Document · PDF

Bijlage 1. Het programma Stedelijk Water en Riool 2023-2027 - geanonimiseerd

Raadsvergadering 14 december 2022, gemeente TexelBij agendapunt: Vaststellen Programma Stedelijk Water en Riolering31.917 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Werkveld

Operationeel beheer

Gezamenlijke activiteiten

Actualiseren gezamenlijk bestek reinigen en inspecteren Actualiseren gezamenlijk bestek relinen Afspraken maken over calamiteitensituaties

€30.000

•

In beeld brengen consequenties tot uitvoer brengen bestuurlijke doelen (Oprichten) werkgroepen lozingen en kennisdeling Bijdragen aan traject indirecte lozingen Evalueren en actualiseren afvalwaterakkoorden Opstellen blauwdruk hemelwaterverordening Juridische verankering (Omgevingswet) Afwegingskader relinen/vervangen/afkoppelen Restant SSW’s begeleiding Actualiseren programma water en riolering

289

€ 205.000

Zie “gezamenlijke medewerkers”

n.v.t

Assetmanagement • •

Onderzoek / planvorming

Kennismanagement

Inschatting gezamenlijke kosten planperiode

• • •

• • • • • • • •

Beleid

Tijdsbesteding regio planperiode [dagen]

Continueren aanstelling gegevensbeheerder GWSW/PDOK

• • •

Onderzoek naar acceptatiegrens kapitaalvernietiging Opstellen meet- en monitoringsplan, excl. uitvoering Visievorming en verkennen optimalisatiemogelijkheden in de afvalwaterketen (in balans brengen/ knelpunten ‘nieuwe’ stoffen)

€ 60.000

• •

Continueren branchestandaard riolering Nieuwe onderwerpen: – Omgevingswet – Klimaatadaptatie – Circulariteit – Risicogestuurd beheer – Effectief gebruik GIS – Cyber security – Ruimte bieden voor stages/traineeships/organiseren workshops

300

€ 75.000

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

• •

Communicatieplatform Goed gebruik van de riolering (continueren aansluiting op Watzr campagne)

n.v.t.

Samenwerking

• •

BAW monitor Bijdrage Noordkop aan samenwerking Noorderkwartier

€60.500

Optimalisatie zuiveringskringen

• •

Restant Zuiveringskring optimaliseren, 2021-2022 Projecten zuiveringskringen 2023-2027

560

€315.000

Personele middelen

• •

Gezamenlijke medewerkers (3 fte) Inhuur programmamanager

Communicatie

€2.000.000

Totaal planperiode 2023-2027

1325

€ 2.745.500

Totaal per jaar in periode 2023-2027

265

€ 549.100

Kostenverdeling gezamenlijke activiteiten per organisatie en per jaar Planperiode

Per jaar

Projectmanagement + ondersteuning

€

500.000

€

Bijdrage Noorderkwartier

€

45.500

Projecten UVP

€

600.000

Project- en proceskosten

Den Helder 24,5%

verdeelsleutel

100.000

€

9.100

€

120.000

€ 1.145.500

€

2.230

€

29.400

229.100

€

56.130

€

100.000

€

20.000

€

1.911

€

25.200

€

48.111

7.000

€

100.000

€

20.000

€

7.000

€

1.593

€

21.000

€

40.093

6.000

€

6.000

€ 1.500.000

€

300.000

€

75.000

€

subtotaal

€ 1.500.000

€

300.000

€

75.000

TOTAAL

€ 2.745.500

€

549.100

€

138.130

Personele middelen

30,0%

7.000

€

637

€

2.730

€

8.400

€

36.000

€

16.037

€

68.730

5.000

€

2.000

€

5.000

€

2.000

75.000

€

75.000

€

75.000

€

75.000

€

75.000

€

75.000

€

129.111

€

120.093

€

93.037

€

68.730

30%

25%

Gezamenlijke medewerkers (3 fte)

HHNK

7,0%

17.500

35% subtotaal

Texel

17,5%

21.000

Projecten gemeenten Projectkosten SSW en RGB

Schagen

21,0%

24.500

subtotaal

Hollandskroon

25%

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

30.000

10%

25%

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

Middelen

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Beeld van de huidige gemeentelijke situatie

Om de goede dingen goed te kunnen doen is inzicht in de ontwikkeling van het te beheren areaal, de toestand van de objecten en het functioneren van het systeem nodig. Dit hoofdstuk geeft een indruk hoe we ervoor staan.

6.1

Kenmerken stedelijk watersysteem

Voor het inzamelen en transporteren van het vrijkomende afval- en regenwater beschikken we als gemeente Texel over een rioolstelsel met een totale lengte van 162 km aan vrijvervalriolering en 24 hoofdgemalen. Om ervoor te zorgen dat tijdens extreme neerslag geen wateroverlast optreedt, is het rioolstelsel voorzien van riooloverstorten en hemelwaterlozingspunten. Speciale rioolvoorzieningen (HWA buffers) beperken de vuiluitworp van de riolering naar het oppervlaktewatersysteem. Het afvalwater in het buitengebied wordt ingezameld d.m.v. 312 pompunits en verpompt via 116 km aan drukriolering. Al dit afvalwater wordt gezuiverd op de rioolwaterzuiveringsinrichting Evertsekoog. In Tabel 3 hebben we de belangrijkste kenmerken van het stedelijk watersysteem in onze gemeente weergegeven. In Bijlage E is een overzicht van de lozingspunten opgenomen. Tabel 3 - overzicht voorzieningen stedelijk watersysteem Texel

Systeem

Type

Omvang

Eenheid

Gemengd

38,5

Vuilwaterafvoer (VWA)

63,9

Hemelwaterafvoer (HWA)

56,3

Overig

3,1

Drukriolering

115,6

Persleidingen

Hoofdgemalen

Drukriolering (pompunits)

312

Waarvan dubbelpomps minigemaal

Externe nooduitlaten

HWA-uitlaten

190

Infiltratievoorzieningen (wadi’s)

HWA buffers

6.000

Drainage transport (DT) riolering

1,3

IBA’s eigendom gemeente

Vrijvervalriolering

Kolken

Particulier/gemeentelijk

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

6.2

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Kwaliteitstoestand

In de periode t/m 2021 is 95% van het totale areaal vrijvervalriolering geïnspecteerd. Jaarlijks wordt ongeveer 10% van het vrijvervalrioolstelsel gereinigd en geïnspecteerd. Op die manier houden we een goed beeld van de toestand van het rioolstelsel en kunnen we de vervangingsplanning riolering voor de komende 10 jaar baseren op inspectieresultaten en actuele knelpunten. De kwaliteit van de riolering wordt door bepaalde toestandsaspecten gemeten en vervolgens getoetst aan twee maatstaven, namelijk de waarschuwingsmaatstaf en de ingrijpmaatstaf. Wanneer de kwaliteit onder een bepaalde norm komt (waarschuwingsmaatstaf) dan weten we het riool in de gaten moeten houden. In het geval de kwaliteit niet meer voldoet aan de ingrijpmaatstaf dan is renovatie of vervanging noodzakelijk. Wanneer een rioolbuis in aanmerking komt voor dit laatste, wordt nagegaan of de kwaliteit op enkele locaties slecht is, of over de gehele lengte van de buis. Aan de hand van deze beoordelingen brengen we de benodigde rioolreparaties en rioolvervangingen in beeld en stellen we zo nodig de vervangingsplanning bij. Uit inspecties kunnen we ook opmaken dat een deel van de duikers aan vervanging toe is. Tabel 4 - Leeftijdsopbouw rioleringssysteem Texel

Leeftijdsklasse

<1930 1930-1940 1940-1950 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000 2000-2010 2010-heden Totaal

Gemengde riolering* 4,5 0,7 0 0 0,9 16,2 9,6 5,8 1,3 2,2 41

Mechanische riolering 0 0 0 0 0,5 1,6 15,0 17,9 68 12 115

Vuilwater riolering

Hemelwater riolering**

4,2 0 0 0 1,1 10,7 15,3 7,4 17,8 7,8 64

8,7 0 0 0 0,3 5,8 8,5 5,5 17,3 11,5 58

Totaal

17,4 0,7 0 0 2,8 34,3 48,4 36,6 104,4 33,5 278

*) Leidingen met een onbekend stelseltype zijn bij gemengde riolering opgeteld. **) Drainage is meegenomen bij hemelwaterriolering.

In de periode 2000 tot en met 2010 hebben we relatief veel riolering aangelegd, voornamelijk mechanische riolering. Dit hangt samen met een subsidieregeling vanuit het rijk, die in deze periode werd verstrekt om het buitengebied te voorzien van riool. De dorpen op Texel zijn voor het overgrote deel voorzien van gescheiden riolering. Hierbij is voornamelijk de openbare verharding afgekoppeld. Het aantal kilometer gemengde riolering geeft enigszins een vertekend beeld. In veel gevallen is er in de loop der jaren een hemelwaterriool naast gelegd, maar doordat particuliere verharding niet is afgekoppeld blijft het vuilwaterriool als gemengd riool in het beheersysteem staan. Voor het cyclisch reinigen en inspecteren is de riolering geografisch opgedeeld in tien delen, waarbij de grootte is gebaseerd op een evenredig aantal kilometer per gebied. Op deze manier verdelen we de kosten voor het reinigen en inspecteren van de riolering zoveel mogelijk gelijkmatig over de jaren.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

6.3

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Terugblik afgelopen planperiode

In deze paragraaf blikken we op basis van een evaluatie en interviews met de afdelingen beleid/beheer en financiën op de afgelopen planperiode. In het GRP 2018-2022 hebben we als gemeente Texel de volgende speerpunten geformuleerd: 1. Het beschermen van de volksgezondheid; 2. Het garanderen van droge voeten; 3. Het beschermen van de bodem en het oppervlaktewater. Terugkijkend naar de afgelopen planperiode dan kunnen we stellen dat we nog steeds goed de controle hebben met betrekking tot de staat en het functioneren van het rioleringssysteem en het behalen van de doelen. Om de koers te kunnen bijstellen of de aandacht te verleggen blikken we terug op de afgelopen planperiode. Het resultaat van de evaluatie van het operationeel beheer is opgenomen in Bijlage D. Samengevat ontstaat het volgende beeld: Zorgplicht stedelijk afvalwater Foutieve aansluitingen van hemelwater op vuilwaterriolering kunnen zorgen voor overlast situaties. Het is wenselijk om deze eraf te halen. Met het oog op nieuwe ontwikkelingen, zoals zelfvoorzienende eco-dorpen, bieden we de mogelijkheid om op het riool aan te sluiten, maar inwoners mogen ook experimenteren. Gelet op de volksgezondheid dienen voorzieningen te voldoen aan bepaalde eisen en goed te worden beheerd.

Vanuit het hoogheemraadschap is nieuw beleid in ontwikkeling ten aanzien van grote lozingen in het buitengebied, in het bijzonder als het gaat om groepsverblijven. De aanleg van IBA’s zal daar niet langer vanzelfsprekend zijn. Het hoogheemraadschap streeft ernaar de nieuwe beleidsuitgangspunten op te nemen in zijn waterschapsverordening (Keur). De Omgevingsdienst heeft de taak om de vetvangers van restaurants en de lozingen van bronbemalingen te controleren. Dit gebeurt echter laagfrequent en volgens de horecaondernemers soms te gehaast. Dit is een verbeterpunt. Zorgplicht hemelwater De dorpen op Texel zijn voor het overgrote deel voorzien van een gescheiden rioolstelsel. Hierbij is voornamelijk de openbare verharding afgekoppeld. De particuliere verharding die grenst aan het (afgekoppelde) openbaar gebied zit vaak nog op het vuilwaterriool. Het vuilwaterriool blijft dan als gemengd in het beheersysteem staan. In stedelijk gebied is de verhouding openbare- en particuliere grond zo’n 40%-60%. De gemeentelijke zorgplicht houdt in de basis echter op bij grenzen van het openbaar gebied. Met een relatief kleine investering op niet-openbaar gebied valt echter veel winst te behalen, omdat daarmee minder ‘schoon’ hemelwater naar de zuivering gaat en er minder overlast is vanuit het vuilwaterriool. Dit gaan we in aankomende planperiode verder vormgeven.

Als gemeente hebben we een Systeem-overzicht Stedelijk Water (SSW) laten opstellen. In het SSW worden riolering en oppervlakte water in een rekenmodel gekoppeld en hydraulisch getoetst aan de te hanteren beschermingsniveaus en de praktijk. In dit plan houden we rekening met de benodigde verbetermaatregelen. In gebieden met veel zandgronden is het eenvoudig om water te infiltreren, maar in andere gebieden ligt dat anders. Om deze reden geven we gebiedsgewijs invulling aan de trits vertragenbergen-afvoeren.

Figuur 7 - Wateroverlast Ploosstraat (jaar?)

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Zorgplicht grondwater In de afgelopen planperiode hebben we nauwelijks grondwateroverlastproblemen ervaren. Voor de zoetwatervoorziening zijn we op ons eiland volledig afhankelijk van regenwater en de drinkwaterleiding met het vaste land. Door regenwater te infiltreren kunnen we verzilting tegengaan, maar dit geeft ook een risico op grondwateroverlast. Dit is een afweging die we gebiedspecifiek maken. Verduurzaming en bedrijfsvoering De afgelopen periode hebben we onderzocht wat de mogelijkheden zijn om de bedrijfsvoering te verduurzamen. Zo is onderzoek gedaan naar het verder verbeteren van de energie efficiëntie, zoals frequentie regelaars en voeden vanuit zonnepanelen. Hieruit bleek dat er voorlopig geen verdere significante energiebesparing valt te behalen. De pompen zijn te klein voor een effectief gebruik van frequentieregelaars. Bovendien bleken de printplaten van de installaties niet goed bestand tegen de energieschommelingen door het gebruik van groene energie. We hebben de afgelopen periode veel geïnvesteerd in het op orde brengen van de beheergegevens. Hierdoor hebben we nu een zo goed als volledig beeld van het areaal en een goede basis voor de eventuele toepassing van risicogestuurd beheer. Voor een volledige implementatie van risicogestuurd beheer is het nog te vroeg. We willen eerst leren en ervaring opdoen vanuit pilots binnen de regio Noordkop.

Momenteel zijn we aan het uitzoeken hoeveel WKO-systemen er zijn gerealiseerd in de afgelopen planperiode en wat de effecten hiervan zijn op het riool en de zuivering. Het is wenselijk om deze WKO-lozingen beter in beeld te brengen. Planvorming en onderzoek riolering Inmiddels hebben we alle riolering ingemeten en stellen we maatregelplannen op basis van structurele reiniging en inspectie. Ook de rioolgemalen en drukrioleringspompjes toetsen we regelmatig op toestand en functioneren. Communicatie en samenwerking Voor de communicatie binnen projecten hebben we vooraf een communicatieplan opgesteld. In het communicatieplan staan de projectdoelen, campagneperiode, doelgroep, de communicatiestrategie en welke communicatiemiddelen we willen inzetten. Daarnaast willen we de algemene communicatie over riolering en klimaatadaptatie (wat kunnen burgers zelf doen) uitbreiden. In de digitale informatievoorziening hebben we de afgelopen jaren al flinke stappen gemaakt en dit willen we gaan uitbreiden met materiaal voor bewonersinformatie. Bijvoorbeeld flyers waarmee we kennis kunnen delen en het bewustzijn van de eigen verantwoordelijkheid en mogelijkheden kunnen vergroten. Veel werkzaamheden gaan op basis van goed vertrouwen. De werkwijze rondom de registratie van klachten en klachtenafhandeling ervaren we als voldoende.

Op gebied van Klimaatadaptatie en de waterketen werken we waar mogelijk samen en individueel waar nodig. Als eiland is het moeilijk om aan te sluiten bij regionale plannen. Wij staan voor dezelfde opgaven, waarbij de fysieke aansluiting met omliggende gemeenten ontbreekt. We werken naast Regio Noordkop ook samen met het samenwerkingsverband Waddeneilanden. Middelen De hoogte van de rioolheffing heeft ongeveer gelijke tred gehouden met het geplande verloop. Door stijgende loon- en materiaalkosten nemen de kosten meer dan gemiddeld toe. Er zijn geen tot weinig personele wisselingen en er is voldoende operationele kennis. De uitvoeringscapaciteit op Texel is beperkt. In het jaar 2021 zijn een aantal projecten uitgesteld, maar deze zijn of worden met voorrang uitgevoerd zodra het weer mogelijk was/is. Naar eigen inschatting beschikten we over voldoende personele middelen om onze doelen te kunnen realiseren.

6.4

Aandachtspunten

Op basis van deze terugblik zijn er de volgende aandachtspunten, die we in dit programma verder uitwerken: • • • • •

Opheffen foutieve hemelwateraansluitingen op het vuilwater systeem en de drukriolering; Afkoppelen van hemelwaterlozingen op de riolering op particulier terrein; Afstemming en taakopvatting Omgevingsdienst; Volksgezondheidsaspecten bij het zelf verwerken van afvalwater; Beleidsuitgangspunten WKO-lozingen.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Gemeentelijke visie en ambitie

De binnen de Noordkop gezamenlijk gevormde visie, ambitie en strategie (Hoofdstuk 3 en 4) laat ruimte voor gemeentespecifieke focus en aanscherpingen. De gemeente Texel kiest er voor om de eigen doelen niet volgens de klassieke zorgplicht-indeling te omschrijven, maar aan de hand van de volgende prestatie-indicatoren:

Doelen & Prestatie Indicatoren Zorgplichten op orde • Minimale interactie vuilwater en grondwater • Zoveel mogelijk particulier oppervlak afkoppelen • Geen overlast vanuit de riolering (kwantiteit en kwaliteit) • Goede stabiliteit, afstroming en waterdichtheid van riolering • Duidelijke streefwaarden grondwaterstand openbare ruimte • Minimaal rioolvreemd water Klaar voor de toekomst • Financiering uit eigen middelen • Integrale aanpak duurzaamheids- en klimaatopgaven • Klimaatadaptieve inrichting van openbaar gebied • Inzicht in omgevingseffecten voor zowel waterkwantiteit als waterkwaliteit, rekening houdend met klimaatverandering • Effectieve afvoer regenwater • Robuuste randvoorwaarden WKO systemen Meten en leren in de praktijk • Actueel inzicht toestand en functioneren riolering en grondwater • Monitoren GRP doelen Communicatie en participatie • Inwoners kennen rechten en plichten riolering, hemelwater en grondwater • Stimuleren inwoners en ondernemers voor nemen van klimaatadaptieve maatregelen op eigen terrein.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Gemeentelijke strategie en verankering

Om het wensbeeld zoals omschreven in de visie (hoofdstuk 7) te bereiken stellen we per planperiode een uitvoeringsprogramma op en stellen we zo nodig de beleidskoers bij. Met de Omgevingswet ontstaat meer vrijheid in beleid (“ja mits” in plaats van “nee tenzij”). We staan hiermee voor de keuze om dat wat we willen juridisch goed te verankeren of te werken op vertrouwensbasis. In algemene zin houden we vast aan de bestaande koers en de bijbehorende beleidskaders. Dit betekent dat we overwegend inzetten op reguleren en bijsturen/loslaten op punten waar we vinden dat het doelmatiger kan. De beleidsregels gaan we opnemen in het omgevingsplan, weergegeven in de licht blauwe tekstblokken. Samen met de waterverordening van het waterschap weet de gebruiker dan goed waar deze aan toe is bij een ruimtelijke ontwikkeling en bij het gebruik van de riolering.

8.1

Zorgplichten op orde

De drie gemeentelijke waterzorgplichten beschrijven de wettelijke taken en verantwoordelijkheden van gemeente en van de perceel eigenaar, als het gaat om de inzameling en verwerking van afvalwater. Om de invulling hiervan voldoende houvast te geven zijn goede en werkbare uitgangspunten belangrijk.

8.1.1

Voorkeursvolgorde en uitgangspunten nieuwe en gewijzigde lozingen

Bij nieuwe en gewijzigde lozingen hanteert de gemeente Texel de volgende voorkeursvolgorde: 1. Ontstaan van afvalwater beperken; 2. Schoon hemel- en grondwater gescheiden houden en lokaal (evt. na noodzakelijke zuivering): a. Hergebruiken; b. Lozen in oppervlaktewater; c. Lozen in de bodem; 3. Schoon hemel- en grondwater bovengronds of via riolering afvoeren naar een andere locatie (bijv. een wadi); 4. Vuil water, en overgebleven hemel- en grondwater, via riolering lozen naar zuivering. In geval van bedrijfsmatige lozingen gelden de volgende aanvullingen: A. Het geloosde afvalwater mag aantoonbaar geen extra risico’s opleveren ten aanzien van milieu en aantasting van de riolering; B. Om een juiste werking van ons watersysteem te kunnen we als gemeente een bedrijfsmatige lozing weigeren of een gebufferde lozing vereisen; C. Bedrijfsmatige lozers dienen aan te tonen welke risicobeheersmaatregelen zij treffen voor het geval er zich calamiteiten voordoen in het bedrijfsproces (waterkwaliteit/kwantiteit). In een gebied met drukriolering (in plaats van vrijvervalriolering) geldt, bij het toepassen van de voorkeursvolgorde, een doelmatigheidscriterium voor het type afvalwaterinzameling: De gemeente Texel past een drempelbedrag van € 18.000,- (exclusief btw, prijspeil 2022) toe bij een nieuwe aansluiting in het buitengebied.

Dit bedrag is gebaseerd op de geschatte aanlegkosten van een IBA klasse I. Aanleg van riolering wordt dus als doelmatig beschouwd als de kosten per aansluiting lager zijn dan dit drempelbedrag. I. Aanleg van drukriolering (tot aan erfgrens) door gemeente indien de kosten daarvan lager zijn dan € 18.000. Perceel eigenaar is vervolgens verplicht aan te sluiten, op eigen kosten (via aansluitrecht); II. Indien de kosten hoger zijn, aanleg van tenminste VST of IBA klasse I door perceel eigenaar. Daarbij geldt een kostenregeling: a. Kosten € 9.000 of lager → kosten voor perceel eigenaar; b. Kosten tussen € 9.000 en € 18.000 → 75% kosten voor perceel eigenaar, 25% kosten voor gemeente. Bij nieuwbouw en renovatie eisen we van de particulier om het regenwater op eigen terrein te verwerken of naar het dichtstbijzijnde oppervlaktewater brengt. Gemeente en waterschap bepalen in deze gevallen gezamenlijk wat de best passende wijze van verwerken is, en welke minimale omvang een eventuele compensatie / buffer moet hebben. 34

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

HHNK werkt aan een aanscherping van de lozingsregels voor het lozen op oppervlaktewater. Dit krijgt een uitwerking in de nieuwe waterschapsverordening. Voor groepsaccommodaties worden strengere regels opgesteld met een vergunningplicht. Daarnaast zal voor de kleinere watergangen een verbod op lozingen (bijvoorbeeld vanuit een IBA) worden ingesteld. Indien aangetoond kan worden dat wordt voldaan aan de gestelde normen, kan alsnog een maatwerkvoorschrift worden opgesteld. Dat betekent dat het lozen op oppervlaktewater niet meer overal kan plaatsvinden. Daarmee wordt de maatregel voor bufferen en afvoeren gestimuleerd. Tabel 5 - Overzicht voorkeursvolgorde en uitgangspunten nieuwe en gewijzigde lozingen

Bebouwd gebied vrijvervalriolering Huishoudelijke lozingen

1. Ontstaan afvalwater beperken 2. Schoon water gescheiden houden en (na evt. zuivering): a. Hergebruiken b. Lozen in oppervlaktewater c. Lozen in de bodem 3. Schoon water (bovengronds) afvoeren naar andere locatie 4. Vuil water en overgebleven schoon water via riolering lozen naar zuivering

Buitengebied drukriolering 1. Ontstaan afvalwater beperken 2. Schoon water gescheiden houden en (na evt. zuivering): a. Hergebruiken b. Lozen in oppervlaktewater c. Lozen in de bodem 3. Schoon water (bovengronds) afvoeren naar andere locatie 4. Vuil water en overgebleven schoon water via riolering lozen naar zuivering I. Gemeente legt drukriolering aan als kosten lager zijn dan € 18.000. Aansluitplicht op kosten van perceel eigenaar. II. Bij hogere kosten: aanleg IBA via kostenregeling, tenzij beleid HHNK anders bepaalt.

Bedrijfsmatige lozingen

A. Lozing mag geen extra risico opleveren voor milieu of conditie riolering B. Gemeente mag lozing weigeren of buffering eisen C. Lozers treffen aantoonbaar beheersmaatregelen in geval van calamiteiten

Lozing mag geen extra risico opleveren voor milieu of conditie riolering B. Gemeente mag lozing weigeren of buffering eisen C. Lozers treffen aantoonbaar beheersmaatregelen in geval van calamiteiten I. Gemeente legt drukriolering aan als kosten lager zijn dan € 18.000. Aansluitplicht op kosten van perceel eigenaar. II. Bij hogere kosten: aanleg IBA via kostenregeling, tenzij beleid HHNK anders bepaalt.

8.1.2

Verbeteren van bestaande waterstromen

Niet alle bestaande lozingen voldoen in de gewenste mate aan onze voorkeursvolgorde. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle gemengde lozingen en in het bijzonder ook voor foutieve aansluitingen van gescheiden lozingen.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Afkoppelen hemelwater van gemengde lozingen Het scheiden van regenwater en afvalwater (ontvlechten) is geen doel op zich, maar een bewuste keuze. Het afkoppelen wordt uitgevoerd in combinatie met riool- en wegwerkzaamheden. Het tempo van afkoppelen wordt daarmee in de basis bepaald door ruimtelijke ontwikkelingen en (riolerings)reconstructies. Daarom is het belangrijk de kansen die zich voordoen maximaal te benutten. Vanaf deze planperiode gaan we het percentage afgekoppeld oppervlak verhogen door als vast onderdeel binnen alle rioolprojecten – mits doelmatig – de aangrenzende zijden van particuliere dakvlakken af te koppelen. Afhankelijk van de lokale omstandigheden kan dit zowel ondergronds (nieuwe huis- en regenpijpaansluitingen) als bovengronds (afvoer via tuin naar straat) plaatsvinden. Hiermee wordt minimaal de helft van het dakvlak afgekoppeld. De kosten van deze werkzaamheden worden opgenomen in het project, óók daar waar het gaat om werkzaamheden op niet-openbare terreinen. Uitvoer door – en op kosten van – de gemeente beschouwen wij als meest doelmatige invulling van onze afval- en hemelwaterzorgplicht.

Foutieve aansluitingen Er zijn twee vormen van een foutieve aansluiting te onderscheiden: lozing van vuilwater op regenwaterriool en lozing van regenwater op vuilwaterriool. De eerste situatie komt weinig voor. Als we dit constateren moet zo snel mogelijk worden ingegrepen door de veroorzaker. De tweede situatie komt meer voor en zorgt vooral bij drukriolering voor problemen. Voordat wij hier handhavend tegen optreden is onze doelstelling is om de veroorzaker te informeren, bewust te maken van de problematiek en aan te sturen op het afkoppelen van het aangesloten regenwater. We voorkomen foutieve aansluitingen bij gescheiden stelsels zo veel mogelijk door toepassing van verschillende kleuren van de buizen, controle van de bouwaanvragen en intensiever toezicht bij de aanleg van riolering.

8.1.3

Waterhinder, -overlast en -schade.

Onder waterhinder verstaan wij alle situaties waarin er tijdelijk water op straat staat, zonder dat dit op niet-openbare percelen terecht komt en zonder dat de bereikbaarheid van percelen in gevaar komt. Door slimme inrichting van de openbare ruimte streven we bij elk project naar het zoveel mogelijk beperken van waterhinder. Echter, door toenemende neerslag en verharding, en de afnemende ruimte in de ondergrond, is bovengrondse verwerking van hemelwater steeds vaker wel een doelmatige(r) oplossing. Acceptatie en gedragsverandering zijn hierbij noodzakelijk: Waterhinder gaat over in wateroverlast als water vanuit het openbaar gebied op niet-openbaar gebied terecht komt, of de bereikbaarheid van percelen in gevaar komt. Dit zijn onwenselijke situaties die bij de eerstvolgende, geplande wateren rioleringswerkzaamheden in het gebied worden aangepakt. Wateroverlast gaat over in waterschade als water in panden terecht komt, of er ernstige veiligheidsrisico’s optreden voor onze inwoners en ondernemers. Bij waterschade treffen wij, na onderzoek en mits doelmatig, acuut maatregelen. Dit kunnen tijdelijke, bovengrondse maatregelen zijn, in afwachting van meer structurele oplossingen.

8.1.4

Grondwater

We willen in onze gemeente een grondwaterstand hebben, die geen structurele overlast of onderlast veroorzaakt bij de inwoners en ondernemers. Op basis van het aantal binnengekomen klachten en meldingen van bewoners en bedrijven en de omvang van de problemen, is geconcludeerd dat er geen sprake is van grootschalige grondwateroverlast in het stedelijk gebied van de gemeente Texel.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Bij de invulling van de grondwaterzorgplicht kiest de gemeente voor de volgende aanpak: 1. Het grondwaterloket is geïntegreerd in het al aanwezige gemeentelijke klachten- en meldingensysteem. 2. Als uit klachten en meldingen blijkt dat sprake is van grondwateroverlast, neemt de gemeente het initiatief tot het uitvoeren van onderzoek om de oorzaak te achterhalen. 3. Als uit onderzoek blijkt dat de verantwoordelijkheid voor de grondwateroverlast bij de gemeente ligt, nemen wij maatregelen voor het opheffen van de overlast, mits deze doelmatig zijn. Dit is het geval als deze kunnen combineren met andere werkzaamheden. 4. Op eigen terrein heeft de bewoner zelf de verantwoordelijkheid het grondwaterprobleem op te lossen en te voorkomen. De gemeente betaalt geen bouwtechnische maatregelen en legt geen drainage op particulier terrein aan. Als verwerking van overtollig grondwater op eigen perceel niet mogelijk is, zal de gemeente, indien doelmatig, aan bewoners de mogelijkheid bieden grondwater af te voeren door dit bijvoorbeeld aan te laten sluiten op het aanwezige of nieuw aan te leggen gemeentelijk drainagesysteem of op de (regenwater)riolering. Voor het vaststellen van (structurele) grondwateroverlast wordt geen gebruik gemaakt van ontwateringscriteria. Het inzicht in het verloop van de grondwaterstanden ontbreekt hiervoor.

Bij nieuwbouw wordt rekening gehouden met het heersende grondwaterregime door de nieuwbouw op een zo gunstig mogelijke plek in het watersysteem te ontwerpen en hydrologisch neutraal te ontwikkelen. Aspecten als kruipruimteloos bouwen en een voldoende hoog vloerpeil worden hierbij meegenomen om grondwaterproblemen te voorkomen. Voor de borging van een goede ontwatering van te ontwikkelen gebieden voert de gemeente in overleg met het hoogheemraadschap een watertoets uit. Hierin is aangegeven: wat de benodigde oppervlakte open water is, hoe met regenwater wordt omgegaan en op welke wijze voldoende ontwatering wordt gerealiseerd.

8.1.5

Oppervlaktewater

Samen met het Hoogheemraadschap streven we naar een gestructureerde aanpak voor het op orde houden van ons oppervlaktewatersysteem. In 2017 is de ‘Beleidsnota onderhoud gemeentelijk oppervlaktewatersysteem’ vastgesteld. Hierin is het beleid opgenomen dat aan de basis ligt van het baggerplan voor het gemeentelijk water. Het watersysteem wordt hierbij beschouwd als de watergangen met daarin de waterbodem en de directe aanliggende oevers en (peilregulerende) kunstwerken. Greppels en bermen zijn onderdeel van het gemeentelijke groenbeheerplan. De inhoud van deze nota blijft ook voor de aankomende planperiode van kracht. Voor de volledigheid is de vastgestelde nota opgenomen in Bijlage F.

8.1.6

Calamiteiten

De gemeente heeft de zorg voor de openbare riolering. Soms gebeurt er iets waardoor het functioneren van het rioolsysteem beperkt wordt of risico loopt. Van de gemeente wordt verwacht snel en adequaat op te treden aangezien dergelijke incidenten grote maatschappelijke gevolgen kunnen hebben. Incidenten in het riool kunnen naast directe overlast voor de burger ook effect hebben op het milieu en/of de volksgezondheid. Om als gemeente snel en adequaat te kunnen optreden en daarmee de maatschappelijke effecten te minimaliseren, is een calamiteitenplan met scenariokaarten ontwikkeld. Deze scenariokaarten geven de verantwoordelijkheden en bevoegdheden in geval van een calamiteit weer en bieden ondersteuning bij de afhandeling van incidenten en calamiteiten in het rioolsysteem van de Noordkopgemeenten. De scenariokaarten helpen bij het afhandelen van vijf incidenttypen, die voor kunnen komen in de riolering. Het gaat dan om: 1. Lozing van een gevaarlijke of explosieve stof in het riool; 2. Langdurige uitval van een rioolgemaal of rioolgemalen; 3. Breuk in een persleiding; 4. Bezwijken van een stamriool onder een belangrijke weg; 5. Wateroverlast door extreme neerslag.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

De scenariokaarten zijn ontwikkeld met en voor de rioolbeheerders, in afstemming met de adviseurs openbare orde en veiligheid van de Noordkopgemeenten en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK).

8.2

Klaar voor de toekomst

Klimaatadaptieve inrichting Bij nieuwbouw willen wij klimaatbestendig bouwen stimuleren. De ontwikkeling mag niet leiden tot een verslechtering van de bestaande waterhuishoudkundige en geohydrologische situatie. Grondwater moet voldoende opgepakt worden in het "watertoetsproces" door in een vroeg stadium de waterhuishoudkundige en geohydrologische aspecten mee te wegen bij de ontwikkeling van de nieuwbouwlocaties. De toekomstige beheerskosten zijn leidend bij het onderzoeken van mogelijke ontwerpen. Het onderdeel stedelijk afvalwater moet meer verankerd worden in de omgevingsvergunningprocedure. Te vaak wordt ervan uitgegaan dat riolering aanwezig is, terwijl dit niet het geval is. Dit kan in een later stadium tot vertraging en onduidelijkheid leiden. Bij de inrichting van onze boven- en ondergrond houden we rekening met de regionale uitgangspunten (zie §4.3), onze normeringen uit het SSW (zie §8.1.3) en eventuele benodigde waterberging en/of -buffering (zie §8.1.1). Op Texel is een groot gedeelte van de bebouwde omgeving voorzien van gescheiden riolering en is oppervlaktewater doorgaans op korte afstand aanwezig. Dit maakt dat kolkloze straten, zoals genoemd in de regionale hemelwaterstrategie (§4.3), in die gebieden zeker niet vanzelfsprekend doelmatiger en waterrobuuster zijn dan wanneer het water wel direct wordt weggevoerd.

Ook het aanleggen van straten zonder trottoirbanden is, vanuit onze hemelwaterzorgplicht, niet klimaatadaptief. Als eerste buffering van neerslagpieken is (bewuste en onbewuste) berging op straat steeds harder nodig om overlast op niet-openbare percelen en in gebouwen tegen te gaan. Ook het drooghouden van de trottoirs zelf heeft de voorkeur, om de bereikbaarheid van gebouwen voor bewoners en hulpdiensten te vergemakkelijken.

Verzilting Texel is voor de zoetwatervoorziening volledig afhankelijk van regenwater en van de drinkwaterleiding met het vaste land. Er geldt ook een permanent en algeheel beregeningsverbod. Om de gewassen op de gewenste momenten voldoende water te kunnen geven – ook tijdens de vele droge zomers– willen de boeren op Texel zelfvoorzienend zijn op het gebied van zoet water. Samen met o.a. LTO Noord, Acacia Institute, gemeente Texel, HHNK en de provincie Noord-Holland hebben zij het initiatief genomen en het project ‘Zoete Toekomst Texel’ ontwikkeld. Hierin wordt de komende jaren op twee locaties getest (Postweg en Hoofdweg, beiden in de polder Eierland) of regenwater vanaf het najaar in de grond kan worden opgeslagen. In de zomer wordt het water dan op een zuinige en slimme manier gebruikt om 50 tot 100 hectare aan akkers te irrigeren. De oprichting van watercoöperaties voor het beheer en verdeling van de zoetwatervoorraden vormt samen met de opzet van financieringsarrangementen een belangrijk onderdeel van het project. Om droogte en verzilting tegen te gaan gaat HHNK het hele watersysteem in Polder Eierland op de schop nemen. Hemelwater dat nu landinwaarts uit de duinen via het de kortste route afstroomt naar het gemaal in de Cocksdorp, wordt straks langs de landbouwgrond naar het Eierlands Kanaal geleid: van afvoeren naar vasthouden.

Duurzaamheid In de algemene inkoopvoorwaarden van de gemeente zijn in algemene bewoordingen aspecten opgenomen over duurzaam inkopen en energiebesparing bij infrastructurele voorzieningen. Zo gelden bij aanbesteding van werken de criteria voor duurzaam inkopen, waarin energiebesparing expliciet een plaats heeft. Alle nieuw te leggen rioolbuizen bestaan uit 100% gerecycled materiaal en bij vervanging van pompen en gemalen is er aandacht voor energiegebruik en klimaatbestendigheid.

8.3

Meten en leren in de praktijk

8.3.1

Inspecties en maatregelen

De gemeente Texel hanteert een inspectiecyclus van eenmaal per 10 jaar voor alle vrijvervalriolen. Daarnaast worden inspecties uitgevoerd bij de voorbereiding van renovatieprojecten en bij calamiteiten. Voorafgaand aan de inspectie 38

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

wordt het riool gereinigd. Na het inspecteren van de riolering worden de resultaten beoordeeld om eventuele maatregelen te kunnen vaststellen. Jaarlijks stellen wij een operationeel plan op waarin aanleg, onderzoek en maatregelen voor het komende jaar worden opgenomen. Met de inspecties, onderzoeksresultaten, meldingen en theoretische vervangingen als vertrekpunt wordt een integrale afweging gemaakt met andere disciplines en externe partijen.

Aanleggen en Vervangen Bij aanleg en vervanging van riolering gaan wij ervan uit dat een riool 50-70 jaar meegaat (economische levensduur). De werkelijke (technische) levensduur van de vrijvervalriolen kan sterk uiteenlopen. Het tijdstip waarop de vrijvervalriolen moeten worden gerenoveerd of vervangen, wordt niet alleen door de technische levensduur bepaald. Vervanging van andere infrastructuur (wegen, leidingen) of verbeteringsmaatregelen kunnen soms ook aanleiding zijn om het riool voortijdig te vervangen. Als de kwaliteit bij aanleg niet voldoende is, ontstaan er eerder klachten. Dit leidt tot extra onvoorziene kosten. Om de kwaliteit te borgen, gebruiken wij voor onze werkzaamheden de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Hierin zijn de normen aangegeven die wij hanteren bij vervanging en nieuwe aanleg. Ook verwachten wij dat externe partijen deze normen hanteren voor riool dat uiteindelijk in ons beheer komt. De kwaliteit zal gedurende de uitvoering goed gecontroleerd moeten worden. Het riool ‘verdwijnt’ na aanleg onder de grond en op dat moment is de kwaliteit erg lastig te achterhalen.

Relinen Bij relining wordt aan de binnenkant van een bestaand riool een kunststof kous aangebracht. Met deze methode wordt de levensduur aanzienlijk verlengd. In sommige gevallen is een gerenoveerde buis gelijk aan een nieuwe buis. Niet in alle gevallen is het mogelijk of wenselijk om een buis te relinen. Om de meest doelmatige maatregel te bepalen, hanteren we de volgende afwegingen: •

We kiezen in principe voor relinen als: – het een betonnen riool betreft met een diameter van 500 mm of groter; of – de buis zijn beoogde gebruiksduur nog niet heeft behaald (mits de kwaliteit en capaciteit voldoende is).

•

We kiezen in principe voor vervanging als: – er een hemelwaterriool bijgelegd moet worden; – het wenselijk is om het riool te vergroten (capaciteitsvergroting); – het riool veel verloren berging (weinig buffercapaciteit) heeft; – er veel lekkage in het riool geconstateerd is en enkel relinen kan leiden tot grondwateroverlast; of – het afschot niet optimaal is.

8.3.2

Meten en monitoren

Klachten over de riolering en (grond)wateroverlast komen op verschillende manieren binnen: per telefoon, via de gemeentelijke website of door storingsmeldingen (telemetrie). Er is een standaardprocedure voor de omgang met klachten over (grond-) wateroverlast met een zaakgericht systeem. De klachten worden geregistreerd en gespecificeerd (aard, oorzaak etc.). Trends en aantallen worden bijgehouden. In samenwerking met de Noordkop-gemeenten wordt uitvoering gegeven aan het meetplan voor het monitoren van het gemengd rioolstelsel. De metingen worden uitgevoerd in het stelsel, ter plaatse van riooloverstorten en gemalen. Daarnaast zijn er neerslagmeters geïnstalleerd. Deze metingen worden uitgevoerd om gegevens te verzamelen over het hydraulisch functioneren van de riolering in het bijzonder en het functioneren als geheel binnen het watersysteem.

8.4

Communicatie en participatie

Via actieve communicatie willen we het waterbewustzijn bij inwoners, bedrijven en organisaties verder vergroten. Met die communicatie, in combinatie met de juiste prikkels (bijvoorbeeld financieel) en door zelf het goede voorbeeld te geven, werken we aan draagvlak voor de gemeentelijke watertaken. Draagvlak is belangrijk, bijvoorbeeld voor acceptatie van het bewust (tijdelijk) laten ontstaan van water op straat, begrip voor mogelijke hinder als gevolg van verbetermaatregelen en enthousiasme om mee te werken aan een klimaatveerkrachtige omgeving. 39

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Door als gemeente zelf het initiatief te nemen bij afkoppelen in reconstructieprojecten, verwachten we de afkoppelparticipatie te verhogen. Ook starten we met een regeling om afkoppelen buiten deze projecten om te stimuleren, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Beiden kunnen echter niet zonder tijdige en duidelijke communicatie naar de aanliggende perceeleigenaren en -gebruikers. Ten slotte vervullen we een loketfunctie op het gebied van water, zowel voor de gemeentelijke als waterschapstaken. Zo nodig verwijzen we door naar andere beheerders. Ter ondersteuning ontwikkelen we zoveel als mogelijk digitaal kaartmateriaal wat we ter beschikking stellen.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Gemeentelijke uitvoeringsagenda

In dit hoofdstuk is weergegeven welke activiteiten en/of maatregelen wij als gemeente Texel zelfstandig verrichten om invulling te geven aan de ambities en watertaken in dit programma. Omdat maatregelen bijdragen aan meerdere opgaven zijn de maatregelen gegroepeerd weergegeven per type: planvorming en onderzoek, beheer en onderhoud, uitvoeringsmaatregelen en overig. We streven naar integraal werken. In de uitvoering betekent dit het koppelen van verschillende opgaven. Als er ingrepen nodig zijn in de openbare ruimte, zoals wijkvernieuwing of grootschalig onderhoud, bekijken we of op die plek ook klimaatmaatregelen nodig en nuttig zijn. Dat scheelt tijd, overlast en geld en draagt bij aan een leefbare omgeving. Om overlast voor onze inwoners en bedrijven zo veel mogelijk te beperken en kosten te besparen is een goede afstemming van plannen nodig binnen organisaties en tussen organisaties, zowel publiek als privaat. Als gemeente nemen we de regie om tot een effectieve afstemming van plannen te komen.

9.1.1

Planvorming en onderzoek

Planvorming is onmisbaar voor doelmatig rioleringsbeheer. Om ons water- en rioleringssysteem aan te passen en klimaatrobuust te houden is onderzoek noodzakelijk. Binnen onze regionale samenwerking verrichten wij gezamenlijke activiteiten waarin elke gemeente ook een financiële bijdrage levert. Tabel 6: overzicht planvorming en onderzoek. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2022.

Activiteit Onderzoeken klimaatadaptatie Inclusief grondwater

Samenwerking Noordkop Inclusief regionale projecten en inhuur Opstellen PSWR Opstellen SSW TOTAAL

9.1.2

2023

2024

2025

2026

2027

€ 40.000

€ 51.800

€ 47.000

€ 41.500

€ 48.500

€ 41.500 € 25.000

€ 91.800

€ 87.000

€ 25.000 € 106.500

€ 88.500

€ 106.500

Cyclisch onderhoud

Onderhoudsinspanningen zijn afgestemd op het in stand houden en goed laten functioneren van het systeem, waarbij risico’s optimaal worden vermeden (assetmanagement). De activiteiten bestaan uit regulier onderhoud en (reactieve) reparaties. De onderhoudskosten maken een significant deel uit van de totale exploitatie van de gemeente Texel. Deze kosten bestaan grotendeels uit het jaarlijks onderhoud van rioleringen, gemalen en rand- en hemelwatervoorzieningen. Ook vind vanuit de rioolheffing een (gedeeltelijke) doorbelasting plaats van activiteiten van andere programma’s die een bijdrage leveren aan de gemeentelijke watertaken. Tabel 7: overzicht cyclisch onderhoud. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2022.

Activiteit Reinigen en inspecteren riolering Onderhoud hoofdriool Inclusief ontstoppingen en incidentele reparaties

Onderhoud straatkolken Onderhoud en exploitatie rioolpompen Inclusief energie en telefonie / telemetrie

Installatieverantwoordelijkheid (keuringen) Onderhoud IBA’s (via waterschap) Bijdrage straatreiniging (60%) Bijdrage onderhoud watergangen (55%) Kunstwerken, beschoeiingen, maaien, baggeren

TOTAAL 41

2023 € 62.700

2024 € 62.700

2025 € 62.700

2026 € 62.700

2027 € 62.700

€ 175.000

€ 33.600

€ 162.000

€ 7.000 € 2.800 € 156.600

€ 228.900

€ 828.600

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

9.1.3

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Vervangings- en verbeteringsmaatregelen

Maatregelen zijn afgestemd op het in stand houden en optimaliseren van het functioneren van het systeem. Ten behoeve van de drie zorgplichten is het van belang dat het functioneren van het stelsel in stand gehouden wordt. Het is dus zaak dat oude leidingen tijdig vervangen worden. Het moment van vervangen wordt gebaseerd op de inspectieresultaten en/of optredende problemen. Ten behoeve van de verbetering van de afvoercapaciteit en/of een vermindering van de vuiluitworp worden verbeteringsmaatregelen uitgevoerd. Afhankelijk van jaarlijkse inspecties, onderzoeken of meldingen kan de prioritering van projecten veranderen. Tabel 8: overzicht vervangings- en verbeteringsmaatregelen. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2022.

Activiteit Vervangen rioolpompen Vervangen en verbeteren riolering Inclusief relinen, afkoppelen, nieuw HWA-riool, drukriolering, randvoorzieningen

2023 € 130.000

2024 € 130.000

2025 € 130.000

2026 € 130.000

2027 € 130.000

€ 2.616.500

€ 765.600

€ 1.038.500

€ 936.600

€ 908.400

TOTAAL

9.1.4

Facilitair / overig

Om het stedelijke watersysteem goed te beheren, worden ondersteunende activiteiten verricht en diensten afgenomen, zoals softwarepakketten. Ook de bekostiging van de stimuleringsregelingen valt in deze categorie. Tabel 9: overzicht facilitair / overig. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2021.

Activiteit Automatisering riolering en (software) abonnementen Onkostenvergoedingen aan derden * Nieuwe huisaansluitingen ** Nieuwe huisaansluitingen 25% stimuleringsbijdrage buitengebied

Stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater TOTAAL

2023

2024

2025

2026

2027

€ 14.000

€ 3.000 € 40.000

€ 18.000

€ 30.000

€ 105.000

* Inclusief geschatte bijkomende kosten. De totale verplichtingen (onder meer voor grond- en energiegebruik) zijn op dit moment onvoldoende in beeld. In 2023 zullen deze opnieuw worden uitgezocht en geborgd in de begroting. ** Deze kosten vallen op begrotingsbasis weg tegen gelijke opbrengsten, via het geïnde aansluitrecht

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

De vervangingswaarde van het stedelijk watersysteem in de gemeente Texel bedraagt ca. € 114 miljoen. In de aankomende planperiode geven we gemiddeld € 3,7 miljoen per jaar uit aan het beheer van dit systeem. Geld dat inwoners en ondernemers via de rioolheffing bijeenbrengen. In dit hoofdstuk gaan we in op de benodigde personele en financiële middelen om invulling te geven aan goed en doelmatig rioleringsbeheer.

10.1

Personele middelen

De huidige personeelscapaciteit, beschikbaar voor de invulling van de watertaken, ervaren wij als voldoende. Ook voor de verwachte (extra) klimaatopgaven zien wij geen noodzaak tot aanpassing van de nu beschikbare formatie. Tabel 10: overzicht loonkosten en overhead. Vermelde bedragen zijn op prijspeil 2022.

Activiteit Doorbelaste materieelkosten Direct toerekenbare personeelskosten Huisvestingskosten gemeentewerken Overheadkosten TOTAAL

10.2

2023 € 90.900 € 456.300 € 11.800 € 277.900 € 836.900

2024 € 90.900 € 456.300 € 11.800 € 277.900 € 836.900

2025 € 90.900 € 456.300 € 11.800 € 277.900 € 836.900

2026 € 90.900 € 456.300 € 11.800 € 277.900 € 836.900

2027 € 90.900 € 456.300 € 11.800 € 277.900 € 836.900

Financiële middelen

In het kostendekkingsplan maken we onderscheid in exploitatiekosten en investeringsuitgaven. Bij de exploitatiekosten gaat het om jaarlijkse uitgaven voor beheer- en onderhoudsactiviteiten die nodig zijn voor een goed en doelmatig rioleringsbeheer. De kosten van deze uitgaven worden toegeschreven aan het boekjaar waarin deze worden uitgegeven. De kosten voor beheer en onderhoud worden jaarlijks hoger door algemene prijsstijgingen, stijgingen van de lonen, vergroting van het areaal en uitbreiding van werkzaamheden. Investeringsuitgaven bestaan uit vervangingsinvesteringen en verbeteringsinvesteringen. Investeringen zijn uitgaven voor zaken die meerdere jaren meegaan en worden in de regel geactiveerd. De jaarlijkse kosten die daaruit voortkomen, -de kapitaallasten- bestaan uit rente en afschrijvingen. De gemeente Texel kiest ervoor om vooraf te sparen voor investeringen, waarmee het ontstaan van nieuwe kapitaallasten zo goed als voorkomen wordt.

10.2.1

Uitgangspunten

Rioolheffing • • • • •

De rioolheffing per perceel bedraagt in 2022 € 293,72 De rioolheffing mag op begrotingsbasis maximaal kostendekkend zijn: de geraamde opbrengsten mogen de geraamde lasten niet overstijgen (Gemeentewet artikel 229b); Reserveren voor tariefsegalisatie en/of toekomstige vervangingsinvesteringen – door dotaties aan de voorziening(en) – is toegestaan; Reserveren enkel voor uitbreiding van het voorzieningenniveau is niet toegestaan; De opbrengsten van de rioolheffing mogen niet voor andere doeleinden dan voor het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief grond- en hemelwatervoorzieningen) worden aangewend ofwel hebben een relatie met de waterhuishouding;

Rente & inflatie • • •

De rekenrente op de boekwaarden van investeringen bedraagt voor 2023 0% Deze rente wordt voor het eerst doorbelast aan het begin van het jaar volgend op de investering. Jaarlijks wordt deze rente opnieuw berekend. Er vindt geen toerekening van rente plaats op positieve saldi van reserves en/of voorzieningen; Voor het jaar 2023 is de indexatie 3,0% van de uitgaven plaats (als gevolg van inflatie);

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

BTW •

Jaarlijks belasten we 21% BTW door aan de rioolheffing, met als grondslag de verwachte BTW-plichtige directe kosten en componenten van de investeringen.

Voorzieningen • • • •

Het saldo van de Voorziening riolering bedraagt per 1 januari 2022: € 3.065.266 Het saldo van de voorziening(en) mag gedurende de gehele beschouwde periode niet negatief zijn; Er is geen maximum gesteld aan het begrote saldo in de voorziening(en); Voor de planperiode wordt een minimumsaldo van €750.000,- in de voorziening nagestreefd. Dit bedrag is toereikend voor het onverwachts (financieel) opvangen van twee gemiddelde projecten, bijvoorbeeld in geval van calamiteiten.

Heffingseenheden • •

Het aantal heffingseenheden bedraagt per 1 januari 2022: 12.299. Het aantal heffingseenheden stijgt op basis van de woningbouwprognose in de planperiode tot 12.674 in 2027 (toename van 375 eenheden) en tot het jaar 2032 tot 12.779 (toename van 105 eenheden).

Investeringen •

Het vervangingsschema voor vrijvervalriolering is bepaald op basis van gemeentelijke kengetallen, gebaseerd op de kengetallen uit de Kennisbank Stedelijk Water Vervangingsschema’s voor rioolgemalen, drukriolering, persleidingen en randvoorzieningen hebben we voor de korte termijn gebaseerd op actuele inspecties en integrale projectplanningen. Voor de periode daarna is het schema gebaseerd op (gemiddelden van) de theoretische vervangingsmomenten. We sparen voor alle investeringen en hanteren hierbij een jaarlijks spaarbedrag in de begroting die overeenkomt met het begrote investeringsvolume (ideaal complex).

• •

10.2.2

Toerekening van kosten klimaatadaptatie

Door klimaatverandering neemt de noodzaak om te investeren in maatregelen voor de verwerking van regenwater toe. De gemeente draagt vanuit de rioolheffing bij aan voorzieningen in de buitenruimte als deze functioneel bijdragen aan het water robuust maken van het stedelijk watersysteem. Bijvoorbeeld verlagingen in het groen waar overtollig water naar kan wegstromen zoals bermen of speelweides, groene daken/gevels die water vasthouden, waterpasserende verhardingsmaterialen of waterpartijen voor de opvang van regenwater. De hoogte van de financiële bijdrage wordt per project bepaald naar rato van het positieve effect.

10.2.3

Kostendekking

De geplande activiteiten (Hoofdstuk 9), organisatiekosten (paragraaf 10.1) en financiële uitgangspunten (paragraaf 10.2.1) leiden tot het volgende lastenpatroon voor de gemeente Texel in de periode 2023 t/m 2027: € 5.000.000 € 4.500.000 € 4.000.000 € 3.500.000 € 3.000.000

€ 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €0

2023

2024

2025

Normaal onderhoud

Overige kosten riolering

Kapitaallasten

Compensabele BTW

2026 Vervanging / verbetering

Figuur 8 - verwacht lastenpatroon Texel, 2023 t/m 2027. Bedragen op prijspeil 2022.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

2027

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Voor de periode 2028 en verder zijn nog geen concrete activiteiten en benodigde vervangingen en verbeteringen bekend. Om de lange termijn verwachtingen in beeld te brengen is daarom gebruik gemaakt van (theoretische) gemiddelde vervangingsbedragen per periode van 20 jaar. Het lange termijn lastenoverzicht ziet er dan als volgt uit:

Figuur 9 - verwacht lasten- en inkomstenpatroon gemeente Texel, 2022 t/m 2092. Bedragen op prijspeil 2022.

Het benodigde inkomstenpatroon leidt tot een tarief per perceel, conform de huidige heffingssystematiek. Om een kostendekkende rioolheffing te behouden, dient de weergegeven rioolheffing jaarlijks te worden geïndexeerd op basis van de optredende inflatie. In de tabel is dit ter illustratie gedaan op basis van 3,0% per jaar. Tabel 11: verwacht heffingsverloop gemeente Texel periode 2022 t/m 2027.

Jaar

Benodigde inkomsten uit rioolheffing

Aantal heffingseenheden

Rioolheffing per eenheid (prijspeil 2022)

2022 2023 € 3.529.475,31 12399 2024 € 3.623.920,37 12524 2025 € 3.704.837,52 12599 2026 € 3.778.990,73 12649 2027 € 3.846.027,48 12674 *) indicatieve berekening bij jaarlijkse indexering van +3,0%

€ 293,72 € 284,66 € 289,36* € 294,06* € 298,76* € 303,46*

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

10.2.4

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Kostendekkingsvarianten

De verwachte investeringen in 2023 leiden tot een lastenpiek. In de Anticiperende variant (zie paragraaf 10.2.3) wordt deze gedempt door inzet van de voorziening. Zo kan het tarief in de planperiode (beleidsmatig) verlaagd worden met circa €15,- (exclusief indexering), waarbij het saldo in de voorziening eind 2027 weer op hetzelfde niveau is als nu. Als alternatief zijn de volgende varianten berekend, met een ander tariefs- en saldoverloop tot gevolg: •

Duurzaam – het tarief wordt beleidsmatig niet verlaagd. Het saldo in de voorziening loopt gedurende de planperiode verder op, om zo verdere lastenstijgingen op de langere termijn beter op te kunnen vangen.

•

Fluctuerend – het tarief wordt op korte termijn zo sterk mogelijk verlaagd, waarbij aan het eind van de planperiode nog wel wordt voldaan aan het gewenste minimumsaldo van €750.000 in de voorziening riolering.

In onderstaande grafieken en tabel zijn de varianten met elkaar vergeleken, ten aanzien van tarief en saldo.

Figuur 10 - verwacht verloop tarief rioolheffing Texel, drie varianten, 2022 t/m 2051.

Tabel 12 - verwacht heffingsverloop, 3 varianten gemeente Texel periode 2022 t/m 2051. Tarieven op prijspeil 2022.

Jaar 2023 2024 2025 2026 2027 2028

Rioolheffing Anticiperend

Rioolheffing Duurzaam

Rioolheffing Fluctuerend

(nominaal, 3,0%)

€ 284,66 € 289,36 € 294,06 € 298,76 € 303,46 € 308,16

€ 298,13 € 302,60 € 307,14 € 311,74 € 316,42 € 321,12

€ 270,02 € 274,72 € 279,42 € 284,76 € 288,82 € 308,16*

*) Bij deze variant dient de rioolheffing bij de volgende planperiode weer te stijgen om het rioolfonds op het juiste niveau te houden.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Inleiding

Regionaal deel

Gemeentelijk deel

Middelen

Figuur 11 - verwacht saldo voorziening riolering Texel (per 31 december van het betreffende jaar), drie varianten, 2022 t/m 2051. Saldo nominaal, op basis van 3% index per jaar.

Toelichting varianten •

De variant ‘Duurzaam’ leidt tot een benodigde heffing die langere tijd – beleidsmatig – gelijk kan blijven. Onderweg” leidt deze heffing tot een sterk oplopend saldo in de voorziening, totdat de (theoretisch) verwachte lasten sterk stijgen (vanaf 2041). Als op korte termijn de inflatie nog verder toeneemt, of de klimaatopgaven groter blijken dan nu gedacht, biedt dit hogere saldo wel een betere en/of langere mogelijkheid tot tariefsegalisatie.

•

In de variant ‘Anticiperend’ wordt het oplopende saldo voorkomen door een tariefsverlaging van €9,06. De inkomsten passen zo beter bij de geactualiseerde prognoses van aantal heffingseenheden en benodigde uitgaven & investeringen. Richtpunt voor de gekozen verlaging is dat het saldo in de voorziening aan het einde van de planperiode gelijk is aan nu.

•

De variant ‘Fluctuerend’ leidt tot een heffing die – gedurende de planperiode – extra verlaagd kan worden (met circa €14,-) . Hierbij loopt het saldo in de voorziening wel terug tot het gewenste minimum, waardoor het tarief vanaf 2028 al weer met €14,- verhoogd moet worden om deze op het juiste peil te houden. Het tarief kan daarna weliswaar weer 10 jaar gelijk blijven (net als in de basisvariant), maar door het structureel lagere saldo in de voorziening zijn de egalisatiemogelijkheden al die tijd beperkt.

Voor alle varianten geldt dat de rioolheffing gedurende de planperiode kostendekkend en enkel trendmatig verhoogd worden.

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Bijlagen

Onze referentie: F6CWZX2N7QJQ-264341337-565:1.9 - Datum: 25 oktober 2022

PROGRAMMA STEDELIJK WATER EN RIOLERING TEXEL 2023-2027

Bijlage A Begrippen en definities

DEFINITIE VAN BEGRIPPEN • • • • • •

Doelmatig Dit vullen we als volgt in: De goede dingen doen: maatregelen dienen effectief te zijn. Met de maatregelen voorkomen of beperken we problemen of lossen deze op. De dingen goed doen: maatregelen dienen efficiënt te zijn. We nemen geen maatregelen in openbaar gebied als alternatieven op een niet openbare probleemlocatie goedkoper of effectiever zijn. Een goede verhouding tussen kosten en rendement. De kosten van de maatregelen staan in verhouding tot de effecten. Effectiviteit gaat over de mate waarin het resultaat aan het beoogde doel beantwoordt. Efficiëntie gaat over het proces om tot dit resultaat te komen. Doelmatigheid gaat over de combinatie van beide.

Redelijkerwijs De betekenis hiervan is situatie afhankelijk en wegen we af op basis van kosten-baten, inpasbaarheid en maatschappelijke overlast.

Duurzaam Hiermee doelen we op energie- en grondstoffengebruik, energie- en grondstoffen terugwinning en levensduur.

Aantoonbaar De te nemen acties zijn te herleiden en hiermee te controleren.

Hydrologisch neutrale ontwikkeling De ontwikkeling heeft geen negatief effect op de omgeving.

Hydrologisch positieve ontwikkeling De ontwikkeling heeft geen negatief effect op de omgeving en vermindert bovendien eventueel bestaande negatieve effecten.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Texel&id=a808fc1f-9e4a-4d51-9eda-7c6f54e47ae8