Ondertiteling raadscommissie 3 april 2024

1 Opening en mededelingen Goedenavond dames en heren. Ik denk, ik zal meteen indruk maken de eerste keer. Welkom bij de commissie van de gemeente Texel op 3 april. Mijn naam is Niels Lely, ik mag vanavond uw voorzitter zijn. We hebben niet een vreselijk grote agenda, maar wel een belangrijke zoals elke keer. Ik wil ook welkom heten de raad- en commissieleden. De burgemeester en wethouders. De vaste dames, die ik regelmatig spreek. De mensen thuis, de luisteraars, kijkers. We hebben vanavond ook een gast van de raad, dat is de heer Wever, u ook welkom. Ik hoop dat u een fijne avond heeft. We hebben straks nog een klein presentje voor u. Om u te verleiden om hier de hele avond te blijven, zal ik het straks pas geven. -[Onhoorbaar 00:01:05]. Ik heb meer kansen, heel fijn. Dank u wel.

2 Vaststelling agenda Dat was de opening. Ik wil ook vragen of er nog mensen zijn

1 Opening en mededelingen die mededelingen hebben? De heer Van de Belt. Dank voorzitter. Twee weken geleden in de raadsvergadering kondigde ik aan dat er deze maand een stuk naar u toe zou komen over tijdelijke huisvesting bij de Vliekotter. Door een omissie aan onze kant, heeft dat niet op tijd uw commissie bereikt. Ik wil het graag vanavond nog naar u toezenden zodat het pro forma morgen op uw commissie staat. En dat we het in ieder geval in de raad over twee weken kunnen bespreken. Gezien het tempo wat de tijdelijke huisvesting vergt, is besluitvorming daarover in ieder geval gewenst. Excuses voor deze omissie van onze kant. -Dank u, wethouder. Iemand nog een mededeling? Dan ga ik naar het volgende punt.

2 Vaststelling agenda Dat is de vaststelling van de agenda. Is er iemand die daar iets over te vragen of te zeggen heeft? De heer Albers. Dank u wel, voorzitter. Wij wilden voorstellen om bij punt 7, bij de inhoudelijke behandeling, twee sprekers of meerdere sprekers per fractie toe te laten. Ik vroeg me af hoe de andere fracties daarin zitten. En of we nu kunnen vaststellen of dat mogelijk is. Dank u wel. Dat is een vraag aan uw mede-commissieleden. Ik ga peilen, wie is er tegen? -Geen enkel bezwaar. De heer Hercules? -Sorry voorzitter, ik heb het niet helemaal gevolgd. Geldt dat voor alle stukken? Alleen punt 7 is gevraagd, de rest niet. -Volgens mij is dat aangenomen, dus dat moet kunnen. De agenda is

3 Rondvraag Publiek vastgesteld bij deze. Meerdere insprekers bij punt 7. Het volgende punt is rondvraag publiek. Daar had ik een inspreker voor aangemeld gekregen. Dat is de heer De Lugt . Mag ik u verzoeken naar het spreekgestoelte te gaan? U heeft, zoals u weet, vijf minuten. Dank u wel, voorzitter. Ik schrok net toen u zei dat u overging tot de rondvraag. Ik denk: u zal me toch niet vergeten? Heel fijn dat ik de gelegenheid krijg om kort iets toe te lichten. En u over een paar minuten de landbouwvisie voor 2030 te overhandigen. Maar eerst graag een paar woorden. Geachte raadsleden, commissieleden hoor ik allemaal, geacht college. Het is een verkorte herijkte versie, die voortkomt uit het toekomstbeeld dat we in 2019 opgesteld hebben, over de grijze sector naar de toekomst op Texel. Aanleiding daarvoor is eigenlijk het opstellen van de Omgevingsvisie toekomst Texel 2050. Daar doen wij mee als partijgenoot, we doen het participatietraject. Daarvoor nog onze dank. Want voor ons is dat heel erg belangrijk. Het is bepalend voor de ruimtelijke ontwikkeling die de sector krijgt naar de toekomst, als u - als ik goed ben geïnformeerd in de zomer die Omgevingsvisie gaat vaststellen. Dus nogmaals dank daarvoor. Ik denk dat ik niet inhoudelijk op de visie inga, want het is eigenlijk een verkorte versie. Ik hoop dat u hem met belangstelling gaat lezen. Daarvoor is hij opgesteld.

We weten dat er veel landelijke regelgeving op de sector afkomt, maar ook op dit moment al plaatsvindt. Deze visie is vooral bedoeld om te kijken naar lokale oplossingen, om de sector Texel ook enige toekomst te geven. Ik denk dat we daar ook met elkaar op uit zijn. En dat het blijvend moet leiden tot een leefbaar en economisch vitaal platteland. Nogmaals, ik hoop dat u hem met belangstelling gaat lezen. Daaraan wil ik ook graag koppelen - ik weet niet of dat al is afgestemd dat we u willen uitnodigen voor een werkbezoek. Ik denk dat het belangrijk is dat we de inzichten meer met elkaar gaan delen. Waar de sector voor staat en waar de sector mee bezig is. Ook de uitdagingen en de kansen die de sector ziet naar de toekomst toe. En dat we daar met elkaar het gesprek over gaan voeren. Dus het gaat over verbreding. Het gaat over de maatschappelijke opgaven die we hebben: bodem, water en lucht. Het gaat, denk ik, over duurzame voedselproductie, *waarin toch de toekomst speelt* van onze jonge boeren en boerinnen. Ik hoop u daar van harte te zien. Het is op woensdagavond 29 mei gepland, van half zeven tot half negen. Er wordt ook voor de inwendige mens gezorgd. Natuurlijk met allemaal Texelse producten. Ik hoop daar met elkaar vooral het gesprek aan te gaan.

Want ik denk dat deze toekomstvisie van ons, en de Omgevingsvisie die u straks gaat vaststellen, vooral een levend document moet blijven. Waar we met elkaar steeds in gesprek blijven over de nieuwe ontwikkelingen, die ongetwijfeld nog veel sneller op ons afkomen dan we op dit moment denken. Dat geldt natuurlijk voor toerisme, dat geldt voor wonen. Dat geldt voor natuur, dat geldt op heel veel terreinen. Zeker ook voor de agrarische sector. Ik wil graag één exemplaar overhandig aan de wethouder.

Als ik goed ben geïnformeerd, is hij de bestuurlijke trekker van de Omgevingsvisie voor de toekomst van Texel. [Onhoorbaar tot 00:07:04]. Dank u wel voor uw inspraak, mijnheer De Lugt . Het was een verhaal uit het hart. Die avond gaat er zeker komen, denk ik. Ik hoor van de wethouder dat hij nog even wat wil zeggen en toevoegen. -Voorzitter, dank u wel. Mijnheer De Lugt , wij zijn al langer met elkaar in gesprek over de toekomst van Texel. En dus ook de toekomst van dat landelijk gebied. U legt nu op onze tafel de Omgevingsvisie van één van de sectoren die actief zijn in het landelijk gebied. Die ook leven van het landelijk gebied. De uitdaging in deze zaal zal zijn, om de belangen voor de toekomst van de landbouw en de belangen die u zelf ook al noemde: water, natuur, biodiversiteit, energieopwekking, zullen ook een plekje moeten krijgen in het landelijk gebied. Die belangenafweging zal met hulp van uw goede toekomstvisie, hier uiteindelijk in de raad plaats moeten vinden. Ik ben ervan overtuigd dat we daar samen tot een goed resultaat zullen komen. Dank u wel, wethouder. Het gaat zo snel dat er geen vragen zijn geweest aan de inspreker. U heeft ook een prachtig boekwerkje gegeven, dus ik denk dat dat niet nodig is. Zijn er nog andere mensen uit het publiek? -Ik heb nog wel een vraag aan de inspreker.

Mijnheer De Lugt , is het mogelijk dat wij via onze griffier de uitgebreide visie krijgen die u net geschetst heeft? En is het mogelijk dat wij via onze griffier de uitnodiging mogen ontvangen, zodat we er allemaal kennis van kunnen nemen? Op beide kan ik dat positief beantwoorden en toezeggen. In goed overleg met de griffier zullen we zorgen dat het u toekomt. We zien u natuurlijk van harte terug op 29 mei, bij iemand op een boerenbedrijf, 's avonds om half zeven. Iemand anders nog? Zo niet, dan is agendapunt 3 af. Dan is 4 de rondvraag aan commissieleden. Zijn er mensen uit de commissie? Ik zie mevrouw Van der Werf. Ik zie mevrouw Ter Borg.

4 Rondvraag Commissieleden De heer Berger dacht ik? De heer Hercules. Mevrouw Van der Werf. -Dank u, voorzitter. Ik heb een aantal vragen over de haven. Ons is het volgende ter ore gekomen. Het eerste gaat over servicekosten water en elektriciteit. Het blijkt dat de servicekosten voor water en elektriciteit voor een schip in de gemeentehaven per dag 23 euro, exclusief btw is. Dit is ongeacht het verbruik. Het liggeld komt hier nog bovenop. Wij zijn ervan op de hoogte dat er een ontheffing langdurig gebruik kan worden aangevraagd. Deze is echter niet altijd van toepassing, vanwege bijvoorbeeld wisselende visserij. Daarom willen wij vragen of er een andere methodiek mogelijk is, waarbij er op basis van werkelijk gebruik wordt gerekend. Zo wordt de al onder druk staande visserij niet overmatig belast. Ook willen we vragen of de stroomvoorziening op de haven aangepast kan worden. Cruiseschepen worden dan verplicht via wal stroom gevoed, in plaats van het draaien van stroom

via de eigen generatoren, zoals het nu gebeurt. Het volgende is het vuilnis van de cruiseschepen. Op de haven van Oudeschild wordt bij bezoek van cruiseschepen regelmatig geconstateerd dat zij aanzienlijke hoeveelheden vuilnis afvoeren via de gemeentelijke containers op de haven. De cruiseschepen worden hier niet voor belast. Bent u hiervan op de hoogte? Kan dit systeem worden aangepast om dit te voorkomen? -Wethouder. Voorzitter, eerst even de algemene lijn. We zijn op de hoogte van deze gevoelens in de haven. De mensen hebben ons daar ook over benaderd. Ons antwoord toen is ook nu het antwoord aan u. Wij zij bezig met een governance-model, hoe gaan we de haven besturen? Hoe gaan we de haven op afstand zetten? Dat heb ik al een keer eerder hier gemeld. Er wordt nu aan een model gewerkt. Daar hoort een soort exploitatieplan voor de haven bij. In dat exploitatieplan zullen we al deze dingen regelen. Het opvallende in deze berichtgeving, die nu ook via u bij mij komt, is dat wij al een aantal keren dat gesprek gevoerd hebben met de betrokkenen in de haven. De cijfers die gehanteerd worden zijn op zich correct. Maar elk experiment dat we uitvoeren om over te stappen naar daadwerkelijk verbruik, leiden tot hogere kosten. Dus het is wat ingewikkelder dan u nu in uw vraagstelling laat merken. Mijn verzoek is om even te wachten.

Voor de zomer komen we met een voorstel voor de verzelfstandiging van de haven en een aantal randvoorwaarden voor de exploitatie. Ik heb dit ook toegezegd aan de raad. Dan kunnen wij hier op deze manier uiteindelijk goede afspraken over maken die toekomstgericht zijn. -Dank u wethouder. Dit was bijna een te ingewikkelde vraag om even in de rondvraag te doen. Maar hij wordt gesteld. Had u nog een vervolgvraag mevrouw Van der Werf? -Het vuilnis van de cruiseschepen nog. Dat is mij niet bekend, maar ik zal het even nagaan. Mevrouw Ter Borg had ook nog een vraag. -Dank u, voorzitter. Mijn vraag betreft derdelanders op Texel. In het land is veel onzekerheid, onduidelijkheid. De Raad van State of de gemeente zegt iets en zegt daarna weer iets anders. Rechters doen allemaal verschillende uitspraken. Heeft u zicht op een oplossing? Heeft u zicht op wat u er als gemeente Texel mee aan kunt? Burgemeester, u gaat erover. -Dank u voorzitter. Zicht op een oplossing, nog niet direct. Want we zijn gewoon erg afhankelijk van wat er in het land gebeurt. We hebben natuurlijk de tegenstrijdige berichtgeving ook gezien en gevolgd. We zien ook dat gemeenten hier verschillend mee omgaan. Wij kiezen ervoor om wel terughoudend te zijn, als het gaat om nu uitzetten.

Ook omdat we gewoon in de praktijk merken, dat de informatie die wij hebben soms niet overeenkomt met de informatie die mensen zelf hebben. Dan ga je mensen uitzetten en blijkt dat het het eigenlijk helemaal niet terecht is, omdat er toch nog een lopende procedure is. Dus wij hebben nu gezegd dat we afwachten totdat we meer duidelijkheid krijgen, dan wel vanuit Den Haag, dan wel een duidelijkere lijn die andere gemeenten trekken. Maar vooralsnog zijn we even terughoudend als het gaat om direct uitzetten. Juist vanwege al die onzekerheid die er op dit moment is. -Dank u, burgemeester. Is dat voldoende voor nu? -Zeker. Dank u. Uw buurman, de heer Berger, had ook een vraag. Dank u wel, voorzitter. Het gaat om het volgende. Op 13 februari hebben wij een vraag gesteld over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met hanteren van spuitzones. Dit was een schriftelijke vraag.

Het gaat over het programma Volksgezondheid, duurzaam en schoon. We hebben daar nog steeds geen antwoord op. Die vraag staat nog steeds open. Mijn vraag is eigenlijk waarom hij nog steeds openstaat? Is dat zo'n moeilijke vraag om te beantwoorden? Het leeft nogal bij de bevolking, dus ik dring toch aan op een spoedig antwoord daarop. Kan de wethouder mij daar iets over vertellen? Ik zal de wethouder vragen of hij daarop kan antwoorden. Voorzitter, de vraag is besproken in het college van vorige week. En ook goedgekeurd, dus hij is naar u onderweg. Dat is wat ik u kan melden. -Dank u wethouder. Mijnheer Berger, is dat voldoende voorlopig? Dat is voldoende zo. Dank u wel. -Dank u. De heer Hercules. Voorzitter, u doet het overigens goed als nieuwbakken voorzitter, complimenten. De vergadering is nog lang, dus we zullen zien. Ik ben er optimistisch over. Voorzitter, twee weken geleden hebben we tijdens de rondvraag van de raadsvergadering een vraag gesteld over de extra basketbalpaal bij de OSG. Die vraag kwam mede namens de basketbalvereniging de Marels. Nu hebben we begrepen dat er nog niet eens contact is opgenomen. Dit terwijl de portefeuillehouder had gezegd dat het op korte termijn kon worden geregeld, aangevlogen. Dat er in ieder geval een mogelijkheid daartoe bestond.

Klopt het dat er nog geen contact is geweest? Ik kan me ook voorstellen dat u met beantwoording van deze vraag wacht tot aan het eind van de vergadering. Dan kunt u ondertussen een mailtje sturen naar de Marels, om te vragen waar die tweede paal is. Wethouder, de heer Hercules heeft zijn sport box al aan. Hij wel graag weten hoe het zit. -Dank u wel, voorzitter. Twee weken is niet heel erg lang, natuurlijk. Tussen nu en twee weken geleden. Maar het klopt dat er nog geen contact is geweest met de Marels. Ik heb ook nog even de vergadering teruggeluisterd, maar een beetje misinterpretatie misschien waar die paal zou moeten liggen. We zijn op zoek naar een paal. We hebben gevraagd bij gemeentewerken of daar een paal beschikbaar was. Daar is geen sprake van op dit moment. Dus we gaan nu de Marels contacten, of zij dan die paal hebben. Hoewel het wellicht nog een mogelijkheid is, dat het alleen een bord zou betreffen en geen paal. Dus dan komen we weer opnieuw naar u terug. We zijn op zoek naar de paal. We zijn ermee bezig. Dank u wethouder. Waar een kleine gemeente groot in kan zijn. Zijn er verder nog vragen vanuit de rondvraag, dat ik iemand gemist heb? Nee? Dan wil ik naar het volgende onderwerp gaan.

5 Texel in de Regio (Informatie vanuit het college over gemeenschappelijke regelingen zoals HVC, GGD en Omgevingsdienst) Dat is: informatie over Texel in de Regio. Wie kan ik daarvoor het woord eventueel geven? Ik zie niemand zwaaien. Nee? Dan is dat ook afgehandeld. Dan is het volgende onderwerp:

6 Informatie over Texelse onderwerpen vanuit burgemeester of college, zoals: Openbare Orde en veiligheid, het stikstofdossier. Informatie over Texelse onderwerpen. Zijn daar nog mededelingen of meldingen? Mensen die daar iets over kunnen vertellen?

7 Plan van Aanpak Inwonersberaad 2024 Het college heeft daar ook niets daarover te vertellen. Dan gaan we naar het volgende punt. Dat is: Plan van Aanpak Inwonersberaad 2024. Het college stelt de gemeenteraad voor het plan van aanpak Texels Inwonersberaad 2024 vast te stellen. Dit plan van aanpak gaat in op alle algemene kaders van een inwonersberaad. Toegespitst op het onderwerp: hoe blijft Texel voorzien van voldoende energie? De adviezen van het inwonersberaad worden door de gemeenteraad als zwaarwegend beschouwd. En in principe overgenomen als het aan de meegegeven randvoorwaarden voldoet. Bij dit onderwerp heb ik een filmpje doorgekregen, via de griffier, van mevrouw Dros. Zij kan helaas niet aanwezig zijn wegens een mogelijke besmetting. Ze wil dat nu als een soort inspreker aan u laten zien. Namens de controlegroep, maar dat wil mevrouw Dros doen. Start de band, zou ik zeggen. Hallo collega's. Vanuit de ziekenboeg en namens de controlegroep van het inwonersberaad, spreek ik jullie toe. Onder het motto: doe het goed of doe het niet, zijn er zeven algemene kaders voor het Texelse inwonersberaad vastgesteld. Ik wil het graag hebben over het vijfde kader, namelijk: deelname is laagdrempelig en toegankelijk. Binnen de mogelijkheden worden zoveel mogelijk belemmeringen weggenomen, zodat zoveel mogelijk inwoners zich op kunnen geven en mee kunnen doen.

Zo is er een financiële vergoeding van 50 euro per dag. En is er zo nodig een tolk, of ondersteuning bij lichamelijke beperkingen. Dat is mooi, maar daar heb je nog geen kinderoppas voor, of vervoer vanuit De Cocksdorp als je alleen maar een fiets hebt. Of iemand die je dementerende partner mantel zorgt. Bij het bespreken van dit punt in de controlegroep, werd het idee geboren om ons als gemeenteraaden commissieleden als vrijwilliger voor dergelijke taken aan te bieden. Net wat nodig is en wat en wanneer je kunt en wilt. Ik vind het een top idee. En hierbij geef ik me dan ook alvast op. Voel jij je ook geroepen? Meld je dan aan bij Linda Dinkelman, de kwartiermaker van het Texelse inwonersberaad. Ze loopt hier waarschijnlijk vanavond nog wel ergens rond. Anders kun je haar mailen op ldinkelman@texel.nl. Ik hoop natuurlijk dat velen net zo enthousiast zijn als dat ik ben en zich zullen opgeven. Ik wens jullie verder een goede vergadering. Commissie, ik hoop dat u het een beetje heeft kunnen volgen. De deur stond open, dat is het. Ik hoop dat u het een beetje heeft kunnen volgen. In het kort komt het erop neer,

dat voor sommige mensen het vrij lastig is om de thuissituatie los te laten, vanwege mantelzorg, oppas, lange afstand, reistijd. Vanuit de groep was voorgesteld, zoals mevrouw Dros zegt, om eventueel vanuit de commissie een aantal mensen te hebben die kunnen oppassen, mantelzorgen, misschien mensen ophalen. Dat is eigenlijk de vraag die voorlag. Die hoeft niet direct met hand opsteken bevestigd te worden, maar neemt u contact op met mevrouw Dinkelman. Dan wil ik verder gaan naar het onderwerp zelf: het Plan van Aanpak, Inwonersberaad 2024. Ik hoop dat u het allemaal gelezen heeft. Wie heeft er in de eerste ronde een vraag of vragen? Ik zie de heer Albers. Dat was het? De heer Albers. -Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vijftal vragen, waarvan de eerste drie enige korte inleidingen vergen. Dus geeft u mij alsjeblieft die ruimte, ik zal het kort houden. De eerste: in de planvorming wordt gesproken over een groepsgrootte van minimaal 60. Idealiter tussen de 80 en de 100, als voldoende afspiegeling van de Texelse maatschappij. Wij vinden dat onvoldoende. Ik zal zo uitleggen waarom. En stellen voor om dit aantal te verhogen naar minimaal 150. Wij komen niet zomaar op die 150. We hebben gekeken in de buurtgemeenten, voorbeeld Schagen. Ongeveer 30 duizend inwoners tussen de 25 en 30. Zij die pakken 1 procent, dan zit je op 300. Als dat voor Texel zou gebeuren, zit je op 140.

We zitten nu onder 0,5 procent. Persoonlijk vind ik 1 procent nog mager. De vraag die daaruit voortkomt: is het college bereid dit voorstel of idee over te nemen en de tekst daarop aan te passen? En dit uit te werken in de definitieve planvorming. De tweede vraag: de conclusies van het rapport van Royal Haskoning zijn wat ons betreft klip en klaar. Ook de conclusie dat Texel niet zelfvoorzienend kan zijn. Om dan een inwonersberaad te gaan houden, is misschien ook wel zoiets als een worst voorhouden. Mede omdat die conclusies klip en klaar zijn. Dat kan ervoor zorgen dat deelnemers aan zo'n beraad vooraf, tijdens, of nadien teleurgesteld raken. Dat lijkt me niet zinnig en lijkt ons geen goede zet. De vraag die daaruit voortkomt: wat is voor het college op dit dossier de meerwaarde van een inwonersberaad, nu de conclusies en aanbevelingen al duidelijk zijn? Dan doel ik op de derde wadkabel. Of de tweede wadkabel, sorry. Dan een hele interessante. In het voorblad en het voorgenomen raadsbesluit u las het net zelf bijna helemaal voor - staat een bijzonder interessant standpunt. De adviezen van het inwonersberaad worden door de gemeenteraad als zwaarwegend beschouwd. En in principe overgenomen als het aan de meegegeven randvoorwaarde voldoet, punt. Dat betekent voor ons dat de raad buitenspel wordt gezet. Dat vinden we niet gezond en eigenlijk een beetje kwalijk.

Want volgens ons is de raad een autonoom beslisorgaan. En moet het gezien de democratische grondslag altijd de eigen keuze moeten kunnen maken. Burgemeester Van der Zwaag heeft dat naar aanleiding van een vraag van één van onze commissieleden ook nog bevestigd. De vraag die eruit voortkomt: is het college het ermee eens dat de raad altijd zelfstandig mag, moet en kan beslissen en dat deze passage moet worden herzien?

Dan de laatste twee: wat gebeurt er met adviezen vanuit het inwonersberaad die haaks staan op het coalitieakkoord: Bouwen aan Vertrouwen? En wat gebeurt er met de adviezen vanuit het inwonersberaad die haaks staan op het rapport en de adviezen van Royal Haskoning? Dank u wel, voorzitter. Een stevig aantal vragen. Wethouder. De heer Hercules had ik als tweede. -Voorzitter, allereerst even reagerend op de VVD: wij vinden juist de vraagstelling heel erg goed. Hoe kunnen we Texel op termijn ook van voldoende energie voorzien? Dat gaat niet over zelfvoorzienendheid, ik denk dat u daar een verkeerde aanname maakt. Het kan ook gaan over nog meer kabels naar dit eiland toe leiden, zodat we in ieder geval in de toekomst voldoende energie hebben. De andere vanuit uw inbreng is: gaan we dat als raad klakkeloos overnemen? Nee, natuurlijk niet. Maar we willen wel de ruimte geven aan die mensen in het bewonersraad. Sorry, ik zeg bewonersberaad, het is inwonersberaad. Excuus, ik zal het nog een paar keer zeggen. Dat we inwoners de gelegenheid geven om hun creativiteit hierbij te gebruiken. En dat we daardoor verrast kunnen worden. Dat is in ieder geval onze insteek bij dit inwonersberaad. Verder hebben wij schriftelijk een aantal vragen gesteld. Die waren bedoeld om duidelijker te krijgen hoe dit proces gaat verlopen.

En de eerste vraag die we nog onbeantwoord hebben, is: er worden straks heel veel brieven verstuurd. Iedereen op Texel vanaf zestien krijgt een brief. Dat vinden wij fantastisch. Dat betekent dat we een hele grote mogelijkheid geven aan mensen om in te haken. Maar vervolgens heb je meteen de stap, althans in een stuk van 60 tot 80 mensen die dan in dat inwonersberaad komen. Wij zouden het in ieder geval op prijs stellen, dat de raad ook krijgt te horen hoeveel mensen er hebben gereageerd, in eerste reactie op die brieven. Als u dat kunt toezeggen, zouden we dat prettig vinden. Dat is altijd fijn om ook het proces achteraf te kunnen duiden. De tweede vraag die we hebben is: we hebben gevraagd of het ook mogelijk is om jongere mensen, onder de dertig bijvoorbeeld, zwaarder te laten wegen in de uiteindelijke samenstelling van het beraad. U heeft daarop geantwoord dat het inderdaad voorkomt. Betekent dat ook dat u daar positief tegenover staat? Want uiteindelijk gaat het niet om mensen die oud zijn, zoals ik bijvoorbeeld, of zoals wij hier zitten. Maar om mensen, wat ons betreft onder de dertig, die het grootste deel van de toekomst hier op dit eiland zullen doorbrengen. Ten derde een opmerking die ook voortvloeit uit onze vragen. Het gaat hier niet om statistische betrouwbaarheid. We hebben die vraag wel gesteld. Want dan heb je heel andere aantallen nodig.

Het gaat hier om een betrouwbare afspiegeling van de Texelse bevolking. Wij denken dat dat met zestig tot tachtig mensen kan. We hopen natuurlijk dat er veel meer reacties komen. Maar misschien is het college dan ook bereid om een grotere groep samen te stellen. Dank u, mijnheer Hercules. Er werd al wat tweede termijn gedaan, heb ik het idee. Maar dat is op zich niet zo heel erg. Ik had als derde de heer Soyer. Dank u wel, voorzitter. Een vraag die eigenlijk direct aansluit

op wat de PvdA net zei. Want naar aanleiding van de beantwoording van de vragen over de weging van de criteria bij de loting, dat was het antwoord op de eerste vraag. Daarin heeft u inderdaad aangegeven dat de criteria voor bepaalde groepen, zoals jongeren, zwaarder kunnen wegen. Bij ons kwam ook nog de vraag tevoorschijn: dat geldt dan dus ook voor postcode. Wij gaan ervan uit dat er maar zeven postcodegebieden zijn en niet verder uitgesplitst wordt naar de letters. Maar dat betekent dan ook dat het buitengebied er bekaaid vanaf kan komen. Bij een gewogen loting bij gelijk gewogen criteria, betekent dat ruim de helft van de deelnemers uit Den Burg en omstreken komt. Beter gezegd: postcodegebied 1791. De vraag: bent u toch voornemens om aan de verschillende criteria, zoals jongeren of postcode, een gelijk gewicht toe te kennen? Dank u wel. -Dank u wel, mijnheer Soyer. Het doet mij denken aan mijn studie geschiedenis met de Griekse democratie, de gewogen loting. De heer Hercules had nog een nabrander. Ik was helemaal vergeten te reageren op de inbreng vanuit de controlegroep. Sowieso heb ik een beetje problemen met die controlegroep, omdat wij als raad toch al één grote controlegroep zijn. Nu komt er een idee uit de controlegroep. Dat lijkt ook weer een ander soort gremium te zijn. Maar ik vind het ook niet het beste idee.

Want ik vind dat wij als raad zover mogelijk weg moeten blijven bij de inwoners van dit inwonersberaad. Laat dit gewoon professioneel aanpakken. Zorg voor kinderopvang, zorg voor vervoer als dat nodig is. We hebben ook een bak geld voor dit project vrijgemaakt. Ik vind dat je dat best professioneel mag aanpakken. En dat niet te laten vrijwilligen door mensen die toevallig met de raad of commissie bezig zijn. Dank u, mijnheer Hercules. Ik denk dat dat voor de tweede termijn was, maar ik voel een motie aankomen. Mijnheer Rutten. Dank u, voorzitter. We hebben een drietal vragen als CDA. Ten eerste: u heeft een aantal criteria opgesteld voor de loting, zoals leeftijd, postcodegebied. Allemaal heel logisch. We misten eigenlijk alleen beroep. Want als je daar niet op selecteert, zou een oververtegenwoordiging kunnen krijgen van gepensioneerden, of mensen werkzaam in de toeristische sector. Ik weet niet of het dan een representatief beeld geeft. Welke reden heeft u gehad om dat niet mee te nemen? Ik snap dat u niet alle criteria kunt meenemen, maar dit leek ons een relevante. Die missen wij. Dan hamert u in het stuk best wel op het bestaande beleid. Dat moet als een soort randvoorwaarden gelden.

We vragen ons eigenlijk af waarom? Als je je inwoners nu vraagt om na te denken over de toekomst van Texel, is dit misschien ook juist een aanleiding om je bestaande beleid eens tegen het licht te gaan houden. Beleid kun je veranderen. Dus hoe wilt u daarmee omgaan, als er ideeën komen die tegen het bestaande beleid ingaan? Hoeveel ruimte wilt u geven? Waar wij ons het meest zorgen over maken, we hebben hier al een rapport liggen van Royal Haskoning. We weten ook dat Braintality bezig is met vraagstukken rondom energie. Texel Energie is met een aantal dingen bezig. Hoeveel ruimte hebben de inwoners werkelijk om vrijuit na te denken? En in hoeverre worden ze nu al ingeperkt door de uitkomsten van deze andere trajecten die er lopen vanuit de gemeente? Dank u wel, mijnheer Rutten. Dat waren flink wat vragen uit de commissie. Bent u er klaar voor, wethouder?

Voorzitter, dank u wel. Ook dank voor alle vragen. Om te beginnen: in december 2023 hebt u de kaderstellende notitie vastgesteld. Daarin is een aantal discussies gevoerd, ook over rekening houden met bestaand beleid, et cetera. Dus het lijkt me niet echt de bedoeling om die discussie over te doen. Ik wil daar wel toelichtend een aantal dingen over zeggen. Maar die discussie hebt u gevoerd. U hebt de notitie vastgesteld, dus daar gaan wij vanuit. Wat ik ook graag nog even op wil merken: het is best moedig van deze raad om een inwonersberaad aan te gaan. Want je doet iets wat nog niet op heel veel plekken is gebeurd. Je stelt je ook kwetsbaar op als gemeenteraad. Je zegt in feite tegen de burgers: ook wij zien wel dat de relatie tussen lokale overheid en inwoners beter kan. Dit is een poging om daar in ieder geval een gevoel te creëren, dat we de dingen samen proberen te doen. Dus je geeft vertrouwen aan een groep inwoners om jou te adviseren over beleid, wat je zelf lastig vindt. We hebben de afgelopen twintig jaar wel bewezen dat we dat lastig vinden in deze gemeente, om op het gebied van energievoorziening et cetera, tot besluiten te komen die toekomstgericht zijn. Dat is dus een compliment aan u als raad. Onderschat niet dat het best bijzonder is.

Maar het legt dus ook wel een verplichting bij u neer, om dit experiment zoveel mogelijk te doen slagen in de vorm van dit proces. Even los van de resultaten. Als het proces goed loopt, heb ik persoonlijk de bereidheid al uitgesproken om de conclusies te accepteren. Ook al zouden ze haaks staan op wat ik daar persoonlijk van vind. Juist daarom is het van belang dat dat proces zo zorgvuldig mogelijk verloopt. Dus ik doe een oproep aan iedereen hier, in welke vorm en op welk moment dan ook, om inwoners te stimuleren om mee te doen. En om te waken voor de zorgvuldigheid van het proces. Dat is ook de rol van de controlegroep waar de heer Hercules even op stipte. De controlegroep zit niet in de kaderstellende notitie. Wel vrij snel daarna, via een mailronde in de raad, zijn mensen gevraagd om daarin te participeren. Er zijn uiteindelijk uit vier fracties deelnemers die in die controlegroep meedraaien. Als een soort onafhankelijke audit commissie voor dit type proces. Niet formeel ingesteld, maar wel met de opdracht: als je denkt dat het ergens in de procedure niet goed gaat, moet je je vinger opsteken. Die is zelfs nog weer gecreëerd hieromheen. Allemaal met het doel om dat proces zo goed mogelijk te laten lopen. En om inwoners ook het vertrouwen te geven dat wij belang hechten aan wat ze vinden.

Als zij in de gelegenheid gesteld zijn om alle informatie te halen, te horen en te laten adviseren die zij nodig achten. Met dat als voorloper van de antwoorden op de vragen, voorzitter, loop ik ze allemaal even langs. De groepsgrootte van zestig. We hebben gezegd: het liefst tachtig tot honderd. Het is een aantal wat niet zozeer gericht is op statistische onderbouwing, maar op representativiteit. Dus een afspiegeling van je bevolking. Daarvoor is een minimum van zestig het advies dat wij daarover gekregen hebben. Het minimum van zestig is wel de ondergrens die je moet hanteren, om een enigszins reële, representatieve afspiegeling te krijgen. Steden als Utrecht doen het ook met honderd. Dus het is niet afhankelijk van de grootte van je populatie, maar van de representativiteit. Weerspiegelt het voldoende de bevolking? Dat is het eerste antwoord. Dus de concrete vraag van de heer Albers luidde: bent u bereid dat aan te passen? Dat gaan we niet doen.

De tweede: de conclusies van Royal Haskoning klip en klaar. Wat is dan de meerwaarde ten opzichte van de conclusies? De vraagstelling aan Royal Haskoning vloeit voort uit de discussie in het provinciale netwerk en is gebaseerd op het hele netcongestie verhaal. Royal Haskoning heeft hierop gezegd: beste Texel, jullie roepen al twintig jaar dat je zelfvoorzienend wil zijn. Willen jullie dit nou echt? Kunnen jullie dat ook? We hebben daar antwoord op nodig omdat wij de derde wadkabel wel moeten inprogrammeren in het provinciale meerjaren infrastructuurprogramma. Ik noem het gemakshalve maar even de derde wadkabel, de extra wadkabel. Royal Haskoning heeft op die vraag het antwoord gegeven. De conclusie van Royal Haskoning was duidelijk. Op dit moment, binnen de huidige beleidsrandvoorwaarden die op de gemeente Texel gelden, gaat Texel niet zelfvoorzienend worden. Dus binnen huidige beleidsrandvoorwaarden zoals in de bestemmingsplannen, dat kan niet. Dat is dus het antwoord dat wij ook aan de provincie gegeven hebben. Wij hebben hem nodig, neem hem op in de programmering. Royal Haskoning waarschuwt ook: ook al neem je hem op in de programmering, dan nog is dat een proces wat tien, twaalf jaar gaat duren. Wat vele miljoenen gaat kosten uiteindelijk om hem hier te krijgen. Wij waarschuwen jullie, in de tussentijd lopen jullie tegen beperkingen aan.

Dan is de hoeveelheid stroom op dit eiland te weinig om alle partijen die stroom nodig hebben, te voorzien van hun vraag. Dus jullie moeten nadenken over slimme tussenoplossingen. Daarom staat in de vraagstelling ook 2030 en 2050 opgesplitst. Jullie moeten ook nadenken over slimme oplossingen tussen nu en 2035. Om te kijken of je met de beschikbare capaciteit op het net en de hoeveelheid energie die door de huidige wadkabels heen kan, toch maximaal bedrijven en inwoners kan bedienen. En ook nog je eigen energie kunt opwekken. Dus het is niet zo, mijnheer Albers, dat wij een worst voorhouden aan inwoners. Welnee, wij hebben hun inventiviteit en creativiteit nodig. Juist ook om voor die tussenfase tot oplossingen te komen waar we elkaar nodig zullen hebben. Dat even als antwoord op die vraag. Het vraagstuk over: hoe zelfstandig is de raad? De heer Van der Zwaag had natuurlijk 100 procent gelijk. De raad beslist uiteindelijk zonder last en ruggespraak. Dat bevestigt dit college ook. Dat kan niet anders, dat ligt in de Grondwet vast. Maar niettemin heeft deze raad wel in december vastgesteld dat de adviezen van het inwonersberaad zwaarwegend zullen zijn. En op voorwaarde dat ze aan de meegegeven randvoorwaarden voldoen, ook zeer serieus door deze raad besproken zullen worden. Dat is geen 100 procent commitment, want dat mag niet.

Maar het is wel een zwaar commitment aan het inwonersberaad, dat we zeer serieus naar al die mogelijkheden die zij aandragen zullen kijken. U moet goede argumenten hebben om te zeggen: wij doen het toch niet. Dat moet u kunnen uitleggen aan de deelnemers van het inwonersberaad. Dat op dat punt. Wat gebeurt er als er adviezen haaks op het coalitieakkoord uitkomen? Voorzitter, ik heb al gezegd dat de zuiverheid van het proces essentieel is. Dat betekent dat als er adviezen uitkomen waarvan de inwoners zeggen: geachte coalitie, of geachte raad, dat kunnen jullie wel willen. Maar wij denken dat wij - laat ik het voorbeeld maar gelijk even noemen - een kleine modulaire kernreactor willen hebben, want dat lost ons probleem op.

Als het proces zuiver is gevoerd, ben ik bereid dat als conclusie te accepteren. Vandaar ook de nadruk op de zuiverheid van dat proces. Daar hebben we u allemaal bij nodig. Als er adviezen zouden komen die haaks staan op Royal Haskoning, prima, laat maar komen als dat zo is. Want wij gaan ervan uit dat het inwonersberaad op het moment dat het start alle informatie op tafel krijgt, die op dat moment verzameld is. Mag daar alle vragen over stellen, mag daar alle contraexpertise op loslaten, mag er alle aanvullende expertises bijhalen om die dingen te horen die zij willen horen. Dan komt het inwonersberaad tot adviezen. Dus daar is alle ruimte om, afwijkend van wat er tot nu toe gedacht of geconcludeerd wordt, andere richtingen te kiezen. Uiteraard wel met het verzoek om het te kunnen onderbouwen. Ik denk dat ik daarmee uw vijf vragen ruim beantwoord heb. Dan kom ik bij de heer Hercules. 12 duizend brieven. Dat zijn er heel wat. Alle inwoners van zestien jaar en ouder krijgen die brieven persoonlijk. Uiteraard zullen wij u op de hoogte houden van het aantal reacties. Geen enkel probleem. Wij willen dat hele proces transparant hebben. Dus dat betekent ook dat u al die informatie krijgt. Mensen onder de dertig extra, dat kan. Er zijn gemeentes die daar wat extra gewicht aan hebben gegeven. Dat kunt u ook doen, maar dan heb ik van u een richtlijn nodig.

In welke mate vindt u dat dan wenselijk? Tot nu toe koersen wij dus op representativiteit op basis van de huidige bevolkingsopbouw. Statistische betrouwbaarheid, representativiteit heb ik al benoemd richting de heer Albers. De controlegroep heb ik iets over gezegd. De heer Soyer zegt: die zeven postcodegebieden in verhouding tot het aantal inwoners daar, is dat dan nog wel representatief? Wat ik kan toezeggen, is dat wij dat nog een keer checken bij de deskundigen die ons ook over die loting begeleiden. Of dat eventueel tot andere resultaten zou kunnen leiden, die in de richting gaan die u beoogt. Ik durf zo niet te zeggen of dat inderdaad dat effect zou hebben. Dus dat moeten we even uitzoeken. Tot nu toe hanteren wij een gelijk gewicht aan alle criteria. Maar dan wel op basis van die representativiteit van de Texelse bevolking. De heer Rutten zegt: waarom is beroep hier niet een extra criterium? We hebben vier criteria op basis van de geringe aantallen op dit eiland. Van die groep van zestig tot honderd is gezegd: als je meer criteria gaat gebruiken, moet je groep groter zijn om de representativiteit nog weer te kunnen waarborgen. Bovendien is de vraag wat het beroep van iemand toevoegt, aan het kijken naar de energievraag waar wij tegenaan lopen. En of leeftijd, opleiding, gender en waar je woont niet al voldoende representativiteit geven.

Dus wij zijn op dit moment zeker niet geneigd om daar nog een extra criterium aan toe te voegen, ook gezien de aantallen. U vraagt naar bestaand beleid. Dat is volgens mij behoorlijk goed uitgewerkt in de tekst. Men mag afwijken van bestaand beleid. Anders heeft het geen zin om het ze te vragen. De mate waarin men afwijkt van bestaand beleid moet natuurlijk in het gesprek met de deelnemers besproken worden. Er staat dat het niet kan. Wat is dan nodig om eventueel dat beleid te wijzigen? Al dat soort dingen moeten dan op tafel komen. Dan kan het inwonersberaad zeggen: wij vinden dat toch reëel advies

aan de gemeenteraad. Dan is vervolgens de afweging aan de raad, of je dat ook wilt of niet. En dan de laatste vraag van mijnheer Rutten was: hoeveel ruimte hebben inwoners om vrij na te denken? 100 procent. Ze zijn met zijn allen slimmer dan wij hier in de zaal, ga ik maar even vanuit. Dus wie weet komen er heel verrassende opmerkingen, waarvan we dachten: daar hadden we toch niet aan kunnen denken. Dus volle vrijheid. Maar het moet wel resulteren in adviezen waar die hele groep participanten in het inwonersberaad van zegt: dat vinden wij een relevant advies. Tot zover, voorzitter. Dank u wel, wethouder. Ik hoop dat alle vragen die zojuist gesteld zijn, hiermee beantwoord zijn. U had nog een vraag? Ik zag ook mevrouw Van de Wetering nog, maar eerst de heer Hercules. U had nog een vraag openstaan. Ik weet niet of dat als een vraag doorkwam. De controlegroep stelde voor dat wij allen gingen vrijwilligen. Ik nam aan dat er gewoon budget is om mensen die slecht ter been zijn, of helemaal in De Cocksdorp wonen, hierheen te vervoeren. Of voor kinderopvang te zorgen, voor de dagen dat het burgerberaad er is. Wethouder. -Ik moet even naar het budget kijken achterin. We hebben dus een vergoeding voor de deelnemers aan het burgerberaad. Die zijn in principe natuurlijk ook bedoeld om hun onkosten te dekken.

Wat ik uit de oproep van mevrouw Dros begrijp, is dat ze aan de raadsleden vraagt: willen jullie een keer rijden, als het zo uitkomt. Dat doe je natuurlijk op eigen kosten, mag ik aannemen. Maar er is budget voor. -Er is budget voor die vergoeding, 50 euro per sessie. Ik kijk even naar Linda. [Onhoorbaar 00:46:40]. -Dan is die vraag daarmee beantwoord. Er is aanvullend budget voor onkosten die mensen maken om er te zijn. -Dat was een inbreng van het ondersteunend ambtelijk apparaat. Mevrouw Van de Wetering had geloof ik nog wat te vragen. Zij wenkte mij net. -Ik weet niet of het een vraag is, het is eigenlijk inhoudelijk. Dan zit er uiteindelijk nog wel een vraag aan gekoppeld. Maar wat u wilt, voorzitter. Gezien het feit dat de meeste vragen gesteld zijn, lijkt het mij handig dat we uw vraag als bruggetje gebruiken naar de inhoudelijke behandeling. -Dank u. Ik heb naar iedereen zijn vragen natuurlijk zitten luisteren. En ik heb het stuk natuurlijk zelf ook gelezen. Even een stukje geschiedenis voor mijzelf. Volgens mij is het inwonersberaad eigenlijk op tafel gekomen omdat we met zijn allen aan het strijden waren over windmolens. En over hoe we Texel nu zelfvoorzienend wilden maken. Ik hoor net de PvdA zeggen: dit gaat niet over zelfvoorzienendheid. Maar de doelstelling is voldoende energie. Dus het zou best kunnen gaan over wel zelfvoorzienend.

Ik hoor de wethouder ook zeggen: bestaand beleid: geen windmolens, is niet bindend. Het inwonersberaad kan ook met een advies komen om bijvoorbeeld wel die vijf grote windmolens neer te zetten, als zij dat als een goede oplossing zouden zien. Ik vind het dan ook heel interessant dat de VVD natuurlijk komt met: we zetten de raad buitenspel. Maar dat is nou juist, denk ik, de bedoeling van dit hele traject met elkaar te lopen. De conclusies accepteren, ongeacht onze eigen standpunten. Dat is eigenlijk min of meer mijn vraag. Is iedereen zich daar eigenlijk wel van bewust? Want stel dat nou wel die vijf grote windmolens eruit komen? Ik zou van mijn mede-commissieleden heel graag daar

een reactie op willen hebben. Want anders hoeven we dit hele inwonersberaad volgens mij niet te doen. Als deze raad niet in staat is om zijn eigen schaduw voorbij te stappen, en de conclusies te accepteren. Dank u, mevrouw Van de Wetering. Ik ga als voorzitter niet in op deze discussie, al zou ik graag willen. Maar de eerste vraag was geloof ik van de heer Albers. -Dank u wel, voorzitter. Ik wilde eerst nog even reageren op een opmerking van de heer Hercules, ik wacht heel even tot hij erbij is. U stelde net als aanname dat wij in ons betoog de vraag niet interessant zouden vinden. Het tegendeel is waar. Want de vraag over de energievraagstukken, over hoe we Texel van voldoende elektriciteit kunnen blijven voorzien, is een hele cruciale vraag. Dat is zeker ook een startpunt voor hoe wij gekeken hebben naar dit plan. U wilt interrumperen, mevrouw Koot? -[Onhoorbaar 00:49:47]. Mijn tweede punt gaat over de wegingsfactor, die ook de heer Hercules benoemt. De wethouder heeft het over een zeer zuiver proces. Volgens mij heeft de wethouder dat voorop staan in dit dossier, dat het zuiver moet gebeuren. Op het moment dat je dan een bepaalde groep binnen het inwonersberaad een grotere wegingsfactor toebedeeld, terwijl het een reële afspiegeling moet zijn van de bevolking - ik durf het bijna niet te zeggen maar dan ben je een beetje aan het goochelen als Hans Klok.

Volgens mij is dat niet helemaal de bedoeling van dit inwonersberaad. Dank u . Ik zag de heer Zegel geloof ik. -Zeker, dank u wel, voorzitter. Ik wil reageren op mevrouw Van de Wetering. Zij legde natuurlijk de vraag op tafel of wij als raad bereid zijn om die aanbevelingen te accepteren? Wij als GroenLinks zijn zeker bereid om de conclusies en aanbevelingen van het burgerberaad te accepteren. Wij hebben het volste vertrouwen in de Texelse bevolking en hun vermogen om een afgewogen advies op tafel te leggen voor deze raad. We zijn heel blij dat we nu eindelijk bijna van start gaan hiermee. Dat was het. -Dan was er nog een interruptie van mevrouw Koot, geloof ik? Ja, want ik constateer dat er een spraakverwarring aan het ontstaan is. Of in ieder geval een verwarring bij mij. Daarom wil ik aan de wethouder vragen wat juist is. De vraagstelling gaat worden: voldoende energie. Energie is niet alleen elektriciteit, maar ook fossiele energie zoals gas en diesel. Dus ik heb de vraagstelling gelezen, dat het volledige scala van mogelijkheden van energie, bijvoorbeeld kernenergie, in het inwonersberaad wordt meegenomen. Nu hoor ik uit het antwoord van de VVD dat deze naadloos energie inwisselt voor elektriciteit. Ik zou toch heel graag willen vermijden dat straks bij de discussies in het inwonersberaad alleen nog maar over elektriciteit gepraat wordt.

Terwijl energie natuurlijk ook fossiele energie is en misschien zelfs kernenergie. Denk eens out of de box. -Dank u wel, mevrouw Koot. Over fossiele energie was wat anders gezegd, geloof ik. Mijnheer Rutten. -Dank u, voorzitter. Ik wil graag reageren op de vraag van mevrouw Van de Wetering of wij bereid zijn die conclusies over te nemen. In principe wel. Als je naar de planning van dit inwonersberaad kijkt, dan loopt het toch een beetje tegen het einde van deze raadsperiode, dat de adviezen überhaupt nog komen. Dus in hoeverre dit college en deze raad

dan nog aan zet zijn om er iets mee te doen? Dank u, mijnheer Rutten. Ik dacht dat ik mijnheer Schuiringa nog had zien zwaaien? -Dank u, voorzitter. Aan mevrouw Van de Wetering; ik heb toevallig vorige week de planning gezien van de windmolens op de Noordzee. Wat er nu staat is toch een behoorlijke hoeveelheid, maar dat is maar 5 gigajoule. Het totaal te bouwen windmolens op de Noordzee, die jongens van 200 à 300 meter hoog, is totaal 50. Dus het tienvoudige wordt nu nog in de komende 20 jaar geplaatst op de Noordzee. Dus houd toch op met die 5. [Onhoorbaar 00:53:23]. -Dank u wel mijnheer Schuiringa. Mijnheer Kooiman. -Dank u wel. Ik wilde in eerste instantie niet reageren op de vraag van mevrouw Van de Wetering. Want dan verzanden we weer in: wat als? Dan gaan we nu al beginnen: wat als de conclusie dit of dat zou zijn? Laten we eerst gewoon beginnen, mevrouw Van de Wetering. Misschien gaat het wel helemaal niet door, hebben we te weinig gegadigden. U begint al aan het eind, maar laten we eerst bij de start beginnen. We wachten gewoon rustig af wat er straks komen gaat. -Dank u, mijnheer Kooiman. Ik denk dat de mensen die meedoen met het inwonersberaad ook van voldoende informatie voorzien worden. Mijnheer Hoogerheide. -Dank u wel, voorzitter. De wethouder stelt dat er kaders gesteld zijn en dat we ons houden aan de kaders.

Ja, wij hebben de kaders vastgesteld en daar horen we ons aan te houden. Maar als nu blijkt tijdens het proces dat er eventueel hiaten in die kaders zijn, is de wethouder dan wel bereid om terug te koppelen naar ons? En om eventueel die kaders te wijzigen of aan te vullen? Dat kan natuurlijk belangrijk zijn. Wij willen het proces niet storen. We hebben er het volste vertrouwen in. Maar mocht dat blijken, dan graag een terugkoppeling. -Dank u wel, mijnheer Hoogerheide. Toch nog weer even een vraag aan de wethouder. Wethouder, kunt u hierop antwoorden? -Ik heb twee vragen. De vraag van mevrouw Koot. Er staat energie. Er staat niet duurzame energie. Er staat niet fossiele energie. Er staat niet elektriciteit. Er staat energie. Maar het inwonersberaad heeft zich natuurlijk wel te verhouden tot alle maatschappelijke ontwikkelingen die op dit moment spelen. Alle internationale afspraken die spelen. Dus we zullen zien waar ze mee komen. Dat is één antwoord. De vraag van de heer Hoogerheide. Op het moment dat het inwonersberaad van start is gegaan, heeft dat zijn eigen dynamiek. Mochten daar patstellingen ontstaan, want zo verklaar ik het dan even. Een patstelling waarin we denken: wij kunnen niet verder als de raad niet iets zegt. Dan komen we bij u terug.

Maar er zullen in de uitvoering een heleboel praktische punten zijn, die we als college gewoon af kunnen tikken en achteraf aan u verantwoorden. -Mijnheer Zegel. Dank u, voorzitter. Ik wil even reageren op de heer Kooiman. Ik ben iets optimistischer over het aantal deelnemers dan de heer Kooiman denk ik. Toch ook nog even reagerend op mevrouw Koot. De wethouder heeft net al een deel daarover gezegd. U zei: een beetje verwarring over vormen van energie. Maar wat denkt u dat er wordt opgewekt met kernenergie? Elektriciteit. -Dank u mijnheer Zegel. Mijnheer Hercules was eerst. -Voorzitter, wij hebben er zin in. We staan er heel erg open in. We hebben ook nu niet de behoefte om te gaan vernauwen naar kerncentrales, windmolens of wat dan ook.

Maar laat die mensen uit het burgerberaad ons maar eens verrassen. Ze hoeven ons niet te verrassen, dat kan ook. Het kan ook zijn dat er gewoon geen goede oplossingen uitkomen. Daar moeten we ook op voor voorbereid zijn. Maar in ieder geval vinden we dat we ze die kans moeten geven. Even down playen, het is geen magisch proces. Het is gewoon een verlengstukje van onze democratische instrumenten die we al hebben. Maar wel een heel mooi verlengstuk daarvan. We doen het op allerlei manieren. We ondervragen burgers, we hebben een hele ladder van burgerparticipatie. En het burgerberaad ontbrak nog in onze instrumenten. Het is een heel erg fris instrument, wat heel leuke resultaten kan geven. Dus wij staan er open in. Gaan wel het proces kritisch volgen. We vinden dat de portefeuillehouder daar gelijk in heeft. Dat moet heel zuiver lopen. En we zien wat eruit komt. We laten ons graag verrassen en ik hoop dat u dezelfde instelling hebt. Dank u, mijnheer Hercules. Dat inwonersberaad wordt toch een burgerberaad in het spreken, heb ik het idee. Mevrouw Koot, ik zag u even zwaaien. -Ja, dat klopt. Naar aanleiding van het antwoord van de wethouder en de reactie van GroenLinks, denk ik dat het misschien toch handig is om ter verduidelijking toe te voegen: in welke vorm dan ook. Dat maakt de vraagstelling wat duidelijker.

Dit om te voorkomen dat, zoals net gebeurde, de vraag toegespitst wordt in alleen maar het opwekken van elektriciteit. Terwijl er ook andere vormen van energieopwekking zijn. Dat bijvoorbeeld de fossiele energie ook een keuze is om te zeggen dat we het wat langer volhouden met de gaskraan op Texel, voordat we overstappen naar iedereen op elektriciteit. Dus ik vraag aan de wethouder of het mogelijk is om de vraagstelling aan te vullen met: in welke vorm dan ook? -Dank u, mevrouw Koot. In de derde regel staat wel: voldoende energie, en niet elektriciteit. Dus de wethouder mag daar ook verder antwoord op geven. Maar zo staat het er volgens mij. -Alles is mogelijk, maar dat voorstel zal niet bij het college vandaan komen. Mijnheer Soyer. -Ik denk dat de inwoners van Texel slimmer zijn dan veel raadsleden. Dank u. Praat voor uzelf. Zijn er verder nog mensen die, de heer Albers. -Dank u wel, voorzitter. Nog een korte nabrander. Volgens mij is er in een raadsvergadering nog nooit zoveel over kernenergie gesproken als vanavond. Mijnheer Zegel, dank voor de interruptie. Fijn dat u ook meedenkt op dat dossier. Het klopt inderdaad dat je met kernenergie elektriciteit maakt. Mevrouw Koot, ik nodig u van harte uit om een keer bij mij op mijn werk te komen kijken. We hebben een pdf met feiten en fabels kernenergie. Dat kan ik gerust delen.

Dan leg ik alle finesses uit van kernenergie en de toepassingen daarvan. -Dank u wel, mijnheer Albers. Ik dacht dat het snel ging, maar het gaat niet zo snel. De heer Hercules heeft nog een nabrander, zo te zien. Een ten slotte heb ik. Wij zijn in ieder geval blij met het voorstel dat voorligt. Dank voor alle reacties. Wij zullen in de raadsvergadering, of daarvoor, komen met een voorstel om in ieder geval jongeren meer aandacht te geven in dit burgerberaad. -Dank u wel, mijnheer Hercules.

Ik zie de heer Rutten nog weer even zwaaien. Gaat uw gang, mijnheer Rutten. -Dank u, voorzitter. In de inleiding van het plan van aanpak staat: doe het goed, of doe het niet. Wij zijn nog steeds niet zo enthousiast als de PvdA. Maar dit is voor ons wel het leidende principe. Voor ons is dat nog steeds wat voorop staat. We zijn op zich blij met wat de wethouder zegt. Dat de inwoners de maximale ruimte krijgen om na te denken over de toekomst en wat er zou kunnen. Wij gaan hem daar ook strikt aan houden, dat dat ook daadwerkelijk gebeurt. Dus wij zullen u kritisch blijven volgen op dat punt. Want dat staat voor ons voorop. Als we dit doen, als we met een inwonersberaad aan de gang gaan, dan moeten de inwoners ook echt aan het woord komen en de ruimte krijgen. -Dank u wel mijnheer Rutten, zo ken ik u weer. Zijn er nog mensen die inhoudelijk? Ik zie mevrouw Van de Wetering een pennetje opsteken. Dank u wel, voorzitter. Ik heb ook wel vertrouwen in dit proces. Ik hoop dat onze inwoners wat dat betreft out of the box gaan denken. Ons met verrassende conclusies om de oren gaan slaan. En dat de raad dan zoiets heeft: wauw, dat we daar zelf niet aan gedacht hebben. -Dank u wel, mevrouw Van de Wetering. Zijn er verder nog mensen die iets aan deze discussie op dit onderwerp willen toevoegen? Eenmaal, andermaal. [Onhoorbaar 01:01:54]. -Dat wordt wel een bespreekstuk, dat denk ik zeker.

Dan hebben we punt 7 gehad.

8 Opvang ontheemden uit Oekraïne na maart 2024 Dan gaan wij door naar punt 8, de opvang ontheemden uit Oekraïne, na maart 2024. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid is het nodig dat de gemeenteraad een besluit neemt voor de te maken uitgaven en inkomsten vanwege de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Daar wordt gevraagd een bedrag van vijf miljoen beschikbaar te stellen, c.q. voor te financieren ten bate van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, tot maart 2025. En hiervoor aan het Rijk subsidie te vragen op basis van de bekostigingsregeling daarvoor. Zijn er mensen die op dit stuk nog vragen hebben. Ik zie de heer Schuiringa. . -Ja, mijnheer de voorzitter. Voor ons is het duidelijk. Het mag voor ons een hamerstuk worden. Dank u. -Dat is heel fijn mijnheer Schuiringa. De heer Kooiman had ook nog een opmerking of vraag? Ik had wel een vraag. In hoeverre staat dit advies in verhouding tot het advies dat we morgen op de agenda hebben? Wordt er dan ook een deel van dit geld voor gebruikt? Dat gaat over de woningen aan de Marsweg. -Ik zal het vragen aan de wethouder. Dank u wel, voorzitter. Dit advies staat daar in zekere zin los van. Dit gaat gewoon over het aantal gerealiseerde bedden waar je een bepaalde vergoeding voor krijgt. En die je vervolgens weer via de subsidies van het Rijk terugkrijgt.

Er is natuurlijk mogelijk wel een relatie tussen de beide voorstellen, maar daar is in financieel opzicht geen sprake van. Dus het voorstel wat u morgen heeft, daar is ook een bedrag in genoemd. Dat bedrag komt uit Oekraïne geld wat wij hebben mogen houden

van het Rijk, omdat we dat niet hebben besteed. Dat zit in het voorstel van morgen. Maar dat gaat niet over dit voorstel. Dat staat los van elkaar. -Dat is voldoende? Zal dit een hamerstuk worden? Of heeft mijnheer Berger nog iets? Nee? Een schijnbeweging, een misinterpretatie. Dat is heel fijn, dit is mijn eerste hamerstuk. Het volgende onderwerp is het wandelnetwerk Texel.

9 Wandelnetwerk Texel Het college heeft besloten de raad voor te stellen om een bedrag van bijna 140 duizend euro beschikbaar te stellen voor de realisatie van een provinciaal dekkend wandelnetwerk. Dit volgens de inrichtingsprincipes van wandelnetwerk Noord-Holland. Een kwalitatief goed wandelnetwerk past in de uitvoering van het toeristisch toekomstplan Texel. Nou wil het geval dat de wethouder graag een aanvulling wil geven op de stukken die u gelezen heeft. Want daar staat een fout in. Ik geef eerst even het woord aan de wethouder. -Dank u wel voorzitter. De opmerking betreft de formulering van het raadsbesluit. Punt 1 van het raadsbesluit moet eigenlijk de laatste bullet zijn van: overwegende. Dus het besluit moet luiden: overwegende dat het college voornemens is een samenwerkingsovereenkomst wandelnetwerk aan te gaan, besluit hiervoor een incidenteel bedrag. De samenwerkingsovereenkomst is een bevoegdheid van het college. Dus het college is van plan om dat te doen, maar heeft daar een budget nodig om dat überhaupt te kunnen doen. Daarom ligt de vraag voor het budget bij u voor. Met deze aanpassing van het stuk, zijn er mensen die daarover wat willen vragen? Dan wil ik deze keer beginnen met de heer Zegel. Dank u wel, voorzitter. Ik moet zeggen, ik ben meer een hardloper dan een wandelaar. We zijn hier in de basis wel positief over.

De bordjes chaos op de verschillende routes, is menigeen een doorn in het oog. Veiligere en duidelijkere routes zijn zeker welkom. Bovendien: wandelen is gezond. Wel hebben we een tweetal vragen. Ten eerste, we hebben op Texel een aantal zogeheten groene routes. Deze zijn van september tot februari toegankelijk, maar daarbuiten niet vanwege het broedseizoen. Zijn deze onderdeel van het wandelnetwerk? En zo ja, hoe wordt dit geborgd binnen onder andere de bewegwijzering. Want we willen natuurlijk voorkomen dat deze routes tijdens het broedseizoen betreden worden. En ten tweede, er wordt aangegeven dat er momenteel een aantal knelpunten zijn bij medegebruik van fietspaden op routes. Dat zal door velen herkend worden. Er wordt echter geen oplossingsrichting daarvoor benoemd. Helemaal niks. Kan het college daar duidelijkheid over verschaffen? Dank u wel, mijnheer Zegel. Mevrouw Van der Werf. Dank u, voorzitter. Mijnheer Zegel was me eigenlijk al voor. Mijn vraag is ook: is er een analyse van knelpunten? Daarnaast heb ik ook nog een vraag: draagt Staatsbosbeheer hier ook nog financieel bij? Er wordt ook over hun grond gewandeld, hoe staan zij hierin? Maar ook De Lieuw, hoe staan zij hier tegenover? Dank u wel, mevrouw Van der Werf. De heer Schuiringa. Als u het goed vindt, neem ik hem even over, voorzitter. Ik weet dat u een fervent wandelaar bent, dus vandaar.

Twee vragen. De eerste vraag gaat over de structurele beheerskosten. Deze bestaan uit twee bedragen. Ruim 5000 euro en ruim 8600 euro, met een totaal van 13, bijna 14 duizend. Dat is een pittige verhouding als het gaat over de web-kosten, promotiekosten, communicatie, et cetera. Kan er kort worden uitgelegd waar die kosten uit bestaan? Dat is één. Twee is eigenlijk een vraag die aansluit bij de opmerking van de heer Zegel, over de verstoring van natuur. We hebben ooit een goed idee gelanceerd voor een fietspad over de dijk. Dat werd toen afgeschoten. Dit om het feit dat daar verstoring zou plaatsvinden door de fietsers. Laten we zeggen dat een fietser 20 kilometer per uur gaat, een wandelaar 4 of 5 op zo'n stukje. Dat betekent dat die verstoring van de wandelaar in ieder geval vier tot vijf keer zo lang duurt. Dus ik vroeg me af of dat nu geen probleem is? Dank, mijnheer Albers. Ik zal de rest van de vragen even verzamelen. Mevrouw Van de Wetering. -Dank u wel, voorzitter. Ik had nog een korte vraag. Mijnheer Zegel had het net al even over de knelpunten. Wat mij in het stuk opviel, is dat er op sommige plekken ook een kwaliteitsverbetering gewenst is. Ook daarover staat eigenlijk niet echt hoe we dat dan gaan doen. Dan zie ik al gelijk drie meter brede beton fietspaden voor me verschijnen in de natuur. Dus daar zou ik graag wat uitleg over willen hebben.

Dank u wel, mevrouw Van de Wetering. Interruptie mevrouw Koot. Ik heb een korte vraag. Worden de boeren ommetjes van De Lieuw ook in dit wandelnetwerk opgenomen? -Dat is inderdaad een korte vraag. De volgende op de lijst is de heer Kooiman. Dank u. Ik zal niet zeggen: ik ben meer een hardloper dan een wandelaar. Ik ben meer een fietser dan een wandelaar. Iedereen heeft het over Staatsbosbeheer en De Lieuw. Ik heb Staatsbosbeheer in het verhaal niet voorbij zien komen. Worden de paden van Staatsbosbeheer überhaupt wel meegenomen in dit wandelnetwerk? En wat is de inbreng dan inderdaad, van Staatsbosbeheer? -Dank u wel, mijnheer Kooiman. Mevrouw Visser had ook nog een vraag. -Dank u wel, voorzitter. Een aantal zelfs. Toen wij de profielschets schreven voor de nieuwe burgemeester waren we er zo trots op, dat op Texel ieder dorp uniek is, en de bewoners ook. Past een heel uniform wandelnetwerk eigenlijk wel bij Texel? Verder geeft Staatsbosbeheer aan dat het te druk is in de bossen. Wordt het met dit plan daar niet nog veel drukker? Dan hebben we het over een bijdrage van de VVV en van Stift. Zij krijgen ook geld van de gemeente. Dus gaan we nu niet bijna drie dubbelop betalen voor dit plan? Er wordt er gesproken over beheer- en promotiegelden. Ik vroeg me af of daar iets meer duidelijkheid over gegeven kan worden. Tot zover. Dank u wel, mevrouw Visser.

Ik zag dat mijnheer Zegel nog een aanvulling had. -Ja, voorzitter, ik werd toch getriggerd door de vragen van mijn mede commissieleden. Ik ben er bij het lezen van het stuk van uitgegaan dat routes zoals het Ommetje in Den Burg en de Leitjesroute in Oosterend geen onderdeel zijn van dit wandelpadennetwerk, klopt dat? Een vraag eigenlijk aan de heer Albers. Wil de heer Albers beweren dat een wandelaar meer verstoort dan een fatbike of een Solex? Dank u, mijnheer Zegel. Dat waren de vragen die in eerste instantie gesteld worden. Dan wil ik daar graag de wethouder antwoord op laten geven. Dan straks misschien een van mijn commissieleden. -Voorzitter, de laatste vraag van mijnheer Zegel is voor de heer Albers bedoeld,