Bijlage 1. Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs Texel 2023-2026
Tekst van het document
lid 1 mogelijk te maken.
21/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
5.
Regelgeving
De Alcoholwet geeft gemeenten verschillende verordenende bevoegdheden. Regelgeving is geen verplicht onderdeel van het gemeentelijke Preventie- en Handhavingsplan. Toch is het een onmisbare factor van een integraal alcoholbeleid. Om die reden bevat dit hoofdstuk een pakket van maatregelen zoals ook vastgesteld in de Drank- en Horecaverordening Texel. In het licht van de twee hoofdthema’s van dit plan (leeftijdsgrens en dronkenschap) is bekeken welke verordende bevoegdheden een expliciete meerwaarde hebben in het terugdringen van de alcoholproblematiek. Daarbij is gekozen voor de volgende maatregelen: - Happy Hours beperken - Voorwaarden stellen aan evenementen - Beperken schenktijden paracommercie
Drank- en Horecaverordening De Alcoholwet geeft gemeenten verschillende verordenende bevoegdheden. Op 19 februari 2014 is de Dranken Horecaverordening Texel vastgesteld. Deze Drank- en Horecaverordening bevat medebewindbepalingen die zijn gebaseerd op de artikelen 4, 25a, 25b en 25d van de Alcoholwet. Na wijziging van de Drank- en Horecawet in Alcoholwet blijft deze verordening zijn geldigheid behouden. Bij herziening van de Drank- en Horecaverordening zal ook de naam hiervan wijzigen.
Paracommerciële bepalingen Een regeling op grond van artikel 4 van de Alcoholwet, de zogenoemde ´paracommerciële bepalingen´, is een verplichting voor de gemeente. Deze regels met betrekking tot de paracommerciële horecabedrijven dienen ter voorkoming van oneerlijke mededinging, en hebben niet tot doel een verantwoorde verstrekking van alcohol te bevorderen. Wel is dit een neveneffect van deze bepalingen omdat de beschikbaarheid van alcohol wordt beperkt door hier tijden in op te nemen waarop niet geschonken mag worden. Zo is er opgenomen dat in sportkantines niet mag worden geschonken binnen de tijden dat doorgaans jeugdtrainingen plaats vinden.
Beperking beschikbaarheid alcohol Naast deze paracommerciële bepalingen zijn ook bepalingen in de verordening opgenomen die zijn gericht op het tegengaan van onverantwoorde verstrekking van alcohol aan in het bijzonder jongeren. Zo is het verboden sterke drank te verstrekken in sportkantines en zwembaden, en is het geheel verboden alcoholhoudende drank te verstrekken in scholen en bij jeugdinstellingen.
Happy hours beperken Onderzoek laat zien (Meier e.a., 2008) dat de prijs van alcohol een belangrijke voorspeller is voor gebruik. En dat met prijsinterventies gebruik beïnvloed kan worden. Het verhogen van alcoholprijzen heeft zelfs het meeste impact op drinkers die heel veel drinken. Daarmee is deze maatregel effectief in het tegengaan van dronkenschap. Omdat dronkenschap en uitgaan sterk aan elkaar gerelateerd zijn, is de volgende bepaling opgenomen in de Drank- en Horecaverordening Texel: Ter bescherming van de volksgezondheid of in het belang van de openbare orde is het verboden bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende dranken te verstrekken voor gebruik ter plaatse tegen een prijs die voor een periode van 24 uur of korter lager is dan 60% van de prijs die in de betreffende horecalokaliteit of op het betreffende terras gewoonlijk wordt gevraagd. De Alcoholwet maakt het niet mogelijk happy hours in horecabedrijven geheel te verbieden, maar de meest excessieve acties (meer dan 40% korting) worden afgetopt middels de verordening. Voor de detailhandel is sinds 2021 een verbod op prijsacties opgenomen in artikel 2a van de Alcoholwet. Dit verbod betreft het een prijs die voor een periode van een maand of korter lager is dan 75% van de prijs die in het betreffende verkooppunt gewoonlijk wordt gevraagd. 23/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Evenementen Het naleven van de leeftijdsgrens voor alcohol is moeilijk voor veel alcoholverstrekkers weten we uit onderzoek (Roodbeen e.a., 2014). Dit geldt ook voor het naleven van de bepalingen rondom dronkenschap en doortappen. Op evenementen is de naleving nog een fractie lastiger. Door de schaalgrootte, tijdelijke personeelskrachten en het gebrek aan een structurele controlesystematiek is de naleving vaak slecht. De burgemeester kan op aanvraag ontheffing verlenen voor het verstrekken van zwakalcoholhoudende drank zonder dat daartoe over een drankvergunning wordt beschikt. Dit kan alleen indien het gaat om een bijzondere gelegenheid van zeer tijdelijke aard voor een aaneengesloten periode van ten hoogste twaalf dagen. Te denken valt daarbij aan muziek- en sportfeesten, kermissen, jaarmarkten en dergelijke evenementen die éénmalig zijn, dan wel in de regel niet meer dan tweemaal per jaar plaatsvinden. De Alcoholwet biedt gemeenten de mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan het verlenen van een ontheffing van de Alcoholwet (artikel 35, lid 2).
Ontheffing Alcoholwet De alcoholverstrekking moet plaatsvinden door een persoon die als leidinggevende op de ontheffing is vermeld. Deze persoon moet ten minste 21 jaar zijn en mag niet in enig opzicht van slecht levensgedrag zijn. De Alcoholwet stelt sinds 2013 niet langer de eis dat deze persoon moet beschikken over een diploma Sociale Hygiëne. Wel kan de burgemeester aan de ontheffing voorwaarden verbinden. Eén van die voorwaarden kan zijn dat de leidinggevenden moeten beschikken over een diploma Sociale Hygiëne. Gelet op een verantwoorde verstrekking van alcohol tijdens evenementen, veelal een plaats waar ook jongeren aanwezig zijn, wordt voor een ontheffing alleen verleend als de leidinggevenden in het bezit zijn van dit diploma. Uitsluitend in geval van zeer kleinschalige evenementen zoals een straatbarbecue, wordt de diploma-eis niet gesteld. Alcoholmodule en Alcoholplan In de aanvraag om een ontheffing wordt een ‘alcoholmodule’ opgenomen. Met de alcoholmodule worden aanvragers verplicht om te omschrijven wat de doelgroep van het evenement is, hoe ze op leeftijd (en zaken als dronkenschap) gaan controleren. Uitgangspunt is dat geen ontheffing wordt verleend als 25% of meer van de doelgroep of het publiek, de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt. Bij een aanvraag om een ontheffing moet tevens een Alcoholplan worden ingediend.
In dit alcoholplan moet door de organisator en cateraar gezamenlijk worden beschreven hoe wordt voorkomen dat jongeren onder de 18 jaar, tijdens het evenement, in het bezit komen van alcohol. De ontheffing van de Alcoholwet wordt pas verleend als het alcoholplan is goedgekeurd. Ervaring voorgaande jaren Blijkt uit het toezicht en evaluatie van het evenement dat de bezoekers van het evenement toch ten minste voor 25% of meer beneden de leeftijd van 18 jaar zijn, of de bepalingen uit de Alcoholwet of de voorschriften uit de ontheffing niet, of niet voldoende, worden nageleefd, dan kan de ontheffing van de Alcoholwet het jaar erop worden geweigerd. Uitvoeringsregeling evenementen Texel De beleidsregels die gelden voor de ontheffingsmogelijkheid die artikel 35 Alcoholwet biedt, zijn opgenomen in de Uitvoeringsregeling evenementen Texel.
24/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Convenant Veilig Uitgaan In het convenant ‘Veilig Uitgaan op Texel’ wordt een pakket aan afspraken beschreven die tussen • de gemeente Texel, • Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Texel, • de Nationale Politie, eenheid Noord-Holland, Basisteam Den Helder, en • het Openbaar Ministerie Noord-Holland zijn gemaakt. Het convenant is een algemeen afsprakenkader tussen de betrokkenen bij de uitgaansproblematiek en kan naar onderwerp nader worden uitgewerkt in concrete (maatwerk)projecten. Per convenantpartner zijn de inspanningen vastgelegd. Zo staat de veiligheid van de bedrijven en hun bezoekers, geluidsoverlast, verkeersveiligheid en sociale veiligheid hoog op de agenda. Voor de gemeente Texel is het convenant onderdeel van het geïntegreerde horecabeleid; één van de pijlers in het integrale veiligheidsbeleid. Jaarlijks worden de gemaakte afspraken geëvalueerd.
25/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
6.
Educatieve activiteiten
Het meest effectief is om educatie te richten op uitstel van het eerste gebruik. Echter ook voor jongeren die al met alcohol of drugs in aanraking zijn gekomen is het van belang om goede informatie te krijgen. Onder andere vanuit In Control of Alcohol en Drugs worden diverse interventies aangeboden in de vorm van trainingen, voorlichting of advies voor horeca, sportverenigingen, maar ook voor ouders en scholen. Op de website www.incontrolinterventies.nl zijn de interventies beschreven die kunnen worden ingezet vanuit het regionale project In Control of Alcohol & Drugs. Deze interventies zijn ingedeeld per omgeving. De vijf omgevingen van de educatieve activiteiten zijn hieronder kort beschreven.
Gezin Ouders onderschatten systematisch hoeveel hun kinderen drinken. Ouders denken bovendien veelal dat het gedrag van hun puber volledig wordt bepaald door leeftijdsgenoten, terwijl ouders wel degelijk ook zelf invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kinderen (Van der Vorst, 2006). De mate van beschikbaarheid van alcohol in huis en het stellen van regels zijn geschikte instrumenten om alcoholgebruik tegen te gaan. Voor ouders is het belangrijk om voorlichting te krijgen over onderwerpen zoals uitgaan, staptijden, invloed op het alcoholgebruik en ook over eventueel drugsgebruik van het kind. Bij ouders ontbreekt vaak kennis over drugs, de gevolgen maar ook hoe zij gebruik kunnen signaleren. Vanuit het programma van de Eilandse Preventieaanpak is de Ouderbetrokkenheid/acceptatie van ouders één van de speerpunten.
Onderwijs Naast het reguliere curriculum is het ook belangrijk dat jongeren op school leren wat wel en niet verstandig is rondom alcohol- en drugsgebruik. Gedragsverandering creëren via voorlichtingsprogramma’s, enkel gericht op jongeren, blijkt lastig zo niet onmogelijk (Babor, 2010). Toch is het relevant dat jongeren geïnformeerd zijn over de risico’s van alcohol- en drugsgebruik. Niet zozeer om gedrag te beïnvloeden, maar om het gebruik te de-normaliseren en daarmee ook bij hen aan draagvlak te werken voor effectievere gedragsmaatregelen zoals handhaving en specifieke regelgeving. Een goed schoolprogramma biedt meer dan voorlichting en besteedt ook aandacht aan regels voor leerlingen en personeel met betrekking tot alcoholgebruik bij schoolfeesten, kampen, excursies en studiereizen. Voor docenten zijn er specifieke programma’s die ze helpen bij het signaleren van alcohol- en drugsgebruik.
Sportvereniging In 2017 is er een Mystery Guest onderzoek gedaan naar de alcoholverstrekking aan minderjarigen. Uit dit onderzoek bleek dat de naleving bij sportverenigingen op Texel verbeterd dient te worden. In slechts 33% van de aankooppogingen bij de sportkantines lukte het de minderjarige jongeren niet om alcohol te kopen. In 2019 was de naleving bij de sportverenigingen gestegen naar 100%, maar daarbij moet worden aangetekend dat slechts twee sportkantines waren bezocht tijdens het onderzoek. Door wisselingen in besturen en barvrijwilligers wordt blijvend ingezet op verbetering van de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol door algemene voorlichting, informatie per vereniging en voor barmedewerkers de Instructie Verantwoord Alcoholgebruik (IVA).
Openbare gelegenheden Bij de omgeving openbare gelegenheden gaat het om problemen met alcohol- en drugsgebruik door jongeren in openbare gelegenheden, zoals horecagelegenheden, winkelcentra, parken en tijdens festivals en evenementen. Voor horecapersoneel is een training die kennis en handvatten geeft voor het omgaan met alcohol- en drugsproblematiek in de horeca.
27/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Gemeente Onder de omgeving gemeente kunnen interventies gevonden worden die ambtenaren Gezondheid, OOV en Communicatie van gemeenten ondersteunen bij problemen rond alcohol- en drugsgebruik door jongeren. De gemeente kan worden ondersteund op het gebied van alcohol & drugs door het regionale projectteam In Control of Alchol & Drugs.
28/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
7.
Communicatie
Voor de preventie van drank en drugsgebruik, is naast het inzetten op interventies en handhaving, ook communicatie nodig. Communicatie draagt bij aan het vergroten van de bewustwording bij de verschillende doelgroepen betreffende hun alcohol- en drugsgebruik. De specifieke doelgroepen binnen de communicatie over alcohol- en drugsgebruik zijn de jongeren <18 jaar, jongvolwassen 18-23 jaar, ouder(s)/verzorger(s) en alcoholverstrekkers. Het bereiken van en aansluiten bij deze doelgroepen is belangrijk om het beste resultaat te behalen. Op deze manier dragen de communicatieactiviteiten bij aan het behalen van de doelstellingen die zijn opgenomen in dit Preventie en Handhavingsplan. Voor alle communicatie toegesneden op de doelgroepen wordt ingezet op drie vormen van handhavingscommunicatie: normatieve communicatie, dreigende communicatie en educatieve communicatie. Hieronder wordt uitgelegd wat hiermee wordt bedoeld.
Normatieve communicatie De normatieve communicatie omvat communicatie over de gewenste norm om geen alcohol en drugs te gebruiken onder de 18 en hierboven volgens de gezondheidsrichtlijnen (maximaal 1 glas per dag). Deze communicatie gaat om de bewustwording van de schadelijke gevolgen van alcohol en drugs en de voordelen van nuchter blijven. Dit is de eerste stap in het veranderproces. Dit gebeurt door landelijk, regionaal (Noord-Holland Noord) en lokaal (gemeentelijk) communicatie in te zetten:
Landelijk Voorbeelden van normatieve communicatie zijn de landelijke campagnes gericht op jongeren (NIX-18) en ouders (IkPas en Dranquilo). De NIX-18 campagnes verstreken de sociale norm niet roken en drink tot je 18e. De Dranquilo- en IkPas campagnes richten zich op ouders en jongvolwassen en dagen hen uit om geen alcohol te drinken en het goede voorbeeld te geven. Het effect van de landelijke campagnes wordt versterkt door hier regionaal en lokaal op aan te sluiten. Verder zijn er landelijke organisaties, zoals het Trimbos die communiceren over de invloed van alcohol- en drugsgebruik.
Regionaal In Control communiceert voor de regio Noord-Holland Noord. Dit gebeurt door middel van communicatie ondersteuningen rondom de piekmomenten van alcohol intoxicaties om jongeren en ouders bewust te maken van alcohol- en drugsgebruik. De focus hierbij is de norm en de regel (zie ook educatieve communicatie): geen alcohol en drugs tot je 18e. De NIX-18 posters zijn bijvoorbeeld ook zichtbaar in supermarkten en sportverenigingen van de regio. Daarnaast wordt de Wie ben jij? campagne ingezet rondom piekmomenten van de ambulancecijfers: om de doelgroep bewust te maken van de keuze om wel of niet alcohol te gebruiken Ook kan informatie over het bewust alcohol- en drugsgebruik van leeftijdsgenoten zorgen dat dit gedrag wordt overgenomen.
Lokaal Lokaal richt normatieve communicatie zich op de positieve gebeurtenissen in de gemeente. Bijvoorbeeld wat de burgermeesters en wethouders doen rondom evenementen en incidenten.
Dreigende communicatie Een andere vorm van communicatie is dreigende communicatie. Dit gaat over controles, sancties, uitbreiding toezichtcapaciteit en toezichthouders in uniform. Deze vorm beïnvloedt de subjectieve pakkansbeleving en kan effectief zijn als blijkt dat de regels bewust overtreden worden Dreigende communicatie gebeurt landelijk, regionaal en lokaal: 29/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Landelijk Landelijk worden wijzigingen in de wetgeving en handhaving naar voren gebracht.
Regionaal Regionaal worden de algemene uitkomsten van het nalevingsonderzoek naar voren gebracht. Daarnaast communiceert In control over good practices in Noord-Holland Noord om positieve aandacht te geven aan projecten omtrent het voldoen aan de wet en de handhaving hiervan.
Lokaal Lokaal wordt door de gemeente gecommuniceerd over de resultaten van het nalevingsonderzoek en wijzigingen in het handhavingsbeleid. Hiernaast is het goed om positief te communiceren over de bevindingen van naleving binnen de gemeente en transparant te zijn over consequenties bij niet naleven.
Educatieve communicatie Tot slot omvat de educatieve communicatie uitleg van de regels, argumenten voor deze regels en uitleg over mogelijke hulpmiddelen om na te kunnen leven. Dit is nodig als onduidelijkheid (over het belang) van de regels de naleving in de weg staat. Een voorbeeld van een regel is ‘tot 18 jaar geen alcohol en drugs’. Alleen wanneer de doelgroep kennis heeft van deze regel kan zij hiernaar handelen. Educatieve communicatie wordt landelijk, regionaal en lokaal ingezet:
Landelijk Landelijk wordt de strafbaarheid van het alcoholgebruik onder de 18 jaar naar voren gebracht. Daarnaast wordt landelijk door STAP8 gecommuniceerd over effectief gebleken alcoholbeleidsmaatregelen. De bovengenoemde NIX-18 campagne (zie normatieve communicatie) draagt bij aan het creëren van een positieve houding van de doelgroep ten aanzien van de regels van alcohol- en drugsgebruik. Deze landelijke communicatie wordt versterkt door hier regionaal en lokaal op aan te sluiten.
Regionaal Regionaal communiceert In Control over het naleven van de leeftijdsgrens van 18 jaar via de sociale media. Daarnaast staan in de digitale interventiekaart meer dan 100 inzetbare interventies ter ondersteuning van de handhaving (www.incontrolinterventies.nl).
Lokaal Lokaal kan de gemeente communiceren over acties binnen de gemeente en van rolmodellen zoals een bekende Texelse sporter, de burgemeester en of wethouders. Zij zijn belangrijke rolmodellen voor hoe alcohol- en drugsgebruik geframed wordt binnen de gemeente en vormt de perceptie rondom alcohol- en drugsgebruik. Enkele voorbeelden zijn: Bekende sporter vertelt in de media (voor een belangrijke wedstrijd/een periode) geen alcohol te drinken; de burgemeester stuurt een brief aan de ouders naar aanleiding van een overtreding van de alcohol leeftijd door hun kind of de wethouder die “alcohol-neecontracten” uitdeelt op school.
8 Stichting Alcohol Preventie
30/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
8.
Samenwerking
Uitgangspunt van dit plan is het beïnvloeden van de omgeving van de jonge drinker opdat deze meer gezonde en veilige keuzes kan maken met betrekking tot alcohol. Alcoholproblemen zijn een gemeente overstijgend probleem. De aankoop, het gebruik en de gevolgen hangen samen met vele factoren binnen en buiten de gemeentegrenzen. Jongeren zijn mobiel en drank ook. Een lokale benadering van dit probleem is alleen effectief als omliggende gemeenten deze aanpak ook delen. Daarom is naast de lokale, ook de regionale afstemming van belang. Er ligt al een regionale overeenkomst die de uitwisseling van toezichthouders mogelijk maakt. Met dit preventie en handhavingsplan wordt verder vormgegeven aan de samenwerking tussen de gemeenten en ketenpartners. Hieronder volgt een beschrijving van de belangrijkste samenwerkingspartners, regionaal en lokaal.
In Control of Alcohol & Drugs Binnen de regio Noord-Holland Noord werken de 16 gemeenten, GGD Hollands Noorden, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord samen in het programma In Control of Alcohol & Drugs om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te voorkomen en verder terug te dringen. Dit bereiken we door integraal samen te werken op het gebied van handhaving, preventie en communicatie.
Politie Vertegenwoordiging in diverse overleggen over jeugd en alcohol, informatieverstrekking over hotspots, veiligheid tijdens inspecties, jongeren vragen naar ID en eventuele samenwerking met betrekking tot de aanpak van doortappen vanuit het Wetboek van Strafrecht en openbare dronkenschap (artikel 252 resp. 453).
Gezondheidsorganisaties Partners als GGD HN, de instelling voor verslavingszorg Brijder en GGZ NHN zijn belangrijk bij uitvoering en ontwikkeling van educatieve interventies. Zij werken allemaal op Noord-Holland Noord niveau regionaal samen.
Ondernemers De horeca op Texel is goed vertegenwoordigd in Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Texel, en is daarmee een goede partner. Twee maal per jaar vindt er een Periodiek Horeca Overleg plaats met vertegenwoordigers van de Texelse horeca-ondernemers, burgemeester en politie. Daarnaast kan individueel met ondernemers contact zijn over nalevingscommunicatie, meedenken over systeemontwikkeling en training personeel/vrijwilligers.
Scholen Overleg over intern schoolbeleid en interventies.
Sport Sportstichting Texel ondersteunt sportverenigingen door middel van het Sportloket en stimuleert sport met behulp van buurtsportcoaches.
Coalitie Positieve gezondheid Een coalitie van inwoners, gemeente, zorg- en welzijnsaanbieders en andere partijen heeft de handen in 2016 inéén geslagen om te werken aan meer gezondheid voor álle Texelaars. . Inmiddels is dit de ‘Coöperatie Kern Gezond Texel’ die het programma Gezond Texel 2030 heeft geschreven. In verschillende actielijnen wordt binnen dit meerjarige programma gewerkt aan meer gezondheid, voor alle inwoners. Thema’s als preventie, bewegen, meedoen, lekker in je vel zitten, leefstijl, de juiste zorg op de juiste plaats etc. komen hierin aan bod. Er wordt nauw samengewerkt met de nog op te richten coalitie Gezond en Veilig Opgroeien die naar verwachting begin 2023 van start gaat. 31/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
9.
Evaluatie
De risicoanalyse moet ieder jaar geüpdatet worden. Dat houdt in dat de risicoanalyse bijgewerkt moet worden aan de actuele situatie. In bijlage 2 vindt u een instrument dat ons helpt bij het actualiseren van de risicoanalyse. Bij het opstellen van een jaarlijks uitvoeringsprogramma VTH wordt deze risicoanalyse uitgevoerd. De uitkomsten hiervan zijn bepalend voor bepalen van de prioriteiten in het uitvoeringsprogramma voor het toezicht op de naleving van de Alcoholwet. Elke twee jaar is informatie beschikbaar uit de Gezondheidsmonitor Jeugd van de GGD en de nalevingscijfers uit het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens. Elke vier jaar volgt een uitgebreide evaluatie op basis van beschikbaar onderzoek en input van samenwerkingspartners. Hierbij wordt zowel naar de effecten van het beleid als achterliggende verklaringen hiervoor wordt gekeken. Zo wordt vastgesteld welke beleidsinterventies goed hebben gewerkt en welke niet. Op basis hiervan kan het plan worden bijgesteld.
33/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Literatuurlijst Bava, S., Tapert, S.F., 2010. Adolescent brain development and the risk for alcohol and other drug problems. Neuropsychol. Rev. 20, 398–413. Hermens, D. F., Lagopoulos, J., Tobias-Webb, J., De Regt, T., Dore, G., Juckes, L., et al. (2013). Pathways to alcohol-induced brain impairment in young people: a review. Cortex49, 3–17. doi: 10.1016/j.cortex.2012.05.021 Holder, H. D. (1998). Alcohol and the Community: A Systems Approach to Prevention. Cambridge: Cambridge University Press. I&O research. (2017). Rapport Jongeren over middelengebruik. GGD Hollands Noorden. Jongvolwassenenmonitor 2017, 2019 en 2021. GGD Hollands Noorden. Gezondheidsatlas Noord-Holland Noord. https://gezondnhn.nl/dashboard/dashboard/genotmiddelen Nederlands Instituut voor alcoholbeleid STAP. Rapport Naleving leeftijdsgrens bij de verkoop van alcohol in de regio Noord-Holland Noord 2015, 2017, 2019. Komro, K. A., Maldonado-Molina, M. M., Tobler, A. L., Bonds, J. R. and Muller, K. E. (2007), Effects of home access and availability of alcohol on young adolescents' alcohol use. Addiction, 102: 1597–1608. doi:10.1111/j.1360-0443.2007.01941.x Koning, I.M., van den Eijnden, R.J.J.M., Engels, R.C.M.E., Verdurmen, J.E.E. & Vollebergh, W.A.M. (2011). Why target early adolescents and parents in alcohol prevention? The mediating effects of self-control, rules and attitudes about alcohol use.
Addiction, 106, (pp. 538-546) (9 p.) Peeters, M., Vollebergh, W. A. M., Wiers, R. W., & Field, M. (2014). Psychological Changes and Cognitive Impairments in Adolescent Heavy Drinkers. Alcohol and Alcoholism, 49(2), 182-186 Peeters, M., Koning, H.M., Monshouwer, K., Vollebergh, W.A.M. & Wiers, Reinout W (2016). Context effects of alcohol availability at home: Implicit alcohol associations and the prediction of adolescents' drinking behavior. Journal of Studies on Alcohol and Drugs, 77 (5), (pp. 749-756). Reynolds, R.I. (2003). Building Confidence in Our Communities. London: London Drug Policy Forum. Trimbos Instituut. (2010). Preventie van schadelijk alcoholgebruik en drugsgebruik onder jongeren. Geraadpleegd van: https://assets.trimbos.nl/docs/574ce685-d7af-409f-bb9e-71107fcd48d6.pdf Trimbos Instituut. (2016). Jaarbericht Nationale drug monitor. Geraadpleegd van https://assets.trimbos.nl/docs/3fdeab39-f34e-4aa0-97af-5dbf111c05a0.pdf Veiligheid NL. (2015). Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol, Geraadpleegd op: https://www.veiligheid.nl/.ibmmodres/domino/OpenAttachment/veiligheid/website.nsf/CC1C1B737E5260E6 C12580590042D5B5/asset/Rapport%20648%20Alcoholvergiftigingen%20en%20ongevallen%20met%20alcohol.pdf K. Smit., K. Monshouwer & L. van Leeuwen, Trimbos Instituut (2018).
Zien drinken doet drinken? De invloed van de zichtbaarheid van alcohol in de sociale omgeving op kennis, opvattingen en gebruik van alcohol door jongeren.
35/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Slotbepaling Deze nota word aangehaald als ‘Preventie en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs) 2023-2026’ en treedt in werking 8 dagen na bekendmaking. Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 14 december 2022, De griffier,
De voorzitter,
37/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Bijlage 1 - Cijfers nalevingsonderzoeken Om het jaar wordt in de Noord-Holland Noord een regionaal nalevingsonderzoek gehouden met behulp van jeugdige mysteryshoppers. In verband met de Corona maatregelen voor de horeca is er in 2021 geen nalevingsonderzoek uitgevoerd en heeft dit onderzoek voor het laatst in 2019 plaats gevonden. In totaal zijn in 2019 in de regio Noord-Holland Noord 700 verkooppunten bezocht waar een poging is gedaan alcohol te kopen. Van de 903 aankooppogingen is er 389 keer geen alcohol verkocht wat een regionaal nalevingspercentage betekent van 55,6%. Naleving per type verkooppunt Type verkooppunt
Cafetaria Horeca Slijterijen Sportkantines Supermarkten Totaal
Aantal bezochte bedrijven Texel 2015 2 20 4 6 8 40
Naleving Texel in % 2015
Naleving NHN in % in 2017
Aantal bezochte bedrijven Texel 2017
Naleving Texel in % 2017
Naleving NHN in % in 2019
Aantal bezochte bedrijven Texel 2019
Naleving Texel in % 2019
0% 30% 0% 100% 63% 32%
27% 34,5% 65,4% 40,9% 65,5% 44,6%
3 12 2 3 4 24
33,3% 50% 100% 33,3% 75% 54,2%
37,8% 60,0% 58,9% 75,4% 52,6% 55,6%
4 18 2 2 6 32
75% 61% 100% 100% 50% 65,6%
Nalevingspercentage per gemeente Gemeente Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Drechterland Enkhuizen Heerhugowaard Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Langedijk Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel
2013 33% 16% 30% 30% 10% 5% 55% 24% 24% 32% 45% 20% 27% 28% 17% 26%
2015 31% 26% 14% 36% 19% 30% 70% 18% 29% 52% 29% 37% 31% 30% 32%
2017 27,8% 33,3% 55,9% 54,5% 60,0% 81,5% 37,3% 36,4% 38,6% 45,7% 30,4% 56,7% 62,2% 66,7% 29,8% 78,6% 54,2%
2019 68,5% 59,4% 41,5% 57,6% 50,0% 9,1% 50,0% 76,9% 39,2% 63,0% 63,6% 65,6% 58,3% 46,2% 52,0% 39,1% 58,8% / 65,6% *
Kop van N.-H. Regio Alkmaar West-Friesland
24 32 20
30 35 29
43,2 37,4 56,6
51,1% 60,6% 52,4%
Totaal
26%
31%
44,6%
55,6%
* Het eerste percentage van Texel volgt uit 17 bezochte bedrijven die zijn meegenomen in het regionale onderzoek op basis van het aantal inwoners. Omdat dit een heel gering aantal is dat op het totaal aan alcoholverstrekpunten niet representatief is, is dit kleine aantal aangevuld met nog eens 15 bedrijven. De resultaten hiervan zijn niet opgenomen in het regionale overzicht. Met in totaal 32 bezochte bedrijven was de naleving op Texel in 2019 in totaal 65,6%.
Het volledige nalevingsonderzoek ‘Naleving leeftijdsgrens bij de verkoop alcohol in de regio Noord-Holland Noord 2019’ is te vinden op de website van de GGD Hollands Noorden. 39/41
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (en Drugs)
Bijlage 2 - Risicoanalyse tabel In de risicoanalyse tabel wordt voor diverse settingen aangegeven wat risico momenten en locaties zijn waar jongeren alcoholhoudende drank kunnen verkrijgen. Een overzicht van de settingen van waaruit dit kan plaatsvinden, zijn in de tabel hieronder geïnventariseerd. Setting Detailhandel
Horeca
Evenementen
Thuis/ouders
Sport
Scholen
Openbare ruimte
Risico kenmerken Aankoop door minderjarigen t.b.v. indrinken en naleving leeftijdsgrens. Naleving leeftijdsgrens en doorschenken bij dronkenschap. Naleving leeftijdsgrens en doorschenken bij dronkenschap. Ontbreken van duidelijke afspraken m.b.t. alcohol en uitgaan. Naleving leeftijdsgrens en doorschenken bij dronkenschap. Niet naleven leeftijdsgrens en ontbreken van duidelijke regels rondom alcohol tijdens excursies, schoolreizen e.d. Gebrek aan handhaving regels. Alcoholgebruik op straat door minderjarigen, openbare dronkenschap en daaraan gerelateerde overlast.
Locatie(s) Supermarkt x … Slijterij y …
Tijdstip(pen)
Café x … Café y … Evenement x…. Evenement y….
Dag en duur
N.v.t.
Voetbalver. x … Sportclub y …
Trainingen, toernooien en clubfeesten.
VO-school x … VO-school y …
Schoolfeesten en buitenschoolse activiteiten.
Plein x … Straat y …
Deze tabel wordt jaarlijks gevuld ten behoeve van het jaarlijkse handhavingsprogramma.
41/41