Bijlage 1. Eindrapportage Huis van Ontwikkeling (oktober 2023)

Eindrapportage Huis van Ontwikkeling

Colofon Bestuurlijke eindrapportage Huis van Ontwikkeling Versie 30-10-23 Steller: Mignon van der Zwan

Zaaknummer 3242715

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 1 Opgave Huis van Ontwikkeling .......................................................................... 11 1.1 De basis: Visie Sociaal Domein ....................................................................... 11 1.2 Uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid ......................................................... 11 1.3 Waarom vinden we dat belangrijk? .................................................................. 11 1.4 Hoe zijn we hiermee aan de slag gegaan? .......................................................... 12 1.5 Bestuurlijke opdracht Huis van Ontwikkeling ...................................................... 12 Hoofdstuk 2 Waarom een Huis van Ontwikkeling? ................................................................... 13 2.1 Aanleiding ............................................................................................... 13 2.2 Verplichting gemeente: uitvoering P-wet .......................................................... 14 2.3 Nieuwe ontwikkelingen................................................................................ 14 2.4 Transformatie De Bolder ..............................................................................

15 2.5 Bredere maatschappelijke resultaten ............................................................... 16 Hoofdstuk 3 Voor wie is het Huis van Ontwikkeling? ............................................................... 19 3.1 Brede klantgroep ....................................................................................... 19 3.2 Inzicht in de populatie op Texel ..................................................................... 20 3.3 Waarom een Huis van Ontwikkeling specifiek op Texel? ......................................... 22 Hoofdstuk 4 Wat gebeurt er in het Huis van Ontwikkeling? ...................................................... 25 4.1 Klant centraal .......................................................................................... 25 4.2 Diensten ................................................................................................. 25 Hoofdstuk 5 Krachtige operationele samenwerking van lokale en regionale partners ...................... 28 5.1 Netwerksamenwerking ................................................................................ 28 5.2 Het kernteam ........................................................................................... 28 5.3 Interne samenwerking .................................................................................

29 5.4 Samenwerking met partners lokaal en regionaal .................................................. 29 5.5 De toekomstige Bolder als belangrijke partner van het Huis van Ontwikkeling ............... 32 5.6 Verschuiving van taken van de Bolder naar Huis van Ontwikkeling ............................. 33 Hoofdstuk 6 Juridische en organisatorische context Huis van Ontwikkeling ................................... 35 6.1 Governancevorm (juridische context) ............................................................... 35 6.2 Organisatorische inbedding en aansturing Huis van Ontwikkeling ............................... 35 6.3 Vormgeving en samenwerking ........................................................................ 37 Hoofdstuk 7 Locatie Huis van Ontwikkeling .......................................................................... 40 7.1 Locatie Huis van Ontwikkeling: een eigen plek .................................................... 40 Hoofdstuk 8 Personeel Huis van Ontwikkeling ....................................................................... 43 8.1 Personele consequenties zijn beperkt .............................................................. 43 8.2 Werving en selectie bij nieuwe/niet opgevulde functies ......................................... 43 8.3 Functie- en formatieplan .............................................................................

43 Hoofdstuk 9 Financiën en verantwoording ........................................................................... 46 9.1 Budgetten en geldstromen Huis van Ontwikkeling ................................................ 46 9.2 Deelbegroting (concept 2024 en meerjarig) ........................................................ 46 9.3 Monitoring, verantwoording en bijsturing .......................................................... 49 Hoofdstuk 10 Implementatie en start Huis van Ontwikkeling ..................................................... 53 10.1 Implementatie in voorbereidingsfase .............................................................. 53

10.2 Implementatievervolg en start huis van Ontwikkeling........................................... 54 10.3 Tot slot: het huis van Ontwikkeling in 1 overzicht ............................................... 54

Inleiding Vanuit de visie Sociaal Domein en het uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid is door de gemeenteraad opdracht verstrekt om een Huis van Ontwikkeling in te richten. In 2022 is daartoe onderstaande bestuurlijke opdracht geformuleerd: ‘Ontwerp een Huis van Ontwikkeling dat ondersteuning en/of begeleiding biedt aan iedere Texelaar met een werk-, ontwikkel- of participatievraag.’ Deze ambitie, passend bij de maatschappelijke waarden vanuit de visie op het sociaal domein en ingegeven door de wens om geen inwoner tussen wal en schip te laten vallen, heeft tevens een plaats gekregen in het nieuwe coalitieakkoord. Met het Huis van Ontwikkeling wordt beoogd een (deel-)oplossing te bieden op de volgende nijpende vraagstukken: -

Veranderende lokale arbeidsmarkt: juist in de Texelse situatie is het van belang om de lokale werkgelegenheid te bevorderen en de vaardigheden van de lokale bevolking aan te laten sluiten op de vraag van de arbeidsmarkt. Het investeren in opleidings- en ontwikkelingsprogramma's die gericht zijn op de behoeften van de lokale arbeidsmarkt kan helpen om deze uitdaging aan te pakken. Daarbij stopt de arbeidsmarkt natuurlijk niet bij de boot en willen we beter aansluiten bij de mogelijkheden die de regio biedt. Het is belangrijk om opleidings- en ontwikkelingsmogelijkheden toegankelijker te maken voor een breder publiek. Dit kan door het verminderen van financiële drempels, het aanbieden van flexibele leermogelijkheden zoals (online) cursussen en het stimuleren van een cultuur van levenslang leren. Zo kunnen mensen zich blijven ontwikkelen en zich aanpassen aan de veranderende arbeidsmarkt. Doorlopende leerlijnen stellen mensen in staat om tijdens hun hele loopbaan nieuwe vaardigheden te blijven ontwikkelen. Het is meer dan ooit van belang om samenwerking tussen onderwijsinstellingen, werkgevers en andere betrokken partijen te bevorderen, zodat er naadloze overgangen mogelijk zijn tussen verschillende onderwijsniveaus en de arbeidsmarkt.

-

Sterke vergrijzing: met de vergrijzing neemt het aantal ouderen toe en daalt het aantal jongeren op de Texelse arbeidsmarkt. Het is belangrijk om hierop in te spelen door beleid te ontwikkelen dat oudere werknemers ondersteunt en stimuleert om langer actief te blijven op de arbeidsmarkt. Dit kan bijvoorbeeld door flexibele werkregelingen, bijscholing en omscholingstrajecten aan te bieden. Een toekomstbestendige arbeidsmarkt kan ook profiteren van een groter vrijwilligersaanbod. Vrijwilligerswerk kan mensen helpen om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, hun netwerk uit te breiden en ervaring op te doen in verschillende sectoren. Maatschappelijke- en vrijwilligersorganisaties zoeken op dit moment apart van elkaar vrijwilligers om de vacatures binnen het vrijwilligerswerk te vervullen. Het stimuleren van vrijwilligerswerk en het bieden van ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties kan bijdragen aan het vergroten van de participatie en het versterken van de gemeenschap. Daarnaast is het in het kader van de vergrijzing belangrijk om ook nieuwe groepen vrijwilligers (jongeren) aan te boren.

-

Bredere groep inwoners bedienen: de primaire taak van de gemeente was om voor kandidaten onder de oude WSW en de huidige Participatiewet ondersteuning en begeleiding te bieden (o.a. Beschut Werk en begeleiding zo mogelijk naar betaalde arbeid vanuit een uitkeringssituatie). Er zijn echter veel meer inwoners die de weg naar of op de arbeidsmarkt niet gemakkelijk of zonder enige begeleiding kunnen vinden, gedurende hun werkzame leven tegen belemmeringen aanlopen, of behoefte hebben aan (loopbaan)advies en andere vormen van ondersteuning waarvoor zij nu niet op Texel terecht kunnen. Het leveren van tijdig maatwerk op basis van de behoefte (met het vraagstuk van de inwoner als uitgangspunt) biedt een grotere kans op het voorkomen van onvoldoende passend aanbod op de vraag, maar ook bijvoorbeeld langdurige arbeidsuitval, financiële problemen, beperkte zelfstandigheid, of het niet (meer) kunnen participeren naar vermogen. De nieuwe wettelijke taak van gemeenten om iedere inwoner met een vraag op het gebied van werk en ontwikkeling een loket te bieden, valt hier eveneens onder.

-

Ondersteuning werkgevers toegankelijker maken: werkgevers en ondernemers met vraagstukken rondom arbeidsmarkt, vacatures, instrumenten of subsidies moeten nu met vragen naar de ‘overkant’. Zij kunnen straks

op Texel terecht bij het Huis van Ontwikkeling: één loket met een breed en integraal aanbod aan werkgeversdienstverlening. Vernieuwde aanpak Dit vraagt om een vernieuwde aanpak, omdat we op Texel nog onvoldoende gebruik maken van een effectieve/optimale verbinding met elkaar. Er zijn diverse partijen, zowel lokaal als regionaal, die zich bezig houden met de arbeidsmarkt. Er is veel overlap en sprake van een verkokerde aanpak, waar nog een schat aan potentie ligt als de krachten gebundeld worden. Met een Huis van Ontwikkeling kunnen wij meer inwoners, werkgevers en maatschappelijke organisaties beter helpen bij hun vragen over ontwikkeling of werk. Integrale en excellente dienstverlening, in verbinding met partners, lokaal en in de regio dus! Kosten voor de baat uit Dat betekent een (gevoelsmatig wellicht ruime) investering, ook in financiële zin. Maar de maatschappelijke (en economische) kosten/baten van deze inzet zijn naar verwachting groter op de langere termijn. Een snelle rekensom: het voorkomen van 10 personen nieuwe instroom, dan wel uitstroom uit de uitkering, levert jaarlijks al 150.000,- minder druk op het BUIG-budget1 op. We weten uit landelijke onderzoeken dat inwoners die zinvol participeren of werk hebben, een veel lager beroep doen op zorgkosten.

Inwoners en werkgevers die passend begeleid worden, leveren een positieve bijdrage aan een passende en wendbare arbeidsmarkt. Het hebben van zinvolle dagbesteding (betaald of onbetaald) voorkomt eenzaamheid en draagt bij aan het welbevinden en zingeving van inwoners. Het behouden van bestaande en het aanboren van nieuwe groepen vrijwilligers draagt bij aan de gemeenschapszin en voorkomt dat belangrijke vrijwilligerswerkzaamheden niet meer kunnen worden ingevuld of in stand kunnen worden gehouden. Scholings- en leerperspectief voor jongeren die niet passen binnen het reguliere onderwijs voorkomt vroegtijdige uitval en onnodig beroep op voorzieningen. Niet alles is in geld uit te drukken weliswaar, maar de voordelen wegen al snel op tegen de financiële investering. Zoals bij iedere nieuwe aanpak gaan er wel incidentele kosten voor de baten uit. Andersom geldt: niet investeren op het Huis van Ontwikkeling houdt de versnippering en verkokering op Texel in stand, biedt geen oplossing of ondersteuning voor een grote groep inwoners en werkgevers en levert geen positieve bijdrage aan een vitale en wendbare arbeidsmarkt. Bestuurlijk proces Tot slot nog even een duiding van het gelopen proces.

Eind 2022 is de ‘Tussentijdse rapportage Huis van Ontwikkeling inclusief toekomst de Bolder’ opgeleverd, een document waarin de koers voor het toekomstige Huis van Ontwikkeling op hoofdlijnen is gedeeld. Op basis van positieve reacties van zowel in- als externe stakeholders is de geschetste koers in deze eindrapportage nader uitgewerkt tot een document waarop advies is gevraagd bij de Ondernemingsraad en vervolgens besluitvorming wordt gevraagd aan uw raad. Daarbij is gekozen de vormgeving van het Huis van Ontwikkeling en de Toekomst van De Bolder los te knippen van elkaar en als twee separate (doch niet helemaal los te beoordelen) documenten aan te leveren. Samenwerking met in- en externe stakeholders Er is samengewerkt met in- en externe stakeholders om draagvlak te organiseren en aan te sluiten bij wensen en beelden om tot passende invulling te komen. De interne stakeholders zijn alle betrokkenen binnen de gemeente (Sociaal Team, HR, Financiën, Juridische zaken, MT, gemeentesecretaris en wethouder) en de Bolder (Trajectcoaches, Werkleiders, MT). Met de Ondernemingsraad is tussentijds intensief en constructief contact onderhouden.

De externe stakeholders zijn alle partijen die we, voor zover nu bekend, nodig hebben om te komen tot een passend antwoord op de vragen en behoeften van inwoners en werkgevers en daarmee het neerzetten van een totaalaanbod in de dienstverlening van het Huis van Ontwikkeling. We zijn het ontwikkelproces met interne stakeholders gestart met het maken van een zogenaamde klantreis: “Wie is die klant, wat is zijn vraag, wat heeft het Huis van Ontwikkeling met inzet van samenwerkingspartners idealiter te bieden en wat vraagt dat van de organisatie?” We hebben deze vragen beantwoord met input vanuit werkgroepen met verschillende perspectieven. Met externe stakeholders zijn gezamenlijke en individuele gesprekken gevoerd waarin we 1 Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de

Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie.

hebben onderzocht welke beelden en verwachtingen er zijn ten aanzien van het Huis van Ontwikkeling. En welke bijdrage zij kunnen en willen leveren aan een gezamenlijke (en doorlopende) dienstverlening door het Huis van Ontwikkeling, waarbij steeds bij de vraag van de inwoner wordt aangesloten. Het resultaat van dit intensieve proces is de Eindrapportage Huis van Ontwikkeling die nu voor u ligt. Wij vertrouwen erop dat wij hiermee een passend antwoord op het vraagstuk Huis van Ontwikkeling hebben neergelegd, waarmee we vanaf 1 januari 2024 aan de slag kunnen. De stuurgroep Huis van Ontwikkeling, namens deze Remko van de Belt, wethouder en bestuurlijk opdrachtgever

Hoofdstuk 1 Opgave Huis van Ontwikkeling 1.1 De basis: Visie Sociaal Domein Met het Huis van Ontwikkeling (vooralsnog een werktitel) sluiten we aan bij de visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Texel: Sociaal en Gezond'. Doel van deze visie: ‘We willen bijdragen aan de kwaliteit van leven voor alle Texelaars. We willen dat alle inwoners van Texel zo volledig, volwaardig en onafhankelijk mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Wanneer dat tijdelijk of langdurig niet lukt, ondersteunen we hen zo goed mogelijk. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van de eigen kracht en het eigen netwerk van de inwoner. Dit is onze ‘bedoeling’: doen wat er voor de samenleving echt toe doet. Dit geldt zowel voor de gemeente als voor maatschappelijke organisaties, werkgevers, ondernemers en bewoners. De uitwerking van onze opgaven doen we met een integrale blik en in samenwerking. Met inwoners, cliënten en betrokken (zorg)organisaties bepalen wij welke ontwikkelopgaven er liggen en werken die uit. We doen die dingen die het verschil maken, of ondersteunen anderen om dit te doen. We zetten in op het voorkomen van problemen en daar waar problemen zijn zetten we de hulp en ondersteuning zo gericht mogelijk in. We werken zoveel mogelijk integraal binnen het brede sociaal domein. Zo kunnen we zorgen voor creatieve oplossingen om inwoners zo passend mogelijk te ondersteunen.

Op Texel doen we het samen voor en mét inwoners.’

Voor meer informatie over deze visie: Visie-Sociaal-Domein-Wij-zijn-Texel_-Sociaal-en-Gezond-vastgesteld-2021.pdf

1.2 Uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid Het uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid richt zich op het realiseren van de volgende opgaven uit de visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Texel: Sociaal en Gezond’: •

Texelaars dragen binnen hun mogelijkheden bij aan de maatschappij;

•

Onze samenleving biedt ruimte aan iedereen om mee te doen;

• Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam. De gemeentelijke inzet richt zich erop dat iedereen die dat wil, kan meedoen in de maatschappij en daarnaast waar mogelijk in zijn eigen onderhoud kan voorzien. Daartoe zet de gemeente zich in voor mensen die nu niet (kunnen) participeren, maar dat wel willen. Participatie gaat in dit verband om meedoen, om sociale participatie en participatie in het arbeidsproces (werk).

1.3 Waarom vinden we dat belangrijk? Veel maatschappelijk partners hebben meegedacht over de belangrijkste waarden die we nastreven en de focuspunten voor de komende jaren. Voor werk, zekerheid en inburgering zijn de volgende waarden meegegeven door deze partners, die verder uitgewerkt zijn in het uitvoeringsprogramma: 1. Texel is een inclusieve samenleving, met gelijke kansen voor iedereen. • 2.

• Iedereen krijgt de kans om mee te doen en bij te dragen aan de samenleving en in het arbeidsproces. We ondersteunen mensen die nu (nog) niet participeren. •

3.

Inwoners en organisaties staan open voor iedereen, ongeacht (sociale) afkomst, beperking, geaardheid.

Bijstandsgerechtigden moeten participeren tenzij dit niet mogelijk is.

• Daarbij is onze dienstverlening laagdrempelig, outreachend en toegankelijk. Hierbij krijgt iedereen de ondersteuning die hij/zij nodig heeft, dit doen we op basis van maatwerk. •

De hulpvraag is het belangrijkste startpunt. Inwoners krijgen de ondersteuning die nodig is en de tijd en begeleiding om ervoor te zorgen dat ze de eigen rol in de samenleving in kunnen nemen.

•

Werkgevers/ondernemers krijgen de ondersteuning die nodig is om hun rol te kunnen vervullen.

• We richten ons op een duurzame oplossing voor inwoner en werkgever. De Bolder biedt een veilige, beschutte werkomgeving voor Texelaars met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, waar zij zich kunnen ontwikkelen. Zo mogelijk stromen zij uit naar een baan bij een reguliere werkgever.

4.

1.4 Hoe zijn we hiermee aan de slag gegaan? Naast de reguliere taken2, zijn we in 2022 en 2023 met twee actielijnen aan de slag gegaan. •

Actielijn 1: inwoners en werkgevers worden gefaciliteerd bij participatie. Hiervoor wordt onderzocht wat de voorwaarden en consequenties zijn wanneer De Bolder zich ontwikkelt van breed leer-werkbedrijf naar een kleiner beschut werkbedrijf en alle overige dienstverlening op het gebied van re-integratie en participatie vanuit een andere samenwerkingsvorm wordt opgepakt.

•

Actielijn 2: inwoners worden ondersteund bij het financieel rondkomen en het voorkomen van schulden.

De opdracht om te komen tot een Huis van Ontwikkeling is gekoppeld aan actielijn 1. Meer informatie over het uitvoeringsprogramma: Uitvoeringsprogramma-werk-en-zekerheid-incl.-inburgering-2022-2023.pdf

1.5 Bestuurlijke opdracht Huis van Ontwikkeling Vanuit de visie sociaal domein en het uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid is onderstaande bestuurlijke opdracht geformuleerd: ‘Ontwerp een Huis van Ontwikkeling dat ondersteuning en/of begeleiding biedt aan iedere Texelaar met een werk-, ontwikkel- of participatievraag.’ Het proces om te komen tot dat ontwerp was opgebouwd uit twee fases: 1. Een Tussentijdse rapportage voor het ontwerp/vormgeving van het Huis van ontwikkeling inclusief toekomst De Bolder (Q4 2022). Deze is conform planning opgeleverd. 2. Een bestuurlijk besluit voor het ontwerp/vormgeving van het Huis van Ontwikkeling inclusief toekomst De Bolder (eind Q2 2023). Voor fase 2 zijn er afgelopen periode een tweetal aanpassingen doorgevoerd: •

Het ontwerp van het Huis van Ontwikkeling en het toekomstscenario van de Bolder worden apart van elkaar opgeleverd.

•

De oplevering van de definitieve versie voor bestuurlijke besluitvorming is in Q4 2023 en niet eind Q2 2023 zoals eerder aangegeven. Deze aanpassingen hangen samen met de verschillende routes en opleverdata van (externe adviezen voor) het ontwerp van het Huis van Ontwikkeling en van het toekomstscenario van de Bolder. Vanzelfsprekend is gedurende het proces de samenhang tussen Huis van Ontwikkeling en de Bolder aan de orde geweest.

2 Taken als re-integratie, inburgering, schuldhulpverlening en beschut werk.

Hoofdstuk 2 Waarom een Huis van Ontwikkeling? 2.1 Aanleiding De veranderende arbeidsmarkt en de sterke vergrijzing op Texel vragen om een andere invulling van de lokale arbeidsmarkt-dienstverlening. Het Huis van Ontwikkeling heeft hierin een centrale plek. Er zijn verschillende aspecten die meegenomen worden in de opgave van het Huis van Ontwikkeling. Denk hierbij niet alleen aan dienstverlening aan inwoners maar ook aan de versterking van de lokale samenwerking met werkgevers en bedrijven of de intensivering van de regionale samenwerking met arbeidsmarktorganisaties. Denk daarnaast aan het coördineren van het vrijwilligersaanbod, het toegankelijker maken van opleidingen en ontwikkelingsmogelijkheden en het implementeren van doorlopende leerlijnen. Het invulling geven aan de nieuwe taak die naar de gemeente toekomt (vanuit het Breed Offensief) en bijvoorbeeld het advies van de commissie Borstlap over de landelijke ontwikkeling van Regionale Werkcentra zijn eveneens redenen die de vorming van een Huis van Ontwikkeling steunen. Oudere werknemers stimuleren langer actief te zijn Met de vergrijzing neemt het aantal ouderen toe en daalt het aantal jongeren op de arbeidsmarkt. Het is belangrijk om hierop in te spelen door beleid te ontwikkelen dat oudere werknemers ondersteunt en stimuleert om langer actief te blijven op de arbeidsmarkt.

Dit kan bijvoorbeeld door flexibele werkregelingen, bijscholing en omscholingstrajecten aan te bieden. Inspelen op behoeften lokale arbeidsmarkt Het concept van een 'eiland' kan het idee van een geïsoleerde arbeidsmarkt versterken. In onze situatie is het van belang om de lokale werkgelegenheid te bevorderen en de vaardigheden van de lokale bevolking aan te laten sluiten op de vraag van de arbeidsmarkt. Het investeren in opleidings- en ontwikkelingsprogramma's die gericht zijn op de behoeften van de lokale arbeidsmarkt kan helpen om deze uitdaging aan te pakken. Daarbij stopt de arbeidsmarkt natuurlijk niet bij de boot en willen we aansluiten bij de mogelijkheden die de regio biedt. Vergroten vrijwilligersaanbod Een toekomstbestendige en vitale arbeidsmarkt kan ook profiteren van een groter vrijwilligersaanbod. Vrijwilligerswerk kan mensen helpen om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, hun netwerk uit te breiden en ervaring op te doen in verschillende sectoren. Maatschappelijke- en vrijwilligersorganisaties zoeken op dit moment apart van elkaar vrijwilligers om de vacatures binnen het vrijwilligerswerk te vervullen.

Het stimuleren van vrijwilligerswerk, het aanboren van nieuwe vrijwilligers voor de toekomst (jongeren) en het bieden van ondersteuning aan vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties kan bijdragen aan het vergroten van de participatie en het versterken van de gemeenschap. Opleiding en ontwikkeling toegankelijker maken Het is belangrijk om opleidings- en ontwikkelingsmogelijkheden toegankelijker te maken voor een breder publiek. Dit kan door het verminderen van financiële drempels, het aanbieden van flexibele leermogelijkheden zoals (online) cursussen en het stimuleren van een cultuur van levenslang leren. Zo kunnen mensen zich blijven ontwikkelen en zich aanpassen aan de veranderende arbeidsmarkt. Doorlopende leerlijnen Doorlopende leerlijnen stellen mensen in staat om tijdens hun hele loopbaan nieuwe vaardigheden te blijven ontwikkelen. Het is van belang om samenwerking tussen onderwijsinstellingen, werkgevers en andere betrokken partijen te bevorderen, zodat er naadloze overgangen mogelijk zijn tussen verschillende onderwijsniveaus en de arbeidsmarkt. Faciliteren werkgevers en ondernemers Werkgevers en ondernemers met vraagstukken rondom arbeidsmarkt, vacatures, instrumenten of subsidies moeten nu, tenzij zij een goede HR-functie binnen hun organisatie hebben georganiseerd, met vragen naar de ‘overkant’.

Zij kunnen straks op Texel terecht bij het Huis van Ontwikkeling: één loket met een breed en integraal aanbod aan dienstverlening.

2.2 Verplichting gemeente: uitvoering P-wet De gemeente voert reeds een aantal basistaken uit die met bovenbeschreven opgaven nauw samenhangen. Uit de Participatiewet vloeit (met ingang van 2015) een aantal taken voor de gemeente voort. De gemeente is op basis van deze wet verantwoordelijk voor alle mensen die kunnen werken, maar daarbij ondersteuning nodig hebben. Van gemeenten wordt verwacht dat zij deze groeiende groep inwoners ondersteuning biedt, zodat zij aan de slag gaan. Waar nodig is er ondersteuning om het salaris aan te vullen (inkomensondersteuning als vangnet). Op Texel wordt de Participatiewet tot op heden uitgevoerd door de gemeente (het Sociaal Team) met de inzet van het huidige leerwerkbedrijf de Bolder als belangrijkste leer/werkplek. Er liggen kansen en uitdagingen om alle inwoners/groepen onder de Participatiewet te voorzien van de meest passende ondersteuning: de Bolder als omgeving biedt slechts voor een deel ervan een passende plek en aanpak. Veel vaker zien we dat voor inwoners met een ontwikkelvraag een andere aanpak en omgeving wenselijker zou zijn en dat de behoefte aan meer maatwerk (altijd vanuit de vraag van de inwoner gedacht) toeneemt. Die andere aanpak en omgeving kan geboden worden vanuit het nieuw vorm te geven Huis van Ontwikkeling.

Het is een meer dynamische omgeving, waar mensen uitgedaagd worden en waar snel geschakeld kan worden richting een passende leer- of werkomgeving.

Dit past qua aanpak en locatie minder bij het beschutte karakter (met orde, rust, regelmaat en voorspelbaarheid) van het toekomstige Werkbedrijf de Bolder. Met de komst van het Huis van Ontwikkeling wordt ingezet op bredere mogelijkheden voor ontwikkeling, passend bij het vraagstuk en de juiste leeromgeving voor de inwoner.

2.3 Nieuwe ontwikkelingen Daarnaast spelen er een aantal nieuwe landelijke ontwikkelingen die naadloos aansluiten bij de geformuleerde opgaven van het Huis van Ontwikkeling. De twee belangrijkste waarmee gemeenten te maken krijgen en waarvoor het Huis van Ontwikkeling een passend antwoord is: Breed Offensief Iedere gemeente (en voor Texel dus het Huis van Ontwikkeling) krijgt een nieuwe wettelijke taak in de uitvoering van een deel van de maatregelen in het kader van het Breed Offensief. Met het Breed Offensief heeft het kabinet maatregelen voorgesteld om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Doelen van de maatregelen zijn: 1. Het makkelijker maken voor werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen. 2. Mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd aan het werk te helpen. 3. Werk voor mensen met een arbeidsbeperking aantrekkelijker te maken. 4. Zorgen dat werkgevers en werkzoekenden elkaar makkelijker vinden. Het wetsvoorstel Breed Offensief is op 29 november 2022 door de Eerste Kamer aanvaard. Het bevat maatregelen per 1 juli 2023 om: •

De loonkostensubsidie, op grond van de Participatiewet, voor werkgevers makkelijker te krijgen.

•

Meer duidelijkheid te bieden over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken.

•

Het voor jongeren met een arbeidsbeperking mogelijk te maken dat een aanvraag voor een bijstandsuitkering meteen wordt behandeld en dat zij arbeidsondersteuning krijgen.

•

Het wettelijk recht op een jobcoach mogelijk te maken. Blijkt uit het advies van een deskundige dat iemand een jobcoach nodig heeft, dan moet de gemeente (in concreto het Huis van Ontwikkeling) die beschikbaar stellen. Dat is ook prettig voor werkgevers die behoefte hebben aan jobcoaching voor hun medewerkers.

Uitgangspunt van deze nieuwe taak is dat iedere inwoner met vragen over werk en ontwikkeling terecht moet kunnen bij de gemeente. De invulling van deze taak is vormvrij. Voor de gemeente Texel is het Huis van Ontwikkeling de plek waar deze nieuwe taak inhoud krijgt. Het Huis van Ontwikkeling geeft advies, informatie en ondersteuning aan inwoners en werkgevers over de kansen en mogelijkheden die het Breed Offensief biedt.

Commissie Borstlap Toekomstbestendige arbeidsmarktdienstverlening beweegt steeds mee met nieuwe ontwikkelingen en speelt goed in op de behoeften van werkenden, werkzoekenden en werkgevers. Zoals de Commissie Regulering van Werk (ook wel Commissie Borstlap) heeft aangegeven, sluit de huidige ondersteuning nog niet voldoende aan op de behoeften van alle werkenden, werkzoekenden en werkgevers. Bij werkenden en werkzoekenden geldt dit met name voor mensen met een flexibel contract, praktisch opgeleiden, 55-plussers, mensen met een arbeidsbeperking en mensen (met een bijstandsuitkering) die al langere tijd langs de kant staan. Het is van belang iedereen de kans te geven om passend werk te vinden. Daarbij is belangrijk dat mensen kunnen rekenen op voldoende ondersteuning die ook goed bij hen past. De ambitie van het (inmiddels demissionair) kabinet is om een arbeidsmarktinfrastructuur in te richten waarin niemand verdwaalt en iedereen tijdig toegang krijgt tot passende ondersteuning als dat nodig is. Daarom is in het coalitieakkoord de maatregel uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur opgenomen. De ambitie is meer inzet op preventieve dienstverlening om werkloosheid te voorkomen of te verkorten en om mensen duurzaam inzetbaar te houden. Daarvoor kunnen werkenden en werkgevers terecht bij de private dienstverleners en/of de sectorale dienstverlening.

Het kabinet onderzoekt of het mogelijk is, om voor mensen die extra ondersteuning nodig hebben, het publieke dienstverleningsaanbod te verbreden en beter toegankelijk te maken. Daarnaast is het streven om de publieke arbeidsmarktdienstverlening eenvoudiger en efficiënter te organiseren. Bij de uitwerking van de arbeidsmarktinfrastructuur speelt de effectiviteit van de arbeidsmarktdienstverlening en de uitvoerbaarheid een belangrijke rol. Samen met belanghebbende partijen op de arbeidsmarkt worden de uitgangspunten de komende tijd verder uitgewerkt en geconcretiseerd. Ook de randvoorwaarden worden uitgewerkt om integrale arbeidsmarktdienstverlening mogelijk te maken. Dit verlangt onder andere aanpassing van wet- en regelgeving, financiering en ICT-ondersteuning. In de uitwerking van de governancestructuur wordt toegewerkt naar minder overlegtafels, zowel landelijk als in de regio. Met een duidelijke rol- en verantwoordelijkheidsverdeling van alle betrokken partijen. Zie voor een nadere toelichting ook onder 3.3. met de link naar de kamerbrief hierover. De komende periode volgen er nadere kaders en uitwerking op dit voornemen, waarbij de arbeidsmarktregio’s aan zet zijn.

Het is van belang dat het Huis van Ontwikkeling lokaal in staat is aansluiting te blijven maken bij de toekomstige kaders die hierop vanuit de landelijke overheid volgen en de vorm die hiertoe door de arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord wordt uitgewerkt. Dit gebeurt in nauwe samenwerking tussen onder andere gemeenten, UWV en vakbonden.

2.4 Transformatie De Bolder Het hebben en behouden van beschutte werkplekken op Texel is van groot belang voor inwoners met een indicatie Beschut Werk onder de Participatiewet en de huidige populatie van De Bolder met een oude Wsw-indicatie. Tegelijkertijd wil de gemeente toekomstgericht kijken naar de wijze waarop we één en ander zo passend mogelijk en langjarig organiseren bij De Bolder gezien een aantal ontwikkelingen: •

De doelgroep Wsw neemt de komende jaren in aantallen af op basis van natuurlijke uitstroom. Er stromen geen nieuwe medewerkers meer in de Wsw.

•

De instroom van inwoners met een indicatie Beschut Werk is in aantal veel beperkter (gezien de aanscherping van de indicatiestelling in de nieuwe wet) dan de uitstroom uit de Wsw (natuurlijk verloop). Dat betekent dat de populatie werkzaam binnen de beschutte werkomgeving van De Bolder de komende jaren afneemt met zo’n 10,5 tot 22%. De hoogte van dit percentage hangt af van de vraag of de instroom van nieuwe beschutwerkers

vergelijkbaar is met de afgelopen vijf jaar of dat er geen of nauwelijks nieuwe instroom is. Daarbij is het ook van belang of medewerkers direct gebruik maken van regelingen voor senioren en vervroegde uittreding. •

Vanuit financieel en maatschappelijk oogpunt is De Bolder op termijn dan ook niet in de huidige vorm en omvang houdbaar en is aanpassing en omvorming naar een meer toekomstbestendige organisatie noodzakelijk. Dat vereist op termijn een passende governance (besturing en aansturing) die aansluiting vindt bij het beoogde toekomstscenario van De Bolder, met oog voor de consequenties hiervan voor bij de doelgroep passende leerlijnen, de meerjarige financiële effecten, de positie van de ambtelijke staf en bijvoorbeeld het onderbrengen van administratieve taken. De focus komt voor De Bolder als Werkbedrijf te liggen op het behoud van ‘beschut werk’ voor wie werken bij een externe werkgever (nog) niet aan de orde is en op het behoud van ‘beschut leren’ (leerlijnen, arbeids- en sociale vaardigheden ontwikkelen). In 2019 heeft de gemeente al het standpunt ingenomen dat voor iedereen met een indicatie ook een beschutte werkplek beschikbaar is en er geen wachtlijst ontstaat. Daarnaast wordt, met behulp van de Praktijkroute, betaald werk geboden aan degenen die nog niet in staat zijn om regulier te werken. De ontwikkeling van de Bolder voor wat betreft de uitvoering van het Beschut Werken en Leren wordt in een separate rapportage inzake het toekomstscenario van de Bolder aan u voorgelegd.

De overige activiteiten die in het kader van de Participatiewet tot op heden bij De Bolder zijn ondergebracht (anders dan Beschut Werk), vinden straks plaats binnen, dan wel onder de vlag van, het Huis van Ontwikkeling. Denk hierbij aan Arbeidsfittrajecten, Doorstroombanen (‘aan de slag’), Matchingstrajecten, Jobcoaching bij werkgevers, Reintegratietrajecten (WIA, Wajong, Ziektewet), Participatie- en taaltrajecten nieuwe Nederlanders/vergunninghouders, 2e spoortrajecten/Van Werk Naar Werk en Mobiliteitstrajecten. Daarbij blijft De Bolder wel een belangrijke partner voor het Huis van Ontwikkeling; nog steeds zullen zij, daar waar dit passend is bij het ontwikkelvraagstuk van inwoners, ingezet worden voor tijdelijke begeleidingstrajecten van kandidaten. In hoofdstuk 5.5 is dit nader toegelicht.

2.5 Bredere maatschappelijke resultaten Zowel in de visie Sociaal Domein, als in het Uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid (zie hoofdstuk 1) zijn de beoogde maatschappelijke resultaten voor het Huis van Ontwikkeling al genoemd. Die resultaten gaan verder dan alleen de uitvoering van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening zoals nu door het Sociaal Team en De Bolder vanuit de gemeente worden verzorgd. Om die resultaten te bereiken wordt een Huis van Ontwikkeling ingericht dat deze beoogde aanvullende resultaten beter en breder kan ondersteunen: Het Huis van Ontwikkeling zorgt ervoor dat op Texel niemand verdwaalt in de arbeidsmarkt- en opleidingsinfrastructuur (lokaal/regionaal/landelijk) en iedereen tijdig toegang krijgt tot passende begeleiding en ondersteuning waar dat nodig is. Dit geldt zowel voor werkzoekenden, werkenden, werkgevers als maatschappelijke (vrijwilligers-)organisaties. Hiermee draagt het Huis van Ontwikkeling bij aan een meer toekomstbestendige en vitale arbeidsmarkt.

De gemeente wil één plek creëren waar inwoners met al hun vragen terecht kunnen over werk, scholing, ontwikkeling of participeren in de breedste zin. De organisaties en bedrijven die zich op de arbeidsmarkt begeven, doen dat nu nog vaak versnipperd; er is sprake van diverse ‘loketten’. Een Huis van Ontwikkeling kan aan die versnippering een einde maken door ook voor partijen op de arbeidsmarkt het aanspreekpunt te zijn. Eén herkenbaar en toegankelijk loket dus, waar inwoners, werkgevers, bedrijven en maatschappelijke organisaties met vraagstukken op het gebied van ontwikkeling, scholing, participatie en werk terecht kunnen. Daarbij is het van belang de kennis en expertise over de diversiteit aan klantgroepen, die nu verspreid zit bij onder andere het Sociaal Team van de gemeente, de ambtelijke staf binnen De Bolder en diverse externe partners en organisaties, te bundelen en te borgen. Herkenbare integrale samenwerking en het delen van informatie en netwerken is daarbij belangrijk.

Op Texel doen we het samen. Het Huis van Ontwikkeling sluit hierop aan vanuit de volgende principes: •

Het gaat over (weer) meedoen en samen met anderen ontwikkelen, er toe doen.

•

Autonomie en eigen regie liggen bij de inwoner waar dat kan. Een inwoner wordt geholpen waar dat (nog) niet lukt.

•

Een beperking is nog geen belemmering, het gaat over een afstand die te overbruggen valt. We kijken naar persoonlijke en maatschappelijke veerkracht, ontplooiingskansen en zetten in op kwaliteiten/competenties en capaciteiten.

•

Het leveren van maatwerk, het zoeken naar perspectief, de behoefte van de inwoner of werkgever en het daadwerkelijke effect zijn leidend. We zoeken naar de best mogelijke/passende oplossing.

•

Daarmee beogen we betere klanttevredenheid.

•

Het doel is meer mensen te kunnen helpen, door afstand te overbruggen en geldstromen te ontschotten.

•

We organiseren doorlopende leerlijnen en maken het kunnen switchen tussen diverse wetten simpel.

Het Huis van Ontwikkeling draagt tegelijkertijd ook bij aan een aantal economisch wenselijke effecten: •

Behouden van werk voor Texelaars.

•

Behouden van kennis/potentieel voor Texel (integrale verbinding op arbeidsmarkt/economie/wonen nodig).

•

Betere aansluiting met werkgevers (ze kennen, ook de kleinere, de taal spreken, weten wat zij nodig hebben en een ondernemende houding).

•

Breed aanbod matchen met brede vraag, flexibiliteit en snelheid van handelen, met kennis van de lokale en regionale arbeidsmarkt.

•

Bijdragen aan een vitale en wendbare arbeidsmarkt op Texel.

In het volgende hoofdstuk wordt meer inzicht gegeven in de verschillende klantgroepen die aan kunnen kloppen bij het Huis van Ontwikkeling.

Hoofdstuk 3 Voor wie is het Huis van Ontwikkeling? 3.1 Brede klantgroep Inwoners Het Huis van Ontwikkeling is een plek waar inwoners terecht kunnen met al hun vragen en zorgen op het gebied van werk, vrijwilligerswerk, opleiding en persoonlijke ontwikkeling. Daarnaast biedt het Huis van Ontwikkeling ook ondersteuning aan werkgevers die vragen hebben over bedrijfsvoering, personeelsbeleid, het vinden van nieuwe medewerkers, subsidies of de inzet van arbeidsmarktinstrumenten. Het Huis van Ontwikkeling is (ook) een adviescentrum, waar mensen informatie en begeleiding kunnen krijgen over loopbaanontwikkeling, het vinden van geschikte opleidingen of het oplossen van werk gerelateerde problemen. Sommige mensen vallen momenteel buiten de boot en maken geen gebruik van de dienstverlening en regelingen waar zij wel baat bij kunnen hebben. Dat kan verschillende oorzaken hebben: •

Ze komen niet of te laat in aanmerking voor dienstverlening die zij nodig hebben.

•

Ze weten niet welke instanties hen kunnen helpen/ondersteunen.

•

Ze zijn niet op de hoogte van regelingen waar zij mogelijk voor in aanmerking komen.

• Ze willen of kunnen (nog) niet participeren. Ook voor deze inwoners kan het Huis van Ontwikkeling iets betekenen. Deze inwoners komen mogelijk ook met aanvullende of onderliggende vragen over zorg en welzijn, schulden, inkomen en uitkeringen naar het Huis van Ontwikkeling. Soms is het nodig eventuele belemmeringen eerst weg te halen voordat aan verdere ontwikkeling toegekomen kan worden. Mocht dat aan de orde zijn, dan faciliteert het Huis van Ontwikkeling bij de juiste interne (gemeentelijke) route of zorgt voor inzet van andere samenwerkingspartners. Geen ‘van het kastje naar de muur’, maar een ring van de benodigde ondersteuning om de inwoner heen waar dat noodzakelijk of wenselijk is. De hulpvraag en eigen regie van de inwoner staan daarbij altijd voorop. De groep inwoners die aan kan kloppen bij het Huis van Ontwikkeling is dus breed, we hebben het onder andere over: •

Werkzoekenden met of zonder uitkering (bijstand, WW, WIA, Wajong of anderszins) ongeacht de afstand tot de arbeidsmarkt.

•

Inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt, die behoren tot de doelgroep van de Participatiewet en beschut of regulier (met begeleiding en loonkostensubsidie) kunnen werken.

•

Werkenden op zoek naar (om-/bij-)scholing, ander werk of vrijwilligerswerk.

•

Scholieren en studenten in het reguliere onderwijs op zoek naar een bijbaan of vrijwilligerswerk.

•

Schoolverlaters van het voortgezet onderwijs die niet meteen een studie gaan volgen en/of in een later stadium advies zoeken bij loopbaanontwikkeling of studiekeuze. Maar ook (uitgevallen) scholieren zonder startkwalificatie op zoek naar een passende leerroute/werk/leerwerkplek/stage.

•

Inwoners die (nog) niet werken en advies en/of ondersteuning willen richting scholing of werk.

•

Inwoners met vragen over zorg, inkomen, uitkeringen of schuldenproblematiek in relatie tot het kunnen participeren.

•

Inwoners die zich willen richten op een vorm van vrijwilligerswerk om maatschappelijk actief te zijn of te blijven. Maar ook vrijwilligers die ondersteuning/facilitering zoeken om hun vrijwilligerswerk op een goede manier langjarig uit te kunnen (blijven) oefenen.

Werkgevers, ondernemers en maatschappelijke organisaties Werkgevers en ondernemers, met name in het MKB, hebben soms onvoldoende weet van of toegang tot bestaande instrumenten en de mogelijkheden bij arbeidsbemiddeling van al dan niet uitkeringsgerechtigden. Niet ieder bedrijf heeft de tijd of capaciteit (bijvoorbeeld een eigen HR-afdeling) om zelf uit te zoeken wat er mogelijk is.

Het Huis van Ontwikkeling is dan de plek waar werkgevers, ondernemers, onderwijsorganisaties, opleidingsinstituten, reintegratiebedrijven, vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke organisaties informatie kunnen delen over trends en innovaties op de arbeidsmarkt en terecht kunnen met zowel vragen als behoefte aan advies over: •

De plaatsing en vervulling van vacatures (werving, selectie en plaatsing).

•

Het aanbieden van leerwerk-/ervaringsplekken.

•

De bemiddeling en matching van werkzoekenden op het gebied van betaald- of vrijwilligerswerk.

•

De inzet van mogelijke instrumenten/budgetten of ondersteuning op de werkvloer.

Al met al is het Huis van Ontwikkeling een veelzijdige en inclusieve plek die als doel heeft om zowel inwoners als werkgevers, bedrijven en maatschappelijke organisaties te ondersteunen bij hun behoeften en vragen.

3.2 Inzicht in de populatie op Texel Op Texel wonen 13.687 mensen waarvan 6.765 mannen en 6.922 vrouwen. (bron: https://texel.incijfers.nl/dashboard/bevolking-3augustus2022 )

Verschillende cijfers laten zien dat er sprake is van sterke en verder toenemende vergrijzing (een hoger percentage dan in Nederland gemiddeld!). Volgens enkele van de geïnterviewde stakeholders trekken jongvolwassenen en jonge gezinnen weg van Texel door onder andere de combinatie van de krappe huizenmarkt en het ontbreken van vervolgopleidingen na het voortgezet onderwijs. Zij keren vaak pas op een later moment in hun leven weer terug naar Texel. De cijfers laten zien dat slechts 20% van de inwoners tussen de 25-45 jaar is, juist een belangrijke groep voor de huidige en toekomstige arbeidsmarkt. Hoewel in potentie iedere Texelaar met een ontwikkelbehoefte terecht kan bij het Huis van Ontwikkeling, is het precieze aantal inwoners waarop de bredere toekomstige dienstverlening zich toespitst lastig aan te geven. Wat wel duidelijk is, is dat de doelgroep statushouders een grote rol gaat spelen omdat een substantieel percentage van de caseload van het huidige Sociaal Team bestaat uit statushouders. Het huidige samenwerkingsverband ‘Inburgeren op Texel’ verbinden we daarom aan het Huis van Ontwikkeling. Dit samenwerkingsverband bestaat uit de Gemeente, Vluchtelingenwerk, de Bolder en Texels Welzijn. Zij leveren direct diensten aan de doelgroep statushouders.

In het Huis van Ontwikkeling wordt inburgering als opgave, met specifieke kennis over deze doelgroep en de verbinding met de arbeidsmarkt in huis gehaald. Daarnaast zien we dat (loopbaan-)kansen voor de leeftijdscategorie 18-25 jarigen in samenwerking met werkgevers goed in beeld moeten worden gebracht, willen we dit arbeidspotentieel voor Texel behouden (bijvoorbeeld jongeren die uitstromen van het VMBO en dan een leer-werktraject gaan doen). Ook de leeftijdscategorie 25-45 jarigen is een belangrijke groep om te behouden voor werk op Texel. De krapte op de arbeidsmarkt en de samenstelling van het

Texelse arbeidspotentieel vraagt om meer creativiteit en meer expliciete verbinding in de samenwerking van alle partijen op de arbeidsmarkt. Om deze reden is verbinding met/deelname aan/bijdrage aan het netwerk ‘Vitale Arbeidsmarkt Texel’ voor het Huis van Ontwikkeling relevant. Een (gezamenlijke) arbeidsmarktstrategie staat bij veel werkgevers en onderwijsinstellingen op de agenda en dit onderwerp wordt steeds belangrijker. Dit is ook aan de orde in bijvoorbeeld het HR-netwerk Texel. Dezelfde uitdaging speelt overigens ook voor de gemeentelijke organisatie zelf. In die zin is de gemeente zowel ‘eigenaar’ als ‘klant’ van het Huis van Ontwikkeling. Een voorzichtige prognose van de omvang van de potentiële doelgroep ziet er als volgt uit: •

Er zijn 265 werkzoekenden zonder dienstverband (bron: UWV/Texel in cijfers april 2022). Hiervan hebben 139 personen een WW-uitkering.

•

Er zijn 134 bijstandsgerechtigden. Deze worden door het Sociaal Team aangemeld bij het Huis van Ontwikkeling. Het doel is om samen met de cliënt te onderzoeken welke vorm van maatschappelijke participatie mogelijk is. Een groot deel van dit bestand volgt een participatietraject richting werk. (bron: Sociaal Team Gemeente Texel sept 2022). 44% van het totaal aantal uitkeringsgerechtigden heeft langer dan 5 jaar een uitkering (59 personen). Er zijn 12 inwoners met een bijstandsuitkering die intern een werkervaringsplaats hebben bij de Bolder (Marap 1e helft 2022). Er zijn 12 inwoners met een bijstandsuitkering die extern een participatietraject volgen en jobcoaching krijgen van de Bolder (Marap 1e helft 2022). Er zijn 7 inwoners met een bijstandsuitkering die begeleiding krijgen van een budgetcoach (Marap 1e helft 2022). Er zijn 23 inwoners met een bijstandsuitkering die schuldhulpverlening krijgen via de Kredietbank (Marap 1e helft 2022).

•

Jaarlijks stromen nu ongeveer 34 nieuwkomers/statushouders in (taakstelling). Dit is een groeiende groep inwoners. De gemeente is verantwoordelijk voor hun inburgeringstraject.

•

Er zijn 210 werkzoekenden met een dienstverband (‘van werk naar werk’) (bron: UWV/ Texel in cijfers april 2022).

•

211 jongeren hebben momenteel een Wajong-uitkering (bron: UWV/Texel in cijfers april 2022). Met een Wajong-uitkering mag iemand met arbeidsmogelijkheden werken. De inkomsten uit werken of bijverdiensten moeten wel worden opgegeven bij het UWV. Deze inkomsten worden (tot een bepaalde hoogte) verrekend met de uitkering.

•

Naar schatting 500-1000 inwoners doen een vorm van vrijwilligerswerk. Omdat niet alle vrijwilligerswerk wordt geregistreerd en gecoördineerd, ligt het feitelijke aantal hoogstwaarschijnlijk vele malen hoger. Ruim 200 vrijwilligers staan geregistreerd bij Texels Welzijn. De overige vrijwilligers werken op niet-geregistreerde vrijwilligerswerkplekken bij non-profitorganisaties zoals sportclubs en musea.

•

Op dit moment worden op Texel 190 Oekraïners gehuisvest. De overheid wil de mate van zelfredzaamheid (en het vinden van betaald werk of de weg naar scholing) van Oekraïners stimuleren.

•

Er zijn nu nog 86 inwoners met een oude Wsw-indicatie in loondienst bij De Bolder (waarvan 8 volledig en 2 gedeeltelijk gedetacheerd elders). Van deze groep stromen er de komende jaren gemiddeld 4 tot 5 per jaar uit.

•

Er zijn momenteel 16 inwoners met een Beschut Werk-indicatie in loondienst bij De Bolder (waarvan 2 gedetacheerd elders). Het aantal fluctueert, maar jaarlijks stromen er enkele inwoners met deze indicatie in.

•

Er zijn respectievelijk 15 Wsw-ers en 10 PW-ers die met loonkostensubsidie in dienst zijn bij een reguliere werkgever.

•

De klantgroepen die relevant zijn, maar waar we geen exacte cijfers van hebben: Studenten en scholieren die op zoek zijn naar een bijbaan/arbeidsmatige nevenactiviteit of vrijwilligerswerk. Werkenden met een ontwikkel- of ‘van-werk-naar-werk’-behoefte. Inwoners die vrijwilligerswerk willen doen naast 200 bekende vrijwilligers en een mogelijk nog groter aantal niet geregistreerde vrijwilligers. Werkgevers/maatschappelijke organisaties met arbeidsmarkt vraagstukken. Jongeren die jaarlijks gebruik maken van Pro/Vso-onderwijs of zij die zonder startkwalificatie van school komen. Deelnemers (taakgestraften) vanuit reclassering. Mensen met een WIA-, Wajong- of Ziektewet-uitkering.

Daarmee is de potentiële klantgroep die aan kan kloppen bij het Huis van Ontwikkeling veel breder dan de beperkte aantallen die nu vanuit het Sociaal Team van de gemeente dan wel de Bolder ondersteund worden. Met name de relatief grote groep Wajongers en de nieuwe Nederlanders vragen specifieke ondersteuning en begeleiding die het Huis van Ontwikkeling eveneens moet kunnen bieden.

3.3 Waarom een Huis van Ontwikkeling specifiek op Texel? Gemeente Texel wil voor inwoners een integraal ondersteuningsaanbod creëren waardoor de route naar maatschappelijke participatie, ontwikkeling en waar mogelijk naar werk succesvol verloopt. Het belang van behoud van de Bolder als basis voor Beschut Werk en Leren op Texel staat buiten kijf. De gemeente en de Bolder bieden in de huidige omstandigheden al ondersteuning bij de route naar werk, echter tot op heden voor slechts een beperkt deel van de inwoners. Daarmee blijft een deel van het arbeidspotentieel onbenut en krijgen niet alle inwoners met een vraagstuk een passend/maatwerktraject. Dit vraagt om een vernieuwde aanpak en doorontwikkeling van wat er al gebeurt, omdat we op Texel nog onvoldoende gebruik maken van een effectieve/optimale verbinding met elkaar. Er zijn diverse partijen, zowel lokaal als regionaal, die zich bezig houden met de arbeidsmarkt. Er is veel overlap en sprake van een verkokerde aanpak, waar nog een schat aan potentie ligt als de krachten gebundeld worden. Met een Huis van Ontwikkeling kunnen wij meer inwoners, werkgevers en maatschappelijke organisaties beter helpen bij hun vragen over ontwikkeling of werk.

Deze bundeling van krachten in een Huis van Ontwikkeling sluit zowel op inhoud en aanpak aan op het landelijk beleid (Kamerbrief uitgangspunten voor de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl) en loopt daarmee vóór op een Regionaal Werkcentrum dat nog in ontwikkeling is. Dit Werkcentrum wordt een bundeling van krachten van regionale arbeidsmarktorganisaties die onder andere toegang geven tot arbeidsmarktinstrumentaria. Deze arbeidsmarktinstrumenten zijn er ook nu al, maar worden door de huidige versnipperde dienstverlening niet allemaal even optimaal ingezet voor of benut door de Texelse inwoners en werkgevers. Hoe het Regionaal Werkcentrum er straks precies uit komt te zien is nu nog niet duidelijk. Vanuit Texel bestaat de behoefte om de afstand naar de klantgroepen te verkleinen. Het Huis van Ontwikkeling is in die zin één van de eerste fysieke locaties (dependance) van het toekomstige Regionaal Werkcentrum. Het Huis van Ontwikkeling beoogt dus niet alleen een lokale Texelse voorziening te zijn, maar positioneert zich als brede toegang met een locatie op Texel ook als ‘voorliggende voorziening’ voor en verbinding met de regio (WSP, Mobiliteitsbureau, RPA, UWV). De arbeidsmarktregio houdt niet op buiten de grenzen van Texel. Daarom is de verbinding met de regio van essentieel belang.

Door nauw samen te werken met regionale voorzieningen/partners zorgt het Huis van Ontwikkeling ervoor dat Texelse inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties optimaal gezien, gefaciliteerd en ondersteund worden, ook door de regio. Landelijke en regionale arbeidsmarktinstrumenten, budgetten, kennis en expertise zijn daarmee beter toegankelijk voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Zo maken we optimaal gebruik van elkaars kennis, expertise en netwerk. Aan de ‘achterkant’ van het Huis van Ontwikkeling wel te verstaan, want inwoners, kandidaten, werkgevers en overige organisaties mogen geen last hebben van het feit dat we met verschillende partijen zorgen voor dat brede aanbod in dienstverlening. En dan nog een leuke bijkomstigheid waar we best een beetje trots op mogen zijn; hiermee loopt Texel straks vóór op andere gemeenten in onze arbeidsmarktregio, die zich nog niet op deze wijze verhouden tot de vorming en werking van het Regionaal Werkcentrum. De inzet van het Huis van Ontwikkeling is daarmee zowel een pilot als een voorbeeld waar anderen hun voordeel mee kunnen doen, als we het Regionaal Platform Arbeidsmarkt NHN en het UWV mogen geloven! Dat betekent overigens ook dat we als ‘voorlopers’ in de regio het Huis van Ontwikkeling inrichten met de kennis en inzichten van dit moment.

Mocht op enig moment blijken dat deze ontwikkeling vraagt om bijsturing om de aansluiting op het landelijk beleid (kaders die nog zullen volgen) en het Regionaal Werkcentrum te kunnen blijven maken, dan moet

die ruimte en gevoelde verantwoordelijkheid er vanzelfsprekend zijn. Wendbaarheid en ontwikkelbereidheid zijn tenslotte niet alleen voor onze klanten belangrijk, maar wordt dus ook van het Huis van Ontwikkeling zelf gevraagd!

Hoofdstuk 4 Wat gebeurt er in het Huis van Ontwikkeling? 4.1 Klant centraal Het toekomstige Huis van Ontwikkeling is een netwerksamenwerking waarin gemeente, lokale en regionale partijen die te maken hebben met ontwikkeling, maatschappelijke participatie samen komen. De klant met zijn vraag of behoefte staat centraal. Het doel is om de versnippering van diensten op Texel tegen te gaan en een breed scala aan Texelaars te bedienen. De dienstverlening omvat het geven van informatie en advies en het bieden van begeleiding, bemiddeling, training en coaching op het gebied van werk, scholing, vrijwilligerswerk, stages, leerwerkplekken en mobiliteits-, loopbaan- of reintegratietrajecten. Het doel is om aan de behoeften van werkenden en werkzoekenden (ongeacht hun inkomenssituatie) en werkgevers/ondernemers te voldoen. Het Huis van Ontwikkeling fungeert als een centraal aanspreekpunt waar Texelaars terecht kunnen voor ondersteuning en begeleiding op verschillende aspecten van werk, participatie en ontwikkeling. Het streven is om de drempels te verlagen, mensen te helpen bij het realiseren van hun doelen en hen te voorzien van de nodige tools en middelen om succesvol deel te nemen aan de maatschappij. Het streven is integrale dienstverlening, waarbij de toegang tot diensten wordt geboden via het Huis van Ontwikkeling, zodat mensen niet van loket naar loket worden gestuurd.

Het Huis van Ontwikkeling biedt daarmee de centrale toegang (één loket) tot een bredere, meer passende begeleiding en optimale inzet van diverse instrumenten (maatwerk) op de onderwerpen werken, ontwikkelen en participeren. Achter de schermen wordt dit aanbod door diverse partners ingevuld.

Intake en procesregie In het Huis van Ontwikkeling krijgt elke inwoner met een hulp/ondersteuningsvraag een korte intake. Vaak is de hulpvraag namelijk eenduidig en helder en kan de regisseur hiermee gelijk aan de slag. Wanneer blijkt uit de intake dat de hulpvraag complexer is, omdat er diverse vraagstukken onder blijken te zitten, wordt er onderzocht waar de inwoner behoefte aan heeft en langs welke route de doelen behaald kunnen worden. De regisseur (een combifunctie van de huidige klantmanager en trajectcoach) zoekt waar nodig afstemming met diverse collega’s binnen de gemeente of bij de samenwerkingspartners om samen met de inwoner, daar waar dat nodig of wenselijk is, tot een integraal plan te komen. Ligt de ondersteuningsbehoefte vooral bij Werk of Participatie, dan houdt de regisseur de regie op het traject van de inwoner. Is er sprake van een breder vraagstuk (multi-problematiek) of lijkt de grootste ondersteuningsbehoefte op een ander terrein te liggen (bijvoorbeeld Wmo/Jeugd), dan draagt de regisseur de regie daar warm naar over en sluit zo nodig/waar passend aan op die regie qua aanbod/ondersteuning vanuit het Huis van Ontwikkeling. Er is daarmee altijd één regisseur in de lead.

De regisseur van het Huis van Ontwikkeling is ook degene die bijvoorbeeld de ontwikkeling van kandidaten monitort, het contact met de accountmanager werkgevers/jobhunter en de kandidaat verzorgt.

4.2 Diensten Trajecten/trajectcoaching/regie Bij een enkelvoudige vraag is het aanbieden van een passend trajectaanbod vaak eenvoudig. Er zijn verschillende maatwerktrajecten denkbaar: arbeidsfit maken, werken aan een positieve werkhouding, werkervaring opdoen, van-werknaar-werk-begeleiding, re-integratietrajecten P-wet/WIA/Wajong/ZW, inburgering vergunninghouders en leerwerktrajecten voor startkwalificatie leerlingen/Blik op Werk. Bij een complexe vraag (een inwoner wil bijvoorbeeld aan het werk maar heeft schulden, relationele problemen of problemen met de opvoeding van kinderen) gaat de regisseur aan de slag om het gehele proces, ook qua inzet vanuit andere samenwerkingspartners, te begeleiden, te monitoren en te sturen. Een inwoner hoeft dan niet zelf bij verschillende organisaties of organisatieonderdelen aan te kloppen om iedere keer opnieuw zijn/haar verhaal te doen, maar wordt gedurende het gehele traject begeleid door de

regisseur. Heeft een inwoner hulp of aanvullend een voorziening nodig van de gemeente? Dan wordt de aanvraag door de regisseur naar het Sociaal Team doorgestuurd en vindt daar de beoordeling plaats. De klantmanager Rechtmatigheid van het Sociaal Team geeft bijvoorbeeld de beschikking af waar dit aan de orde is. De regisseur binnen het Huis van Ontwikkeling kan zich zo focussen op de begeleiding van de inwoner tijdens het traject (en is verantwoordelijk voor de klant van intake tot nazorg). Loopbaanbegeleiding/coaching Loopbaanbegeleiding/coaching staat in het teken van het (her)ontdekken van een passende en gewenste loopbaanrichting. Op verschillende momenten in een carrière kan loopbaanbegeleiding/coaching worden ingezet: bij het maken van een beroepskeuze, bij het aangaan van een volgende carrièrestap (mobiliteitsvergroting), maar ook bij bijvoorbeeld ontslag of burn-out (Van Werk Naar Werk, 2e spoor). De regisseur/loopbaancoach is een adviseur die helpt bij het vinden van antwoorden op lastige vragen op het gebied van werk en loopbaan. Trainingen In het Huis van Ontwikkeling kunnen inwoners trainingen en workshops volgen op het gebied van bijvoorbeeld solliciteren, assertiviteit, communiceren en samenwerken op de werkvloer.

Er worden ook trainingen verzorgd door samenwerkingspartners (denk bijvoorbeeld aan taaltrainingen aan laaggeletterden door het Taalhuis Texel of inburgeringstrajecten door Vluchtelingenwerk). Verwijzing naar derden Het Huis van Ontwikkeling werkt samen met en verwijst warm door naar partnerorganisaties die diensten leveren, passend bij het doel en het traject van de inwoner. Denk hierbij aan maatschappelijke ondersteuning, maatschappelijk werk, budgetadvies of het Taalhuis. De informatie die aan de hand van de intake/diagnose wordt verzameld, kan met toestemming van de inwoner en conform een zorgvuldig in te richten proces (AVG-proof) worden gedeeld met relevante derden (samenwerkingspartners). Ondersteuning werkgevers Het Huis van Ontwikkeling heeft een kennisbank met informatie en advies over trends en ontwikkelingen betreffende de arbeidsmarkt in het algemeen en die op Texel in het bijzonder. Werkgevers krijgen in het Huis van Ontwikkeling ondersteuning bij het vinden van geschikte kandidaten voor hun vacatures. Het Huis van Ontwikkeling ondersteunt werkgevers ook bij vragen over bijvoorbeeld loonkostensubsidies en de mogelijkheden van de inzet van jobcoaching bij de werkgever zelf. Werkgevers worden ondersteund door de werkgeversadviseur/accountmanager, die ook deel uitmaakt van en de verbinding legt met het regionaal WSP.