Agendabundel

een stand van zaken willen krijgen over: hoe staat het nu met die brug? U heeft hetzelfde geconstateerd als ik. Ik zag de heer Hooijschuur ook niet. Dan kijk ik even naar... Hij zit daar, helemaal achterin. Ik had je hier verwacht. Meneer Hooijschuur, mag ik u verzoeken of in ieder geval vragen of u het nu kunt beantwoorden,

of dat u het aan het eind van de vergadering wil beantwoorden? Eind van de vergadering. Meneer Kooiman, u moet nog steeds heel even wachten.

5 Schapenboetenbeleid Voorzitter Raadscommissie

Iemand anders voor de rondvraag? Dan gaan we naar agendapunt vijf. Schapenboetenbeleid. Het schapenboetenbeleid ligt ter besluitvorming voor. Doel van dit beleid is een beter behoud van de schapenboeten op het eiland. Het College adviseert om in te zetten op het behoud van bestaande gemeentelijke en Rijksmonumentale schapenboeten op de collectieve onderhoudsregeling, de bijdrage verzekering, het voorstel motivatie en trots én op maatregelen uit het voorstel schapenboeten zonder monumentale status. We hebben daar een inspreker. De heer Boon, namens de Stichting Kernwaarden Texel, de Historische Vereniging Texel, Boerderijstichting Noord-Holland, LTO Noord afdeling Texel, Agrarische Natuurvereniging De Lieuw, Stichting Dorpsherstel Texel en Stichting Natuur & Mens Texel. U vertegenwoordigt nogal wat, meneer Boon. Een hele mondvol. U krijgt vijf minuten de tijd van mij. Eén minuut voordat de vijf minuten voorbij zijn, geef ik u een seintje. Dan geef ik u nu het woord. Aan de rechterkant kunt u het knopje indrukken en dan als het goed is, de microfoon rood. Gaat uw gang. Goedenavond. Ik spreek inderdaad namens een heel stel clubs. Het is mooi dat dat kan, dat een heel stel clubs zich sterk heeft gemaakt voor de schapenboeten. Dat is alleen maar goed, denk ik, dat er een breed draagvlak is onder in elk geval hetgeen we voorgesteld hebben.

Ik zou u willen vragen, weet u wat voor een dag het overmorgen is, behalve zaterdag? Heel goed. Het is dan inderdaad Open Monumentendag. Eén van de twintig monumenten die op die dag op Texel zijn te bezoeken, is de schapenboet. Dat is er maar eentje van de tweeënveertig boeten die als bestaand monument zijn aangewezen. Sommige van die tweeënveertig zijn ook helemaal niet te bezoeken, vanwege de beroerde onderhoudstoestand. Andere monumentale boeten bestaan al niet eens meer. Veenselangweg zes, Otterstraat vier, Laagwaterweg acht, Nestweg eenenveertig, om er zo maar een paar te noemen die recent niet alleen van de lijst, maar ook uit het landschap zijn verdwenen. U kent ze vast allemaal nog. Als we er niet beter voor gaan zorgen, verdwijnen er nog veel meer. Dan kun je ook niet meer zeggen dat schapenboeten karakteristiek zijn voor het Texelse landschap. Wie is we? Dat is in dit geval primair de gemeente, natuurlijk in goed overleg met de eigenaren. Gelukkig is iedereen, alle politieke partijen hier, het erover eens dat het beter moet. Op een bepaalde manier heeft de gemeente wel zorg voor de boeten. Ik had hier bijvoorbeeld heel graag gestaan met het schapenboetschilderij van Blok Van der Velde onder mijn arm, dat hangt in de Hoornderkamer hier op het gemeentehuis. Er hangen nog wel meer boeten in dit huis overigens. Maar dat kon niet.

Het risico van beschadiging van een kunstwerk, dat snap ik ook wel. Daarom is dat praktisch opgelost met dit plaatje, met een foto op het scherm. Maar het is misschien wel symptomatisch voor de zorg voor de boeten. Het gaat om het plaatje, dat is van belang. Iedereen vindt de boet prachtig. Die schildert ze, maakt er foto's van, gebruikt ze in zijn promotie. Bedrijven net zo goed als de VVV en de gemeente. Karakteristiek voor Texel. Echt Texels. Uniek, uniek in zijn soort, geweldig. Maar dat kan natuurlijk niet zo blijven. Het hebben en houden van een boet kost nu een keer geld. De meeste particulieren, of ze nou boer zijn of niet, kunnen of willen zich niet veroorloven om die instandhouding voor het algemeen nut, want dat is het dan meestal, uit eigen zak te blijven betalen. Natuurlijk komt het landschap van Blok Van der Velde niet meer terug. Dat beseffen we ook wel. Maar voor alle clubs die het advies hebben opgesteld en die ook reageerden op het Collegeadvies aan de raad, geldt: wat er is gedaan door de overheid, dat is niet genoeg gebleken. We hebben nu het moment om het voor de toekomst beter te regelen. Wat ons betreft, moeten bijvoorbeeld die zestien boeten die als potentieel monument zijn benoemd, wel degelijk grondig worden bekeken op hun echte monument waardigheid.

Maar ook op de bereidheid van de eigenaren, om zo nodig na restauratie met bekostiging door derden te participeren in de nieuwe regeling. U heeft nog één minuut. Dat komt goed. U heeft allemaal onze reactie op het Collegevoorstel gehad. Daar zit meer in dan alleen de restauratievoorstellen. Ik ga het hier allemaal niet herhalen. Krijg ik ook de tijd niet voor. Maar om het op zijn Texels te zeggen: als je zuneg wil wezen op die boeten, dan ken je niet altijd zuneg wezen met de centen. Aars komt er allegaar niks van terecht. Dank u wel. Dank u wel. Ik wilde u nou ik weer niet zo hard opjagen. Ik kijk even naar de commissieleden. Ik zie in ieder geval al een aantal handen omhoog gan. Albert Huisman VVD Texel

Ik begin bij meneer Huisman. Dan ga ik naar meneer Hoogerheide. En dan kijken we wel of er nog meer vragen zijn. Meneer Huisman? Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor uw inbreng, want dat was voor ons vroegtijdig genoeg om ook te kunnen bespreken met de steunfractie en achterban. Dat heeft ons ook tot een

paar vragen geleid. In het advies van de voorgestelde nieuwe stimuleringsregeling staat dat het wellicht voldoende interessant is om de eigenaar van een boet die nog geen monument is, te bewegen alsnog een beroep gaan doen op de restauratiefaciliteit. In hetzelfde advies is er nog niet naar nader ingegaan op die restauratiefaciliteit, omdat er eerst duidelijkheid moet zijn over die stimuleringsregeling. In het voorgestelde beleid kiest het College ervoor om die restauratiekosten voor rekening van de eigenaar te laten. Voorzitter Raadscommissie

Wat is jullie reactie daarop? Wij denken dat het eigenlijk een illusie is om te verwachten dat die eigenaren enthousiast gaan worden. Dat hangt een beetje af van de onderhoudstoestand van de boet. Maar als daar fors in geïnvesteerd moet worden om dat weer een volwaardige Texelse boet te laten zijn, dan kom je op bedragen, zoals de gemeente in elk geval aangeeft, op zeventigduizend euro per stuk. Dat gaat een eigenaar niet voor eigen rekening investeren, omdat die daarna zou kunnen vallen in een subsidieregeling. Dat gaat niet gebeuren. Dus die boeten zijn weer potentiële ruïnes in het landschap. Albert Huisman VVD Texel

Nog een andere vraag, meneer Huisman. Ik heb er nog drie, korte weliswaar. Om maar even wat gevoel te krijgen bij de mogelijke belangstelling voor een nieuwe regeling, hoeveel van die tweeënveertig boeten nemen deel, wellicht dat u dat kunt aangeven, aan die huidige regeling en zou een indicatie voor toekomstige belangstelling als in het voorgestelde beleid in een regeling is omgezet? Voorzitter Raadscommissie

Dat is vraag één. Zal ik ze meteen even achter elkaar doen? Wilt u gelijk antwoord geven? De eerste is een vraag naar een getal. Dat kan denk ik betrekkelijk gemakkelijk. Naar ons beste weten zijn er op dit moment eenendertig boeten die deelnemen in de regeling, waarbij De Lieuw de controle uitvoert op de goede onderhoudstoestand, zodat die vijfhonderd euro in elk geval uitbetaald kan worden. Dat betekent dus eenendertig van de tweeënveertig boeten. Als dat een indicatie mag zijn voor wat we straks kunnen verwachten, Albert Huisman VVD Texel

dan denk ik dat het nog wel wat beter kan en zou moeten ook. Meneer Huisman. Dan een andere vraag. Ik heb in het stuk gelezen dat jullie, namens alle partijen, een tweetal maatwerktoeslagen hebben voorgesteld. Het College Voorzitter Raadscommissie

neemt die niet over. Kunt u nog even kort toelichten wat de achtergrond is van die toeslagen? Meneer Boon. Dat kan. We zien dat het hebben van een boet midden in het open landschap, die staat midden op het perceel, een sta in de weg is voor veel boeren. Maaien, zaaien, oogsten, grondbewerking gebeurt allemaal tegenwoordig met moderne grote machines. En er gebeurt nog weleens een ongelukje. Iets te veel achteruit gereden, iets te dicht op de boet en je bent zomaar weer een paar stenen kwijt die niet worden teruggeplaatst. Wij denken dat het kan helpen om meer zorg aan de boet te besteden, als je daar ook een premie tegenover stelt. We hebben een vergelijking gemaakt met hoe dat gaat bij het hebben van hoogspanningsmasten. Dat is een beetje een rare vergelijking. Maar het gaat om het hebben van een vreemd object te midden van je landbouwexploitatie. Daar wordt gewoon een normale vergoeding voor betaald. Wij hebben daar ook een bedrag voor benoemd in ons advies, waarvan we denken van: dan heb je een adequate compensatie voor het nadeel van het hebben van de boet. En het College lijkt er een beetje vanuit te gaan, als we voldoende betalen voor het onderhoud, Albert Huisman VVD Texel

dan is het daarmee gedaan. Ik denk dat het voor een boer niet zo werkt. Laatste vraag van meneer Huisman. Dan bewaar ik de vragen voor het College. Hoe kijken jullie aan tegen het gebruik van boeten die een zakelijke functie hebben gekregen in het bedrijf van de eigenaar? Voorzitter Raadscommissie

Moet daar de gemeentelijke regeling ook van toepassing voor zijn? Meneer Boon. Dat is eigenlijk een vraag die meer aan het College is te richten. Dat kun je niet met een nagelschaartje knippen, want wat is dan een zakelijke functie? Hoever strekt dat? Als iemand zijn aanhangwagentje erin parkeert of hij heeft er een paddenstoelenkwekerij of het is onderdeel van een sanitaire voorziening voor een camping of een manege of een kinderboerderij of een kantoor. Er komt van alles voor. Hoever moet je gaan? Waar kun je de grenzen leggen?

Cees Hoogerheide Texels Belang

Dat is denk ik vooral een vraag aan het College. Dank u wel. Dan ga ik naar meneer Hoogerheide. Dank u wel, voorzitter. Meneer Boon, een warm pleidooi. Compliment. Zat goed in elkaar. Ik citeer zoals hier voor me staat: De Lieuw controleert alle schapenboeten die meedoen aan de regelingen. Anderzijds zie ik een Stichting Dorpsherstel die de uitvoering doet. Dat zijn twee verschillende lichamen die met elkaar moeten communiceren. Is het een bewuste keus geweest om met de twee lichamen dit te doen? En, als u het antwoord niet weet, de voorzitter Stichting Dorpsherstel Voorzitter Raadscommissie

zit in de zaal, zou mogelijk het antwoord kunnen geven. Meneer Boon. Laat ik een poging doen. Als het onvoldoende is, dan hoor ik dat wel van Elco, want ik praat hier ook namens hem. Dat is een bewuste keuze. We hebben op dit moment, denk ik, ik kijk ook naar het College, goede ervaringen met de rol zoals De Lieuw die invult. Die kijkt hoe de boet erbij staat en of de situatie dusdanig is dat er inderdaad sprake kan zijn van uitkering van de bijbehorende subsidieregeling. Het technisch uitvoeren van het onderhoud is echt iets anders. Dat lijkt ons bij uitstek een taak die past bij de Stichting Dorpsherstel. Die heeft daar een hele goeie track record opgebouwd in het verleden. Dat is een van de dingen die ik in elk geval zo weet. Die tien boeten die met het Waddenfondsgeld zijn betaald, daarvan hebben zij de coördinatie en de uitvoering geregeld van de restauratie. Dus ik denk dat het heel passend is om het uitvoerende werk te leggen bij die club die daarvoor gespecialiseerd en geëquipeerd is. En om de controle of het er allemaal goed bijstaat, het gerechtvaardigd is om geld te betalen, dat te leggen bij De Lieuw. Edo Kooiman Hart voor Texel

Dat lijkt me uitstekend. Dank u wel. Meneer Kooiman. Eén vraagje borrelde toch nog op tijdens de toespraak van de heer Boon. Want u zegt: veel boeten zijn een sta-in-de-weg voor agrariërs. Die hebben er meer last van dan dat ze gebruikt kunnen worden. Hebben jullie ook nagedacht om de functies te verruimen voor die boeten, zodat ze wel aantrekkelijk worden voor die agrariërs? Dan bedoel ik niet een toeristisch verblijf. U noemde net al wat voorbeelden waar sommige boeten voor gebruikt worden. Voorzitter Raadscommissie

Een verruiming van de boeten, zodat ze ook financieel interessant worden voor deze agrariërs. Meneer Boon. Ja, daar hebben we over nagedacht. Het is zo dat de feitelijke voorschriften in het bestemmingsplan schrijven voor: het moet agrarisch gebruik zijn, punt. En verder geen andere dingen. Je ziet in de praktijk dat er wel degelijk allerlei ander gebruik plaatsvindt. Dat is een feitelijkheid. Dat is gebeurd, al dan niet met toestemming en formele beslissingen die daaraan ten grondslag liggen. Dat weet ik ook niet. Maar ik begrijp heel goed dat mensen zoeken naar een manier van gebruiken van de boet die bij hen past. Wij denken dat voor boeten die op betrekkelijk korte afstand liggen van de openbare weg en die op een erf liggen, dat je daar misschien wel wat ruimer kunt zijn in het formeel toelaten van andere gebruiksvormen. Wel op voorwaarde dat die boet in het landschap onaangetast blijft. En voor boeten die echt midden op de percelen staan en ver in het landschap, daar moet je wat ons betreft heel terughoudend zijn in het toelaten van een ander gebruik, omdat je al snel verharde paden ernaar krijgt, parkeergelegenheid, van alles en nog wat. Ja, inderdaad, geen recreatief gebruik. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Dank u wel. Mevrouw Visser. Dank u wel, voorzitter. Meneer Boon, ik deel uw zorgen en ook het idee dat we samen zorg dragen voor ons erfgoed. Het is ook ons erfgoed. Voordat u insprak, is ons ook al een brief doen toekomen. Als ik die brief lees, krijg ik een beetje, het klinkt heel raar misschien, maar een raar beeld van een boeteigenaar. Om het iets meer te nuanceren misschien, ik heb het idee dat het een hork is. Naar aanleiding van dat idee, hoop ik dat u dat wat kunt nuanceren. Ik heb daarvoor drie vragen aan u. In de brief en zoals u net ook al aangaf mondeling, is het een illusie om van een boeteigenaar te verwachten dat hij zelf betaalt voor achterstallig onderhoud. Bij mij klinkt dat heel raar. Als ik een kostbaar schilderij heb, maar geen onderhoud en ik kom bij Tussen Kunst en Kitsch, dan zeggen ze: het is een prachtige schilderij, u moet er minstens tienduizend euro in onderhoud insteken. Maar dan is het ook wat waard. Dan zijn die kosten daarvan voor mij. Voor iedere huiseigenaar, auto-eigenaar geldt uiteraard hetzelfde. Als je het onderhoud je bespaart, komt het achterstallig onderhoud na afloop voor je eigen rekening.

Wat maakt het dat die boeteigenaar denkt dat dat niet zo is? Verder staat er in de brief, en meneer Kooiman doelde daar net al een beetje op, dat een boet een sta-in-de-weg kan zijn vanwege de lastige bewerkbaarheid van het perceel en de gederfde opbrengst op de door de boet ingenomen oppervlakte. Maar u geeft in uw brieven aan dat, als ze daar niet voor gecompenseerd worden, de volgende ruïnes in ons landschap ontstaan. Op het moment dat zoiets een ruïne is, verandert de zaak toch niet? Dan kun je toch nog geen graan of schapen laten

plaatsvinden op diezelfde locatie? Je bespaart dan weliswaar het onderhoud, maar de opbrengst wordt daar volgens mij niet groter van. En dan staat er in de brief dat jullie overwogen dat de allerbeste garantie voor instandhouding de eigen motivatie van de eigenaar is. Die moet het belang ervan inzien, de wil hebben om eraan mee te werken en een zekere mate van trots uitstralen dat hij zo'n bijzonder echt Texels bouwwerk bezit. Om het daartoe te brengen, is een inspanning nodig. Geen speld tussen te krijgen. Ik ben het helemaal met u eens. Wat ik alleen vreemd vind, is dat de bezitter van een monumentale woning ook aan allerlei rompslomp en verplichtingen moet voldoen. En onze voorzitter van vanavond kan u vertellen dat het verduurzamen van een monumentale woning ook echt inspanning kost. Toch zijn de meeste eigenaren van een monumentale woning Voorzitter Raadscommissie

echt trots op hun bezit. Wat maakt dat voor een boeteigenaar anders? U heeft een hele waslijst. Gaat dat lukken in een keer? Dat is een hele reeks aan vragen. Ik probeer ze allemaal te beantwoorden. Anders help ik u. Als ik er een vergeet, dan hoor ik het wel. Gaat uw gang. Allereerst het beeld van de horkerige eigenaar. Daarvan is geen sprake. Ik geloof dat we in de brief ook uiteengezet hebben dat er tal van goede voorbeelden zijn van eigenaren die hun boet uitstekend onderhouden hebben. Er zijn zelfs particulieren die hun boet nieuw bouwen. Dus wat dat betreft, het is niet zwart-wit. Er zijn veel boeten die een zeer slechte staat van onderhoud hebben. Ik wijs u naar het kaartje op pagina acht in de bijlage van het Collegevoorstel. Van een heel stel is de onderhoudstoestand niet eens benoemd. Er zijn er vele die zeer slecht zijn. Maar dat heeft op zichzelf niks met de al dan niet bestaande horkerigheid van de boeteigenaren te maken. Als dat zou blijken, is dat in elk geval een misvatting. Dat is één. U vraagt van: maar die boet op een landbouw perceel, als die goed wordt onderhouden, dan staat die nog steeds in de weg en kost die nog steeds agrarische opbrengst. Dat is precies ons punt. Het College zegt van: als die boet goed onderhouden is, dan is het niet meer nodig om nog te compenseren voor het hebben van die boet op die plek.

Dat is precies het punt wat ik net ook probeerde toe te lichten. Dat ding blijft nog steeds in de weg staan, Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

ook als die goed onderhouden is. En is daardoor nog steeds een kostenpost. Dat was het tweede punt. Pardon, ik bedoelde juist: als je hem laat verkrotten, dan staat die daar nog steeds. Maar een verkrotte boet is binnen vier, vijf jaar echt weg. Je hoeft zelfs geen sloopmelding te doen. Hij valt vanzelf in elkaar. Op enig moment is er nog een klein hoopje te zien. Kijk maar op de verschillende plekken hier op Texel. Een heel recent duidelijk voorbeeld is de Laagwaterweg nummer acht. Ik geloof dat dat hoopje nog ongeveer zo hoog is en dat is hem dan. Ik geloof niet dat daar een sloopmelding aan voorafgegaan is. Dat ding is in elkaar gestort en gaandeweg steeds kleiner geworden. Volgend jaar is hij waarschijnlijk weg. Dus dat daarover. Er waren nog twee andere punten. Het ging mij erom dat u zegt: het kost geld om een boeteigenaar trots te laten zijn op zijn boet. Want u maakt de vergelijking met de restauratiekosten van een schilderij en de investering in de energiezuinigheid van een monument. Maar de vergelijking met een huis gaat natuurlijk niet op. In een huis heb je in elk geval verbeterd woongenot. Investering in je eigen gebruikswaarde van het huis. Van die boet, bij de duidelijke bepaling van hier mag alleen maar agrarisch gebruik plaatsvinden, heb je er helemaal geen voordeel van. Je kunt wel investeren, maar je hebt er geen gemak van.

Een boet die midden in het land staat, daar heb je niks aan. Je kunt er niks mee. En bij boeten die korter bij de openbare weg staan of op een boerenerf, daar heb je weer eerder gemak van. Dank u wel. Mevrouw Visser. Waren dat ze allemaal? Ja, dat waren ze allemaal. Voorzitter Raadscommissie

Ik ben blij dat u mij het beeld van de horkerige boeteigenaren heeft ontnomen. Dank u wel. Dank u wel. Iemand anders nog vragen aan de heer Boon? Dan dank ik u voor uw inspraak en dan gaan we nu verder met het stuk zelf, als commissie onderling. Eerst de vragenronde. Ik kijk even rond. Wie heeft er vragen over dit onderwerp? Albert Huisman VVD Texel

Meneer Huisman. Ik zie er een aantal. De rest schrijf ik op. Meneer Huisman, begint u maar. Ik ben verbaasd. Ik denk: ik geef de anderen kans als eerst. Maar dan ga ik hem pakken. De vraag die ik gesteld heb aan de heer Boon pas ik meteen door naar de wethouder. Hoe kijkt het College aan tegen het gebruik van boeten die een zakelijke functie hebben gekregen in het bedrijf van hun eigenaars? Zou daar ook een gemeentelijke regeling voor van toepassing moeten zijn? En dan is mijn vervolgvraag: wilt u dat ik eerst alle vragen stel? Stelt u maar al uw vragen. Ik zie u knikken, dus dan ga ik vrolijk door. Op kaart twee van de beleidsnotitie staat een overzicht van de onderhoudstoestand van een goede tachtig boeten. Het is ons onduidelijk hoe die te onderscheiden zijn naar de tweeënveertig monumenten, de zestien potentiële

monumenten en de restgroep. Onze vraag is: hoe is die inventarisatie tot stand gekomen? En zou er ook een overzicht kunnen komen van de onderhoudstoestand voor elk van die drie categorieën? En zou er ook kunnen worden gespecificeerd wat de kosten van herstel, dus achterstallig onderhoud of restauratie, per boet zijn? In de stukken hebben we ook kunnen lezen dat er een onderhoudsschema is voor schapenboeten. Een korte termijn, vijf jaar. Een lange termijn, vijfendertig jaar. Die geeft inzicht welke kosten er per jaar zijn. Maar wij vragen ons af waarom er geen plan van aan aanpak is die eigenaren begeleidt om tot die monumentale status te komen, wellicht in een meerjarenplan gegoten om dit gefaseerd te organiseren. Dan gaat het met name om die zestien boeten Voorzitter Raadscommissie

die potentiële monumenten kunnen zijn. Dat zijn mijn vragen tot zover. Ik kijk naast mij. R. van de Belt

Meneer Van de Belt is nog driftig aan het schrijven. Dan geef ik u deze eerst. Meneer Van de Belt. Dank u wel, voorzitter. Het had mij ook niet uitgemaakt als iedereen eerst zijn vragen stelde, want ik denk dat die enigszins kunnen overeenkomen. Ik kan ook eerst de vragen van de VVD beantwoorden. Maar dat is misschien een keer een punt om met zijn allen te bespreken. Ik heb er altijd wat moeite mee dat er een onderwerp hier op tafel ligt waar ik graag iets meer over zou willen vertellen, maar het begint dan bij een vraag, die eigenlijk aan het einde van mijn verhaal ergens zou moeten plaatsvinden. Dus ik zoek dan altijd even als wethouder naar een moment om daar duiding aan te geven. Maar dat is voor een andere keer. Zakelijk gebruik. Zoals de inspreker de heer Boon ook al zei, is dat een ingewikkelde zaak. Want waar begint zakelijk gebruik en waar eindig dat? Dus waar wij in dit voorstel naar hebben gekeken, is: welke hebben een monumentale status? Dat is voor ons de grond om als overheid ook op te acteren. Dan wordt het te ingewikkeld voor ons om daar ook nog een hele discussie over te gaan voeren, is er al vorm van zakelijk gebruik en zou dat dan met overheidssteun helemaal niet meer nodig zijn? Er zijn ook andere voorbeelden te bedenken waarvan je zegt: zou het wel nodig zijn? Misschien is het wel een hele rijke eigenaar, maar geen zakelijk gebruik.

Is het dan nog redelijk dat wij als overheid daar ook aan bijdragen? Zo zijn er veel nuances te bedenken. Dus die keuze hebben wij niet gemaakt om daar onderscheid in te maken. Een inventarisatie gaat over een cross-over, om dat dus van alle typen boeten, in welke categorie ze ook vallen, daar een onderhoudsstatus van te hebben. Die is wel mogelijk. Ik weet niet precies waarom u die informatie zou willen hebben, maar technisch gezien is het mogelijk om dat overzicht te maken. Of het u gaat helpen in de besluitvorming, kunnen we het later nog even over hebben. Dat geldt dus ook voor de vraag of het per boet in te schatten is wat de kosten zouden zijn om ze op een bepaald niveau te krijgen. Dat kan, maar dan moet je een uitgebreide inventarisatie gaan doen per boet. We hebben nu een algemene inschatting gemaakt, gebaseerd op kengetallen waar we het eigenlijk met zijn allen over eens zijn - of je nou wel of niet die regeling gaat invoeren - en daarop het advies gebaseerd. Begeleiding voor eigenaren. Om te komen tot een monumentaalwaardig boet, zou kunnen. Dat is nu niet in het voorstel opgenomen dat wij dat als gemeente gaan doen. Voorzitter Raadscommissie

We kunnen ons ook voorstellen dat dat vanuit andere organisaties gedaan gaat worden. Dank u wel. De redenen waarom ik de vragen laten beantwoorden, is dat het misschien bij anderen vragen voorkomt. Thalia Houwing CDA Texel

Ik heb ondertussen mevrouw Houwing, meneer Soyer en mevrouw Visser al genoteerd. Nu zie ik ook meneer Hoogerheide. Mevrouw Houwing, u was de tweede. Dank u, voorzitter. Onze vragen waren van gelijke strekking. De functionaliteit, in hoeverre lopen we het risico dat we leegstaande boeten die niet functioneel gebruikt mogen worden voor iets anders, wel gaan restaureren? Want dan wordt het een hele grote bodemloze put. Want leegstand is alleen maar achteruitgang. Dus die alleen niet gebruikt mogen worden. Misschien een heel wild idee: is het mogelijk om ze te verplaatsen naar een meer functioneel punt aan de zijkant van een stuk land, R. van de Belt

in plaats van middelen in het weiland? Is verplaatsing mogelijk? Is daarover nagedacht? Wethouder. Dank u wel, voorzitter. Het hele idee van deze regeling is juist dat er leegstaande boeten staan, die dus weinig functie meer hebben voor de eigenaar en die dan met hulp van de overheid er zou uit blijven zien zoals wij willen. Dus u gaat inderdaad een vorm van leegstand opknappen. Omdat we het niet zien als functioneel, maar als gezamenlijk erfgoed. Dat is denk ik de essentie van de regeling. Er is zeker gekeken naar verplaatsen. Er

staat ook in het voorstel beschreven waarom daar niet verder nieuw beleid op zou worden gemaakt, omdat dat kostbaar is Voorzitter Raadscommissie

en ook niet per se leidt tot een verbetering. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Dan was de volgende op mijn lijstje mevrouw Visser. Dank u wel. In de brief die de raadsleden hebben ontvangen, ik ga er een beetje vanuit dat het College die ook heeft ontvangen, wordt besloten met een laatste bullet genaamd het Voorgesteld besluit. Dat eindigt in: we zouden graag zien dat de raad ook besluit dat voor 31 december de raad een nieuwe uitvoeringsregeling Subsidie Schapenboeten ter goedkeuring krijgt, die van kracht wordt per 1 januari 2024, het College daartoe passende overeenkomsten sluit met De Lieuw en Stichting Dorpsherstel Texel, in de overeenkomsten en de regeling wordt verankerd dat bedragen jaarlijks worden geïndexeerd en het erfgoedregister in geactualiseerde versie op de website van de gemeente Voorzitter Raadscommissie

wordt opgenomen en wordt bijgehouden. R. van de Belt

Kan het College iets met die oproep? Wethouder. Dank u wel, voorzitter. Daar kan het College zeker iets mee, want de uitvoeringsregelingen zijn niet aan de raad, maar aan het College. Dat scheelt alweer. Dus als u hier een besluit zou nemen over dit nieuwe beleid, dan is het vervolgens aan het College en de samenwerkende partijen om daar tot een goede overeenkomst te komen. Daar hoeft u als raad niet meer tussen te gaan zitten. Dus dat zou technisch gezien vrij snel kunnen gebeuren. Of dat precies 1 januari is, dat kan ik niet zeggen. Een uitvoeringsregeling kan natuurlijk op elk moment ingaan. De vraag over het erfgoedregister, dat is een continue vraag. In het erfgoedregister zitten altijd aanpassingen die dan geconstateerd worden door onze - gelukkig zeer betrokken en oplettende - vrijwilligers op Texel. Voorzitter Raadscommissie

Vervolgens moeten wij daar weer aanpassingen in doen. Dat is eigenlijk een circulatie. Henry Soyer GroenLinks Texel

Dank u wel. De volgende op mijn lijst is meneer Soyer. Dank u wel, voorzitter. Naar aanleiding van wat mevrouw Houwing net zei, ik werd een beetje onaangenaam getroffen door het begrip de folly in de nota, dat we schapenboeten moeten zien als folly's. Ik snap wat ermee bedoeld wordt, namelijk een grappig, leuk bouwwerk in het landschap. Punt. Verder niet nuttig. Oftewel, een torentje kan een folly zijn, of een kleine Gaudi tempel in het landschap. Het lijkt me slim om dat niet meer te doen, want ik vind het erg denigrerend ten opzichte van de schapenboet. Naar aanleiding van de nota - of beter gezegd, het advies - daar vind ik bij Alternatieven twee bolletjes. Als ik het goed begrepen heb, daar wil ik eigenlijk alleen even bevestiging op, betekent het dat als we het tweede of het derde bolletje... Pagina zes van acht, Alternatieven. Van het bestuurlijk advies. De regelingen laten gelden voor de gemeentelijke en Rijksmonumentale schapenboeten, evenals de zestien potentieel monumentale boeten. De kosten voor de regeling, enzovoort. Als ik het goed begrijp, betekent dat, als we daarvoor zouden kiezen, dan in principe de zestien potentieel monumentale boeten Voorzitter Raadscommissie

gerestaureerd zouden kunnen worden in de komende vijf jaar. Klopt dat? R. van de Belt

Ik heb hem. U ook, wethouder? Ik heb hem ook, voorzitter. Zeker. Ja, daar komt dit alternatief op neer. Dus dat zou dan betekenen dat de gemeente de opknapkosten van die sessie nog niet-monumentale boeten voor zijn rekening neemt. Dat komt neer op een bedrag van tweehonderdvierentwintigduizend euro per jaar voor de komende vijf jaar. Vervolgens zitten er dan natuurlijk, als alles goed gaat en alle eigenaren willen meewerken, er dan ook zestien extra boeten in de onderhoudsregeling, wat dan ook gevolgen heeft voor de kosten van de onderhoudsregeling. Henry Soyer GroenLinks Texel

En dus ook zestien boeten extra die blijven? Ja. Dan mijn tweede vraag: wat maakt dat het College R. van de Belt

er niet voor gekozen heeft? Misschien een open deur. Gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. Dat is helemaal geen open deur. Dat geeft mij nu een hele mooie aanleiding om nu eens een ander verhaal te houden dan alleen maar een antwoord op uw vraag. De raad vraagt natuurlijk al een tijd om schapenboetenbeleid. Heel concreet, in het coalitieakkoord en het Collegeakkoord met betrekking tot onderzoek de mogelijkheden van een beheerstichting, waarin de boeten dan zouden worden opgenomen, daar is door geen enkele partij positief op gereageerd. Vandaar dat hier een ander voorstel ligt. De basisvraag die overal onder ligt, is: vinden we dat er iets moet gebeuren en welke rol heeft de overheid daar dan in? Hoeveel heeft u daarvoor over? Want we kunnen tot in het oneindige natuurlijk particulier bezit gaan opknappen. En hoe organiseren we het? De basis van het voorstel bevat antwoord op die vier vragen. Terwijl wij daarmee bezig waren en die opdracht hadden als College, kwamen de samenwerkende verenigingen en stichtingen naar ons toe met een zeer indrukwekkende analyse van de situatie op het eiland. Dat is een enorme boost geweest voor onze medewerkers, om te gaan kijken naar: hoe pakken we dit nou op? Dus hulde en dank daarvoor. Daar is ook over gesproken uitvoerig met de organisatie en de deelnemende organisaties en verenigingen.

In feite leggen de verenigingen en stichtingen een bepaald pakket aan maatregelen voor wat zij dan het beste idee vinden. Daar komt daarna natuurlijk een organisatorische en bestuurlijke afweging op. Simpel gezegd komt die erop neer: financiën. Als u ziet wat de alternatieven bij elkaar opgeteld kosten, komt u op een heel ander structureel bedrag uit dan dat we nu aan u voorleggen. Maar de alternatieven worden wel uitgebreid in het voorstel benoemd. Dus als u daar iets mee wilt als raad, dan kunt u daar natuurlijk Voorzitter Raadscommissie

een keuze in maken. Henry Soyer GroenLinks Texel

Dank u wel. Voldoende, meneer Soyer? Ja. Mijn derde vraag, ik zit even na te denken of die eigenlijk al beantwoord is. Want de vraag zou namelijk zijn: hoe kijkt het College aan tegen een amendement wat de derde bullet zou voorstellen? Oftewel, met de eigen bijdrage van de eigenaar subsidiëren R. van de Belt

en een grote bijdrage van de overheid? Voorzitter, ik vermoed dat u doelt op de negentig, tien procent? Dan kunt u zelf uitrekenen wat dat zou kosten. Dus dan geven we niet tweehonderdtwintigduizend euro structureel voor de komende vijf jaar, maar... Exact. Voorzitter Raadscommissie

Wij hebben dat niet geadviseerd, want anders hadden wij dat aan u voorgelegd. Cees Hoogerheide Texels Belang

Dus dat is aan u als GroenLinks. Meneer Hoogerheide. Dank u wel, voorzitter. Staatsbosbeheer, een rechtspersoon, heeft in haar eigendom ook een aantal schapenboeten. De concrete vraag is: vallen die wel onder een monumentenregeling? En zo niet, is instandhoudingsplicht dan ook van toepassing R. van de Belt

op die schapenboeten van Staatsbosbeheer? Dank u wel. Meneer Van de Belt. Zij vallen wel onder een regeling als zijnde dat zij een monument wel of niet kunnen zijn. Maar wij als lokale overheid kunnen daar niets mee en doen dat ook niet. Ook niet in onze huidige subsidieregeling. We waren dat ook niet van plan in het investeringsvoorstel zoals dat nu aan u voorligt. Dus dit gaat over de boeten die niet in eigendom zijn van Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer. Voorzitter Raadscommissie

Die zien er overigens over het algemeen prima uit. Veronne Koot GroenZwart

Mevrouw Koot heeft nog een vraag, zie ik. Voorzitter, ik heb een hele kleine praktische vraag. In het stuk komt op een gegeven moment ook de verzekering van de schapenboet aan de orde en dat het voorstel is om daar eventueel een bijdrage vanuit de overheid aan te geven. Nou zijn wij zelf eigenaar van een schapenboet geweest en hij bleek onverzekerbaar. Er is geen enkele verzekeraar die een schapenboet - tenminste, die wij gevraagd hebben - wil verzekeren. Voorzitter Raadscommissie

Heeft u andere informatie, is mijn vraag. R. van de Belt

Meneer Van de Belt. Ik weet niet of uw verzekeringskennis zover reikt. Nee, voorzitter, helaas reikt mijn kennis op verzekeringen niet zover dat ik daar een antwoord op kan geven. Maar ik ga er wel vanuit, als dit voorstel komt vanuit de organisaties die hier intensief mee bezig zijn, dat er wel degelijk naar gekeken is of dit überhaupt een mogelijkheid is. De reden dat dit voorstel hier wel in staat om dat wel mee te nemen, is dat wij het logisch en verantwoord vinden, als de overheid panden van derden gaat opknappen, dat er dan ook een verzekering moet zijn. Veronne Koot GroenZwart

We snappen ook dat die eigenaar die verzekering dan niet zelf gaat doen, dus die willen we dan compenseren. Mevrouw Koot, een nabrander. Daar zijn we dus ook tegenaan gelopen toen wij die boet hadden. Want wij hadden een boet die ook in de regeling zat en toen werden we op onze vingers getikt van: u moet een verzekering af gaan sluiten. We zijn overal wezen winkelen op Texel en het is ons niet gelukt. Ik zou graag willen dat u dat in de organisatie en eventueel met de partners toch nog een keer even wil kortsluiten hoe dat zit. Voorzitter Raadscommissie

Want anders dan legt u een eis op tafel voor de eigenaren van de boet, R. van de Belt

waar ze gewoon niet aan kunnen voldoen. Meneer Van de Belt. Los van de vraag die ik voor u ga uitzoeken, het is natuurlijk zo dat in dit voorstel de overheid, wij dus, Voorzitter Raadscommissie

die verzekering betalen. Dus die eis is wel door gelegd naar ons dan. Het wordt in ieder geval uitgezocht, mevrouw Koot. Albert Huisman VVD Texel

Inhoudelijk, tweede termijn, iemand? Meneer Huisman. Dank u wel. Ik wil de heer Soyer bedanken voor de aanvullende vragen. Want die vraag die wij gesteld hebben aan het College, is omdat we ruimte zoeken, juist om die zestien boeten binnen te hengelen. We zullen dat schapenboetebeleidsplan dan ook steunen. Maar wij zien het als een soort tweetrapsraket. Want we zijn op zoek naar ruimte en eigenlijk willen we een voorstel gaan indienen waarbij die zestien potentiële monumentale schapenboeten begeleid worden om die monumentale status te verkrijgen. Out of the blue, het zou zomaar kunnen bijvoorbeeld via een restauratiekosten tegen renteloze lening. Ik noem maar wat. Wij zijn er nog niet over uit. We waren echt aan het zoeken naar een mogelijkheid om dat te realiseren. We beseffen ons ook dat er een financiële inspanning van de eigenaar mag worden verwacht. Maar vanwege de erfgoedstatus voor Texel hoort daar ook een financiële prikkel vanuit de gemeente bij. Als de eigenaar wil meewerken, dan helpt VVD Texel graag mee om dat schapenboeterfgoed te behouden voor de toekomst. We gaan erover nadenken. Ik steek een hand uit. Ik zou graag met andere fracties aan de slag gaan, Voorzitter Raadscommissie

om te kijken of we met een voorstel kunnen komen waarmee we het College aan het werk zetten. Veronne Koot GroenZwart

Mooi verhaal. Mevrouw Koot en ik zie ook mevrouw Whyte. Voorzitter, wij zijn ontzettend blij met het voorstel wat het College hier op tafel heeft neergelegd. Het is een goed stuk. Ik denk dat iedereen op Texel onderkent hoe belangrijk de schapenboeten zijn. Voor de cultuurhistorie, maar ook van grote waarde voor het toerisme. Dat is al heel goed verwoord door de heer Boon. Wij zijn heel blij dat de instandhouding van de schapenboeten nu eindelijk gewaarborgd gaat worden. Daarnaast is het onwaarschijnlijk dat iemand bereid is zeventigduizend euro te investeren in een vervallen schapenboet, om hem monumentwaardig te maken. Dat betekent dat uiteindelijk die zestien genoemde boeten zullen gaan verdwijnen. Beter is het om ook deze boeten op te knappen met gemeenschapsgeld en toe te voegen aan de lijst met monumentale boeten. Het is een investering in onze cultuurhistorie en in het toerisme. Misschien dat het STIFT, het investeringsfonds, hier ook nog een rol in kan spelen. Dus wat ons betreft, gaan we met de VVD samen aan de slag Voorzitter Raadscommissie

om het uit te breiden, om ook die zestien boeten te bewaren. Els Whyte D66 Texel

Dank u wel. Mevrouw Whyte. Ik wil alleen maar zeggen dat we heel blij zijn met dit idee

Voorzitter Raadscommissie

en we gaan graag mee met de VVD om hier verder over te praten. Thalia Houwing CDA Texel

U heeft al wat steun binnen, meneer Huisman. Ik ga naar de andere kant. Mevrouw Houwing. Dank u, voorzitter. Ook wij zijn blij met dit voorstel. Voorzitter Raadscommissie

Ik stel voor dat ook wij een kopje koffie gaan doen bij meneer Huisman. Cees Hoogerheide Texels Belang

Meneer Hoogerheide. Voorzitter Raadscommissie

We hebben het nog over de schapenboeten, hoop ik? Ik zag uw hand. Dat is het juist. Ik heb mijn hand niet opgestoken. Henry Soyer GroenLinks Texel

Dan heb ik dat niet goed gezien. Excuus. Dan ga ik naar meneer Soyer. Ik ben heel blij dat naar aanleiding van mijn vraag over alternatief twee er zoveel steun gekomen is, zodat zelfs ik geloof dat bijna alle partijen willen Voorzitter Raadscommissie

mee koffiedrinken. Dus GroenLinks drinkt ook mee. Thee. Anneke Visser-Veltkamp PvdA pro Texel

Kan ik dit onderwerp dan onder... Mevrouw Visser nog. Gaat uw gang? Onder het mom van overdaad schaadt, wil ik aangeven Voorzitter Raadscommissie

dat ik niet meedoe met koffiedrinken, maar ik wel echt uitkijk naar wat er uit het koffiedrinken komt. Ze wacht op het toetje. Ik kijk even rond. Ik denk dat we dit punt dan genoeg besproken hebben in ieder geval voor vanavond. Het zal waarschijnlijk dus een bespreekstuk worden, omdat er iets komt.

6 Aanbestedingskrediet Thijssehuis Voorzitter Raadscommissie

Dus dan zetten we het zo op de volgende agenda. Gaan we naar het volgende agendapunt, aanbestedingskrediet Thijssehuis. De aanbesteding voor de realisatie van het Thijssehuis is afgerond. Er is extra krediet nodig. De raad wordt voorgesteld om een aanbestedingskrediet A, een miljoen vierhonderdvijfentwintig driehonderdtweeënveertig euro beschikbaar te stellen, aanvullend op de kredieten zoals verleend in de raadsvergaderingen van 15 december 2001, en 21 september 2022. Het is erg onrustig in de zaal, allemaal. Dank u. Ik wil graag bij dit agendapunt beginnen met de vragenronde. Wie mag ik het woord geven? Ik begin nu bij meneer Hoogerheide en ik ga daarna de vingers af. Cees Hoogerheide Texels Belang

Meneer Hoogerheide gaf ik het woord. Dank u wel, voorzitter. Je zal vandaag maar wethouder zijn met dit agendapunt. Dan word je echt niet zo vrolijk. Wij ook trouwens niet. Maar soms sta je met je rug tegen de muur. Toch hebben wij een aantal vragen. Gaarne zouden wij voor de volgende raadsvergadering een overzicht willen hebben van de eventueel te verwachten inkomsten uit bijvoorbeeld verkoop van het onroerend goed, te verwachten aanvragen van de subsidie, eventueel - en dat is wel een moeilijk punt, geef ik toe - de teruggave btw. Zodat we ook eens een inzicht krijgen in de positieve kant. R. van de Belt

Wethouder, kunt u dat toezeggen? Voorzitter Raadscommissie

Zal ik de vragen in deze ronde verzamelen? Of wilt u ze ook per stuk beantwoorden? Thalia Houwing CDA Texel

Doe maar in één ronde. In één ronde. Dan gaan we door. Mevrouw Houwing. Dank u, voorzitter. Dit bedrag is schrikken. Niet geheel onverwacht natuurlijk, want het is niet voor het eerst. Wat mij opvalt, is dat er geen... Het is een bedrag, maar waar bestaat dat uit? Waar is het voor? Zijn het puur alleen bouwkosten? Zijn het overheidskosten, loonkosten? Voorzitter Raadscommissie

Ik heb geen idee. Thalia Houwing CDA Texel

Kunnen we daar enige duidelijkheid in krijgen, want Edo Kooiman Hart voor Texel

het is wel heel veel geld. Dank u wel. Meneer Kooiman. Dank u wel. Ik heb volgens mij drie of vier vragen. Ik zal met de eerste beginnen. Heeft u zich bij het openen van die enveloppen waarin de bedragen staan ook afgevraagd om met een ander voorstel naar de raad te komen dan dit voorstel voor anderhalf miljoen extra? En de tweede vraag is: kunt u ons verzekeren dat dit de laatste keer is? En de derde vraag is: tot hoever wilt u financieel gaan om dit kanjerproject te kunnen realiseren? Drie jaar geleden werd het project nog begroot op acht komma twee miljoen. Dit is nu anderhalf keer zoveel. Dan gaat er volgens mij toch iets mis in deze organisatie. Want ik neem aan dat u zichzelf ook weleens een keer afvraagt, tot hier en niet verder. Dat is eigenlijk mijn vraag ook: wat is niet verder? Waar ligt bij u die grens? Of is die er niet? En dan de laatste vraag. De coalitie en u ook heeft altijd uw mond vol van burgerparticipatie. Dat staat ook in het coalitieprogramma. Dit lijkt mij nou bij uitstek zo'n project dat we denken: daar kunnen we misschien eens een keer de mening van de bevolking over peilen. Joost Albers VVD Texel

Heeft u daar ook een keer over nagedacht? Dat waren mijn vragen. Dank u wel. Dank u wel. Meneer Albers. Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog een klein stukje teruggekeken van de vergadering van september vorig jaar, waarin een heleboel heen en weer werd geroepen over wel of niet aftrekbare belasting en een aantal bedragen. Wij kwamen tot de uiteindelijke som van de dertien miljoen euro vandaag. Want je hebt twaalf komma één voor de bouw en daar zit er nog acht ton aan inrichtingskosten op. Ik heb het stuk een aantal keren gelezen en de laatste zin van het stuk blijft een beetje bij mij hangen, van: de som is meer dan het geheel der delen. Maar in deze casus is het exact andersom. Want in mijn optiek of in onze optiek gaat het geheel veel meer zijn dan die som van die delen. Er zit ook een aantal tegenstrijdigheden in het plan, want op een gegeven moment wordt de uitspraak gedaan: het is niet mogelijk om het ambitieniveau bij te stellen. Verderop wordt er gesproken over alternatieven. Wat zijn de argumenten, als die er zijn, om dat ambitieniveau niet bij te stellen? En is dat echt niet mogelijk? Het klinkt mij namelijk als een aanname. Volgens mij moet er een balans zijn tussen budget en ambitie. Ik wil het niet persoonlijk maken, maar als de wethouder zonnepanelen op het dak legt en hij kan er acht betalen, Voorzitter Raadscommissie

gaat die er ook geen twaalf bestellen, neem ik aan. Eric Hercules PvdA pro Texel

Dus dat waren mijn vragen. Dank u wel. Dank u wel. Meneer Hercules. Voorzitter, ik heb maar één vraag en dat is of de wethouder denkt dat op het moment dat we drie jaar geleden aanbestedingsenveloppen Voorzitter Raadscommissie

zouden openen, dat het bedrag dan lager zou zijn geweest. Veronne Koot GroenZwart

Ik kijk nog even verder. Dan geef ik het woord aan... Wel. Mevrouw Koot. Een korte vraag. We hebben het bedrag hier, de aanvraag voor de bouw van het Thijssehuis. De omgeving van Thijsehuis moet natuurlijk ook nog ingericht worden. Komt dat er nog bij of zit dat er hier al bij in? Dus de aanleg parkeerplaatsen, tuin, wegen, noem maar op. Voorzitter Raadscommissie

Zit dat hier al bij in of is dat nog een stukje Els Whyte D66 Texel

wat erbij gaat komen? Duidelijk. Mevrouw Whyte. Ik wilde even vragen, indertijd is er een plan geweest voor de bouw van het Thijssehuis. Nu zijn de prijzen van de materialen dermate veel verhoogd.

Voorzitter Raadscommissie

Is het dan niet logisch dat die daarom ook duurder is? Dank u wel. R. van de Belt

Dan geef ik nu het woord aan de heer Van de Belt. Gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. Net als iedereen hier had ik natuurlijk ook liever met een ander voorstel hier gezeten. Sterker nog, ik had liever met helemaal geen voorstel gezeten, zodat ik u ergens voor de zomer via een eenvoudige raadsinformatiebrief had kunnen mededelen dat de aanbesteding precies binnen de kaders gevallen was, zoals de raad die had gesteld. Tegelijkertijd, en daarmee kom ik ook even op de kritiek, die ik overigens goed begrijp, dat wij laat met een stuk aankomen, zit hier ook een wethouder die met zijn hand op zijn hart kan zeggen dat we er alles aan hebben gedaan om die prijs zo dicht mogelijk bij die kaders te brengen. Dat hebben we u ook uitgelegd en toegelicht. We hebben nogmaals geprobeerd daarover te spreken met de aanbestedende partijen. Vandaar dat het op deze manier, op deze korte termijn bij u terecht is gekomen. Dat heeft dus alles te maken met onze pogingen om het zo goed mogelijk binnen uw kaders te laten vallen. Dit gebouw, zoals wij dat nu met zijn allen hebben vormgegeven, gebaseerd op de ambities die de raad in 2019 heeft vastgesteld, grote ambities, kost op Texel op dit moment deze prijs. Daar zijn wij van overtuigd. Daar zit geen ruimte meer tussen.

Daarnaast zit hier ook een wethouder die met het hele College nog steeds van mening is dat deze investering een goede investering is voor Texel. Het is een ingewikkelde vraag, die Hart voor Texel onder andere stelt, waar ligt dan de grens van het bedrag? Dat vind ik een terechte vraag, maar ook wel een ingewikkelde. Omdat elke keer als wij het over een bedrag gaan hebben... We hebben u in de afgelopen jaren continu meegenomen over de ontwikkelingen van de totstandkoming van dit gebouw. Ook continu aan u gevraagd: zijn wij nog op de goede weg, mogen we door naar aanleiding van de opdracht die u ons heeft gegeven? Daar hebben we ook continu bevestiging in gekregen. Maar het is wel een continue verandering van de prijs geweest. Dus hadden we nog drie jaar doorgegaan, was het bedrag waarschijnlijk weer anders geweest. Ik vind dat een ingewikkelde vraag om te stellen. Op dit moment vinden wij dit nog een goed bedrag, of in ieder geval een investering waard voor Texel. Want ik neem u even mee naar de overweging die u in 2019 al heeft gehad. Nog veel meer dan andere gemeenten moet Texel ervoor zorgen dat het voorzieningenniveau echt op topniveau is. Voor de huidige bewoners, maar ook voor die toekomstige bewoners die hier willen komen wonen en werken. De arbeidsmarkt staat vet onder spanning. Daar bent u inmiddels zelf ook wel van doordrongen, denk ik.

En dat wordt door de vergrijzing rap nog veel ernstiger. Het is echt van essentieel belang dat wij een aantrekkelijke plek zijn voor jonge mensen om hier te blijven wonen en te komen wonen met hun kinderen, om hier te komen werken. Een culturele infrastructuur en een gebouw wat daaraan bijdraagt, is daarvoor echt noodzakelijk. Daar moet je in investeren als gemeente, en zeker als gemeente Texel. Zoals wij dat ook hebben gedaan met de sporthal, met de school, met andere zaken waar wij meer dan gemiddeld in aan het investeren zijn op het eiland. Dat is geen hobby van politieke stromingen of maatschappelijke stromingen. Dat is bittere noodzaak. Ik hoorde van de week zelfs Caroline van der Plas het in een toespraak zeggen. Toen zei zij expliciet over een cultuurcentrum even verderop op de plek waar zij op dat moment die toespraak aan het houden was, essentiële plek voor de binding van mensen, voor de binding van maatschappijen, om elkaar te kunnen ontmoeten. Dat gaan we nodig hebben de komende tijd, om het met elkaar te rooien hier. En het cultuurcentrum Thijssehuis is een van die plekken waar dit kan gebeuren voor de komende veertig jaar. Ja, het is veel geld. Het gaat hier op dit moment ook over geld. Want de vraag is ook eigenlijk vrij eenvoudig. We hebben het hier heel vaak over gehad. U heeft alle stukken in de voorgaande vergadering hierover kunnen zien.

Dit gaat over het totale investeringsbedrag wat er nodig is om het gebouw neer te zetten, inclusief de buitenruimte. Maar er is de afgelopen tijd ook veel gebeurd. De ontwikkelingen op de bouwmarkt zijn giga daar hebben wij van tevoren natuurlijk met zijn allen geen rekening mee kunnen houden. Als wij kijken naar wat er op de bouwmarkten gebeurt, dan mogen we zelfs blij zijn dat er überhaupt partijen zijn op Texel die zich er ook voor ingeschreven hebben om nog een gebouw als dit op Texel te realiseren. Waar het voorheen een stuk makkelijker was, blijkt dat nu zeer ingewikkeld. Want de installatie is er maar één geweest. Dat is natuurlijk fnuikend voor je bedrag, voor je onderhandelingsruimte. Maar dat geeft ook wel iets aan dat het niet eenvoudig is om dingen op Texel te realiseren, met het gemak waar dat vroeger misschien wel zo was. Dan kom ik ook een beetje op de vraag van Texels Belang. Ja, er zit natuurlijk meer aan dit gebouw. Doordat we in dit gebouw gaan zitten, komen twee andere ontwikkellocaties op Den Burg vrij. Dat is de Artex-locatie Oude ULO en dat is de locatie van de bibliotheek die wij vanaf dat moment in bezit hebben en we dus ook kunnen ontwikkelen naar eigen inzicht. Dat zit er ook aan vast. Natuurlijk zijn er nog andere manieren om geld te besparen. Maar die hebben wij in dit voorstel niet concreet willen maken, omdat die niet concreet zijn.

Dat zou een oneerlijke voorstelling van zaken geven. Bijvoorbeeld de btw, genoemd in het voorstel. We weten nu al dat we er meer uit kunnen halen dan dat in het voorstel staat. Maar hoeveel precies, is moeilijk te bepalen. We weten ook

niet wat we op die ontwikkellocatie bibliotheek wellicht kunnen gaan doen. Als u het huidige beleid van de raad volgt en zegt, daar mogen alleen maar betaalbare huurwoningen terechtkomen, dan zal de opbrengst van die locatie uiteraard een stuk minder zijn dan als u zegt, weet u wat, daar willen we eens wat anders. Dan wordt de opbrengst daar ook groter. Dat zijn keuzes die op een gegeven moment aan u worden voorgelegd. En dan is er ook nog de Regio Deal Wadden, waar dit gebouw expliciet in is opgenomen. Maar die Regio Deal is ook nog niet hard. Dus daar weten we ook nog niet van wat daar echt uit gaat komen en hoeveel dat bedrag dan gaat zijn. Maar natuurlijk gaan wij alles eraan doen om het maximale eruit te halen, in ieder geval uit die Regio Deal en uit die btw-compensatiemaatregelen. De raad heeft in 2019 een hoge ambitie neergelegd, op dat moment volgens mij zelfs de hoogste. Het College is vervolgens bij de uitvoering aan de slag gegaan. We hebben meermaals gevraagd of we nog op de goede weg zijn. Meermaals is dat bevestigd. Dat vergt best wel moed en daadkracht en ook wel een blijk van een langetermijnvisie. Dit is nu wat het College u kan bieden. Dit is wat het gebouw kost. Daarom leggen we dit op deze manier nu aan u voor. Als u over twee weken hier een akkoord op geeft, kunnen we ook starten. Alles ligt klaar om te gaan beginnen.

Kan ik dan verzekeren of er nog meer kosten bijkomen, staat in het voorstel. Dit zijn de kosten, prijs vast, einde bouw. Dat betekent dat natuurlijk voor elke stap die je neemt, de speelruimte dunner wordt. Nu is die bijna nul, maar nul is die natuurlijk nooit. Dat weet iedereen die een bouwproject aangaat. Alleen de speelruimte wordt wel steeds dunner. Tenzij er nog hele gekke dingen gaan gebeuren. Maar dan hebben we sowieso een ander gesprek met elkaar. Er staat iets in over mogelijke afwijkingen nog op de installatiekosten. Maar het zal allemaal wel meevallen. De speelruimte wordt steeds dunner. We zullen er natuurlijk alles aan doen. Terwijl het als zo'n aardig project begon, hoe gevoelig is dit project inmiddels om dat tot een minimum te beperken? Hebben wij nog overwogen om iets anders te doen, toen we de envelop open deden? Dat hebben we gedaan. Want wij zijn naar de indienende partij gegaan en hebben gezegd: dit verrast ons eigenlijk in een negatieve manier. We hebben ze gevraagd of zij opnieuw hun berekeningen willen maken. Daar hebben zij ook ja op gezegd. Daar mogen we ook blij mee zijn. Voor hetzelfde geld hadden ze gezegd: het is een klein risico wat we toen genomen hebben, bekijk het maar. Hebben ze niet gedaan. Daar is wel iets van voordeel uitgekomen, maar niet natuurlijk - anders had hier een ander voorstel gelegen - wat we hadden gehoopt.

Dus we hebben wel degelijk een overweging gemaakt, maar alsnog het besluit genomen om dit op deze manier aan u voor te leggen. Ergens zat ook de suggestie dat er dan iets misgaat in deze organisatie, als de dingen uit de hand lopen. As ik het proces van dichtbij heb mogen meemaken op dit gebied, dan is dit juist een toonbeeld van wat er goed gaat in deze organisatie. Ongelooflijke gedrevenheid om dit proces zo goed mogelijk te laten verlopen. En dat de omstandigheden dan op een gegeven moment anders zijn, ik als wethouder heb de oorlog in Oekraïne niet persoonlijk veroorzaakt en alles wat daarmee op ons afkwam. Burgerparticipatie, dat klinkt natuurlijk mooi, maar dat is niet hetzelfde als een referendum, want daar doelt u eigenlijk op. Dit gaat inmiddels over een ja of nee. Dat is iets anders dan burgerparticipatie. Burgerparticipatie vraagt in een vroeg stadium, wat vindt u daarvan, welke randvoorwaarden, wat zullen we met zijn allen voor kaders gaan meenemen? U vraagt eigenlijk om een ja of nee. Dat hebben we zeker niet overwogen. Wij zijn hier gestart vanuit de ambitie van een raad die ons een duidelijke opdracht heeft geven, waarvan we meermaals bevestigd hebben gekregen dat we op de goede weg zitten. Dus dat is in dit geval zeker niet gebeurd. Dan denk ik dat ik inmiddels alle vragen Voorzitter Raadscommissie

via dit verhaal heb beantwoord. Ik heb er nog een paar openstaan. Wat zijn de argumenten om het ambitieniveau niet naar beneden bij te stellen? Denkt u dat de kosten drie jaar geleden minder zouden zijn geweest? U heeft wel al beantwoord of de omgeving erin zit. Die zit erin. Wat had ik nog meer openstaan? R. van de Belt

Mevrouw Houwing wilde nog weten van wat zijn dit nu specifiek voor kosten? Laat ik met de laatste beginnen. Ik dacht dat ik die beantwoord had. Dit is gewoon de aanneemsom voor het hele project, dus daar zit alles in. Daar wordt het gebouw voor gebouwd, inclusief buitenruimte. Het ambitieniveau bijstellen op dit moment in het proces, en dat was ook al de vorige keer, dat is eigenlijk niet mogelijk. U heeft in 2019 eruit een uitgebreid proces gehad, alle ambitieniveaus met elkaar vergeleken, wat dat zou betekenen. Als je bijvoorbeeld het ambitieniveau zou hebben dat we toch met zijn allen in het gebied van Artex, dan moet die er toch eerst uit. Er zijn berekeningen op gemaakt wat dat gaat kosten. Daar zijn allerlei varianten opgemaakt. Als je nu terug zou gaan met ambitieniveau, dan moet je helemaal terug naar dat moment. Dan breek je dus eigenlijk het hele proces af. Natuurlijk kun je altijd teruggaan in ambitieniveau, maar dan begin je gewoon op nul. Daar wordt het niet per se goedkoper van, is onze ervaring inmiddels. Want er zal toch ergens een nieuw gebouw moeten komen voor Artex. En vergelijkbare zaken. Inmiddels zijn er natuurlijk

ook wel wat kosten gemaakt, zoals u ook in het voorstel heeft kunnen zien. Ik dacht dat de andere vragen eigenlijk via het verhaal Voorzitter Raadscommissie

wel beantwoord waren. Want, ja, drie jaar geleden was het een goedkoper gebouw geweest. Cees Hoogerheide Texels Belang

Dan hebben we deze... Meneer Hoogerheide heeft nog een vraag, zie ik. Gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat de wethouder me niet helemaal goed begrepen heeft, of ik ben niet goed duidelijk geweest. Maar wij willen het overzicht wat in het verleden al een keer verstrekt is ten aanzien van te verwachten inkomsten alsnog hebben. Dat wordt een onderdeel van onze besluitvorming. R. van de Belt

Dat hebben we toch echt graag voor de volgende raad. En ik heb geen sprookjes verteld. Meneer Van de Belt. Dat overzicht kunnen wij u leveren. Dat staat voor een deel al in het voorstel, maar dat kunnen we iets uitwerken. Maar we zullen daar echt een slag om de arm houden, want we kunnen van heel veel dingen eigenlijk niet zeggen wat dat gaat opbrengen. Want dat hangt geheel af van raadsbesluiten die u op dat moment op dat specifieke onderwerp gaat nemen. Voorzitter Raadscommissie

Dat zullen we dan ook in dat overzicht melden. Joost Albers VVD Texel

U heeft in ieder geval een toezegging, meneer Hoogerheide. Meneer Albers. Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog twee korte vragen. Ik krijg toch aan alle kanten het idee dat we op de top van de conjunctuur een beslissing moeten nemen - in de raad, althans dan straks - over de toekenning van die anderhalf miljoen. Er zijn in dit land op dit moment ook signalen dat de druk en de hitte van de bouwmarkt afgaat. Er zijn architectenbureaus in Amsterdam die hun personeelsleden moeten ontslaan, omdat mensen geen opdrachten meer in komen dienen. Is er ook een scenario uitgewerkt waarbij er een pauze wordt ingelast - en een pauze kost geld, dat weet ik - maar je niet op de top van de conjunctuur een beslissing moet nemen? Dat is vraag één. En mijn vraag twee is: een aantal maanden geleden stond er een mooi stuk in de krant van uw collegawethouder over de financiële positie van de gemeente Texel nu en over een x-aantal jaren. Dat waren er overigens maar twee. En dat had wel tot gevolg dat de kleur van de financiële cijfers ging veranderen. Dit project met de structurele lasten die daarbij horen, ik zou graag van de wethouder willen weten hoe hij aankijkt Voorzitter Raadscommissie

tegen de invloed van dit project op de kleur van onze financiële cijfers. Dank u wel, voorzitter. Ik heb ze genoteerd. Nog nabranders. Edo Kooiman Hart voor Texel

Meneer Kooiman, sorry. En daarna mevrouw Houwing. Meneer Kooiman. Dank u wel. Even een korte reactie op de portefeuillehouder. Allereerst, wij twijfelen niet aan inzet van u om tot deze prijs te komen. Dat snappen wij en we snappen ook dat het een aantrekkelijke plek is, cultuur, om jongeren naar het einde land te krijgen. Culturenplek, zegt u, is een belangrijke ontmoetingsplaats, een binding voor mensen. Vooraf, wij zijn ook niet tegen een cultuurcentrum, maar niet tegen elke prijs. Dat is waar bij ons het haakje zit en de vraag die ik u geef van: heeft u zich ook afgevraagd om met een ander voorstel naar de raad te komen? Dan bedoel ik niet om terug te gaan naar de aannemers, maar ik bedoel een compleet ander voorstel. Heeft u gekeken naar andere locaties waar eventueel voor een kleiner of geringer bedrag dat wel verwezenlijkt kan worden? Dus gaat die koers nog een keer honderdtachtig graden om? Daarvan heeft u gezegd: nee, dat gaan we niet doen, want we hebben een opdracht van de raad en we zijn op de goede weg bezig, dus we gaan nu verder. Dan de vraag, is dit het einde, proef ik ook uit uw antwoord: nee, dit is niet het einde, want u komt nog een keer terug met een verhoging. Het zal niet zoveel zijn als dit. Voorzitter Raadscommissie

De bestedingsruimte die we nu nog hebben is vrij krap, maar ik kom nog een keer naar u toe. Thalia Houwing CDA Texel

Heb ik daar gelijk in? Dank u wel, meneer. Mevrouw Houwing. Dank u, voorzitter. Een prachtig pleidooi waarom we het allemaal wel zouden moeten doen. U heeft het gehad over de Regio Deal. Is er enig zicht op

wanneer duidelijk wordt wanneer dat... En ten tweede, stel nou dat wij allemaal nee zeggen, gaat u dan met een kaasschaaf over het plan heen, zodat we het uitkleden? Voorzitter Raadscommissie

Of komt het dan helemaal op nul te staan, moeten we dan helemaal opnieuw beginnen? Joost Albers VVD Texel