Ondertiteling raadscommissie 23 oktober 2024

schriftelijk uiteraard. Deze is ook deels beantwoord. Daar heb ik eigenlijk twee vervolgvragen op. Ze passen binnen programma 8. Ze passen ook binnen een opsomming van de risico's op financieel gebied, maar ik zal hem hier proberen uit te splitsen. Mogelijk dat we het nog gaan hebben over de risico-inventarisatie, die ook is gemaakt. We hebben een vraag gesteld over de planschade, tegenwoordig de nadeelcompensatie, van 80 procent van de tientallen miljoenen. Onze vraag is of onze aanname klopt, dat het dus 80 procent van de getaxeerde waarde onder het financiële risico komt te vallen? Het antwoord is: nee, de getaxeerde waarde is niet gelijk aan de vermogensschade die de eigenaar en exploitant kunnen hebben. Dat is van meerdere factoren afhankelijk, zoals het type bedrijf, locatie en het voorzieningsniveau. De tweede vraag die voortkomt ui de eerste vraag is: kunnen die andere factoren zo bepalend zijn, dat de 80 procent omhoog gaat en dat daarmee het financiële risico ook groter wordt? Dat is vraag één. De tweede vraag, wij misten deze in de risico-inventarisatie in deze begroting. Wij wilden graag weten waarom dit niet als risico is opgenomen Voorzitter raadscommissie

in dit verhaal van vanavond. Dank u wel. -Lukt het om daar een mondeling antwoord op te geven? Nee, dat komt schriftelijk, voor de raadsvergadering. Ik zie geen andere handen op dit programma.

Veronne Koot

Mevrouw Koot. -Dank u. Ik heb toch een vraag. Het gaat over het herontwikkelen locatie voormalige Fontein school. Als eerste even een korte opmerking. Het was handig geweest als de rib ook vermeld was geweest in het voorstel. Want ik heb een tijdje moeten zoeken naar een aantal antwoorden die in die rib stonden. Maar ik heb hem gevonden en dat brengt mij op de volgende vraag. De locatie Fontein school is in beeld voor het Huis van Ontwikkeling. Dat is geen woningbouw. Het raadsbesluit 24 mei 2022 gaat over woningbouw. Indien er andere ontwikkelingen komen op de locatie Fontein school, dan lijkt het mij logisch dat er een nieuw raadsbesluit moet komen. Wanneer wordt de gemeenteraad op de hoogte gesteld waar ze aan toe is? Wat is erop tegen om te wachten, totdat de gemeenteraad weet waar ze aan toe is, voordat we die één miljoen als negatief resultaat gaan afschrijven? Voorzitter raadscommissie

Twee onderwerpen die in de portefeuille van dezelfde wethouder zitten. Remko van de Belt

Meneer Van de Belt. -Dank u wel, voorzitter. Ik heb niet helemaal scherp wat er precies in het raadsbesluit over de Fontein locatie staat. Daar is wel een knip gemaakt tussen twee delen van die locatie. Namelijk de school, dan met name het oudere deel van de school waar nu het Huis van Ontwikkeling in zit. Dat zijn de twee lokalen aan de Wilhelminalaan. En het grotere gedeelte achter die locatie. Dat is de echte ontwikkellocatie. Dus dat is de voormalige school, plus het schoolplein, plus nog een deeltje ernaast. Het aantal woningen dat wordt genoemd in het voorstel en de bedragen die worden genoemd, gaan ook daarover. Voor zover ik me goed kan herinneren, is in het voorstel dat u heeft genomen over de ontwikkeling van die locatie gezegd: we gaan nog kijken wat we doen met het gedeelte van de school. Daar zouden woningen kunnen komen, maar daar kan ook een andere invulling aan gegeven worden. De één miljoen euro die hierin staat voor die herontwikkeling, gaat echt over de woningbouw op de andere locatie. Dat staat los van de oorspronkelijke schoollocatie waar nu het Huis van Ontwikkeling in is gehuisvest. Veronne Koot

Maar het maakt natuurlijk wel verschil of de hele locatie gebruikt wordt voor woningbouw, of dat de locatie misschien gedeeltelijk gebruikt wordt voor het Huis van Ontwikkeling. Dus waarom wacht u niet totdat u weet waar u aan toe bent, of de raad weet waar die aan toe is? Is het niet logischer om dan je negatieve afschrijving op te nemen in de begroting? Remko van de Belt

Ik begrijp uw vraag. Maar als ik kijk naar wat wij de laatste tijd aan het doen zijn op het gebied van woningbouw, dan is het steeds afwachten op andere uitspraken en andere gedachtes, niet de manier waarop wij snel op het eiland woningen aan het realiseren zijn. Dus ik zou dringend willen adviseren daar niet op te wachten. En dit bedrag gewoon, zoals u het zelf ook heeft besloten, vrij te spelen om daarmee die ontwikkeling op die locatie mogelijk te maken. En dat niet te laten afhangen van wat er wel of niet gaat gebeuren met het kleine gedeelte. Dat is echt een heel klein stukje van het plangebied, de oude school waar nu het Huis van Ontwikkeling zit. Voorzitter raadscommissie

Voegt het nog iets toe? -Ja, want wij hebben dat niet besloten. Veronne Koot

We hebben een rib gekregen waarin ons werd medegedeeld dat het college dat van plan was. Dat is het eerste. Het tweede is, nu schiet die vraag uit mijn hoofd. Voorzitter raadscommissie

Wat zei u? We hebben dat besloten, dat hebben we dus niet besloten. U stelt dus voor om het geld vrij te spelen om woningbouw geschikt te maken. Maar mag je van de ene locatie het geld gebruiken voor een andere locatie? Of is een afschrijving wel bestemd voor de betreffende locatie? -Meneer Van de Belt. Remko van de Belt

Voorzitter, dat staat in het voorstel dat u zelf heeft aangenomen. Het raadsvoorstel waar u naar verwijst, gaat over de tenderstrategie Jozefschool en Fontein school. Daar heeft u voorgesteld in te stemmen met een maximaal negatief resultaat van 500.000 euro op beide ontwikkelingen samen. Er is duidelijk een relatie gelegd tussen de twee exploitaties. Meneer Schuiringa. Jur Schuiringa

Dank u, voorzitter. Ik wil even verwijzen naar pagina 123. Dan gaat het mij voornamelijk om de woonlasten. De verschillen tussen een eenpersoonshuishouden en een meerpersoonshuishouden. Eenpersoonshuishouden 636 euro en meerpersoons is 765. Er zit maar 130 euro verschil in. Is dat niet een erg klein verschil tussen een eenpersoonshuishouden en een meerpersoonshuishouden? En kunnen we daar wat dat doen in de toekomst? Voorzitter raadscommissie

~ Had er een oplossing voor. -Die vraag wordt bij het college neergelegd. Kan iemand daarop reageren? Remko van de Belt

Uit de losse pols kan dat. Natuurlijk kunt allerlei lasten gaan verhogen, waardoor ze dichter bij elkaar liggen. Maar ik denk niet dat dat uw doelstelling zal zijn. Voorzitter raadscommissie

Er zijn meer ~ kosten. -Dan kunnen we daarmee dit stuk afsluiten. Dan komen we bij het volgende hoofdstuk. Ik neem aan dat de financiële vertalingen verder geen vragen oproepen. Hoofdstuk 5, het investeringsplan, vanaf pagina 127. Hoofdstuk 6, verloop reserves en voorzieningen. De paragrafen, hoofdstuk 7. Meneer Schuiringa. Jur Schuiringa

Ik was nog eventjes bij de vorige, het ging iets te snel. Dat gaat over het herstel van de wegen in De Tuunen voor 525.000 euro. De halfverharde wegen bevallen niet en die moeten aangepakt worden. Mijn vraag was: dat hoort toch bij de grex? Daar hebben wij antwoord op gekregen. Nee, meneer Schuiringa, de reserve is helemaal afgesloten en dat is klaar. Dit is gewoon onderhoud. Nu kijk ik naar een andere pagina. Op pagina 169 staan de grexen. Daar staat in dat de grex van De Tuunen wordt afgesloten op 31 december 2025. Dus je bent nog bezig met het hele plan. In het antwoord zegt u dat het klaar is. In de theorie zeg je gewoon: nee, het is nog meer dan een jaar, dan sluiten we hem pas af. Verklaar, alstublieft. Voorzitter raadscommissie

Wethouder grondexploitaties. -Ik ga de vraag straks stellen Cees Hooijschuur

aan de mensen die erover gaan, voor ik een goed antwoord geef. Voorzitter raadscommissie

Dan verwachten we dat antwoord schriftelijk. Meneer Hoogerheide. Cees Hoogerheide

Een korte reactie. Ik begrijp de heer Schuiringa niet. Dit zijn vragen voor de auditcommissie. Waarom hier? Voorzitter raadscommissie

Die vraag hebben we gehoord. -Het staat hier op papier Jur Schuiringa

en we behandelen wat hier staat. -Het antwoord is vandaag gekomen Voorzitter raadscommissie

en het stuk staat over twee weken op de agenda. Er is geen auditcommissie meer tussendoor. Dus dat misschien even ter onderbouwing. Dan hebben we de paragrafen gehad. De overheveling projectbudgetten, hoofdstuk 8 pagina 191. Daar zie ik niemand op. Subsidies, hoofdstuk 9. Meneer Schuiringa. -Voorzitter, Jur Schuiringa

ik zat nog even op pagina 159, het ~ van de schulden. We hebben daar ook al vragen over gesteld. Daar hebben we ook een antwoord op gekregen. Maar als je dan kijkt naar de periode van 2024 tot 2028, dan lopen de schulden in een keer op met 40 miljoen op het totaal. U heeft altijd gezegd dat we moeten zorgen dat we niet over onze periode heen regeren. Nu gaan we naar 2028, dat is toch ver daar voorbij. Met een stijging van een gigantisch bedrag van 40 miljoen, op een schuld van 55 toen die begon. Daar hebben we antwoord op gekregen, maar het bevreesd ons nog wel. Dank u. Voorzitter raadscommissie

Ik zie verder geen handen meer. Dan houden we hoofdstuk 10, 11 en 12 over, maar daar verwacht ik geen vragen over. Daarmee kunnen we het ontwerp van de programmabegroting 2025-2028 afsluiten. Bij dit

agendapunt is ook gevoegd de midterm review, in goed Nederlands. Is er een van de commissieleden die daar het woord over wil? Ik zie meneer Kooiman. Dat is de enige, tot nu toe. Edo Kooiman

Daar wil ik toch iets over zeggen, voorzitter. Dat is de midterm review van het collegeuitvoeringsprogramma. Daarin staat dat het vinden van voldoende mensen lastig is, zelfs via externe inhuur. Daardoor staat de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden onder druk. We kunnen niet alles blijven oppakken met de huidige bezetting en middelen. Zo staat het er. Keuzes maken is noodzakelijk, als nieuwe ambities of acties moeten worden opgepakt. Dat is eigenlijk ook waar Hart voor Texel van tevoren al voor had gewaarschuwd. U heeft in uw ambitieuze coalitieprogramma aangegeven, dat u denkt overal een onderzoek aan te willen koppelen. Wij hebben destijds al aangeven dat deze organisatie piept en kraakt, wat betreft het vinden van mensen. Nu komt u na twee jaar eigenlijk met dezelfde conclusie. Dus wat ons betreft, mag er een flinke afschaling komen van het aantal onderzoeken wat u misschien nog wil doen. Ook op het gebied van duurzaamheid, loopt achter op het personeel, lazen wij. Terwijl u wel een burgerberaad houdt over het energievraagstuk. Wij vroegen ons af hoe u dat straks gaat starten met de uitwerking, als u nu al aangeeft dat de afdeling onderbezet is. En dat u ook al aangeeft dat het vinden van voldoende mensen lastig is. Wij zouden het advies geven: breng eerst de organisatie goed op orde en kijk dan wat u aankan, in plaats van andersom.

Dan het laatste nog, dat is het visserijontwikkelplan. Wij vragen ons daadwerkelijk af wat voor meerwaarde dit heeft voor de visserij. Dan de mensen die erbij betrokken zijn. Het lijkt wel een soort good old boys network, om het zo uit te drukken. Wij zien daadwerkelijk geen enkele visser die geen bedrijf meer heeft, betrokken bij deze viskweek - dan noem ik zo'n project - in de coöperatie. TOP heeft het ook al in de brieven die u vanmiddag heeft ontvangen, aangegeven. Ook voor hen is het onduidelijk hoe een pilot met kweekvis de visserij kan versterken. Ik heb geen vragen, maar het is meer een reactie Voorzitter raadscommissie

op die midterm review. -Een soort algemene beschouwing op de midterm review. Dat belooft veel, voor over twee weken. Eric Hercules

Meneer Hercules, ik zag uw hand in eerste instantie niet. Wij hebben ook wel wat opmerkingen bij deze midterm review. Niet alleen dat we er blij mee zijn dat hij er eindelijk is, want het is net voorbij, de midterm. Maar toch, we hebben erom gevraagd, meermaals. We krijgen hem nu en we vinden dat het er goed uitziet. Maar ook dat er heel veel is opgestart, maar nog niet is afgemaakt. We zijn uiteraard heel erg blij met 750 huizen die in de planning zitten. Dat is echt wel heel erg concreet en tastbaar, dat zal iedereen moeten toegeven. Iedereen zal daar ook enorm blij mee zijn. We maken ook dagelijks mee uit de reacties van de dorpen dat ze zeer verheugd zijn, dat dat zo voortvarend is opgepakt. Dan heb ik het nog niet eens over het cultuurcentrum, daar ligt het beton nu al van klaar. We weten zeker dat het er gaat komen. Wij als PvdA pro Texel zijn daar zeer verheugd mee. Er zijn ook een aantal dingen waarvan wij vinden dat ze achterblijven. Het welstandsbeleid. Niet alleen als coalitie, maar ook breder in deze raad hebben we gezegd dat we beter moeten kijken hoe we Texel landschappelijk mooi kunnen houden, maar ook ontwikkelingen kunnen toestaan. Daarvoor is een herijking van het welstandsbeleid hoog nodig, vinden wij. We vinden het enorm jammer dat daar, mede door het achterblijven in tempo van de omgevingsvisie, nog geen stap in is gezet.

Duurzaamheidsbeleid zijn we het gedeeltelijk eens met de heer Kooiman. Wij zijn het eigenlijk best wel zat om te horen dat personeelsgebrek de reden is van het niet uitvoeren van plannen van beleid. Voor duurzaamheid ligt er vijf ton per jaar, voor duurzame maatregelen, een fonds, subsidies voor de burgers op tafel. Daar gebeurt echt geen klap mee. Dat staat dan wel als geel of oranje, want er is vijf ton per jaar in de begroting gezet. Maar er wordt geen klap mee gedaan. Dat vinden echt enorm zonde. Dat ook nog eens met het geld dat van de Rijksoverheid komt voor isolatiemaatregelen. Zet daar gewoon wat haast op. Dat is ook waarmee je onze bewoners direct bedient en duurzaamheid tastbaar maakt. Ten slotte iets heel kleins, een detail. Misschien zit dat ook grotendeels bij mij. Maar we hebben met de coalitie afgesproken, dat is ook zo in het collegeprogramma terechtkomen: de ontwikkeling van de groene plaats. Het gat dat daar nog steeds zit, in het centrum. Dat daar in ieder geval plannen voor zouden worden gemaakt. Het college geeft hier twee keer geen prioriteit aan. Niet alleen voor een Texels Belang plan om daar een archeologie plek van te maken, maar ook niet aan het kijken naar huizen op die plek. Ook niet aan het kijken voor fietsstallingen op die plek. D66 zegt terecht, ik weet niet of u het helemaal terecht zegt, maar het stond in het coalitieprogramma.

Ik weet niet of dat via u daarin is gekomen? Dank daarvoor, in ieder geval. Wij zouden het toch prettig vinden als er op die plek iets gebeurt. Als dat telkens weg wordt geschoven, als er geen beginnetje wordt gemaakt, dan duurt het gewoon weer een periode. Ik vraag aan andere commissie- en raadsleden: misschien moeten we dan denken aan iets simpelers? Eerder waren er ook al plannen voor een overkapping, die voor de markt van

pas kan komen of voor andere festiviteiten. Laten we ieder geval als raad vragen aan het college om daar spoed mee te maken. Voorzitter raadscommissie

Maar daar wou ik eigenlijk mee beginne: lekker bezig, qua samenvatting van de midterm review. -Ik zag eerst een hand bij meneer Schuiringa, dan bij meneer Hoogerheide. Jur Schuiringa

Dank u, voorzitter. Wij hebben ook het verhaal gelezen wat TOP geadviseerd heeft en gevraagd heeft aan het college. Krijgen wij nog schriftelijke inzage in de reactie daarop van het college, voor de raadsvergadering of op een ander moment? Dank u. -Is die brief ook aan het college gericht, Voorzitter raadscommissie

of alleen aan de raad? Aan beide. Wethouder financiën? -Wij hebben hem ook gehad. Cees Hooijschuur

Het zit in mijn portefeuille. We zullen daar een antwoord op geven Voorzitter raadscommissie

voor de raad, als het zover is. -Met een kopietje naar de raad. Cees Hoogerheide

Meneer Hoogerheide. -Dank u wel, voorzitter. Even reageren op de heer Hercules. Die postbus, dan heb ik het dus over het archeologisch museum: andere bus, want dan moet u niet bij ons Voorzitter raadscommissie

zijn. -Dan kunnen we daarmee de beraadslaging van de ontwerp-programmabegroting 2025 en de midterm review sluiten. Dank voor uw discipline, want het is ruim binnen de twee uur gelukt. Dan stel ik voor dat we agendapunt 7 nog doen, rapportage grondexploitaties en grote projecten. En dan even vijf minuten schorsen voor een sanitaire stop, voor degenen die daar behoefte aan hebben. Grondexploitaties en grote projecten, kan ik iemand het woord geven daarover? Meneer Kooiman zie ik. Meneer Kooiman. Edo Kooiman

Twee vraagjes daarover. Het is ook al eerder aan de orde geweest in deze raadsvergadering. Het gaat over de grondexploitatie van het gezondheidsplein. Die wordt verhoogd met een bedrag van 16.250 euro, tot een bedrag van 190.000 euro. Dit plan bestaat al jaren. Heeft het college enig idee wanneer het echt gerealiseerd gaat worden? Hoelang kan een organisatie een soort claim houden op een stuk grond? Dan de tweede. U merkt op dat de bouw van het Thijssehuis enige vertraging oploopt. De aannemer heeft laten weten dat de houtconstructie niet op tijd geleverd kan worden. Op dit moment wordt er in kaart gebracht wat dit betekent voor de planning en of er financiële consequenties zijn. Volgens ons wordt het er dan vast niet goedkoper op. Heeft u al inzichtelijk wat de kosten nu zijn voor het Thijssehuis? En wat verwacht u dat het uiteindelijk zal worden? Voorzitter raadscommissie

Dank u wel. -Allebei voor wethouder Van de Belt. Remko van de Belt

Zeker, ik begin met de laatste. Ja, dat klopt. De aannemer heeft vertraging met het aanleveren van een aantal materialen. Dus nu ligt die betonnen vloer wel, maar dan zal er binnenkort misschien een tijdje niets gebeuren. Dus er zit inderdaad vertraging op. We hebben met de aannemer natuurlijk wel gewoon een bouwsom afgesproken. Dus er zit momenteel geen lucht tussen wat dingen zouden moeten gaan kosten en of dat uit de pas loopt. Mochten daar verschuivingen in plaatsvinden, gaan we u daar natuurlijk over informeren. Maar op dit moment kan ik u niet meer vertellen dan wat in deze nota is opgenomen. Over het gezondheidsplein, dat zijn ook hele terechte vragen. Ook bij ons leeft natuurlijk wel wat frustratie dat de twee plannen, want het zijn twee plannen, moeilijk van de grond komen. Dat heeft met financieringsvraagstukken te maken. Er komt natuurlijk een keer een moment dat we met elkaar moeten zeggen: is het geen tijd om daar eens een serieus gesprek over te gaan hebben. Hoe kansrijk zijn deze projecten nog? Ik moet wel zeggen dat we met beide projecten nog steeds in gesprek zijn en contact hebben over de voortgang. Of althans, in gesprek, wij volgen hun ontwikkelingen. Niet alleen op afstand, ook van dichtbij. Telkens als we denken: nu is misschien wel het moment, dan komt er weer schot in. En dan is er ook daadwerkelijk weer zicht op een volgende stap.

Maar het gaat allemaal erg moeizaam. Ik zou graag willen dat ik een heel positief bericht kon

geven aan u, maar het is ook niet het meest negatieve bericht. Het gaat wel veel moeilijker dan we van tevoren hadden ingeschat. Dat betreurt iedere betrokkene, denk ik. -Meneer Kooiman. Edo Kooiman

Een korte vervolgvraag. Ik snap dat u er nog positief in staat. Net als u denkt: we moeten een goed gesprek hebben, komt er toch weer iets los. Toch weer een positief idee. Maar gaat dat nog jaren duren? Of zegt u: we hebben een deadline tot eind van het jaar, of misschien halverwege volgend jaar? Want er moet ook geld betaald worden, neem ik aan. Er moet ook een overdracht plaatsvinden. Wanneer wilt u die overdracht van die grond laten plaatsvinden? Dat het gezondheidsplein er echt gerealiseerd gaat worden. Want nu is het nog allemaal volgens mij Remko van de Belt

voor kosten en rekening van de gemeente. -Daar heeft u helemaal gelijk in. We hebben daar eerlijk gezegd nog geen hele duidelijke afspraken met onszelf en de andere partners over gemaakt. Dat zou wel wat strakker kunnen. Mochten die gesprekken gaan plaatsvinden, Voorzitter raadscommissie

laat ik u dat zeker weten. -Dank. Meneer Schuiringa. Jur Schuiringa

Dank u, voorzitter. Het gaat over de woningen die zo snel gerealiseerd worden bij Marsweg Noord. Het is natuurlijk geweldig dat het allemaal zo is en gaat gebeuren. Meneer Hercules heeft net al een heel betoog gehouden, dat het zo mooi gaat. Ik heb er een vraag over gesteld. Daar heb ik ook antwoord op gekregen. Dat betreft de bezittingen en de schuld. Waar wilt u de bezittingen onder rubriceren? De schuld snap ik. Maar komt dat bij traditioneel gebouwenbeheer? Meneer Van de Belt. Cees Hooijschuur

Meneer Hooijschuur. -Die vraag ga ik even vragen voor u, zo meteen. Dan krijgt u antwoord na de pauze. Voorzitter raadscommissie

Dan is het agendapunt gesloten, dus ik stel voor dat we dat schriftelijk doen. Kunnen we daarmee de beraadslaging van dit agendapunt afsluiten? Er staat nog één vraag open, maar die staat het aannemen van dit voorstel niet in de weg. Dus kan ik concluderen dat we dit als hamerstuk naar de raad kunnen brengen? Dat ben ik vergeten te vragen bij de ontwerp-programmabegroting. Daar is een amendement aangekondigd, dus dat wordt een bespreekstuk. We gaan verder om kwart voor tien precies.

7 Rapportage Grondexploitaties en grote projecten Voorzitter raadscommissie

Wil iedereen zijn plek weer innemen? Dan kunnen we de vergadering voortzetten. Het is iets later dan kwart voor tien geworden.

8 Beleidsplan Groene infrastructuur Voorzitter raadscommissie

Er stond in rij bij de koffieautomaat. Ik heropen de vergadering. Als ik stilte in de zaal vraag. Dan gaan we verder met agendapunt 8: het beleidsplan groene infrastructuur. De portefeuillehouder heeft mij gevraagd of hij daar een inleiding bij mag geven. Daar gaat de commissie natuurlijk over. Maar ik zie niemand die daar bezwaar tegen maakt. Rikus Kieft

Meneer Kieft, ga uw gang. -Voorzitter, de portefeuillehouders, dit is een coproductie van de heer Hooijschuur en mij. Want het gaat enerzijds over het groenbeheer en anderzijds over het groenbeleid. Het is met enige verlegenheid dat het college dit stuk in deze vorm als een soort tussenproduct hier aan u voorlegt. We hebben best even gesproken over de vraag of we dat nu doen, of nog een poosje wachten. We doen dat om twee redenen toch nu. Het was aan u beloofd in de langetermijnplanning, om dat in november op tafel te leggen. De tweede reden is, dat onze tussenconclusie is dat wij geld nodig hebben, om hier de goede voortgang in te

kunnen krijgen. Daarom ligt het nu bij de begroting. We wilden de goede voornemens met betrekking tot de P&C-cyclus wat opschonen, de komende jaren. Niet gelijk doorbreken door te zeggen dat we in maart nog een keer terugkomen met een extra vraag. Dat is de reden. Het voornemen om groenbeleid en groenbeheer aan elkaar te koppelen, blijkt heel erg nuttig te zijn. Want daarmee lopen we aan tegen het feit dat het heel erg lastig blijkt te zijn. Maar het is ook noodzakelijk om verder te komen in ambities op basis van externe gebeurtenissen. Zoals klimaatverandering, wij zullen daar op enig moment op moeten reageren. Samenvattend, het voorstel dat er nu ligt, geeft wel een overzicht van ambities. Het geeft ook het inzicht dat wij daar stapje voor stapje - om een kinderboekenschrijver te citeren: "langzaam, zo snel als wij konden" stapje voor stapje te leren hoe dat dan moet in de praktijk. Dat is wat wij hier nu aan u voorleggen, om ons die ruimte te geven om dat zo verder door te zetten. -Dank, meneer Kieft. Voorzitter raadscommissie

De vragenronde. Ik heb meneer Soyer gezien en meneer Polderman. Meneer Soyer. Dank u wel, voorzitter Henry Soyer

Ik ben blij met deze toelichting, want dat haalt een stukje van mijn tekst weg. Wij zijn erg teleurgesteld dat er in anderhalf jaar geen voldragen plan op tafel gelegd kan worden. Daarom zijn het eigenlijk twee onvoldragen plannen, waarvan beheer op beleid moet wachten. De ambities en uitgangspunten zijn zo onSMART beschreven op pagina 8, dat je er haast niet op tegen kunt zijn. Dat is inhoudelijk eigenlijk het enige dat we van dit plan vaststellen. Dan zou mijn vraag zijn of dat klopt, maar dat heeft volgens mij de wethouder al aangegeven. Daarom wil ik er inhoudelijk niet echt op ingaan, op twee punten na. Ik constateer dat het uitgangspunt ecologische waardepotentie bij de herplant van onverhoopt te kappen bomen, niet overeenstemt met de inhoud van de aangenomen bomenmotie van februari 2023. In dit plan wordt als voorbeeld genoemd de uitwerking van de ecologische waardepotentie. Een dikke eik aan het eind van zijn levensduur kappen? Die is dan aan het eind van zijn potentie. Dan kunnen we dat dus compenseren door het herplanten van een eik van zeven centimeter doorsnede. Want die heeft dan de potentie om ook heel groot te worden. Dat is dus precies het beleid dat nu geldt: een dunne boom voor een dikke boom. Verder wordt in het stuk de ecologische waardepotentie niet verder uitgebreid.

De vraag is: kunnen wij ervan uitgaan dat dit aangepast wordt in het voldragen plan? Er wordt nu voorgesteld om eerst twee pilots uit te voeren met nog niet vastgesteld, maar wel aangepast beleid, om te onderzoeken wat het dan betekent voor het beheer deel van het plan. Deze pilots vinden plaats in twee dorpen. Er worden dus geen pilots gedaan in ons grootste gebiedsdeel, namelijk het buitengebied. Daardoor is het ecologisch laaghangend fruit op de lange baan geschoven. Het maaibeleid van bermen kan worden aangepast, zodat ze nog betere ecologische verbindingszones kunnen vormen. Dat is volgens ons heel laaghangend fruit. Ik heb begrepen dat er wel over een aangepast maaibeleid wordt nagedacht. De vraag: kan er aan de twee pilots een derde worden toegevoegd, maar dan in het buitengebied? Onze voorkeur zou dan nadrukkelijk uitgaan naar aangepast maaibeleid. De vraag is: kunt u dat toezeggen? Wanneer daar extra financiering voor nodig is, zijn we bereid te amenderen. Dank u wel. Voorzitter raadscommissie

Die richting gaat het op, denk ik. Drie vragen, waarvan twee voor de uitvoeringswethouder in deze, meneer Hooijschuur. -Die twee keer Cees Hooijschuur

pilots hebben we meegenomen in dat stuk. Dat heeft u gezien. Dat hebben we inderdaad dorpen genoemd. We hebben niet gezegd welk dorp, maar een dorp. Dat moeten we ook overleggen met de dorpscommissies in het dorp. Daarnaast vraagt u ook om een derde pilot in het buitengebied. Volgens mij moet dat mogelijk zijn. U noemt maaibeleid. Dat moet ik dan overleggen met gemeentewerken hoe we daarin gaan zitten. Maar ik denk dat we daar wel uit kunnen komen in het buitengebied, met grasmaaien op dat gebied. Dus ik zeg u toe dat ik in gesprek ga met gemeentewerken, om te kijken hoe we dat kunnen oppakken. Dan had u het over de bomen. Een dikke eik omwisselen voor een dunne eik. Volgens mij staat in het groen beleidsplan dat we bomen gaan planten. Om nu te zeggen dat we zeven centimeter. Ik denk, als het een eik is, dat we wel een dikkere boom terug kunnen zetten. Een eik is wat anders dan een els of een esdoorn. Die groeien sneller dan een eik, die groeit langzaam. Dat zijn inhoudelijke dingen waarbij we moeten kijken hoe we dat gaan oppakken. -Een vervolgvraag, meneer Soyer. Henry Soyer

Twee korte vervolgvragen. Kunt u dan op de raadsvergadering komen met een toezegging? En dat bij voorkeur van tevoren formuleren, want anders ga ik het alsnog amenderen, voor de pilot in het buitengebied. De vraag was: kunnen wij ervan uitgaan dat het aangepast wordt? En dan zeg ik dus niet dat dik voor dun

aangepast moet worden, maar dat de ecologische waardepotentie die nu als uitgangspunt voor de herplant wordt aangegeven, die niet uitgewerkt is, komt dat in het volgende plan wel uitgewerkt terug? -Ik hoor ja zeggen. Cees Hooijschuur

Die andere plannen van de pilot, voor de raadsvergadering heeft u antwoord. Erik Polderman

Meneer Polderman. -Dank u, voorzitter. Wij hadden ook een aantal vragen. Toevallig ook over de pilot, waar net al even over werd gesproken. Daarin wordt gesteld dat we 50.000 euro gaan uitgeven en daarna nog een keer 80.000 euro voor een projectleider. Maar er wordt ook een extern bureau bij betrokken. Zijn die kosten daarin verwerkt, of moeten die daarna nog terug naar de raad voor extra kosten? Voorzitter raadscommissie

Misschien een beetje technisch. Wat ik me ook afvroeg, is wanneer deze piloten een succes zijn, zodat we ze als mooi plan kunnen gebruiken voor de rest? Daarnaast vroeg ik mij af: op bladzijde 51 wordt er aangegeven dat we windsingels hebben die aangetast zijn door de iepziekte. Sinds 2004 zijn we gestopt met het bestrijden van deze ziekte. Als ik het goed heb, vanwege de hoge kosten die er toen waren. Er is op Texel op dit moment dus 50.000 vierkante meter aan zieke windsingels. Even vertaald is dat 23 kilometer. Dat vond ik nogal een schrikbarend groot bedrag. Ik vroeg me af hoe we daar een gerichte aanpak op ontwikkelen en hoe we dit gaan bekostigen. Ik weet dat er nog een plan komt, ik loop een beetje vooruit. Maar 23 kilometer windsingels? Gaan die vervangen worden? Wat gaan we daarmee doen? Daarnaast zag ik in het plan dat er nu 25,9 fte nodig is voor de dienst groenonderhoud. Daarvan hebben we er negen in dienst en daaronder twee van De Bolder. Die van De Bolder zullen binnenkort niet meer mee worden genomen daarin. Dan houden we zeven fte's over. Dus we hebben er nog negentien nodig voor het plan wat we nu hebben liggen. Maar het plan dat we nu hebben liggen, willen we niet. We willen een natuurlijke aanpak gaan doorvoeren. Maar er staat nergens aangegeven hoeveel fte daar dan voor nodig is.

Wanneer verwachten we die mensen nodig te hebben? Ze moeten omgeschoold worden. Dus dat vroeg ik me ook af, of daar toevallig al iets meer duidelijkheid over is, in verband met het nieuwe beleid. Vier vragen. Meneer Kieft. -Van de pilots Rikus Kieft

herinner ik me niet dat daar een extern bureau bij betrokken is, in de teksten. We zoeken wel een projectleider. Dat is een structurele post om juist de inhoudelijke kennis die je als ecoloog nodig hebt, ook in de pilot te kunnen toepassen. Die projectleider die moet dus ook participatie doen op het groenbeleid. Daar gaat het geld structureel heen, naar de projectleider. Verder vroeg u: wanneer zijn de pilots een succes? De pilots zijn een succes, als wij daaruit leren hoe wij die toenemende eisen aan onze buitenruimte, kunnen vertalen naar de Texelse omstandigheden en naar de Texelse beschikbaarheid van menskracht en expertise, binnen gemeentewerken en binnen de afdeling beleid. We zijn echt aan het zoeken op dit moment hoe we dat bij elkaar kunnen brengen. Dus die pilots hebben wel degelijk een leereffect hoe we dat moeten doen. Dat gaan we dan vertalen in dat plan dat over twee jaar bij de begroting 2027 aan u zal worden voorgelegd. Dan over de bezetting, verwijs ik even naar mijn collega. Voorzitter raadscommissie

Over het natuurlijke beheer: ook dat weten wij nu nog niet. We weten wel dat er vuistregels zijn, dat als je uiteindelijk weet hoe het allemaal werkt en je bent met natuurlijk beheer bezig, dat je op het dagelijkse onderhoud tot 40 procent kosten kunt besparen. Dat zou interessant zijn en dat is alleen al de moeite van het proberen waard. Maar dat kunnen we ook pas definitief vaststellen als wij die ervaring hebben opgedaan. Cees Hooijschuur

Meneer Hooijschuur. -Eerst even over de 23 kilometer windsingels. U zegt dat we dat een aantal jaren terug hebben aangepakt. Dat klopt. We hebben toen heel veel geld geïnvesteerd in de iepen. Dat waren vooral de iepen die op gemeentelijke grond staan. Dus niet op grond van Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten, of particulier. Daar is toen wel door een heel deel mensen opgepakt en gezaagd. Achteraf zijn er delen blijven staan in particulier bezit. Wat we nu doen, we werken samen met de kop van Noord-Holland, met de andere drie gemeentes. Daar is een organisatie bij betrokken. Deze organisatie probeert het op te pakken om deze te gaan zagen en opnieuw terug te planten. Maar dan is het puur op gemeentelijke grond waar we dat doen, niet op particuliere grond. We hebben een overleg met de andere organisaties, dus we kunnen kijken of zij ook de mogelijkheid zien om die bomen plat te zagen. Als dat inderdaad zo is, dan zullen ze dat gaan doen. Maar aan de andere kant, vanuit de gemeente is er volgens mij al heel veel aan iepen opgeruimd en vervangen. Als het nog een keer voorkomt, als er plekken zijn waar die dingen staan, ruimen we ze nu ook al op. In de

wintermaanden zijn er al stukken die aangepakt worden, waar andere planten ingezet worden. Dus ik wel toezeggen dat we daar al mee bezig zijn. Maar die 23 kilometer is niet alleen van de gemeente. Daar zijn ook andere organisaties bij betrokken. We kunnen in overleg gaan. Want er is een organisatie die ons daarbij helpt, vanuit de Noordkop. Dus dat is een mogelijkheid, om dat op te pakken. Dan zegt u dat we 25 fte's nodig hebben. Dat klopt. Als we dat gaan doen om al het achterstallig onderhoud bij te houden wat we nu hebben, dan hebben we ze nodig. Maar wij snappen ook wel dat ze niet te vinden zijn. Dus vandaar het voorstel dat we nu hebben, extra geld om wat in te huren, om dat bij te gaan halen. Als het zover is, komen we terug bij u om te kijken hoe we hier verder op ingaan. Dat heeft mijn collega ook al gezegd, die 25 mensen gaan we niet vinden. Dat is een feit. U zegt dat we er zeven hebben, plus twee van De Bolder. Dat klopt ook. Die mensen zullen langzaam weg vloeien. Dus we kunnen denk ik proberen er een paar bij te zoeken. En wat uitgeven aan de ondernemers op het eiland, om ons daarbij te helpen. Als het zover is, komen we weer terug met een nieuw plan in het nieuwe programma 2026. Voorzitter raadscommissie

Ik zag nog een vervolgvraag bij meneer Polderman. Erik Polderman

Dank u wel. Ik wil daar toch graag op reageren. In de tekst staat duidelijk aangegeven dat er een extern bureau bij betrokken is. Wellicht wilt u dat nog een keer nakijken en daar nog een antwoord op geven. Er staat dat de samenwerking wordt gevormd. Betreffende de pilot ben ik toch wel heel benieuwd wanneer zoiets faalt en wanneer we iets meenemen. We kunnen ervan leren, dat begrijp ik heel goed. Maar waar leren we van? Ik snap dat we wat willen bereiken, maar wat we gaan doen is heel ambitieus. Het zou mooi zijn als het allemaal uitwerkt, maar dat is denk ik erg belangrijk. En de windsingels, het is in totaal 46 kilometer, waarvan de helft ziek is, staat in het rapport. Als we niet zoveel zieken hebben, dan is het misschien wel handig om dat aan te geven. Want volgens mij staat er nu duidelijk in aangegeven dat 50 procent van de iepen ziek zijn en vervangen moeten worden. Dus dat is een gigantische hoeveelheid. Ik ben wel benieuwd wat daar de kosten van zijn om dat verder uit te werken. -Meneer Hooijschuur. Cees Hooijschuur

Om het laatste in te vullen, daar hebt u een punt. Volgens mij hebben we een aantal jaren geleden vier, vierenhalve ton uitgegeven aan de iepen die toen massaal opgeruimd zijn. Ze leverden echt een gevaar op voor de omgeving. Dit is dan het dubbele, 23 en 46. Maar nogmaals, ik ben gaan kijken vanuit gemeentewerken hoe we dat oppakken. En wie de meeste bomen staan, denk ik. Of misschien particulieren proberen aan te wijzen, zaag die bomen om. Ze zijn ziek en dat levert alleen maar onkosten en ellende als ze omvallen. Ik kan toezeggen dat ik ga kijken wat de mogelijkheden zijn. Aan de andere kant, u opent over die pilot. Alle straten die we nu nieuw aan het inrichten zijn, zoals de Bootlaan, daar komen ook allemaal plantvakken extra. Minder parkeerplekken en meer plantvakken, ook voor het klimaat. Daar komen ook bomen en onderhoud dingen in te staan, die eigenlijk al voor de toekomst gericht zijn. Dus daar kunnen we al een beetje op voorsorteren, om te kijken hoe dat ontwikkelt en gaat groeien. Dus dat kan ik u alvast toezeggen. -Meneer Hercules. Eric Hercules

Voorzitter, wij staan eigenlijk best wel positief tegenover dit beleidsplan groene infrastructuur en het beheerplan wat erachter zit. Je moet ergens beginnen en we zijn blij dat er wordt begonnen. We vinden de uitgangspunten van het beleid ook best wel goed. Meer biodiversiteit, aandacht voor bomen, water en groen combineren en vooral groen ook naar de dorpen brengen, prima. Dat wordt in het beheerplan uitgewerkt. Eigenlijk hebben we één vraag, die gaat over een plan. Een aantal malen worden in het beleidsplan en het beheerplan groene daken genoemd. Dat die enorm goed voor ons eiland zijn en dat we dat moeten stimuleren. Want er wordt water mee opgevangen en het groen wordt ermee in de dorpen gebracht. Je krijgt er meer biodiversiteit door en het levert ook nog een keer energiebesparing door isolatie op. Dus alleen maar positief. Maar er staan geen vervolgacties op. Nu wil het geval dat de gemeente Wageningen bijvoorbeeld een subsidieregeling heeft voor groene daken voor particulieren. Wat zouden het college, deze commissie en de raad ervan vinden als we dit gewoon kopiëren? En het geld dat we gedeeltelijk al klaar hebben staan in het verduurzamingsfonds, 5 ton per jaar, gedeeltelijk in te zetten voor groenere daken op Texel. Op platte daken bijvoorbeeld, of sedum schuine daken toe te passen Voorzitter raadscommissie

bij particulieren? -De vraag aan het college en de commissie. Rikus Kieft

Wethouder duurzaamheid. -Voorzitter, in de nul procent lening die de gemeente al aanbiedt, zit een lijst met mogelijkheden waar een aantal opties genoemd zijn. Ik moet uitzoeken of groene daken daar al bij zitten, maar het zou me niet verbazen als dat zo is. Als het niet zo is, dan is het een goede suggestie die we bij de subsidieregeling nog opnieuw even kunnen overwegen, of we die daarbij willen zetten. Het gaat dan natuurlijk wel snel over vrij forse bedragen, dus dat is nog even een afweging. Voorzitter raadscommissie

Maar een interessant idee. -Meneer Hercules. Eric Hercules

Dan zou ik u aanraden om ook even die regeling van Wageningen erbij te halen. Het gaat bijvoorbeeld ook over groene gevels. Ook over tegelwippen, dat vind ik voor Texel dan een beetje overdreven. Er staan heel praktische voorbeelden van hoe het kan. -Tegelwippen doen we wel aan mee, meneer Hercules. -Ik ben ook benieuwd of er in de commissie interesse voor bestaat? Dan kunnen we daar op amenderen, als het college daarom vraagt. Tenzij het college daar zelf aan gaat werken. Joost Albers

Ik heb meneer Albers. -Dank u wel, voorzitter. Mijn vermoeden werd eigenlijk al deels bevestigd door de introductie van wethouder Kieft. Ik heb opgeschreven als vraag: waarom zo'n haast? Dan heb ik het nog ineens over de inhoud. Maar het rapport, ik blijf een beetje een schoolmeester, zit vol met taalfouten en rare zinnen. De namen van de wethouder, ik heb heel wat Hooijschuurtjes in de klas gehad, is toch echt met ij en niet alleen met een i. Zo staat het wel in het plan. Dus ik denk dat daar een reden achter moet zitten. Ik denk dat de reden druk vanuit het LTP is geweest. Maar het komt een beetje rommelig over. Waar wij ons ook wel over verbaasd hebben, zijn twee alinea's op bladzijde 7 en 38. De conclusie is eigenlijk hetzelfde: we weten nog een heleboel niet. Het is nog heel algemeen, nog heel veel open eindjes. Pilots et cetera, maar structureel willen we wel 240.000 euro. En nog eens 80.000 voor een projectleider. Dan de vraag: waarom deze haast? Het bedrag voor een boom, daar is natuurlijk al veel over gezegd. Ook wel in de wandelgangen. Daar zijn wij ook wel verbaasd over. Een boom van 1.600 euro heeft deze diameter. Dit is precies 22 centimeter. Dus dat is nog dunner. U bedoelt de omtrek. -Ja, de omtrek. Iets met pi, straal en diameter. Die is dunner dan de heiningpaal die hem moet stutten. Wat ons betreft, zou het plan beter moeten worden uitgewerkt.

Gedetailleerder en smarter, zoals de heer Soyer ook zegt. Misschien zou je ook kunnen nadenken over eerst beginnen met een pilot. Dan in 2027 gaan we het hebben over structureel budget. Maar, en dat is even mijn laatste vraag: klopt het dat die 240.000 euro die nu wordt gevraagd, ook is bedoeld om een inhaalslag te maken voor het werk dat er nog gedaan moet worden, zoals ik de wethouder Hooijschuur net hoor suggereren? Dat zijn even de vragen. Ik heb straks nog een vraag voor de heer Soyer. Ik denk dat we die in de inhoudelijke ronde doen? Voorzitter raadscommissie

Daar gaat u zelf over. Helemaal goed. Zal ik hem dan meteen stellen? Mag dat? -Ik kaap hem misschien een beetje weg voor de heer Rutten. De vorige vergadering zei de heer Soyer iets over maakbaarheid en klimaatadaptatie. Ik ben heel benieuwd wat de mening van de heer Soyer is, als hij dit plan leest en dan terugdenkt aan maakbaarheid, wat voor ons toch wel een beetje de filosofie van dit stuk is. Henry Soyer

Daar wil ik gelijk op reageren, want ik ben heel blij met deze vraag. Het begon net met: waarom heeft u zo'n haast? Waarom heeft u haast? Dit plan had anderhalf jaar geleden al klaar moeten zijn. Er is dus anderhalf jaar door allerlei mensen wat geschreven, wat gedaan, wat bedacht. En uw conclusie, en die deel ik volledig, volstrekt onvoldragen, volstrekt onvolledig en slordig. Dus als het gaat over de maakbaarheid, dan hoop ik dat er een maakbaar plan komt waar we mee uit de voeten kunnen. Ik denk dat in die maakbaarheid een hele hoop kan staan, wat de toekomst iets minder ellendig maakt als dat het nu gaat worden, wanneer we helemaal niets doen. Voorzitter raadscommissie

Een reactie van meneer Albers. -Even kort de definitie van maakbaarheid. Joost Albers

Dat ging niet zozeer over het plan, maar meer over de maatregelen die in het land, of op het eiland kunnen worden genomen om de maakbaarheid van het eiland zo te krijgen dat we de klimaatadaptatie kunnen doen. Daar had u het voor de vergadering over,

Voorzitter raadscommissie

dus vandaar. -Dank u wel. Daarvoor wordt nu een projectleider gevraagd, met voldoende ecologische kennis om dat stuk te kunnen gaan maken. Dank u wel. Meneer Kieft. -Is er nog een vraag over? Rikus Kieft

Waarom de haast? Wilt u dat ik daar nog even op reageer. Joost Albers

Als u knikt en ik noem het woord LTP en de druk, dat dat u getwijfeld heeft: zullen we het wel doen, zullen we het niet doen? Als daar de haast achter zat, dan snap ik het. Maar dat is nog geen argument om een plan van deze vorm kwaliteit in de commissie te brengen, Voorzitter raadscommissie

wat mij betreft. -Ik heb nog de vraag of het klopt dat in die 240.000 euro ook geld voor een inhaalslag zit. Rikus Kieft

Die laatste vraag is makkelijk te beantwoorden: ja. De eerste vraag, de haast. Wij stellen vast in dit hele proces om het beleid en beheerplan aan elkaar te koppelen, en zorgen dat dat gewoon een-op-een bij elkaar past, dat we daar meer tijd voor nodig hebben in deze organisatie om dat van de grond te krijgen. Om dat te doen, hebben wij ook extra expertise nodig. Vandaar die projectleider met een ecologische achtergrond, die kan zorgen dat die balletjes gaan rollen. Als we dit nu niet besluiten om dit te doen, dan schuift dat dus verder door. We hebben gewoon die extra kennis en expertise nodig om de volgende stap te kunnen zetten. En echt in het volledige besef, meneer Albers, de eerdere ambitie die we uitstraalden rond dit beleid van groene infrastructuur, ook bij de perspectiefnota, we hebben echt nu geleerd: dit moeten we stapje voor stapje doen. Dat is ook het voorstel dat hier ligt: stapje voor stapje leren wat wel en wat niet werkt. En dan geleidelijk aan dat beleid concreter maken. -Wilt u reageren? Astrid van de Wetering

Natuurlijk, mevrouw Van de Wetering. -Dank u, voorzitter. Ik word getriggerd door wat u zegt, wethouder. Beheer en beleid aan al aan elkaar koppelen heeft meer tijd nodig. Dat vind ik eigenlijk heel raar. We maken hier altijd beleid. En uiteindelijk moeten daar altijd acties uit voortkomen. Ik vind het eigenlijk een beetje vreemd Voorzitter raadscommissie

dat u dit zo stelt. Kunt u mij daar iets meer over vertellen? Rikus Kieft

Toch nog een vraag. -Voorzitter, als u beide stukken gelezen hebt, dan kunt u dat toch zelf ook concluderen? Fred Oosterhof

Meneer Oosterhof -Dank u wel, voorzitter. In het stukje 3.1, waardevol buitengebied, zie ik de tekst staan: verder ontwikkelen van een bufferzone tussen duinen en polder. Hoe ziet u dit? Hoe wilt u dit gaan doen? Gaan we bestemmingen wijzigen? Gaan we grond aankopen, onteigenen? Voorzitter raadscommissie

Kunt u mij daar een antwoord op geven? -Meneer Kieft. Rikus Kieft

Dat kan alleen onderdeel zijn van een veel langer proces. Als we dan samen tot de conclusie komen - en dan denk ik ook aan de gesprekken die bijvoorbeeld vanmiddag hier in deze zaal nog plaatsvonden met de provincie, met het Ministerie van Landbouw, met de LTO-Noord op Texel en met deze gemeente, over de toekomst van bijvoorbeeld de PAS-melders - daar zullen conclusies uit voortkomen hoe wij het landelijk gebied gaan herinrichten. Onderdeel daarvan zou kunnen zijn - ik formuleer het bewust zo, want er zijn geen plannen voor - zou kunnen zijn dat je bepaalde functietoedeling in het landelijk gebied, anders gaat maken dan ze nu zijn. Een van de voor de hand liggende gedachtes is, dat je de overgangszone tussen duinen en agrarisch gebied wat vloeibaarder maakt. Als we zover zouden komen, komt het uiteraard hier op tafel, met alle afwegingen die daarvoor nodig zijn. Maar dat is de gedachte Voorzitter raadscommissie

die daarachter ligt. -Nee, ik heb net meneer Schuiringa het woord niet gegeven, omdat meneer Albers op dit onderwerp het woord heeft gevoerd. U komt in de raad terug? Heel fijn. Kan ik daarmee de beraadslaging

van het stuk besluiten? Meneer Polderman, in tweede termijn. Natuurlijk, dan geef ik daarna D66 Erik Polderman

het woord voor de motie. -Dank u, voorzitter. Ik wilde graag even een algemene reactie geven op het stuk. Met het huidige voorstel zijn we blij dat er een begin wordt gemaakt hieraan. Ik heb zelf de rib meegemaakt, hier in de raadzaal. We hebben gewoon meer groen nodig. We hebben meer bomen nodig. We hebben een beter groenbeleid nodig. Toch wordt er wel gezegd: 240.000 euro structureel reserveren voor groenbeheer, suggereert al dat het niet genoeg is voor het beoogde ambitieniveau wat we wel graag willen. Met andere woorden: we leggen een plan neer waarvan we weten: we gaan het niet kunnen halen met het geld dat we hier hebben. Dat vind ik lastig. Wat gebeurt als blijkt dat het bedrag weer onvoldoende is? Gaan we terug naar de raad, gaan we dat weer verhogen? Wat gaan we ermee doen? We gaan twee pilots uitvoeren, waarvan we eigenlijk nog niet zeker weten wat het succes is en wat falen is, want we willen ervan leren. Heel breed, heel open. Dat vind ik lastig voor de grote bedragen die hier tegenover staan. Daarnaast hebben we heel veel onderhoud, wat nog gedaan moet worden. We lopen gigantisch achter in het onderhoud. Als ik dit zo lees en als ik de woorden mag geloven, 23 kilometer aan windsingels die aangepakt moeten worden. Een gigantisch bedrag dat hier tegenover staat.

Daarnaast de hoeveelheid fte's die we nodig hebben, voor een plan waarvan we eigenlijk zeggen: dat plan willen we niet. We willen natuurlijk beheer en daarin weten we ook nog niet wat we nodig hebben aan mensen. Dus al met al vind ik het een heel lastig stuk, waarbij we nu gelukkig een begin hebben gemaakt. Maar we moeten er wel heel snel mee doorpakken. Dank u. Niels Rutten

Dank voor uw inbreng. Meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. We hebben als CDA geen vragen. Wel willen we het een en ander over dit stuk zeggen. We zien dat er een aantal pilots worden voorgesteld die eigenlijk nog behoorlijk onduidelijk zijn. De impact op de leefomgeving in die dorpen is nog niet uitgelegd. Er is nog geen duidelijkheid over het draagvlak in de dorpen voor deze maatregelen. We zien bufferstroken langs de duinrand ingetekend, waarvan ook nog niet duidelijk is wat dat gaat betekenen, hoever dat strekt. We zien in een bijzin staan dat in de zeepolders er wel wat landbouw kan verdwijnen. De conclusie in onze steunfractie was een beetje: dit lijkt voor te sorteren op een Walenburg 2.0. Het antwoord binnen onze club was: nee, nee, nee en nog eens nee. Dan de ecologische waardepotentie van bomen en het hele kapbeleid. We vinden het echt enorm ingewikkeld wat er staat. Het lijkt procedureel en op papier ontzettend ingewikkeld te gaan worden en heel veel te gaan vragen. Het deed ons denken aan het reclamespotje met die paarse krokodil. We snappen heel goed de verlegenheid van het college bij dit plan. Want het is eigenlijk in onze optiek gewoon niet besluitrijp. We zouden het dus eigenlijk ook niet terug willen zien op de agenda van de raad. Er staan hele mooie ambities in verwoord om de wereld en de biodiversiteit te redden.

Er zitten zelf dingen tussen waar wij het als CDA niet eens volledig mee oneens zijn. Alleen, als we komen bij het hoofdstuk takken knippen en gras maaien, dan staat er eigenlijk gewoon dat we zwaar achterlopen met de huidige ambities. De buurman begon al over de iepen. We kunnen nog jaren iepen zagen, eigenlijk. Daarom zouden wij ervoor voelen om eerst de basis op orde te brengen en daarna de organisatie nog verder strekkende en zwaardere ambities op te gaan leggen. Dus wij komen vrijwel zeker met een amendement. Voorzitter raadscommissie

Dank voor uw betoog. Dan sluit ik daarmee dit agendapunt. Dan het woord aan mevrouw Van de Wetering voor haar motie. Astrid van de Wetering

Dan hoop ik dat het CDA mee zou willen gaan met mijn motie. Want dat maakt het misschien wat eenvoudiger allemaal. Ik heb natuurlijk ook de stukken tot mij genomen. Als ik een beetje door de stukken heen scrol, dan kom ik allerlei dingen tegen. De gemiddelde leeftijd van bomen op Texel is dertig jaar. Als een boom een levensverwachting heeft van vijftien jaar, dan krijgt het een tien, dan mag hij nog even blijven staan. Wat mij ook opgevallen is in de stukken, is dat er over snippergroen gesproken werd. Daar moeten we eigenlijk allemaal zo snel mogelijk vanaf. Want kleinere vakjes zijn vaak moeilijk te onderhouden en groeien ook snel dicht. Als je dan kijkt naar wat we al bereikt hebben in voorgaande periode, is dat er meer in straten divers wordt aangeplant. De Bernhardlaan is een heel mooi voorbeeld. Zo hoeven bomen die aan het eind van hun levensduur zijn, niet allemaal in één keer gekapt te worden. Maar dat er diverse leeftijden in de perken worden neergezet. Deze motie roept eigenlijk op om nog eens even te kijken naar de stukken. Snippergroen? Kan daar niet gewoon simpelweg een boom neergezet worden die oud mag worden? En dan heb ik het over honderd plus jaar. We hebben eiken, die kunnen 1500 jaar mee. Over de kastanje hebben we een discussie. We hebben het allebei gegoogeld. Ik zeg 1500, meneer Soyer komt 250 tot 500 jaar tegen. Een appelboom kan al gauw 80 jaar worden.

Een notenboom 300 tot 400 jaar oud. Verzin het. Het is een boom op een stukje

snippergroen. Een beetje gras eronder. Onderhoud moet vrij eenvoudig zijn. Maar we kunnen wel een stukje biodiversiteit toevoegen en echt iets moois. Ik ga het niet meer meemaken. Deze motie roept dus op om alles te inventariseren. Niet onze stukken snippergroen weg te doen naar wat dan ook, of hoe dan ook. Ga eens kijken en inventariseren of er plekken in de dorpen zijn, waar bomen echt gewoon kunnen staan, waar ze oud mogen worden. Dat is eigenlijk de oproep voor deze motie: niet alleen diversiteit in soorten, maar ook in leeftijd. Voorzitter raadscommissie

Ik zie een hand bij meneer Lely. Ga uw gang. Nils Lely

Dank u, voorzitter. Voor dat hele oude weet ik niet of Texel de beste plek is voor een eik om zo oud te worden. In mijn optiek worden eiken ook geen 1500 jaar. Ik daag u uit om een eentje van 1000 te vinden in Nederland. Meestal zijn ze toch hooguit 300 tot 400 jaar, net zoals de kastanjes. Zo oud als hier staat, worden ze niet. Ik ken ze niet, ik heb er nog nooit van gehoord. Ja, wel van gehoord, maar dan bleken ze dus niet zo oud te zijn. Een sympathieke motie, maar in onze optiek wordt dit wel heel gedetailleerd. Niet alleen de leeftijden worden heel hoog ingeschat, maar de rest wordt ook erg omschreven. Laten we eerst gewoon ruimte geven aan de natuur, in het plan zelf. Want dat plan zelf was ook nog maar halverwege. En met de nodige haken en ogen die hier al over het voetlicht gekomen zijn. Natuurlijk zijn we wel voor het algemeen idee om bomen oud te laten worden. Maar ik zou zeggen: laten we het gewoon even simpel in het plan houden. Want zo gedetailleerd als het hier gezegd wordt, lijkt ons wat erg veel. En zo oud, boven de 1000 jaar, nauwelijks. Jur Schuiringa

Meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Mooie betogen die ik allemaal aan de overkant hoor. Maar het gaat er toch om dat we de CO2-opname verhogen? Voor de praktische invulling en ook in het kader van de subsidies: suikerbiet op Texel, neemt vijf keer zoveel CO2 op als een boom. Om ook even een beetje bij de begane grond te blijven. Dank u. Voorzitter raadscommissie

Maar suikerbieten worden in ieder geval niet zo oud. Jur Schuiringa

Is er nog een reactie van het college wenselijk, vraag ik aan de indiener? Henry Soyer

Meneer Soyer. -Even een hele korte. Uiteraard zijn er op Texel geen duizend jaar oude eikenbomen aanwezig. Maar wij hebben op Texel wel 160 jaar oude eikenbomen. Het zou heel mooi zijn, als we die ook binnen de dorpskernen zouden kunnen hebben. -Ga uw Astrid van de Wetering

gang. -Even richting Niels, laat maar even, je weet wat ik bedoel. Snippergroen staat in het stuk, gaat echt weg. Dat willen ze afstoten. Wat dit stuk juist meegeeft, is: kijk even heel kritisch naar die stukken snippergroen, of daar geen plekken tussen zitten waar een boom oud kan worden. En u zegt: het is een heel lang stuk. Ik wil het best korter maken, hoor. Als u zegt: ik wil dat bomen oud kunnen worden. Kijk naar snippergroen. Breng dat in beeld en zet daar bomen neer die oud kunnen worden. Dat vind ik ook goed. En als ze driehonderd jaar worden, vind ik het ook prima. -Dan is het aan de indiener Voorzitter raadscommissie

om hem op de agenda van de raad te zetten, of niet. Dat gaat ze overwegen. Dan sluit ik daarmee het agendapunt. Er is geen reactie van het college gevraagd in deze. Agendapunt 9: de communicatievisie 20252029. Meneer Hoogerheide.

9 Communicatievisie 2025-2029 Cees Hoogerheide

Dank u wel. Het is in feite een vraag aan de zijlijn en die vraagt tijd. Niet van mij, maar van anderen. De vraag is eigenlijk: in hoeverre is kunstmatige intelligentie van toepassing op de ambtenaren, wethouder en raadsleden. Kunnen wij die informatie ook krijgen? Kunnen wij ook geïnformeerd worden? Ik denk dat de

tijd rijp is, dat we ons nader gaan beraden op kunstmatige intelligentie. In het land zijn er al organisaties die daar uitgebreid mee werken. Onze vraag is in feite: is het college bereid om hier eens nader erover na te denken, in hoeverre wij als raad kunstmatige intelligentie kunnen toepassen, maar ook op hun waarde kunnen inschatten? Want als we niet oppassen, lezen we niet wat ze in feite bedoelen. Dat is een vraag aan het college. -Portefeuillehouder Kieft, Voorzitter raadscommissie

kunt u die vraag beantwoorden? -Ik kan hem proberen te beantwoorden. Rikus Kieft

In het kader van de communicatievisie die nu op tafel ligt, zullen wij ons daartoe moeten verhouden, tegen dat verschijnsel van kunstmatige intelligentie. Ik weet vanuit de ICT-invalshoek niet, misschien dat de burgemeester dat in zijn portefeuille heeft, of hij daar iets over zou kunnen zeggen? Maar zowel de raad, als alle ambtenaren, als ook burgers zullen moeten leren omgaan met dat verschijnsel. U hebt daar volledig gelijk in. Ik begreep dat ze op de OSG al les krijgen in het hoe om te gaan met dit type informatie. Daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen. Het zal voor ons, meneer Hoogerheide, misschien wel wat lastiger zijn om dat bij te benen. Maar het is een goede vraag. Ik heb daar geen beleidsmatig antwoord op. Het is wel iets waar we ons echt van bewust moeten zijn. Is datgene wat jij leest authentiek, zoals in dit stuk ook staat? Of is dat bij elkaar geraapt door een apparaat, wat nog niet wil zeggen dat het fout is. Maar leer het wel te onderscheiden. -Ik maak eerst die kant af. Edo Kooiman

Meneer Kooijman. -Dank u wel. De communicatievisie. Ik heb een paar vragen aan het college. Op pagina 5 van de communicatievisie staat: onze deur staat altijd open. Dat is eigenlijk meteen ook de eerste vraag. Staat die deur van de wethouders nog wel eens open? Want in het coalitieakkoord staat dat ze met enige regelmaat spreekuur houden, of hielden. Dus de eerste vraag: gebeurt dat nog steeds? Als je een wethouder vraagt om bijvoorbeeld op bezoek te gaan bij bewoners, aan het Mienterglop, vanwege de bomenkap, wordt dat gewoon geweigerd. Dus ik vraag me af hoe sterk die communicatie dan is. Zo open staat die deur niet en zeker niet van binnen naar buiten, zoals dat in het verhaal staat. Voorzitter, ik heb het stuk ook heel kritisch gelezen. Maar ik heb geen enkele visie gelezen. Daar ben ik misschien wel kritisch op, maar ik vond het niet zo'n sterk stuk. Ik had er meer van verwacht. Het enige concreet in het verhaal is dat er meer geld nodig is om het personeelsbestand te bestendigen. Dat vraagt u dan ook waarschijnlijk. Maar daar had u deze visie niet voor nodig, om dat onder de aandacht brengen. Ik vond het niet zo'n sterk stuk, maar dat was onze mening. Dank u wel. -Ronde één en twee bij elkaar. Rikus Kieft

Ik heb twee vragen genoteerd. -Ik heb één vraag genoteerd, namelijk het spreekuur wethouders. Ja, dat is nog steeds actief. We hebben zelfs een pilot gedaan op de website, dat mensen zelf konden inplannen wanneer ze de wethouder willen spreken. Daar is heel weinig gebruik van gemaakt. Maar nog steeds staat het spreekuur in de agenda's van de wethouders. En er wordt ook gebruik van gemaakt. Voorzitter raadscommissie

Dank. Meneer Hercules. Of meneer Soyer en dan meneer Hercules. -Dank u wel. Henry Soyer

Wij zijn blij met de voorliggende communicatievisie. Zeker de ondertitel: een toegankelijke, duidelijke en verbindende gemeente spreekt ons aan. Deze uitgangspunten worden in 6 pagina's uitstekend toegelicht. Wij onderschrijven deze. Maar eigenlijk is pagina 10 het belangrijkste, van visie naar uitvoering. In ambtelijke taal staan hier acties beschreven. Maar even ambtelijk: het is erg hoog over. Vandaar twee vragen. Welke concrete acties worden ondernomen om de visie bij alle medewerkers als uitgangspunt voor hun communicatie te laten zijn? Twee: recent heeft het college kennis genomen van het jaaroverzicht klachten 2023. Dertig procent, elf gevallen, van de klachten zijn gegrond of deels gegrond verklaard. Zeven daarvan hadden betrekking op de communicatie van medewerkers. Is deze visie na vaststellen ook leidend bij de beoordeling van klachten van de inwoners op het gebied van communicatie? Of blijft juridisch verwijtbaar het uitgangspunt? Dank u wel. Rikus Kieft

Meneer Kieft. -Voorzitter, iedereen mag elke medewerker van de gemeente aanspreken op wat in deze communicatievisie staat. Want dat is de ambitie die er wel degelijk in staat. Ook al vindt meneer Kooiman het niet terug, een toegankelijke, duidelijke en verbindende gemeente. Dat is een hoge eis die we aan elkaar

stellen. Dat lukt lang niet altijd. Er is veel aandacht nodig, om bij een vrij grote mobiliteit binnen de gemeentelijke medewerkers steeds opnieuw medewerkers mee te nemen met deze ambitie. Dat gaat ook lang niet altijd goed, maar daar is dus iedereen op aanspreekbaar. Dat betekent dat de interne communicatie, elke medewerker opnieuw, bij elk projectvoorstel opnieuw samen analyseren: wat betekent dit vanuit communicatief oogpunt? Niet alleen analyse van doelgroepen, maar ook de toon, het moment waarop, vroegtijdig. Dat staat hierin. We zijn dit al aan het doen. Het kan altijd beter, maar daar kunt u ons op aanspreken. -De eerste vraag Voorzitter raadscommissie

ging over de concrete acties. Meneer Soyer. Henry Soyer

Wat mij betreft zijn dit de concrete acties. Wij blijven elkaar de hele tijd aanspreken. Mijn tweede vraag was hoe het ging met de klachten. Als iemand een klacht indient en die verwijst naar: u bent toegankelijk, duidelijk en verbindend, maar zo heb ik dat niet ervaren. Is dat dan de basis? Of moet het juridisch verwijtbaar handelen zijn van een ambtenaar? -Ik ben zelf niet betrokken Rikus Kieft

bij de klachtenprocedure. Maar als het om bejegening gaat, is er natuurlijk altijd een gesprek over die vorm van bejegening. Dan kan iedereen zeggen: wat daar staat, heb ik niet ervaren. En dan moet je kijken of dat helpt in het behandelen van de klacht, of dat het niet helpt. En dan kom je in de juridische sfeer terecht. Eric Hercules