Ondertiteling raadscommissie 8 maart 2023

1 Opening, mededelingen en een welkom aan de 'gast van de raad' Voorzitter Raadscommissie

Welkom, geachte aanwezigen hier in de zaal, in het bijzonder Gast van de Gemeenteraad, de mensen op de publieke tribune, de insprekers en de mensen thuis op deze commissievergadering van acht maart, de dag die in het teken van vrouwen staat want het is Internationale Vrouwendag. Een dag door de Verenigde Naties in 1978 ingesteld om aandacht te geven aan de verworven rechten van vrouwen wereldwijd, maar ook om te protesteren, te demonstreren en aandacht te geven aan wat beter kan. Tussen de taart heeft u misschien mijn kleine aandachtstrekker zien staan. Dit doosje tampons heb ik meegenomen en straks zal duidelijk worden waarom dit typische vrouwen product. Hierbij heb ik de vergadering geopend. We gaan over naar een mededeling en die gaat over het gebak. Jullie zien allemaal keurig dat daar Waddeneilanden op staat. We zijn getrakteerd op gebak omdat de Regio Deal van de Wadden zo mooi is binnengehaald. Men vond dat er een gebakje af kon. Dus geniet ervan dat we deze prachtige buit hebben binnengehaald. Zijn er verder nog mededelingen?

2 Vaststelling agenda Voorzitter Raadscommissie

Nee, dan gaan we over naar punt 2: de vaststelling van de agenda. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Is er iemand die nog iets wil zeggen? Mevrouw Visser. Dank u wel. Ik wil graag een motie aankondigen later op de avond. Voorzitter Raadscommissie

Akkoord, we brengen die in bij punt 12 en dat wordt dan punt 12.b na de motie van D66. Verder handelen we de agenda af zoals die er nu staat.

3 Publieksrondvraag Voorzitter Raadscommissie

Punt 3: de publieksrondvraag. Ik geloof niet dat er iets is.

4 Motie D66: Een windwokkel is geen windmolen Vaart maken met kleine windoplossingen (vanwege inspreker naar voren gehaald) Voorzitter Raadscommissie

Dan gaan we naar punt 4: de motie van D66 over de windwokkels. Een windwokkel is geen windmolen, vaart maken met kleine windoplossingen'. Bij dit onderwerp is er één inspreker en dat is meneer Van der Knaap. Ik wil hem uitnodigen om zijn vijf minuten te pakken. Het is gebruikelijk om als er insprekers zijn bij een onderwerp, altijd eerst de inspreker aan het woord te laten. Het rechterknopje en u heeft vijf minuten de tijd om uw verhaal te doen. Inspreker Raadzaal

Motie windwokkel Texel maart 2023. Hier kan ik kort over zijn. Ik hoop dat de motie die is ingebracht door de plaatselijke D66 - met dank aan Astrid - wordt aangenomen over een wokkel die in een windrijk gebied als Texel voor een welkome aanvulling kan zorgen wat betreft de energievoorziening voor menig Texelse

huishouden. Ik herhaal het nog maar eens even: we herinneren ons de tv-antennes gericht naar Wieringen. De wokkel - niet groter dan een Engelse schoorsteen en één tot anderhalve meter - kan wat dat betreft geen storende factor zijn. Ook over geluidsoverlast hoeven we ons bij de windwokkel geen zorgen te maken. Het zou mooi zijn als we ermee aan de gang kunnen gaan. De drie vinkjes, het valt niet mee als je in de gemeenteraad zit. Verschillende stromingen die qua inzichten nogal uiteenlopen, maar toch. Naar goede democratische begrippen moeten we er gezamenlijk wel uit zien te komen. Als vertegenwoordigers van de bevolking staan er verschillende zaken op de agenda. Wat hierbij van belang is het scheiden van de hoofdzaken van de bijzaken. Wat is een goede visie voor de toekomst waar wij - als bewoners van Texel veel voordeel bij uit kunnen halen en wat de zorgen over het energiegebruik grotendeels weg kan nemen? Energie is iets wat we allemaal - van links tot rechts - nodig hebben. In dit licht is de wokkel het eerste vinkje, maar er is meer. Het tweede vinkje: de boeren komen in de tegenwoordige tijd behoorlijk onder druk te staan en het zou mooi zijn als de boer op zijn erf een boerderijwindmolen mag plaatsen. Een voorbeeld hiervan is de EAZ Windmolen, een Nederlands fabrikaat.

Het derde vinkje is het windmolenparkje met relatief kleine - en dat zet ik dan met hoofdletters neer - windmolens waar we als Texelaar eigenaar van zijn, dus zonder tussenkomst van grote energiebedrijven. Kijk maar de discussie over Vattenfall [onhoorbaar 00:06:54] enzovoort. Dit om geloofwaardig over te komen voor wat betreft de energietransitie. Texel, rijk aan wind, maakt daar geen gebruik van. Nu kunnen we nog aanspraak maken op de tegemoetkoming van het Rijk mochten de energieprijzen de pan uit rijzen, maar we weten allemaal dat dit een doekje voor het bloeden is en zeker geen oplossing voor de lange termijn. Het is al weer even terug, want ik was hier ook in september 2020. Tweeënhalf jaar geleden stond ik hiervoor hetzelfde te pleiten. Ik gaf toen al aan wat het betekent als je afhankelijk wilt zijn en blijven van krachten waar je zelf geen invloed op hebt. We zien de gevolgen als je weigert zelfredzaam te zijn, in dit geval met het opwekken van alternatieve energie. Voor verdere informatie zie mijn Facebookpagina Alternatieve energie op Texel. Geachte gemeenteraad, het is misschien wel goed om deze pagina serieus door te nemen voor uw toekomst en deze van de Texelse bevolking.

Ik weet dat er organisaties zijn die dit met alle geweld tegen willen houden en aan de deur kloppen met meestal niet ware argumenten, om het vooral maar niet te doen, maar mijn verzoek is om het realistisch te bekijken. Als laatste een persoonlijke noot Texels Belang en VVD: ik weet dat u in het verleden hier niet positief instond, maar ik hoop dat u boven uzelf uitstijgt in de wetenschap dat het in het belang van Texel is als we het eerste vinkje af kunnen vinken. Dit geldt ook voor de VVD. Ik hoop dat u uw mening 'vooruitzien is regeren' hoog in het vaandel heeft staan. Alternatieve energie op Texel? Ja, met twee uitroeptekens. Het zou mooi zijn als het eerste vinkje gezet kan worden. Voorzitter Raadscommissie

Vriendelijke groeten, Cor van der Knaap. Dank u wel, meneer Van der Knaap. Blijf nog even staan, alsjeblieft, want wellicht... Zijn er vragen. U begrijpt het. Ik kijk eventjes rond. Zijn er vragen aan de heer Van der Knaap? Ik zie geen vragen. Domme vragen bestaan niet. Dan mag ik u hartelijk danken. U ook bedankt, voorzitter. Thomas van der Vlerk D66 Texel

Meneer van der Vlerk, u mag de motie toelichten. Dank, voorzitter. Een windwokkel is geen windmolen. Wind is één van de belangrijkste energiebronnen van de toekomst. We hebben in het verleden al twee keer eerder een soortgelijk amendement en initiatiefvoorstel ingediend. Die zijn er niet doorheen gekomen. Maar zoals u weet, driemaal is scheepsrecht dus daar gaan we voor. Wind, daar moeten we heen. We moeten verduurzamen. De energieprijzen stijgen de pan uit en de combinatie van wind met zonnepanelen - die al op veel daken liggen - is een hele goede combinatie. De komende jaren gaat het salderen van zonnepanelen afgebouwd worden en kan het zo zijn dat erin de zomer een heel groot overschot is en we in de winter hele dure energie moeten gaan inkopen. Het is de rol van de windwokkel om dan bij te springen. Windwokkels zijn geen dure oplossing. Ze zijn veilig voor vogels, hebben geen slagschaduw, maken geen geluid en zijn niet groot. Ik kan bijna geen nadelen verzinnen. Wij roepen op om deze te steunen omdat er veel vraag is vanuit de Texelaar om een windwokkel in zijn achtertuin, op het garagedak of waar dan ook te zetten. LTO Texel steunt deze motie en daar zijn we heel blij mee. Bedankt aan de heer Van der Knaap voor het inspreken. Voorzitter Raadscommissie

Dus ja, een windwokkel is geen windmolen. Dank u wel. Vragen? Ik zie de heer Albers, mevrouw Visser en de heer Zegel. Joost Albers VVD Texel

Dank u wel voorzitter, ons standpunt qua windmolens is - denk ik - bekend, staat in ons verkiezingsprogramma en werd net even aangehaald door meneer Van der Knaap. Daar zullen wij niet aan tornen wat niet wegneemt dat de optie om een windwokkel te onderzoeken een prima optie is. Maar zoals de motie nu op tafel ligt, is het een beetje een wirwar van argumenten, want er wordt gesproken over een wokkel en over een windmolen met een een hoogte van vijftien meter, waarbij de tiphoogte op 22 meter zit. De perceptie is dan: wat is groot? Hij komt op ons een beetje over als creatief en semantiek in de kantlijn van het coalitieakkoord, want er zijn afspraken gemaakt om dit vier jaar lang te onderzoeken. Dus laten we dat doen, want uiteindelijk gaat de motie niet over een proef of het onderzoek. Het gaat bijna al over besluitvorming, omdat er in 2023 een raadsvoorstel moet komen. En daar zit voor ons even de kneep. Prima dat we dit onderzoeken, maar pak dan ook alle kanten van de energievoorziening. Denk aan de kansen op zee en probeer de motie zo te vormen dat het een eenduidig verhaal is want voor ons is het nu wat rommelig. Voorzitter Raadscommissie

Dank u wel, voorzitter. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Mevrouw Visser. Ik had een vraag aan de indieners. Er staat boven deze motie als titel: een windwokkel is geen windmolen. Ik denk dat dat redelijk gebaseerd is op feiten, maar het voorbeeld wat ik dan zie is een kleine houten windmolen in Groningen. En toen dacht ik: we hadden het erover dat het geen windmolens zijn. Ik zou daar graag wat meer informatie over willen. Ferry Zegel GroenLinks Texel

De heer Zegel. Dank u wel, voorzitter. Een klein stukje inleiding en een aantal vragen aan de indieners en het college. Vooropgesteld is GroenLinks voorstander van het zoveel mogelijk duurzaam opwekken van energie, ook door particulieren. Zon en wind zijn wat ons betreft echt de toekomst. Gelukkig lijkt het draagvlak hiervoor in de samenleving op Texel wat te groeien. Op Texel is die route naar de toekomst heel erg hobbelig gebleken, want ondanks ambitieuze doelen uit het verleden - we hadden drie jaar geleden al zelfvoorzienend en klimaatneutraal willen zijn - schieten we niet echt op. In deze raad is de discussie hierover elke keer vastgelopen en misschien nog wel belangrijker is dat de burger er niet goed over mee heeft kunnen praten. Daarom hebben we in het coalitieakkoord opgenomen dat we een burgerberaad organiseren over klimaat en energie, want wij vinden het belangrijk dat we dit vraagstuk in de breedte met de hele Texelse bevolking kunnen bespreken en samen met die Texelaars tot goede oplossingen met draagvlak in de samenleving kunnen komen. Een aantal vragen eerst aan het college: volgt het college het uitvoeringsprogramma en gaan we dit jaar nog aan de slag met het burgerberaad? Liggen we daarvoor op koers? Ten tweede, er wordt een systeemanalyse Energie Texel gestart door Royal Haskoning. De uitkomsten daarvan worden gebruikt als input voor dat burgerberaad.

Worden windwokkels voldoende meegenomen in dat onderzoek? Windwokkels zijn erin alle soorten en maten, en de ene is effectiever dan de andere. Als je een klein rondje doet op internet, vind je er tientallen en als we ooit kaders daarover moeten stellen, zullen we toch met elkaar moeten bedenken wat goed werkt. Voorzitter Raadscommissie

Daar wou ik het even bij laten. Edo Kooiman Hart voor Texel

De heer Kooiman en daarna mevrouw Van der Werf. Dank u wel. Wij zouden bijna deze motie kunnen ondersteunen. We zijn gecharmeerd door windwokkels maar waren een beetje verrast door de windmolens, want er worden toch twee zaken door elkaar gehaald. Als het over de windwokkel gaat, kunnen we dat perfect ondersteunen. Er staat in deze motie niet dat ze moeten worden gerealiseerd maar dat er een kaderstellende avond wordt georganiseerd met de gemeenteraad over dit onderwerp en daarna eventueel een uitgewerkt raadsvoorstel. Niet meer, niet minder. Dus u heeft nog uitgebreid de gelegenheid om daarover met elkaar van gedachten te wisselen. Daarom klinkt de reactie van GroenLinks mij wat vreemd in de oren, want nog niet zo lang geleden wilde u een initiatiefvoorstel indienen om ruimte te geven aan kleine windmolens. Sterker nog, u bent uit de coalitie gestapt vanwege de duurzaamheid. U haalt het burgerberaad nu erbij, maar uit de presentatie van het coalitieakkoord hebben we begrepen dat het nog jaren kan duren vooraleer dat vorm krijgt. Dus GroenLinks zegt dat we minimaal twee à drie jaar moeten wachten en alles op stilstand moeten zetten voordat we hiermee aan de slag gaan. Wat dat betreft was ik een beetje verrast door GroenLinks, Voorzitter Raadscommissie

want ik had gedacht dat ze deze motie met open armen zouden toejuichen. Edo Kooiman Hart voor Texel

U heeft een vraag aan GroenLinks? Nee, ik heb geen vraag. Voorzitter Raadscommissie

Hij mag erop reageren, voorzitter. Ferry Zegel GroenLinks Texel

Gelukkig, want hij staat te popelen. Voorzitter, dankjewel. Ik wilde eerst de antwoorden van het college en D66 horen op de vragen die tot nu toe gesteld zijn, maar ik ben blij dat ik even de ruimte krijg om te reageren. Volgens mij hebben we het er al eerder over gehad dat wij erg benieuwd zijn naar de mening van de Texelaar en daarom het burgerberaad willen organiseren om op die manier de discussie vlot te laten trekken wat al 20 jaar lang niet gelukt is. Vandaar dat we destijds die keuze hebben gemaakt, daar staan we nog steeds achter en hebben we Voorzitter Raadscommissie

met de coalitie zo afgesproken. Mevrouw Van der Werf. Mariët van der Werf Texels Belang

Dank u, voorzitter. Een windwokkel is geen windmolen, maar als je op windwokkel googelt kom je kleine en compacte windwokkels tegen, maar toch ook windmolens die wat kleiner zijn dan die in Oudeschild staan. Voor Texels Belang klopt deze tekst niet, maar dat wil niet zeggen dat wij onze kop in de wind gooien. Ook Texels Belang kijkt verder dan waar het voor stond tijdens de verkiezingen. De tijden veranderen snel en daar zijn twee mooie woorden voor, namelijk voortschrijdend inzicht. Maar ware het niet dat wij met onze coalitiepartners PvdA en GroenLinks hebben afgesproken om een burgerberaad hiervoor in te voeren en deze is toch wel even iets eerder, meneer Kooiman, dan u zegt en portefeuillehouder als ik het goed heb. Meneer Zegel veegt die vraag aan de portefeuillehouder voor mijn voeten weg. Degene die voor is, zal bijna geen of geen nadelen zien. Het voordeel is, dat als er wind is, je altijd energie opwekt. En wind hebben wij hier zeker. Er zijn er die geluidloos zijn maar ook die dat niet zijn. De ene heeft wel slagschaduw en de andere niet. Er zijn zoveel verschillende windwokkels en ze zijn lang niet overal te gebruiken. Voorzitter Raadscommissie

Het feit is dat ze het beste opwekken in open veld, maar in het dorp of een woonwijk wordt het vaak wat ingewikkelder. Voor ons is het nog te vroeg en wachten graag het burgerberaad af. Ik denk dat het goed is om eerst de portefeuillehouder te laten reageren en de vragen te beantwoorden. Ik ga liever eerst als het mag. Thomas van der Vlerk D66 Texel

Dat is oké. Dank u wel, voorzitter. Veel partijen hebben gereageerd, en allereerst de VVD. Wat ons betreft kan het woord windmolen eruit. Wij snappen dat een paar partijen daarover zijn gestruikeld. Een windwokkel is voor ons het belangrijkste. De hoogte van windmolens, waar de heer Albers het over had, zie ik niet terug in deze motie. Dat stond wel in de vorige amendementen en initiatiefvoorstellen, maar ik zie hierin geen topas van 22 meter staan. Maar dat is niet van belang en het woord windmolen kan eruit, en we nodigen de VVD uit om hieraan mee te schrijven. De PvdA struikelde ook over het woord windmolen. Wat voor ons heel belangrijk is, is dat de windwokkel een veel betere oplossing is dan een windmolen, maar wij willen de oplossingen zo breed mogelijk trekken. Dat de coalitie het nu probeert weg te schuiven richting een burgerberaad, heb ik persoonlijk erg moeite mee. Want ik heb de leden van de coalitie horen zeggen dat dit nog twee tot drie jaar gaat duren en de mening van de Texelaar willen horen. De Texelaar heeft zijn mening al gegeven door op partijen te stemmen die voor windwokkels zijn. Er zit hier al een meerderheid voor windwokkels. Dus dat is toch de mening van de Texelaar. Ik snap niet zo goed hoe we met een burgerberaad over dit onderwerp beter de mening van de Texelaar meenemen.

Kan dit gezien worden als een proef - die we de komende twee jaar doen totdat dat burgerberaad er komt - die we met de Texelaars evalueren? Wat vinden we hiervan? Is dit de vorm waarnaar we op zoek zijn? Was het helemaal niets? Ik denk dat er zeker nog mogelijkheden zijn. Voorzitter Raadscommissie

De heer Albers wilde reageren op een iets eerder stukje Joost Albers VVD Texel

toen de vraag beantwoord werd. Zo ongeveer, voorzitter. Aan de indieners, in de ene laatste alinea staat een link en als je daarop klinkt ga je naar een voorbeeld van een windmolen in Groningen van vijftien meter hoogte plus een tiphoogte van 22. Dus die staat erin. Ten tweede, u zegt dat de gekozen partijen in de coalitie bewijzen dat er een grote behoefte en voorliefde voor windmolens is. Maar volgens mij is erdoor die partijen een coalitieakkoord afgesloten en in dat coalitieakkoord is het burgerberaad benoemd en om gedurende vier jaar een onderzoek uit te voeren. Dat zijn de bouwstenen die moeten leiden tot een wokkel of windmolen. Voorzitter Raadscommissie

Dat even ter verfijning van de discussie. Dank u wel, voorzitter. Veronne Koot GroenZwart

Mevrouw Koot. Ik wil kort reageren op een opmerking van D66. Ik hoorde hem namelijk zeggen: "Ik constateer hierin de gemeenteraad een meerderheid voor windwokkels. U bent de vertegenwoordiging van de inwoners van Texel, dus we kunnen met de windwokkels aan de gang." Ik vind dat een heel interessante opmerking, omdat D66 zich verschrikkelijk sterk maakt voor een burgerberaad omdat ze vinden dat ze met een burgerberaad een eerlijker beeld krijgen van wat de inwoners denken dan via de gemeenteraad. Deze discrepantie wil ik even opmerken. U hoeft er niet op te reageren. Voorzitter Raadscommissie

Dat ga ik wel doen. Thomas van der Vlerk D66 Texel

Ik geloof dat die de verleiding niet kan weerstaan. Dank u wel, voorzitter. Ik ben niet tegen het burgerberaad. Het lijkt mij een hele goede oplossing, zeker in de trant van burgerparticipatie. Maar de reden hiervoor mag niet een windwokkel zijn. We wilden drie jaar geleden al energieneutraal zijn als gemeente. En na een burgerberaad gaan we het nog twee jaar vooruitschuiven. Waar zijn we hier mee bezig? Ik wil over 50 jaar nog graag in Texel kunnen wonen in mijn groene woning. Ik vind het dus een beetje lastig. Ik spreek mij niet uit tegen het burgerberaad, maar om het nu weer twee jaa uit te stellen voordat iemand eindelijk een windwokkel bij zijn zonnepanelen kan zetten, Voorzitter Raadscommissie

vind ik niet waard. De motie gaat over windwokkels en niet zozeer over het burgerberaad, hoewel dat er wel in vermengd zit. Ik wilde voor de voortgang van deze vergadering nu even het woord geven aan de heer Kieft om te reageren als portefeuillehouder R. Kieft wethouder

op de aan hem gestelde vragen. Voorzitter, het doet mij goed dat verschillende partijen met verschillende achtergrond aan elkaar uitleggen wat erin het coalitieakkoord staat. Dat betekent dat het goed gelezen is, en dat is mooi. Ik heb een paar opmerkingen. De eerste is dat dit eiland sinds 2002 de ambitie had om eerst in 2030 en later in 2020 energie zelfvoorzienend te worden. Om allerlei redenen heeft dat nooit een politieke meerderheid in deze gemeenteraad gekregen en tijdens de coalitiebesprekingen is diezelfde vaststelling gedaan: die meerderheid was er nog steeds niet. Op basis van dat gegeven is men tot de conclusie gekomen dat we een burgerberaad nodig hebben om aan de inwoners van Texel te vragen hoe het nu echt zit. De concrete vraag is: wanneer komt het burgerberaad. In de langetermijnplanning die de raad ook tot zijn of haar beschikking heeft, staat dat eind 2023 het burgerberaad start. Inmiddels is er een interne vacature geweest voor een begeleider van dit burgerberaad, deze is inmiddels vervuld en kan over een paar maanden aan de slag. De raad zal dan geconfronteerd worden met allerlei voorafgaande vragen: hoe doen we dat? Wat willen we precies? Wat wordt precies de vraagstelling? Dus dat spel komt in de loop van dit jaar op de wagen en we hopen in december/januari, daarmee aan de slag te kunnen. U wordt er volop bij betrokken op welke manier we dat gaan doen.

Dat ten aanzien van het burgerberaad. Dan ten aanzien van de vraag naar de systeemanalyses van Royal Haskoning: twee weken geleden hebben we een raadsinformatieavond gehad over dit onderwerp. Waar gaat het precies over? Texel heeft op dit moment een elektriciteitsnet wat piept en kraakt en dat weten we allemaal. We weten dat er bij Eierland een extra regelstation komt, maar dat is er zeker niet voor 2026, en dan ben ik misschien zelfs nog optimistisch. Dus de vraag aan Royal Haskoning is: breng de knelpunten in kaart. Breng in kaart wat de groeiende elektriciteitsvraag wordt vanwege alle verduurzamingsacties die individuele huishoudens, bedrijven en overheden gaan starten. Breng de volgende vraag in kaart: hebben wij dan een tweede watt-kabel nodig of kunnen wij dat op het eiland zelf oplossen met eigen opwek? Als de conclusie is dat we sowieos een tweede watt-kabel nodig hebben, weten we dat dat minstens tien jaar duurt, minstens vijftien miljoen euro kost, en je voor de tussenliggende tien jaar misschien

iets moet willen of besluiten dat je niks doet en het eiland op slot zet. Dat zijn de dilemma's die wij helder in kaart willen brengen en dat zijn basisgegevens waar welk burgerberaad dan ook behoefte aan heeft voordat ze kunnen denken: op welke manier gaan we die vraag wel of niet duurzame opwek invullen en met welke varianten? In die vraag naar die varianten kwam er iets anders naar boven: kunnen we de potentie van windwokkels daarin meenemen? Ja, dat kan ik toezeggen. In dat onderzoek van Royal Haskoning kunnen we - in het kaartje van de verschillende oplossingsrichtingen gebaseerd op de meest actuele rendementen van de verschillende opwekkingsmogelijkheden - de windwokkels inzichtelijk laten maken. Ik denk dat ik daarmee voldoende gereageerd heb Voorzitter Raadscommissie

op de vragen die er waren. Dank u. Ik zie dat mevrouw Visser en mevrouw Koot het woord willen. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Dank u wel, voorzitter. De PvdA is al jaren een voorstander van het gebruiken van de wind, maar we hebben met volle overtuiging ingestemd met een tussenoplossing, namelijk het burgerberaad omdat we heel graag het draagvlak van de Texelaar willen. Nu begreep ik van mijn VVD-collega's dat zij geen bezwaren zouden hebben tegen een proefopstelling met windwokkels. Als zo'n proefopstelling er zou komen, zou dat dan extra input kunnen geven Voorzitter Raadscommissie

voor het Burgerberaad? Dat is dan een vraag aan de wethouder. Ik zie aan het vraagteken gezicht van de heer Albers Joost Albers VVD Texel

dat u dat mogelijk niet goed begrepen heeft, dus ik laat hem even reageren. Dank u wel, voorzitter. Ik heb het niet zozeer gehad, mevrouw Visser, over een proefopstelling maar dat we de optie windwokkel één van de te onderzoeken methoden vinden. Dus dat is iets anders dan wat u zegt en dat wil ik Voorzitter Raadscommissie

voor de verfijning even mededelen. Dank u wel. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Blijft mijn vraag aan wethouder of een proefopstelling met windwokkels op het eiland - omdat het hier harder waait dan gemiddeld en erin in het verleden al allerlei vormen van windmolens stuk gewaaid zijn input kan geven voor een burgerberaad? R. Kieft wethouder

De portefeuillehouder. Voorzitter, de kwestie van een proefpilot in welke vorm dan ook, hebben wij in het college niet kunnen bespreken, dus ik reageer even op eigen titel. Ik stel mij voor dat in het burgerberaad diezelfde vraag gesteld gaat worden: wat zijn de mogelijkheden voor kleinere windopties, dus de windwokkel? Dan is het wel erg handig als je praktijkervaringen op Texel kunt laten zien. Dus vanuit die achtergrond kan ik mij heel goed voorstellen dat een bepaalde pilot - waar je goed de kaders voor moet definiëren en de omvang - en praktijkervaring op Texel erg nuttig is bij de keuzes die erna een burgerraad Voorzitter Raadscommissie

gemaakt moeten worden. Veronne Koot GroenZwart

Mevrouw Koot. Dank u. Ik kon net mijn verhaal niet afmaken omdat ik even die ene opmerking wilde plaatsen. Dat 'een windwokkel is geen windmolen' een verwarrende titel is, is al geconstateerd. Het gaat namelijk niet alleen over windwokkels, maar over kleine windmolens. Texels Belang geeft aan voortschrijdend inzicht. Ik denk dat we dat ook in ons achterhoofd moeten houden bij de motie van D66. De situatie is zo dat de agrarische ondernemers in het buitengebied heel graag mogelijkheden willen hebben om te verduurzamen. Ze liggen vaak aan het uiteinde van de energie-infrastructuur en door de toenemende elektrificatie kunnen ze niet innoveren in hun bedrijfsvoering. En dat wordt echt een heel groot probleem. Met een investering in een kleine windmolen kunnen ze geholpen worden en alle problemen - zoals die verduurzaming en elektrificatie - die ze al op hun nek hebben, tackelen. De vraag is een beetje: is dit een reden om dit naar voren te halen, zoals D66 in motie voorstelt, en met z'n allen te kijken of hier een modus voor te vinden is omdat die bedrijven dik in de problemen komen en misschien niet eens meer 3-4-5 jaar kunnen wachten. Maar u kent mij, ik heb een heel warm hart voor het open landschap en dat moeten we

koesteren. Daarom moeten er zeker kaders gesteld worden. Ik heb een lijstje van punten en die zal ik u besparen, maar ik kan genoeg argumenten vinden om te zeggen: laten we proberen om dit snel op te pakken, omdat er grote problemen zijn op het eiland, in een bepaalde sector. Het duurt misschien te lang als we wachten op dat burgerberaad. Dat is de inbreng van GroenZwart in de discussie over deze motie. Voorzitter Raadscommissie

De heer Rutten wilde ook nog reageren. Niels Rutten CDA

Dank u, voorzitter. Als CDA voelen wij ons op geen enkele manier gebonden aan het coalitieakkoord wat er ligt. Die afspraken hinderen ons helemaal niet om hier een standpunt over in te nemen. Er is ook wel iets veranderd sinds het coalitieakkoord is gesloten, zoals de stijging van de energieprijzen. De PvdA heeft al een aantal keren, heel terecht, de energiearmoede en de problematiek daaromheen geagendeerd. Ik constateer dat een aantal collega's al fanatiek zijn begonnen met het uitvoeren van deze motie, namelijk door het organiseren van een kaderstellende avond. We hebben een hele discussie over kaders: wat willen we wel en wat niet? Binnen welke grenzen? Dus wat het CDA betreft gaan we die discussie een keer met elkaar voeren. Er wordt terecht door de wethouder gezegd dat het net piept en kraakt. Eén van onze kaders zou zijn: pas dingen toe voor eigen opwek niet voor het terug leveren. Voorzitter Raadscommissie

Voor de andere kaders die wij in gedachten hebben, zie ons verkiezingsprogramma. Edo Kooiman Hart voor Texel

De heer Kooiman en de heer Albers willen ook nog reageren. Ik wilde graag reageren op pleidooi van de portefeuillehouder want dat roept bij mij nog een paar vragen op. De heer Kieft zegt dat ze hard bezig zijn met het burgerberaad. Eind 2023/volgend jaar januari zou het burgerberaad aan de slag kunnen. Wat moet ik me voorstellen bij 'aan de slag kunnen'? En concreet, als we het hebben over deze windwokkels: wanneer zou dat bij dat burgerberaad besproken worden? Wanneer kunt u daar inhoudelijk over spreken? Niet alleen de windwokkels zijn initiatieven maar er zijn meerdere initiatieven op Texel die zomaar opborrelen en we graag willen bespreken. Betekent dat al deze initiatieven moeten wachten op dat burgerberaad vooraleer dat besproken wordt? We hebben een raad die best wel met leuke ideeën komt. U heeft het over het elektrische net dat piept en kraakt. Dat is niet van gisteren op vandaag en is al een tijdje. U schetste het slechtste scenario, namelijk dat er nog een tweede watt-kabel nodig is om dat op te lossen en dat dit minstens tien jaar kan duren. Mijn vraag is: stoppen we met zo'n windwokkel volledig met het verduurzamen van Texel? Er zijn lange wachtlijsten voor de zonnepanelen op daken. Er worden per dag enorm veel zonnepanelen op het dak gelegd. Een windwokkel levert volgens mij minder energie op dan een zonnepaneel.

Kan u uitleggen hoe u dat in verhouding ziet met het elektriciteitsnet dat piept en kraakt? Voorzitter Raadscommissie

Want dan kunnen dat soort zaken volgens mij niet meer. Joost Albers VVD Texel

Ik ga eerst de heer Albers nog eventjes het woord geven om de boel een beetje te inventariseren. Dank u wel, voorzitter. Mijn eerste vraag werd al gesteld door de heer Kooiman en ging over de planning en termijn, want in deze motie staat ook derde kwartaal '23. Dat botst een beetje met de opmerking van de portefeuillehouder over de implementatie van het burgerberaad. Ik was aanwezig op de voorlichtingsavond over Energie op Texel en daar werden een aantal opties besproken over de hoeveelheid energie die wij op dit moment gebruiken. Op Texel zouden we - en dat is een checkvraag - 1400 windmolens nodig hebben van het formaat uit het voorbeeld uit Groningen. Klopt mijn aanname? Ik sluit daarmee aan op de opmerking van mevrouw Koot over het landschap, want 1400 windmolens is best veel. Voorzitter Raadscommissie

Ik denk meer aan een combinatie, eerlijk gezegd. De heer Van der Vlerk. Thomas van der Vlerk D66 Texel

Dank, voorzitter. Ik twijfel een beetje of de heer Albers in de coalitie of in de oppositie zit, maar dat terzijde. Deze motie gaat niet er niet over dat we Texel helemaal energieneutraal willen maken met windwokkels. Dit is een stap in de goede richting. Met windmolens en zonnepanelen gaan we het niet halen. Het is een combinatie van, zoals gezegd werd. Een windwokkel wekt al energie op vanaf windkracht twee. Geen wind is te hard waardoor die niet meer kan draaien. In combinatie met zonnepanelen denken wij dat het een hele

goeie is en onze bedoeling van de motie was een kaderstellende avond. Het is niet zo - als u deze motie aanneemt - dat ineens iedereen in Texel een windwokkel op zijn dak heeft. Het is belangrijk dat we eindelijk die discussie hier voeren. Het belangrijkste vinden we dat er een proef komt, want we hebben geen ervaring hiermee op Texel. In andere gemeenten gebeurt het al. Laat ons een keer proefdraaien en kijken welk effect een windwokkel heeft en wat het oplevert voor de Texelaar. Dat is waar wij naartoe willen. We gaan hem herschrijven en bij deze een uitnodiging Voorzitter Raadscommissie

naar andere partijen om eraan mee te schrijven. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Mevrouw Visser wil hierop nog reageren. Ik denk dat meneer Van de Vlerk de vraag al beantwoord heeft. Ik vroeg me af wat die wilt: een kaderstellende avond of proefdraaien? Voorzitter Raadscommissie

Maar ik begrijp dat er nagedacht wordt over de inhoud van de motie. Dat heb ik ook begrepen. Volgens mij staan er nog een paar vraagjes uit aan de portefeuillehouder. Ik weet niet of het verstandig is om in het kader van deze motie dat nog eventjes naar je toe te spelen en daar eventueel op te reageren. Omdat we tot zover er wat breder over gediscussieerd hebben, R. Kieft wethouder

lijkt het me wel handig om daar nog even op in te gaan. Voorzitter, dank u wel. De eerste vraag van de heer Kooiman en de heer Albers is: kan je wat meer zeggen over hoe we dat burgerberaad zullen aanvliegen? Wat is daarvoor nodig? Dat weet ik nog niet precies. Ik weet wel dat het burgerberaad een advies uit zal brengen aan de raad, en dat het wel heel fijn is als de mensen die in dat burgerberaad zitten vooraf weten hoe serieus de raad dat advies zal wegen. Daar moet de raad elkaar even voor diep in de ogen kijken: hoe serieus nemen we dit? Dat is één, twee: er zullen mensen bij moeten gehaald worden die dit al vaker gedaan hebben, de valkuilen van andere burgerberaden goed kennen, en weten hoe je dat op een relatief kleine gemeenschap als Texel met 13.500 inwoners op een goede en representatieve manier kan doen. Welke instrumenten aan communicatie en digitale media heb je daarbij nodig om voeling te houden met de burgerbevolking? Ik heb inmiddels begrepen dat Terschelling bezig is na te denken over een burgerberaad. Er zijn al ambtelijke contacten over wat kunnen we van elkaar leren. Misschien kan er zelfs uitgewisseld worden tijdens de burgerberaden. Dus wie weet wordt het allemaal een heel interessant proces. De vraag die meneer Kooiman stelde: wanneer stemmen wij over windwokkels? Gaat het burgerberaad daarover adviseren? Meneer Kooiman, dat weet ik niet.

Voorzitter Raadscommissie

Dan heb ik uw vraag niet goed begrepen. Edo Kooiman Hart voor Texel

Misschien wilt u de vraag nog een keer herhalen, meneer Kooiman. Die heeft de heer Kieft al in zijn eerste beantwoording aangegeven. R. Kieft wethouder

Dus dat is voldoende. Dan is er nog de vraag van de heer Albers: zijn 1400 kleine windmolens voldoende? Ik ga er even vanuit, meneer Albers, dat dit rekensommetje van Royal Haskoning klopt, want de opbrengst van zo'n kleine windmolen maal 1400, zou je rond de elektriciteitsvraag van Texel komen. De vraag is dan: is dat de huidige elektriciteitsvraag of is dat de vraag over tien jaar als wij veel meer geëlektrificeerd zijn dan nu? Dat weet ik niet uit mijn hoofd. Voorzitter Raadscommissie

Ik wilde tot een afronding komen van dit agendapunt. D66 gaat met de motie aan de slag, heb ik begrepen. Ik denk dat we hem mooi door bediscussieerd hebben. Edo Kooiman Hart voor Texel

De heer Kooiman wil toch nog even een opmerking plaatsen. De vraag over de windwokkels was beantwoord, maar ik had aan de heer Kieft gevraagd of alle initiatieven R. Kieft wethouder

moeten wachten op het burgerberaad? Op dit moment kan zon-op daken voor zover het net dat toelaat. Er zijn nog een hoop daken op Texel waar dit prima zou kunnen. Laat iedereen die een groot dak heeft contact

opnemen met Liander om te kijken wat er kan, en dan hoor je vanzelf wel of het net het onmogelijk maakt of niet? Niets wordt daarin tegengehouden, behalve datgene wat een beslissing in deze raad nodig heeft. Voorzitter Raadscommissie

Dat gaat alleen over opwekking en u stelde hem over duurzaamheid. Volgens mij zijn we met allerlei andere initiatieven bezig die duurzaamheid ondersteunen, zoals isolatiemaatregelen en dergelijke. Dan gaan we naar het volgende agendapunt: de wijzigingen

5 Wijzigen Algemene Plaatselijke Verordening (wijziging 3) Voorzitter Raadscommissie

Algemene Plaatselijke Verordening. Daar hebben we twee insprekers, de heer Van Gils en de heer Tas namens de Bijenhoudersvereniging. Ik wilde eerste hen het woord geven. Even een punt van orde: omdat er meerdere bullets onder dit onderwerp staan en over diverse bullets vragen zijn gesteld door diverse fracties, wil dit per bullet organiseren na de insprekers. Inspreker Raadzaal

Meneer Van Gils, u heeft vijf minuten. Dank u wel, voorzitter. Geachte burgemeester, wethouders, leden van de raad en commissie, luisteraars thuis, mijn naam is Aad Van Gils en ik ben voorzitter van Radio Texel. Velen zullen zich afvragen waarom ik hier namens Radio Texel sta. Als eerste sta ik hier namens alle journalisten. De reden: het collegevoorstel om artikel 254 opname voor TV en dergelijke - bij u allen bekend - toe te voegen aan de APV. Waar draait het in de journalistiek om? Journalisten verzamelen informatie, daarna onderzoeken ze de informatie en publiceren erover. Dat eerste stadium, het verzamelen van informatie, noemen we nieuwsgaring en is essentieel voor de persvrijheid. Het proces van nieuwsgaring geniet daarom dezelfde bescherming als de publicatie zoals voortvloeit uit artikel 10.12.RM en artikel 7 van de grondwet. Obstakels die gecreëerd worden om de toegang tot informatie te verhinderen, hebben tot gevolg dat journalisten die informatie niet krijgen en dus niet adequaat kunnen onderzoeken. Hierdoor kunnen journalisten hun vitale rol van publieke waakhond niet goed uitoefenen. De pers kan geen accurate en betrouwbare informatie verschaffen. De persvrijheid wordt aangetast, zeker bij maatschappelijke misstanden waarbij het belangrijk is dat het publiek adequaat wordt geïnformeerd.

Dit is zeer ernstig en juist bij eventuele misstanden is er de neiging om informatie niet of moeilijk beschikbaar te maken voor journalisten. Journalisten kunnen in hun journalistieke onderzoek op verschillende manieren worden gehinderd en kan hen bijvoorbeeld de toegang worden geweigerd tot gevangenissen, gemeenteraadsvergadering of het terrein van private partijen. Uit de uitspraak van het Europese hof voor Rechten van de Mens weten we dat het doen van verslag op locaties die niet toegankelijk zijn voor het publiek, volgens het Hof bijdraagt aan de functie van de pers als publieke waakhond. Juist de aanwezigheid van de pers op dergelijke locaties - bijvoorbeeld een gevangenis of een opvangcentrum voor vluchtelingen - zorgt ervoor dat de overheid ter verantwoording kan worden geroepen voor haar handelen. Bij onderwerpen van publiek belang is het uiterst relevant dat het publiek wordt geïnformeerd over het optreden van de overheid op plekken die niet direct voor het publiek toegankelijk zijn. Het college wil in artikel 254 van de APV opnames van film, TV en dergelijke - bij u alle bekend - toevoegen aan het APV, zoals ik al eerder zei. Het college gaat zijn boekje ver te buiten door in het APV een algemene beperking op te willen nemen voor de mogelijkheid om op een openbare plaats opnames te maken voor een film of een TV, radio of andere mediaprogramma.

Dat zou een ernstige beperking zijn van artikel 7 van onze grondwet. De benadering moet echt andersom zijn. Daar waar filmactiviteiten, radio of televisie opnames de openbare orde ernstig zouden verstoren, kan een beperking worden opgelegd, maar dus nooit met een vereiste van voorafgaande toestemming. Dit is echt een kwalijke vorm van beknotting van de persvrijheid. De uitzondering die gemaakt wordt voor nieuwsmedia doet hier niet aan af. De vrijheid om verslag te doen op de openbare weg geldt immers voor alle burgers. De openbare ruimten op het eiland zijn geen privé grond. Daarom zijn dit soort restricties in onze optiek volstrekt onaanvaardbaar. We rekenen erop dat de gemeenteraad deze aanpassing zal blokkeren. Dit standpunt wordt mede ondersteund door de Nederlandse Vereniging Voorzitter Raadscommissie

van journalisten. Ik dank u voor uw aandacht. Dank u wel, meneer Van Gils. Blijf nog even staan. Zijn er vragen aan meneer Van Gils.

Inspreker Raadzaal

Meneer Hoogerheide. Voorzitter Raadscommissie

Meneer Van Gils, een compliment voor dit goede verhaal. Dank u wel. Geen vraag, maar een compliment. Gen andere vragen? Ik wil u vragen om weer plaats te nemen. Ik mag aannemen dat iedereen het begrepen heeft. Dan wil ik graag de heer Tas vragen om zijn inspreektijd te pakken. Inspreker Raadzaal

Goedenavond allemaal. Dames en heren van het college, ik wil graag dank uitspreken aan ieder die een inspanning heeft geleverd voor de totstandkoming van de APV Bijen, dit in naam van bijna alle imkers in Nederland en vertegenwoordigd door het hoofdbestuur van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging en met name die van Texel, omdat er nu iets in de Texelse APV komt dat de zwarte bij van Texel gaat beschermen. En dat is belangrijk gezien de bedreigingen die op deze unieke bijensoort afkomen in deze tijd van snelle verbindingen die allerlei organismen snel kunnen verspreiden. Ook vreemd genetisch materiaal verspreidt zich snel en we hopen volgend jaar op tijd te kunnen zijn met de vergunningen, zodat de Texelse bijenkoninginnen geen andersoortige darren zullen ontmoeten. De bruidsvluchten beginnen zo'n beetje half mei. En wij hopen dat de vergunninghouders ruim daarvoor bekend zullen zijn. Of dit gehaald zal worden, is bij de imkers nog een vraag. Is er bijvoorbeeld al een datum wanneer die vergunningen aangevraagd kunnen worden? Verder zouden wij graag als bestuur van de Texelse imkers advies willen geven over de nadere invulling van de beleidsregels en artikel 1.8, om zo betrokken te blijven bij de uitvoering van de bijen APV.

Als dan hopelijk binnenkort het eiland definitief en volledig afgesloten is, hebben de vergunninghouders een kans op herstel van de lokale honingbij, de Apis Mellifera. Voorzitter Raadscommissie

Hiervoor aan iedereen nogmaals een hartelijke dank. Dank u wel, meneer Tas. Inspreker Raadzaal

Ik zie mevrouw Koot met een vraag. Veronne Koot GroenZwart

Ik heb een vraag aan de inspreker. Ik heb begrepen dat er de afgelopen maanden al een vermenging of inbreng is van genetisch materiaal, wat we liever niet bij de zwarte bij/honingbij zouden willen zien. In hoeverre gaat dit opgelost worden, vroeg ik mij af. Dit is een informatieve vraag en niet kritisch bedoeld, maar als het er al is en zich gaat verspreiden, in hoeverre gaat dit opgelost worden? Inspreker Raadzaal

Hopelijk wel, en dat kan enkel door strenge selectie. Wij hebben een methode om de vleugels te meten en aan de hand van die vleugelmeting kunnen we bepalen hoeverre die bidisatie heeft plaatsgevonden. We zoeken eerst alle goed eruit waarmee we dan verder kunnen? Dus we hopen het zo nog te kunnen redden. Voorzitter Raadscommissie

Dank u wel, meneer Tas. Bedankt aan beide insprekers voor hun inbreng. We nemen dit mee bij de bespreking van dit agendapunt. Zoals gezegd wil ik het per bullet doen. Iemand over het colorverbod? Henry Soyer GroenLinks Texel

Dank u wel, voorzitter. We hebben het nu direct over de dingen die breed aangepast worden binnen de APV, en dat zijn die bullets waarover u het heeft. Voorzitter Raadscommissie

Kunnen we ook over andere onderdelen spreken en wanneer? Uiteraard, lijkt mij. Ik denk alleen dat het wel het handigste is om eerst de bullets te pakken en daarna pas de resterende onderdelen. Is er iemand die vragen heeft over de eerste bullet zijnde het colorverbod? Ik ga naar de tweede: de paracommerciële rechtspersonen. Mevrouw Koot en meneer Hercules. Veronne Koot GroenZwart

Voorzitter, ik had de vraag gesteld: wie doet er nu paracommercie? Een volgende vraag gaat over alcohol en paracommercie. We kennen allemaal de problemen die er op Texel zijn met alcohol. De wethouder Sociaal Domein heeft ons daar al enkele keren serieus over bijgepraat. Paracommerciële bedrijven zijn niet commercieel. In de paracommercie liggen dus wellicht mogelijkheden om alcoholgebruik niet als iets vanzelfsprekend te zien. Het laten vervallen van een exploitatievergunning zou een verkeerd signaal kunnen

zijn. Ook is er mogelijk het risico op oneerlijke concurrentie ten opzichte van de horecagelegenheden. In feite is in de paracommercie het schenken van drank bijzaak. Het gaat om de sport en de cultuur, en niet om de drank. Dat betekent dat het schenken van alcohol niet per se nodig is om als bedrijf te overleven. Is de wethouder het met mij eens dat in het kader van de alcoholproblematiek op het eiland hier wellicht kansen liggen. M.C. Uitdehaag Burgemeester

Mevrouw Koot stelt dit expliciet aan de wethouder. Veronne Koot GroenZwart

Bedoelt u portefeuillehouder of wethouder? M.C. Uitdehaag Burgemeester

De portefeuillehouder. Ik denk dat we er geen taboe op moeten laten rusten, mevrouw Koot. Dat is even het antwoord. U zei veel dingen die ik politiek wel begrijp, maar we moeten - leuk of niet - niet veronachtzamen dat wat er soms in kantines gebeurt bij de culturele en sportverenigingen onderaan de streep, wel nodig is om de sportvereniging of culturele instelling financieel draaiende te houden. U maakte de opmerking dat dat niet per se zo zou zijn, maar ik denk dat de werkelijkheid wat genuanceerder is dan dat. Dus het is zeker geen taboe en het is niet dat we er niet over gaan spreken, maar we moeten met dat in het achterhoofd wel de gesprekken aangaan. Voorzitter Raadscommissie

Ik zou dat niet zomaar zonder overleg met die partijen in de APV wijzigen. Veronne Koot GroenZwart

Mevrouw Koot. Deze opmerking had ik heel graag van u willen hebben en heeft u mij gegeven, want dat brengt mij op het punt: als dat voor de inkomsten van die verenigingen noodzakelijk is, waarom ligt er dan nu een voorstel van u om geen exploitatievergunning meer te doen? Kennelijk is die exploitatie wel degelijk belangrijk en erg zinnig om aan te vragen. M.C. Uitdehaag Burgemeester

Die moet ik voor de zekerheid nagaan, maar dan gaat het over: wat is de reikwijdte? Wat is de verwachting en beeld bij de exploitatievergunning? Ons beeld was dat dit voor paracommerciële instellingen vooral een papieren tijger en overbodige regel was, en niet zou bijdragen aan het al dan niet tappen van alcohol of het beeld op te wekken dat het heel gewoon is. Dus we hebben juist vanuit het oogpunt van deregulering dit voorgesteld. We delen niet onmiddellijk de zorgen die u in uw kielzog meeneemt. Voorzitter Raadscommissie

Dat is dan het ander antwoord. Eric Hercules PvdA pro Texel

De heer Hercules had ook een vraag. Voorzitter, naar aanleiding van het schrappen van het vereiste van een exploitatievergunning voor paracommerciële instellingen/rechtspersonen hebben wij een vraag gesteld over dorpshuizen en daar hebben we keurig antwoord op gekregen. We hebben een verzoek aan het college: er is in onze fractie, maar ook breder bij mensen op Texel, soms wat onrust over oneerlijke mededinging. Ons verzoek aan het college/de portefeuillehouder is om goed met die dorpshuizen in gesprek te gaan wanneer er precies sprake is van oneerlijke mededinging. In de regels die we daarvoor hebben, staat dat een dorpshuis kan overgaan tot het bieden van een plek voor een evenement of aan een organisatie als er geen andere plek meer in het dorp aanwezig is. We zien vaker dat daar een vermenging van functies in dorpshuizen komt, waardoor je de grens tussen paracommercie en commercie nog moeilijk kunt trekken. Het verzoek is om met de dorpshuizen in gesprek te gaan M.C. Uitdehaag Burgemeester

en nog eens duidelijk te zeggen wanneer het paracommercie is en wanneer commercie. Dat zeg ik graag toe. Voor een deel is het objectief en volgens de regels, en voor een deel is het ook zo dat we niet altijd onderaan de streep weet of een plaatsgevonden activiteit plaatsvindt commercieel geweest was of niet. Met andere woorden, je kunt niet zomaar het financiële reilen en zeilen per activiteit opeisen of opvragen. Je komt er niet altijd achter. Voor een deel is het in een dorp een goed gebruik en gewoonte om zaken te voorkomen. Daarmee voorkom je niet alles, maar dan terug naar het eerste: het is goed om opnieuw aan de orde te brengen wat wel en niet de bedoeling is van het dorpshuis.

Joost Albers VVD Texel

De heer Albers. Dank u wel, voorzitter. We hebben binnen de fractie ook gesproken over het probleem wat de heer Hercules schetst en ik zou namens de VVD het verzoek willen ondersteunen wat de heer Hercules doet, want ook bij ons leeft de vraag aangaande het onderwerp Voorzitter Raadscommissie

dorpshuis. Dank daarvoor namens de VVD. Veronne Koot GroenZwart

Mevrouw Koot. In aanvulling hierop wil ik de commissie in herinnering brengen dat met de plannen voor het cultuurhuis er nadrukkelijk bij vermeld is dat er geen concurrentie ten opzichte van de ondernemers in het dorp op mag treden. Dus ik ben zeer benieuwd naar de uitkomsten hiervan. Maar dat betekent niet dat als blijkt dat het zeer commercieel geëxploiteerd wordt, we in één keer anders kijken naar wat we afgesproken hebben met wat er straks in het Thijssehuis mag. M.C. Uitdehaag Burgemeester

De portefeuillehouder. Duidelijk en helder. Ik hoor ook wel eens de horecaondernemers op Texel en ook zij vragen aandacht voor dit vraagstuk. Ik begrijp dat de raadscommissie deze vraag stelt over de paracommercie, maar dit is niet nieuw voor mij. We hebben al een aantal gevallen gehad waaraan we veel tijd hebben besteed. We hebben nog niet alle dorpshuizen op deze manier gesproken. Ik zeg u dit toe en begrijp waar deze discussie vandaan komt. vraag, dat zeg ik ook toe, dat is ook even goed om dat wel eventjes te onderstrepen, dat het niet nu voor mij is. Voorzitter Raadscommissie

Ik denk dat ik wel begrijp waar de discussie van nakomt om zo te zeggen. Dat wordt dan meegenomen. We kunnen over naar de volgende bullet en dat is het landelijke lachgasverbod. Eigen regels zijn dus niet meer nodig. Ik verwacht eerlijk gezegd niet dat men daarop inhoudelijk wil reageren of vragen heeft. We gaan over naar bullet 4: meldingsplicht voor het maken van een film en/of TV programma. Wie wil er reageren? Meneer Albers. Joost Albers VVD Texel

Dank u wel, voorzitter. Ik zal niet de enige zijn die vragen bij dit punt heeft. Ik vond in mijn oud studiemateriaal het zakboek Openbare Orde & Veiligheid van het Genootschap der Burgemeesters met daarin drie termen: wet- en regelgeving vanuit de gemeente - en zeker de APV - moet altijd proportioneel en subsidiair zijn, zoals dat heet. Die twee termen herken ik hier niet in, want ik denk dat het anders kan. Ik weet niet of het helemaal toeval was, maar ik werd gisteravond gebeld door Marcel van de Ven, de bedenker van Hunted en goede vriend van mij uit mijn tijd bij de Politieacademie. We hebben het er nog even over gehad, want ook hij was op de hoogte van de onrust die hierover is ontstaan op het eiland, in combinatie met de defensieoefening. Voor mij is het een voorbeeld van de risico-regelreflex: er gebeurt één keer iets en we gaan meteen beleid maken. Maar de intentie van die dag was niet om de openbare orde te verstoren. Dus onze insteek over dit punt is om dit te schrappen uit dit voorstel. De inspreker en de burgemeester zijn ook landelijk op Radio2 gequote. Ik hoor niet helemaal een vraag. Mijn vraag is vrij duidelijk, namelijk schrappen. Niels Rutten CDA

De heer Rutten. Dank u, voorzitter. In het verlengde van de heer Albers, wil ik zeggen dat dit voor ons ook overkwam naar aanleiding van een incident. Is het dan echt nodig om naar aanleiding van het programma Hunted met deze maatregel te komen? Is dat dan niet een beetje schieten met een kanon op een mug en hier een hele administratieve rompslomp te creëren? Wat meneer Albers ook al aanhaalde, is deze maatregel proportioneel? We hebben een reactie gehad van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten die zeggen dat vrije nieuwsgaring een grondrecht is en dat geldt voor iedereen, niet alleen voor journalisten maar oor ieder individu. Ik vind dit nogal een forse inperking, dus wil graag een heel helder antwoord van de burgemeester waarom hij deze maatregel Voorzitter Raadscommissie

proportioneel acht. Fred Oosterhof Texels Belang

De volgende is de heer Oosterhof. Dank u wel, voorzitter. Wij hebben dezelfde vraag als de VVD en het CDA. We hebben de ingezonden brief gehad, en het schijnt in strijd te zijn met artikel 7. Als zo is, moet het

nieuws gebracht kunnen worden Voorzitter Raadscommissie

en moeten mensen hun werk kunnen doen. Dank u. Meneer Van de Vlerk. Thomas van der Vlerk D66 Texel

Dank u wel, voorzitter. Voor ons ook de vraag: gaat het college dit artikel schrappen. Voorzitter Raadscommissie

Zo niet, zullen wij een amendement indienen om het te schrappen. Eric Hercules PvdA pro Texel

Meneer Hercules. Voorzitter, onze vraag is: stel dat de commissie heel duidelijk is in zijn uitspraak - en daar lijkt het wel op - is het college bereid om een ander raadsvoorstel te maken of moeten we daar technisch gezien een amendement voor indienen? Uit de vragen die we eerder stelden, bleek een bereidheid van het college om een beweging te maken naar de raad toe, zodat de raad zelf geen amendement hoeft in te dienen. We hebben de brief van de NVJ gezien, we hebben de lokale media gehoord en zij hebben ons aangesproken. Wij denken dat er twee opties zijn voor dit voorstel, namelijk de prullenbak of de papierversnipperaar. We snappen wel dat er een reflectie is geweest, maar we vinden niet dat je op incidenten beleid moet maken. Dat is één, en twee vinden we dat de burgemeester voldoende handhavingsmogelijkheden heeft als de openbare orde inderdaad verstoord wordt. We vinden het recht op vrije nieuwsgaring en het recht en de vrijheid van elke burger om opnames te maken op de openbare weg, zo'n groot goed dat je dat niet moet beperken met een regel in de APV die tot willekeur kan leiden. Dus ook vanuit ons het verzoek aan de raad om dit voorstel Voorzitter Raadscommissie

tot wijziging APV te verwijderen uit het raadsvoorstel. Ik heb de indruk dat de vraagronde en het inhoudelijke deel aardig gepakt is. M.C. Uitdehaag Burgemeester

Ik laat de portefeuillehouder reageren. Ik had bijna het liefst als eerste gereageerd, maar laat ik het kort samenvatten: dit is niet de bedoeling geweest en had niet zo opgeschreven moeten worden. De burgemeester was een beetje dom. Ik bedoel, daar kunnen we heel lang over spreken maar dit wil ik uitspreken. Ik wil wel even kort de achtergrond schetsen en waarom ik het niet helemaal eens ben met de heer Albers. De vraag is: wil en kan je iets regelen voor zo'n situatie? De vragen van de PvdA zijn beantwoord en we dachten als college iets te kunnen regelen om het probleem op te lossen, als het gaat over de vrije nieuwsgaring, het voldoen aan de wet en alles wat erbij komt. Maar de NVJ is vrij duidelijk geweest over die suggestie die we hadden gedaan als college en de PvdA. Het was goed bedoeld en een nieuwe discussie is mij helemaal niet waard. Dus excuus aan de PvdA, we moeten dat pad niet niet bewandelen. Ik wil nog één keertje kijken of ik iets kan bedenken wat recht doet aan alle uitgangspunten van de NVJ, de grondwet en wat hier in de raadscommissie is gezegd. Als dat niet lukt, schrappen we de hele wijziging schrappen. Zo simpel is het en u hoeft u geen wijziging hiervoor in te dienen. Wat ik wel wil zeggen, mensen, is dat het hier niet over één incident gaat.

In datzelfde jaar is er een ander TV programma geweest wat het nodig vond om iemand van een brug laten springen van de TESO. Het is wel zo dat als er zich eenmaal zoiets op het eiland aandient, ik niet de veiligheid van het eiland en al deze mensen kan garanderen. Wij hebben niet voldoende hulpdiensten op het eiland om in zo'n geval te kunnen acteren. De raad - onder verantwoordelijkheid van de burgemeester en dat raakt mij wel een beetje - zal zich moeten realiseren dat als dit soort mensen de speeltuin Texel willen blijven gebruiken - en ik blijf expres die kwalificatie gebruiken - nemen zij als programmamakers enorme risico's. Die burgemeester vertrekt sowieso, maar als een programma onaangekondigd naar het eiland toekomt, heeft een burgemeester op dat moment niet de mogelijkheid, en niet voldoende instrumenten en hulpdiensten om adequaat te kunnen reageren. Dus ik ben het niet eens met deze programmamakers en ik zie ook niet in waarom een programmamaker van tevoren niet contact opneemt met de burgemeester, zodat die voor de veiligheid van zijn medewerkers en deelnemers erop kan vertrouwen dat er wel voldoende ambulances en andere hulpdiensten op het eiland aanwezig zijn. Of dat als er Apache naar beneden komt zeilen, er wel voldoende mensen zijn op het eiland om deze mensen te kunnen helpen. Dus, meneer Albers, ik ben daar vrij ferm over. Dat hoort u ook.

Ik vind dat de programmamakers hier wel degelijk een onaanvaardbaar risico hebben genomen. En nog een tweede punt: dergelijke programma's vallen niet onder de regelingen voor evenementen, maar hebben wel - helaas - hun impact op stikstof, lawaaien op alles wat daarbij komt samen kijken. Ik vind het heel erg ingewikkeld om uit te leggen dat erin een TV programma zonder aan welke regelstand te hoeven voldoen - in het land met een Apache boven een Natura-2000 gebied

mag vliegen waar we als mensen niet in mogen lopen. Ik kan en wil dat aan onze Texelaars, boeren en mensen van natuurorganisaties niet uitleggen. Dat mag geen reden zijn om het programma te weigeren, maar als mensen dan onverwachts naar het eiland toekomen, word je als burgemeester met je rug tegen de muur gezet en daarin speelt de eilandsituatie een rol omdat het opschalen van hulpdiensten iets extra ingewikkeld is. Het voorbeeld van de TES-boot hoef ik niet uitgebreid te noemen, en speelde zich overigens af in Den Helder maar had ook op Texel kunnen gebeuren. Maar dat de TESO er die dag urenlang uitlag omdat een TV programma het nodig vond om de brug te gebruiken voor een uitzending, dames en heren, leg ik niet aan de Texelaars. Ik vind het schandalig en valt onder de categorie dat het eiland geen speeltuin is, nog even los van de economische schade die het allemaal veroorzaakt. En nogmaals, ik en mijn opvolger zullen dit uitleggen aan u hoe het allemaal is gelopen maar dit is wel een deel van de realiteit. Dus is er een incident geweest? Ja. Is het te reguleren? Misschien wel maar waarschijnlijk niet. En dan is het zo dat ik met alle plezier dit artikel in de APV schrap, maar wel met de ogen open dat het andere risico blijft bestaan. Voorzitter Raadscommissie

Dat wou ik erover zeggen. Dank u wel, portefeuillehouder. Ik zag dat de heer Polderman, de heer Albers en de heer Hercules nog wilden reageren. Erik Polderman Hart voor Texel

Dank u, voorzitter. Twee vragen aan de burgemeester: is er toentertijd opgetreden tegen deze incidenten? Is er onderzocht of er een mogelijkheid is om alleen bijvoorbeeld het animatiegedeelte aan te pakken? Zoals u aangeeft is de animatie hetgeen de schade veroorzaakt? Joost Albers VVD Texel

Zullen we eerst even inventariseren? Even voor de zuiverheid: in mijn optiek is de verstoring van de openbare orde ontstaan door het vliegen van twee Apache-helikopters en niet door het programma. Mijn eerste vraag: is de burgemeester het daarmee eens, ja of nee? Mijn tweede vraag: het was een ingeplande oefening van defensie en als defensie de reden is van de verstoring van de openbare orde, zou je dat niet bij het televisieprogramma neer moeten leggen, want die hebben dat gecombineerd. Die oefening van defensie was even goed doorgegaan. M.C. Uitdehaag Burgemeester

Dus dat even voor de zuiverheid. Voorzitter Raadscommissie

Ik wil het even inventariseren, want anders wordt het een gepingpong. Eric Hercules PvdA pro Texel

De heer Hercules. Voorzitter, we willen ons aansluiten bij de verontwaardiging van de burgemeester over het gebruik van Texel als een plek waar alles maar kan en met name ook over de Apache-helikopters. Wij vinden het belachelijk dat gemeenschapsgeld wordt uitgegeven aan dit soort gebruik van defensiemiddelen voor een televisieprogramma. Ik ben het eens met de heer Albers dat dit met de minister van Defensie kan worden besproken. Ik zou niet zijn trots zijn op het TV programma van die vriend van je, want het is absurd en zonde van het geld dat hiermee zo'n risico is genomen en Texel er de dupe van is geworden. Dit mag niet meer voorkomen, maar ik denk niet dat een voorstel in het APV hier positief aan kan bijdragen. Voorzitter Raadscommissie

Er moet een andere manier voor verzonnen worden. Joost Albers VVD Texel

De heer Albers mag even reageren. Net zoals ik de vrienden van de heer Hercules niet kwalificeer hoop ik dat hij dat bij mij ook niet doet. Voorzitter Raadscommissie

Ik vond het niet echt een nette opmerking. Dank u wel, voorzitter. Eric Hercules PvdA pro Texel

De heer Hercules. Ik heb uw vriend niet gekwalificeerd, maar het idee dat die heeft gemaakt. Ik zou zou er niet trots op zijn dat dat mijn vriend is. Voorzitter Raadscommissie

Dat heb ik letterlijk gezegd.

Henry Soyer GroenLinks Texel

De heer Soyer. Dank u wel, voorzitter. Ik ben het helemaal eens met de beschrijving van de overlast die de burgemeester aangeeft, zeker boven een Natura 2000 gebied. Op het radiojournaal vanavond om zeven uur werd pontificaal aangekondigd: Texel verbiedt opnames. Ik denk dat het een goed plan is om aan de NPO te vragen dit te rectificeren want zij kennen waarschijnlijk de procedures en de gemeentelijke politiek ook niet. Wij hebben het er pas over en wij verbieden op dit moment nog helemaal niets, maar het schrappen van dit voorstel Voorzitter Raadscommissie

lijkt ons een goed idee. M.C. Uitdehaag Burgemeester

Er stonden nog een paar vragen over aan de portefeuillehouder. Ik begreep de vraag van meneer Polderman over de animatie niet zo goed. Erik Polderman Hart voor Texel