen bij de concessiegesprekken. In de motie van Terschelling staat in de oproep dat alle waddeneilanden hierbij gebaat zijn. Gezien de goede contacten van de eilanden onderling

en het vaak samen optrekken richting Den Haag, is dat niet verwonderlijk. Voordat we deze motie als bespreekpunt op de agenda zetten, zou ik graag aan het college willen vragen of er al contact geweest is met het college van de andere eilanden. Weten zij meer weten over de stand van zaken rond die concessies? Dat is goed. Als u mij toestaat, doe ik dat nu dan namens het college. Er is uitvoerig contact geweest, ook over de concessies die plaatsvinden. Wat met name de Friese Waddeneilanden aangaat. Daar hebben we uitvoerig met elkaar contact over gehad. We hebben daar ook onze steun voor uitgesproken. En er is ook een uitgebreide brief richting Tweede Kamerleden gegaan ter voorbereiding op het debat over de Wadden en het debat openbaar vervoer. Waar ook een grote passage stond over dit onderwerp. Die hebben wij mede-ondertekend. Dus ook al gaat het ons niet direct aan, hebben we onze steun nadrukkelijk uitgesproken. -Dan is het niet nodig om hier een bespreekpunt van te maken. Komt die wat ons betreft niet op de agenda. -Prima, dank. Doen we het zo. Dan kijk ik rond. Kunnen we de vaststelling met de wijziging, voorgesteld door de heer Huisman, op deze manier vaststellen? Dat is het geval. Dan gaan we naar punt 4 op de agenda. De rondvraag. Kan ik iemand het woord geven? Het is niet verplicht. Nee, goed.

Dan gaan we naar wat oorspronkelijk punt 10 op onze agenda was: de tijdelijke huisvesting voor de Vliekotter. Daarop zijn geen moties of amendementen ingediend. Dus we kunnen dat stuk, het voorstel zoals het college dat gedaan heeft, integraal bespreken. Wie daarover? Ik zie de heer Huisman en de heer Lely. In die volgorde. Mijnheer Huisman, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. De wethouder heeft de tip van VVD Texel voor de mogelijkheid van het aanschaffen van portacabins voor het tijdelijk onderbrengen van de scholieren van de Vliekotter omarmd. Met daarachter het idee dat de verbouwing of de aanbouw vlot zou kunnen verlopen. En die portacabins zouden dan aansluitend kunnen worden ingezet bij overige lagere schoolgebouwen waar nog een duurzaamheidsslag wordt gemaakt. Wij hebben naar aanleiding van de Commissie de conclusie getrokken dat op de beantwoording van de wethouder een amendement of motie niet nodig is. Neemt u dit inderdaad mee en kijkt u of dit een van de betere oplossingen is? En zo ja, wilt u ons dan te zijner tijd over de uitkomsten informeren? Mijnheer Van de Belt. -Dank u, voorzitter. De suggestie van de VVD in de Commissie nemen wij ter harte. We zullen kijken of koop in plaats van huur een optie is. Of dat een slimme actie is, hangt van diverse factoren af. Dat zult u begrijpen. -Dat klinkt als een toezegging. Mijnheer Lely, ga uw gang. -Dank u, voorzitter.

Blij dat het nu geregeld is. De heer Huisman heeft de vraag al gesteld en beantwoord voor de eerste ronde. -Hartstikke goed. Komen we daarmee aan het einde van de eerste ronde. Kijken of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik schat in van niet. Kunnen we dit voorstel naar stemming brengen? Gaan we dat doen. U kunt nu stemmen. Het voorstel is met algemene stemmen aanvaard. Ik kijk richting publieke tribune. Het werd een kortere avond dan u verwacht had. U bent van harte welkom om te blijven.

Gaan wij verder naar punt 5 op onze oorspronkelijke agenda. Het plan van aanpak inwonersberaad. Daarop is een amendement ingediend. Mijn voorstel is om eerst het stuk zelf te bespreken en daarna het amendement apart te behandelen, omdat het iets specifieks toevoegt aan het voorstel. Kunt u daarmee instemmen? Doen we het zo. Dan in eerste termijn. Dus algemeen over het raadsvoorstel, plan van aanpak. Mijnheer Huisman zie ik, mijnheer Kooiman. We doen alles in een keer. U kunt vragen aan het college stellen, maar u mag ook uw opvatting over het stuk meteen meegeven. Dus ik heb Huisman, Kooiman, mijnheer Lely, mevrouw Koot en mevrouw Van de Wetering, de heer Rutten en mevrouw Dros. Eigenlijk allemaal. Mijnheer huisman u was het eerst, ga uw gang. Dank u, voorzitter. Ik ga toch met een aanvullende vraag starten. Die heeft betrekking op de bijeenkomsten die georganiseerd gaan worden in het burgerberaad. Worden die bijeenkomsten openbaar en is de pers ook welkom? -Dank u wel. Mijnheer Kooiman. -Ik heb geen vraag, maar mag ik wel inhoudelijk? Het is volgens mij inwonersberaad. Laat ik het daarop houden. In december 2023 hebben wij de kaderstellende notitie vastgesteld. Daar heeft Hart voor Texel niet in meegestemd. Het zal u niet verbazen dat we dat ook voor dit advies niet doen. Inwonersberaad, een gewogen loting. Leeftijd, gender, postcodegebied, opleidingsniveau.

Daar wordt op geselecteerd. Wij vinden het instrument veel te groot voor Texel. Het is ook in Nederland nog niet op zoveel plekken gedaan. Volgens ons zijn er vele andere manieren om de mening van de inwoners te peilen. Dat is veel goedkoper. Dat hoeft geen 270.000 euro te kosten. Bovendien worden minimaal 60 mensen geselecteerd voor dit inwonersberaad. Dat is onder een half procent van de totale bevolking. De voorstellen die worden gedaan in het burgerberaad worden in principe door de raad overgenomen, maar ze kunnen het ook naast zich neerleggen. Wij vinden dat er op het gebied van energie al heel veel wordt gedaan door inwoners van Texel. Dus wij kunnen met dit voorstel niet instemmen. Dank u wel, mijnheer Rutten. Dank u, voorzitter. Allereerst hopen we dat deze manier van loten volgens deze criteria een representatieve steekproef gaat opleveren. We hadden daar wat kritische opmerkingen over. We gaan afwachten wat eruit komt. We hopen van harte dat de wethouder gelijk heeft. We hebben ooit een grote ambitie neergelegd als Texel op het gebied van energie. Die hebben we nooit waargemaakt. Dus we hebben nog iets te doen. Aan de slag gaan en de burgers daarbij betrekken, daar kunnen we als CDA achter staan. We zijn steeds kritisch geweest op dit instrument en hoe het ingezet gaat worden. En dat zullen we blijven. Zoals ik in de Commissie al heb gezegd.

Wij gaan de wethouder echt kritisch volgen op de vraag of de deelnemers van het inwonersberaad echt iets te kiezen hebben of dat we op bepaalde punten klem zitten of onszelf klemgezet hebben. Als we de inwoners beraad gaan houden, dan moeten de inwoners ook alle vrijheid hebben om de keuzes te kunnen maken die zij juist achten. Dus dat zal voor ons in het hele traject het belangrijkste thema blijven. -Dank u wel. Mijnheer Lely. Dank u wel, voorzitter. Het is een heel oud systeem.

Ik ken het al van 2.500 jaar geleden. Dat is een ander gebied. Wij vinden het een prima idee om de bewoners op andere manieren erbij te betrekken. Buiten dit huis wordt wel gesuggereerd dat het een soort referendumachtig iets is. Dat is het niet. Het is duidelijk een peiling van de mensen. Er wordt mee gediscussieerd. Er wordt een zo breed mogelijke groep gevraagd. Die worden geïnformeerd. Er wordt gediscussieerd. En die geven ons zo goed mogelijk advies. In dit geval over energie. Dus wij zijn heel blij dat dit naar voren komt. Dat we dit goed gaan bespreken met een selectie van de inwoners. En ik hoop dat dit instrument vaker zal worden gebruikt. Het lijkt ons dat het het vertrouwen in de politiek zou kunnen verbeteren, omdat er een stuk meer inspraak en gerichte inspraak komt. Dank u wel. -Dank u wel, mijnheer Lely. Mevrouw Koot. Voorzitter, doe het goed of doe het niet. Dat is het uitgangspunt voor het houden van een inwonersberaad in de kaderstellende nota. Het gekozen onderwerp: hoe blijft Texel voorzien van voldoende energie? Dat is naar onze mening niet geschikt voor een inwonersberaad. Eén: het is geen vraagstuk waar de politiek niet uitkomt. Er zijn wel degelijk politieke keuzes gemaakt, gebaseerd op de meerderheid in de gemeenteraad. Namelijk geen zonnepanelen op agrarische grond, geen grote windmolens op Texel.

Het gaat dus niet over een vraag waar de politiek niet uitkomt. Eén van de redenen om een inwonersberaad te houden. Twee: er is een recent onderzoeksrapport van Royal Haskoning omtrent energie op Texel. Getiteld: systeemstudie Texel. Hierin staan de feiten benoemd en wordt de bandbreedte aangegeven voor mogelijke oplossingen. Het is onwaarschijnlijk dat een inwonersberaad met oplossingen komt waar nog niet aan gedacht is. Drie: het is niet mogelijk een representatieve afspiegeling van de inwoners te verkrijgen. Het energievraagstuk staat al jaren op de agenda van de politiek. Er is uitgebreide participatie via de RES geweest. En via de diverse media is al jaren volop discussie gevoerd. In een kleine gemeenschap zoals Texel is de kans reëel dat een minderheid bepalend gaat worden in een steekproef van slechts 80 tot 100 personen. Deze drie punten overziend zegt GroenZwart: doe het niet. We zullen tegenstemmen. En om eerlijk te zijn, heb ik, gezien het verloop van het gebeuren, het negeren van de drie punten die ik net genoemd heb, het gevoel dat de Texelse samenleving op deze manier een kunstje wordt geflikt. Dat klinkt negatief en dat is ook zo bedoeld. Dank u wel. Mevrouw Van de Wetering. -Dank u. Ik kan het niet laten om in mijn stukje een aantal punten mee te nemen die mijn buurvrouw net aanstipte. Wij vinden het juist lef om via een inwonersberaad meningen te peilen.

Je doet als raad namelijk nogal wat. Je zet een vraagstelling uit bij je inwoners en je hebt het lef om het antwoord van hen af te wachten. En mevrouw Koot, u heeft dat antwoord nog niet gehoord. U heeft nog niet meegemaakt hoe dit proces gaat. Hoe kunt u bij voorbaat al zeggen dat het een klein groepje mensen gaat worden, die niet representatief zijn voor onze samenleving? Ik vind dat te kort door de bocht. Ik vind dat je juist het vertrouwen moet geven. Ik ben het wel eens met het CDA. Ik wil ook dat ze de vrijheid hebben

om die keuzes te kunnen maken. Oprecht. GroenZwart zegt dat we al beleid hebben vastgesteld. Geen grote windmolens op Texel. Ik hoop dat de Wokkels nog wel op tafel kunnen komen en kleine windmolens. Zo lust ik er nog wel een paar. Ik denk dat de oplossingen waar zij mee komen u zouden kunnen verbazen. Op zijn minst is het principe van een inwonersberaad de moeite waard om te proberen. Als zij een kant op denken waar wij niet aan hebben gedacht, is dat welkom. En het is de stem van onze inwoners. Dus wat D66 betreft een volmondig ja, mits ze de vrijheid hebben om daadwerkelijk in alle vrijheid te kunnen denken. Dank u wel. Dit was naar aanleiding van het betoog van mevrouw Koot. Ik zag anderen die daarop wilden reageren. Dat wil ik toestaan. Ik zag de heer Zegel en de heer Rutten. Klopt dat? En mijnheer Lely. Mijnheer Rutten als eerste. -Dank u, voorzitter. Ik hoor de fractie van GroenZwart zeggen dat het niet mogelijk is om een representatieve steekproef te krijgen. Waarom is dat onmogelijk? Waar baseert u dat op? -Mevrouw Koot. -Dat heb ik uitgelegd in mijn betoog. Als u goed geluisterd had, had u gehoord dat dat komt, omdat dit onderwerp al tien jaar lang onderwerp van discussie is op het eiland. Er ligt al een goed feitenrelaas. Er gaat zich een kleine groep aanmelden om mee te doen aan dat inwonersberaad.

Het is heel reëel dat het een kleine groep is die al sterk een mening en kleur heeft en daarmee voor een meerderheid gaat bepalen wat er moet gaan gebeuren. -Mooi dat we tegenstellingen en een politiek debat hebben. Dat betekent wel dat u extra moet letten op spreken via de voorzitter. Dus daar ga ik wat strenger op zijn. Mijnheer Zegel, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Ik wil alleen reageren op mevrouw Koot. Het inhoudelijk gedeelte laat ik aan mevrouw Dros over. Mevrouw koot zegt dat dit geen onderwerp is waar de politiek niet uitkomt. En noemt vervolgens twee onderwerpen die in de gemeenteraad de afgelopen jaren zijn gepasseerd. Heeft mevrouw Koot het stuk wel gelezen? Hier gaat het niet over. Ik wil mevrouw Koot erop wijzen dat dit een veel groter vraagstuk is dan wel of geen zonnepanelen of windmolens op een bepaalde locatie op Texel. En dat dat ook geen antwoord zou zijn op de vraag die gesteld gaat worden. Hoe lossen we het energievraagstuk voor Texel in de komende jaren op? En aanvullend daarop. Een burgerberaad is geen steekproef. -Mevrouw Koot. Ook u wil ik verwijzen naar wat ik gezegd heb. Ik heb gezegd dat er wel degelijk politieke keuzes zijn gemaakt, bijvoorbeeld die twee dingen die u zelf net constateerde. Die de heer Zegel constateerde. -Dat er ook weinig bandbreedte is voor de mensen om zelf nog een briljant idee te presenteren.

Wat ik aan wil geven is dat dit onderwerp niet geschikt is om een inwonersberaad te houden. Dus mocht men toch graag een inwonersberaad willen houden, kies dan een ander onderwerp. Dit onderwerp valt om de door mij genoemde redenen af. Mijnheer Zegel, nog één keer. Ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Nogmaals de vraag of mevrouw Koot het stuk gelezen heeft. Daar staat duidelijk in dat inwoners juist worden uitgedaagd om buiten bestaand beleid en buiten bestaande kaders te denken. En dat ze alle ruimte krijgen om die adviezen voor te leggen aan ons als raad. En of dat nou betekent dat zonnepanelen op een bepaalde locatie wel of niet weer op tafel komen,

dat is aan dat inwonersberaad. Dat is niet aan ons. Mevrouw Koot, tot slot hierop. -Daarom heb ik helaas aan het einde met de wat negatieve woorden moeten besluiten. Dat ik het gevoel heb gekregen dat met dit door de coalitie gewenste inwonersberaad de gemeenteraad en daarmee de inwoners van Texel een kunstje wordt geflikt. Er zijn wel degelijk keuzes gemaakt. Op deze manier is er een situatie ontstaan. Nee hebben we, ja kunnen we nog krijgen. En dat gevoel overheerst. Het is een gevoel. -Ik kan me voorstellen dat dit leidt tot een nieuwe interruptie, maar we gaan nu door. U heeft twee interrupties gehad. Mijnheer Lely, ga uw gang. Dank u, voorzitter. Niet representatief is kolder. Representatief zijn, is een gedeelte van de burgers dat uitgekozen is. Dat heeft niets met de vraagstelling te maken. Dat is iets heel anders. Er wordt over gediscussieerd. Wij zijn ook vijftien mensen. Zijn wij dan representatief? Daar heeft de kiesgerechtigde bevolking over kunnen stemmen. Dan zouden wij ook niet representatief zijn. Ik voel me in mijn kuif gepikt, door te zeggen dat de coalitie de mensen een kunstje flikt. Terwijl het een raadsbesluit is. Misschien dat u dat doet, ik weet het niet, maar ik ben niet iemand die hier zit om kunstjes te flikken. Dank u. Dank u wel. Daar zat geen vraag in. Dit is in reactie op de bijdrage van mevrouw Koot. Mevrouw Visser.

-Ik zou mevrouw Koot willen vragen om zich te verdiepen in het inwonersberaad wat in Ierland is gehouden. Dat ging over abortuswetgeving. Als er ergens veel beleid op is, dan is het op abortuswetgeving. Als er al politiek gekleurde mensen aan tafel schoven, omdat iedereen er een mening over had, dan was het wel bij het onderwerp abortuswetgeving. En juist dat inwonersberaad bracht verrassingen. Dat bracht de mensen weer bij elkaar. En dat bracht een oplossing voor het probleem. De politiek op Texel heeft geen oplossing, omdat er windmolens zijn weggestemd, omdat er meningen zijn over allerlei andere oplossingen. Daarom is het juist goed om burgers met elkaar in overleg te laten gaan, zich te laten inlezen door iedereen die er verstand van heeft. En hen met een plan te laten komen. Los van het staande beleid. En dan als raad te kunnen concluderen dat er een oplossing ligt waar we iets mee kunnen. Omdat de politiek er zelf op Texel helaas niet uitkomt, maar we allemaal over 20, 40 jaar graag voldoende energie willen hebben. -Mevrouw Koot, tot slot. Ook hier wil ik graag op reageren. Het punt is dat er een uitgebreide participatie is geweest via de RES. Daar is enorm veel energie in gestoken. Daar is enorm geprobeerd de inwoner mee te laten praten. En op die manier is er dus wel degelijk inbreng vanuit de inwoners geweest.

Daar wandelt u nu even overheen en doet alsof de inwoners nooit om hun mening is gevraagd. -Daar wandelt mevrouw Visser wat u betreft omheen. Mevrouw Visser, ga uw gang. Ik ben het ontzettend met u eens dat we bij de RES geprobeerd hebben om de inwoners erbij te betrekken. En ik ben ook met u eens dat het heel goed gelukt is. Met de RES hebben wij in 2040 niet voldoende energie op Texel. Dus er ligt naast de RES ook nog een probleem. -Dank u wel. Is dit nog een keer in reactie op mevrouw Koot? U gaat nu in reactie op mevrouw Visser? -Voorzitter, in aanvulling

op mevrouw Visser. Wat de Partij van de Arbeid stelt, klopt. Alleen wordt vergeten dat de RES een heel strak kader had van wat wel en niet mocht. En dit geeft een veel breder kader. Dat moet wel meegewogen worden. -We gaan het niet over de RES hebben vanavond gelukkig. Mevrouw Van de Wetering u reageerde, maar u heeft ook uw eigen inbreng in één keer gedaan. Daar ben ik heel gelukkig mee. Klopt dat? Heel goed. Dan gaan we nu naar de inbrenging van mevrouw Dros, namens GroenLinks. Ga uw gang. -Dank u wel voorzitter. Wij denken dat er wel degelijk een belangrijk politiek onderwerp voorligt. Een nieuw democratisch instrument in de vorm van een inwonersberaad. We vinden het prima als dat daarvoor gebruikt kan worden. We kunnen haast niet wachten om dat tot uitvoering te brengen. En niet in de laatste plaats om er ook veel van te leren voor eventuele andere situaties. Ik vind de bewoordingen die mevrouw Koot eraan geeft jammer. Het lijkt wel of ze bang is dat er uitkomsten van het inwonersberaad komen die haar mogelijk niet bevallen. Dat is mijn bijdrage. -Ik kan me voorstellen dat dit een nieuwe reactie oproept. Mevrouw Koot, ga uw gang. Dat is een onterechte conclusie. Het enige wat ik heb betoogd, is dat dit onderwerp niet geschikt is voor een inwonersberaad. Dit debat hebben we gevoerd. Ik ga nu verder. U bent klaar met uw eigen inbreng, mevrouw Dros? U wilt hierop reageren.

Dat begrijp ik. -Ik wilde een afrondende opmerking maken over mevrouw Koot. Als u mij dat toestaat. -Heel kort. Dat wij hierover van mening verschillen. -Dat is mijn conclusie ook. Mevrouw Van der Werf, namens Texels Belang. Ga uw gang. Dank u, voorzitter. Het is een feit dat het voor ons allemaal nieuw is. Voor velen spannend en anderen zijn er sceptisch over. Dat kan, maar laten we dit eerst doorlopen. Kritisch zijn mag. Texels Belang wil graag de deelnemers van het inwonersberaad serieus nemen. Laten we dat alsjeblieft Texel-breed doen. Voor de sceptici en alle overige Texelaars. Googel eens op gemeente Maastricht, rapportage burgerberaad. Hoewel het een ander onderwerp betreft, kan men lezen hoe dat verloop van het burgerberaad daar is gegaan. Dank u wel. Mijnheer Hoogerheide, ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Ik wil proberen het anders aan te vliegen. Ik ben blij dat ik leef in een open samenleving. Ik ben blij dat ik leef in een democratische samenleving. Daar worden geen kunstjes geflikt. De inwoners van Texel zijn mondig genoeg. Ze steken hun mening nooit onder stoelen of banken, maar helaas is dat meestal op een verjaardag. Geeft ze nu eens de kans om in een setting wel die mening goed te geven. Volgens de democratische richtlijnen. Zoals we met elkaar hebben afgesproken. Angst is de slechtste raadgever die er kan zijn.

En om met Johan Cruijff te eindigen: "Niet geschoten is altijd mis." Dank u wel. Daarmee komen we aan het einde van de eerste termijn. Kijk ik in de richting van de heer Kieft, om te reageren op de eerste termijn. We zijn van Ierland, naar Maastricht, naar een Texelse verjaardag gegaan. Ga uw gang. -Dit zijn dynamische thema's, voorzitter. Interessant. Ik heb één vraag gesignaleerd bij mijnheer Huisman. In de stukken staat dat de bijeenkomsten niet openbaar zijn, omdat de inwoners alle vrijheid moeten hebben om te twijfelen en hardop met elkaar van gedachten te wisselen en elkaar te overtuigen. Dus dat is één.

De vraag of er pers bij is en onder welke condities, bepaalt het inwonersberaad zelf aan het begin van de cyclus. Dus dat zijn twee heel concrete antwoorden op uw vraag, voorzitter. Ik neem ook even de vrijheid om iets te vinden van een kunstje flikken. Wie flikt hier een kunstje? Mevrouw Koot negeert het feit dat de RES ging over opwek van duurzame energie. U heeft het Royal Haskoningrapport niet goed gelezen. De vraag is inmiddels veel urgenter dan destijds. Het gaat over de vraag hoe Texel blijft voorzien in voldoende energie. Dit gaat niet over duurzame energie. Dit gaat over voldoende energie. Dat is een open vraagstelling aan het inwonersberaad, aan de inwoners van Texel. Dus als u suggereert dat dit een kunstje is, dan vraag ik me af wie hier, wie een kunstje flikt. Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede algemene termijn, voordat we het amendement bespreken? Ik zie mijnheer Huisman. Ga uw gang. Dank u, voorzitter. Wat mij betreft doet u te boos tegen mevrouw Koot, want zij verwoordt wel wat een deel van de Texelaars voelt over dit onderwerp. Ik wil u bedanken voor uw antwoord. Ik vraag me meteen hardop af hoe het democratische proces hiermee is gediend. En ik vrees dat beïnvloeding door procesbegeleiders zwaar op de loer ligt. En wat mij betreft, voorzitter, het is geen vraag. Ik vind het een zorgelijke constatering.

En als u me toestaat, dan wil ik meteen naar mijn eindconclusie. De beantwoording van de wethouder op de vragen gesteld door ons Commissielid de heer Albers stemt ons niet tevreden. Een representatief aantal deelnemers van 150 ziet u niet zitten. En u houdt vast aan een minimum aantal deelnemers van slechts 60. En daar wil PvdA ook nog een andere verdeling op toepassen qua leeftijd. Hoe dan? En wat voor VVD al helemaal te ver gaat, is om bij voorbaat al te tekenen bij het kruisje, zoals de wethouder voorstelt. Dat gaat VVD Texel niet doen. U stelt dat adviezen als zwaarwegend moeten worden beschouwd en in principe overgenomen dienen te worden, als het aan de randvoorwaarden voldoet. Wij nemen ons werk als raadslid serieus. En als we de uitkomsten van dit burgerberaad nog meemaken in deze raadsperiode, zullen we de uitkomsten aandachtig bestuderen, maar wel een eigen afweging maken. Wij tekenen niet vooraf bij het kruisje. Wij zijn niet heel erg enthousiast, maar dat zal geen verrassing zijn. Wat mij betreft was de inbreng in de Commissie van mevrouw Dros van GroenLinks, dat is mij bijgebleven, de woorden: burgerberaad doe het niet. Dat advies consequent blijven volgen. Wij verwachten teleurgestelde deelnemers aan het project, waar het geld niet op lijkt te kunnen. En we delen het enthousiasme van een meerderheid van de raad niet. Dank u wel. U bedankt.

U adresseert mevrouw Dros en die wil daarop reageren. Ga uw gang. -Ik word verkeerd geciteerd. Volgens mij heb ik gezegd: doe het goed of doe het niet. En we willen het natuurlijk goed doen. Daar zijn we mee bezig in de voorbereidingen tot dit plan van aanpak. Mijnheer Huisman laat het bij deze subtiele nuancering zitten, begrijp ik. Mijnheer Lely, ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Goede raad is duur. Het verbaast me dat dat de VVD zo voor democratie is en in democratische voorstellen dan toch zo kritisch benadert. Wij gaan er wel voor. Wij willen graag het democratische gehalte verhogen. Met mensen uit de samenleving praten, ze van informatie voorzien

en laten kijken naar zeer urgente vraagstukken. Waar ze allemaal mee te maken krijgen. En wij willen nog een klein amendement doen, maar dat zal iemand anders uit onze fractie straks naar voren brengen. Juist om voor de toekomst zo gedragen mogelijke oplossingen te gaan zoeken. En daar is dit een prima instrument voor. Dank u. Dank u wel. Dat voelt als een heel natuurlijk bruggetje, maar dat is het nog niet. Mevrouw Van de Wetering, ga uw gang. Ik denk aan wat de heer Huisman zei: u bent een liberaal. En daar zit ik mee in de knoop, wat betreft het inwonersberaad. Als we liberaal zijn, dan geven we de vrijheid juist aan. En in dit geval zegt u eigenlijk: dat wil ik niet. Dus kunt u mij die helder schetsen? -Mijnheer Huisman, ga uw gang. Voorzitter, dank u wel. Volgens mij hebben we twee jaar geleden verkiezingen gehad. Hebben we dat over twee jaar weer. Wij zijn gekozen vertegenwoordigers. Nogmaals, ik neem mijn werk serieus. Volgens mij zijn er andere instrumenten om mensen te betrekken bij bepaalde onderwerpen. Deze aanpak zien wij niet zitten. Dit gaat teleurstelling opleveren. En het kost een bak met centen. Belachelijk. -Mevrouw Van de Wetering. Ik hoop dat u straks ongelijk heeft. Wat dat betreft staan we er echt anders in. -Dank u wel. Dan rond ik daarmee de tweede termijn af. We maken de overstap richting het amendement van de Partij van de Arbeid.

Ik kijk in de richting van de heer Hercules, namens de Partij van de Arbeid als indiener. Voorzitter, deze manier van behandelen is interessant. Eerst het hoofdvoorstel en dan het amendement. Dan weet ik dat ik me tot een aantal partijen niet hoef te richten. Richt ik me tot het CDA, Texels Belang, GroenLinks en D66. Wij zijn als PvdA PRO Texel wel erg enthousiast over de vraagstelling en het inwonersberaad. Ook al is de uitkomst niet zo zeker. Dat vinden wij juist spannend. Wie weet wat dat gaat brengen. De vraagstelling die gaat over de energiezekerheid in de toekomst. En daarom vinden wij dat ook de mensen die meer van die toekomst gaan meemaken, namelijk de jongeren onder de 30, een zwaarder gewicht moeten krijgen in dit inwonersberaad. En daarom hebben wij dit voorstel. Er wordt op gender, op leeftijd, op postcode en op opleiding geselecteerd. Daaruit wordt een zo goed mogelijke afspiegeling van de Texelse samenleving geprobeerd te maken, die in het inwonersberaad komt. Wij vinden dat jongeren dubbel zo belangrijk zijn. Dubbel moeten tellen in dit inwonersberaad. En vandaar ons wijzigingsvoorstel voor het besluit. Dat de criteria voor gewogen loting leeftijd zijn, gender, postcode en opleidingsniveau.

Waarbij voor het criterium leeftijd geldt dat de groep van 16 tot 29 jaar, het eerste cohort, voor zover mogelijk, daar geven wij het college ruimte in, dubbel vertegenwoordigd moet zijn. Ik ben benieuwd naar de mening van CDA, Texels Belang, GroenLinks. Ik ben niet benieuwd naar meningen van de andere partijen, want die zijn toch al tegen. Die hoef ik niet te horen. Andere partijen zijn wel van harte uitgenodigd om toch hun opvattingen over dit amendement te geven. Voeg ik voor de zekerheid toe. Ik kijk even rond. Ik zie de heer Soyer, mevrouw Koot, de heer Rutten, mevrouw Van der Werf en mevrouw Van de

Wetering. Mijnheer Soyer, ga uw gang. -Dank u wel, voorzitter. Ik heb deze vergadering en in de Commissievergadering gestoeid met het begrip steekproef en afspiegeling van de Texelse samenleving. En uiteraard is het geen steekproef, want dan zou je er veel meer moeten hebben. Dan zit je bijna rond de 1.000. Het gaat dus over een afspiegeling van de Texelse samenleving. En daardoor was ik in eerste instantie heel erg, maar dan ook heel erg negatief over dit voorstel. Dit doet wat met de afspiegeling. Het is dan geen afspiegeling meer. Het is een gewogen afspiegeling. Toen ik dus begreep, laten we uitgaan van 100 deelnemers en niet van 60. Als er 100 deelnemers zijn, dan zijn er maar 10 mensen van onder de 30. Dat vind ik weinig en heel jammer, omdat deze groep in ieder geval het langste de problemen van de energiezekerheid gaan meemaken. Dus ondanks het feit dat die afspiegeling geweld aangedaan wordt, ben ik toch voor dit amendement. Dat zou betekenen dat er 20 jongeren aan deelnemen. En dan zijn er nog 80 ouderen bij. Dus die ouderen zullen zichzelf best wel goed in de kijker kunnen spelen. Dus dat is de reden waarom ik meega met dit amendement. Mevrouw Koot, ga uw gang. -Dank u. Mijnheer Hercules u mag uw oren even sluiten als u mijn inbreng niet wilt horen. Dan heb ik nog een amendement.

Met dit amendement, zal ik u eerlijk vertellen, is mijn wantrouwen over het instrument inwonersberaad bevestigd. Dit amendement heeft de doorslag gegeven, waarom ik tegen de aanpak zal stemmen. Mijn wantrouwen over het instrument inwonersberaad wordt bevestigd. Kennelijk weegt de inbreng van sommige deelnemers zwaarder dan die van andere. Kennelijk is de getalsverhouding ook van invloed op de uitkomst van het inwonersberaad. Terwijl in de kaderstellende notitie duidelijk gesteld wordt dat het een consensus streven is. Dus de mensen gaan open en eerlijk met elkaar praten. De argumenten komen op tafel en dan komt er een, voor zover mogelijk, door iedereen gedragen uitkomst. Daarin is niet van belang of er twee keer zoveel jongeren zitten of helemaal geen ouderen meer. Dus het feit dat met dit amendement meteen gesleuteld wordt aan de samenstelling van de groep, maakt voor mij het instrument inwonersberaad een heel moeilijk instrument. -Dank u wel. Mevrouw Van der Werf. Dank u, voorzitter. Eerst naar mijnheer Soyer, want die maakte net een foutje, want die 10 personen, dat is als er een inwonersberaad is van 60 personen. Dus bij 100 personen is het een ander getal. Vindt de portefeuillehouder dit noodzakelijk? Dank u wel. We gaan aan het eind van deze termijn richting het college. Dan heb ik tot slot, mevrouw Van de Wetering, in reactie op het amendement.

-Ik had ten eerste dezelfde fout opgemerkt als mevrouw Van der Werf, maar dat is een rekenfoutje. Dat maakt niet uit. Ik begrijp mijnheer Soyer wel. In eerste instantie had ik ook: nee. En ik begrijp mevrouw Koot daarin ook. Als je dan een inwonersberaad hebt, dan moet je die afspiegeling van onze inwoners zo goed mogelijk benaderen. Aan de andere kant doen wij op het eiland ontzettend ons best om jongeren juist vast te houden. We vergrijzen als ik weet niet wat. Dus is ons eiland dan representatief op dit moment?

Is dat wat we willen? Dus in dat opzicht begrijp ik de uitgangspunten van mijnheer Hercules wel. We willen juist een jonger eiland en we hebben, ik hoor er ondertussen ook bij, grijs haar. We hebben te veel ouderen. Dus ik begrijp hem wel. Mijnheer Rutten, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Op een vergrijzend eiland zal de stem of het aantal jongeren niet zo groot zijn in een representatieve steekproef. Dus daarin begrijp ik het idee van de PvdA PRO Texel wel. Om de mensen met nog veel toekomst voor zich meer te betrekken. Verdubbelen levert wel een flinke verschuiving op in de samenstelling. Dus ik kan het voorstel volgen. Ik vind het sympathiek klinken, maar verdubbelen vind ik heftig. Dus het CDA is er nog niet uit. -Dank u wel. Dan ga ik naar het college. Mijnheer Kieft, ga uw gang. Voorzitter, dank u wel. Eén concrete vraag van mevrouw Van der Werf. Vindt het college dit noodzakelijk? Nee, het college vindt het niet noodzakelijk, maar het college vindt de redenering politiek wel goed te volgen. Dat is door mevrouw, Astrid wat is je achternaam? Mevrouw Van de Wetering. -Sorry, mevrouw Van de Wetering, maar door de heer Hercules daaraan voorafgaand ook al uitvoerig toegezegd. Wij doen ons best op dit eiland om de jeugd te betrekken bij politieke issues. We weten dat een deel van de jeugd heel snel van het eiland af is, maar we hopen dat ze terugkomen.

Dus elke manier om ze te betrekken bij de toekomst van het eiland, heeft toegevoegde waarde. Dus noodzakelijk niet, maar politiek gezien kunnen wij dit heel goed volgen. -Heel goed. Een tweede termijn. Dan ga ik eerst naar de indiener van het amendement en daarna de anderen langs. Mijnheer Hercules, ga uw gang. Voorzitter, ik ga alleen reageren op de mensen die positief op het amendement hebben gereageerd. Het heeft geen zin om te reageren op mensen die tegenstemmen. Ik ben liever positief bezig. Ik ben blij dat dezelfde overweging heeft gespeeld in uw hoofden als bij ons. Is het wel eerlijk, om die afspiegeling van de bevolking ten gunste van jongeren te wijzigen? Zoals GroenLinks zegt: als je kijkt naar de absolute aantallen van jongeren onder de 30 die erbij zitten in zo'n beraad, dan is het heel erg mager. En het is gewoon een feit. Die mensen leven langer dan wij hier in deze raad met onze gemiddelde leeftijd. Onze voorzitter die is van mijn opmerking verschoond. Dus ik hoop dat u hier positief mee in wilt stemmen. En ik begrijp dat het college de vrijheid moet hebben. Alle mensen boven de 16 op Texel krijgen een brief. Dat is in nog geen enkel inwonersberaad gedaan in Nederland. Dat is heel breed uitgezet. We hopen dat er heel breed wordt gereageerd. En dat het college een luxeprobleem heeft. Dat we mensen moeten laten afvallen.

Wij willen in dit amendement ook de ruimte geven aan het college. Het belangrijkste is een goede afspiegeling. Probeer dubbel zoveel jongeren te betrekken in dit inwonersberaad. Ik denk dat het college daarmee voldoende ruimte heeft om dit amendement goed uit te voeren. -Ik

kijk rond voor een tweede termijn. Mijnheer Kooiman, zie ik. U wilt eerst reageren? Dan geef ik zo het college het woord. Dan ga ik door met mijn inventarisatieronde. Mijnheer Kooiman, mijnheer Hoogerheide, mevrouw Koot. Eerst naar het college. Mijnheer Kieft, ga uw gang. Voorzitter, ik ben in het vuur één opmerking vergeten. Het amendement van de Partij van de Arbeid doet een rekensommetje, in de laatste regel van de toelichting. Wat het college voor ogen staat, is 60 mensen, even van dat aantal uitgaand. Dat moet volgens de representatieve verhouding zijn. En als er meerdere jongeren zich aangemeld hebben, dan nemen wij de vrijheid op basis van dit amendement om dit op te plussen naar het dubbele aantal jongeren. Dus dan gaat het niet over 60, maar over 70 mensen. Zodat je de representatieve opbouw op dat punt niet verstoort. Je verbreedt hem aan de onderkant. -Goed om dit eerst af te maken. Mijnheer Hercules, ga uw gang. -Voorzitter, ik denk dat dat zelfs de tegenstemmers op dit amendement zou moeten kunnen ompraten. Ik denk dat het een goed voorstel is. Je zo goed mogelijk houden aan die representativiteit. En dan opplussen. Hopelijk dat er zoveel mogelijk mensen reageren, onder de 30 en boven de 30. Ik begrijp dat u het hier met elkaar over eens bent. Het is wel een amendement. Dus het staat zo niet in de besluittekst.

Als u hiermee uit de voeten kunt, vind ik het prima, maar het is niet wat er straks besloten wordt. Denkt u daar over na. Dat is mijn voorstel. Mijnheer Kooiman, ga uw gang. -Dank u wel. Wij als Hart voor Texel werden door de PvdA niet uitgenodigd om onze mening te verkondigen. Die hoefde u niet te weten. Mijnheer Hercules, als wij tegen dit voorstel, dit advies stemmen, sluit niet uit dat wij een mening hebben over het amendement van de PvdA. Als ik de gezichten hier tel, dan zal die ongetwijfeld aangenomen worden. Misschien heeft u ons wel nodig om dat amendement over de streep te trekken. Dus wij vonden het juist een heel goed amendement, om meer jongeren daarbij te betrekken. Het wordt toch aangenomen. Als daar toch nog invloed op uit kunnen oefenen. Kunnen we aan de onderkant zeggen: we doen meer jongeren of aan de bovenkant: we doen minder ouderen. Wij gaan mee met uw amendement. Dus misschien dat u dan een lichtelijk voordeel hebt en betrek ons voortaan weer bij de discussie. Dank u wel. -Dit zat erin. Mijnheer Hercules, ga uw gang. -Er gebeurt alleen maar waar ik op had gehoopt, mijnheer Kooiman. Ik ga bij mijn volgende behandeling en inbreng hetzelfde doen. Dan komt er waarschijnlijk meer uit dan ik had durven dromen. Dank u wel. -Mijnheer Hoogerheide, ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Ik ben positief over de jeugd, hoe zij betrokken is bij onze samenleving.

Ik heb er het volste vertrouwen in dat het amendement niet nodig is. Totaal overbodig. De jeugd laat zich wel horen. En ik heb er vertrouwen in. -Dank u wel. Mevrouw Koot. Voorzitter, als dit amendement aangenomen wordt, in de eerste de beste vergadering die we hebben over een inwonersberaad. Bent u het met mij eens eens als u dit doet, dat niet iedere inwoner gelijk is voor degenen die voorstemmen? En dat sommige belangrijker zijn dan andere? Ik ben sprakeloos. Dat in een gemeenteraad van de gemeente Texel er raadsleden zitten die dat durven te zeggen.

En op dat moment kwamen bij mij de woorden op: er wordt ons een kunstje geflikt. Een kunstje geflikt door een inwonersberaad te organiseren en vervolgens allerlei wegingsdingen gaan meegeven. "Die groep moet wel iets meer inbreng krijgen dan die andere groep." Dit gaat niet meer over democratie. -Mijnheer Hercules, heeft u behoefte daarop te reageren? Ik heb enorme behoefte om daarop te reageren. Ik vrees dat het dan uren zal duren. Haar logica raakt voor mij kant noch wal en is abracadabra voor mij. Ik denk dat het geen zin heeft om erop te reageren. U heeft zo'n negatieve insteek over dit verlengstuk van democratie. Het heeft geen zin om daarover te spreken. U bent in beginsel misschien wel positief over inwonersberaad. Misschien dat we daar op een ander moment langer over kunnen spreken. -Dan sluiten we daarmee de beraadslaging over het amendement af. Ik voorzie een kleine tekstuele wijziging. En dan stel ik voor dat we allemaal in de zaal blijven en zoveel mogelijk blijven zitten. Dat we 2 minuten de tijd nemen om die wijziging goed op papier te zetten. Ik heropen de vergadering en vraag alle raadsleden aan te schuiven. Soms letterlijk. Ik geef het woord aan mijnheer Hercules. Ga uw gang. -Voorzitter, ik hoop dat de camera is blijven doordraaien. Dan heeft iedereen kunnen zien dat er geen achterkamertjes zijn op Texel, maar alleen één grote raadzaal.

Ik heb een rondje moeten doen om de wijzigingen in het amendement met andere partijen te bespreken. Die wijziging is als volgt. Ik lees hem in zijn geheel op. "De criteria voor gewogen loting zijn leeftijd, gender postcodegebied en opleidingsniveau. Waarbij voor het criterium leeftijd geldt dat de groep 16 tot 29 jaar voor zover mogelijk dubbel vertegenwoordigd moet zijn, als het aantal deelnemers boven de 60 uitkomt." En dat laatste deelzinnetje is de toevoeging ten opzichte van het eerdere amendement. Is dat voor iedereen helder? Mijnheer Hoogerheide. -Voorzitter, ik ben misschien te vroeg, maar ik wil een stemverklaring afleggen. -Op het amendement, begrijp ik. Dan gaan we dat zo meteen verzorgen. Dan stel ik voor dat we richting stemming gaan. Dan beginnen we uiteraard met dat amendement. Dan weet ik dat mijnheer Hoogerheide een stemverklaring wil afleggen. Ga uw gang. Dank u wel, voorzitter. Soms zie je dat je met een schorsing en goed overleg een beter resultaat krijgt. Dus je kunt nu voorstemmen. -Dank u wel. Breng ik daarmee het gewijzigde amendement: Jongeren dubbel zo belangrijk, van de Partij van de Arbeid, in stemming. Dat amendement is met 12 stemmen voor en 3 stemmen tegen aanvaard. Gaan we over tot het in stemming brengen van het totale plan van aanpak inwonersberaad 2024. Het geamendeerde plan van aanpak inwonersberaad 2024. U kunt nu stemmen.

Het voorstel is met 10 stemmen voor en 5 stemmen tegen aanvaard. Brengt ons bij stuk 6 van onze oorspronkelijke agenda, het Wandelnetwerk Texel. Ik kijk rond of er raadsleden zijn die hierover het woord willen voeren. Mijnheer Huisman. We doen alles in een keer. Mijnheer Huisman heb ik gezien, anderen? Mijnheer Lely heb ik gezien. In die volgorde. Mijnheer Huisman, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. In de Commissie heeft volgens ons de wethouder hopelijk

de zorgen over het betreden van groene paden in het broedseizoen weggenomen. En de wandelapp waaraan gerefereerd is, is mij bekend. Die speelt daar actueel op in, daar waar het Wandelnetwerk al is uitgerold. Dus wat ons betreft zijn daarover geen zorgen. En VVD Texel vindt het ook logisch dat we aansluiten bij het Wandelnetwerk, want zo maken we Texel voor de Texelaars en de toerist aantrekkelijk. Voor een sportieve activiteit in de buitenlucht. De kosten die daarmee gepaard gaan voor de gemeente, voor beheer en marketing, nemen we voor lief. We zitten op een rijdende trein en het is een succesvolle tool. Wat ons betreft een mooi initiatief. Waarin veel gebiedsbeheerders op Texel en de Texelse instellingen samenwerken. Dus een dikke plus. Dank u wel. Dank u wel. Mijnheer Lely, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Op het gevaar af dat ik als wandelaar voor eigen parochie preek. Fantastisch dat duidelijk wordt waar gewandeld kan worden. We hopen dat het geen hele bebording gaat worden overal. Je komt nogal wat bordjes tegen. Dat het netjes geïntegreerd gaat worden. Verder hopen we dat niet alle paden verhard gaan worden en voorzien van langs gelegen fietspaden. Dat is een ander dingetje. Het zal in ieder geval Texel als wandeleiland, wat het zeker is, op de kaart zetten. Dus in zoverre kunnen wij hier in meegaan, dank u. -Dank u wel.

Ik heb geen vraag gehoord, maar kijk toch even in de richting van het college of er behoefte is om te reageren. Mevrouw Van der Werf wilde nog iets namens de raad. Texels Belang, ga uw gang. -Dank u wel. Wij hebben nog twee vragen. Even kijken. In het stuk staat dat het gaat over een periode van 17 jaar. Komt er een tussentijdse evaluatie? Elke 3 jaar zou prettig zijn. En er staat een jaarlijkse indexering. Welke indexatie wordt hier opgenomen? -Commissievragen stiekem. Ik kijk naar de heer Kieft of hij toch antwoord heeft op deze vragen. Voorzitter, als de samenwerkingsovereenkomst getekend kan worden. Dat kan als u dit besluit genomen hebt. Dan gaan wij overleggen hoe dat in de toekomst zal gaan. Wij zullen daar het punt van evaluatie inbrengen. Het lijkt mij logisch dat je kijkt of alles is gegaan zoals beoogd en of het anders moet. Dus dat komt erin. De indexatie. Volgens mij hebben wij een afspraak dat de gemeenteraad een budget reserveert voor indexeren van alle begrotingsposten. Dit zijn de jaarlijkse bijdragen. Daar hoort dat bij. Dank u wel. Mijnheer Soyer, in tweede termijn. Ik ben vooral heel blij met de app die erbij hoort, want dan zijn de wandelingen die vanwege de broedtijd afgesloten zijn, niet meer zichtbaar. -Dank u wel. Ik kijk rond. We gaan richting stemming. Ik hoor een stemverklaring bij mevrouw Visser, ga uw gang. Dank u wel, voorzitter.

Ik vind het het uniforme van de paaltjes bij het Wandelnetwerk niet Texels. Ik ben trots op het feit dat wij als Texelaars niet uniform en dat we eigengereid zijn. Dit kleine bezwaar tegen het netwerk maakt niet dat ik niet in kan stemmen. Ik ben het met de raad eens dat het een mooie app is. Wij zijn een van de weinige gemeentes in Noord-Holland die daar nog niet op aangesloten zijn. Al met al is het een goed voorstel. -Dat was bijna een termijn, mevrouw Visser, in plaats van een stemverklaring,

maar vooruit. Andere stemverklaringen? Dan breng ik het raadsvoorstel Wandelnetwerk Texel in stemming. Het voorstel is met algemene stemmen aanvaard. Dan gaan we naar oorspronkelijk stuk 7 op onze agenda. De regiovisie sociaal domein kop van Noord-Holland 2024-2029. Ook hier geldt: we behandelen alles in één keer. Mochten er nog vragen zijn of algemene opmerkingen dan staat u vrij om dat te doen. Ik kijk rond wie hierover het woord wil voeren. Dat is niet aan de orde. Toch, mevrouw Visser, ga uw gang. Dank u wel voorzitter. Onze vergrijzende bevolking en de uitdagingen op de arbeidsmarkt maken dat we met zijn allen anders naar het sociaal domein moeten gaan kijken. We kunnen in de toekomst niet meer voor alle hulp terecht bij een loket. We moeten elkaar stimuleren om zelf hulp te vinden en elkaar helpen waar dat nodig is. In deze visie komt dat naar ons idee goed naar voren. Heel fijn ook dat er duidelijk gekeken wordt naar een zo lokaal mogelijke invulling. Dat is fijn, omdat wij graag op Texel zoveel mogelijk op het eiland terecht willen kunnen. Dat omdat we niet voor alles met de boot willen, maar ook omdat we dingen op Texel vaak goed regelen. Als ik kijk naar bijvoorbeeld Texels Welzijn en de Bolder, maar ook naar vrijwilligersorganisaties zoals onze lokale Voedselbank, stichting kerken en minima en Texel gezinnen, zie ik daar erg mooie voorbeelden van.

Het Texelse college heeft hier altijd oog voor. Ik wil de portefeuillehouder daarom feliciteren met deze regiovisie. Het is een visie die de kracht van samen op Texel verbindt met de kracht van samen in de regio. We kijken dan ook uit naar de uitvoeringsbesluiten. -Dank u wel. Anderen die over de regiovisie het woord willen voeren? Dat is niet het geval. De portefeuillehouder nog behoefte om ergens op te reageren? Dan stel ik voordat we het stuk in stemming gaan brengen. Mevrouw Koot, u wilt een stemverklaring? Ga uw gang. -Ik heb hier een stemming voor me staan. Kan ik mijn stemverklaring doen? Mijn stemverklaring is dat ik de wethouder wil complimenteren met de ambitie die hij in dit stuk gelegd heeft. Mijn twijfel is wel wat precies de kosten en baten gaan worden van de voorstellen. En dat de visie toch wel wat vaag is. Die opmerkingen weerhouden mij er niet van om voor te stemmen. Dank u wel. Hij was al in stemming. Dat had u gezien. De regiovisie is met algemene stemmen aanvaard. Dan gaan we naar punt 8 van de oorspronkelijke agenda. Het planproject flexwoningen Marsweg, realisatie woningbouwplan Marsweg Noord. Ik heb begrepen dat de portefeuillehouder daar vooraf een mededeling over wil doen. Ga uw gang. -Voorzitter, dat klopt. Dank u wel. In het voorstel staan nog twee onzekerheden vermeld.

Die waren op het moment van schrijven en aanbieden aan de Commissie en de raad nog niet helder. Inmiddels zijn die twee van de baan. Het ministerie van BZK heeft de subsidie verstrekt of althans gehonoreerd stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen. En de aanvraag financiële herplaatsingsgarantie is ook gehonoreerd door het Rijk. Dank u wel. Lijkt mij relevante informatie voor de bespreking. Ik kijk rond of er iemand is die hierover het woord wil voeren.

Mevrouw Van der Werf, mijnheer Rutten. Alleen een tweede termijn. We doen alles in één keer. Dat doen we de hele avond al. Mijnheer Kooiman. Dan ga ik ervan uit dat meneer Ran ook het woord wil voeren. Mijnheer Zegel, mevrouw Koot, mevrouw Van de Wetering en de heer Hercules. Mevrouw Van der Werf en mijnheer Hoogerheide ook nog. Mevrouw Van der Werf, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Wij hebben nog een een vraagje over Woontij. Als de onderhandelingen met Woontij vastlopen, wordt er dan teruggekomen naar de raad? -Dank u wel. Mijnheer Rutten. Dank u, voorzitter. Het is mooi om te horen dat Binnenlandse Zaken de subsidies heeft toegekend. Het is natuurlijk een tegenvaller geweest voor de gemeente dat Woontij zich terugtrekt uit dit project, omdat ze het financieel een te groot risico vinden op dit moment. Dan is het best spannend om dit als gemeente zelf te gaan doen. We hebben dit nog nooit gedaan. Woningen zelf bouwen. Dat is een nieuwe ervaring. Dat gaat uitdagingen en ervaringen opleveren voor het ambtelijke apparaat. Dus wij zouden wel graag van het college horen of zij bereid zijn om die ervaringen te evalueren. Wat brengt dit ons? Het brengt misschien nieuwe inzichten, goede ideeën, wijze lessen of "Dit nooit weer". We zouden graag zien dat het college de raad middels een raadsinformatiebrief daarover informeert. Voor zover het relevant is. Dank u wel. Mijnheer Kooiman.

-Voorzitter, in de Commissie en daarna hebben wij geworsteld met dit voorstel. Je kunt niet tegen extra woningen zijn, maar het complexe hiervan is dat het voor eigen rekening en risico is van de gemeente. De gemeente is risicodragend. Het is een voorstel met veel open einden. Er is geen duidelijkheid over de exploitatie. Er is evenmin duidelijkheid over beheer. En mevrouw Van der Werf zei al: er is nog geen overeenstemming met Woontij. Er is geen duidelijkheid over ontsluiting en er is ook nog geen duidelijkheid over de verdeling van de woningen voor statushouders, starters op de markt. Oekraïne in ieder geval minimaal 30 procent. Hoeveel het er exact zullen zijn, is ook niet duidelijk. En als gemeente hebben we geen ervaring met zelf woningen verhuren. En het geld moet geleend worden, € 13.000.000. Er komt nog wat geld terug wat betreft Oekraïne en subsidies. Dan houden we nog een flinke som over, wat geleend moet worden. En als we zien wat we al geleend hebben voor projecten als het Thijssehuis en andere projecten, vraag ik me af of dit wel financieel verantwoordelijk is. Woontij trekt zich niet zomaar terug uit dit project om financiële redenen. En we hebben een Marsweg Noord. Daar worden al woningen gebouwd. We hebben een opdracht voor het bouwen van sociale woningen in de buitendorpen. Laten we niet in zeven sloten tegelijk lopen.

We weten dat we deze 90 sociale huurwoningen over kunnen nemen. Het gaat voor ons een stap te ver, zeker financieel gezien, om dit voorstel te ondersteunen. Dank u wel. Dank u wel. Mijnheer Ran, ga uw gang. -Dank, voorzitter. We staan vandaag voor een grote beslissing. Voor een beslissing waar we als VVD lang over hebben gediscussieerd. Daardoor een beslissing die we wel overwogen willen nemen. In de Commissievergadering heb ik al aangegeven dat we sceptisch zijn, maar tegelijkertijd ook, net als andere partijen, wel het belang zien

van het bouwen van woningen. Van het voorstel voor deze woningen op deze locatie, met het risico volledig voor rekening van de gemeente, worden wij bepaald niet warm. De wethouder gaf in de Commissievergadering al aan dat het geen bestaand beleid is van de gemeente om in eigen beheer woningen te bouwen. En dat er na het terugtreden van Woontij uit dit project verder wordt gezocht naar mogelijkheden. Dat begrijpen we heel goed. We hadden liever gezien dat er meerdere opties waren onderzocht. We hebben nu het gevoel dat we met de rug tegen de muur staan en moeten tekenen bij het kruisje, met alle allerlei mooie subsidies in het vooruitzicht. Er werden er vandaag nog twee bevestigd. Over stedenbouwkundige aspecten hebben we ook onze ernstige bedenkingen. Daar wordt wel erg inconsistent mee omgegaan. We hebben één weg en langs die ene weg hebben we een gebied waar we geen blokkendoos in het landschap mochten bouwen, De Tuunen. Daarnaast een gebied waar we blokkendozen in het landschap mogen zetten, Marsweg Zuid of inmiddels beter bekend als Texelwende. En iets verderop aan die weg gaan we naar twee gebouwen met drie hoog gestapelde blokken in het landschap. In datzelfde beschermd Provinciaal landschap. Het verbaast me dat ik daar in de Commissievergadering niemand over heb gehoord. Op het gebied van leefbaarheid blijft het plan wat voorligt vaag.

Wij vinden sociaal beheer van groot belang, als je diverse doelgroepen onder gaat brengen in één complex. Het wordt wel benoemd en ook dat er budget voor is opgenomen, maar het wordt verder op geen enkele wijze onderbouwd. Hetzelfde geldt voor het budget voor het beheer. Terwijl nog niet eens duidelijk is wat de werkelijke kosten zijn, wordt er geschreven dat er iets voor is opgenomen in het budget. We kunnen daarom niet goed controleren waarop deze bedragen gebaseerd zijn. Daarbij maken wij ons, net als mijnheer Kooiman zorgen over de financiële situatie van onze gemeente. De algemene reserve stond bij de begroting van 2023 op ruim € 10.000.000, maar met het tempo waarop we de afgelopen twee jaar geld aan het uitgeven zijn, vrees ik dat het niet lang meer duurt voordat we een seintje krijgen dat de ondergrens van € 2.000.000 is bereikt. En volgens de begroting van dit jaar zouden de schulden langer dan één jaar, op 1 januari 2026, vlak voor het einde van deze raadsperiode, ruim € 91.000.000 zijn. Dat is ruim anderhalf keer zoveel als op het moment dat deze raad aantrad. En als we het bedrag van deze investering daarbij optellen, dan passeren we de € 100.000.000. En bij de huidige rentestanden en nog veel onduidelijkheid over het ravijnjaar 2026, is dat, zacht uitgedrukt, geen prettig vooruitzicht.

Wat ons ook stoort is dat er met geen woord wordt gesproken over de grondexploitatie. Waarop na aftrek van de subsidie € 1.800.000 wordt ingeleverd. Daar is wel al eerder een besluit over genomen, maar het gaat wel om een heel hoog bedrag. Dat we eigenlijk voor een deel bij de investering zouden moeten optellen, om een goed beeld te krijgen over de daadwerkelijke bedragen waar het om gaat. Dit alles bij elkaar opgeteld, vinden wij het risico te groot. We willen met elkaar voorkomen dat het volgende inwonersberaad het onderwerp krijgt: op welke onderwerpen of onderdelen kan de gemeente Texel het beste bezuinigen? Wij zullen dan ook niet voor dit voorstel stemmen. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Zegel, ga uw gang. Dank u, voorzitter. Wij werden wel warm van dit voorstel.

We hebben in deze raad meermaals de discussie gevoerd over grotere investeringen. En vaak is de discussie dan vanuit een deel van de raad: doe het niet, maar investeer die bedragen in betaalbare woningen. Ik ben blij dat ze hier zo snel zijn, ondanks dat Woontij zich in een relatief laat stadium terugtrok. Het kost Texel geld. Dat klopt. Wij vinden deze investering een verantwoorde investering in het leefbaar houden van Texel en het verlichten van de druk op de woningmarkt. Juist voor de doelgroepen die in de knel zitten. Dank u wel. Mevrouw Van de Wetering. -Dank u wel, voorzitter. Ik krijg het er warm van ondertussen. Ik begrijp de woorden van de heer Ran. En ik begrijp zijn bedenkingen. Uiterlijk, financieel. Je moet wat. We zitten op dit moment letterlijk met onze rug tegen de muur, mijnheer Ran. We hebben een woningtekort op het eiland. En we hebben een aantal verplichtingen vanuit het Rijk, waar we aan moeten voldoen. En ik vind het niet mooi. Ik vind het een soort Bijlmer op Texel worden. Dat mag ik misschien niet zeggen, maar voor ons is drie hoog de Bijlmer. Lang verhaal kort. Daar heb ik moeite mee. De woorden van de heer Zegel: we hebben ze nodig. We hebben woningen nodig. Dus ik ben bereid dat risico te nemen. Als we ze vijf jaar langer kunnen laten staan en ik hoop twintig jaar, is het financiële risico weg of een stuk kleiner. Dank u wel.

Mevrouw Koot, ga uw gang. -Voorzitter, bezint eer ge begint. De gemeente als eerste. De gemeente Texel heeft geen kennis van en ervaring met bouw en exploitatie van sociale woningen. Het is een miljoenenproject op een onbekend terrein, met geld van de samenleving. Daarbij wordt op voorhand een verlies van € 3.700.000 op de bouw genomen, plus het verlies op de grondexploitatie. Twee, en dat is wel grappig, dat sluit aan op het argument van D66, maar dan precies tegengesteld. Het plan omvat tijdelijke woningen. Daarbij hoort een bepaalde kwaliteit en uitstraling. En dat is geen uitstraling van een woonwijk met permanente huizen en diversiteit van huizen en bewoners. De tijdelijke woningen zoals nu getekend staan, vormen geen fraaie aanwinst voor de dorpsrand van Den Burg. En nu hoor ik van D66: misschien blijven ze nog wel langer staan dan vijftien jaar. Het is zeer goed mogelijk dat ze langer blijven staan dan vijftien jaar. Voorzitter, dat is dan toch juist een argument om dit niet te doen? Wij blijven dus gewoon de komende 20, 25 jaar tegen deze tijdelijke woningen aankijken. Mijn conclusie: wij zijn geen voorstander van dit plan, dat de gemeenschap veel geld kost en voor de gemeente een groot avontuur is. -Dank u wel. Mijnheer Hoogerheide, ga uw gang. -Dank u wel, voorzitter. Toen Woontij te kennen gaf financieel hierin niet te willen participeren, was dat schrikken.

Dat is een verantwoordelijkheid voor Woontij. Daar wil ik niet intreden. Financieel loopt de gemeente Texel misschien, ik zeg misschien, een risico. Dat is onduidelijkheid, maar wat wel duidelijkheid is, is dat onze jeugd een dak boven hun hoofd wil. Daar moeten wij voor gaan. En niet mieren op kleine puntjes. We moeten hier ja tegen durven zeggen en risico durven nemen. Onze jeugd verdient een dak boven hun hoofd. Dank u wel. Ik kijk naar de portefeuillehouder voor een reactie op de raad.

O, mijnheer Hercules, ik ben u vergeten. Met excuses. Mijnheer Hercules, ga uw gang. -Je zult de kans maar krijgen, 90 goedkope huurwoningen die je zomaar kunt neerzetten. Die kans kun je niet aan je voorbij laten gaan, denk ik. Het maximale financieel risico, dus het ergste risico dat je kunt lopen, is € 2.700 per huis per jaar in die 25 jaar. Daar zet je 90 woningen voor neer. Daar help je 90 huishoudens mee. Dat zijn mensen die er niet van buitenaf tegen aankijken, maar er kunnen wonen en er ontzettend blij mee zullen zijn. Zoals een bekende PvdA-wethouder in Amsterdam ooit heeft gezegd: "In een landschap kun je niet wonen." We begrijpen de worsteling van de VVD. We denken dat het stuk grond dat er ligt uitermate geschikt is en al was bepaald door raden voor ons om daar huizen neer te zetten. Dus één, die huizen zijn er, die huizen zijn klaar, het is een unieke stand van planeten. Die huizen zijn klaar, we hebben de huizen. Twee, we hebben grond beschikbaar, waar de provincie het mee eens is. Bijzonder Provinciaal landschap. Zij zien die woningnood op Texel als zo groot, dat zij hun toestemming hebben gegeven als enige gemeente tot nu toe in Noord-Holland voor bijzonder Provinciaal landschap, om daar huizen neer te zetten. En twee, we hebben bakken subsidie binnen. We hebben de ruimte, we hebben het geld om die huizen daar neer te zetten.