Bijlage 5. Eindrapportage-Zon-KopNH

Door de ontwikkeling te beleggen bij een lokale energiecoöperatie is namelijk het lokaal eigendom grotendeels geborgd. De voordelen van het realiseren met een lokale energiecoöperatie t.o.v. een commerciële ontwikkelaar worden nader toegelicht bij de aanbeveling in hoofdstuk 5, paragraaf 2. Resultaten en vervolg De gemeente heeft aangegeven een andere route dan het gedane aanbod nu meer voor de hand zien liggen. Bijvoorbeeld de route waarin zij als gemeente een besluit neemt om haar eigen parkeerlocaties op een nog nader te bepalen wijze te gaan ontwikkelen.

Parkeerplaatsen rond het station Schagen Aan beide zijden van station Schagen bevinden zich parkeerplaatsen: - P+R Schagen (westzijde), Stationsweg 8 - Parkeerplaats station (Oostzijde) Spoor 3

Parkeerplaatsen Station Schagen Oppervlakte: 3.080m2 + 3.160 m2 Geschatte opbrengst: 130 kWp + 60kWp Investering: ca. 150.000 en 84.000 euro Terugverdientijd: 22 jaar en 29 jaar

In eerste instantie werd er in het onderzoek van uitgegaan dat deze in eigendom zijn bij de gemeente (zie vorige paragraaf), later in het haalbaarheidsonderzoek werd duidelijk dat het eigendom bij NS Stations (voorheen NS Vastgoed) ligt. Uit het gesprek met NS Stations werd duidelijk dat NS momenteel bezig is met een pilot-locatie voor een solar-carport ergens in Nederland. Welke locatie het precies is kon nog niet worden vermeld, maar wel duidelijk is dat deze zich niet in de Kop van Noord-Holland bevindt.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 28 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

De planning is dat de pilot in 2022 start en gedurende een jaar uitvoerig wordt gemonitord. De verwachting is dat veel van de opgewekte energie zal (kunnen) worden gebruikt voor eigen gebruik, o.m. mobiliteit gerelateerd (fietsen, auto’s etc.) en van de stationsgebouwen. In het pilotjaar worden een aantal zaken onderzocht, waaronder ook projectparticipatie en lokaal eigendom. Hierover is NS Stations momenteel o.a. in overleg met Energie Samen. In 2023 wordt dan besloten hoe men verder gaat. Belangrijk uitgangspunt voor NS is dat de solar-carport én het proces van uitrol schaalbaar moet zijn. NS beschikt over ongeveer 200 geschikte locaties, waardoor het belangrijk is dat er qua uitvoering enige uniformiteit en beheersbaarheid wordt bereikt. Resultaten en vervolg NS Stations was blij met het enthousiasme vanuit Schagen, maar geeft aan daar op dit moment niet op in te kunnen gaan. Zij willen eerst de resultaten van de pilot afwachten. Zij vragen de gemeente Schagen en/of lokale energiecoöperaties tegen die tijd weer contact met hen op te nemen voor een mogelijke samenwerking.

Koninklijke Vezet BV, Warmenhuizen (zowel groot dak en parkeerplaats) Vezet is Europa’s grootste op het gebied van Koninklijke Vezet (Parkeerplaats + dak) gemaksgroente, gesneden fruit, salades en Oppervlakte: 9.000 m2 + 22.500 m2 koelverse maaltijden. Vezet heeft een goede Geschatte opbrengst: 1.125 kWp + 3.150 kWp band met lokale overheden en krijgt positieve Aantal panelen: 3.500 + 10.165 feedback over de betekenis van het bedrijf voor Investering parkeerplaats: ca. 950.000 euro de omgeving. Vezet wordt gewaardeerd om de Terugverdientijd parkeerplaats: 17 jaar economische bijdrage aan de regio en de samenwerking met lokale agrarische bedrijven. Vezet heeft in totaal vijf fabrieken. In ons haalbaarheidsonderzoek komt de hoofdlocatie, zowel als een geschikt groot dak, als grote parkeerplaats op een hoge plek uit de trechtering naar voren. Vezet heeft al deels een PV-installatie op het dak. Uit het gesprek met Vezet is gebleken dat de nog open ruimte op de daken van hun bedrijfsgebouwen, om verschillende redenen niet geschikt blijken voor PV (constructie, dakbedekking, obstakels e.d.). Was die ruimte wel geschikt geweest dat had Vezet deze ruimte zelf benut (voor eigen gebruik). Wellicht dat toekomstige ontwikkelingen, zoals de komst van betaalbare lichtgewicht panelen hier nog verandering in aanbrengt.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 29 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Resultaat en vervolg Uit de gesprekken met Koninklijke Vezet BV is gebleken dat Vezet van plan is om zelf PV op haar eigen parkeerplaats(en) te gaan realiseren. Gesproken is over mogelijkheden om een deel daarvan in te vullen met lokaal eigendom. Ondanks het feit dat Vezet verwacht dat alle opgewekte stroom “slechts” voor eigen gebruik zal zijn, zien we deze ontwikkeling uiteraard als positief. Inmiddels is duidelijk geworden dat er momenteel geen netcapaciteit meer beschikbaar is op deze locatie.

Bejo Zaden BV, Warmenhuizen (groot dak) Bejo is toonaangevend in veredeling, productie en verkoop van groentezaden met vestigingen in meer dan 30 landen. Ons onderzoek richt zich op hun hoofdlocatie in Warmenhuizen.

Bejo Zaden Oppervlakte: 950 m2 Geschatte opbrengst: 115 kWp Aantal panelen: 370

Bejo Zaden BV staat in beginsel niet afwijzend tegenover een collectieve installatie op het dak van Bejo, hoewel er veel twijfel is over de terugleveringsmogelijkheden in relatie tot de netwerkcongestie. Resultaten en vervolg Er wordt momenteel intern overlegd over het aangaan van gesprekken over collectieve opwek voor derden, door een energiecoöperatie. Inmiddels is duidelijk geworden dat er momenteel geen netcapaciteit meer beschikbaar is op deze locatie.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 30 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Bedrijventerrein Lagedijkerweg, Schagen (groot dak) Het bedrijventerrein Lagedijkerweg ligt noordwestelijk in Lagedijkerweg (meerdere daken) Schagen. Het ligt in z’n geheel in moeilijk netcongestieOppervlakte: nnb gebied (geel). Het is dan in principe niet uitgesloten dat er Geschatte opbrengst: nnb iets kan, maar wat er kan is afhankelijk van het plan. Bij navraag bij Liander bleek al snel dat er op dit moment geen teruglevermogelijkheden zijn. De verwachting van Liander is dat hierin op z’n vroegst in het 4e kwartaal van 2024 verandering komt. Toch behoeft een bedrijventerrein als deze aandacht. Qua oppervlak bieden een aantal daken op het terrein potentiële mogelijkheden. Opbrengst en verbruik bij elkaar brengen is juist op dit soort locaties mogelijk omdat het verbruik ook deels een dagritme kent. Qua daken lijken in eerste instantie de Lagedijkerweg 12 en 15 en potentieel het meest geschikt. Resultaten vervolg Om na het oplossen van de netcongestie snel te kunnen schakelen, is ons advies om voor bedrijventerrein Lagedijkerweg een voorbereidingsgroep te vormen met daarin vertegenwoordiging van de gemeente Schagen, pandeigenaren, ondernemers en lokale energiecoöperaties. In deze groep kan nu het voorwerk voor uiteindelijke realisatie plaatsvinden (draagvlak, koppelkansen, businesscases gunning e.d.).

Een bedrijventerrein-aanpak, bijvoorbeeld met middelen uit de HIRB-subsidie van provincie NoordHolland, behoort tot de mogelijkheden. Hierover leest u meer bij ons advies omtrent een bedrijventerreinenaanpak in hoofdstuk 5, paragraaf 3.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 31 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Bedrijventerrein Witte Paal, Schagen (groot dak) Bedrijventerrein Witte Paal, Zuidoostelijk gelegen in Witte Paal (dak) Schagen is een gemengde stedelijke werklocatie en Oppervlakte: nnb biedt ruimte aan verschillende soorten bedrijvigheid. Geschatte opbrengst: nnb Op Witte Paal is zowel lokaal midden- en kleinbedrijf (MKB) gevestigd als een breed scala aan volumineuze detailhandelsvestigingen, een bioscoop De meeste panden op dit 43 ha grootte bedrijfsterrein terrein in bezit zijn van drie grote spelers. Het gebied kent qua netcongestie nog beperkte mogelijkheden. Een bijzondere positie wordt nog ingenomen door een op het bedrijventerrein gevestigde sociaal gedreven onderneming die streeft naar inclusiviteit en circulariteit. Hun dak is als individueel dak daarmee het interessantst, omdat er waarschijnlijk ook diverse koppelkansen te genereren zijn, zowel op technisch als op sociaal gebied. Resultaten en vervolg Ook bij Witte Paal geldt het advies om in gezamenlijkheid van gemeente, pandeigenaren en ondernemers op te trekken. Een bedrijventerrein-aanpak, bijvoorbeeld met middelen uit de HIRB-subsidie van provincie Noord-Holland, behoort tot de mogelijkheden, hierover meer bij ons Advies bedrijventerreinenaanpak (hoofdstuk 5, paragraaf 3).

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 32 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

3.7 PV-ready locaties Hollands Kroon De beschikbare capaciteit voor terugleveren in het gebied van Hollands Kroon is zeer beperkt. Ongeveer 90 procent van de grote daken in Hollands Kroon zit in een gebied met rode indicatie (onvoldoende netcapaciteit komende jaren). Dat betekent dat het vinden van een geschikte locatie voor zon op grote daken of zon op parkeerplaatsen een relatief lastige opgave is. Wel kan er “achter de meter” opgewekt worden (d.w.z. dat de opbrengst direct gebruikt wordt ter plaatse en niet het elektriciteitsnetwerk op hoeft) in rode gebieden. Dit zou kunnen voor bijvoorbeeld een boerenbedrijf of bedrijf op een industrieterrein met zonnepanelen op daken als dit is afgestemd op het eigen verbruik, maar een dergelijke oplossing beïnvloedt wel de terugverdientijd. Potentiële opwekking met zonnepanelen in Hollands Kroon Als alle 30 parkeerplaatsen en ruim 800 grote daken in Hollands Kroon helemaal vol gelegd zouden worden met zonnepanelen, dan kan daarmee worden voorzien in ongeveer 16 procent van het totale (gas, elektrisch en brandstof samen) energiegebruik. Van die 16 procent is ongeveer 2 procent direct geschikt om uit te voeren. Bij alle andere situaties zijn problemen te verwachten met bijvoorbeeld netcongestie, te kleine oppervlaktes, dakconstructies, bestemmingsplannen, verzekeringen of in het algemeen onrendabele businesscases.

Ontwikkeling stroomverbruik Hollands Kroon In onderstaande grafieken wordt weergegeven hoe het stroomverbruik in Hollands Kroon zich heeft ontwikkeld. Het elektriciteitsverbruik in de woningen daalt. We hebben er geen onderzoek naar gedaan, maar het is aannemelijk dat gebruik van energie-efficiëntere huishoudelijk apparatuur hier een positieve bijdrage heeft geleverd. Het elektrisch verbruik van bedrijven en instellingen geeft met zekerheid een direct link naar de congestieproblematiek in de gemeente Hollands Kroon. Ten opzichte van 2017 is het stroomverbruik hier verzevenvoudigd. Hier zijn de datacenters die in die tijd zijn gebouwd de duidelijke grootverbruikers.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 33 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Zon op grote daken Hollands Kroon Op basis van de vastgestelde criteria (zoals voldoende netcapaciteit en rendabel oppervlakte) is er een top 10 lijst samengesteld van de daken die in potentie de meeste energie kunnen opwekken en die kans van slagen hebben. Hierbij is het filter van netwerkcongestie grotendeels losgelaten, omdat er anders simpelweg geen resultaten zouden zijn in Hollands Kroon momenteel. oppervlak m2 opwek kWp

Groot Dak Bloembollenbedrijf14, Breezand GWW-bedrijf, Breezand Tulpenkwekerij, Oude Niedorp Sierplantenteler, Breezand Leliekwekerij, Breezand Champignonteler, Slootdorp Partycentrum, Hippolytushoef

14.731 7.011 6.734 5.839 5.749 5.656 5.433

1.426 679 652 565 556 548 526

Onroerende-goed-bedrijf, Winkel Opslagbedrijf, Slootdorp Loonbedrijf, Anna Paulowna Totaal

4.727 4.410 4.295 64.585

457 427 416 6.252

Resultaten en vervolg Met het bloembollenbedrijf en GWW-bedrijf zijn afspraken om de mogelijkheden van een zonnepaneleninstallatie nader te onderzoeken. Daarnaast is er met het ontwikkelingsbedrijf NHN contact over mogelijkheden tot verduurzaming van industrieterreinen.

Voorbeeld van zon op groot dak van Bloembollenbedrijf (Breezand) met mogelijk 1.283 MWh p/jaar.

14

Alle bedrijfsnamen zijn vervangen door algemene verwijzingen om ongewenste acquisitie te voorkomen. Uiteraard zijn de gegevens wel bij de gemeente bekend gemaakt.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 34 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Zon op parkeerplaatsen Hollands Kroon Zon op parkeerplaatsen is voor de gemeente Hollands Kroon momenteel nog lastiger realiseerbaar. Ongeveer 80 procent van de parkeerplaatsen valt in het rode gebied. Van de overige parkeerplaatsen is ongeveer twee derde te klein om de businesscase financieel rendabel te maken. Het belangrijkste verschil ten opzichte van de andere drie gemeenten is dat er relatief weinig grote parkeerplaatsen beschikbaar zijn in de gebieden met netcapaciteit. Toch is ook hier, zonder netcongestie mee te laten wegen, tot een top 10 gekomen. Parkeerplaats Agriport, hoofdparkeerplaats Rijksstraatweg bij de Gulf (Akkerweg) Agriport, nabij Oudelandertocht Sportpark Kleine Sluis Flevoweg Nieuwe Niedorperweg Oostkade, Havens Den Oever Golf & Country Club Regthuys TOP Gemaal Lely De Ontmoeting Totaal

Oppervlak m2 10.820 5.708 5.659 5.811 4.851 4.036 3.355 3.366 2.844 3.040 49.489

opwek kWp 1.355 702 701 618 534 457 381 367 356 355 5.826

Resultaten en vervolg Gezien de netcongestieproblematiek is het niet opportuun om nu vanuit dit haalbaarheidsonderzoek vol in te zetten op het benaderen van ondernemers. Veel van hen zijn ook in eerdere trajecten al benaderd (o.a. vanuit de provincie/Overmorgen “Verzilver je dak” en bedrijventerreinenaanpak Ontwikkelingsbedrijf NHN). Om na het oplossen van de netcongestie snel te kunnen schakelen, is ons advies om voor bedrijventerrein Agriport een voorbereidingsgroep te vormen met daarin vertegenwoordiging van de gemeente Hollands Kroon, dak- en parkeerplaatseigenaren, ondernemers en lokale energiecoöperaties. In deze groep kan nu het voorwerk voor uiteindelijke realisatie plaatsvinden (draagvlak, koppelkansen, ruimtelijke procedure, businesscases, gunning e.d.). Een bedrijventerrein-aanpak, bijvoorbeeld met middelen uit de HIRB-subsidie van provincie NoordHolland, behoort tot de mogelijkheden, hierover meer bij ons Advies bedrijventerreinenaanpak (hoofdstuk 5, paragraaf 3).

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 35 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Een alternatief: Datacenters, Middenmeer Omdat de parkeerplaatsen in Hollands Kroon financieel moeilijk rendabel te krijgen zijn, is gezocht naar partijen waarbij juist de andere twee hoofdcriteria van People, Planet & Profit, namelijk maatschappelijk draagvlak en milieu de belangrijkste overwegingen zijn. De datacenters, met name van Google en Microsoft, hebben veel baat bij deze twee criteria, terwijl financiële winst van de energieopbrengst daar naar verwachting meer ondergeschikt is. Zoals gezegd hebben de grote techbedrijven/datacenters zich in de afgelopen jaren in de gemeente op Agriport A7 gevestigd. Deze grote energieverbruikers in de gemeente Hollands Kroon hebben gezorgd voor een aanzienlijke verhoging van het elektrisch energieverbruik binnen de gemeentegrenzen. Veel van die energie wordt nu opgewekt met windparken die voor de nodige onrust hebben gezorgd bij de bevolking die hier onvoldoende van heeft kunnen profiteren. In overleg met de projectmanager techbedrijven bij de gemeente Hollands Kroon zijn we in gesprek om te bekijken welke mogelijkheden dit biedt. Het plan is samen met de techbedrijven zonnepanelen op daken en/of op parkeerplaatsen te realiseren.

Lokaal eigendom met participatie van bewoners is daarbij één van de belangrijkste kansen, omdat de techbedrijven daarmee een positief imago kunnen neerzetten door de betrokkenheid met de lokale bevolking te tonen. In tegenstelling tot de zorgen om landschappelijke inpassing die veel parkeerplaatsen met zich meenemen is juist de (industriële) zichtbaarheid hier een voordeel. De bedrijven kunnen hiermee laten zien dat zij zelf ook bijdragen aan de energietransitie. Resultaten en vervolg Er is gesproken met Yondr (beheerder van Google datacenter). Ook zij zien kansen voor duurzame energieopwekking. Yondr is enthousiast om te onderzoeken of ze grond beschikbaar kunnen stellen voor een grootschalig zon-project rondom het datacenter van Yondr en Google. Na het gesprek is het idee, een zonnepaneelinstallatie op carports met oplaadpalen en een in omvang groter project zonop-land (braakliggend industrieterrein). De daken van datacenters zijn om verschillende (technische) reden niet geschikt. Yondr, Google en de gemeente Hollands Kroon zijn bereid te kijken hoe eventueel vervolg kan worden gegeven aan dit idee. Dit vervolg valt buiten de scope van dit haalbaarheidsonderzoek.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 36 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

3.8 Bijvangst: participatie, lokale economie en kennisuitwisseling De wereld om ons heen verandert snel, zeker als het gaat om de ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie en de energietransitie. Ook gedurende dit participatief haalbaarheidsonderzoek verschuiven inzichten en worden huidige belemmeringen opgelost, maar ontstaan er soms ook nieuwe. De netcongestie die deze regio op dit thema momenteel zo tekent is deels het gevolg van een groei in de decentrale opwekking van duurzame energie waar (nog) onvoldoende rekening mee gehouden kon worden. Een andere oorzaak is het gebruik van de datacenters, iets waar men een paar jaar geleden nog geen rekening mee had kunnen houden. Tegelijkertijd zien we zonnepanelen meer opwekken, in prijs dalen en komen betaalbare lichtgewicht zonnepanelen bijna dichtbij. Oplossingen voor netcongestie, in het elektriciteitsnetwerk of achter de meter, bijvoorbeeld met opslag, worden ruimschoots onderzocht en deels al toegepast. Het haalbaarheidsonderzoek heeft een afbakening, maar toch is het goed om stil te staan bij de behaalde resultaten, die bij aanvang niet direct tot het te behalen eindresultaten behoorden. Door het samen initiëren én samenwerken binnen een onderzoek als deze is er enorm veel gedaan aan kennisopbouw en kennisuitwisseling tussen energiecoöperaties, ondernemers en overheden.

En dit gebeurt lokaal, de kennis blijft behouden binnen de regio. De vele gesprekken hebben zeker een flinke bijdrage geleverd aan het aanwakkeren en stimuleren van lokaal initiatief.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 37 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

4. Conclusies Er is in het algemeen groot draagvlak voor zon op daken en zon op parkeerplaatsen. Dit bleek ook uit de gesprekken met stakeholders tijdens dit onderzoek. Dit komt vooral, omdat zon op daken en solar carports nauwelijks impact hebben op natuur en landschap. Alleen voor goed zichtbare parkeerplaatsen in natuurgebieden is het draagvlak minder vanzelfsprekend. Toch is de bereidheid tot actie van dakeigenaren vaak laag. De bereidheid tot actie van eigenaren van parkeerplaatsen is zelfs nog lager, mede ook omdat solar carports vaak een slechtere businesscase hebben. Geconcludeerd moet worden dat de businesscase in veel gevallen simpelweg niet uit kan. Dit komt door de veel hogere kosten in constructie voor dezelfde energieopbrengst per vierkante meter. Met het onderzoek hebben we getracht naast het inzichtelijk te maken van de potentie en geschikte locaties ook juist deze bereidheid tot actie te vergroten. Het met dit haalbaarheidsonderzoek opgestarte proces is nog niet af. Op veel locaties is er nog veel nodig: vervolgonderzoek, vervolgafspraken en vervolg overleg. De daadwerkelijke realisatie van PV is dichterbij gebracht, maar nog niet voltooid of zeker gesteld. Al is er relatief weinig maatschappelijke weerstand tegen PV op daken en parkeerplaatsen is het realiseren ervan allerminst laaghangend fruit.

Maar dit haalbaarheidsonderzoek, juist in congestie-gebied, had ook nadrukkelijk als doel om te proberen zaken in beweging te krijgen. De participatiecoalitie Noord-Holland heeft met partners deze beweging wel degelijk op gang gebracht. Er zijn gedurende het haalbaarheidsonderzoek diverse coalities ontstaan van energiecoöperaties, ontwikkelaars, ondernemers en gemeenten die verdere ontwikkeling ter hand gaan nemen. Een aantal projectlocaties wordt in een samenwerking van eigenaar en een lokale energiecoöperatie verder ontwikkelt. Bij een aantal commerciële partijen is het de verwachting dat zijzelf voldoende in staat zijn om het verder te ontwikkelen, maar zij worden indien nodig nog meer ontzorgt. Om de basis van wederzijds vertrouwen tussen de verschillende partners te continueren, denken wij dat de gemeenten voor wat betreft de locaties in haar eigendom initiatiefnemer zouden moeten zijn voor een vervolg, door partijen bij elkaar te blijven brengen. Vanuit de gemeentelijke regierol kan zij ook de benodigde voortrekkersrol nemen, zeker voor wat betreft de eerste fase van ontwikkeling. Uiteraard kan de participatiecoalitie Noord-Holland en de lokale energiecoöperaties hier een rol in vervullen. In het algemeen is het belangrijk de beweging die nu in gang is gezet verder te faciliteren, zodat er meer en sneller kan worden uitgevoerd.

Anders is er een aanzienlijk risico dat een rijdende trein door relatief kleine drempels (weer) stil komt te staan.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 38 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

5. Aanbevelingen 5.1 Advies Bewonersparticipatie voor het vervolg De daadwerkelijke realisatie van de PV-projecten gaat voorbij de horizon van dit project. In onze werkwijze en stakeholdergesprekken is continu getracht om zo breed als nu opportuun is met diverse partijen te spreken en lokaal eigendom zoveel mogelijk uit te dragen en te borgen. Er is nog geen sprake van bewonersparticipatie pur sang. Dat zal ook bij de uitvoering niet bij alle projecten aan de orde zijn. Maar bij een aantal zeer zeker wel, wij denken dan met name aan de inpassing van de solar carports die gesitueerd zijn op gemeentelijke parkeerplaatsen en/of in de publieke ruimte. Hierbij willen we graag de volgende adviezen over bewonersparticipatie meegeven: 1. Betrek inwoners en stakeholders in een vroeg stadium: in elk geval ruim voordat er daadwerkelijk besluiten zijn genomen. 2. Bied alle relevante informatie aan, zodat de omgeving zich een mening kan vormen die gebaseerd is op feiten en opties. 3. Wees duidelijk over welke stakeholders al aangesloten zijn: Zorg dat er hierover geen verwarring over ontstaat, als er (sector)vertegenwoordiging of samenwerkingsverbanden zijn, leg dan uit hoe zij zijn georganiseerd en waarom zij (al) aan tafel zitten. 4. Vraag inwoners direct en op een zo toegankelijke manier om hun mening (linkje, QR-code).

Zorg ervoor dat deze meningen en feedback zichtbaar worden verwerkt in de besluitvorming. (Niet alleen vragen vanuit een ‘verplichte processtap’ participatie. 5. Sommige respondenten zullen tegen ontwikkelingen op een specifieke locatie zijn omdat ze met de activiteiten op de locatie sowieso problemen hebben. Zij hoeven niet tegen zonnepanelen te zijn. Het is wenselijk wanneer mensen deze nuance aan kunnen geven. 6. Geef goed aan hoe mensen op de hoogte worden gehouden en waar ze informatie over het vervolgtraject vinden. 7. Wees zo persoonlijk mogelijk: geef mensen de mogelijkheid vragen te stellen via een persoonlijk mailadres of telefoonnummer (geen info@ of algemeen nummer). Zorg hierbij voor voldoende continuïteit. 8. Creëer een plek waar mensen hun mening en vragen kwijt kunnen. Dit kan een website zijn maar ook een Facebookpagina of iets dergelijks.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 39 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

5.2 Advies Lokaal Eigendom en “de 50%” In de RES 1.0 staat dat nieuwe energieprojecten moeten streven naar 'minimaal 50% lokaal eigendom'. In het Klimaatakkoord slaat dit primair op zonneweides en windmolens op land. Wat ‘de lokale omgeving’ is, kan per project worden vastgesteld door de omgeving zelf. Er is consensus over de inhoud van die 50% eigendom: iedereen in de lokale omgeving moet de kans krijgen om mede-eigenaar te worden. Wat betreft parkeerterreinen gelden de volgende argumenten: a) Veelal zijn gemeenten eigenaar van een parkeerterrein. De eigen bewoners en bedrijven laten meebeslissen en –profiteren mag verwacht worden van de gemeente. Laat “de 50%” hierbij dus ook niet opgevat worden als maximum, maar zet in op zoveel mogelijk. b) Parkeerterreinen liggen praktisch altijd in het zicht, en regelmatig ook in of nabij natuurgebieden, zoals de duinen. Zonnepanelen boven parkeerplaatsen zullen dus een verandering in landschappelijke beleving met zich meebrengen. Het is belangrijk om deze mogelijke verandering van tevoren goed met de omgeving door te nemen, waarbij het uitgangspunt is dat bewoners en bedrijven minimaal gedeeld zeggenschap krijgen over de solar-carport en dus ook over de landschappelijke inrichting ervan. c) Voorlopig zijn de businesscases voor solar carports matig tot slecht.

De niet-commerciële ontwikkeling door de eigen omgeving en hun energiecoöperaties biedt regelmatig kansen daar waar de hogere winsteisen van commerciële ontwikkelaars deze niet bieden. d) Stroom vanaf de solar carports kan geleid worden naar de eigen woningen en bedrijven van de leden/investeerders/eigenaren ervan. e) Stroom van solar carports kan vaak samengaan met oplaadpalen voor elektrische voertuigen. Logisch, handig en gunstig als de leden/eigenaren hun eigen stroom in hun eigen voertuigen kunnen laden. Voor wat betreft grotere daken ligt lokaal eigendom in de ogen van de auteurs net wat anders: a) Eigenaren van grotere daken zijn vaak bedrijven of agrariërs. Als deze eigenaren hun daken met eigen investeringen vol willen leggen, dan is dat heel goed. Landschappelijke impact zullen deze zonnepanelen zeer zelden hebben, dus om deze reden de omgeving nauw betrekken is onnodig. b) Er kunnen meerdere redenen zijn om de omgeving wel te betrekken bij een zonnecentrale op een groter dak.

Deze zijn bijvoorbeeld: de eigenaar kan of wil zelf niet investeren in de pv; de eigenaar heeft nog ruimte over op zijn/haar dak voor een collectieve zonnecentrale; de eigenaar (bijvoorbeeld gemeente) beseft dat de energietransitie alleen versneld wordt als steeds meer mensen meedoen, en betrekt daarom bewoners en bedrijven in de omgeving; de eigenaar ziet meerwaarde in het versterken van de community.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 40 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

VOORDELEN VAN COOPERATIEVE ENERGIEPROJECTEN - Lokale energiecoöperatie is via inbedding in de gemeenschap het beste in staat om kansen en belemmeringen van lokale omgeving in te schatten en te bespreken - Een coöperatief energieproject gaat uit van maximaal lokaal eigendom; het 'mimimaal 50% lokaal eigendom' uit de RES 1.0 zit in het DNA van de energiecoöperatie, en er is ervaring in de uitvoering ervan. - De lokale energiecoöperatie is ook ingebed in de beweging van energiecoöperaties (VEINH, Energie Samen), waarbinnen op coöperatieve wijze kennis wordt gedeeld en waar nodig eigen vermogen voor projectfinanciering beschikbaar is. - Via lokaal eigendom en door de lokale gemeenschap eventueel andere gekozen methoden van financiële deelneming (o.a. obligaten, omgevingsfonds) blijven opbrengsten in de lokale gemeenschap. Deze kunnen gebruikt worden om a) nieuwe duurzame energieprojecten op te zetten, en b) investeringen te kunnen doen in de verduurzaming van woningen en MKB. - Een solar carport kan alleen met behulp van landelijke subsidie gerealiseerd worden. De twee beschikbare methodieken zijn SDE++ en SCE (Subsidie Coöperatieve Energieopwekking). Energiecoöperaties hebben ervaring met SDE++ en zijn essentieel bij het aanvragen van SCE.

- De lokale energiecoöperatie kan met haar kennis, ervaring en netwerken, ervoor zorgen dat de lokaal duurzaam geproduceerde energie terechtkomt bij lokale afnemers. Afhankelijk van de businesscase en de door de leden/investeerders gekozen afdrachten, kan de eigen energie tegen gunstiger voorwaarden dan normaal geleverd worden. - Doordat lokale bewoners en bedrijven waarde hechten aan hun leefomgeving, zullen bij het opstarten en realiseren van energieprojecten eerder en beter koppelkansen meegenomen worden, zoals het verbeteren van de natuurwaarden rond een solar carport.

5.3 Advies Bedrijventerreinenaanpak Bij een aantal locaties gaat het om bedrijventerreinen. Hier gebeurt op het vlak van energietransitie soms al veel, maar niet altijd. Bedrijven zijn simpelweg gefocust op hun eigen kerntaken. Om verder te komen is een lokale alliantie nodig. Creëer voor een bedrijven een samenwerkingsvorm van ondernemers, parkmanagement (als die er is), gemeente (en evt. provincie), Ontwikkelingsbedrijf NHN, lokale energiecoöperatie, Liander, lokale belangengroepen én betrek vanaf het begin gericht ook de directe bewoners van omliggende wijken. Immers zij zijn eveneens belanghebbenden omdat het voor de hand ligt dat zij bij evt. elektriciteits- en/of warmteoverschot potentiële gebruikers kunnen zijn. Ontwikkel samen met deze partners een langetermijnplan (3 – 5 jaar) met als uitgangspunt om het bedrijventerrein zover als mogelijk energie-neutraal te maken. Ga uit van een integraal traject inclusief koppelkansen. Betrek hierbij vooral ook warmtevoorziening van bedrijven en mogelijkheden van warmteopslag (WKO). Dit zijn zaken die in de Transitievisie Warmte (TVW) en de RES 2.0 onvermijdelijk aan de orde komen. Met name de koppeling met warmtevoorziening en warmteopslag (WKO) bieden op de lange termijn voordelen, ook om de toename van de elektriciteitsvraag te temperen.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 41 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Het is denkbaar dat overtollige warmte kan worden aangewend voor omliggende woningen, uiteraard afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden in de Transitievisie Warmte en of men daarin (gedeeltelijk) kiest voor warmtenet(ten).

5.4 Advies Financiering van voorbereidingskosten Al in de voorbereidingsfase van verduurzamingsmaatregelen of energieopwekking voor een bedrijf, coöperatie of maatschappelijke organisatie komen de nodige kosten om de hoek kijken. Dit kan zijn voor het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek of voor het doorrekenen van een dakconstructie voor zonnepanelen. In sommige gemeenten, regio’s of provincies bestaan hiervoor regelingen zoals een verduurzamingsvoucher. Met een verduurzamingsvoucher worden dit soort voorbereidingskosten gefinancierd in de vorm van een lening. Wanneer het project – om welke reden dan ook – geen doorgang vindt, hoeft de lening niet worden terugbetaald. Zo kunnen initiatiefnemers met een verlaagd financieel risico onderzoeken of de ontwikkeling van duurzame energieopwekking mogelijk is. Wij adviseren te kijken of het mogelijk is een soortgelijke regeling in te richten. Neem hierin, voor wat betreft solar-carports, ook de ruimtelijke procedure in overweging mee.

5.5 Advies Netcongestie Door verschillende ontwikkelingen is het druk op het elektriciteitsnet. Hierdoor kan het gebeuren dat zakelijke klanten niet direct het elektrische vermogen krijgen dat ze vragen voor hun grootverbruikaansluiting. Dit zijn aansluitingen van meer dan 3x80 ampère. We spreken in dit verband over netcongestie. De netcongestie in de Kop van Noord-Holland is groot. Gedurende dit haalbaarheidsonderzoek is intensief contact geweest met Liander over de problematiek rond netcongestie. Ook heeft het haalbaarheidsonderzoek regelmatig gediend als een springplank voor beter contact tussen initiatiefnemers enerzijds en Liander anderzijds. Liander is bezig met grootschalige investeringen die deze problemen moeten verhelpen. De verwachting is dat de werkzaamheden in de periode van 2023 tot 2025 steeds meer ruimte op het net creëren. Overigens zal ook dan de ruimte in het net niet oneindig zijn. Ons advies is om de tussengelegen tijd zoveel mogelijk te gebruiken om voorbereidende werkzaamheden uit te voeren, samenwerkingsverbanden te vormen en aan de slag te gaan met de bedrijventerreinenaanpak (zie hoofdstuk 5.3). Ga aan de slag met de grootste locaties die uit ons onderzoek naar voren komen en betrek Liander hierbij. Start al met de voorbereidende onderzoeken en de ruimtelijke procedures, bijvoorbeeld op de locaties in eigendom van de gemeenten.

Gebruik de mogelijkheden die er nu al zijn, zoals slimme oplossingen met “0 achter de meter”, waarbij gebruik en opwek zijn afgestemd, al dan niet in combinatie met opslagmogelijkheden of dynamisch energie aftoppen. En zorg dat de kennis die hiermee in succesvolle projecten wordt opgedaan input leveren voor de gehele regio. In positieve zin komt door de netcongestie de (financiële) haalbaarheid van opslag, waarvan wij geloven dat het een essentieel onderdeel uitmaakt van de gehele energietransitie. Wij adviseren dat de overheid hiervoor stimuleringsregelingen ontwikkelt.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 42 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

5.6 Advies Regionaal convenant In de bijeenkomst van 25 mei 2021 (bijlage 2) hebben wij de aanwezigen gevraagd of zij het wenselijk vinden om voor de regio een convenant te sluiten om de realisatie van PV (op daken) in de vier gemeenten te versnellen. Dit was een idee dat in meerdere stakeholdergesprekken naar voren was gekomen. Blij verrast waren wij toen maar liefst 94% van de aanwezigen aangaf dit een goed idee te vinden en maar liefst 77% direct daarbovenop aangaf dat zij zichzelf ook zouden committeren aan zo’n convenant. Het sluiten van zo’n convenant gaat de scope van dit haalbaarheidsonderzoek ver te buiten. Wij hopen dan ook dat andere partijen, bijvoorbeeld de vier gemeenten in de Kop dit initiatief verder oppakt omdat wij van mening zijn dat het een bijdrage kan leveren aan het versnellen van de energietransitie.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 43 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Menukaart Zon op Parkeerplaatsen

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 44 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Menukaart Zon op Parkeerplaatsen De Menukaart Zon op Parkeerplaatsen helpt gemeenten inzicht te krijgen in de kansen en belemmeringen rond de ontwikkeling van solar-carports. Ook kan het een gemeente op weg helpen die zelf ambities heeft om duurzame energie op te wekken boven parkeerterreinen of te maken krijgt met initiatiefnemers die wat willen, of dat nou door bewoners, coöperatief of door een commerciële ontwikkelaar is. Waar moet een gemeente zoal op letten? Naast het schema van de Menukaart vindt u hieronder nog enkele tips en toelichting. Neem zelf initiatief… Uit ons onderzoek blijkt dat voor wat betreft het overkappen van grote parkeerplaatsen de overheid voor een groot deel aan zet is. De meeste grote parkeerplaatsen zijn namelijk in eigendom en/of beheer bij overheden, met name gemeenten. Verder blijkt dat van de (nog) weinige succesvolle gerealiseerde solar-carports in Nederland de overheid in alle gevallen een trekkersrol heeft gehad. Uit ons onderzoek blijkt dat het belangrijk is om hiervoor ook echt iemand vrij te maken en de juiste expertise in huis te hebben. … en ondersteun initiatieven van anderen Regelmatig wordt de overheid – al dan niet terecht – ervaren als remmende factor bij het ontwikkelen van solar-carports, zo blijkt uit ons onderzoek. Ook als ambtelijke organisatie is het pionieren als er een partij een solar-carport wil ontwikkelen.

Zorg dat het voor initiatiefnemers, of dat nou bewoners, commerciële ontwikkelaars, terreineigenaren of lokale energiecoöperaties zijn, duidelijk is welke regels er gelden, wie de contactpersonen in de gemeente zijn en welke procedures en kosten zij vanuit de gemeente kunnen verwachten (leges). Blijf in gesprek met de initiatiefnemer(s). Maak ook hiervoor iemand vrij en zorg dat je de juiste expertise in huis hebt. Denk na over de financiering-uitdaging De businesscases van solar-carports zijn (nog) niet sterk. De bijkomende kosten van de constructie wegen hierbij zwaar mee. Het is veel pionieren. Overheden kunnen hierbij tegemoetkomen door beschikbare regelingen goed inzichtelijk te maken, specifieke regelingen voor solar-carports te initiëren, financieel te participeren of garant te staan voor leningen, waardoor een lager rentepercentage kan worden behaald. Zeker bij het verzilveren van koppelkansen is creativiteit qua financiering meestal noodzakelijk. Denk ook na over mogelijke combinaties met parkeergelden en inkomsten uit laadvoorzieningen. Neem (ruimtelijke) beperking zoveel mogelijk weg en ontwikkel duidelijk beleid Zelfs als alle lichten op groen staan is de ruimtelijke procedure en het verkrijgen van de vergunning nog een hele klus. Wees dit voor, door in bestemmingsplannen nu al ruimte te maken, specifiek voor solar-carports.

Doe dit zo min mogelijk per locatie, maar zoveel mogelijk voor een geheel gebied. Beschrijf de inpassingseisen die hierbij gehandhaafd moeten worden, wees duidelijk, maar wees je er van bewust dat te veel eisen een ontwikkeling financieel onaantrekkelijk of zelfs onmogelijk kunnen maken. Help koppelkansen te verzilveren Bepaalde koppelkansen liggen bij solar-carports projecten voor de hand. Denk aan versterken van het landschap, (financieel) bijdragen aan biodiversiteit, het opfrissen van parkeerplaatsen en het stimuleren van duurzame mobiliteit (met bv. laadmogelijkheden). Combinaties met slim laden of opslag kunnen een bijdrage leveren aan het ontlasten van het net. Het verzilveren van dit soort koppelkansen is echter niet zomaar geregeld. Veelal kost het meer tijd en geld. Geld dat de toch al dunne businesscase van een solar-carport niet biedt. De gemeente kan helpen met dit soort koppelkansen, onder meer door te helpen ze te identificeren en door te helpen ze te financieren. Misschien zijn er door de koppelkans fondsen/middelen beschikbaar vanuit andere beleidsterreinen (infra, natuur en landschap), kan de gemeente garant staan voor een bepaalde lening, of kan de gemeente de (coöperatieve) projectontwikkelaar helpen met het vinden van subsidie(s).

Wees creatief Wat vooral blijkt uit een analyse van gerealiseerde carports in Nederland is dat ze bijna alle een andere weg hebben bewandeld. Zowel qua initiatiefnemer, qua ontwerpkeuzes als qua financiering hebben alle solar-carports een totaal eigen profiel. Er is dus (nog) niet echt sprake van een standaard-werkwijze om een solar-carport te ontwikkelen. Het is echt maatwerk, wees daarbij creatief. Hobbels zitten niet op de weg, ze zijn de weg!

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 45 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland Contact info@veinh.nl Info@mnh.nl

Bronnen: Literatuur: - RES 1.0 Noord-Holland Noord, 21 april 2021: https://energieregionhn.nl/ - Lokaal eigendom in beleid, Energie Samen i.s.m. Participatiecoalitie, 2020 - Lokaal eigendom in de praktijk, Participatiecoalitie Noord-Holland, feb. 2021 De groslijsten zijn opgesteld uit openbare data uit: - Park the Sun (https://parkthesun.com), ontwikkeld door Sobolt in nauwe samenwerking met (en in opdracht van) Provincie Noord-Holland; - “Atlas Zon op Dak” van het Servicepunt Energie Noord-Holland, https://servicepuntduurzameenergie.nl/atlas-zon-op-dak/, die in opdracht van de provincie Noord-Holland is ontwikkeld door Overmorgen, Andersson Elffers Felix, 5plus1 en Frisse blikken - De BAG, Basis Administratie Gemeenten (bijv.: https://bagviewer.kadaster.nl/lvbag/bagviewer/index.html) - SDE-gegevens, m.n. als onderdeel van de data van servicepunt DE-NH. - Gegevens over transportcapaciteit en netcongestie van Liander: https://www.liander.nl/transportcapaciteit/noord-holland, aangevuld met nadere gegevens uit de vele contactmomenten met Liander - Alle persoonlijk aangevulde data, bewerkingen en handmatige nametingen en correcties uitgevoerd door het projectteam. -

De analyse over potentiële opwek in hoofdstuk 3, paragraaf 2) is grotendeels uitgevoerd met de data uit de groslijst én de data van de klimaatmonitor: https://klimaatmonitor.databank.nl van de rijksoverheid.

Beeldmateriaal - Topografische kaartbeelden zijn afkomstig van https://wego.here.com/, https://maps.google.com en https://parkthesun.com - Straatbeelden zijn afkomstig van Google Maps (Streetview) - Netcongestiekaarten zijn aangeleverd door Liander - Foto’s voorpagina: Rooftop Energy – Bloemendaal aan Zee en OverMorgen - Foto Ecomare: Door Ecomare/Sytske Dijksen - Ecomare, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=53967102 - Foto TESO-boot: Door Gouwenaar - Eigen werk, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=50010865 - Foto Luchthaven: door Luchthaven Den Helder - Foto winkelcentrum de Riepel: door de Riepel BV - Foto Koninklijke Vezet: door Koninklijke Vezet

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 46 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht Stakeholdergesprekken Gemeente Texel Gemeente Den Helder Gemeente Schagen Gemeente Hollands Kroon Provincie Noord-Holland Liander Staatsbosbeheer LTO-Noord Omring Kennemerwind DUEC Coalitie Duurzame Energie NH Over Morgen Frisse Blikken Servicepunt Energie NH Ontwikkelingsbedrijf NHN Thuis boven Amsterdam Dorpswerk NH Strandpaviljoen Paal 17 Ecomare NIOZ Koninklijke Vezet Bejo Zaden Koninklijke Marine De Riepel BV ShareNRG Endura Harderwijk Sunprojects Alkmaar Sport Gemeente Bloemendaal Google TESO Energy & Health Campus NS Stations

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 47 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Bijlage 2: Bijeenkomst 25 mei 2021 – Zon op Grote Daken in de Kop

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 48 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 49 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 50 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 51 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 52 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 53 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 54 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 55 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Bijlage 3: Bijeenkomst 27 mei 2021 – Zon op Parkeerplaatsen in de Kop

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 56 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 57 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 58 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 59 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 60 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 61 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 62 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 63 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Bijlage 4: Achtergrondinformatie Zon op Parkeerplaatsen Om te komen tot de menukaart Zon op Parkeerplaatsen (Hoofdstuk 4) is een analyse gemaakt van een aantal bestaande solar-carports in Nederland. Daarnaast is een analyse gedaan de ROprocedures die hiervoor doorlopen dienen te worden.

Ruimtelijke procedure solar-carports In het algemeen is de conclusie dat het bestemmingsplan vaak niet voorziet in de realisatie van overkappingen op parkeerplaatsen (als dan niet met PV) en dat een afwijking van het vigerende bestemmingsplan vereist is. Al is nadere duiding op dit punt wenselijk omdat er landelijk een aantal voorbeelden zijn waarbij de interpretatie hiervan anders ligt. Naast het feit dat dit financiële, tijdtechnische en organisatorische consequenties heeft is bijvoorbeeld ook het aanvragen van SDE- of SCE-subsidie pas mogelijk als benodigde vergunning binnen zijn. Het starten van deze ruimtelijke procedures zijn risicovolle voorinvesteringen waarvoor het moeilijk is een partij te vinden die bereid is deze te dragen. Hier gaan wij nader op in ons advies over Financiering van voorbereidingskosten (Hoofdstuk 5, paragraaf 4).

Solar carport Harderwijk – een coöperatief ontwikkelde carport Na een open oproep van de gemeente voor ideeën over het dan nog te ontwikkelen parkeerterrein biedt de lokale energiecoöperatie Endura een plan in voor een solar carport. Na een toch wel ingewikkeld ontwikkeltraject is het resultaat inmiddels opgeleverd. Het zonnepark bestaat uit 6.450 zonnepanelen en die leveren stroom voor zo’n 670 gezinnen in Harderwijk.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 64 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Uiteindelijk is uit overwegingen m.b.t. aanbestedingsregels, de ontwikkelende partij een samenwerkingsverband tussen Energiecoöperatie Endura en de gemeente Harderwijk: Zonnepark Harderwijk BV. De gemeente heeft de ontwikkeling van de carport op zich genomen en de energiecoöperatie heeft deze voorzien van een PV-installatie. Door de aparte carport is deze ook meer hufterproof t.o.v. een constructie waarbij de zonnepanelen zelf het dak vormen. Een aandachtspunt bij de ontwikkeling was het ontwerp. Initieel had Endura een architect ingehuurd die een ontwerp had ingediend. Maar door de architect verbonden aan de welstandscommissie werd een totaal ander ontwerp, met ander uitgangspunten, voorgesteld. Uiteindelijk is door de gemeente met een derde onafhankelijke ontwerppartij gekomen tot weer een geheel ander ontwerp. Deze handelwijze was voor veel betrokkenen, zowel bij de coöperatie als bij de gemeente, op zijn minst verwarrend. Om het zonnepark op het overloopparkeerterrein aan te kunnen leggen, geeft Endura 3.000 Zondelen uit. Verder is er een SDE-subsidie toegekend. Door een garantstelling van de gemeente was voor de rest van de benodigde financiering een lening bij de Waterschap bank tegen zeer lage rentetarieven mogelijk. De businesscase kan hierdoor uit.

Door bijvoorbeeld zonnepanelen met een nog groter vermogen in te zetten, zijn minder zonnepanelen nodig om dezelfde hoeveelheid stroom op te wekken op dezelfde onderconstructie.

Solar carport De Meent, Alkmaar – zelf ontwikkelen op gemeentelijk vastgoed In opdracht van de gemeente Alkmaar / Alkmaar Sport zijn tijdens de verbouwing van de ijsbaan in Alkmaar voorzien van zonnepanelen. Ruim 1.100 zonnepanelen op het dak van de ijsbaan en op het platte dak van de sporthal zijn nog eens 600 zonnepanelen geplaatst. Daarbij is op de parkeerplaats ook een carport van 150 meter met 850 zonnepanelen neergezet, waarbij het direct mogelijk is elektrische auto’s op te laden bij de 8 geïntegreerde laadpalen. Ook de fietsenstalling is voorzien van eenzelfde overkapping. De gemeente is eigenaar van de ijsbaan en omliggend terrein en heeft de opdracht aanbesteed als onderdeel van de verduurzaming van de ijsbaan. De opgewekte elektriciteit wort gebruikt voor het eigen gebruik (salderen). De carport paste binnen het geldend bestemmingsplan. Uitgangspunt was dat de installatie kostenneutraal ontwikkeld kon worden met bestaande regelingen. Dit is met een SDE-subsidie gelukt. Bij deze constructie zijn de panelen zelf het dak van de constructie.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 65 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Solar carport Bloemendaal – commerciële ontwikkelaar op gemeentelijk vastgoed In juni 2020 is de bouw afgerond van de 10.000 vierkante meter grote overkapping met zonnepanelen op 2 parkeerterreinen van het strand in Bloemendaal aan Zee. De carport is voorzien van 5.000 zonnepanelen, voldoende voor het stroomverbruik van circa 600 huishoudens. Tevens biedt deze ruim 800 auto’s een schaduwrijke parkeerplek en zijn er 15 laadpalen beschikbaar om elektrische auto’s direct met zonne-energie op te laden. Aan de laadpalen kan direct betaald worden met pinpas en creditcard, zodat toeristen zonder laad-abonnement ook gemakkelijk hun voertuig kunnen opladen. Ook kan de opgewekte zonne-energie gebruikt worden door de bewoners in de omgeving. De gemeente heeft het initiatief voor de ontwikkeling genomen en de kaders voor de ontwikkeling bepaald. Een samenwerking met Adamant Solar, Batenburg Energietechniek, Xperal, Morren Solar en Rooftop Energy heeft de solar carport gerealiseerd.

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 66 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland

Solar carport Zuidhorn – Solar carport voor minima De gemeente Westerkwartier gaat op de parkeerplaats aan de achterzijde van het gemeentehuis in Zuidhorn een zonnecarport realiseren. Door een aanzienlijk deel van de parkeeroppervlakte te voorzien van een overdekking met circa 1.600 zonnepanelen zet de gemeente verdere stappen richting een energie-neutrale leefomgeving. Lokale energiecoöperatie(s) zijn betrokken bij de ontwikkeling en voeren de exploitatie. Op basis van een leasecontract kan de coöperatie 15 jaar beschikken over de zonne-energie-installatie. De intentie dat in het bijzonder huishoudens met een smalle beurs kunnen profiteren van de opbrengsten van de opgewekte duurzame elektriciteit. Hiermee is de gemeente Westerkwartier (een van de) eerste Nederlandse gemeenten die deze koppeling maakt. Mensen met een smalle beurs kunnen kosteloos meedelen in de energieopbrengst van het zonnedak, zodat íedereen in de gemeente gebruik kan maken van groene energie. De gemeente draagt de initiële investeringskosten, circa 3 miljoen euro. De aanleg van het transferium bij gemeentehuis en treinstation in Zuidhorn was goedkoper uitgevallen. Door het geld dat over is te steken te in het carportplan, is het project nu financieel haalbaar In de planvorming is rekening gehouden met de identiteit van de omgeving en de mogelijke impact voor omwonenden.

Zo is ervoor gekozen om minder panelen te plaatsen dan mogelijk was, waardoor schittering door panelen en verminderd zicht verder beperkt is. De bedoeling is om minimaal honderd huishoudens uit de doelgroep van de minima die woonachtig zijn in Zuidhorn en directe omgeving, als leden te laten toetreden tot de lokale energiecoöperatie. Aan het lidmaatschap van de coöperatie zijn voor hen geen kosten verbonden. Als het zonnecarportproject in Zuidhorn een succes wordt, wil de gemeente elders soortgelijke duurzaamheidsprojecten van de grond tillen om zodoende alle minima in staat te stellen op de energierekening te besparen. De uitvoering van het plan staat begin 2022 gepland

Eindrapportage Zon in de Kop

Pagina 67 van 67

Participatiecoalitie Noord-Holland