Bijlage 1. Perspectiefnota-2026-2029
Tekst van het document
Perspectiefnota 2026-2029
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................................................4 Bestuurlijke boodschap .........................................................................................................6 Kaders en uitgangspunten ......................................................................................................8 Tussenstand financieel perspectief 2026-2029 ..........................................................................10 Tussenstand algemene reserve .............................................................................................13 Financiële vertaling voorstellen ............................................................................................14 Voorstellen niet financieel gedekt .........................................................................................15 Nieuwe investeringen ........................................................................................................16 Vervangingsinvesteringen ....................................................................................................17 Besluit .............................................................................................................................18 Hoofdstuk 4A -> Programma's 0 - Voor en door bewoners
.............................................................19 0.1 Bestuur .....................................................................................................................20 0.2 Burgerzaken ...............................................................................................................21 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden ................................................................................22 0.4 Overhead ..................................................................................................................23 0.63 Parkeerbelasting ........................................................................................................24 0 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................25 0 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................26 Hoofdstuk 4A -> Programma's 1 - Veiligheid op orde....................................................................30 1.1 Crisisbeheersing en brandweer .........................................................................................31 1.2 Openbare orde en veiligheid ...........................................................................................32 1 Beleidsindicatoren
..........................................................................................................33 1 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................35 Hoofdstuk 4A -> Programma's 2 - Goede bereikbaarheid ..............................................................36 2.1 Verkeer en vervoer .......................................................................................................37 2.2 Parkeren ...................................................................................................................38 2.4 Economische havens en waterwegen ..................................................................................39 2.5 Openbaar vervoer ........................................................................................................40 2 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................41 2 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................42 Hoofdstuk 4A -> Programma's 3 - Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt! ............................................46 3.1 Economische ontwikkeling ..............................................................................................47 3.2 Fysieke
bedrijfsstructuur................................................................................................48 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen .................................................................................49 3.4 Economische promotie ..................................................................................................50 3 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................51 3 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................52 Hoofdstuk 4A -> Programma's 4 - Toekomst voor de jeugd ............................................................54 4.1 Openbaar basisonderwijs................................................................................................55 4.2 Onderwijshuisvesting ....................................................................................................56 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken .....................................................................................57 4 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................58 4 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................59 Hoofdstuk 4A ->
Programma's 5 - Samen beleven en bewegen .......................................................61 5.1 Sportbeleid en activering ...............................................................................................62 5.2 Sportaccommodaties .....................................................................................................63 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie .....................................................64 5.4 Musea.......................................................................................................................65 5.5 Cultureel erfgoed ........................................................................................................66 5.6 Media .......................................................................................................................67 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie ............................................................................68 5 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................69 5 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................70 Hoofdstuk 4A -> Programma's 6 - Zorg voor elkaar ......................................................................76 6.1 Samenkracht en
burgerparticipatie ...................................................................................77 6.3 Inkomensregelingen ......................................................................................................78 6.4 WSW en beschut werk ...................................................................................................79 Leer-werkbedrijf De Bolder .................................................................................................80 6.5 Arbeidsparticipatie .......................................................................................................81 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) ........................................................................................82 6.72a Jeugdhulp begeleiding ................................................................................................83 6.81a Beschermd wonen (WMO) ............................................................................................84 6 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................85 6 Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................87 4
Hoofdstuk 4A -> Programma's 7 - Volksgezondheid, duurzaam en schoon .........................................90 7.1 Volksgezondheid ..........................................................................................................91 7.2 Riolering ...................................................................................................................92 7.3 Afval ........................................................................................................................93 7.4 Milieubeheer ..............................................................................................................94 7 Beleidsindicatoren ..........................................................................................................95 7 Wat gaan we ervoor doen? (nieuwe voorstellen) ......................................................................97 Hoofdstuk 4A -> Programma's 8 - Goed wonen .........................................................................100 8.1 Ruimte en leefomgeving ...............................................................................................101 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) ........................................................................102 8.3 Wonen en bouwen ......................................................................................................103 8
Beleidsindicatoren ........................................................................................................104 8 Wat gaan we ervoor doen? ...............................................................................................105
5
Bestuurlijke boodschap Bestuurlijke boodschap Inleiding De gemeentes staan voor een steeds grotere uitdaging. Steeds meer taken vanuit het rijk moeten lokaal worden uitgevoerd, gelijktijdig verlaagt de rijksoverheid de bijdrage in het gemeentefonds. Hierin is Texel niet uniek en ondanks dat Texel, mede vanwege haar extra opbrengsten vanuit toerisme, tot op heden financieel sluitende begroting liet zien, vraagt deze landelijke ontwikkeling om een reële( r) perspectief voor de laatste begroting van deze collegeperiode. In de voorliggende concept-Perspectiefnota schetsen wij u de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen per programma voor de komende periode met de daarvoor benodigde financiën. Wij geven hierbij ook aan welke toekomstige (financiële) maatregelen wij nodig vinden om ook een meerjarig financieel gezond perspectief te laten zien. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen zijn in deze Perspectiefnota verwerkt. Het gaat dan om ontwikkelingen zoals de kostenstijging van personeel en middelen, de kostenstijging van de aanbestedingen, energie etc. Dit is niet alleen negatief, ook voordelen op de verwachte rente lasten zijn hierbij opgenomen. Voor een deel is dit gebaseerd op de septembercirculaire 2024 en de inzet van de VNG bij de CAO onderhandelingen. De tot nu toe genomen raadsbesluiten (tot en met februari 2025) zijn ook verwerkt in de Perspectiefnota.
P&C cyclus Om ook u als raad beter in staat te stellen om strategisch financieel te sturen, worden de financiële voorstellen in de basis nog maar op 3 momenten aan u als raad gepresenteerd. Het gaat hierbij om de Perspectiefnota, tussenrapportage en de Programmabegroting. Zoals afgesproken in de verbetering van de P&C cyclus wordt er eerder begonnen met het opstellen van de Perspectiefnota, tussenrapportage en Programmabegroting . Dit is gedaan om meer gewicht te geven aan de Programmarekening. De Programmarekening is het document waarbij het college verantwoording aflegt over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Realistisch begroten Bij de Perspectiefnota van 2025 is een start gemaakt met een nieuwe begrotingssystematiek om te kunnen anticiperen op de bezuinigingen van het rijk. De opbrengsten uit het gemeentefonds dalen namelijk in 2026 ten opzichte van 2025. Dit komt doordat het rijk is afgestapt van de trap-op-trap-af systematiek. Vanaf 2027 is de groei of krimp van het gemeentefonds gekoppeld aan de groei van de economie. Kapitaallasten Sinds 2015 is het verplicht om de kapitaallasten van investeringen op te nemen in de begroting. Tot die tijd werden de investeringen direct en volledig betaald vanuit de begroting.
Doordat een groot gedeelte van de investeringen over een periode van 25 of 40 jaar wordt afgeschreven, stijgen de totale kapitaallasten nog de komende 15 tot 30 jaar. We brengen nu in kaart welke stille (kapitaal)lasten aanwezig zijn in onze begroting en welke investeringen voor de toekomst nodig zijn. Dit geeft een concreet langjarig beeld en op basis daarvan kan een keuze worden gemaakt voor een kapitaallastenplafond. De groei van het gemeentefonds is namelijk niet in lijn met de investeringen die nodig zijn op het eiland. Het college wil een langjarig realistisch perspectief presenteren en haar ogen niet sluiten voor het huidige systeem van het presenteren van de kapitaallasten. Om die reden zijn de toekomstige kapitaallasten ook in beeld gebracht. Op dit moment is dit alleen mogelijk op basis van een gewogen gemiddelde per jaar, welke onder de meerjarenbegroting zijn opgevoerd voor de jaren 2027 tot en met 2029. Nader onderzoek naar stille lasten en kapitaallasten zal voor de volgende collegeperiode gereed zijn zodat er keuzes voor de langere termijn gemaakt kunnen worden. Meer aansluiten bij werkelijkheid Zoals u van het college mag verwachten is in deze Perspectiefnota een eerste opmaat gemaakt om de budgetten zorgvuldig te bekijken, om daarmee “lucht” uit de begroting te halen en beter aan te sluiten bij de werkelijkheid.
Op de budgetten van de organisatie zijn daarbij nu circa €1 miljoen aan kostenstijgingen over de afgelopen 2 jaar niet opgenomen in de meerjarenbegroting. Op deze wijze is een bezuiniging voorgesteld waarmee bij de eerdere presentatie van de begroting een langjarig sluitende begroting kan worden gepresenteerd. Goede start nieuw collegeperiode Op dit moment laat de doorrekening in het meerjarenperspectief inclusief kapitaallasten een sluitende begroting zien. Wij bieden een sluitende programmabegroting aan voor zowel het jaar 2026 als 2027 om een nieuwe raad en collegeperiode een goede start te bieden. Het college stelt daarbij wel voor om maatregelen te nemen om tot dit resultaat te komen. Namelijk het verhogen van de toeristenbelasting naar €2,55 en de 6
OZB met 10% meer dan trendmatig te laten stijgen. Het college realiseert zich dat dit afwijkt van het coalitieakkoord. Wij achten dit verantwoord omdat ondanks deze verhoging Texel nog steeds één van de laagste OZB van Nederland heeft. Wij vinden het reëel dat de lasten tussen de bezoeker, de inwoner en eigen organisatie worden verdeeld. Wij willen een volgende coalitie een financieel gezonde uitgangspositie geven. College uitvoeringsprogramma We zetten ons in om het College Uitvoeringsprogramma deze bestuursperiode af te ronden. Vanuit deze opgave is met een kritische blik gekeken naar de voorstellen voor nieuwe investeringen die zijn ingediend voor deze Perspectiefnota. Daarnaast moeten voorstellen niet alleen financieel haalbaar zijn, maar ook de uitvoeringscapaciteit moet beschikbaar zijn. De voorstellen die nu opgenomen zijn hebben onder andere betrekking op: • • • •
Het uitvoeren van het wegenbeheerplan; Verduurzamen schoolgebouwen; Uitbreidingen in de groenvoorziening bij nieuwe ontwikkelingen; Versterken en (door)ontwikkelen van de gemeentelijke organisatie; • Uitvoering en controle van wettelijke taken en verplichtingen;
Verwachtingen Voor de Programmabegroting 2026 zal er een beeld zijn van de meicirculaire en welk effect dit heeft op de meerjarenraming. Het beeld van de circulaires uit het verleden wekt de verwachting dat dit een positieve invloed heeft. Dit is mede afhankelijk van keuzes door het rijk, internationale geopolitieke ontwikkelingen en de keuzes op nationaal niveau die deze met zich meebrengen. We geven hierbij wel een winstwaarschuwing want resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst. Als college willen wij graag met u het politieke gesprek voeren hoe wij zowel inhoudelijk als ook financieel het komende jaar keuzes gaan maken gegeven het meerjarenperspectief. Het college begint vol energie aan het laatste jaar van deze collegeperiode. Bij de midterm-review hebben we laten zien dat we goed op koers liggen om de meeste onderdelen uit het collegeuitvoeringsprogramma af te ronden. We gaan volle kracht vooruit om te blijven bouwen aan het vertrouwen zodat we een sociaal en duurzaam Texel kunnen achterlaten voor een nieuwe raads- en collegeperiode.
7
Kaders en uitgangspunten Kaders en uitgangspunten In de perspectiefnota zijn de kaders en uitgangspunten opgenomen vooruitlopend op de programmabegroting 2026 – 2029 die in november 2025 wordt behandeld. In de perspectiefnota zijn de volgende kaders en uitgangspunten gehanteerd: • Inhoudelijke kaders de door de raad vastgestelde beleidskaders die zijn opgenomen per programma. Verdere uitvoering van de reeds genomen raadsbesluiten en toezeggingen aan de raad. • Financiële kaders zijn de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en daaruit volgend de financiële verordening van de gemeente Texel. In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met de indexering van de tarieven en de CAO gevolgen voor gemeenten. Indexering tarieven 2,6% op basis van Prijs bruto binnenlands product (pbbp) septembercirculaire 2024, jaarschijf 2026. Voor de verwachte CAO stijging is uitgegaan van 2% inclusief sociale lasten. In de programmabegroting 2026 wordt het percentage voor indexering aangepast op basis van de meicirculaire 2025, jaarschijf 2026. • De gemeenschappelijke regelingen worden met 7,4 % geïndexeerd. • Financieel zijn de collegebesluiten en raadsbesluiten in de perspectiefnota verwerkt tot en met februari 2025. • Lokale lasten - Bestaand beleid , De bestaande belastingen en leges zijn per soort vastgelegd in een belasting- of legesverordening.
- Beleidsuitgangspunten Het algemene uitgangspunt is dat de tarieven van de leges en heffingen kostendekkend zijn en niet meer dan trendmatig worden verhoogd. Voor het begrotingsjaar 2026 wordt conform het bestaand beleid voorgesteld de lokale lasten te indexeren met 2,6%, tenzij andere voorstellen worden gedaan. Omschrijving a.
Afvalstoffenheffing
b.
Forensenbelasting
c.
Havengelden
d.
Leges (incl. bouwvergunningen c.s.)
e.
Lijkbezorgingrechten (incl. huuropbrengsten graven)
Voorstel verhoging Gelijkblijvend percentage kostendekking als 2025
4,51%
Reguliere indexatie 2,6% Reguliere indexatie 2,6%, met uitzondering van (maximale) Rijkstarieven. Plus de uitkomsten van het onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges
Reguliere indexatie 2,6%
f.
Marktgelden
g.
OZB woningen
Reguliere indexatie 2,6% plus extra verhoging van 10%
h.
OZB niet-woningen
Reguliere indexatie 2,6% plus extra verhoging van 10%
Reguliere indexatie 2,6%
8
i.
Parkeerbelastingen
j.
Precariobelasting
k.
Reclamebelasting
l.
Reinigingsrechten voor bedrijven
m. Rioolheffing
n.
Toeristenbelasting / Watertoeristenbelasting
Vooralsnog geen voorstel tot verhoging
Reguliere indexatie 2,6%
Reguliere indexatie 2,6%
Reguliere indexatie 2,6%
Kostendekkende tarieven
€2,55 per overnachting
9
Tussenstand financieel perspectief 2026-2029 Tussenstand financieel perspectief 2026-2029 Het kabinet Rutte 4 heeft besloten tot een andere manier te komen voor de berekening van de omvang van het gemeentefonds. Voorheen steeg of daalde het gemeentefonds mee met de uitgaven van de rijksoverheid, het trap of trap af principe. Dit is vanaf 2027 gekoppeld aan de stijging of daling van de economie. Doordat het oude stelsel eindigt in 2025 is 2026 een overgangsjaar met een daling van het gemeentefonds. Omdat de taken van de gemeente omvangrijker worden en de budgetten worden gereduceerd, is het in balans brengen van het meerjarenperspectief een belangrijk uitgangspunt. Dit start bij een realistische doorberekening van alle kosten, maar er zijn ook keuzes te maken om meer opbrengsten te genereren. Vanuit die gedachten zijn de verhoging van de toeristenbelasting en gekoppeld de forensenbelasting, maar ook een stijging van de OZB van 10% bovenop de trendmatige verhoging. Doorberekening van de kapitaallasten. Jaarlijks worden de extra investeringen vastgesteld door de raad, waarbij de kapitaallasten op dat moment worden opgenomen. Vertaald in de meerjarenbegroting geeft het alleen een beeld van een stijging in het eerste jaar, terwijl elk jaar extra investeringen zijn te verwachten.
Door een inschatting van deze lasten op te nemen in het meerjarenperspectief, zie regel 17, geeft dit een veel betere prognose van het begrotingssaldo. Onderstaand een overzicht van de structurele mutaties tot en met de besluitvorming van de raad februari 2025, inclusief het meerjarige saldo van de diverse begrotingsjaren. De volledige samenvatting van de perspectiefnota 2026, inclusief onderstaande voorstellen, is opgenomen onder financiële vertaling voorstellen in deze perspectiefnota.
10
Financieel perspectief 2026-2029 Nr.
bedragen x € 1.000 2026 2027 2028
1 Begrotingsoverschot 2025
2029
2.210
224
656
501
1.289
479
297
348
911
0
0
0
4 Indexatie's
1.237
0
0
0
5 personeel en bestuur
-900
0
0
0
6 Voordeel rente leningen (incl. Mars Noord - i.v.m toerekenen omslagrente)
400
0
0
0
Autonome ontwikkelingen 2 Algemene uitkering 3 Stelpost bijtelling algemene uitkering (constante waarde meerjarig in relatie met indexering)
Reeds genomen raadsbesluiten 7 Verwerking aangenomen raadsbesluiten na besluit programmabegroting 2024 8 Leer Werk bedrijf "De Bolder", bijdrage structureel tekort
-173
25
0
0
0
-90
-434
0
Voorstellen perspectiefnota 2026 9 Perspectiefnota 2026 Voorstellen structureel
-509
18
-18
18
10 Perspectiefnota 2026 Structurele dekking voorstellen 2026
213
0
0
0
11 Perspectiefnota 2026 Structurele kapitaallasten investeringsplan 2026
-894
0
0
0
12 Trendmatige verhoging OZB, leges, rechten en huren
126
0
0
0
13 Verhoging Toeristenbelasting 2026
562
0
0
0
14 Verhoging forensenbelasting, koppeling toeristenbelasting
84
0
0
0
15 Verhogen OZB 10% extra 2026
220
0
0
0
16 Lucht uit de begroting halen
500
0
0
0
224
656
501
867
- -1.000 1.000
-1.000
Voorstellen verhogingen belastingen, leges en overige inkomsten
Actueel begrotingssaldo perspectiefnota 2026 17 Indien rekening houdend met verwachte meerjarige kapitaallasten Actueel begrotingssaldo perspectiefnota 2026 met meerjarige kapitaallasten
0
224 -344
1.499
-2.133
Toelichting 1 Het financiële vertrekpunt voor de begroting 2026 is het begrotingsoverschot van 2025. 2 Meerjarige structurele mutatie gemeentefonds voor de algemene middelen op basis van de septembercirculaire 2024. 3 Stelpost prijscompensatie 2026 gemeentefonds omdat de gemeente Texel meerjarig met constante prijzen rekent en nu al wel rekening wordt gehouden met index op uitgaven 2026. 4 Indexatie bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen volgens FUGR, subsidies en overige uitgaven. 5 Autonome kostenstijging voor personeel, geschat op een CAO van 2% plus periodieken en schaalverhogingen. 6 Rentevoordeel afgesloten leningen, vertraging uitvoerig investeringsplan/projecten en gerealiseerd rekeningresultaat. 7 Het gaat om de volgende raadsbesluiten: scholingsgelden gemeenteraadsverkiezingen (8K), regionale samenwerkingsagenda Kop van Noord Holland (-48K), Huis van Ontwikkeling (548K), meerjarenontwikkelplan brandweer (49K), huurkosten tijdelijke huisvesting Vlietkotter (2K), Co-financiering wandelnetwerk (14K), onderzoek kostendekkendheid leges (-400K). 8 Noodzakelijke bijdrage van gemeente aan het Leerwerkbedrijf de Bolder om het exploitatietekort aan te vullen op basis van de programmabegroting 2025. Wordt geactualiseerd met de programmabegroting 2016. 9 Voor de specificatie wordt verwezen naar het hoofdstuk financiële vertaling voorstellen.
10 Voor de specificatie wordt verwezen naar het hoofdstuk financiële vertaling voorstellen. 11 Voor de specificatie wordt verwezen naar het hoofdstuk investeringsplan. 12 Trendmatige verhoging op basis van de septembercirculaire 2024 van 2,6% voor de jaarschijf 2026. 13 Verhoging toeristenbelasting 2026 met € 0,15 cent per persoon per nacht (€ 2.40 naar € 2.55). 14 Een verhoging toeristenbelasting van € 0,15 cent per persoon per overnachting betekent ook een verhoging forensenbelasting.
11
Financieel perspectief 2026-2029
bedragen x € 1.000
15 Een verhoging OZB belasting van 10% boven op de trendmatige verhoging van 2,6% volgens de septembercirculaire 2024. 16 Elk jaar is budget beschikbaar om budgetten te verhogen vanwege kostenstijgingen. In de begroting zit nog lucht waardoor niet het volledige budget nodig is voor het verhogen van de budgetten. Op basis van de volledige indexering van € 900.000 wordt dit gereduceerd naar € 400.000. 17 Voor een reëel meerjarenperspectief is het belangrijk om de verwachte kapitaallasten door investeringen op het eiland inzichtelijk te maken. Gekeken is naar het gemiddelde dat de afgelopen jaren jaarlijks is toegevoegd aan extra kapitaallasten. Dat bedrag is nu meerjarig opgenomen in het meerjarenperspectief. Daarbij ligt een opdracht bij het college om meer inzicht te geven in de toekomstige investeringen en de verwachte kapitaallasten.
12
Tussenstand algemene reserve
Dit overzicht laat de algemene reserve zien waarbij het beginpunt de algemene reserve die is vastgesteld bij de programmabegroting 2025. De raads- en collegebesluiten tot en met februari 2025 zijn hierin verwerkt.
Algemene reserve Stand algemene reserve Programmabegroting 2025
4.724.197
Raad 04-09-2024 Strategische grondaankoop percelen nabij Pontweg (notariskosten onder geheimhouding tot nov'24)
-2.500
Raad 18-12-2024 2024 Nota reserves en voorzieningen 2024
154.531
Raad 18-12-2024 Uitkomsten septembercirculaire 2024
253.190
College 28-01 2025 Uitkomsten decembercirculaire 2024 (verantwoording raad via programmarekening 2024)
150.000
Raad 04/09/2024 Minnelijke beëindiging erfpacht Stappeland 2 (was onder geheimhouding tot februari 2025)
-442.000
Perspectiefnota 2026 incidentele voorstellen
-785.000
Perspectiefnota 2026 dekking incidentele voorstellen Tussenstand perspectiefnota 2026
85.000 4.137.418
Dit is ruim € 2,1 miljoen boven de ondergrens van € 2 miljoen
13
Financiële vertaling voorstellen
In onderstaande tabel zijn alle voorstellen opgenomen die een budgettair beslag leggen op het meerjarenperspectief en de algemene reserve.
Financiële vertaling perspectiefnota 2026-2029 Nr
Prog/taakveld
Voorstel
Bedragen in € Incidenteel
Structureel
1 0.1
Raadsreis
2 0.1
Gemeenteraadsverkiezingen
40.000
3 0.4
Versterken bedrijfsvoering
20.000
4 0.4
Fiscaalondersteuner
20.000
5 0.4
213a onderzoeken
30.000
6 0.4
Inzetten op raadscommunicatie
10.000
7 0.4
expertise inkoop en aanbesteding
-25.000
8 0.4
onderhoud automatisering
9 0.4
reis en verblijfkosten opleidingen Totaal Programma 0 Totaal Programma 1
1 2.1
17.500
-20.000
205.000
-15.000 -8.000
40.000
234.500
0
0
Bermverharding Laagwaarderweg en Pijpersdijk
465.000
Totaal Programma 2
465.000
0
1 3.2
Texel innovatief eiland
100.000
0
2 3.2
Vitale bestendige arbeidsmarkt
75.000
0
Totaal Programma 3
175.000
0
Totaal Programma 4
0
1 5.7
Robotmaaiers sportvelden
2 5.7
Elektrisch handgereedschap Totaal Programma 5
1 6.1 6.1
0 1.000 -5.000
0
Pilotkosten versterken sociale basis in dorpshuizen
-30.000
Uitvoeringsagenda Ouderen
30.000
-4.000
2 6.1
Subsidie Alzheimer
15.760
3 6.1
Verlagen subsidieplafond
-15.760
4 6.1
Texel gezinnen
55.000
5 6.1
Preventiebudget
-35.000
6 6.72
Regionaal expertise team Totaal programma 6
1 7.3
10.500 20.000
10.500
Achterlader uit grondstoffenplan
29.500
uit afvalstoffenheffing
-29.500
2 7.4
Uitwerking inwonersberaad
170.000
3 7.4
Duurzaam Texel
-115.000
Totaal Programma 7
0
55.000
Totaal Programma 8
0
0
700.000
296.000
TOTAAL STRUCTUREEL EN INCIDENTEEL Netto
14
Voorstellen niet financieel gedekt
Een aantal voorstellen zijn wel opgenomen maar daarvoor is nog geen bedrag opgenomen in het voorstel. In een aantal gevallen is wel een indicatie aangegeven. Bij de programmabegroting 2026 zal hier een invulling aan worden gegeven.
Voorstellen niet financieel gedekt perspectiefnota 2026-2029 Nr.
Prog/taakveld Omschrijving
1
0.1
Regionale samenwerking Kop van Noord-Holand
2
0.3
Renovatie KOTEX gebouw
3
2.1
Rommelpot (toegang Loodsmanduin)
4
4.2
De bruinvis Verduurzamen:tijdelijke HV en IKC
5
4.2
De Vliekotter Verduurzamen: tijdelijke HV n IKC
6
5.2
BCF subsidie Sportstichting Texel
7
5.4
Museumcollectie
8
5.7
Uitbreiding groen
9
6.1
Texelpas
10
8.1
Uitvoeringskosten Texelse bijdrage regionaal programmateam
11
8.1
Ontwikkelingsperspectief Texelse bijdrage regionaal programmateam
15
Nieuwe investeringen
Nieuwe voorstellen perspectiefnota 2026-2029
Bedragen in €
Nr.
Prog/taakveld Omschrijving
Bedrag excl. BTW
Exploitatie/onderhoud Afschrijving Kapitaallasten excl. BTW termijn netto investering 2026
1
2.1
Pontweg Zuid(CaliforniewegAkenbuurt)
5.200.000
40
299.000
2
2.1
Fietspaden Pontweg Noord en Zuid
625.000
40
35.938
3
2.1
Oude Kogerweg-Rozendijk
100.000
40
5.750
4
2.1
Voetpaden rehabilitatie Den Burg, De Koog, Oudeschild
310.000
40
17.825
5
2.1
Burgerhoutstraat
455.000
40
26.163
6
2.1
Trompstraat
945.000
40
54.338
7
2.1
Diek
910.000
40
52.325
8
2.1
De Vang
1.025.000
40
58.938
9
4.2
De bruinvis Verduurzamen
1.850.000
25
134.125
10
4.2
De Vliekotter Verduurzamen
1.900.000
25
137.750
11
5.2
Speeltoestellen vervangen
120.000
15
11.900
12
5.7
Aanschaf reddingsmiddelen strandbewaking
18.200
8
2.867
13
5.7
Strandbewakingsposten vervangen
650.000
15
16.115
14
5.7
vervangen Ransomes (maaimachine)
47.000
8
7.403
15
5.7
Robotmaaiers aanschaffen sportvelden
42.500
1.000
8
6.694
16
5.7
Elektrisch handgereedschap
40.000
-5.000
8
6.300
17
5.7
Brandkasten
20.000
15
1.983
18
5.7
Schilderend
330.000
40
18.975
19
7.3
Achterlader uit recycleplan
350.000
8
55.125
20
7.3
2026 woonwijk De Cocksdorp
5.000
10
663
21
7.3
2026 Woonwijk Oosterend
50.000
10
6.625
22
7.3
2026 uitb r glas en OPK Akenburg, Bernhardlaan. Mars
30.000
10
3.975
Dekking kapitaallasten beschikbaar via afvalstoffenheffing Totaal
-66.388 15.022.700
-4.000
894.389
16
Vervangingsinvesteringen
Vervangingsinvesteringen perspectiefnota 20262029
Bedragen in €
Nr.
Prog/taakveld Omschrijving
Bedrag excl. BTW
1
6.4
Aanschaf Bakkenwagen De Bolder
130.000
10
17.225
2
7.2
Kolkenzuiger vervangen
560.000
7
98.200
3
7.3
Voorbereidingskrediet Vuilniswagen ondergrondse containers
15.000
8
2.363
Totaal
705.000
Exploitatie/onderhoud Afschrijving Kapitaallasten excl. BTW termijn netto investering 2026
117.788
17
Besluit Besluit 1. De perspectiefnota 2026 vast te stellen en als basis te nemen voor de behandeling van de programmabegroting 2026. 2. Het tarief van de toeristenbelasting vast te stellen op €2,55 per overnachting voor het jaar 2026. 3. Het college opdracht te geven om in kaart te brengen wat de verwachte extra kapitaallasten zijn voor de komende 4 jaar, voor welke opgave de gemeente staat en met oplossingsrichtingen te komen.
18
Hoofdstuk 4A -> Programma's 0 - Voor en door bewoners Wat willen we bereiken? We willen al onze inwoners goed informeren en betrekken bij wat er op ons eiland speelt. Ook willen we weten hoe onze inwoners over belangrijke zaken denken. En daarnaast betrekken we de gemeenteraad vooraf bij besluiten over burgerparticipatie in belangrijke dossiers. We willen als gemeente Texel zelfstandig blijven en moeten daarom goed samenwerken met onze collega-gemeenten in Noord-Holland en op de Wadden. Gemeenten passen hun dienstverlening aan om aan de wensen van inwoners en bedrijven te voldoen. Dienstverlening is de basis maar veiligheid en privacy zijn belangrijke randvoorwaarden denk bijvoorbeeld aan het gebruik van AI. We zetten in op het aantrekken en behouden van talent, het binden en boeien van onze medewerkers, het vergroten van werkplezier en het bevorderen van een fitte, veilige en inspirerende werkomgeving. Zo kunnen we de uitdagingen voor de toekomst aan.
19
0.1 Bestuur Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Participatie & communicatie We zetten stappen in participatie en communicatie, maar de uitvoering moet beter op basis van de communicatievisie, ons burgerparticipatiebeleid en de inzet van de omgevingsmanagers. Door regelmatige evaluaties meten we het maatschappelijke doel van grotere betrokkenheid van inwoners. Belang samenwerken In de regio zijn we een betrouwbare partner en leveren we inbreng op de voor Texel belangrijke thema’s zoals het sociaal domein, gebiedsgerichte aanpak landelijk gebied en mobiliteit. De regionale samenwerking neemt de komende periode nog meer toe en heeft al voor het binnenhalen van twee Regio Deals gezorgd, te weten De Wadden en Noord-Holland-Noord. Het is duidelijk geworden dat de samenwerking in de regio Noord-Holland verbeterd moet worden. Dit werd vastgesteld door de vier colleges van B&W met de vaststelling van de bestuursopdracht ‘Versterking regionale samenwerking Kop van Noord-Holland’ op 19 november 2024. De grote maatschappelijke opgaven, zoals de beschikbaarheid van kwalitatief goede jeugdhulp, vergrijzing, nieuwkomers en asielzoekers, stikstofaanpak, circulariteit, klimaatmaatregelen, wonen en bereikbaarheid, kunnen de vier gemeenten alleen gezamenlijk aanpakken.
Door effectief en efficiënt in de regio samen te werken worden de lokale inwoners uiteindelijk beter bediend en wordt uiteindelijk de leefbaarheid in de regio Kop van NH vergroot. Voor het eerste overgangsjaar (2025) is door de gemeentesecretarissen in 2024 een besluit genomen voor een regionale werkbegroting. Hierin worden de reeds beschikbaar gestelde regionale budgetten als dekking gebruikt en wordt er zoveel mogelijk binnen de beschikbare regionale middelen gewerkt. Er is wel sprake van een tekort. Dit komt onder andere doordat de (boven) regionale opgaven de afgelopen jaren zijn gegroeid en complexer zijn geworden. Het Rijk en de provincie vragen met toenemende mate om als (sub)regio te acteren. Het tekort wordt meegenomen in lokale tussentijdse rapportages voor het jaar 2025. Voor het jaar 2026 e.v. worden de kosten voor de regionale organisatie opgenomen in de begroting die in november 2025 naar de lokale gemeenteraden gaat. Hierin zitten ook incidentele frictiekosten. De structurele extra kosten worden geschat op tenminste enkele tonnen extra per jaar per gemeente (voorstel naar rato per inwoner). Voor de gemeente Texel zal dit financieel anders uitpakken, en wellicht geen extra dekking nodig zijn bij deze verdeelsleutel. Om te starten, worden de eerste drie jaar extra frictiekosten gemaakt, voor onder andere het opstarten en inrichten van de organisatie.
In 2026 wordt er regionaal geïnvesteerd in bijvoorbeeld in personeel en een geschikte werklocatie voor de regionale medewerkers zodat zij als team kunnen functioneren. Bij voorkeur vindt dit plaats in een bestaand gemeentehuis. De kracht van de regio zal op termijn renderen in een hogere kwaliteit, betrouwbaarheid en financiële voordelen zoals bijvoorbeeld de recent toegekende procesmiddelen voor het maken van een toekomstagenda brede welvaart Kop van NN. Het gaat dus niet om een besparingsoperatie en het uitgangspunt is dat de kosten voor de baten uit zullen gaan. Investeren in een sterke regio heeft op de langere termijn inhoudelijke meerwaarde voor de lokale gemeenten en daarmee voor de inwoners. Meer duidelijkheid over de exacte, structurele extra kosten van de regionale organisatie volgt in de begroting 2026. Sluitende begroting We presenteren een sluitende begroting voor het jaar 2026, daarnaast willen we in de meerjarenbegroting ook minimaal voor het jaar 2027 een sluitende begroting presenteren. Dit is een uitdaging doordat we kiezen om de kapitaallasten van toekomstige investeringen alvast mee te nemen in de meerjarenbegroting. Dit zorgt ervoor dat niet jaarlijks een claim wordt gelegd op de programmabegroting maar alvast meerjarig vooruit wordt gekeken. We brengen deze verwachte kapitaallasten in beeld.
20
0.2 Burgerzaken Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? De Gemeentewinkel De Gemeentewinkel blijft de toegangspoort voor het eerste contact (zowel met als zonder afspraak) met onze inwoners. Direct contact kan het vertrouwen van onze inwoners vergroten en dus moeten onze interne processen hierop worden aangepast. De Gemeentewinkel heeft een belangrijke rol in het voorkomen van fraude, uitbuiting en ondermijning. Deze rol wordt steeds belangrijker, niet alleen bij reisdocumenten maar ook bij andere registraties. Sinds 2024 moet de gemeente bij adresonderzoeken ook fysiek onderzoek doen. Dit vraagt naast extra inzet en meer werk ook naar verwachting tot een taakverzwaring.
21
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Beheerplan In 2024 heeft de Raad het beheersplan gemeentelijke gebouwen vastgesteld. Een belangrijk kader hierbij is dat alle gemeentelijke gebouwen uiterlijk in 2035 van het gas moeten zijn. Dit Beheerplan gemeentelijke gebouwenbeheersplan is de basis voor de komende jaren om mee aan de slag te gaan. De Bolder Vanwege de integratie van de Bolder binnen de gemeente, wordt het gebouwenbeheer van de Bolder in 2026 onderdeel van de gemeente.
22
0.4 Overhead Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Koers Eilandkracht Het afgelopen jaar hebben we binnen de organisatie ingezet op Eilandkracht, dit komt ook terug in de campagne Texel roept je. In 2025 ligt de nadruk op de kernwaarden 'in balans', 'in verbinding' en 'in beweging' in de organisatie bekend te maken en mee te nemen in onze werkwijze zodat we werken conform deze kernwaarden de onderlinge samenwerking in de organisatie te verbeteren. In 2026 ligt de nadruk om koersvast te blijven. Binnen de organisatie zorgt dit voor hechtere samenwerking, meer rust en overzicht in processen, en een werkwijze die prioriteren en procesmatig werken centraal stelt. De inwoners, bedrijven en instellingen merken dit door een betere dienstverlening, sterkere verbinding met de samenleving en een organisatie die klaar is voor de uitdagingen en ambities van de komende jaren. Wet Open Overheid (WOO) In 2024 zijn we gestart met de aanpak van de Wet Open Overheid (WOO). Vanaf 2026 krijgt de WOO een structurele aanpak in onze organisatie op basis van de door het rijk beschikbare middelen. Strategie ICT De informatiestrategie 2025 vormt de basis voor de verdere ontwikkeling van de ICT binnen de gemeente in 2026. Voor verdere digitalisering en samenwerking volgen we initiatieven vanuit de Digitale Agenda 2020.
23
0.63 Parkeerbelasting Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Parkeren Het gebruik van apps en online betalen van de parkeertarieven blijft toenemen. Daarnaast zien we de kwetsbaarheid van onze fysieke parkeerautomaten. De komende periode moeten we afwegen of een reductie van het aantal fysieke parkeerautomaten in 2026 wenselijk is, waarbij we oog moeten houden voor bezoekers die minder digitaal vaardig zijn.
24
0 Beleidsindicatoren
Taakveld
0. Bestuur en ondersteuning
0. Bestuur en ondersteuning
0. Bestuur en ondersteuning
Indicator
Formatie
Bezetting
Apparaatkosten
Eenheid
Fte per 1.000 inwoners
Fte per 1.000 inwoners
Kosten per inwoner in €
Bron
Eigen gegevens
Eigen gegevens
Eigen begroting
Jaar
Texel
2024
12,8 fte
2025
13,71 fte
2026
↑
2024
13,14 fte
2025
12,55 fte
2026
↑
2024
€ 1.449
2025
€ 1.647
2026
=
2024
€ 1.978.136 10,62%
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting 2025
€ 2.959.707 13.73%
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
% van totale lasten (exclusief De Bolder)
Eigen begroting
2026
↓
2024
14,7%
2025
14,2%
2026
=
25
0 Wat gaan we ervoor doen? Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Inzetten op raadscommunicatie
Programma/taakveld
0.1
Motivatie
Vanaf 2026 zal elke week voor een commissievergadering een halve pagina worden ingekocht bij de Texelse Courant en Texel dit Weekend, om te vertellen over de agenda van de raad, wijzen op mogelijkheden van inspreken en invloed, maar ook bijvoorbeeld: via leuke weetjes, achtergrondartikelen en interviews het werk van de gemeenteraad dichter bij de inwoners te brengen. Bedrag
Lasten
Dekking
€ 10.000
Structureel
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Gemeenteraadsverkiezingen
Programma/taakveld
0.1
Motivatie
Het betreft o.a. kosten die volgen uit: organisatie van het Verkiezingsdebat, Kieskompas, opkomstbevordering en de kosten voor de benoemingstoets en risicoprofiel wethouders 2026-2030. Bedrag
Lasten
Dekking
€ 40.000
Incidenteel
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
Dit bedrag zal worden opgenomen in de meerjarenbegroting en komt elke 4 jaar terug in de begroting.
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Raadsreis
Programma/taakveld
0.1
26
Motivatie
De RaadsReis zal minimaal 2 keer per raadsperiode plaatsvinden, en heeft tot doel om via trainingen, gesprek en werkbezoek te werken aan deskundigheidsbevordering en teambinding. Bedrag
Lasten
Dekking
€ 17.500
Structureel per 2 jaar
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
Deze kosten worden in de meerjarenbegroting elke 2 jaar opgenomen.
Wat gaan we ervoor doen?
Voorstel
Versterken bedrijfsvoering
Programma/taakveld
0.4
Motivatie
Om de dienstverlening te verbeteren en een aantrekkelijke werkgever te blijven moeten we de bedrijfsvoering versterken. Met dit voorstel verhogen we onder andere het budget voor de opleidingen, starten we een programma om de vitaliteit van de medewerkers te verhogen en gaan we structureel aan de slag met een medewerkerstevredenheidsonderzoek.
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag
Lasten
Dekking
€ 20.000
Incidenteel
Perspectiefnota 2026-2029
€ 205.000
Structureel
Perspectiefnota 2026-2029
Voor het medewerkerstevredenheidsonderzoek wordt een systeem aangeschaft wat zorgt voor incidentele inrichtingskosten. De structurele middelen gaan over onder andere de uitvoering van het medewerkerstevredenheidsonderzoek, verhogen opleidingsbudget en de vitaliteitsonderzoek.
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Abonnement fiscaalondersteuner
27
Programma/taakveld
0.4
Motivatie
De complexiteit op het gebied van belastingen neemt toe. Daarnaast hebben we gekozen voor horizontaal toezicht met de belastingdienst en is het belangrijk om expertise op het gebied van belastingen te kunnen inschakelen. Het betreft het inschakelen van advies bij belastingvraagstukken bij een externe fiscaal adviseur. Bedrag
Lasten
Dekking
€ 20.000
Structureel
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
213a onderzoeken
Programma/taakveld
0.4
Motivatie
Het college doet onderzoek naar de doelmatigheid conform de gemeentewet artikel 213a. Hiervoor was in de programmabegroting geen geld voor opgenomen. Het college vindt het belangrijk om jaarlijks zo'n onderzoek uit te voeren en hiervoor middelen te begroten. Bedrag
Lasten
Dekking
€ 30.000
Structureel
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Expertise inkoop en aanbesteding
Programma/taakveld
0.4
Motivatie
Door de komst van een inkoop- en aanbestedingsadviseur is de inzet van externe expertise op het gebied van reguliere inkoopen aanbesteding niet meer nodig. Deze middelen kunnen vrijvallen.
Financieel
Bedrag
Lasten
Dekking
28
- € 25.000
Structureel
Perspectiefnota 2026-2029
Toelichting financieel
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Onderhoud automatisering
Programma/taakveld
0.4
Motivatie
Kritisch is gekeken naar de budgetten voor het onderhoud op het gebied van automatisering. Gebleken is dat structureel € 15.000 kan vrijvallen en incidenteel € 20.000.
Financieel
Bedrag
Lasten
- € 15.000
Structureel
- € 20.000
Incidenteel
Dekking Perspectiefnota 2026-2029
Toelichting financieel
Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Reis en verblijfskosten opleidingen
Programma/taakveld
0.4
Motivatie
Op het budget reis en verblijfkosten opleiding kan structureel € 8.000 worden ingeleverd. Bedrag
Lasten
Dekking
- € 8.000
Structureel
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
29
Hoofdstuk 4A -> Programma's 1 - Veiligheid op orde Wat willen we bereiken? We streven naar een veilige en leefbare omgeving voor alle inwoners en bezoekers. Dit houdt in dat iedereen veilig moet kunnen wonen, werken, verblijven en ondernemen, met een sterk gevoel van veiligheid. De kern van het beleid richt zich op het handhaven van de openbare orde, bescherming tegen criminaliteit, overlast en calamiteiten en het naleven van wet- en regelgeving. Daarnaast nemen wij proactieve maatregelen om criminaliteit en ongevallen te voorkomen. Onze visie benadrukt integrale samenwerking, waarbij verschillende instanties en belanghebbenden gezamenlijk bijdragen aan een veilige en veerkrachtige gemeenschap. Hierbij staat een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor veiligheid centraal. Daarnaast is het cruciaal om flexibiliteit te waarborgen zodra zich een (langdurige) crisis voordoet, aangezien dit aanzienlijk veel aandacht en capaciteit van de organisatie en haar partners vereist.
30
1.1 Crisisbeheersing en brandweer Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Voorbereiden en respons We bereiden ons effectief voor op rampen, crises en noodsituaties met als doel de schade zo beperkt mogelijk te houden en adequate hulp en ondersteuning te bieden aan getroffenen. Samenwerken Via samenwerking met diverse overheidsinstanties, hulpdiensten en de Texelse gemeenschap streven we naar een veerkrachtige en goed voorbereide gemeente, die in staat is om snel en adequaat te handelen bij calamiteiten.
31
1.2 Openbare orde en veiligheid Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? We willen een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners en bezoekers creëren, bevorderen en behouden. Door onder meer het waarborgen van de openbare orde, het voorkomen en beperken van criminaliteit en overlast, en het handhaven van wetten en verordeningen. Via samenwerking met relevante partners en het ontwikkelen van passend beleid streven we naar een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
32
1 Beleidsindicatoren
Taakveld
1. Veiligheid
1. Veiligheid
1. Veiligheid
1. Veiligheid
Indicator
Verwijzingen Halt
Winkeldiefstallen
Gewelds- en seksuele misdrijven
Diefstal/inbraak uit woning
Eenheid
Aantal per 1.000 jongeren
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Bron
Stichting Halt
CBS
CBS
Jaar
Texel
Nederland
2018
10
12
2019
15
13
2020
14
11
2022
15
8
2023
10
9
2024
n.n.b.
n.n.b.
2018
0,4
2,5
2019
0,4
2,3
2020
0,4
2,0
2021
0,7
1,8
2022
0,7
2,3
2023
0,4
2,5
2024
0,6
2,2
2018
5,5
4,8
2019
2,2
4,9
2020
3,7
4,6
2021
2,6
4,4
2022
4,4
4,6
2023
2,5
4,3
2024
3,6
4,3
2018
0,4
2,5
2019
0,4
2,3
2020
0
1,8
2021
0,4
1,4
CBS
33
1. Veiligheid
Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
2022
0,4
1,4
2023
0,4
1,3
2024
1,1
1,2
2018
4
5,4
2019
7
5,9
2020
4,4
6,3
2021
8,1
6,1
2022
5,5
6,0
2023
5
5,8
2024
5,8
5,7
34
1 Wat gaan we ervoor doen?
35
Hoofdstuk 4A -> Programma's 2 - Goede bereikbaarheid Wat willen we bereiken? Wij streven naar een duurzaam en efficiënt mobiliteitsbeleid op Texel, waarbij het toeristisch autogebruik aanzienlijk wordt verminderd. Hierdoor willen we het gebruik van fossiele brandstoffen terugdringen en de leefbaarheid op het eiland verbeteren. Minder autoverkeer betekent ook minder irritatie door het zoeken naar parkeerplaatsen, vooral in de bebouwde kom. Daarnaast onderzoeken we of het verbeteren van het openbaar vervoer een passende oplossing is om het autogebruik verder te verminderen. We willen Texel positioneren als een fietsvriendelijk eiland, waar fietsen niet alleen veilig, maar ook de eerste keuze voor toeristen is. Het vervoer naar en van Texel per boot moet soepel en efficiënt blijven verlopen. Ook willen we dat horecabezoekers na sluitingstijd op een praktische en veilige manier naar huis kunnen reizen.
36
2.1 Verkeer en vervoer Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? De geactualiseerde Mobiliteitsvisie is in concept gereed. Hierin worden een groot aantal zaken opgenomen waaronder het terugdringen van toeristisch autogebruik. Om verkeersonveilige situaties te verbeteren en overlast voor omwonenden te verminderen wordt er gekeken naar mogelijkheden om vrachtverkeer gericht te routeren. (Voorbeeld is Oudeschild/Barentzstraat waar in overleg met logistieke sector en omwonenden naar de haalbaarheid van verbetermogelijkheden gekeken) Naast het vastgestelde Wegenbeheerplan geeft het Jaarplan Openbare Ruimte-2025 inzicht in de Wegenprojecten die we op gaan pakken. Voortvloeiend uit de inmiddels met succes uitgevoerde verbreding van fietspaden, wordt aan de Rozendijk (als onderdeel van een groter project ten bate van vervangen riool en herinrichten van de weg) een verbreding van het gedateerde fietspad gerealiseerd. Om zwerfaval te bestrijden worden oude bakken op straat vervangen voor een ander type en daarnaast plaatsen we op veel bezochte plekken extra bakken.
37
2.2 Parkeren Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Fietsparkeren Ten bate van het fietsparkeren verbeteren we de situatie op bestaande locaties (Voorbeeld is het RAB-terrein in Oudeschild) Daarnaast liggen er kleinschalige mogelijkheden om fietsparkeren nabij de dorpskern van Den Burg te verbeteren (Voorbeeld daarvan is de grondaankoop aan Achterom, naast Action) . Strandslagen Afgelopen jaar zijn we gestart met de pilot: ophogen van de parkeerplaatsen van twee strandslagen, namelijk Paal 12 en Paal 15. Vooral de beschikbaarheid van het parkeerterrein van Paal 12 had te lijden onder ernstige wateroverlast, en de ophoging in combinatie met een herinrichting levert een enorme verbetering op. We willen hierop in 2026 bij minimaal één strandslag een vervolg aan geven. Parkeren Nieuwe regels voor het parkeren bij B&B’s zijn opgenomen in het paraplubestemmingsplan verblijfsrecreatie. Bij het herinrichten van het maaiveld kijken we naar het verbeteren of uitbreiden van parkeergelegenheid voor minder validen. Zoals op het parkeerterrein nabij het Kogerstrand.
38
2.4 Economische havens en waterwegen Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Haven Oudeschild In 2024 is aan de gemeenteraad geadviseerd om de exploitatievorm van de haven te wijzigen in samenwerking met de werkgroep haven. Om dit uit te werken is een kwartiermaker aangesteld die in samenwerking met belanghebbenden en de werkgroep voor de zomer van 2025 een voorstel voor de gemeenteraad geeft. TESO Samen met TESO, provincie, Rijkswaterstaat en Gemeente Den Helder voeren we gesprekken over een soepel en betrouwbaar vervoer van en naar Texel.
39
2.5 Openbaar vervoer Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? De bus op de tussenboot is teruggekomen, en ook het gebruik van de OV-pas in de bus op Texel is weer mogelijk. Er is een gratis buskaartje voor kinderen gekomen. Ook zijn we gestart met een pilot voor veilig nachtvervoer tussen de dorpen.
40
2 Beleidsindicatoren
Taakveld
Indicator
Eenheid
Bron
Jaar
Texel
Nederland
n.v.t.
41
2 Wat gaan we ervoor doen? Wat gaan we ervoor doen? Voorstel
Bermverharding Laagwaalderweg en Pijpersdijk
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Grasbetontegels aanleggen naast geasfalteerde/gerehabiliteerde buitenwegen: Laagwaalderweg alleen bermverharding en Pijpersdijk in combinatie met een nieuwe asfaltdeklaag. Bedrag
Lasten
Dekking
€ 465.000
Incidenteel
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel
Toelichting financieel
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Pontweg Zuid (Californieweg-Akenbuurt)
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Asfaltconstructie vervangen, kruispunten verkeersveilig herinrichten.
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 5.200.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Fietspaden Pontweg Noord en Zuid
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Tegelijkertijd met rehabilitatie Pontweg worden ook de fietspaden vernieuwd en verkeersveiliger gemaakt.
42
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 625.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Oude Kogerweg-Rozendijk
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Asfaltconstructie vervangen, verkeersveiliger inrichting
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 100.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Voetpaden rehabilitatie Den Burg, De Koog, Oudeschild
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Het opnieuw inrichten van diverse voetpaden.
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 310.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Burgerhoutstraat
43
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Herinrichten van de straat met nieuwe materialen na rioleringswerkzaamheden
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 455.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Trompstraat
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Herinrichten met nieuwe materialen niet gerioleerde deel van de straat
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 945.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Diek
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Herinrichten straat met nieuwe materialen (groen, verharding, verkeer)
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 910.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
44
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
De Vang
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Rehabilitatie.
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
€ 1.025.000
Perspectiefnota 2026-2029
De afschrijftermijn is 40 jaar
Wat gaan we ervoor doen? Investeringsvoorstel
Rommelpot (toegang Loodsmansduin)
Programma/taakveld
2.1
Motivatie
Herinrichting.
Financieel
Toelichting financieel
Bedrag investering (excl. BTW)
Dekking
PM
Perspectiefnota 2026-2029
De omvang van de uitvoering en daarmee de impact op de benodigde middelen is afhankelijk van nog onbekende ontwikkelingen in de toekomst. De afhankelijkheid van externe partijen is groot. En daarmee de onzekerheid over te verwachten invuling. Daarom is er voor nu nog geen bedrag aan gekoppeld.
45
Hoofdstuk 4A -> Programma's 3 - Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt! Doelstellingen Wat willen we bereiken? We blijven inzetten op een veerkrachtige economie. De samenwerkingen met gemeenten, bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld op de andere Waddeneilanden en in de Kop van Noord-Holland, en zelfs regionaal in Noord-Holland-Noord, is hierbij van groot belang. We doen lokaal wat kan en regionaal wat moet. Een bestendige arbeidsmarkt is van belang voor een stabiele, toekomstgerichte economie. We faciliteren hierin enerzijds via het Huis van Ontwikkeling, anderzijds door samenwerkingsverbanden (met o.a. het bedrijfsleven en onderwijssector) financieel te ondersteunen. De ambitie voor recreatie en toerisme blijft om waarde toe te voegen aan de Texelse samenleving, ons te onderscheiden van andere bestemmingen en om balans te creëren tussen de toeristische ontwikkelingen, draagkracht van natuur en landschap en draagvlak bij de inwoners. De andere pijlers, agricultuur, visserij, zorg, dienstverlening, retail en ambachten, zijn voor een stabiele en toekomstgerichte economie ook van groot belang. Bij alle economische pijlers zetten we in op innovatie en transitiekracht en blijven we faciliteren, zodat nieuwe economieën mogelijk worden. We willen aantrekkelijk blijven voor onze inwoners, bezoekers en ondernemers.
Toeristische ontwikkelingen, draagkracht van het Texelse landschap en draagvlak onder de inwoners zijn in balans. Boeren leveren een belangrijke bijdrage aan het onderhoud van ons landschap. Vissers zijn onderdeel van de bedrijvigheid in de haven en zijn een belangrijk onderdeel van onze Texelse cultuurhistorische identiteit. Wij respecteren bestaande afspraken en willen ook op de langere termijn zoveel mogelijk regie houden op Texel en maken inzichtelijk wat dat vraagt van de gemeente, ondernemers en inwoners van Texel . Een goede balans tussen ecologie en economie, tussen natuur, landschap en landbouw is belangrijk.
46
3.1 Economische ontwikkeling Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Samenwerking We werken intensief samen met de samenwerkingsverbanden Samen op Kop (Kop van Noord-Holland) en Waddeneilanden op behoud en versterking van de economie. We ondersteunen onze Texelse boeren met een goede balans tussen ecologie en economie en hebben goed contact met de agrarische sector. TTP Het Toeristisch Toekomstplan Texel (TTP) wordt verder uitgewerkt via de Tweede uitvoeringsagenda TTP 20252027 met als doel het beheersbaar houden van toerisme en recreatie voor nu en in de toekomst. In de Tweede uitvoeringsagenda werken we aan het inzetten op gastvrij en toekomstbestendig ondernemerschap, onderzoek naar bewonersprofijt, invoeren nachtregister, Daarnaast werken we aan een goed stelsel van objectieve balansindicatoren waarmee we de toeristisch-recreatieve balans monitoren, en indien nodig, tijdig bij kunnen sturen als de druk op ecologie en/of leefbaarheid te groot wordt. Hierin werken we samen met VVV Texel en KADOTexel en sluiten daarmee aan bij de landelijke datamonitoring. De aanbesteding van de vervanging van damwanden, steigers en dukdalven in de haven is gestart. De uitvoering vindt in 2025 plaats. Het reguliere geplande onderhoud aan de haven wordt uitgevoerd, zoals baggerwerken.
Participatie We werken aan een toekomstmodel voor Leer-werkbedrijf De Bolder: er is gekozen om De Bolder verder te ontwikkelen en te behouden binnen de organisatie van de gemeente Texel. Om de organisaties van De Bolder en de gemeente samen te laten vloeien, hebben we een procesbegeleider aangesteld. Het onderdeel participatie vanuit het gemeentelijk sociaal team, is samengevoegd met de trajectcoaches van De Bolder in het nieuw gestarte Huis van Ontwikkeling. In 2026 blijven we samenwerken met andere organisatie die ook gericht zijn op het begeleiden van inwoners naar werk en/of vrijwilligerswerk. Innovatie Met het budget Ondersteuning Innovatie projecten, kunnen we maatschappelijke vraagstukken die collectief opgepakt worden, financieel ondersteunen. Het gaat dan vaak om project waar we als gemeente niet direct met menskracht kunnen faciliteren, maar wel financieel kunnen ondersteunen.
47
3.2 Fysieke bedrijfsstructuur Doelstellingen Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Retailsector & ambulante handel We faciliteren via de ruimtelijke ordening in voldoende ruimte voor bedrijvigheid, want alleen dan blijven we ons ontwikkelen. De uitvoering van bedrijventerrein Oudeschild is gestart. De ruimtelijke ordeningsregels van de retailsector, maatschappelijke voorzieningen en kantoren zijn zodanig flexibel dat we functies desgewenst kunnen omzetten. De retailsector is economisch en maatschappelijk belangrijk voor inwoners, bedrijven en gasten. De centra blijven hierdoor aantrekkelijk en levensvatbaar. Wel is het noodzakelijk dat ze compact, compleet en comfortabel zijn. Het standplaatsenbeleid zal hierop worden afgestemd. We streven om ook het marktbeleid te actualiseren. We hebben stappen gezet in het actualiseren van het standplaatsenbeleid om meer beleving in de centra te creëren en om ondernemers in de ambulante handel tegemoet te komen in toekomstbestendig beleid. Landbouw & natuur Samen met de Texelse boeren en natuurbeheerders hebben we overlegd over het toekomstbestendig houden van de landbouwsector en het behalen van natuurdoelen met name op de Hogeberg.
48
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat willen wij bereiken? Waar hebben wij al op ingezet en zetten we door? Inkoop- en aanbestedingsbeleid Ons inkoop- en aanbestedingsbeleid biedt kansen voor de lokale economie. Het gemeentelijke bedrijvenloket biedt hulp aan ondernemers voor het aangaan van gemeentelijke opdrachten. Arbeidsmarkt Samen met anderen zetten we in op een bestendige arbeidsmarkt. We investeren in jongeren en maken het aantrekkelijk om op Texel te komen werken. Daarnaast is het belangrijk dat beroepsopleidingen beter aansluiten op de arbeidsmarkt en investeren in een vitale arbeidsmarkt. Op Texel wordt heel veel samengewerkt, zo ook tussen onderwijs, ondernemers en overheid. Al enige jaren zijn de krachten gebundeld om actief de arbeidsmarktproblematiek op te lossen. In het coalitieprogramma is aangegeven dat wij een ondersteunende en/of faciliterende rol hierin willen vervullen. Dat kunnen we financieel door initiatieven vanuit het maatschappelijk veld, die gericht zijn op het vinden van oplossingen, te ondersteunen. Samenwerking We ondersteunen de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven door bijvoorbeeld het uitvoeren van het project ‘Eiland geschoold’ uit de regiodeal De Waddeneilanden.