Bijlage 3. Bestemmingsplan Den Hoorn 2016 (moederplan)

Den Hoorn

blz 2

106604.05

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Geldende bestemmingsplannen 1.3 Nota van Uitgangspunten komplannen 1.4 Leeswijzer Hoofdstuk 2 Beleid 2.1 Rijksbeleid 2.2 Provinciaal beleid 2.3 Regionaal beleid 2.4 Gemeentelijk beleid Hoofdstuk 3 Kernkwaliteiten 3.1 Beschermd dorpsgezicht 3.2 Gemengd gebied 3.3 M onumenten 3.4 Dorpsontwikkelingsplan "Loodsen door het landschap"

5 5 6 6 6 7 7 8 11 12 20 20 20 20 22

3.5 Dorpsplein Den Hoorn Texel - Visie herinrichting openbare ruimte 3.6 Ruimtelijke kwaliteit Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 M ilieuzonering 4.2 Bodem 4.3 Geluid 4.4 Luchtkwaliteit 4.5 Externe Veiligheid 4.6 Water 4.7 Ecologie 4.8 Archeologie 4.9 Cultuurhistorie 4.10 Aardkundige waarden Hoofdstuk 5 Bestemmingen 5.1 Algemeen 5.2 Toelichting op de bestemmingen Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid 6.1 M aatschappelijke uitvoerbaarheid 6.2 Economische uitvoerbaarheid 6.3 Grondexploitatie

22 23 26 26 26 27 29 30 31 32 33 35 36 37 37 37 63 63 63 64

BIJLAGEN BIJ TOELICHTING

65

Bijlage 1 Nota van uitgangspunten komplannen Texel, vastgesteld bij raadsbesluit van 14 september 2011 inclusief de aanvulling over horeca van 22 oktober 2014 Bijlage 2 Nota van vooroverleg en inspraak

66 79

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 3

REGELS

132

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2 Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten Bestemmingsregels Agrarisch Agrarisch - Cultuurgrond Agrarisch met waarden Bedrijf Bedrijf - Nutsvoorziening Cultuur en ontspanning Gemengd Groen Horeca M aatschappelijk Recreatie - Verblijfsrecreatieve gebouwen Recreatie - Volkstuin Tuin

133 133 146 147 147 155 157 160 165 167 170 176 178 183 188 194 195

Artikel 16 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 21 Artikel 22 Artikel 23 Artikel 24 Artikel 25 Artikel 26 Artikel 27 Artikel 28 Hoofdstuk 3 Artikel 29 Artikel 30 Artikel 31 Artikel 32 Hoofdstuk 4 Artikel 33 Artikel 34

Verkeer Verkeer - Verblijfsgebied Water Wonen - Aaneengebouwd Wonen - Gestapeld Wonen - Lint Wonen - Twee-aaneen Wonen - Vrijstaand Leiding - Riool Waarde - Archeologie 2 Waarde - Archeologie 3 Waarde - Archeologie 4 Waarde - Beschermd dorpsgezicht Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene wijzigingsregels Overige regels Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

196 198 200 202 207 210 216 221 226 228 231 234 237 239 239 240 241 242 243 243 244

BIJLAGEN BIJ REGELS

245

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

246 247 258

Lijst met beroeps- of bedrijfsactiviteiten aan huis Bedrijvenlijst Aanwijzingsbesluit beschermd dorpsgezicht

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 4

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

106604.05

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 5

TOELICHTING Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding

Dit bestemmingsplan heeft betrekking op de bestaande kern Den Hoorn. Het doel van het bestemmingsplan is het bieden van een actuele juridisch-planologische regeling voor het plangebied. De ligging van het plangebied is weergegeven in de onderstaande figuur.

De ligging en begrenzing van het plangebied De gemeente Texel beschikt over een groot aantal bestemmingsplannen voor de kernen. Deze bestemmingsplannen zijn onvoldoende op elkaar afgestemd en de toepasbaarheid van de plannen in de dagelijkse praktijk levert steeds meer problemen op. Per 1 juli 2013 geldt dat bestemmingsplannen niet ouder mogen zijn dan 10 jaar. Deze datum is gepasseerd. Het is gewenst het aantal bestemmingsplannen terug te brengen en daar waar mogelijk te komen tot deregulering en vereenvoudiging van regelgeving en tot uniformiteit. M et de herziening van de bestemmingsplannen gaat de gemeente weer beschikken over een nieuw samenhangend beleidskader voor de kernen. In de nieuwe plannen voor de kernen wordt ingespeeld op nieuw beleid en eventueel gewijzigde regelgeving. Van belang zijn bijvoorbeeld de woonvisie en de Toekomstvisie voorzieningenstructuur. Ook het beleid opgenomen in de Provinciale Structuurvisie en Provinciale Ruimtelijke Verordening wordt in de bestemmingsplannen vertaald.

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 6

1.2

106604.05

Geldende bestemmingsplannen

M et dit bestemmingsplan worden de volgende juridische regelingen (gedeeltelijk) vervangen: bestemmingsplan Den Hoorn beschermd dorpsgezicht (vastgesteld 9 mei 1989, goedgekeurd 26 september 1989) bestemmingsplan 't Zouteland (vastgesteld 27 juli 2004, goedgekeurd 8 februari 2005); bestemmingsplan Den Hoorn (vastgesteld 4 oktober 2005, goedgekeurd 3 januari 2006); omgevingsvergunning voor 12 Nulenergiewoningen 't Zouteland Den Hoorn (vastgesteld 30 oktober 2013); bestemmingsplan Partiële herziening van diverse bestemmingsplannen op ondergeschikte onderwerpen (vastgesteld op 12 juni 2001). 1.3

Nota van Uitgangspunten komplannen

Voor de nieuwe bestemmingsplannen op Texel is een Nota van Uitgangspunten komplannen opgesteld. Deze Nota van Uitgangspunten is op 14 september 2011 vastgesteld en op 22 oktober 2014 aangevuld. Dit bestemmingsplan is opgesteld binnen de kaders van de Nota van Uitgangspunten. De Nota van Uitgangspunten is opgenomen als Bijlage 1. 1.4

Leeswijzer

Het bestemmingsplan is als volgt opgebouwd. In het volgende Hoofdstuk 2 wordt allereerst ingegaan op het beleid dat het kader vormt voor dit bestemmingsplan. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de rijks-, provinciale, regionale en gemeentelijke beleidsuitgangspunten van het plangebied. Vervolgens worden in Hoofdstuk 3 de kernkwaliteiten van Den Hoorn beschreven. In Hoofdstuk 4 wordt een verantwoording gegeven van de milieu- en omgevingsaspecten die van belang zijn voor het bestemmingsplan. De vertaling van het beleid en van de voorwaarden vanuit de milieu- en omgevingsaspecten naar de juridische regeling, vindt plaats in Hoofdstuk 5. Hoofdstuk 6 beschrijft de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid van het plan.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

Hoofdstuk 2

blz 7

Beleid

Dit hoofdstuk behandelt het beleid dat betrekking heeft op dit bestemmingsplan. Er wordt achtereenvolgens ingegaan op het rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid dat een relatie heeft met het plangebied. 2.1

Rijksbeleid

2.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 in werking getreden. M et de Structuurvisie zet het kabinet het roer om in het nationale ruimtelijke beleid. De nieuwe Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vervangt verschillende bestaande nota's zoals de Nota Ruimte, de agenda Landschap en de agenda Vitaal Platteland. Het Rijk laat de ruimtelijke ordening meer over aan gemeenten en provincies en kiest voor een selectieve inzet van rijksbeleid op 13 nationale belangen. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk voor de resultaten. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Deze 13 nationale belangen zijn: 1. Rijksvaarwegen; 2. M ainportontwikkeling Rotterdam; 3. Kustfundament; 4. Grote rivieren; 5. Waddenzee en waddengebied; 6. Defensie; 7. Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; 8. Elektriciteitsvoorziening; 9. Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen; 10. Ecologische hoofdstructuur; 11. Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; 12. IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); 13. Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Binnen de SVIR is de SER-ladder, ofwel de ladder voor duurzame verstedelijking, geïntroduceerd. Deze ladder is bedoeld om een goede ruimtelijke ordening te bieden door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden.

M et de SER-ladder wil het rijk de vraaggerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. M et de ladder worden drie treden doorlopen als het gaat om: 1. Is er een regionale behoefte; 2. Is (een deel van) de regionale behoefte op te vangen binnen het bestaand stedelijk gebied; 3. Zoek een locatie die multimodaal ontsloten is of kan worden voor de resterende regionale behoefte. In dit plan worden geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt. Het bestemmingsplan is een conserverend plan.

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 8

2.1.2

106604.05

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) (laatste aanvulling op 1 oktober 2012 vastgesteld) stelt niet alleen regels voor de 13 aangewezen nationale belangen zoals genoemd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, maar stelt ook regels die in bestemmingsplannen moeten worden opgenomen. Van belang voor dit bestemmingsplan is het Waddengebied. Dit levert voor de bouwhoogte van gebouwen en bouwwerken hoogtebeperkingen op. Dit heeft geen invloed op de regeling, omdat geen nieuwe ontwikkelingen worden toegestaan. Beleid voor Den Hoorn Het plangebied raakt verschillende rijksbelangen, waaronder defensie (radarverstoring) en het Waddengebied. Hieraan zijn onder meer hoogtebeperkingen opgelegd. Dit heeft echter geen invloed op dit bestemmingsplan. De daarbij horende hoogtebeperkingen worden niet geschaad omdat de bestaande situatie gehandhaafd blijft. 2.2

Provinciaal beleid

2.2.1

Structuurvisie en Provinciale Verordening

Het ruimtelijk beleid van de provincie Noord - Holland is vastgelegd in de Structuurvisie Noord-Holland 2040 (vastgesteld door provinciale staten op 21 juni 2010). In de structuurvisie geeft de provincie een toekomstbeeld, waaruit het provinciaal belang volgt. Het toekomstbeeld is als volgt gedefinieerd: 'De provincie Noord-Holland zorgt dat Noord-Holland een mooie, veelzijdige en internationaal concurrerende provincie blijft door in te zetten op klimaatbestendigheid, ruimtelijke kwaliteit en duurzaam ruimtegebruik.' Om het geschetste toekomstbeeld ruimtelijk te realiseren heeft de provincie provinciale belangen benoemd. De drie hoofdbelangen (klimaatbestendigheid, ruimtelijke kwaliteit en duurzaam ruimtegebruik) vormen gezamenlijk de ruimtelijke hoofddoelstelling van de provincie. De hoofdbelangen zijn in de Structuurvisie uitgewerkt. In de Provinciale Ruimtelijke Verordening (eveneens vastgesteld door provinciale staten op 21 juni 2010, daarna zijn aanvullingen vastgesteld op 23 mei 2011, 15 november 2011, 17 december 2012 en 19 maart 2013) zijn regels verbonden aan deze hoofdbelangen. Op 3 februari 2014 heeft Provinciale Staten de verordening opnieuw vastgesteld. Deze vaststelling betreft een beleidsarme wijziging ten aanzien van de eerder vastgestelde verordening van 21 juni 2010. Dit houdt in dat de verordening geen nieuw beleid bevat.

De provincie Noord-Holland zet de komende dertig jaar in op compacte, hoogwaardige en bereikbare steden en dorpen omringd door aantrekkelijk recreatie en groen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening gehouden worden met de ruimtelijke kwaliteit, duurzaam ruimtegebruik en klimaatbestendigheid. De provincie wil steden en dorpen optimaal benutten, landschappen open houden en ruimte bieden aan economie en woningbouw. Bebouwde gebieden zijn aangegeven als 'Bestaand Bebouwd Gebied'. Bij het maken van plannen in het bestaande bebouwde gebied hebben gemeenten een grote mate van

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 9

beleidsvrijheid. Niet het hele plangebied is echter onderdeel van het bestaand bebouwd gebied, een groot deel van het agrarische gebied ligt er buiten. In onderstaande figuur staat het bestaand bebouwd gebied (rood) begrensd. Het plangebied is omlijnd met de witte lijn.

Bestaand bebouwd gebied Den Hoorn Als bestaand bebouwd gebied wordt aangewezen de bestaande of de bij een – op moment van inwerkingtreding van de verordening – geldend bestemmingsplan toegelaten woon- of bedrijfsbebouwing, uitgezonderd bebouwing op agrarische bouwpercelen en kassen. Onder toegelaten woon- of bedrijfsbebouwing wordt mede begrepen de daarbij behorende bebouwing ten behoeve van openbare voorzieningen, verkeersinfrastructuur alsmede stedelijk water en stedelijk groen van een stad, dorp of kern. De tekst is hierbij leidend, het kaartje is indicatief. Beleid voor Den Hoorn Weidevogelleefgebied Het doel van het beleid is de leefgebieden van weidevogels te beschermen. Dit betekent dat het beheer, de afwezigheid van opgaande begroeiing en gunstige omgevingscondities en de afwezigheid van bebouwing in hoge mate bepalend is voor het succes van de weidevogelpopulaties. In dergelijke gebieden worden nieuwe ontwikkelingen die dit doel kunnen beperken zo veel mogelijk voorkomen. Ecologische hoofdstructuur Het plangebied ligt niet in de Ecologisch Hoofdstructuur (EHS). Voor de realisatie van deze natuurfunctie in de EHS is het belangrijk dat dit bestemmingsplan hiervoor een passende bestemming biedt. In het plangebied komt echter geen EHS voor, waardoor een specifieke regeling niet nodig is.

In onderstaande afbeelding zijn de natuurgebieden rond het plangebied bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 10

106604.05

aangegeven.

Natuurgebieden in en rond het plangebied (plangebied is zwart omlijnd) 2.2.2

Leidraad Landschap en Cultuurhistorie

Als gevolg van ontwikkelingen wordt de inrichting en het gebruik van het stedelijk en landelijk gebied voortdurend aangepast. Nieuwe elementen en structuren worden aan het landschap toegevoegd terwijl oude verdwijnen. Soms gaan deze ontwikkelingen ten koste van landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten, het ‘gebiedseigene’. De Provincie Noord-Holland wil ruimte bieden aan nieuwe ontwikkelingen en tegelijkertijd verantwoord omgaan met het verleden. De provincie wil de Noord-Hollandse landschappen optimaal gebruiken door hun kenmerkende kwaliteiten te benutten bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Het basisuitgangspunt van het provinciale beleid is dan ook ‘behoud door ontwikkeling’. Uitgangspunt hiervoor is de leidraad Landschap en Cultuurhistorie (vastgesteld op 21 juni 2010), waarin de visie op de gewenste ruimtelijke ontwikkeling is vastgelegd. Beleid voor Den Hoorn De leidraad is gericht op ontwikkelingen. In de leidraad zijn ook enkele elementen opgenomen die voor dit conserverende bestemmingsplan van belang zijn. Het gaat hierbij om cultuurhistorisch waardevolle elementen en aardkundige en archeologische gebieden. De gemeente heeft eigen archeologiebeleid. Den Hoorn ligt in een aardkundig monument en aardkundig waardevol gebied. De wijze waarop er in dit bestemmingsplan wordt omgegaan met deze gebieden is in paragraaf 4.10 aangegeven.

In paragraaf 4.8, 4.9 en 4.10 van dit bestemmingsplan wordt nader ingegaan op deze aspecten.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

2.3

Regionaal beleid

2.3.1

Detailhandelsvisie Kop van Noord-Holland

blz 11

Het detailhandelsbeleid in de Kop van Noord-Holland is beschreven in de Detailhandelsvisie Kop van Noord-Holland. Het hoofddoel van het regionale detailhandelsbeleid is het tot stand brengen van een evenwichtig en duurzaam detailhandelsstructuur in de Kop van Noord-Holland. Bij het beleid moet rekening worden gehouden met de aanwezige marktverhoudingen en ontwikkelingen. Er wordt gestreefd naar een maatschappelijk verantwoorde, samenhangende en op elk niveau van de voorzieningenhiërarchie gezonde detailhandelsstructuur. Beleid voor Den Hoorn Voor Den Hoorn is in deze visie geen specifiek beleid gegeven. In deze kern is slechts zeer beperkt detailhandel aanwezig. 2.3.2

Regionaal Programma Bedrijventerreinen Kop van Noord-Holland

In de Kop van Noord-Holland wordt op het gebied van bedrijventerreinen regionaal samengewerkt. Door middel van een regionaal programma wordt aan de regionale samenwerking op het gebied van bedrijventerreinen verdere vorm en inhoud gegeven. Het Programma heeft als doel om te komen tot een zorgvuldige planning van bedrijventerreinen met betrekking tot nieuwe uitgifte, herstructurering, typering en segmentering, waarbij vraag en aanbod goed op elkaar zijn afgestemd en de kwaliteit van terreinen kan worden behouden en verbeterd. Beleid voor Den Hoorn Voor Den Hoorn is dit beleid niet van toepassing, omdat hier geen sprake is van een aaneengesloten en in het beleid aangeduid bedrijventerrein. 2.3.3

Regionaal Actie Programma Wonen

In het Regionaal Actieprogramma Wonen (RAP) zijn regionale afspraken gemaakt over woningbouw in de Kop van Noord-Holland. Dit is een uitwerking van de Provinciale Woonvisie 2010-2020. In het RAP 2011 zijn de te bouwen woningbouwaantallen naar beneden bijgesteld, ten opzichte van de eerdere Regionale Woonvisie. Texel is als woonregio volkomen uniek. Het heeft een hoog recreatief gebruik van tweede woningen en kent, naast een lokale woningmarkt, vooral een landelijke in plaats van regionaal georiënteerde uitwisseling. Het zit dus op geen enkele manier de rest van de Kop van Noord-Holland in de weg bij eventuele woningbouwproductie. Ook migratiecijfers tonen dat aan. Vooralsnog schat de gemeente de behoefte vanuit de eigen lokale bevolking in, op circa 200 woningen tot 2020. Deze inschatting is opgebouwd uit concrete woningbouwplannen in diverse fasen, die alle binnen Bestaand Bebouwd Gebied (BBG) liggen.

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 12

106604.05

Er is afgesproken, dat Texel volgens eigen inzichten verder gaat met ontwikkelen en bouwen. Dit is ook geconcludeerd na een extra overlegmoment tussen provincie en gemeente. Texel heeft het akkoord gekregen om door te gaan op de ingeslagen weg. Texel heeft aldus een aparte status binnen de regio en het RAP. Op 28 oktober 2015 is, in vervolg op de afspraken in het RAP, een convenant ondertekend tussen regio, gemeenten en provincie over een kwalitatief woningbouwprogramma Kop van Noord-Holland (KWK). Ook hierin is voor Texel de status aparte opgenomen en bovendien zijn proces afspraken gemaakt voor de beoordeling van nieuwe woningbouwplannen en nieuwe demografische prognoses. Beleid voor Den Hoorn Voor Den Hoorn zijn twee locaties opgenomen voor woningbouw (RAP); Den Andel en 't Zouteland. 't Zouteland is inmiddels gereed (vrije kavel woningen en sociale huurwoningen) en voor het complex Den Andel wordt op den duur een plan ontwikkeld. 2.4

Gemeentelijk beleid

2.4.1

Structuurvisie 'Texel op koers'

In de Structuurvisie worden op hoofdlijnen de gewenste ontwikkelingen voor het eiland aangegeven op het gebied van economie, ruimtelijke ordening, zorg en welzijn. Hieronder volgen de hoofdpunten uit de Structuurvisie die een ruimtelijke relatie hebben. De Structuurvisie schetst een toekomstbeeld dat er op Texel geen woningnood meer is. Er worden dan alleen voor de eigen bevolking voldoende betaalbare woningen bijgebouwd, vooral in de dorpskernen. Daarbij wordt aandacht geschonken aan ouderen en jongeren. Ook 'nultreden' woningen worden toegevoegd. Bij 'nultreden' woningen bevinden slaapkamer, woonkamer, keuken en sanitair zich in dezelfde woonlaag. In de Structuurvisie staat aangegeven dat de gemeente kiest voor centraal in Den Burg gevestigde dorps- en welzijnsvoorzieningen. Deze centraal gevestigde voorzieningen bieden hun diensten aan in dorpsservicepunten in de dorpen. Hierdoor zijn in alle dorpen voldoende voorzieningen aanwezig. Ouderen kunnen door gebruik te maken van de diensten van de dorpsservicepunten zelfstandig blijven wonen. Op dit moment functioneren de dorpsservicepunten nog niet zoals bedoeld. M et de welzijnsorganisaties wordt gewerkt aan een andere invulling. De voor wonen en werken benodigde warmte en energie moet in de toekomst op het eiland zelf worden opgewekt.

Daarbij wordt de energie duurzaam opgewekt met windturbines en zonnedaken/zonnepanelen/WKO/houtkachels. Op 12 juni 2013 is door de raad een amendement aangenomen met betrekking tot windturbines. De raad heeft met dit amendement aangegeven de uitbreiding van windturbines niet meer in bestemmingsplannen toe te staan. Texel heeft een sterke marktpositie op het gebied van recreatie en toerisme. Het beleid is

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 13

dat er ruimte is voor maximaal 47.000 slaapplaatsen, waarbij een evaluatiemoment komt op het moment dat 45.000 slaapplaatsen gerealiseerd zijn. Op Texel zijn voldoende fiets- en wandelpaden, wegen en parkeervoorzieningen. De infrastructuur moet goed onderhouden blijven. Daarbij moeten er voldoende stallingsplaatsen voor fietsen komen. De historische dorpskernen worden primair ingericht voor de voetganger en de fietser. De centra van De Koog, Den Burg en Oudeschild worden in de toekomst afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Door de toekomstige inrichting van de rest van de wegen binnen de dorpen, rijdt de automobilist als vanzelf stapvoets. Auto's worden aan de rand van de dorpen verwezen naar parkeerterreinen. De natuurgebieden en het cultuurland hebben een belangrijke aantrekkingskracht op toeristen en bewoners. Het is daarom van belang om deze natuur toegankelijk te maken. Bij nieuwe ontwikkelingen gaat de gemeente uit van de Texelse kernkwaliteiten. Het gaat hierbij om de rust en ruimte, de rijkdom aan natuur en cultuurlandschappen, de grote afwisseling in landschappen en landgebruiksvormen, de Texelse identiteit, het specifieke eilandkarakter, de nachtelijke duisternis en de maritieme monumenten. Beleid voor Den Hoorn Den Hoorn is in de structuurvisie aangemerkt als een vitaal dorp.

Daarbij is aangegeven dat er een zoekgebied is naar nieuwe woningen en dat sprake is van een toeristische zonering. Bij vitale dorpen wordt ingezet op sociale samenhang en het verenigingsleven. Daarnaast wordt ingezet op het behoud en de realisatie van woningen voor jong en oud en voorzieningen als een dorpshuis. Daarnaast is het behoud en de opwaardering van de toeristische voorzieningen van belang, ook voor het vitaal houden van het dorp. 2.4.2

Woonvisie Texel 2008 - 2015

De essentie van de Woonvisie is dat de lokale woningbehoefte voorop staat voor de ontwikkeling van woningbouw op Texel. Het accent ligt op het bouwen voor de autonome groei van de woningbehoefte op Texel. Er wordt rekening gehouden met de diverse doelgroepen, die zo lang mogelijk zelfstandig in de dorpskernen moeten blijven wonen. Daarbij moeten nieuwe woningen bijdragen aan een duurzaam Texel met inpassing van de historische en landschappelijke kwaliteiten. 'Op maat' bouwen is een belangrijke doelstelling in de visie. Daarmee wordt bedoeld dat er zoveel mogelijk mensen zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen dorpskern kunnen blijven wonen. Daarom wordt er naar een zo groot mogelijke diversiteit van het aanbod per kern gestreefd. Individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap zijn goede instrumenten hiervoor. Er wordt in het woningbouwbeleid niet meer alleen ingezet op concentratie in Den Burg en De Koog, maar ook in de andere dorpen, ter behoud van voorzieningen en vitaliteit. Deze woningen worden verdeeld onder de mensen die sociaal en maatschappelijk aan het dorp gebonden zijn. Nieuwe woningen worden bij voorkeur door middel van inbreiding gerealiseerd. Bij uitbreiden verdient de landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 14

106604.05

veel aandacht. Het mag niet ten koste gaan van historische dorpskernen en landschappelijke kwaliteiten: het moet juist een versterking opleveren. Bij uitbreiden van de woningvoorraad moet rekening worden gehouden met verschillende doelgroepen, zoals jongeren, ouderen en gehandicapten. De bouw van levensloopbestendige woningen heeft daarbij extra de nadruk. Daarbij moet een kernvoorraad van 20% goedkope woningen worden aangehouden. Ook mogen er geen nieuwe 2e woningen (woningen die zowel permanent als recreatief gebruikt mogen worden) ontstaan, mits verworven rechten niet worden aangetast. Omzetting naar 2e woningen is ook uitgesloten. Daarnaast is er aandacht voor duurzaam bouwen. Dit wordt gedaan zodat woningbouw en woningverbetering een bijdrage leveren aan de realisatie van een duurzaam Texel, dat geheel in zijn eigen energiebehoefte kan voorzien. Nieuwbouw levert een versterking op van historische en landschappelijke kwaliteiten. Beleid voor Den Hoorn Voor de periode 2008 - 2015 is er een woningbehoefte bij migratiesaldo 0 van 470 woningen. Voor Den Hoorn betekent dit dat er een behoefte bestaat van 36 woningen. Hiervan zijn 19 woningen gereserveerd voor het plan 't Zouteland. De intentie is de rest van het totaal onder andere tot stand komt door middel van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO).

Per dorp kan geschoven worden met de aantallen om aan de 470 woningen te voldoen. 2.4.3

Toekomstvisie voorzieningenstructuur Texel

In de Toekomstvisie voorzieningenstructuur Texel wordt aangegeven welke gebieden versterkt mogen en kunnen worden met horeca en/of detailhandel. Qua detailhandel moet Texel zich met name op Den Burg richten, en qua horeca op De Koog. De visie is gericht op het behouden van de verhoudingen zoals ze nu zijn, met aandacht voor kwaliteitsimpulsen. De belangrijkste trends voor Texel op het gebied van recreatie en toerisme die gevolgen hebben voor het draagvlak zijn de verbreding van het seizoen. Het aantal toeristische overnachtingsplaatsen ligt begin 2012 op circa 42.500 slaapplaatsen. Afgesproken is bij 45.000 slaapplaatsen te evalueren of doorgroei naar maximaal 47.000 gewenst of ongewenst is. Beleid voor Den Hoorn Den Hoorn is vooral een agrarisch dorp, tegen de duinrand aan. Het dorp heeft enkele voorzieningen, waaronder een camping, horeca en een supermarkt. De aanwezige voorzieningen zijn vooral gericht op het toerisme. In de toekomstvisie voor Den Hoorn is sprake van het volgende concrete beleid: In het gedefinieerde gemengde cluster is wonen de hoofdmoot, maar verspreid in het cluster dienen initiatieven op het gebied van horeca en detailhandel positief tegemoet te worden getreden. Geen detailhandel als hoofdactiviteit toestaan buiten dit gebied.

Voor het laatste deel van de Herenstraat en het eerste deel van Klif is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om de bestemming 'Wonen – Lint' te wijzigen naar de bestemming 'M aatschappelijk'. bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 15

Dit bestemmingsplan voorziet in de genoemde beleidspunten, door bijvoorbeeld een regeling te treffen die nieuwe detailhandel buiten het gebied rond de Herenstraat uitsluit.

De visie voor Den Hoorn (bron: Toekomstvisie voorzieningenstructuur) 2.4.4

Welstandsnota

De Welstandsnota geeft een helder en actueel beeld van de bestaande architectonische en stedenbouwkundig - landschappelijke kwaliteiten van de gemeente Texel. De Welstandsnota gaat uit van een gebieds- en objectgerichte benadering. Verder wordt uitgegaan van een specifieke, thematische benadering als het gaat om (nieuw) bouwen aan dorpsranden en als het gaat om het bouwen aan of nabij monumenten. Beleid voor Den Hoorn Het welstandsniveau 'beschermd dorpsgezicht' is voor een groot deel rond de Herenstraat, en de Hoge en Lage Achterom in Den Hoorn van toepassing. Hiervoor geldt een wettelijke bescherming (zie ook 4.9). Direct ten oosten en westen daarvan dit zijn de gebieden aangemerkt als 'bijzonder'. Voor de monumenten en dorpsranden geldt thematisch beleid. Voor de rest van het plangebied is het welstandsniveau 'welstandsvrij'. Voor het gebiedsgerichte criterium 'bijzonder' moet qua vormgeving en materiaalgebruik aangesloten worden bij de bestaande architectuur. Het zuidelijk deel van het plangebied is aangeduid met 'dorpsranden'. Voor een dorpsrand geldt dat onderscheid moet worden gemaakt tussen bestaande en nieuwe dorpsranden. Na een uitbreiding van de kern ontstaat een nieuwe rand en wordt de bestaande rand onderdeel van het dorp. De veranderingen in de bestaande dorpsrand gaan geleidelijk. Door sloop en nieuwbouw kan het beeld veranderen.

Ook het bouwen van schuurtjes en schuttingen speelt een rol in de verandering van het beeld. M et name bouwmassa en kleurgebruik zijn hierbij bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 16

106604.05

belangrijk. Bij nieuwbouwprojecten moet een beeldkwaliteitplan opgesteld worden. In Den Hoorn staan bovendien diverse monumenten. Het bouwen aan en nabij monumenten vereist zorgvuldigheid. In de Welstandsnota is aangegeven welke criteria daarvoor gelden. Gevelreclame kan onder voorwaarden worden toegestaan in de gebieden met een welstandsregime 'bijzonder' en binnen 'beschermd dorpsgezicht'. Uitgangspunt is dat reclames geen afbreuk doen aan de kenmerken die monumentale panden en (beschermde) dorpsgezichten waardevol maken.

Welstandskaart Den Hoorn 2.4.5

Nota verblijfsrecreatie ‘De Texelse maat voor een zonnige toekomst’

Op 17 februari 2016 heeft de gemeenteraad de spelregels voor een innovatieve ontwikkeling van de verblijfsrecreatie op Texel vastgesteld. Het uitgangspunt voor de verblijfsrecreatie is kwaliteit(sverbetering). Belangrijk is dat bestaande terreinen kwalitatief op orde zijn. Noodzakelijk onderhoud en renovatie maken als vanzelfsprekend onderdeel uit van een professionele bedrijfsvoering die is gericht op kwaliteit en goed rentmeesterschap. Het beleid voor 25%-kwaliteitsuitbreiding, kamperen bij de boer, (natuur)kampeerterreinen, slapen op het strand/strandhuisjes wordt niet gewijzigd. Het uitgangspunt kwaliteitsverbetering is onderverdeeld in: 25% uitbreidingsmogelijkheden bestaande bedrijven Conversie, waarbij de accommodatievorm in een andere vorm wordt omgezet Vernieuwende projecten waarvoor extra recreatieve slaapplaatsen verkregen kunnen worden (Deel)Verplaatsing van recreatieve slaapplaatsen bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 17

Voor kwaliteitsverbetering van bestaande terreinen geldt: 25% uitbreiding conform te regels van het bestemmingsplan en geldt voor heel Texel Conversie binnen de bestemming is volgens de geldende bestemmingsplannen al een recht en geldt voor heel Texel Conversie tussen bestemmingen is binnen de concentratiegebieden en aangrenzende recreatieve bestemmingen en kernen mogelijk. (Natuur)kampeerterreinen zijn uitgesloten. Vernieuwende slaapplaatsen mogen ook op locaties met verblijfsrecreatieve bestemming en geldt voor heel Texel Kwaliteitsverbetering moet aan de volgende voorwaarden voldoen: 1. Alle gasten van het betreffende bedrijf hebben baat bij de kwaliteitsverbetering 2. Er is een koppeling van fysieke en technische kwaliteit (veiligheid, good housekeeping) 3. Er is sprake van architectonische en welstandelijke kwaliteit 4. Verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (kavelruimte, inpassing in het landschap, duurzaamheid) 5. De kwaliteitsverbetering speelt in op klantbehoefte 6. De omgeving of kernwaarden worden er door versterkt De toetsingscriteria met betrekking tot vernieuwing en verplaatsing (met mogelijkheid van conversie) zijn: 1. Texelse kernwaarden via het Beeldkwaliteitsplan 2. De motivatie en onderbouwing van de wijze waarop een plan voldoet aan de Texel Principes wordt bij de afweging beoordeeld 3. Compensatie landbouwgronden 4. Vernieuwing geldt voor heel Texel 5.

Verplaatsing geldt voor concentratiegebieden en aangrenzende recreatieve bestemmingen en kernen; deelverplaatsing geldt voor heel Texel mits het tot minder verstening leidt. 6. De toekenning van een toeristische functie met recreatieve slaapplaatsen mag geen onevenredige afbreuk doen aan de ontwikkelings- en gebruiksmogelijkheden van omringende bedrijven en/of gronden, de milieu- of woonsituatie en natuurwaarden. Voor vernieuwende projecten geldt tevens: M aximaal 400 slaapplaatsen uit te geven Toegevoegde waarde: verschijningsvorm en/of functie van een accommodatie wijkt af van het reeds aanwezige in de omgeving Kleinschaligheid (Texelse M aat) Voor verplaatsing geldt tevens: Proportionele kwaliteitsverbetering van alle locaties De verblijfsrecreatieve accommodaties moeten bedrijfsmatig worden geëxploiteerd. Ook biedt het beleid mogelijkheid voor tijdelijke slaapplaatsen. De verzoeken worden getoetst aan de regels die voor vernieuwing en/of verplaatsing gelden, afhankelijk van de insteek van bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 18

106604.05

het verzoek. Regels voor zorgtoerisme. Dit is onderverdeeld in: 1. Zorgslaapplaatsen: a. Gericht op behandeling of ingreep van het individu b. Accommodatie of zorgvoorziening richt zich uitsluitend op verblijf en individuele behandeling of interventie van een patiënt; familie of anderen uit het netwerk kunnen hier niet terecht voor verblijf c. Betreft een maatschappelijke bestemming d. Zorgslaapplaatsen kunnen niet verblijfsrecreatief worden ingezet. 2. Toerisme met zorg: a. Verblijf van toeristen die hier vakantie houden, maar wel medische ondersteuning of additionele zorg nodig hebben b. M ede gericht op het verblijf van het netwerk van het individu dat ondersteuning nodig heeft c. Betreft recreatieve slaapplaatsen wat binnen bestaande accommodaties gerealiseerd kan worden d. Als men in aanmerking wil komen voor extra recreatieve slaapplaatsen, moet het project voldoen aan de criteria voor vernieuwende projecten. De bovengenoemde 25% uitbreidingsregeling is in de verblijfsrecreatieve bestemmingen (gebouwen en terreinen) door middel van een wijzigingsbevoegdheid in de geactualiseerde bestemmingsplannen voor de kernen mogelijk. Bedrijven die al van deze regeling gebruik hebben gemaakt kunnen in de planperiode van dit bestemmingsplan dit niet nogmaals doen. Na deze planperiode zal deze regeling verdwijnen. In het plangebied komen geen verblijfsrecreatieve bestemmingen voor.

Nieuwe recreatieve slaapplaatsen en verplaatsing van recreatieve slaapplaatsen worden niet in dit bestemmingsplan mogelijk gemaakt. Het betreft maatwerk per situatie en daarom zal hiervoor altijd een planologische procedure nodig zijn. Dit nieuwe beleid leidt niet tot aanpassing van de bestemmingsplannen. Het geeft wel ontwikkelingskansen voor die sector die via buitenplans maatwerk gerealiseerd kunnen worden. 2.4.6

Texel proeftuin en andere economische kansen Richting voor Economie, geef ruimte

Texel moet economisch bezien, zich richten op het hebben van voldoende arbeidskrachten om het bestaande en toekomstige werkaanbod aan te kunnen. Er dreigt vanwege de dubbele vergrijzing een tekort aan arbeidskrachten te ontstaan: de ouderen verdwijnen uit het arbeidsproces en er zijn onvoldoende jongeren voor nieuwe aanwas. Vanwege de dubbele vergrijzing moet vooral gericht worden op de sector zorg: de ouderen hebben langer en meer zorg nodig. M eer werkgelegenheid kan worden gecreëerd door Texel zowel als thuiswerkeiland, als proeftuin te promoten. M et een proeftuin speelt Texel in op het 'voorlopersimago' en het beeld dat er op Texel veel mogelijk is. Proeftuinen dienen zich te richten op natuur, energie & duurzaamheid, water en kennis.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

2.4.7

blz 19

Beleid kleine windmolens

Een kleine windmolen is een windmolen die bedoeld is voor gebruik ter plaatse en niet voor de commerciële levering van energie aan derden. Voor een kleine windmolen is een omgevingsvergunning voor het bouwen vereist. Een omgevingsvergunning wordt alleen verleend als: de windmolen in overeenstemming is met het bestemmingsplan; de windmolen voldoet aan de bouwtechnische regels van het Bouwbesluit en de bouwverordening; de windmolen voldoet aan de welstandseisen. Op 12 juni 2013 is door de gemeenteraad van Texel het amendement 'Oprichting windturbines niet mogelijk maken' aangenomen. In al in procedure gebrachte nieuwe bestemmingsplannen is het oprichten van windturbines niet mogelijk. Dat wordt in de nieuwe bestemmingsplannen van de andere kernen ook niet mogelijk gemaakt. Dit is daarom ook niet mogelijk gemaakt in dit bestemmingsplan. 2.4.8

Parkeerbeleid

De CROW normering vormt de basis van het gemeentelijk parkeerbeleid. Uitgangspunt van het gemeentelijk parkeerbeleid is dat er wordt geparkeerd binnen het bestemmingsvlak.

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 20

106604.05

Hoofdstuk 3

Kernkwaliteiten

In dit hoofdstuk worden de kernkwaliteiten van Den Hoorn beschreven. Hieraan gekoppeld zijn uitgangspunten die gelden voor het bestemmingsplan. De kernkwaliteiten zijn gekoppeld aan de Nota van Uitgangspunten voor dit bestemmingsplan. 3.1

Beschermd dorpsgezicht

Het dorp is ontstaan als lintdorp met een driedeling in type bebouwing. Aan de westkant komt een menging voor van huizen en boerderijen, in het midden een dichtbebouwd gebied met voornamelijk huizen. De oostzijde wordt gekenmerkt door de agrarische bebouwing en gronden. Het centrale deel van het lint langs de Herenstraat, Lage Achterom en Hoge Achterom is een aangewezen beschermd dorpsgezicht (besluit van 20 maart 1968). Het aanwijzingsbeluit is opgenomen in de bijlagen bij de regels. Naast de lintbebouwing maken ook de landschappelijke elementen in het dorp deel uit van het beschermde dorpsgezicht. Hierbij hoort het open agrarische gebied aan de noordzijde van de Hoge Achterom. Daarnaast gaat het om doorzichten vanuit het dorp naar de omgeving. Voor behoud van het open karakter en de doorzichten moeten deze vrij van bebouwing blijven. Het beschermde dorpsgezicht heeft in dit bestemmingsplan een dubbelbestemming "WAARDE BESCHERM D DORPSGEZICHT". Aan deze bestemming is het geldende aanwijzigingsbesluit gekoppeld, waarin staat beschreven welke waarden beschermd moeten worden. Deze waarden zijn zowel stedenbouwkundig (ruimtelijk) als architectonisch van aard. Daarnaast worden met de gebruiks- en bouwregels van de onderliggende bestemmingen de bestaande hoofdstructuur zo veel mogelijk gereguleerd.

Het open agrarische gebied heeft naast de dubbelbestemming een agrarische bestemming. 3.2

Gemengd gebied

In het dorp komt een gemengd gebied voor met verschillende functies, waaronder wonen, detailhandel, maatschappelijke functies en dienstverlening. De variatie aan functies maakt het gebied levendig en aantrekkelijk voor de dagtoeristen. Binnen dit gebied moeten functies elkaar kunnen afwisselen als dat nodig is. Uitgangspunten voor het bestemmingsplan Het bedoelde gebied heeft de bestemming "GEM ENGD". Binnen deze bestemming is er een onderlinge uitwisselbaarheid van functies mogelijk. Horecabedrijven krijgen een specifieke aanduiding. 3.3

Monumenten

In het plangebied zijn ruim 20 panden aangewezen als Rijksmonument en ruim 20 panden zijn gemeentelijk monument. De rijksmonumenten betreffen onder meer woningen aan de Herenstraat. Enkele rijksmonumenten worden hieronder besproken.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 21

Hervormde Kerk Den Hoorn, Kerkstraat 5 te Den Hoorn Wellicht het meest afgebeelde bouwwerk op Texel. Gebouwd in de periode 1425-1450. In dat laatste jaar werd de toren voltooid en was het gebouw compleet. De klok dateert van 1461. In 1571 werd de kerk beschadigd en het interieur vernield door de Watergeuzen. In 1573 is de kerk in handen van de gereformeerden gekomen. In 1603 is de schade hersteld en de toren werd een baken voor de zeevaart en is heden nog als zodanig in gebruik (geleidelicht schulpengat). Het koorgedeelte is in 1641 gesloopt en het schip werd enkele jaren later met een muur afgesloten. Op de muur staat het jaartal :1646. De toren van het bekende Hoornder kerkje is in 1999 gerestaureerd. De houten spits en de trans van de toren waren in een dusdanige slechte staat dat totale vervanging van de bekleding nodig was. Bij ontmanteling van de spits en de trans bleek dat de onderliggende constructie en verankering zodanig waren aangetast, dat ook deze moesten worden vervangen. De luidklok bleek gescheurd te zijn en is in 1999 weer hersteld. Het huidige Den Hoorn werd door de bewoners van het oude Den Hoorn hier gebouwd nadat hun woonplaats, meer zuid-oostelijk gelegen, in 1398 door een aanval van de Friezen was verwoest. Het oude Den Hoorn was op een hoek aan het water gelegen. Hoorn of horn betekent: punt, hoek of uiteinde.

Diek 11a, De Vermaning “De Vermaning” is een voormalig doopsgezind schuilkerkje dat dateert uit 1660. De doopsgezinden gebruikten het tot 1968. Sindsdien heeft de gemeente Texel het in beheer ten behoeve van een maatschappelijk/culturele bestemming. Van 1971 tot 1988 was het Scheepvaartmuseum erin gehuisvest en sinds 1991 dient het als open atelier. De Kosterij – pand onder zadeldak met houten voorschot- van de doopsgezinde kerk op Diek 11 is ook een rijksmonument. Herenstraat 49 in Den Hoorn De Herenstraat 49 wordt in de volksmond vaak 'Loodsmanshuisje' genoemd, maar waarschijnlijk gaat het hier om een woning van een voormalig commandeur van de walvisvaart. De woning op nummer 49 dateert waarschijnlijk uit de 16e eeuw. Het woonhuis is van algemeen belang vanwege zijn in oorsprong grote ouderdom en de architectuur- en bouwhistorische waarde van met name de zij- en achtergevel en het inwendige van het pand. Bijzonder is de bewaard gebleven historische structuur van het pand met nagenoeg gave ruimtelijke indeling, karakteristieke kapconstructie en de diverse interieuronderdelen waaronder betegelingen en bedsteden.

De vrijstaande schuur – oorsprong 18e of 19e eeuw maar in de loop der jaren op onderdelen vernieuwd - die grenst aan het Lage Achterom is van algemeen belang vanwege de betrekkelijk gave hoofdvorm, als gebouwde herinnering aan de traditionele verbondenheid van de historische bedrijfsvoering met de huishouding en vanwege de ligging op het talud van keileemopstuwing waardoor de vroegere bebouwingsgrens wordt gemarkeerd. Het bestaat feitelijk uit 3 in verschillende bouwfases achter elkaar gebouwde volumes. De aan de Herenstraat gelegen voorgevel is van recenter datum dan de rest van het pand. In 1962 is het pand inwendig gewijzigd, waarbij de structuur en historische interieuronderdelen grotendeels behouden zijn gebleven, behoudens de toevoeging van de natte cel op de begane grond, waarvoor de bedstedenwand in de woonkamer enkele meters naar voren is verplaatst. bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 22

106604.05

Uitgangspunt voor het bestemmingsplan Rijksmonumenten worden beschermd op basis van de M onumentenwet. De gemeentelijke monumenten hebben een beschermende regeling via de M onumentenverordening. In het bestemmingsplan is daarom geen beschermende regeling voor deze monumenten opgenomen. 3.4

Dorpsontwikkelingsplan "Loodsen door het landschap"

In het plangebied is sprake van een dorpsontwikkelingsplan, het zogenoemde Loodsproject (geen vastgesteld beleid, maar onderlegger voor beleid). Het project is gericht op de verbetering van het 'toeristische product' Den Hoorn in de toekomst. Als doel is daarbij van belang dat de economie en de aantrekkelijkheid van Den Hoorn en omgeving worden versterkt voor de inwoners en de toeristen. Deze versterking moet passen bij het karakter van de gemeenschap, de structuur van het dorp, de schoonheid van het landschap en de historie. De uitgangspunten zijn vertaald in verschillende concrete deelprojecten in en rondom Den Hoorn. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de realisatie van een dorpsplein, maar ook om de organisatie van culturele evenementen. Het Waddenfonds subsidieert die onderdelen uit het plan die de karakteristieke natuur en cultuur van dit unieke waddengebied weer in hun oorspronkelijke staat terugbrengen. 3.5

Dorpsplein Den Hoorn Texel - Visie herinrichting openbare ruimte

De Naal is het dorpscentrum van Den Hoorn op het kruispunt van verschillende straten. Deze centrumfunctie is in de loop der tijden beetje bij beetje ontstaan. In het dorpsontwikkelingsplan voor Den Hoorn uit 2006 is aangegeven dat opwaardering van de Naal wenselijk is. In het Dorpsontwikkelingsplan "Loodsen door het landschap" is het opwaarderen van de Naal als een van de deelprojecten opgenomen. Het deelproject wordt financieel ondersteund door Waddenfonds, Provincie Noord-Holland en de gemeente Texel. Voor het dorpsplein heeft er op basis van de kadernotitie “Opwaardering van het dorpscentrum Den Hoorn” een selectie plaatsgevonden en is er gekozen voor de visie van M TD landschapsarchitecten. In de visie zijn ook de bebouwing en openbare ruimte aan de noordoostzijde van De Naal betrokken. In onderstaande afbeelding staat een voorstel voor de herinrichting van dit gebied.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 23

Verbeelding voor de herinrichting van het gebied rond De Naal vanuit het Loodsproject Waar nodig en mogelijk wordt in dit bestemmingsplan rekening gehouden met de gewenste herinrichting van het gebied. Dit betekent dat hiervoor een specifieke regeling is opgenomen die een ontwikkeling in de toekomst - onder voorwaarden - mogelijk maakt. 3.6

Ruimtelijke kwaliteit

De ruimtelijke kwaliteit van het dorp wordt bepaald door verschillende aspecten, waaronder het beschermde dorpsgezicht, de daarbij horende en aansluitende lintbebouwing en de ligging ten opzichte van het landschap. Het dorp is ontstaan op de noordelijke flank van een hoger gedeelte van Texel. Hier ontstond een nederzetting die nadrukkelijk oost-west gericht was; tegenwoordig Diek (a. in figuur Ruimtelijke kwaliteit), Herenstraat (b.) en Klif (c.). Landschappelijk is er noord-zuid sprake van hoogteverschillen, en oost-west zijn er in de verschijningsvorm van de lintstructuur verschillen waarneembaar. De Diek aan de oostzijde is van oudsher meer agrarisch georiënteerd, en in de Herenstraat aan de westzijde is de bebouwing veel compacter, waarin de bebouwing relatief dicht opeen staat, en in de overgang naar de Klif gaat de bebouwing over naar een lagere bebouwingsdichtheid, maar maakt de bebouwing wel nadrukkelijk deel uit van de lintstructuur. De kavels worden gevarieerder en relatief groter waardoor er doorzichten ontstaan naar het landschap. In de overgang van de Diek naar de Herenstraat ligt De Naal (d.), het centrum van het dorp. In het uitvoeringsplan 'Loodsen door het Landschap' is het opwaarderen van de Naal als een van de deelprojecten opgenomen. De wens is dat de Naal een echt plein gaat worden.

De woningen langs de Herenstraat staan in een lint, waarin de bebouwing relatief dicht opeen

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 24

106604.05

staat. De overige bebouwing aan de Herenstraat en dwars daarop liggende straten hebben een lagere bebouwingsdichtheid, maar maken wel nadrukkelijk deel uit van de lintstructuur. De bebouwing wordt doorbroken door vrije erven of een steeg die toegang geeft tot een achtererf. De hervormde kerk aan de Kerkstraat (e.) is een opvallend gebouw in het dorp. Het beroemde witte kerkje werd in het begin van de 15e eeuw gebouwd op de plaats van een - eerder afgebroken - houten kapel. De toren van het kerkje ging dienst doen als baken voor de scheepvaart. Een functie die het kerkje nog steeds heeft. Het meest opvallend is dat dit kerkje buiten het centrum van het dorp ligt. In het verleden - toen Den Hoorn veel groter was - lag het wel midden in het dorp. Door een verminderde scheepvaart kwamen veel huizen leeg te staan en werden gesloopt.

De hervormde kerk De bebouwing in de oudere delen van het dorp is divers, het individuele karakter van de bebouwing versterkt het totale beeld. Bij de bebouwing is over het algemeen sprake van kleinschalige panden, met een relatief lage dakgoot en nokhoogte. Er is sprake van topgevels en langsgevels die in het straatbeeld afwisselend voorkomen. De bebouwing aan de zuidzijde van de Lage Achterom (f.) doorbreekt het hiervoor geschetste beeld. Hier is geen sprake van lintbebouwing, maar van een seriematige bebouwing die aan hofjes en-of een reguliere woonstraat is geplaatst. De woningen zijn bovendien deels voorzien van een plat dak en hebben een grotere oppervlakte dan de bebouwing in het oudere deel van het dorp. In het verlengde van dit gebied staat westelijk aan de Naalrand een school (g.). Deze school wijkt in hoofdvorm en architectuur af van de bebouwing in de omgeving. Het gebouw geeft de omgeving, met de groene 'omlijsting' van het erf een eigen karakter.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 25

Zuidelijk van deze bebouwing ligt de uitbreiding 't Zouteland (h.). Het ambitieniveau voor 't Zouteland is hoog op het gebied van duurzaamheid. De doelstelling is om enkel 0-energiewoningen te realiseren, hiervoor is door het waddenfonds subsidie verstrekt. De woonwijk is inmiddels gerealiseerd (vrije kavel woningen en sociale huurwoningen).

Ruimtelijke kwaliteit Den Hoorn De relatie tussen het dorp en het omliggende landschap is belangrijk. De openheid van het landschap versterkt het beeld op de kern vanuit het omliggende gebied. Daarbij zijn de bestaande doorzichten vanuit het lint naar het landschap van belang. Deze versterken de relatie tussen het dorp en het landschap en moeten daarom vrij blijven van bebouwing. Het landschap heeft vooral aan agrarisch doel. De uitgangspunten zijn opgenomen in 3.1 (beschermd dorpsgezicht).

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 26

106604.05

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

Voor het plangebied en omgeving kunnen (wettelijke) belemmeringen en/of voorwaarden een rol spelen. Het uitgangspunt voor het bestemmingsplan is dat er een goede omgevingssituatie blijft bestaan. In de volgende paragrafen zijn de randvoorwaarden die voortvloeien uit de milieu- en omgevingsaspecten beschreven. 4.1

Milieuzonering

Normstelling en beleid In het kader van een goede ruimtelijke ordening is ruimtelijke afstemming tussen bedrijfsactiviteiten, voorzieningen en gevoelige functies (waaronder woningen) noodzakelijk. Bij deze afstemming wordt in dit bestemmingsplan gebruik gemaakt van de indicatieve (richt)afstanden uit de basiszoneringslijst van de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering' (2009). Een richtafstand wordt beschouwd als de afstand waarbij onaanvaardbare milieuhinder als gevolg van bedrijfsactiviteiten redelijkerwijs kan worden uitgesloten. In geval van een gemengd gebied kan worden gewerkt met een verkleinde richtafstand. Toetsing en uitgangspunten voor het bestemmingsplan In het plan is sprake van individuele bedrijven verspreid over het dorp en andere voorzieningen en instellingen. Dergelijke bedrijven en instellingen zijn in veel gevallen opgenomen in de genoemde VNG-brochure en hebben een richtafstand voor één of meer milieuaspecten. De individuele bedrijven en instellingen in het plangebied hebben in de meeste gevallen maximaal een categorie 2, met een richtafstand van 30 meter. Dergelijke bedrijven zijn goed verenigbaar met de woonomgeving. Voorkomen moet worden dat nieuwe gevoelige functies dichter bij de bedrijvigheid kunnen worden gebouwd.

De woonfunctie en andere gevoelige functies worden daarom bij recht niet dichter bij de bedrijvigheid toegestaan dan in de huidige planologische situatie het geval is. 4.2

Bodem

Normstelling en beleid M et het oog op een goede ruimtelijke ordening, moet in geval van ruimtelijke ontwikkelingen worden aangetoond dat de bodem geschikt is voor het beoogde functiegebruik. Ter plaatse van locaties die verdacht worden van bodemverontreiniging, moet ten minste verkennend bodemonderzoek worden uitgevoerd. In geval van verontreinigingen is de Wet bodembescherming van toepassing. In deze wet is geregeld dat indien ter plaatse van een plangebied ernstige verontreinigingen worden aangetroffen, er sprake is van een saneringsgeval. Voor de gemeente Texel is in 2011 een "Bodemkwaliteitskaart" vastgesteld. Het doel ervan is een actueel en dekkend beeld te krijgen van de diffuse chemische bodemkwaliteit in de gemeente Texel. Achterliggende doelstelling is de wens van de gemeente om gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden die het Besluit bodemkwaliteit biedt: bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 27

bij het toepassen van grond en baggerspecie op en in de bodem; als bewijsmiddel voor de kwaliteit van vrijkomende grond en de ontvangende bodem; bij het wegnemen van mogelijke knelpunten bij grond- en/of baggerstromen. Zoals uit de achterliggende doelstelling blijkt is toetsing aan de bodemkwaliteitkaart vooral van belang bij werkzaamheden in de grond of waarbij grond vrijkomt of toegevoegd wordt. Toetsing en uitgangspunten voor het bestemmingsplan Zoals aangegeven geeft de bodemkwaliteitkaart voor de gemeente Texel onder meer een beeld van de kwaliteit van de bodem. Den Hoorn is in het rapport meegenomen. In het dorp is een locatie bekend waar sprake was van vervuiling (Herenstraat 28). Deze locaties is inmiddels gesaneerd. In de bodemfunctieklassenkaart is voor Den Hoorn aangegeven waarvoor de bodem in en om het plangebied geschikt is. In onderstaande afbeelding staat een uitsnede hiervan voor de kern weergegeven, waaruit blijkt dat dit de functies wonen en landbouw/natuur zijn.

Bodemfunctieklassenkaart Bodemonderzoek is in het kader van dit bestemmingsplan niet vereist. In het plangebied is geen sprake van ontwikkelingen die bij recht mogelijk worden gemaakt. Wanneer een ontwikkeling aan de orde is, is het overleggen van een bodemonderzoek noodzakelijk. Het aspect bodem geeft geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan. 4.3

Geluid

Normstelling en beleid bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 28

106604.05

Op grond van de Wet geluidhinder geldt rond wegen met een maximumsnelheid hoger dan 30 km/uur, spoorwegen en inrichtingen die 'in belangrijke mate geluidhinder veroorzaken', een geluidzone. Bij de ontwikkeling van nieuwe geluidsgevoelige objecten binnen deze geluidzones moet akoestisch onderzoek worden uitgevoerd om aan te tonen dat de ontwikkeling voldoet aan de voorkeursgrenswaarden die in de wet zijn vastgelegd. Indien niet aan de voorkeursgrenswaarde kan worden voldaan, kan het bevoegd gezag, in de meeste gevallen de gemeente, hogere grenswaarden vaststellen. Hiervoor geldt een bepaald maximum, de uiterste grenswaarde genoemd. Bij de vaststelling van hogere grenswaarden moet worden afgewogen of bronmaatregelen of maatregelen in de overdrachtssfeer kunnen worden getroffen. Toetsing en uitgangspunten voor het bestemmingsplan In en rond het plangebied is sprake van verschillende soorten wegen; gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. De gebiedsontsluitingswegen zijn bedoeld als hoofdontsluitingsroutes van het dorp. Op deze wegen is een maximumsnelheid van 80 km/uur buiten de bebouwde kom toegestaan. De erftoegangswegen zijn onder andere de woonstraten. Hier is sprake van een maximumsnelheid van 30 km/uur. In de volgende figuur is het wensbeeld van de gemeente voor de wegcategorisering voor Den Hoorn aangegeven. Het wensbeeld is door de gemeente vastgesteld.

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

blz 29

Wensbeeld wegencategorisering Den Hoorn Dit wensbeeld is een eerste uitgangspunt voor de indeling van de wegen in de verkeersbestemmingen van dit bestemmingsplan. De erftoegangswegen vallen allemaal binnen de bestemming 'VERKEER - VERBLIJFSGEBIED', omdat hierbij naast een verkeersfunctie ook een nadrukkelijke verblijfsfunctie aanwezig is. De overige wegen hebben de bestemming 'VERKEER', omdat deze vooral een verkeersfunctie hebben. 4.4

Luchtkwaliteit

Normstelling en beleid In hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer zijn de grenswaarden vastgelegd op het gebied van de luchtkwaliteit. Daarbij zijn in de ruimtelijke ordeningspraktijk met name de grenswaarden voor stikstofdioxide (NO 2) en fijnstof (PM 10) van belang. Projecten die slechts in zeer beperkte mate bijdragen aan de luchtverontreiniging zijn daarbij vrijgesteld van toetsing aan de grenswaarden, op grond van het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen). Op grond van de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen) zijn (onder andere) de volgende projecten vrijgesteld van toetsing: woningbouwprojecten met minder dan 1.500 woningen; kantoorlocaties met een vloeroppervlak van minder dan 100.000 m2;

bestemmingsplan Den Hoorn Status: vastgesteld / 12-07-2016

Rho adviseurs B.V.

blz 30

106604.05

projecten die minder dan 3% van de (toekomstige) grenswaarde voor stikstofdioxide of fijnstof bijdragen. Dit komt overeen met 1,2 µg/m3. Toetsing en uitgangspunten voor het bestemmingsplan In het plangebied zijn geen overschrijdingen van de wettelijke luchtkwaliteitsnormen voor luchtverontreinigende stoffen vastgesteld. Lokale maatregelen hoeven niet getroffen te worden om te komen tot een verbetering van de luchtkwaliteit. Bovendien worden bij recht geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt die in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Het aspect luchtkwaliteit geeft geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan. 4.5

Externe Veiligheid

Normstelling en beleid Externe veiligheid gaat over het beheersen van risico’s die voor de burgers ontstaan bij het gebruik en de opslag van gevaarlijke stoffen zoals vuurwerk, LPG en chemicaliën en het vervoer daarvan over de weg, het water, het spoor en door buisleidingen. Sinds een aantal jaren is er wetgeving over 'externe veiligheid' om de burger niet onnodig aan te hoge risico's bloot te stellen. De normen voor externe veiligheid zijn vastgelegd in onder andere het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), het Besluit externe veiligheid transport (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). In de Beleidsvisie Externe Veiligheid 2014-2017 (vastgesteld 22-10-2014) is een beeld geschetst hoe de gemeente Texel wil omgaan met externe veiligheid. M et deze visie wordt het beleid voor de komende jaren vastgelegd en is een instrument voorhanden dat bij de uitvoering kan worden gebruikt. De gemeentelijke taken die afdelingsoverschrijdend zijn, de verantwoordelijkheden en de manier van uitvoeren zijn hiermee beschreven. Er zijn vier primaire doelen gesteld: voldoen aan wettelijke bepalingen; de gevolgen van incidenten beperken tot een algemeen aanvaard niveau; het ontstaan van nieuwe conflicterende situaties voorkomen; het vastleggen van een lokaal vastgesteld ambitieniveau.

In de visie zijn de ambitieniveaus aangegeven ten aanzien van woonwijken, lintbebouwing, buitengebied en bedrijventerreinen. Daarbij is aangegeven of een overschrijding van de 10-6 contour van het plaatsgebonden risico en de oriëntatiewaarde van het groepsrisico is toegestaan bij beperkt kwetsbare en kwetsbare objecten. Deze uitgangspunten hebben een directe doorwerking in dit bestemmingsplan in verband met onder meer de toelaatbaarheid van risicovolle inrichtingen. overschrijding PR 10-6 kwetsbare objecten

bestemmingsplan Den Hoorn Rho adviseurs B.V.

beperkt kwetsbare objecten

overschrijding oriëntatiewaarde GR kwetsbare beperkt objecten kwetsbare objecten

Status: vastgesteld / 12-07-2016

106604.05

woonwijken

blz 31

niet toegestaan niet toegestaan

niet acceptabel

Lintbebouwing en niet toegestaan niet toegestaan buitengebied

niet acceptabel

Bedrijventerreine n

Acceptabel onder voorwaarden.

niet toegestaan niet toegestaan

Acceptabel, mits toename kleiner dan 10% van het totale GR (insignificante toename). Acceptabel, mits toename kleiner dan 10% van het totale GR (insignificante toename). Acceptabel, mits toename kleiner dan 10% van het totale GR (insignificante toename).

Toetsing en uitgangspunten voor het bestemmingsplan In het plangebied is geen sprake risicovolle inrichtingen en (bovengronds en ondergronds) transport voor gevaarlijke stoffen. Dit geeft dus geen uitgangspunten voor het bestemmingsplan. In verband met het hiervoor genoemde beleid worden in het plangebied geen nieuwe risicovolle inrichtingen toegestaan. 4.6

Water

Normstelling en beleid Van groot belang voor de ruimtelijke ordeningspraktijk is de wettelijk verplichte 'watertoets'. De watertoets wordt gezien als een procesinstrument dat moet waarborgen dat de gevolgen van ruimtelijke ontwikkelingen voor de waterhuishouding meer expliciet worden afgewogen. Belangrijk onderdeel van de watertoets is het vroegtijdig afstemmen van ontwikkelingen met de betrokken waterbeheerder. Het plangebied ligt in het beheersgebied van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). HHNK is van mening dat als zij dit plan voor vooroverleg ontvangen, dit gelijk staat als het doorlopen van de watertoets. Zij stellen dat de gemeente dan in een vroegtijdig stadium met hen in contact is getreden om de waterhuishoudkundige belangen op goede manier in het plan op te nemen. Ook moet bij nieuwe ontwikkelingen een watertoets doorlopen worden. Toetsing en uitgangspunten voor het bestemmingsplan In het plangebied vinden bij recht geen nieuwe ontwikkelingen plaats. Een watertoets is daarom niet van belang. Het HHNK ontvangt dit bestemmingsplan in het kader van het vooroverleg tijdens de bestemmingsplanprocedure. De waterhuishoudkundig, functioneel en ruimtelijk belangrijke waterlopen in het plangebied worden in het bestemmingsplan specifiek bestemd.