Ondertiteling raadscommissie 9 april 2025

een soort mediation kunt inzetten. Dus die mogelijkheid is er. Is dat voor iedereen voldoende beantwoord? Hebben we daarmee een hamerstuk voor de raadsvergadering

9 Perspectiefnota 2026-2029 Voorzitter raadscommissie

van volgende week? Dat is fijn. Ik kan u al toezeggen dat het volgende agendapunt geen hamerstuk wordt. We gaan beginnen met de behandeling van de Perspectiefnota 2026. In uw boekje zit de leidraad voor de bespreking zoals we hem gaan behandelen. U heeft in de afgelopen periode de mogelijkheid gehad om technische vragen te stellen. Die gaan we vanavond niet behandelen. We behandelen de punten een voor een. Eerst de inhoud en vervolgens een motie of amendement wat bij het behorende programma zit. Zoals gebruikelijk krijgt de portefeuillehouder Cees Hooijschuur

eerst het woord om het document in te leiden. Meneer Hooijschuur. -Dankuwel, voorzitter. Raad en commissieleden, we hebben een voorwoord in de Perspectiefnota gezet. Daar wil ik wat aanvullingen op geven, want we bespreken vanavond de Perspectiefnota 2026. Net als bij de Programmabegroting 2025 is deze Perspectiefnota digitaal opgesteld. Het is voor u beschikbaar. Enkele mensen hebben een papieren versie aangevraagd, die is ook geven. Deze Perspectiefnota bespreken we eerder dan de voorgaande jaren door de verandering van de planning in de control cyclus. De Auditcommissie is ervan op de hoogte dat we het zo doen. Hierdoor is de uitkomst van de meicirculaire en de Programmabegroting 2024 nog niet bekend. Dat heeft u in de bestuurlijke boodschap kunnen lezen. We staan voor een steeds grotere uitdaging doordat we meer taken met minder geld vanuit het gemeentefonds moeten uitvoeren. We hebben veel minder geld gekregen, zoals u in de Perspectiefnota ziet. Dit is het ravijnjaar dat we al een beetje aan zagen komen. Het komt nu langzaam in beeld. In deze Perspectiefnota hebben we voor het eerst inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn van de investeringen die in de toekomst plaatsvinden. We hadden

kunnen zeggen: we doen alleen 2026 voor dit college. Voor de rest moet het nieuwe college het uitzoeken. Wij vinden het heel fair om te zeggen dat deze plannen verder gaan dan alleen dat ene jaar. Vandaar dat we het bedrag van 1 miljoen onder nummertje 17 ingevuld hebben. Daardoor heeft u diverse technische vragen gesteld. Dat leg ik u zo uit. Ik wil benadrukken dat dit college niet over een nacht ijs is gegaan om 1 miljoen structureel in een meerjarenperspectief op te nemen. Het college vindt het van belang om deze kapitaallasten voor de toekomst in beeld te brengen en in de Perspectiefnota 2026 op te nemen. Zo kunnen we de financiële huishouding van de gemeente goed achterlaten voor het nieuwe college. Wij laten tussentijds een onderzoek uitvoeren naar alle stille lasten binnen de gemeente Texel. De verwachte uitkomst hiervan zullen we aan het nieuwe college presenteren. Zoals u weet, zijn er meerdere stille lasten. Onder andere het bevrijdingsfeest om de vijf jaar van € 60.000 om een voorbeeld te noemen. Als het zover is, doen we een greep in de kas. Dat is heel negatief, zo is het natuurlijk niet. Nu moeten we € 60.000 op tafel leggen. Je kunt er ook voor sparen. Je kunt zeggen: we weten dat het om de vijf jaar komt. Elk jaar sparen we geld, dan hebben we dat geld al om de vijf jaar. Dat is bijvoorbeeld een stille last en zo zijn er nog meer.

De raadsdag de we met zijn allen doen, is een klein bedrag en is ook iets. Je kunt ook daarvoor sparen. Deze stille lasten we allemaal in beeld brengen, zodat u weet waar het over gaat. Door de nieuwe voorstellen is het saldo van het meerjarenperspectief negatief. Het jaar 2026 is zwart, de andere jaren zijn ook zwart. Als u die € 1 miljoen kapitaallasten meeneemt, zijn ze negatief. Dat heeft u gezien. Het is een Perspectiefnota, natuurlijk. Het college heeft een afgewogen pakket aan u voorgelegd. Daarin wordt een extra bijdrage aan de bezoeker gevraagd die op het eiland overnacht. Dat is de toeristenbelasting en daar is een vaststelling. Normaal stellen we het voor twee jaar vast, maar we willen het nu niet voor twee jaar vaststellen. We willen niet in de wielen van een nieuw college rijden, daarom stellen we het voor één jaar vast. Het nieuwe college heeft dan de vrije hand om in de volgende vier jaar daarmee om te gaan. We hebben ook naar de inwoners gekeken. Ik heb net gehoord dat de toerist de kip met de gouden eieren is. Dat is zo, maar we zien dat de toeristische sector iets terugloopt. U hoeft zich niet gelijk druk of bang te maken. De eerste twee jaar liep het met 5 % terug en het laatste jaar 3 %. Dit jaar zijn er mensen die zeggen dat er iets meer is verhuurd. Het is afwachten wat er aan het einde van het jaar komt.

Je kunt aan het begin van het jaar niets ervan zeggen. Dit zijn de dingen. Wij zeiden: we doen het voor de toerist iets omhoog. Ook de ozb, daarom leg ik dit uit. In dat geval zit er bijna 8 miljoen tussen Midden-Nederland en Texel. Dat heeft u in de programmarekening gezien de vorige keer. Als je dat in kleine beetjes ophaalt, valt het mee. Theoretisch kost 3 ton een tientje meer per jaar. Stel dat je over een paar jaar heel negatief uitkomt en je moet in een keer dat bedrag naar voren halen. Dan moet je dus een heel groot bedrag betalen. Dit was onze intentie bij het verdelen van de lasten. De Texelaar wat en de toerist wat. Vergeet niet dat de ozb ook bij die toerist terechtkomt. Iedereen die een vakantiehuisje heeft, betaalt ook ozb. Dus dat is heel zinvol. Het wordt in feite twee keer gepakt als je het zo mag zeggen. Het college denkt dat dit pakket evenwichtig is voor eenieder die een bijdrage doet en wordt gevraagd om de uitstekende voorzieningen op ons eiland in stand te houden. We kijken ernaar uit Voorzitter raadscommissie

om met u in debat te gaan over deze nieuwe Perspectiefnota. Dit was het voorwoord dat ik erbij wilde doen. Dankuwel, ik kijk er ook naar uit. Het eerste punt wat we met elkaar bespreken, is gelijk het klein stukje op pagina 4 tot 8. Onder andere de bestuurlijke boodschap. Anneke Visser-Veltkamp

Mevrouw Visser namens de Partij van de Arbeid wil iets daarover zeggen. Yes, mevrouw Visser. Voorzitter raadscommissie

Sorry, niet mevrouw Visser namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Visser namens de Auditcommissie. -Excuus. Dat geeft niks. Zoals het hoort, staan in de Perspectiefnota een groot aantal politieke voorstellen. De Auditcommissie is geen politieke commissie. Dus we hebben geen aandacht aan deze voorstellen besteed. We hebben wel gekeken of er technische problemen zijn met de Perspectiefnota die aan de raad is aangeboden, en waar de raad van op de hoogte gebracht moet worden. Na een uitgebreide bespreking heeft de Auditcommissie vastgesteld dat die er niet zijn. Er zijn dus geen technische belemmeringen om de Perspectiefnota vast te stellen, zoals die nu voorligt. -Dank voor de woorden van de Auditcommissie en het voorbereidende werk. Niels Rutten

Het eerste punt. Meneer Rutten wil graag het woord, dan heb ik meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Dank voor de Perspectiefnota. We vinden het een goed experiment dat hij eerder in het jaar op de agenda staat. De wethouder heeft een inleiding gehouden. We hebben hem ook in de Texelse krant een aantal dingen horen zeggen. Wij hebben een paar vragen daarover. Allereerst de ozb-verhoging waar hij net op inging. U zegt: we moeten toegroeien naar het landelijk gemiddelde. Dat is een afwijking van het beleid tot nu toe en het coalitieakkoord. Waarom heeft u er toch voor gekozen om de ozb te verhogen? Waarom kiest u ervoor om naar het landelijk gemiddelde toe te groeien? Wat is uw visie daarachter? In de Texels krant zei u ook: als we nu een offerte van € 1.000 krijgen, zeggen we dat er wel wat af kan. Wij schrokken een beetje daarvan, omdat u de afgelopen jaren niet scherp naar de offertes keek. Blijkbaar was het: ach, het geld klotst tegen de plinten. Voorzitter raadscommissie

Doe het maar gewoon. We schrokken erg van deze uitspraak. Cees Hooijschuur

Kunt u die zorgen wegnemen, portefeuillehouder? Zeker, u heeft het over de visie achter de ozb-verhoging. Ik kon drie jaar geleden niet zien wat er nu gebeurt. U ook niet. Elke dag gebeuren er andere dingen. Ik zeg niet dat we naar het midden van Nederland moeten. Ik zeg alleen dat je het een klein beetje inloopt als je het elke keer een beetje in de jaren doet. Dus voordat je straks op je vingers wordt getikt om het ver in te lopen. Dit jaar desnoods 10 %. Volgend jaar misschien niks, omdat je het niet nodig hebt. Dat is de gedachte erachter. Ik zeg niet dat we het gelijk elk jaar op het midden van Nederland in willen lopen. Wij konden drie jaar terug niet zien dat het geld wat we nu van het Rijk hebben gekregen minder is dan we gedacht hadden. Je hoopt dat het allemaal meevalt. Het valt meer tegen dan we denken. Daarnaast hebben we veel ambities. We willen investeringen doen en alles bijhouden. Met dat bij elkaar is dit het voorstel wat wij neerleggen. U kunt er nog van afwijken. Nogmaals, wij kiezen voor meerdere jaren om te laten zien wat er gaat gebeuren. We kunnen ook zeggen: we doen alleen 2026, want die hebben we op zwart. De rest mag het nieuwe college uitzoeken. We proberen met elkaar het debat op te wekken: hoe ga je verder? Help elkaar in het leven. Ik vind het prima wat er in de krant geschreven wordt., maar dat zijn niet mijn exacte woorden.

We rekenen best ruim als we het met Gemeentewerken doen. Dat ziet u elke keer in de begroting. Elke keer houden we toch geld over. Ik bedoel te zeggen dat we meer druk erop zetten, zodat we de lucht beter eruit halen en scherper prijzen. Jur Schuiringa

Dat is de achterliggende gedachte, meneer Rutten. Meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. U zegt dat we gedwongen worden om de ozb en de belastingen aan te pakken. Cees Hooijschuur

Bedoelt u dat wij een Artikel 12-gemeente worden? Nee. -Dat is goed, ik ben blij. Ik wil de Financiële Afdeling hartelijk danken voor het beantwoorden van alle technische vragen. Eén vraag van ons was wat de stand is van de financieringen, oftewel de leningen per 1 april. Dat is keurig beantwoord, 65 miljoen. Dat betekent dat we even grote begrotingen hebben als leningen. Dus we zitten op 100 %. We gaan verder. Voor de toekomst hebben we een globale schatting gemaakt van de uitgaven die nog komen. We hebben Artex voor 15 miljoen. De scholen natuurvriendelijk maken voor 10 miljoen. De ijsbaan voor 2 miljoen. Voor de Marsweg Noord is een lening van 14 miljoen. De GREX voor de Mars is 5 miljoen. Dan hebben we met de nieuwe bouwactiviteiten de GREX voor Den Hoorn, Oudeschild, Oosterend, De Cocksdorp. Dat kost 3 miljoen en is in totaal 49. We hebben nog 't Stappeland en de Zandbrug als nieuwtje. Dan zitten we op 51. We hebben de komende jaren de Pontweg Noord en Zuid voor 10 miljoen. We zitten met elkaar op 61 voor de komende 2,5 jaar, Voorzitter raadscommissie

bovenop de 65 die we al hebben. Zouden we niet een beetje temporiseren, college? -Dat is een concrete vraag. Eric Hercules

Meneer Hercules wil reageren. -Ik hoopte dat het college zou zeggen dat het niet klopte dat we een begroting van 65 miljoen hebben. Als het college dat niet zegt, zal ik het zeggen. In 2025 hebben we 84,2 miljoen. Het zijn onze inkomsten en uitgaven. Daar blijft wat van over. Ik wil het eerste gezin dat een hypotheek heeft nog wel horen dat ongeveer 20 % meer dan de totale waarde van de lening aan inkomen heeft. Ik vind het meevallen qua leningen Voorzitter raadscommissie

ten opzichte van onze inkomsten, meneer Schuiringa. Jur Schuiringa

Ik zou eerst de cijfers op een rijtje hebben voordat u erover begint. -Dat lokt een reactie uit bij meneer Schuiringa. -We hebben keurig een antwoord van de Afdeling Financiën en de wethouder gekregen. De stand van de leningen is op dit moment 65 miljoen. Dat klopt. -Dat zijn toch de schulden? De provincie kijkt of je meer schulden dan je eigen begroting hebt. Zit je op 120 %, dan ben je een Artikel 12-gemeente onder toezicht. Daar wil ik juist niet naartoe, vandaar mijn verzoek. De cijfers hebben we. Voorzitter raadscommissie

Wees reëel en ga er reëel mee om. Ik vraag gewoon: kunnen we temporiseren? Cees Hooijschuur

Anders red je het niet onder die 120 %. -De wethouder Financiën. U stelt best technische vragen. Ik wil u vertellen dat ik die 65 in de antwoorden heb gezien. Het klopt, maar we zitten niet op 100 %. Dat is wat anders. Ik kan het niet een-twee-drie hardop zeggen. Dat deed Financiën ook niet. Dan al de antwoorden die u over de geldleningen noemt die aankomen. Een deel is al in de voorstellen van de Perspectiefnota verwerkt. Dat heeft u gezien. Volgens mij is het de Pontweg en nog wat dingen. Om heel snel een antwoord hierop te geven: nee. We zitten zeker niet op 100 %. Dat weet ik heel zeker. We zitten ongeveer op hetzelfde. Bij de afgelopen programmarekening was het 82 % uit mijn hoofd. Rond die hoek zitten wij op dit moment. Je hebt leningen, maar je lost ook leningen af. We hebben niet allemaal leningen van 3 of 3, 2 %. Er zijn ook leningen voor minder. Ik hou me niet op de vlakte Voorzitter raadscommissie

over hoe het met die quote is, maar ik kan hardop zeggen dat het geen 100 % is. -Het klonk een beetje technisch. De politieke vraag was: wethouder, is het niet verstandig om te temporiseren? Cees Hooijschuur

Die vraag is nog niet beantwoord. -Wij doen voorstellen voor 2026. Tegenwoordig moet er geld zijn voor de voorstellen en het moet onderbouwd zijn. Dit zijn de voorstellen die we neergelegd hebben. U heeft een technische vraag gesteld over de 11 voorstellen. Er komt een antwoord op de 11 voorstellen die niet onderbouwd zijn. Als we de programmarekening en de meicirculaire hebben, kunnen we kijken of we de voorstellen uitvoeren en anders niet. Misschien moeten we temporiseren. Dat is iets wat u straks voor u krijgt. Voorzitter raadscommissie

Dit is de Perspectiefnota en wat we van plan zijn. Het is een soort visie. -Dank. Bij dit punt zit een motie van de VVD Texel, GroenZwart, en D66 Texel: Afspraak is afspraak, de lokale lasten niet meer dan trendmatig verhogen. Wie mag ik daarover het woord geven? Ik zie een hand bij meneer Huisman. Albert Huisman

Dank u, voorzitter. Ik zal de motie toelichten. Het betreft een afwijking van het coalitieakkoord. In de Perspectiefnota 2026-2029 stelt het college een aanzienlijk extra verhoging voor van de onroerendzaakbelastingen. Dus de ozb en de toeristenbelasting. Dit voorstel wijkt duidelijk af van het coalitieakkoord. Daarin is nadrukkelijk vastgelegd dat de lokale lasten slechts trendmatig verhoogd worden. De voorgestelde extra lastenverhoging is daarmee niet alleen financieel

belastend voor inwoners, ondernemers, en bezoekers van Texel. Het schaadt wat ons betreft ook het vertrouwen in de afspraken die bij het aantreden van het huidige college zijn gemaakt. Dus het belang van het zoeken naar alternatieven. Het college acht deze lastenverhoging noodzakelijk om tot een sluitende begroting te komen. Wij vinden het van groot belang dat er eerst zorgvuldig en uitvoerig gezocht wordt naar mogelijkheden om binnen de bestaande gemeentelijke begroting te besparen. We denken daarbij aan een efficiëntere inzet van middelen, uitstel, versobering van minder urgente plannen, en andere mogelijke bezuinigingen. Op deze wijze willen wij voorkomen dat het financieel tekort automatisch wordt afgewenteld op inwoners, ondernemers, en bezoekers van Texel. Een goede en sluitende begroting is uiteraard essentieel. Daar denken we niet anders over. Naar onze mening moet het eerst gerealiseerd worden door kritisch naar de eigen organisatie en plannen te kijken. Dus voordat onze inwoners en gasten financieel extra worden belast. Eén: we roepen het college op om bij de voorbereiding van de Programmabegroting 2026 actief en concreet naar realistische en haalbare bezuinigingsmogelijkheden te zoeken. Binnen de bestaande budgetten en plannen, zodat de voorgestelde extra verhoging van lokale lasten bovenop de trendmatige stijging voorkomen kan worden.

Twee: presenteer deze concrete bezuinigingsvoorstellen duidelijk, transparant, en inzichtelijk aan de gemeenteraad bij de behandeling van de Programmabegroting 2026. De gemeenteraad wordt dan goed in staat gesteld om Voorzitter raadscommissie

een zorgvuldige afweging te maken tussen eventuele extra uitgaven en belastingverhogingen. -Dankuwel, iemand anders het woord over de motie? Zijn er vragen van wie dan ook? Eric Hercules

Meneer Hercules en meneer Rutten. Meneer Hercules. Voorzitter, er ligt een amendement. Daarin wordt een andere keuze gemaakt. Wij zijn het eens met het eerste deel van de keuze van de indieners van deze motie. Afspraak is afspraak. We hebben gezegd dat de ozb niet wordt verhoogd. Dat willen we inderdaad niet doen in deze periode. Wat we wel interessant vinden, is wat er in de toekomst gebeurt. Dat moeten we onze burgers voorspiegelen. Wij zouden graag van het college willen horen: waarom wil dit college uiteindelijk naar de gemiddelde ozb van Nederland? Is dat nodig? Wat zijn de redenen? Op welke termijn wil het college daarin groeien? Deze vragen kwamen ook van de heer Rutten. Ik denk dat die vragen vanaf 2025 heel erg belangrijk worden. Ik heb daarnaast opmerkingen over het financiële doorkijkje. Dat staat helaas op pagina 11. Dat zou ik doen. We zijn het eens met het eerste deel. We gaan de ozb niet verder verhogen dan trendmatig. Voorzitter raadscommissie

Voor het tweede deel hebben we samen met de andere partijen Niels Rutten

een amendement. -Dank, meneer Rutten. Dank u, voorzitter. Als het CDA begrijpen we deze motie. We hebben eerst een vraag hierover aan het college. De wethouder zei in zijn eerdere beantwoording: er zit best lucht in de begroting, omdat het hier en daar ruim wordt begroot. Er blijft een budget over. Dat kan strakker. We zien dat er best wat dingen worden overgeheveld. Die komen niet af of er wordt toch niet aan begonnen. We denken dat daar ook een stukje lucht in zit. Er ligt een bestuursopdracht vanuit het college om ermee aan de slag te gaan. We zien ook dat de ambtelijke organisatie best onder druk staat. Dan kan het een goede afweging zijn om te zeggen: we moeten onze ambities wat naar beneden bijstellen. Hoeveel ruimte denkt het college dat daar in zit, financieel gezien? Voorzitter raadscommissie

Kunt u binnen de kaders van deze motie een sluitende begroting opleveren? Cees Hooijschuur

Dankuwel, ik zie geen handen meer. De portefeuillehouder. Heren, u heeft hier een punt dat waar is. Dit is de Perspectiefnota. We werken iets meer naar voren, want we hebben nu geen meicirculaire en programmarekening. De meicirculaire is altijd een meevaller voor de gemeente Texel. Het is nu koffiedik kijken of het

meevalt. Dit perspectief hebben we neergezet, want we zijn nu zwart. We hebben aan u als raad toegezegd dat we elk jaar positief uit moeten komen. Dat hebben we gedaan door dit zo op te lossen. Ik zeg niet dat wij naar het midden van het land moeten voor de ozb. We hebben gezegd dat we het proberen te verdelen. De toerist wat en de Texelaar wat. Dat was het uitgangspunt hoe wij het met elkaar bedacht hebben. Ik zei net al dat we niet over een nacht ijs zijn gegaan. We hebben twee dagen erover na zitten denken. Wat is belangrijk? Hoe pakken we dat op? Ook voor ons is dat belangrijk. Nogmaals, wij hebben drie jaar geleden geen prijsverhoging afgesproken. Als u in uw portemonnee € 100 heeft en alles wordt volgend jaar duurder, moet u kijken wat we gaan doen. Zo kijken wij er ook naar. Wij zeggen niet hardop dat wij naar het midden van Nederland willen met de ozb. Dat is niet ons antwoord. Daarna valt de meicirculaire misschien mee. Dan heeft u wel een heleboel voordelen waarvoor u geen verhoging door hoeft te voeren. Ik kan het nu niet zeggen. Ik kan ook geen lucht eruit persen. Voorzitter raadscommissie

Er moeten dingen op papier gezet worden. Ik kan achter kijken, Albert Huisman

maar ik denk dat het antwoord hetzelfde is. Ik zag een hand bij meneer Huisman. -Voorzitter, ik hoor de wethouder zeggen: we pakken de toerist dubbel. Ik heb het idee dat u de weg van de minste weerstand zoekt. Ik weet echt niet in welk plaatje het collegeprogramma of het coalitieprogramma beland is. U bent het vergeten. Ik blijf daarbij. We hebben net de motie toegelicht. Afspraak is afspraak. Ik wil u uitdagen. Voorzitter raadscommissie

Kom nu eens af. Kijk op een andere manier hoe u het rond kunt krijgen. Erik Polderman

Dank, meneer Polderman. -Dank u, voorzitter. Ook wij zullen deze motie steunen. Het wordt volgend jaar sowieso Voorzitter raadscommissie

een moeilijk jaar met de btw-verhoging. Laten we eerst naar de bezuinigingen kijken en dan pas verder gaan. Dank u. Dank. Over de motie, meneer Schuiringa? -Nee. We gaan door met het tweede punt op pagina 10 tot en met 18. De tussenstand van het financieel perspectief en verder. Ik had eerst een hand van meneer Hercules en dan meneer Schuiringa Eric Hercules

Meneer de voorzitter, de portefeuillehouder bracht het al in de inleiding naar voren. We geven elk jaar structureel 1 miljoen bij de kapitaallasten die voorgespiegeld worden vanaf 2027. Dat wil het college graag inzichtelijk maken en vooraf laten zien, in plaats van bij de programmabegroting. Jullie geven elk jaar 1 miljoen uit. Dat is maar techniek, natuurlijk. Het is de techniek die we sinds 2015 moeten toepassen. Ik vind het bijzonder dat het college die rode cijfers vanaf 2027 toont en geen maatregelen voorspiegelt om dat tekort weg te werken. In ieder geval een richting aangeeft om het aanstaande tekort of waarschijnlijke tekort op te lossen. We hebben een vraag gesteld over de lucht in de begroting. De reductie stond op 4 ton structureel. We hebben gevraagd waarom dat niet de totale 9 ton is. Die vraag staat er nog steeds en is nog steeds niet beantwoord. Het is iets meer van de totale begroting, een kleine % van die 9 ton. Misschien is het in 2026 inderdaad 1 % van de totale begroting. Het moet toch als lucht uit te drukken zijn? Dat zegt het college niet. Daarom zijn wij gedwongen om samen met de andere partijen de motie in te dienen voor de ozb en toeristenbelasting. Ik hoor het graag, want de portefeuillehouder gaf een paar zeer minieme voorbeelden over hoe dat miljoen is opgebouwd. Dus 1 keer 60.000 in de 5 jaar voor de viering van één keer bevrijding.

Er zitten toch ook hele grote posten bij? Cees Hooijschuur

Daar ben ik erg benieuwd naar. -Dat is een relatief technische vraag. Kunt u hem beantwoorden? -Meneer Hercules, ik heb niet gezegd dat die stille lasten 1 miljoen waren. We willen in beeld brengen wat de stille lasten zijn en wat er in die 1 miljoen past. Volgens mij is er al een technische vraag gesteld over die 1 miljoen. Dus hoe dat verder in het verloop wordt gedaan. Dat zijn onder andere de wegen die we nu opbouwen. We bouwen sinds 2015 geld op voor elke weg,

zodat die weg na 40 jaar opnieuw aangelegd kan worden. In de jaren die hierna volgen, zijn meerdere wegen opgenomen in het Wegenbeheersplan. Die moeten uitgevoerd worden. Wij maken geen keuze daarin. U kunt zeggen: volgend jaar doen we die keuze niet. We doen die wegen niet. Dan is die miljoen misschien weg. We hebben alleen gezegd: als we op dit niveau doorgaan, komt u op deze bedragen uit. Eric Hercules

Dat is de uitleg die wij u gegeven hebben in de technische beantwoording. Een reactie van meneer Hercules. -Voorzitter, dat zijn heel andere kapitaallasten die u eerder als voorbeeld gaf. Dit zijn doorlopende investeringslasten. U kunt ook zeggen: raad, wij doen ons voorstel. Dat is vroeger weleens gebeurd. U mag nieuw geld maar tot een bepaald plafond uitgeven. Ik hoop dat u met zo'n voorstel komt als u er achter bent wat voor stille lasten er zijn en wat voor doorlopende lasten er nog moeten worden gerekend. Wij gaan ervan uit dat we investeringsvoorstellen kunnen doen tot een bepaald plafond. Als u als raad iets anders wil, moet u nieuw geld daarvoor vinden. Wij vinden nu dat die 1 miljoen nu helemaal niet lekker rood staat. Wij weten niet wat daar gebeurt, hoe het is opgebouwd, en hoe het wordt opgelost. Wij vinden het een rare manier van presenteren. Voorzitter raadscommissie

Het is weliswaar een Perspectiefnota, maar het is meer een doorkijkje Jur Schuiringa

van het meerjarenperspectief. -Helder. Meneer Schuiringa. Dank u, voorzitter. Eventjes het raadsbesluit. De toeristenbelasting stellen we in deze periode altijd voor twee jaar vast. Dus voor '26 en '27. Voorzitter raadscommissie

In het raadsbesluit staat het alleen voor '26 vast. Gaat u dat zelf corrigeren of moeten we dat amenderen? Dat is niet het punt waar we op dit moment zijn. Cees Hooijschuur

Misschien kan het college de vraag beantwoorden. Dat hebben we net uitgelegd. We willen het niet voor twee jaar vast zitten, want volgend jaar zit er een ander college. Als wij het nu voor twee jaar vastzetten, moet u twee jaar ermee doen. Wij laten de keuze aan het nieuwe college Voorzitter raadscommissie

om dat jaar daarop vast te stellen. Daarom kiezen wij nu voor één jaar. Astrid van de Wetering

Ik hoor mevrouw Van De Wetering tussendoor. Dat was een bestaande afspraak met de toeristische organisaties, zodat zij hun drukwerk en dergelijke zaken allemaal op orde konden brengen. Dus dat ze het juist voor twee jaar weten. Het is handig om dit te heroverwegen. Voorzitter raadscommissie

We gaan nu alle kanten op. Ik stel voor dat we de leidraad Eric Hercules

voor de bespreking volgen. Meneer Hercules. Het is heel nobel om te zeggen dat het volgende college mag beslissen over welke toeristenbelastingverhoging er moet komen. U zegt als u voorspiegelt wat voor rode cijfers we hebben: het volgende college moet de toeristenbelasting Voorzitter raadscommissie

nog veel meer verhogen dan we zouden willen. Klopt dat?

Cees Hooijschuur

Ik durf geen prognoses te noemen. We lopen voor op een nieuw systeem. Dus het kan in de meicirculaire best zijn dat we er heel anders uitkomen. Nogmaals, we kunnen het gerust voor twee jaar vaststellen Als dat de afspraak is, stellen we het voor twee jaar vast. Dan moeten we goed doorrekenen wat het voor het ene jaar Voorzitter raadscommissie

en voor het tweede jaar is. Dat moet doorgerekend worden. Ik zag tussendoor een hand bij meneer Schuiringa Jur Schuiringa

en dan ga ik mijn lijstje af waar u op staat. Die is afgehandeld. Meneer Schuiringa. -Voorzitter, ik ben het helemaal met meneer Hercules eens. Waar geven we geld aan uit Henry Soyer

en in welke periode? -Dank voor die toelichting. Minister Soyer. -Dankuwel, voorzitter. Ik heb niet zozeer een vraag, maar een opmerking bij de voorstellen. Het is niet financieel gedekt. Het gaat over punt 2: de renovatie van het KOTEX-gebouw. Ik wil bij dat punt graag wijzen op de uitgebreide ingezonden toelichting van de Kinderboerderij Texel. Het laat duidelijk zien dat de renovatie geen sluitpost kan en mag zijn. Ik hoop dat het college bij de begroting van november goed rekening ermee houdt Voorzitter raadscommissie

en dat wij deze brief in november niet vergeten. Dankuwel. Cees Hoogerheide

Dank, meneer Hoogerheide. -Dankuwel, voorzitter. Voorzitter, als u het toestaat, willen wij graag op het eind een korte samenvatting over het geheel geven. Niet per, want dan besneeuwt het ergens. Dat is niet de bedoeling. Voorzitter raadscommissie

Ik zou graag op het eind het woord willen hebben. Niels Rutten

Daar heb ik geen moeite mee. Meneer Rutten. Dank u, voorzitter. De heer Soyer maait het gras voor mijn voeten weg. We hebben een brief van KOTEX gehad. Ik zie de mensen op de publieke tribune zitten. Wij hopen dat het college Voorzitter raadscommissie

zijn uiterste best doet om voor dit voorstel een dekking in de begroting te vinden. -Dank. Kunnen we door naar programma 0: Voor en door bewoners? Albert Huisman

Meneer Huisman. -Dank u, voorzitter. Heel kort. VVD Texel wil alvast een motie aankondigen. De aansluiting van de gemeente Texel op de berichtenbox van Mijn Overheid. We wachten net als de andere fracties de beantwoording op de technische vragen af. Die zijn gesteld door de PvdA. Voorzitter raadscommissie

Vandaar deze aankondiging. Dankuwel. -De inhoud van die motie is inmiddels bekend bij de Raad en commissie. Het amendement bij dit programma. Meneer Zegel.

Ferry Zegel

Voorzitter, dankuwel. Ik ga hem niet letterlijk voorlezen, maar extra toelichten. Bij de motie werd net de belangrijkste oorzaak van de begrotingsuitdaging vergeten. Die hebben we met zijn allen. We hebben door de beslissingen van de opeenvolgende kabinetten fors meer taken erbij gekregen in de afgelopen jaren. De bijdrage vanuit het gemeentefonds daalt daarbij fors. Dat is het zogeheten ravijnjaar. Het wordt veroorzaakt in Den Haag, maar we moeten op Texel ermee omgaan. We moeten keuzes maken. Snijden we in voorzieningen waar we trots op zijn en die hard nodig zijn voor de leefbaarheid van Texel? Verhogen we de lasten voor Texelaars die het al lastig genoeg hebben? De Perspectiefnota stelt voor om de ozb met 10 % extra te verhogen. Wij vinden dat het de Texelaars en de Texelse ondernemers onevenredig hard raakt. Wij komen met een voorstel dat wij rechtvaardig vinden door de toeristenbelasting te verhogen naar € 2,60 in plaats van € 2,55. Kunnen we die extra ozb-verhoging voorkomen? Zo zorgen we ervoor dat niet alleen de Texelaar voor de rekening opdraait, maar juist de toerist. Die geniet volop mee van alles wat dit eiland bijzonder maakt. Die maakt ook gebruik van de uitgebreide voorzieningen die daarvan betaald worden. Jaarlijks vinden hier miljoenen overnachtingen plaats. Dat brengt levendigheid en economische kansen. Het legt ook extra druk op onze voorzieningen.

De toeristische druk is op Texel per inwoner is bijna de hoogste van Nederland. Toch ligt het toeristenbelastingtarief zelfs met deze verhoging onder dat van veel andere gemeenten. Het blijft wat ons betreft alleszins redelijk. We vragen een klein beetje meer van onze bezoekers, zodat we onze Texelse gemeenschap kunnen beschermen tegen een veel grotere lastenverzwaring. Voorzitter raadscommissie

Dat is geen makkelijke keuze. Het is wat ons betreft wel de juiste. Erik Polderman

Dank, is er iemand daarover? Meneer Polderman en dan meneer Huisman. Dank u, voorzitter. Er liggen nu twee voorstellen. Eén waarbij gezegd wordt: ga eerst kijken of er wat geschrapt kan worden. Er is eentje waarbij we de toeristenbelasting gelijk willen verhogen. Even naar de indieners van de tweede. Stel dat we de eerste zouden aannemen, dan komt daaruit voort dat er geschrapt kan worden. Staan jullie ervoor open om de toeristenbelasting te laten zitten? We gaan volgend jaar namelijk een ravijnjaar in voor de toeristen. Het gaat naar 21 % in plaats van 9 %. We weten nog niet precies Voorzitter raadscommissie

wat het gaat doen op Texel. Ik denk zelf dat het een hele grote impact zal hebben. Albert Huisman

Meneer Huisman. -Dank u, voorzitter. De woorden van de heer Berger bij een vorig agendapunt blijven maar door mijn hoofd zingen De kip met de gouden eieren. Ik vraag me werkelijk af wat de coalitiepartijen Texels Belang, PvdA en GroenLinks bedacht hebben. Kiezen we de weg van de minste weerstand? Wat ons betreft, laat dit amendement zien hoe ver deze partijen zijn afgedreven van zowel de financiële realiteit als van hun eigen coalitieakkoord. Het voorstel om simpelweg meer lasten op toeristen af te schuiven, klinkt heel aantrekkelijk. In feite is het ontlopen van echte verantwoordelijkheid. U zegt dat u de inwoners wilt ontzien, maar dit amendement lost helemaal niets op. Het structurele probleem blijft als we als gemeente meer uitgeven dan we ons kunnen veroorloven. Het blijft volledig bestaan. We schuiven het probleem door. We hopen dat de toeristen de rekening blijven betalen. Die toeristen zijn geen onuitputtelijke bron en de eerste cijfers van dit jaar zijn niet bemoedigend. Hoelang denkt u dat we dit vol moeten blijven houden? Laten we heel eerlijk zijn, het is niet de eerste keer dat deze coalitie haar eigen afspraken breekt. De belofte uit het coalitieakkoord om de lokale lasten niet te verhogen, werd vorig jaar al geschonden met de verhoging van de parkeerbelasting. Nu wordt er een flinke schep bovenop gedaan. Wij kiezen voor een eerlijke en duurzame aanpak.

Ik grijp toch terug op onze motie. Daarin vragen we het college om binnen de bestaande begroting keuzes te maken, efficiënter te werken, te prioriteren, en waar nodig te versoberen. Bezuinigen is niet makkelijk. Telkens teruggrijpen op lastenverhoging, is geen beleid. Het is uitstelgedrag. Daarom roepen wij u op om nog even na te denken over het amendement en de overige partijen om het te verwerpen. Laat zien dat we als raad onze verantwoordelijkheid nemen. Niet alleen voor die cijfers, maar ook voor het vertrouwen

Voorzitter raadscommissie

van onze inwoners in de politiek. Dankuwel. Anneke Visser-Veltkamp

Mevrouw Visser, dan meneer Zegel en meneer Rutten. Mevrouw Visser. Dankuwel, voorzitter. Ik wilde reageren op de vergelijking van de motie van daarnet. Daar doen wij het voorstel om de toeristenbelasting te verhogen. Meneer Zeger al aan dat die niet zo hoog wordt dat we uittorenen boven de andere toeristische verblijfplaatsen of gemeenten. Ik vind dat de motie die voorligt ervan uitgaat dat dit college geen enkel onderzoek gedaan heeft naar het verlagen van de uitgaven. Terwijl ze al twee of drie jaar weten dat het ravijnjaar eraan komt. Ik vind dat een bizarre gedachte. Vandaar dat wij na de begroting van '25 niet ervan uit moeten gaan dat het college nog steeds niet nagedacht heeft over bezuinigen. Dat was al moeizaam en daar waren ook bijzondere dingen in gefietst. Dus dat het college de onroerendezaakbelasting naar een toeristenbelasting, omdat ze er anders niet uitkomen. We hebben in het coalitieakkoord afgesproken dat de ozb niet omhoog gaat. Ik vind het bijzonder dat dit college al jaren niet nagedacht heeft over bezuinigen, terwijl we ieder jaar onderaan de streep geld overhouden. Albert Huisman

De heer Huisman. -Ik wil een korte reactie. Ferry Zegel

Toeristenbelasting is ook een lokale heffing. Dat was een reactie tussendoor. Die heb ik net bij de anderen ook toegestaan. Meneer Zegel. Dank, voorzitter. Ik wilde reageren op meneer Huisman, maar nu gaat het spelletje anders. U stelt voor om de boterhammen nog dunner te beleggen. Dat is niet waar wij voor kiezen. U zegt dat de woorden van de heer Berger over de kip met de gouden eieren nog door uw hoofd zingen. Dan heeft u zijn verhaal niet begrepen, denk ik. De kip met de gouden eieren is niet de toerist, dat is Texel. Aanvullend op mevrouw Visser. Lees de bestuurlijke boodschap na van de afgelopen Perspectiefnota's over de begrotingen. Daarin is meerdere keren aangegeven dat er al flink wat lucht uit die begrotingen is verdwenen. Er is al wat bezuinigd. Be my guest als u denkt dat het nog platter kan en we geen nieuwe wegen en graskeien meer willen. Veronne Koot

Ik zie de voorstellen wel komen. -Mevrouw Koot. Dit horende, liggen er twee mogelijkheden. Het voorstel van de coalitie om de lastenverhoging bij de toeristenbelasting neer te leggen en een motie of we ruimte vinden in de begroting, zodat we geen lastenverhoging hoeven te doen. Ik wil de coalitie dringend vragen om die oproep van onze motie af te wachten. We geven de wethouder een opdracht. Kijk welke ruimte die vindt. Ik verwacht dat die er is. Kijk dan welke keuze we hebben. Loop niet op de zaken vooruit door nu al de toeristische sector flink met een verhoging op te Ferry Zegel

zadelen. Waarschijnlijk ook voor nog twee jaar. Meneer Zegel, uw reactie. -In reactie op mevrouw Koot, voorzitter. Wij zijn ervan overtuigd dat het college al een flinke job heeft gedaan om naar bezuinigingen te zoeken. Dat blijkt ook uit deze Perspectiefnota. Eric Hercules

Als u dat er niet uithaalt, zou ik u aanraden om het nog een keer te lezen. -Een reactie van meneer Hercules. Voorzitter, natuurlijk houden we niet van het verhogen van de lokale lasten. Ook niet van het verhogen van de toeristenbelasting. Het is voor deze Perspectiefnota en de begroting de enige zekerheid die we hebben om de begroting sluitend te maken. De sector wil altijd ruim op tijd weten welke toeristenbelastingverhoging ze nu weer moeten doorvoeren. Daarom dachten wij: laten we dat in ieder geval doen. We weten niet zeker of een bezuinigingsoperatie aan het einde van het jaar bij de begroting lukt. Dat is namelijk een onzekerheid. Vandaar de verhoging van de toeristenbelasting. Ook wij zullen kritisch naar het college kijken bij de komende begroting Voorzitter raadscommissie

om tot een reductie te komen van de lasten en van de uitgaven.

Veronne Koot

Dank, ik zag een reactie van mevrouw Koot. Ik heb een beetje een plus een is twee. De wethouder heeft net uitvoerig betoogd dat hij het niet fijn vindt om over zijn graf heen te bepalen dat de toeristenbelasting voor 2027 verhoogd moet worden. Daarom zeg ik: hou hem nu stil. Kijk welke ruimte de wethouder nog heeft. Hou hem nu zoals die is. De wethouder gaat nog een keer op zoek om te kijken of het lukt. We zitten ook nog met een meevaller, omdat we voor het Thuishuis een enorme vertraging hebben opgelopen. Misschien dat het nog een meevaller oplevert, zodat we het straks met de begroting Voorzitter raadscommissie

het niet nodig hebben. Graag beperken tot nieuwe argumenten. Ik kijk op de klok Mariët van der Werf

en we zitten nog bij programma 0. Mevrouw Van der Werf. Bij nieuwe argumenten mag ik niks zeggen. Ik wil alleen zeggen Voorzitter raadscommissie

dat ik het met de PvdA en GroenLinks helemaal eens ben. Niels Rutten

Dank, ik zag meneer Rutten en meneer Polderman. Voorzitter raadscommissie

Dank u, voorzitter. Wij waren benieuwd naar de reactie Erik Polderman

van het college op dit amendement. -We maken eerst het rondje af. Meneer Polderman. -Dankuwel, voorzitter. Ik zie in het amendement staan als laatste beslispunt toe te voegen: verder de begroting sluitend te maken door te bezuinigen Voorzitter raadscommissie

op de bestaande budgetten. Er kan dus bezuinigd worden. Astrid van de Wetering

Mevrouw Van De Wetering. -Dankuwel, voorzitter. Inderdaad, beide bijten elkaar niet. Neem dat alstublieft mee Voorzitter raadscommissie

in uw overweging bij de raadsvergadering. -Dank. Portefeuillehouder, Cees Hooijschuur

wilt u een reactie geven op verzoek van het CDA? Ik zit even te kijken. Het amendement van VVD, GroenZwart, en D66. Nee, die andere. GroenZwart, Texels Belang, en het CDA. Dus van de coalitie. Het hele leven is een keus, denk ik. Wij hebben de keuze gemaakt. U komt met amendementen aan. Wij kunnen kijken of we uit kunnen komen op geen belasting van de tarieven. Dat zullen we door moeten rekenen. Dat geeft u ook al aan. Wij gaan nu vooruit op de meicirculaire. Normaal zit het al eerder in het programma, dus dan weten we de uitkomsten. Het is best moeilijk om te zeggen hoe we dat gaan doen. U zegt dat we naar 72 moeten. Dat heb ik net gehoord. Dus € 0,10 het ene jaar en € 0,10 voor het andere jaar en '25 en '26. Ik hoor net van iemand: we moeten het voor twee jaar doen. Dat moeten we met elkaar overleggen. Het is een mogelijkheid. Dat is het enige wat ik kan zeggen. Voorzitter raadscommissie

Wij moeten een overleg hebben over hoe we eruit kunnen komen. Ik krijg ingefluisterd door de griffier dat als het tarief voor twee jaar wordt vastgelegd, dat het middels een amendement moet. Dus dat initiatief moet vanuit de raad worden genomen. Jur Schuiringa

Ik zag een hand bij meneer Schuiringa. -Voorzitter, ik denk dat de commissie een duidelijke mening gegeven heeft. Het is aan het college om een half jaar erover na te denken en een definitieve begrotingen aan ons te presenteren. Anderen zeggen: bezuinigingen. Ik denk dat we het woord 'temporiseren' dat wij gebruiken, goed in ons achterhoofd moeten houden. Oké, programma 1: De veiligheid op orde. Daar zie ik niemand. Programma 2: Een goede bereikbaarheid vanaf pagina 36. Daar zit een amendement bij. Jacquelien Dros

Ik zie eerst mevrouw Dros. -Dank, voorzitter. Wij hebben vragen gesteld over een onderwerp wat bij programma 2 aan de orde kwam. Namelijk de bermverharding. De eerste vraag was of het college op de hoogte was van de compenserende maatregelen. Die zijn in de Waterschapsverordening van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier gesteld en zijn per 1 januari 2025 aan de orde. Het antwoord daarop is dat ze ervan op de hoogte zijn. Op de tweede vraag lijkt het dat ze daarvan niet op de hoogte zijn. Daar wordt gesteld dat de bermverharding niet eronder valt, omdat het water voldoende doorlaat. Dat is niet wat er bij de compenserende maatregelen staat. De bermverharding valt er wel degelijk onder. Zeker wanneer het over een grotere oppervlakte gaat. Daar spreek je over als je het over de wegen hebt die hier staan. Namelijk de Laagwaalderweg en de Pijpersdijk als je dat allemaal bij elkaar optelt. Dat betekent dat ik geen antwoord heb gekregen op mijn vraag. Namelijk of er bij die € 65.000 voor de bermverharding rekening mee gehouden is. Naar mijn idee is er geen rekening mee gehouden. Dat betekent dat het mogelijk veel hoger kan uitvallen. Ik wil terugverwijzen naar oktober 2023. Toen wilden wij een motie en een amendement aangaande dit indienen. Die zijn allebei door een toezegging van de wethouder niet ingediend.

We zijn namelijk overeengekomen dat er allerlei plannen op dat vlak staan te gebeuren. Onder andere de Mobiliteitsvisie. De wethouder zou met een lijstje komen van wat beslist moest en wat nog even kon wachten. Wat beslist moet, daar is van alles aan gedaan. Wij zien de Laagwaalderweg en de Pijpersdijk niet erbij staan. Voorzitter raadscommissie

We zijn verbaasd dat het überhaupt nog een keer opgevoerd wordt. Dat is vrij technisch van aard. -Ik heb op mijn technische vraag geen antwoord gekregen, dus dan moet het. U bent niet tevreden met het antwoord. -Ik heb geen antwoord gekregen of de compenserende maatregelen bij die 465.000 meegenomen zijn. Cees Hooijschuur

Oké, kunt u die vraag beantwoorden? -Ik zie de vragen van GroenLinks voor mijn neus liggen. Die werden beantwoord door Gemeentewerken, Voorzitter raadscommissie

volgens mij. -Het college heeft ze beantwoord. Goed, het college heeft ze beantwoord. Maar goed, we hebben geïnformeerd bij Hoogheemraadschap en Gemeentewerken. Ik moet het navragen. Ik kan u iets toezeggen, maar dan geef ik misschien Jacquelien Dros

het verkeerde antwoord. Ik zal dit opnemen en geef u schriftelijk antwoord. Misschien kan er telefonisch contact volgen in de komende week voor de raadsvergadering. Dat zou kunnen. Er zit iets essentieels aan vast, want het is bijna een 0,5 miljoen. Ik weet niet wat u voor ogen heeft. Als die compenserende maatregelen niet zijn meegenomen, gaat het aardig wat meer kosten dan opleveren. Dat betekent dat er van onze kant of van uw kant iets moet komen Voorzitter raadscommissie

om het toch niet in deze Perspectiefnota op te voeren. Cees Hooijschuur

De portefeuillehouder. -Mevrouw Dros, ik weet alleen dat de Laagwaalderweg en de Pijpersdijk de hoofdwegen naar de dorpen zijn. We gaan daar graskeien neerleggen. Dus de Laagwaalderweg en de weg tussen De Waal en Oudeschild. De uitkomst is om daar graskeien neer te leggen. Wat u daarna vraagt over de compenserende maatregelen voor het water, Voorzitter raadscommissie

moet ik aan de betreffende mensen vragen. Ik geef een schriftelijk antwoord daarop. Ik kan het nu niet hardop zeggen. -Uiteindelijk wordt er pas bij de begroting een beslissing genomen. Daar hebben we nog ruim een half jaar de tijd voor. Ik ben even aan het kijken voordat ik u het woord geef voor het amendement. Ik had mevrouw Van De Wetering. Nee? Oké. Wacht even, we zijn nog steeds bij programma 2: Een goede bereikbaarheid. Dan komt het amendement Veronne Koot

van mevrouw Koot. Ga uw gang. -Dankuwel. Ik wilde aan mevrouw Dros vragen of ze bedoelt dat ze dit voorstel uit de Perspectiefnota wil hebben en pas na de Mobiliteitsvisie Jacquelien Dros

terug wil zien. Bedoelt mevrouw Dors dat? -Dat is een aspect. Naar aanleiding van de raadsvergadering van 18 oktober 2023 bent u met een lijstje gekomen wat beslist wel en niet moest. Volgens mij hebben we met zijn allen gezegd dat we de bermverharding wat zouden opschuiven, omdat we eerst die andere plannen duidelijker wilden hebben. Onder andere de Mobiliteitsvisie, want misschien nemen we hele andere beslissingen. Bijvoorbeeld dat een weg eenrichtingsverkeer wordt. Dat is in ieder geval niet de Laagwaalderweg, de Pijpersdijk misschien wel. Voorzitter raadscommissie

Er kunnen hele andere beslissingen over die bermverharding komen. Dus het zijn twee aspecten. -Ik wil niet met u in discussie gaan. Wat mij nog van die vergadering bijstaat, is dat er toen werd gezegd: het huidige wegencategoriseringsplan is het uitgangspunt. Veronne Koot

Dat blijven we volhouden totdat er een nieuwe Mobiliteitsvisie is. Mevrouw Koot. -Dan mijn amendement. Dat haakt in op het voorstel van het college om het stukje oude Kogerweg en de Rozendijk verkeersveiliger te maken en aan te pakken. Nieuw asfalt, enzovoorts. Het amendement houdt het volgende in: het college heeft de opdracht om Texel als een fietsvriendelijk eiland te positioneren. Daar zijn fietsers niet alleen veilig, maar ook de eerste keuze voor toeristen. Daarop aanhakend, is mijn voorstel om bij dit stukje weg een vrijliggend fietspad te realiseren. Ik vraag in ieder geval aan het college of ze in de begroting een kostenraming daarvoor kunnen doen. Dan kan de raad bij de begroting kiezen of ze dat geld ervoor over heeft of niet. Voorzitter raadscommissie

Graag uw steun voor mijn voorstel. -Dankuwel, ik zie Albert Huisman

een reactie van meneer Huisman en dan meneer Berger. Meneer Huisman. Ik ga u op uw wenken bedienen. De complimenten aan GroenZwart. Het is logisch en verstandig om bij vervanging van de asfaltconstructie direct naar de verbetering van de fietsveiligheid te kijken. Een vrijliggend fietspad op deze locatie sluit wat ons betreft mooi aan bij de ambitie om Texel fietsvriendelijk en veiliger te maken. We steunen het amendement onder voorbehoud. Het college doet eerst onderzoek naar de haalbaarheid, kosten, en inpassing. De uiteindelijke beslissing Gijs Berger

nemen we bij de behandeling van de programmabegroting later dit jaar. Dankuwel. -Dank, meneer Berger. Dankuwel, voorzitter. Dit onderwerp is door GroenZwart ook ingebracht bij de behandeling van de Perspectiefnota 2024. De door GroenZwart ingediende motie is destijds aangehouden, dacht ik. We

hebben destijds gezegd dat we er niet in mee wilden gaan, omdat we eerst de evaluatie van het Fietspadenbeleid wilden afwachten. Die was gericht op capaciteit en veiligheid. Het leek ons verstandig om pas na deze evaluatie met nieuwe plannen te komen. Helaas is deze evaluatie uitgesteld en nog steeds niet uitgevoerd. Ook nu willen wij met nieuwe plannen voorzichtig zijn en eerst de evaluatie afwachten. We willen graag van de wethouder horen hoe de planning van deze evaluatie Voorzitter raadscommissie

ervoor staat, want die is langzamerhand 1,5 jaar achter. Nils Lely

Dank, dat is een concrete vraag. Meneer Lely. Dank u, voorzitter. Een aantal woorden van gelijke strekking, zoals de heer Berger verwoordde. Wij zijn ook benieuwd wat deze extra investering kost. Ik vind het grappig dat GroenZwart de nieuwe bierbrouwerij beter bereikbaar wil Voorzitter raadscommissie

krijgen. -Dankuwel, een vraag aan het college. Wat is de stand van zaken Cees Hooijschuur

in de evaluatie over de fietspaden? -Ik weet dat het Mobiliteitsplan op Q3 staat. Volgens mij staat het nu op de LTP. We zijn bezig met het Fietspadenplan, even uit mijn hoofd. Ik kijk om me heen. Ik heb dit niet zo voor de hand, meneer Berger. Dat moet ik navragen. Ik weet van de Kogerweg en de Rozendijk dat het weer geld kost nu we net moeten bezuinigen. U kunt zeggen dat het een lullig antwoord is. Dat is makkelijk antwoorden, maar dat ga ik niet zeggen. Ik heb gezien dat het is opgenomen in de miljoen die u in de komende drie jaar overhoudt. Dus om een nieuwe asfaltlaag te onderzoeken en als fietsstrook ernaast in te richten. Dat heb ik meegekregen in een overleg. Ik zal voor u kijken waar het staat en wat de stand van zaken over dit stukje weg is. Ik weet dat de grond van de boer daarnaast in '23 ook al niet te koop waren. Die wilde niet meewerken om de grond te verkopen. Dat kan ik u alvast zeggen. Het moet gezocht worden op de plek waar de weg ligt. Ik kijk naar de stand van zaken en de planning van deze weg. Voorzitter raadscommissie

U heeft het al een keer gevraagd. Aan de andere kant van de Rozendijk vroeg u ook aandacht voor deze kant. Daar is toen een antwoord op gegeven. Hij zit bij de onderhoudswegen die we krijgen, dus om de wegen een nieuwe asfaltlaag te geven. Erik Polderman

Daar wil ik u schriftelijk een antwoord op geven. Mooi. Meneer Polderman. -Dank u, voorzitter. Er is een kwartiermaker aangesteld. Die zou voor de zomer met een voorstel komen. Een korte vraag: gaat het nog voor de zomer lukken? In welke commissie kunnen we die verwachten? Op welk onderwerp? Voorzitter raadscommissie

Economische Havens 2.4 of kijk ik niet goed? Sorry. Dat is een vraag voor meneer Kieft. Sorry, ik was met het amendement bezig. Rikus Kieft

Vandaar dat de vraag mij een beetje overvalt. Meneer Kieft. Voorzitter, mijn informatie over de planning is dat het voor de zomer lukt. Dat zal de raadsvergadering Voorzitter raadscommissie

van 8 of 9 juli zijn. -Dankuwel, meneer Hoogerheide Cees Hoogerheide

en daarna meneer Berger. -Dankuwel, voorzitter. Het Fietspadenplan is een wezenlijk onderdeel of kan een wezenlijk onderdeel zijn van het Mobiliteitsplan. Ik denk dat het goed is om niet elke keer hapsnap een wijziging te doen zoals nu wordt voorgesteld, maar als een geïntegreerd besluit te doen. Dan komen we in elk geval tot een afgerond geheel. Nu zijn we hapsnap bezig. Mijn advies aan GroenZwart is: hou hem aan en dien hem op het goede moment in. Gijs Berger

Dat kan een uitdaging zijn. Meneer Berger. -Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Hoogerheide om het niet hapsnap te doen. Ik wil graag van de wethouder een toezegging of een antwoord op de vraag Voorzitter raadscommissie

wanneer die evaluatie een keer op tafel komt. Kunt u ons toezeggen dat in de volgende raadsvergadering Cees Hooijschuur

een datum daarvoor geprikt wordt? -Dat is al volgende week. Voorzitter raadscommissie

Ik ga mijn uiterste best doen. -Een toezegging. Veronne Koot

Mevrouw Koot. -Ik vind het een beetje vervelend worden, want ik wil helemaal geen hapsnap-beleid. Je hebt als doelstelling om als Texel een fietsvriendelijk en fietsveilig eiland te worden. Als wij als gemeenteraad maar geen Mobiliteitsvisie en geen evaluatie van het Fietspadenplan krijgen, vind ik het heel moeilijk worden om op mijn handen te zitten. Voorzitter raadscommissie

Je ziet dat er op bepaalde plekken heel veel winst te halen valt. Dank, daarmee ronden we de behandeling van het amendement af. Het is aan mevrouw Koot om te bepalen of die volgende week ingediend wordt of niet. Dat brengt ons bij programma 3: Een mooi en gastvrij Texel vanaf pagina 46. Daar zit een motie bij. Als niemand iets over de voorstellen heeft, wil ik de indieners van de motie het woord geven. Die motie heet: Albert Huisman

Het instellen van een ondernemersloket voor Texelse ondernemers. Meneer Huisman, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. Voorzitter raadscommissie

Ik ga voor de luisteraars iets van de motie voordragen. Beknopt alstublieft, gelet op de tijd. -Precies. In het coalitieakkoord staat duidelijk vermeld dat ondernemers optimaal gefaciliteerd dienen te worden door de gemeente. Die vormen de economische motor van Texel en leveren een grote bijdrage aan de werkgelegenheid, leefbaarheid, en de aantrekkelijkheid van het eiland. Diezelfde ondernemers hebben aangegeven dat ze behoefte hebben aan een duidelijk aanspreekpunt binnen de gemeentelijke organisatie. Daar kunnen zij terecht voor vragen, ondersteuning, en begeleiding op uiteenlopende terreinen. Bijvoorbeeld: vergunningen, regelgeving, gemeentelijke subsidies, aanbestedingen, vestigingskwesties, en andere ondernemersvraagstukken. Daarom roepen we in deze motie het college op om bij het opstellen van de programmabegroting een voorstel te doen voor het instellen van een gemeentelijk ondernemersloket. Daarin wordt duidelijk hoe dit loket wordt ingericht. Welke taken en bevoegdheden het krijgt. Hoe het toegankelijk en herkenbaar wordt voor ondernemers. Wat daarvoor nodig is aan menskracht en financiële middelen. Punt 2: dit voorstel helder en inzichtelijk aan de gemeenteraad te presenteren bij de behandeling van de programmabegroting '26. Dankuwel. Niels Rutten

Kan ik iemand daarover het woord geven? Meneer Rutten. Voorzitter, wij hebben als CDA vooral deze ondersteund, omdat wij de doelstelling onderschrijven. We hebben op Texel veelal te maken met bedrijven in het mkb, familiebedrijven, of kleine ondernemers die heel makkelijk in alle regelgeving verdwalen. Niet per se alleen van de gemeente. Daarom vinden wij dit Voorzitter raadscommissie

een ontzettend goed idee om ze op deze manier te helpen. Astrid van de Wetering

Mevrouw Van De Wetering. -Dit onderwerp is al diverse keren op allerlei manieren aan de orde gekomen. Er is duidelijk behoefte aan. Er is ook een poging gedaan in de organisatie om het voor elkaar te krijgen. Dit is uiteindelijk wat we echt willen. Voorzitter raadscommissie

Ik hoop dat we het een keer voor elkaar krijgen Cees Hoogerheide

dat er voor de ondernemers een aanspreekpunt komt. Meneer Hoogerheide. -Dankuwel voorzitter. Wij hebben toch het Huis van Ontwikkeling? Ik vraag me af wat de positie van het Huis van Ontwikkeling precies is. Daarnaast een vraag aan de wethouder. Zijn er geen andere organisaties reeds met deze ontwikkelingen bezig? Voorzitter raadscommissie

Graag een antwoord daarop. -Dat zijn twee vragen Anneke Visser-Veltkamp

voor de portefeuillehouder. Ik zag een hand bij mevrouw Visser. Dankuwel, voorzitter. Ik vroeg me af wat de verwachting is van zo'n loket. Gaat hij adviseren over bouwaanvragen, reclame op de stoep, en over wijzigingen van het bestemmingsplan? Ondernemers hebben vragen die zover uiteenlopen. Die kunnen betrekking hebben op het sociaal domein en op de afdeling Handhaving. Ik begrijp niet goed Voorzitter raadscommissie

wat er van het loket verwacht wordt. -Kan ik de Cees Hooijschuur

portefeuillehouder eerst het woord geven voor de vragen van meneer Hoogerheide? Het kan op zich een heel kort antwoord zijn. Wij zijn elke maand in overleg met Top. Deze groep mensen zat hier en is net weggegaan. Ik zie het ook veel op de vaste wal bij de andere gemeenten. Ik moet zeggen dat het heel goed wordt opgepakt. Zij hebben aangegeven om dit voor ons uit te zoeken. We hebben maandag weer contact met deze mensen. Voorzitter raadscommissie

Ik hoop dat we er een antwoord op krijgen. Zij hebben de rol naar zich toegetrokken om hiermee naar buiten te komen. Dus ik hoop maandag een antwoord te hebben. -De vraag van meneer Hoogerheide Remko van de Belt

over wat het Huis van Ontwikkeling hierbij kan betekenen. Voorzitter, ik spring even naar voren. Dan heb ik eindelijk een keer het woord tijdens deze vergadering. Meneer Hoogerheide heeft helemaal gelijk. Het Huis van Ontwikkeling kan onder andere een rol daarin spelen. Dus met subsidies en dingen aan de overkant, bijvoorbeeld met het UWV als intermediair. Zo zijn er heel veel vraagstukken die ondernemers hebben, want het vraagstuk kwam ook in december aan

de orde bij Wonen. Toen ging het er over dat de ondernemers behoefte hadden aan loketten als het ging om bouwen en verbouwen. Dat is ook een beetje wat de PvdA zojuist bedoelde. De vraag van de ondernemer is heel divers. Dat was toen ook het antwoord. Top heeft toen gezegd: dat snappen wij ook. Laten wij inventariseren welke vragen er zijn. Dan komen we naar het college met een voorstel hoe het ondernemersloket volgens de ondernemers op Texel Voorzitter raadscommissie

eruit kan zien. Op dat voorstel zijn wij aan het wachten. Erik Polderman

Dank aan het college. Meneer Polderman. -Dank u, voorzitter. Een opmerking met een vraag erin. Bij 3.1 Economische Ontwikkeling wordt er een woord gebruikt waar wij niet heel erg blij mee zijn. Dat is het beheersbaar houden van toerisme en recreatie. Nu weet iedereen een beetje hoe wij als partij erin staan, maar ik vind het vooral frappant dat het college nog steeds zulke woorden gebruikt. Wij zijn juist trots op onze toeristische sector voor de werkgelegenheid en voorzieningen. Waarom kiest het college voor zo'n negatieve en defensieve formulering? Is het niet tijd om in plaats daarvan te spreken Voorzitter raadscommissie

over het versterken van duurzaam toerisme in balans met de natuur en leefbaarheid? Rikus Kieft

Wie kan een antwoord daarop geven? De portefeuillehouder Toerisme. Voorzitter, dat is een hele goede weergave van wat wij bedoelen met beheersbaar. Voorzitter raadscommissie

Dus dat is exact wat we bedoelen. -Voorzitter, mag ik voorstellen dat we dit voortaan op een betere manier omschrijven? Dankuwel. -Zij hebben elkaar daarin gevonden. We kunnen door naar programma 4: Een toekomst voor de jeugd. Astrid van de Wetering

Mevrouw Van De Wetering heeft een nabrander. Dankuwel, voorzitter. Texel, een innovatief eiland voor een ton. Dat is de belangrijkste pilot op het gebied van energie. Blablabla, dat hele verhaal. Er staat een kader genoemd in de aanvraag. Dat betreft de aanpak van het oplossen van een vraagstuk op het gebied van energie, wateropslag, en nog een aantal zaken. Waarom alleen wateropslag? Je hebt ook waterzuivering. We kunnen misschien water maken, dus kan het woord 'opslag' eruit? Voorzitter raadscommissie

Dat was mijn vraag. -Ga uw Astrid van de Wetering

gang. -Bedoelt u het project de Stichting Zoete Toekomst? -Nee, het woord 'opslag'. Gewoon water op het gebied van water. Dat kan opslag, zuivering, Voorzitter raadscommissie

of water maken zijn. Ik bedoel dat het nu heel beperkt is. U kunt het amenderen, mevrouw Van De Wetering. Toekomst voor de jeugd. Programma 4 vanaf pagina 54. Geen amendementen en geen handen. Dat is mooi. Programma 5: Samen beleven en bewegen vanaf pagina 61. Programma 6: Zorg voor elkaar vanaf pagina 76. Anneke Visser-Veltkamp

Ik zie een hand bij mevrouw Visser. -Dankuwel, voorzitter. Er zijn door ons technische vragen gesteld over het budget dat incidenteel wordt toegekend aan Texelgezinnen. Ik wil het college heel hartelijk bedanken voor de heldere antwoorden op deze vragen. In het voorstel dat in eerste instantie was weggevallen,

staat dat er in de Begroting 2025 structureel € 35.000 extra is opgenomen in het preventiebudget. Dit bedrag is voor 2025 incidenteel toegekend aan Texelsgezinnen. Texelgezinnen kreeg bovendien onder voorwaarden een bedrag van € 20.000 extra voor 2025. Dus voor dit jaar. In voorstel 6.1 wordt er wederom € 35.000 uit het preventiebudget incidenteel toegekend aan Texelgezinnen. Dit dient ieder jaar te gebeuren, zo lijkt het. Dit is omslachtig, maar voor Texelgezinnen ook een onzekere situatie. Het wordt steeds pas in november duidelijk of zij dit budget weer toegekend krijgen. Mijn vraag aan de portefeuillehouder is of dit op termijn anders kan. Er worden dit jaar afspraken over de taken en verwachtingen van Texelgezinnen gemaakt. Kunnen deze afspraken in de nabije toekomst gebruikt worden als input voor een structureel budget voor Texelgezinnen? Als dat mogelijk is, kan de portefeuillehouder dan dit jaar bij het maken van die afspraken al erop voorsorteren? De raad zou binnen een beperkt aantal jaren kunnen besluiten om het budget van incidenteel naar structureel om te zetten voor Texelgezinnen. Dus wanneer de rol van Texelgezinnen voor de gemeenten en Texelgezinnen zelf helder is, en Texelgezinnen heeft aangetoond haar rol te kunnen pakken. Dit lijkt ons wenselijk, omdat een structureel budget van de gemeente zal bijdragen aan een structurele bijdrage voor Texelgezinnen.

Remko van de Belt

Dus aan het welzijn van Texelse gezinnen. -De wethouder. Dank, voorzitter. Het streven is om te komen tot een bestendige overeenkomst met Texelgezinnen. Dat betekent niet structureel tot in de eeuwigheid, maar een structurele afspraak over meerdere jaren. Toen het amendement bij de behandeling van de begroting diende, heb ik gezegd dat het best ingewikkeld is om het dit jaar al goed vorm te geven, gezien de complexiteit van de afspraken. We vragen om een jaar respijt om goed daartoe te komen, zodat we daarna tot een meerjarenafspraak Erik Polderman