Agendabundel

Die vraag komt op een gegeven moment op. Daarom staan ze expliciet in het voorstel genoemd. De focus nu is ten eerste statushouders en eigen doelgroepen. Het zou zomaar kunnen zijn dat. Die optie willen we ook openhouden. Het is nog absoluut geen besluitvorming geweest of dat het daadwerkelijk gaat gebeuren. Ik begrijp uw gevoel helemaal. -Dank u wel. Even resumé: ik heb nog drie openstaande technische vragen. Dat is de ene van de subsidie, van dat het eerst naar de algemene reserve gaat. En de vraag van GroenLinks: de actualisatie van de rentestand en hoe dan de financiële cijfers zijn. En de risico's van mevrouw Koot. Schriftelijk beantwoorden, wethouder? Over de risico's kan ik nog wel iets zeggen. U gaat vastgoed exploiteren, in eigendom nemen. Daar zitten altijd risico's aan vast, die andere vastgoedeigenaren en exploitanten ook hebben. Die risico's zijn soms niet benoembaar. Morgen kan er opnieuw corona uitbreken of een andere situatie gebeuren, dat is het risico van vastgoed beheren. Het aardige van het voorstel is ook dat heb ik net ook al proberen toe te lichten dat het uw eigen vastgoed is. U kunt daar dingen mee doen die u met ander vastgoed niet had kunnen doen. Het biedt wel degelijk kansen. Zoals de heer Hercules vroeg, mogelijk zelfs een positief resultaat als we de worstcasescenario niet het worstcasescenario wordt.

Daar gaan ew niet van uit, want dat is het worstcasescenario. -Is daarmee uw vraag beantwoord, mevrouw Koot? Dan geef ik u nog één poging om het toe te lichten en dan komt er een schriftelijk antwoord op. Ik wil graag het schriftelijke antwoord hebben. Weet u wat ik voorstel? Dan gaan jullie straks nog even mee... Dan wil ik ook de schriftelijke vraag. Anders blijven we langs elkaar heen praten. Dank u wel, voorzitter. Dan doen we dat op die manier. Dan gaan we inhoudelijk. Wie? Meneer Ran, meneer Hercules. -Vanavond geen vragen van onze kant. Ik zit hier echt met gekromde tenen. Twee weken geleden hebben we in de Lepelaar een heldere uitleg gekregen over dit project. Daar hebben we vragen kunnen stellen. De meeste vragen die vanavond zijn gesteld, zijn daar al een keer beantwoord. Ik snap dat je politiek, als het je uitkomt, een vraag nog een keer over doet. Sommige vragen vanavond waren echt geen aanvulling. Sterker nog, zo'n avond is twee keer georganiseerd. Op de eerste avond waren al bijna alle partijen aanwezig. Ik begrijp de reactie van de wethouder. Het lijkt me een uitstekend punt om op een volgend afstemmingsoverleg te bespreken. Er zijn een aantal ambtenaren die de tijd hebben genomen in een vrije avond om hier twee keer naartoe te komen. Vervolgens worden de vragen nog een keer gesteld. Ik hoor een interruptie van meneer Hercules. Die hoor ik ook. Meneer Hercules.

-Niet dat ik me aangesproken voel, meneer Ran, maar wat u zich wel moet beseffen, is dat we twee besloten vergaderingen hebben gehad. Ik denk dat de wethouder vanavond uitstekend de gelegenheid heeft gehad om naar aanleiding van vragen ook voor mensen die kijken, de burgers, wat meer toelichting te geven dan alleen maar wat koppen in de krant. Ik denk dat we ons daar als commissie van bewust moeten zijn en dat we die ruimte ook moeten geven aan het college in een commissie om dat te doen. Dan toch nog ook een vraag, want... -Nee, meneer Ran was aan het woord. U had een interruptie. -Dat is waar. Die vraag komt straks.

Dat was een interruptie inderdaad. Als de heer Hercules mijn verhaal af had laten maken, was de interruptie niet nodig geweest. We moeten heel voorzichtig zijn met het aantal besloten avonden dat we met elkaar afspreken. Die avond, zoals ik hem heb meegemaakt, was een gedeelte dat in beslotenheid besproken had moeten worden, maar het overgrote gedeelte van de vraag-en-antwoordronde hadden we hier met elkaar kunnen doen. Als we met elkaar daar goed de kaders van afspreken, zijn dergelijke avonden niet meer nodig. Dat bespaart iedereen een hoop tijd. Dat bent u met mij eens. Dat is fijn om te horen van de heer Hercules, voorzitter. Voorzitter, wij zullen de informatie die we vanavond horen samen met de informatie die we twee weken geleden hebben gekregen gebruiken om tot een standpunt te komen. Daar hebben we voor de raadsvergadering een extra steunfractieoverleg over, want we zijn er nog niet uit. We zijn wel sceptisch. We vinden het namelijk geen taak van de gemeente om woningen te bouwen. De wethouder gaf zojuist ook al aan dat het geen beleid is van de gemeente om dit te doen. Als we kijken naar het verloop van de leningenportefeuille van de gemeente, voelt het voor ons ook niet heel verantwoord om deze grote investering te doen. Zeker met in het achteraf dat we op de grondexploitatie - wat telkens niet genoemd wordt ook al een fors bedrag moeten toeleggen.

Ook stedenbouwkundig hebben we onze bedenkingen. Waar bij De Tuunen eerst een uitgebreid beeldkwaliteitsplan van meer dan 100 pagina's nodig was omdat aan de rand van Den Burg geen blokkendoos in het weiland mocht ontstaan, werd dat bij Marsweg Zuid tegenwoordig noemen we dat Texelwende - al losgelaten. Nog geen 100 meter noordelijker was de blokkendoos blijkbaar geen probleem meer aan dezelfde kant van Den Burg. Als we dan nog een paar 100 meter noordelijker gaan in hetzelfde beschermd provinciaal landschap, zijn er helemaal geen beeldkwaliteitsproblemen meer. Daar wordt een drielaagse blokkendoos gepland die we op Texel in deze omgang nog niet kennen. Ik verwonder me eerlijk gezegd dan ook dat de partijen die een aantal jaar geleden nog het hele eiland welstandsplichtig wilden maken, daar nu geen enkel woord over reppen. Ook hebben we onze bedenkingen over de leefbaarheid van het complex. Sociaal beheer wordt genoemd in de stukken, maar verder helemaal niet onderbouwd, terwijl dat in onze optiek een van de eerste dingen is waar je over na zou moeten denken bij de huisvesting van diverse doelgroepen in één complex. We snappen echt dat we moeten zoeken naar manieren om huisvesting te verzorgen. Zoals ik al zei, voorzitter, over het voorstel dat nu voor ons ligt, zijn we zeer sceptisch. Ik wil toch afsluiten met een lichtpuntje.

Het onderzoek naar de ontsluiting van variant B waarover gesproken wordt, vinden wij een goed voorstel. Dat zien we net als de inspreker van vanavond als een win-win-winsituatie. Tot zover, voorzitter. Dank u. Dank u wel. Meneer Hercules, gaat uw gang. -Dank u, voorzitter. Dan toch even uit een vorige ronde wat reacties nog. Wij vinden het prettig om als partij een mening te hebben. In plaats van alleen maar vragen af te vuren aan het college, vond ik het in de vorige ronde prettig om even een discussie onder commissieleden te hebben, zodat we elkaar kunnen ompraten. Dat mag u nu doen. -Dat is toch uiteindelijk een soort wezen van politiek. Ten eerste wil ik me aansluiten bij mevrouw Koot over het belang van de omwonenden. Dat vinden wij zwaarder wegen dan het belang van toeristen. We snappen ook dat het college de weg van de minste weerstand

letterlijk zoekt. Onze oproep is wel: doe je uiterste best om vooral de omwonenden tevreden te stellen met die ontsluiting. Doet u uw uiterste best. Dan hebben we het vertrouwen dat u daar de omwonenden in tevreden zult stellen. Ten tweede, de taak van de gemeente ligt er niet in om huizen te bouwen. Daar ga je er veel risico mee aan. Je mengt je in de markt. In dit geval waaien er een aantal anderen winden. Ten eerste dat we vanuit Rijksgelden - reserve Oekraïeners, woningbouwimpuls, stimuleringsregeling flex, de herplaatsregeling - zicht hebben op € 5.500.000, die we niet aan risico hebben in dit project. Dat maakt de businesscase voor ons wat eenvoudiger en te verhapstukken. Wij vinden het geld dat we in het meest negatieve scenario moeten bijleggen het waard en renderen in maatschappelijke opbrengst. Daar komen mensen te wonen, op andere plekken komt er ruimte. Wij vinden dat een enorme maatschappelijke opbrengst. Die wind waard dus anders door de huidige woningbehoefte en de manieren waarop we daaraan kunnen voldoen. In De Tuunen was het nog experimenteren en een pilot voor prefab en tijdelijke bouw. Tijdelijke bouw bestond niet anders dan twee jaar voordat De Tuunen kwam en we door minister De Jong op tijdelijke bouw werden gewezen. Wij denken dat dat nu een enorme vlucht heeft genomen. We hebben de plek, het geld, de huizen. Wij zeggen: bouwen. Dank u wel.

Meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. We praten in deze raad al een aantal jaar over woningnood en de behoefte aan meer woningen. In die zin zijn we blij met dit plan en dat het college meters wil maken om woningen neer te zetten. Het is nu wel een bijzonder project geworden, omdat de gemeente het in eigen hand gaat nemen. Ameland heeft bijvoorbeeld een eigen woningbouwbedrijf. Die doen dat standaard. Het kan. Je ziet daar dat er hele mooie dingen neergezet kunnen worden. Er is over nagedacht. De wethouder benoemt terecht dat er ook voordelen aan zitten. Je hebt als gemeente woning in eigen hand. Valt ook iets voor te zeggen wat ons betreft. Het is nog niet een uitgemaakte zaak dat dit eenmalig is of dat de verhuur per se door Woontij gedaan moet worden. Een andere partij op het eiland is misschien ook interessant, kan ook wat nieuwe bewegingen in de markt brengen. Het is wel een klap geld die we toeleggen. Wij weten nog niet zo goed wat we precies met dit plan willen en wat wel en wat niet. We zijn wel positief over de ontsluiting in variant B. Dat lijkt ons een hele mooie, elegante oplossing. Verplaatsen van bedden is geen beleid, maar deze bedden mogen geëxploiteerd worden. De eigenaar is bereid om er tien in te leveren, dus in die zin willen wij best nadenken over een uitzondering op het beleid. -Dank u wel. Meneer Zegel. Dank u, voorzitter.

We hebben in deze raad meermaals discussie over grotere investeringen. Vaak is de discussie dan: doe het niet, maar investeer deze bedragen in betaalbare woningen. We zijn blij dat dat gebeurt. Het kost de gemeente geld, dat klopt. We vinden het wel een hele verantwoorde investering in het leefbaar houden van Texel. We zijn heel blij dat de gemeente de handschoen oppakt en na het terugtrekken van Woontij snel geschakeld heeft om toch zo snel mogelijk extra tijdelijke woningen te realiseren. De druk op de woningmarkt is momenteel erg hoog. Er moet op korte termijn verlichting komen. Het zoeken naar een marktpartij om het gat dat Woontij achterlaat om de woningen te realiseren, is wat

ons betreft dan ook geen optie. We hebben geen tijd te verliezen. Op deze manier zijn er op korte termijn meer woningen beschikbaar voor de doelgroepen die nu in de knel zitten: jongeren, starters, statushouders. Wij steunen dit van harte. Dank u. Dank u wel. Meneer Kooiman. -Dank u wel. Even op meneer Hercules: wij zijn een partij die niet alleen vragen stellen, maar hebben ook een mening. Die hebben wij ook, meneer Hercules. De orde van deze vergadering geeft aan dat je eerst vragen moet stellen en daarna inhoudelijk met elkaar van gedachten kan wisselen. Vandaar dat we dat doen. Het college vraagt de raad een investeringskrediet van bijna € 13.000.000 voor het kopen en plaatsen van woningen, en dan nog een keer € 3.700.000 als onrendabele top op die vastgoedexploitatie. U stelt voor - dat is ook eerder gerefereerd om de te veel ontvangen subsidie voor de opvang van Oekraïne van € 2.000.000 ook hiervoor te reserveren. Dit voorstel is afwijkend van het bestaand beleid. U wilt ook haast maken met de realisatie van deze 90 sociale huurwoningen. De risico's liggen volledig bij de gemeente. Dat geldt ook voor d exploitatie. De woningen worden gekocht van het Rijksvastgoedbedrijf. Daar is haast bij geboden. Vandaar dat we nu dit advies natuurlijk op tafel hebben.

In het advies staat dat het zoeken van een andere woningstichting of marktpartij een tender of aanbesteding voor de Marsweg Noord tijd kost. Ik wil u even in herinnering brengen dat wij vorig jaar nog een marktpartij aan u hadden aangeboden om dat te doen. U zegt: dat gaan we niet doen, dat gesprek is ook niet nodig. Die was er wel. Nu geeft u in het advies aan dat het wel veel tijd gaat kosten. Dit voorstel kost veel geld. De heer Hercules had het over een maatschappelijke opbrengst. Tegen welke prijs doen we dat? Dat is de spagaat waar we ook nu in zitten. Wij begrijpen het belang van woningbouw en woningnood, maar dit voorstel heeft ook heel veel open eindjes nog. Waar zeg je dan ja tegen? Ook Hart voor Texel is er nog niet over uit hoe we hiermee omgaan. Nogmaals, we zitten in een spagaat. Woningbouw, graag. Tegen welke prijs en afspraken we dat moeten doen, is in dit voorstel nog niet beantwoord. We hopen vóór de raad dat daar een aantal extra antwoorden op kunnen komen, zodat we een meer afgewogen besluit kunnen nemen. Dank u wel. Dank u wel. Ik kijk nog even rond. Dit wordt een hamerstuk. Als bespreekstuk naar de raad. Iedereen akkoord daarover? Dan sluiten we dit agendapunt af. Het wordt geen Ajax om 21:00 uur. Dan gaan we naar agendapunt 6,

6 Kaderstellende notitie woonvisie Texel 2024-2034 de kaderstellende notitie Woonvisie Texel 2024-2034. Die beginnen we met een presentatie door Albert Zandstra. Sjouke Stienstra is hier aanwezig als vertegenwoordiger van het Bureau KAW. Gaat uw gang. -Correct. Dank u wel, voorzitter. In de aanloop voor het opstellen van de nieuwe Woonvisie hebben de commissieleden veel informatie gehad, onder andere woonbehoefteonderzoek en de kaderstellende notitie. In deze korte presentatie - tien minuten maximaal -

geef ik wat achtergrondinformatie. We beginnen zo met de aanleiding voor het opstellen van een nieuwe Woonvisie, maar ook het proces dat we tot nu toe hebben doorlopen, de resultaten van het woonbehoefteonderzoek op hoofdlijnen met een aantal conclusies en het vervolg hoe we de Woonvisie gaan opstellen. Te beginnen met de aanleiding voor de nieuwe Woonvisie. De Woonvisie is verouderd. Er is inmiddels een aantal thema's landelijk, met name rondom weten regelgeving. De wet Regie op de volkshuisvesting is nu volop in de maak. Alle regels die daaronder vallen zijn nog niet helemaal bekend, maar geven veel implicaties, ook voor Texel. Er is landelijk, maar ook op Texel schaarste aan woningen. Zorg wordt een steeds groter onderdeel van wonen. Ook verduurzamen is een belangrijke opgave. Die moeten allemaal worden verankerd in een Woonvisie. Wat die onderdelen voor consequenties hebben voor Texel en wat het betekent, hebben we onderzocht in het woonbehoefteonderzoek. Dat heeft uiteindelijk geleid tot een aantal kaders die straks naar de raad gaan. Dat is de opmaat naar de nieuwe Woonvisie. Hoe hebben we het woonbehoefteonderzoek opgebouwd? Uiteindelijk is dat opgesteld door een externe partij, KAW. Daar is Sjouke van. We hebben dat in nauw overleg gedaan met een aantal partijen. Dat zijn Omring, Woontij en TOP.

We hebben hun gevraagd om mee te doen met het opstellen van het woonbehoefteonderzoek, met name omdat zij beschikken over veel informatie. Omring vooral over wonen en zorg. Woontij, dat hoef ik u waarschijnlijk niet uit te leggen. TOP heeft veel informatie over wonen door seizoensarbeiders, wat ook een groot punt is op het eiland. We hebben het woonbehoefteonderzoek gebouwd op data en op veel gesprekken. Wat we aan data verder nog hebben gebruikt, zijn een aantal openbare bronnen. CBS, Socrates & Primos. Dat zijn openbare bronnen die door de overheid worden gebruikt. Vandaag was ik toevallig bij het ministerie van Binnenlandse Zaken over de nieuwe wetgeving rondom wonen. Ook zij maken gebruik van deze gegevens. We hebben ook veel interne gegevens gebruikt. Daarbij hebben we veel stakeholders bevraagd. Zo hebben we bijvoorbeeld van de seniorenvereniging een enquête gekregen die ze onlangs hielden onder hun leden. Ook van de makelaars gegevens uit de NVM makelaardij. Sommige dorpscommissies hebben informatie binnen het dorp opgevraagd wat ook is gebruikt in het woonbehoefteonderzoek. Dan neem ik u kort mee in een aantal resultaten. Het zijn veel getallen, maar ik ga u uitleggen wat ik daar precies mee bedoel. U hoeft dus niet precies de getallen te lezen. Ik leg het uit. U ziet een gele lijn. Die daalt sinds 2018. Dat is het aantal beschikbare woningen.

Dat is in de afgelopen vijf jaar steeds minder geworden. U ziet ook de roze lijn, dat is de prijs van de woning op het eiland. Die stijgt. Dat betekent dat er steeds minder keuze is voor Texelaars om naar een koopwoning te gaan. Dat heeft met name veel effect voor de starters. U ziet hier aan de bovenkant een lichtroze balk. U hoeft niet exact de getallen te zien. In de roze balk zijn mensen met inkomens die tot de sociale huurgrens behoren. In het niet-gekleurde gedeelte staan mensen die buiten de sociale huurgrens vallen. Op Texel - dat weet u waarschijnlijk -

hebben de inkomens over het algemeen een lager inkomen dan modaal, zo'n 75 % van het modaal inkomen. Daardoor is een leencapaciteit zodanig dat er slechts een paar procent van de woningen op het eiland die beschikbaar is om te kopen. Voor starters is dat een groot probleem. Voor doorstromers niet per se. Dat zien we ook terug. Het tekort aan betaalbare koopwoningen heeft direct effect op de sociale huur. We zien hier in de bovenste grafiek dat de zoekduur in de sociale huur is toegenomen de afgelopen jaren. In 2017 was die relatief kort. Nu is het gemiddeld zo'n twee jaar. Er zit er een aantal kleuren in. Die leg ik in de onderste balk iets verder uit. Van het aantal woningzoekenden die actief zijn, zijn met name de starters die het meest actief. Het grootste aandeel bevindt zich dus bij de starters. Dan de bovenste grafiek, dat is ook een bijzondere. Die heet de Doelgroep passend toewijzen. Dat betekent mensen die qua inkomen de mogelijkheid hebben om beroep te doen op de sociale huur. We zien dat in Texel 40 % van de groep die theoretisch gezien op basis van inkomen de mogelijkheid heeft om zich in te schrijven bij de sociale huur een koopwoning heeft. Dat is een hoog aantal.

Dat komt omdat er vrij veel senioren zijn die lang geleden zijn ingestroomd in een koopwoning, maar inmiddels op een niet zo hoog salaris zitten met een AO en daardoor toch binnen de sociale huur kunnen komen. In de onderste tabel komt het nog een keer naar voren. Van alle mensen die een koopwoning hebben, die ingeschreven staan bij Woontij, is 80 % 55 jaar en ouder. Dat betekent dat er vrij veel senioren zijn die vanuit een koopwoning willen doorstromen naar de sociale huur. Een aantal dingen over prijzen. We hebben in het woonbehoefteonderzoek ook duidelijk gekeken naar hoeveel woningen er nodig zijn. Daarvoor hebben we ons gebaseerd onder andere op Primos, wat landelijk wordt gebruikt. Primos heeft op Texel ook wel wat achtergelopen, dus we hebben gemeend om die cijfers meer te duiden op basis van gesprekken met de stakeholders die ik u eerder liet zien. We kwamen uit op een hoger aantal dat nodig zou zijn op Texel om weer een dynamische woningmarkt te creëren. De piek ligt in 2029. Tot die periode zijn de meeste woningen nodig. Daarna blijft de vraag bestaan. De Woonvisie wordt straks voor vijf jaar vastgesteld, maar we hebben gekeken naar de komende tien jaar. Uiteindelijk is daar een combinatie van gemaakt. Het aantal benodigde woningen, maar ook de prijsklassen waarin die zouden moeten komen.

Als we de percentages optellen, zitten we ruim boven de 80 % aan goedkope woningen die zouden moeten worden toegevoegd. Daarin zit ook zo'n 40 % aan goedkope koopwoningen. De belangrijkste conclusies. De goedkope koopwoningen zijn met name voor de doorstroom van senioren. Er ligt nu best een flinke druk op de sociale huur. Dat komt omdat zij geen passende huisvesting kunnen vinden. Om meer dynamiek in de woningmarkt te krijgen en doorstroming te organiseren, zijn er absoluut woningen nodig die voldoen aan de woonwensen van senioren. Zoals ik net heb laten zien, starters zitten enorm in de knel. Ook daarvoor is een betaalbaar aanbod nodig.

Wij zien ook dat starters graag naar een goedkope koopwoning toe willen. Een belangrijk punt daarin is dat al deze dingen communicerende vaten zijn. Op het moment dat we geen seniorenwoningen toevoegen, blijft die druk op de sociale huurders heel hoog vanuit de groep senioren. Wanneer we geen betaalbare koop toevoegen voor de jongeren, kunnen die ook niet instromen in een koopwoning en blijft de druk hoog op de sociale huur. Het zijn allemaal communicerende vaten. Op het moment dat we een aantal dingen niet doen, heeft dat direct consequenties. Dat geldt ook voor seizoenspersoneel. Dat wordt nu vaak gehuisvest in reguliere huisvesting. Op het moment dat we daar iets anders voor kunnen organiseren, zal de druk op de reguliere markt afnemen. Dit zijn wel vrij complexe en grote systemen. De data in alle gesprekken zijn niet in beton gegoten. Het is een belangrijk punt om continu alle toevoegingen en wijzigingen die we doen om te blijven monitoren. Dat is een voorwaarde om een succesvol woonbeleid te maken. Dan de vervolgstap. Er zijn kaders voorgelegd. Op het moment dat die kaders worden vastgesteld door de raad, worden die uitgewerkt in de Woonvisie. Daarin zal de projectgroep met Omring, Woontij en TOP weer deelnemen, onder leiding van KAW. Verder hebben we ook weer een heel aantal stakeholders opgelijnd, die met ons meespreken over specifieke thema's.

Ook heeft u een notitie gehad voor de participatie onder de Texelaars. Daar bieden we uiteraard ook ruimte voor. Het doel is, als de kaders worden vastgesteld, om de Woonvisie in Q4 aan de raad voor te leggen. Daar zullen ook onderdelen in zitten die gaan over het aanpassen van de Huisvestingsverordening. Die wordt daarna aangepast en zal in Q1 2025 worden aangeboden ter vaststelling aan de raad. Dat is mijn korte toelichting. -Dank u wel. Dat was verhelderend. Zijn er technische vragen naar aanleiding van deze presentatie? Mevrouw Koot. We gaan nog verder over het onderwerp spreken, dus dat kan ook aan de wethouder straks. Gaat uw gang. Ik vond het erg interessant om in uw rapport te lezen dat u veel aandacht geeft aan het bouwen voor senioren. Ik weet dat recent in Den Hoorn goedkope woningen beschikbaar zijn gekomen. Ik hoorde toen klachten uit het dorp dat het vooral senioren zijn met een groot huis, die dan op die goedkope woningen gaan inschrijven en dat ze daar bang voor waren. Die senioren laten dan huizen achter. Dit is een politieke vraag, niet een technische. De vraag is: wat voor huizen laten ze achter? Dan wordt dat een politieke vraag. -We zijn in overleg gegaan. Het mag beantwoord worden door de heer Zandstra. Gaat uw gang. Dat kunnen diverse huizen zijn.

De koopwoningen die te koop komen, zullen niet altijd beschikbaar zijn voor starters, omdat die vaak in een wat hogere prijs kozen liggen. Het betekent niet dat andere doorstromers niet naar die woning kunnen doorstromen. De conclusie uit het woonbehoefteonderzoek is, op het moment dat je lange verhuisketens wil creëren, meerdere mensen doorschuiven. Dat kan van een wat kleinere koopwoning naar een hoekwoning, naar een twee-onder-een-kap, eventueel uiteindelijk naar een vrijstaande woning, zodat mensen de mogelijkheid hebben om door te schuiven als doorstromer. -Meneer Rutten. Dank u, voorzitter. Ik weet niet zeker of deze technisch genoeg is voor beide heren van het onderzoeksbureau. Als dat niet zo is, dan hoor ik het wel. In het rapport heeft u het over het bouwen van vooral koopwoningen

voor senioren. De vraag is of er helemaal geen behoefte aan huurwoningen bij senioren is. Ik kan me ook voorstellen dat mensen op leeftijd denken: sores van een eigen huis met al het onderhoud, daar heb ik geen zin meer in. Kunt u daar iets over zeggen? -Ik zal wel even zeggen dat de heer Zandstra een medewerker is van de gemeente Texel. Niet gewoon, een heel bijzondere. Meneer Zandstra, gaat uw gang. Voorzitter, dank u wel voor deze correctie. We hebben duidelijk bovenwater gekregen dat de woningen voor senioren in een mix van prijsklassen zouden moeten komen. Het zijn seniorenwoningen zowel in de sociale huur dat kan dan bij nieuwbouw, maar ook bij transformatie van woningen in de middenhuur, maar ook in de koop. Met name de groep die nu een koophuis heeft en drukt op de sociale huur, daar is nu geen plek voor. Het gaat ook zeker om koopwoningen voor senioren. De totale mix zou bediend moeten worden. Mevrouw Van de Werf. -Dank, voorzitter. Meneer Zandstra, als ik het goed heb onthouden, heeft u het over een inkomen van 75 % onder modaal op Texel. Mijn vraag is waar dat op is gebaseerd. Is dat inkomen via TOP opgevraagd? Voornamelijk de jaren na corona zie ik op mijn werk dat de lonen hier op Texel behoorlijk gestegen zijn. Vandaar mijn vraag. -Meneer Zandstra. Dat zijn recente CBS-gegevens.

-Iemand anders nog technische vragen op dit moment? Dan dank ik de beide heren voor de presentatie en gaan we het stuk zelf behandelen. Ik had een voorstel voor de commissie. Er zijn steeds kaders die gesteld worden. Ik moet even mijn stuk erbij pakken. Ik wilde ze per kader behandelen. Er staat een aantal vragen aan u als commissie voorgesteld. Ik heb eerst de inleiding. Dan wil ik ze per stuk pakken. Het kan best zijn dat er helemaal geen vragen zijn over bepaalde stukken. Bijlage één, de kaderstellende notitie op zich, daar wil ik mee beginnen. Meneer Zegel. -Dank, voorzitter. Behandelen we de bijlage zoals dat onderzoek dan apart, vooraf of naderhand? -Wat mij betreft kort daarna. De eerste bijlage is de kaderstellende notitie zelf. De inhoudsopgave denk ik dat niemand wat over heeft. Het zou kunnen. Er wordt hier naast me gelachen. Het andere stuk van de aanleiding en dergelijke is net al behandeld door de presentatie. Als u het met mij eens bent, wil ik gelijk naar de kaders voor de Woonvisie op pagina 7. Tenzij iemand daarvoor nog vragen heeft. Meneer Hercules. Voorzitter, het gaat mij over de conclusies en het advies uit het woonbehoefteonderzoek dat genoemd wordt in de kaderstellende notitie. Er worden dertien conclusies getrokken. Vervolgens zijn die in het voorstel teruggebracht - er is een soort vertaalslag naar een aantal thema's. Dat zijn er dan negen.

Wat voor soort vertaalslag is dat? Dat werkt voor mij verwarrend. We gaan nu twee stukken bespreken. Het ene aan de hand van dertien conclusies en de andere aan de hand van negen thema's. Heeft u een ander voorstel om het stuk te behandelen? Nee, maar ik hoop dat het college daar opheldering in kan geven. Er is een woonbehoefteonderzoek. Daar staan dertien conclusies. In het voorstel staan dan negen thema's. Waar moeten we ons op richten? Als we straks de Woonvisie hebben, wordt dat gebaseerd op die dertien conclusies of de negen thema's?

Ik wil graag de focus hebben. -Zover ik de stukken heb gelezen, zijn de conclusies uit dat onderzoek meegenomen in deze thema's. Ik kijk even naar de wethouder. -Dank u wel, voorzitter. Ik kan me de vraag goed voorstellen. Die stelde GroenLinks ook. Je hebt eerst een rapport en daar baseer je vervolgens je kaders op. Ik kan me ook goed voorstellen dat de commissie eerst het rapport en wat daarin wordt geconcludeerd, de dertien die de heer Hercules noemt, wil bespreken voordat je naar de kaders toe gaat. -Dan doen we het op die manier. Dan gaan we eerst naar het rapport. Meneer Zegel. Voorzitter, over dat rapport twee specifieke vragen. We waren benieuwd naar de mening van het college of een opmerking in het woonbehoefteonderzoek op pagina 52. Daar staat dat er woningen aan de voorraad voor permanente bewoningen kunnen worden toegevoegd doordat deze nu toeristisch worden verhuurd, terwijl ze een permanente woonbestemming hebben. Herkent het college dit? Is het college voornemens hiertegen op te treden? Verder wordt er in het woonbehoefteonderzoek gesteld dat de voorwaarden voor economische binding tegen het licht gehouden moeten worden? Dat lijkt ons een goed idee.

Er zijn ons verhalen bekend van huisvestingsvergunningen die worden verstrekt op basis van een arbeidscontract op Texel, waarna het arbeidscontract wordt opgezegd door de koper van de woning na de proeftijd bijvoorbeeld. Is het college bereid te onderzoeken of dit soort trucjes om aan de voorwaarden te voldoen kunnen worden voorkomen. Dat even voor nu. De heer Hercules. Voorzitter, over het woonbehoefteonderzoek - dat bleek ook uit de presentatie soms zijn het behoeften voortgekomen uit CBS-gegevens of demografische gegevens, soms zijn het ook wensen. Er werd daarnet gezegd: een groot gedeelte van de starters zou graag een goedkoop koophuis willen. Daar wordt een politieke afweging gemaakt om meer koop te gaan bouwen, terwijl de vraag is om meer betaalbare woningen. De redenering die daarnet werd gegeven in de presentatie en in het woonbehoefteonderzoe was: er in het kort aan sociale woningen, dus laten we goedkope koophuizen bijbouwen. Waarom is niet de directe redenering: er is een tekort aan sociale huurwoningen, dus laten we meer sociale huurwoningen bij gaan bouwen? Iemand anders op dit moment vragen over het woonbehoefteonderzoek? Dan geef ik het woord aan de heer Van de Belt . Mevrouw Koot, toch. Gaat uw gang. -Sorry. Ik zat even te wachten hoe u het zou gaan doen. Ik heb een korte vraag.

Er komt uit het woonbehoefteonderzoek dat er 775 woningen bijgebouwd moeten worden. Het is in aansluiting op wat de heer Hercules zegt. Dat is een wens, een behoefte. Ik heb een vraag aan de wethouder. 775 woningen is meer dan 10 % van het huidige woningenbestand. We hebben nu nog geen 7000 huishoudens. Dat betekent, als je er 775 bijbouwt, dat wij meer dan 10 %, 11 % extra huishoudens erbij gaan krijgen. Is er ooit naar gekeken wat de draagkracht is van het eiland? Op het moment dat je dat doet, heb je ook behoefte aan artsen, onderhoudsmensen, noem maar op. Dat vind ik wel een interessante. Dat is mijn vraag aan de wethouder. Meneer Schuiringa. -Even inhaken op mevrouw Koot. We krijgen nog ene speciaal onderwerp over de uitbreiding van de scholen in Oosterend. Daar worden cijfers de geschermd dat we rekening moeten houden met een verwachting van 16.000 mensen op Texel voor de komende jaren.

Reken maar uit hoeveel woningen je nodig hebt. Mevrouw Koot wil daarop reageren, maar dit is niet de bedoeling. Dat geeft dus aan dat het misschien best belangrijk is om te kijken wat de draagkracht van het eiland is. Het wegennet, de parkeerplanplaatsen, de zorg die we kunnen verlenen, de mensen die we nodig hebben om die woningen... Ik onderschrijf de vraag en de behoefte, maar ik probeer ook de andere kant van de medaille te vragen aan de wethouder. Dat gaan we inderdaad doen. Ik kap het nu af. We gaan eerst de vragen beantwoorden. Meneer Van de Belt. Dank u wel, voorzitter. Ik begin met de vraag van GroenLinks. De opmerking in het rapport over het gebruik van vakantiewoningen die voor permanent bedoeld zijn. Dat gaat over de dubbelbestemmingen. Daar zijn wij van op de hoogte. Een x-aantal woningen heeft die dubbelbestemming. Zo heb ik het in het rapport geïnterpreteerd. Ik check zo nog met de achterbank of dat juist is. De volgende vraag is er een die vaker wordt gesteld: hoe kunnen wij voorkomen dat mensen trucjes uithalen rondom de huisvestingsvergunning of hier op oneigenlijke gronden gaan wonen? We proberen er alles aan te doen om dat te voorkomen, maar die handhaving is best ingewikkeld. Dan moet je elke woning continu blijven monitoren. Dat is een complexe vraag. Het is wel relevant is voor de kwaliteit van wonen op het eiland.

Die wordt ook richting de Woonvisie, en als u dat wilt, misschien nog nadrukkelijker... Hij zit ook in de opgaves die we nog mee moeten gaan nemen in de Woonvisie en de uitvoeringsplannen, om daar scherper op te letten. Dat is een duidelijke opdracht van de raad die al meerdere malen is meegegeven. Meneer Zegel. -Voorzitter, even reagerend op het eerste punt. De opmerking die in het behoefteonderzoek staat, is: aan de andere kant kunnen er ook woningen worden toegevoegd aan de voorraad voor permanente bewoning als er wordt ingezet op handhaving. Een aantal woningen wordt namelijk toeristisch verhuurd, terwijl deze een permanente woonbestemming hebben. Dat interpreteer ik niet helemaal als woning met een doeltoestemming. Ik ben heel benieuwd wat we daarmee kunnen, over hoeveel het gaat. Ik verwacht niet dat het heel substantieel gaat zijn, maar als het gaat om gewone woningen die toeristisch verhuurd worden, moeten we daartegen optreden. -Volgens waren er 30 in het onderzoek. Meneer Van de Belt. -Nu begrijp ik de vraag goed, voorzitter. Dank u wel. Ik kan mij herinneren dat recent helaas iets langer geleden - daar een vraag over is gesteld, hoe we daarop gaan handhaven. Er was ook een vraag over leegstand vanuit een RTL4-onderzoek. Ik heb niet scherp of het antwoord al uw kant op is gekomen.

Er wordt wel over gesproken over hoe die leegstand wordt verklaard en in welke vormen dat plaatsvindt. Dat heeft onze aandacht. Het is wel een ingewikkeld probleem. We hebben het aardig in de smiezen, maar 100 % lukt het dus nog steeds niet. Dan ga ik naar de vraag van de PvdA. Ik ben het met u eens dat het onderzoek bestaat uit een inventarisatie van data en wensen. Als je aan iedereen zou vragen waar die het liefst wil wonen, is het een vrijstaande koopwoning voor € 10.000. U doet het rapport geen recht als het de conclusie zou zijn dat het alleen maar een wensenonderzoek is geweest. Dat is het niet. Er is gekeken naar doorstroming en typologieën van woning. De vraag die zich daarbij stelt, de oplossing lijkt in het rapport gezocht te worden

in het toevoegen van koopwoningen. Daar ligt wel een nadruk op. Dat is ook deels ingegeven door de huidige beleidslijn van de gemeente. Op eigen grond voegen we bij nieuwe plannen uitsluitend huur dan wel betaalbare koop voor senioren toe. Dat is een beleidswijziging. Daardoor ligt er ook meer nadruk op, om te laten zien dat het onderzoek toont dat er stromen op gang zijn te brengen die ten gunste komen van de sociale woningvoorraad als je meer dan nul koopwoningen in de betaalbare of zeer betaalbare sector toevoegt. Het onderzoek en de uitkomsten daarvan zeggen ook niet dat je uitsluitend goedkope koop moet toevoegen. Er zit ook een plus op in de sociale huur en middenhuur. Er is een ruimere interpretatie dan alleen maar een betaalbare koop om de zaken op gang te brengen. De vraag van GroenZwart begrijp ik ook. Dat is de vraag: waarom groeien? Kun je dat met zijn allen nog wel aan? De vraag is ook andersom uit te leggen. Als je kijkt naar onze vergrijzende bevolking en wat wij nodig hebben om onze voorzieningenpeil op orde te houden, dan is er ook groei nodig om aan de onderkant mensen hiernaartoe te halen of te laten wonen die het daadwerkelijke werk gaan doen voor de populatie in zijn geheel die er zit. De vraag is al tweeledig en het antwoord daarop dus ook. Kunnen we het aan? Dat is een vraag. Als we niks doen, wordt de vraag hetzelfde.

Kunnen we het dan allemaal nog aan? -Dank u wel, wethouder. Ik kijk even rond. Meneer Hercules. -Voorzitter. Er werd de suggestie genaamd dat wij dit onderzoek als een wensenonderzoek afdeden. Dat is totaal niet het geval. Ik zei: gedeeltelijk is het gebaseerd op harde gegevens, en gedeeltelijk op individuele wensen van mensen. Dan zeggen wij: wij hebben de verantwoordelijkheid als politiek om verder te kijken dan die individuele wensen die een korte horizon hebben. Wij moeten daar voorbij kijken. Ik zie hier nu vooral bij het bouwen van koopwoningen een sfeer ontstaan die al eerder in Nederland was van: laten we allemaal een koopwoning nemen, want dan kunnen we lekker allemaal de hypotheekrente aftrekken. Dat heeft uiteindelijk geleid tot een tekort aan sociale woningbouw. Wij hebben de taak als politiek om ook over twintig jaar te kunnen zeggen dat we voor de mensen op Texel, die toch een lager inkomen hebben dan gemiddeld in Nederland, goede huizen hebben. Dat kunnen huurhuizen zijn. Daar moeten we heen. We moeten die sociale woningbouw niet als vangnet zien waar alleen mensen die geen koophuis kunnen betalen kunnen wonen, maar als volwaardige woningen die alleen maar huur zijn. Ik snap dat wij het wereldbeeld... Althans, het is alleen maar een Nederlands beeld dat we hypotheekrenteaftrek als een soort verdienmodel zien, samen met de waardevermeerdering van ons huis.

Iedereen wil dat wel. De wereldbank tikt daar ons over op de vingers, Europa ook. De manier waarop wij koophuizen als een worst voorhouden aan iedereen, ook aan starters, wij vinden dat we daarvan af moeten. We moeten een goede huisvesting... Dat kan ook huur zijn. Daarom vinden wij het een politieke keuze als er wordt gesteld dat we nu afwijkend van beleid op grond van de gemeente ook koophuizen moeten bouwen, omdat die wens er toevallig is. Ik snap die wens en dat je in dit huidige systeem erop rekent

dat je meer geld overhoudt aan een koophuis dan een sociale huurwoning. Maar wij hoeven niet in die stroom mee te gaan, vooral niet als we dan denken aan Texelaars over twintig jaar. -Dank u wel. Meneer Schuiringa. Even reagerend op meneer Hercules. We zijn de laatste tien jaar toch druk bezig hier op Texel om een zeer hoog percentage sociale woningbouw-woningen neer te zetten in nieuwbouwgebieden. In de schema's zag ik ook dat de sociale woningbouw en de goedkope koop, zoals je zelf ook zegt, en middenhuur ruim vertegenwoordigd zijn en dat daar ook het accent op ligt. Als je zegt, heel Nederland een gebrek aan sociale huurwoningen, dat klopt. Dan moet je kijken naar de grote stedelijke woningcorporaties, de Vestia's en de Woonbron, die uit pure financiële over manifestaties een derde part van hun woningen moesten verkopen. Daardoor is het in de grote steden zo'n beroerde zaak geworden. Dat heeft gelukkig niets te maken met beleid zoals wij dat hier voeren. Ik vind het een heel knap en uitgebreid kaderstellend verhaal wat ze gemaakt hebben. De planning is dan 775. Wat mij betreft mag het wel 1000, alvast vooruitkijkend. U zegt het zelf ook: de komende 14 jaar heb je bijna 20 % van de boomers dat met pensioen gaat. Zoals de heer Van de Belt zei: die functies moeten vervangen worden door jongelui. Die hebben woningen nodig. Dank u.

Ik geef eerst het woord aan meneer Hoogerheide, want die zit al een tijdje... Meneer Hercules. Voorzitter, ik ben het op zijn minst met een drietal punten eens met de heer Schuiringa. Ten eerste - en we hebben elkaar aan elkaars zijde gezien daarin - buiten sociale woningbouw in de afgelopen jaren zijn er op Texel goed slagen gepleegd. Mede dankzij Woontij. Die hebben in hun kunnen wel zitten uitrekken. Daar zijn we goed mee bezig geweest en daar moeten we vooral mee verder. Dat is de eerste waar ik het mee eens ben. Tweede is, wat ons betreft leggen we de lat ook hoger. 1000 woningen, je kunt maar beter meer bij bouwen dan dat je straks tekort hebt. Dat hebben we te vaak meegemaakt. Het derde is dat we straks zien in de koopmarkt dat er een heleboel doel ontgrijzing is. Dat zal ook een effect hebben op de koopprijzen. Laten we hopen dat er een wat gezondere prijsopbouw komt van die huizen die vrijkomen. -Dank u wel. Meneer Hoogerheide. Dank u wel, voorzitter. Boven het stuk staat: kaderstellende notitie Woonvisie Texel. -Nee, we zijn nu met het woonbehoefteonderzoek bezig. -Er staat duidelijk Woonvisie. Dat klopt, het hele stuk, maar we zijn nu met het woonbehoefteonderzoek bezig. Die willen we eerst doen? Dan kom ik er direct op terug. Dat is goed.

Iemand anders op dit moment nog iets over het woonbehoefteonderzoek? Dan stel ik voor dat we nu naar de kaderstellende notitie gaan. Wie? Meneer Hoogerheide. -Ik probeer er vaart in te krijgen, want we willen Ajax zien. Dat lukt niet helemaal. Er staat boven: kaderstellende notitie Woonvisie. Woonvisie, dat moeten we wel goed lezen. Er staan kaders. Kaders worden met de tijd ingevuld. We hebben met veel genoegen deze notitie gelezen. Hij is uitgebreid. Hij geeft visie naar de toekomst. Mijn complimenten voor het stuk, want het was prettig te lezen. Mijn geboortejaar zegt wel 1939, dus ik mag tot de senioren behoren, maar als senior heeft me dit zeer aangesproken en ik deel de conclusie volledig. Dank u wel. Dan kijk ik even rond, want als meneer Hoogerheide het in één keer kan... Ik wilde hem

per kader afgaan. Is daar behoefte aan of niet? Goed, dan gaan we het niet doen. Ik zie meneer Kooiman en mevrouw Koot. Meneer Kooiman, u mag beginnen. Dan ga ik even opschrijven. Ik wil u aangeven dat u het echt niet per kader hoeft te doen. U kunt de hele notitie in één keer doen. Woorden van gelijke strekking met de heer Hoogerheide. Wij hebben ook deze visie met genoegen gelezen. Ook de presentatie gevolgd, die had ik niet eerder gezien. Ik begreep dat het met name zit in huisvesting senioren. Als ik in mijn directe omgeving kijk, is het lastig om die senioren te laten verhuizen. Mijn moeder is 84, die is met een kanon uit het huis te krijgen. Dat zie ik ook als een uitdaging voor de toekomst, met name in deze visie, om die doorstroming van jongeren naar midden en van midden naar ouder en die senioren. De senioren koopwoningen, daar hebben ook naar gekeken. Senioren krijgen geen hypotheek meer, kunnen niet makkelijk weer naar een dure koopwoning. Dat wordt ook heel lastig. Ik denk dat we daar aandacht voor moeten hebben. In de Woonvisie staan een aantal kaders en die kunnen wij volledig onderschrijven. Wat ons betreft, mooi stuk en hij kan naar de raad, niet als hamerstuk, want daar kunnen we misschien ook nog iets over zeggen. Dank u wel. -Dank u wel. Dan had ik meneer Rutten. Dank u, voorzitter. Wat ons betreft, ligt er een helder verhaal.

Goede aanbevelingen om de markt in beweging te krijgen. Wij snappen een heleboel van de voorstellen die er gedaan zijn. De meeste kaders kunnen we ons prima in vinden. We hebben natuurlijk de Huisvestingsverordening met een koopgrens. Daar waren wij niet zo van gaan gecharmeerd toen die werd ingevoerd. Helaas is onze vrees - dat die grens een prijsopdrijvend effect heeft - toch waarheid gebleken. Er is een optie aangedragen in het stuk om de grens niet aan de koopprijs te koppelen maar aan de WOZ. Het college stelt voor om daar af te wachten tot de visie klaar is. Wij zouden graag van het college willen zien dat ze er nog eens over nadenken of dat niet wat eerder kan. Wij hopen dat dat een positief effect op de markt zou hebben. Het verduurzamen van woningen komt ook in een aantal kaders naar voren. Wat ons betreft is dat vooral een sociaaleconomisch vraagstuk. Het gaat uiteindelijk om de woonlasten die mensen hebben. Hoe houden we dat betaalbaar? Het gaat niet alleen om wat je voor je woning betaalt, maar ook wat het kost om in die woning te wonen. We zouden graag daar de nadruk op zien bij die kaders en bij de uitwerking ervan. We zijn wel blij dat het splitsen van woningen en geclusterde woonvorming naar voren komt bij de kaders. Daar hebben we als CDA een aantal keren wat over gezegd in de voorgaande jaren. We hopen dat dat in de Woonvisie straks tot uiting komt.

Ons lijkt het stimuleren van doorstroming vanuit de sociale huur best heel zinnig. Wij delen de visie van de PvdA hierin niet. -Dank u wel. Meneer Zegel. Voorzitter, aansluitend bij de heer Rutten over de WOZ-waarde, om die mee te nemen als koopgrens. Ik weet niet of we dat met bloedspoed moeten beslissen, want er moet wel gedegen worden onderzocht hoe dat dan moet worden ingericht en met welke raad. Wel de vraag aan het college of ze bereid is die aanbeveling serieus te onderzoeken en, indien positief, over te nemen. Bij kader 4.8 komt het seizoenspersoneel nog aan bod. We zijn blij met kader 25, waardoor het niet meer voor zou moeten komen

dat permanente woningen worden gebruikt door seizoenspersoneel. We zijn erg benieuwd naar de concrete uitwerking binnen dit kader. We vinden het een goed idee dat de gemeente dat proces wil faciliteren in samenwerking met de sector, maar vinden het wel een verantwoordelijkheid van de sector zelf om daar zelf flinke stappen in te zetten om dat op te lossen. We hebben veel recreatieve slaapplaatsen op Texel. Het lijkt ons geen gekke gedachte om die beter of meer te benutten voor het huisvesten van seizoenspersoneel. We zijn benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. -Dat zijn nog een aantal vragen die de wethouder noteert. Ik ga nog even verder met mijn rondje. Mevrouw Koot. -Dank u, voorzitter. Voorzitter, complimenten voor het rapport, helder verhaal en heldere adviezen. Een aantal punten is al genoemd door mijn voorgangers. Die steun ik zeker. Ik steun niet helemaal wat de heer Zegel van GroenLinks aankaart over het seizoenspersoneel. De gemeente heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat de seizoenspersoneelshuisvesting een zaak voor de sector is. Ik zou dat niet zomaar willen loslaten.

Ik vraag me ook af: we hebben de afgelopen jaren enorm veel verruimingen toegestaan voor het huisvesten van seizoen personeel, mensen kunnen zelf schuren gaan inrichten als huisvesting, ook op bedrijventerreinen zijn daar mogelijkheden voor, is daar al een keer een evaluatie geweest over die verruimingen en hoe dat uitgepakt heeft? Dan kunnen we wat beter beslagen ten ijs komen over misschien nog nieuwe maatregelen voor seizoenspersoneel. Vraag aan de wethouder dus. Dank u wel. Meneer Zegel wil even op u reageren. Gaat uw gang. -Voorzitter, ik denk dat mevrouw Koot en ik het eens zijn dat het een verantwoordelijkheid is van de sector. Ik ben wel blij dat de gemeente daar een regie- of trekkersrol in wil pakken om dat op te lossen met de sector, dus niet het op te lossen voor de sector. -Dat was een verduidelijking. Meneer Hercules. -Voorzitter, wij vinden het woningbehoefteonderzoek een goed onderzoek. We zijn het niet altijd eens met de interpretaties die er zijn en die vertaald worden in de kaderstellende notitie. Het is maar een kaderstellende notitie. Dat vinden we dan fijn, want dan kan er hopelijk naar de visie toe nog wat worden aangepast. 1 januari 2026 zijn we verplicht om een volkshuisvestingsprogramma te hebben. Dat heet zo omdat het dan voornamelijk om betaalbare huizen gaat en de relatie met zorg.

Over de relatie met zorg staat wel iets gemeld in dit voorstel, maar we weten nog niet precies wat er komt aan regels, kaders en voorwaarden in dat volkshuisvestingsprogramma. Het heet niet voor niets zo. Het gaat om betaalbare woningen. Daar willen wij toch echt de nadruk opleggen. Mocht er hier in deze raad toch worden gevonden dat er goedkope koopwoningen moeten worden gebouwd, dan vinden wij dat we moeten kunnen garanderen dat die ook op termijn goedkoop en betaalbaar blijven. Wij zitten nu eenmaal op een eiland met gemiddeld lagere inkomens. We willen huur en koop voor die lagere inkomens ook bereikbaar houden. Dat is de ene focus die wij graag zouden zien richting de visie. De andere is - dat kwam daarnet ook al een paar keer voorbij - de koopprijsgrens en de sociaaleconomische binding. Dat zijn twee instrumenten die we lokaal heel specifiek kunnen inzetten om die markt te beschermen. Dat deel van de markt te beschermen

dat we willen beschermen. Wat mij betreft, laten we het hogere deel van de markt, de duurdere huizen, laat daar de markt zijn werk maar doen. Daar hoeven we ons niet mee te bemoeien. We moeten proberen om zo goed mogelijk met die koopprijsgrens en die sociaaleconomische binding te zorgen dat er mensen op Texel kunnen blijven en komen wonen die dat binnen die voorwaarden mogen doen. Dank u wel. Meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Eén ding. In de presentatie stond met grote letters vermeld: het is niet in beton gegoten. Dat spreekt mij wel aan. Dat je met zo'n visie in de ruimte zin des woords moet kijken naar, zoals meneer Hercules al zei, er zijn wettelijke verplichtingen in de toekomst. Laten we dan zeggen van die plusminus 1000 maken we van die 775. Dan zit je altijd in de ruimte kant en kunnen de medewerkers hier kijken waar de mogelijkheden voor bouwgrond zitten. Ga maar zoeken. Als het moet, zoals u zegt, in de markt, dan ben je er duur aan. Kun je beter nu in de ruimste zin des woords de kaders opstellen en dan zoektocht alvast beginnen voor de komende tien jaar. Dank u. Dank u. Ik zie geen handen meer. Dan ga ik naar de wethouder. Toch nog. Tweede ronde. Gaat uw gang. Dank, wethouder. Dank, voorzitter, bedoel ik. Ik begin inmiddels ook in de war te raken. Voorzitter, het is een onderzoek. De interpretatie van een onderzoek is altijd aan de lezer.

Het is dus aan de gemeenteraad om de interpretatie zelf te duiden. Als er aanpassingen op de kaders moeten komen, kan dat heel goed vanuit de gemeenteraad. Even ingaand op het eerste onderdeel dat de PvdA naar voren bracht. Ik begrijp uw punt, maar in het rapport wordt ook uitgelegd dat betaalbare koop leidt tot allerlei andere zake. Het is niet een vervanging van, het is een mix, en meer dan een wens. Het is ook statistisch onderbouwd. Desondanks begrijp ik uw opmerking zeker. Het is niet dat er geen sociale huur wordt bijgebouwd. In het rapport staat dat erop op zijn minst 235 sociale huurwoningen extra nodig zijn. Deel daarvan zit in de huidige plancapaciteit. Die wordt niet onderkend. Die staan er dus nog niet. Er komen dan sowieso nog 235 sociale huurwoningen bij. Dat is al een opgave op zich. In het rapport staat ook dat het wel communicerende vaten zijn. Er staat een nadrukkelijke waarschuwing: als het u niet lukt om betaalbare koop... Dan kun je nog discussiëren over wat dat dan is. In de buitendorpen hebben we betaalbaar ruimer geïnterpreteerd dan het Rijk dat doet. Daar zijn ook ver onder de € 350.000 in sommige gevallen gaan zitten. Als het niet lukt om die betaalbare koop neer te zetten en betaalbaar te houden, zet dan wel in op extra sociale huur. Je moet ergens die balans weten te houden. Die nuance kan ik u meegeven. De VVD zegt: maak er 1000 van. Dat kan.

Je kunt er ook 2000 van maken. Het Primos-rapport zegt: maak er 500 van. We hebben hem al opgerekt naar 775. Die bestaat niet uit 775, maar dat is ook nog eens een keer plus ongeveer 30 %, omdat je natuurlijk een plancapaciteit hebt die misschien niet doorgaat. Misschien wordt uw wens al ingewilligd en zitten we al aan de 1000, min 30 %, 775. Ik begrijp uw punt. Ook hier uw opmerking: houd de vinger aan de pols, blijf monitoren. Is ook een eis van het Rijk aan het worden, zeker vanuit de huidige minister. Die zegt: we moeten snel gaan bouwen en we willen precies weten wat waar staat, wanneer en waarom. Dan kunnen we echt

aan de slag in Nederland. Dan ga ik naar het CDA. Die had een vraag gesteld over de Huisvestingsverordening, of die niet versneld naar voren getrokken kan worden. Alles kan, maar geef ons de tijd. Laten we eerst een Woonvisie maken en dan de Huisvestingsverordening. Zo stond die ook op uw planning. Als we die zaken door elkaar gaan halen, hebben we of geen goede Huisvestingsverordening - omdat dan misschien de wetgeving inmiddels wel duidelijk is en moeten we hem nog een keer aanpassen, ook dat kan altijd - en het zijn dezelfde mensen die het aan het doen zijn. Hier intern en de mensen die zij inhuren om het allemaal voor elkaar te krijgen. Geef ons de tijd, laten we de dingen in volgorde doen. Ik begrijp uw wens, maar we nemen die WOZ-optie natuurlijk van harte mee en is zeer interessant om te bekijken. Het seizoenspersoneel. Ik blijf nog even bij het CDA. Heel fijn dat u niet alleen maar gekeken heeft naar de kaders hoeveel woningen en of het koop op sociaal moet zijn, maar dat u ook naar andere kaders heeft gekeken. Die doen er zeker toe. Ik weet niet of u allemaal de kaders heeft gelezen met betrekking tot verduurzaming, maar daar staat wel iets. Ik zou hem nog een keer goed lezen. U gaat extra inzet plegen op de verduurzaming van de voorraad, althans, als kader richting de visie. Dat vindt het college belangrijk, ook om de reden die het CDA genoemd heeft.

GroenLinks vroeg ook iets over de WOZ-waarde. Daar heb ik het over gehad. Meldde ook iets over het seizoenspersoneel. Daar ontstond een kleine discussie, leek het, tussen GroenLinks en GroenZwart. Volgens mij bedoelen ze hetzelfde. We gaan het niet overnemen van de ondernemers, maar we willen ze wel helpen bij het creëren van mogelijkheden. Er zijn allerlei verruimingen, maar we zien dat daar niet optimaal gebruik van gemaakt wordt. Als antwoord op uw vraag: ja, we gaan de handreiking ik weet het niet exact, maar u weet waar ik het over heb, de hele commissie kent hem wel - met de sector nogmaals doorspreken. Waar lopen zij tegenaan om dingen mogelijk te maken die ons allemaal gaan helpen, op Texel, als het wel zou lukken? Ik zie een interruptie. -Meneer Zegel. Niet zozeer een interruptie, maar misschien een verhelderende vraag. In het stuk wordt een gegeven moment ook genoemd: misschien een seizoenshotel voor personeel. We hebben natuurlijk al heel veel recreatieve slaapplaatsen. Zijn die niet bij uitstek geschikt om dat seizoenspersoneel in te huisvesten? Meneer Van de Belt. -Dat is natuurlijk aan de eigenaar, want die kan ook zijn geld met datzelfde stuk vastgoed op een andere manier verdienen. Daar zit wel speling in. We zien ook op Texel weleens een oud hotelletje staan dat inmiddels ingezet lijkt te gaan worden voor seizoenspersoneel. Het loopt allemaal geen storm.

Waar wel aan gedacht kan worden, is dat er een initiatiefnemer komt op een stuk land waar misschien al dingen mogelijk zijn, die zegt: ik ga kleine appartementjes bouwen, of één-kamerdingetjes voor seizoenspersoneel. Het is mogelijk. Daar valt over te praten. Ook al in de huidige handreiking. We zien daar nog niet heel veel initiatieven. Daar gaan we met de sector over in gesprek. Ik heb nog een vraag van de PvdA. Mevrouw Koot. -Dat is precies wat ik zo graag uit de evaluatie van die handreiking tijdelijk personeel zou willen weten.

Er zijn echt veel verruimingen gegeven aan de sector. Het is heel interessant om te weten: wat is er gebeurd? Wat hebben ze opgepakt? Het tweede wat ik mee wil geven: in die handreiking hebben ze het over tijdelijk personeel. Ik zou de wethouder willen vragen om de definiëring van de begrippen te bekijken. De een noemt een seizoenwerker tijdelijk personeel en de ander noemt een personeelslid dat hier drie jaar komt werken en zich inschrijft bij de gemeente tijdelijk personeel. Dan praten we toch echt over appels en peren. Ik zou het heel fijn vinden als in die evaluatie goed belicht wordt, het verschil tussen die twee groepen en waar het precies haakt. -Wethouder. Helemaal eens, mevrouw Koot. Dat is precies waar we over in gesprek moeten met elkaar, ook over die definitie wat tijdelijk is. De sector probeert daar ook verschillen aan te brengen, maar snapt ook dat het heel ingewikkeld is. Iemand die blijft hangen is opeens niet meer tijdelijk, maar toch tijdelijk. De PvdA heeft het ook nog gehad over: houd het goedkoop en betaalbaar in de toekomst. Dat is ook de ambitie. Dat hebben we geprobeerd te verwoorden in een aantal kaders. Als u de aanscherping erop behoeft, probeer een voorstel te verzinnen waarop die aanscherping dan duidelijker wordt. Wij hebben het proberen zo te formuleren, maar als u denkt dat dat nog beter kan, hoort het college dat graag.

De VVD: niet in beton gegoten, we moeten blijven monitoren. Ook helemaal mee eens. Dat staat ook in het voorstel. Dank u wel. Ik kijk even rond. Heeft iemand nog behoefte om iets te zeggen over dit stuk op dit moment? Meneer Zegel. Voorzitter, nog één nabrander dan over het stuk participatie. Niet precies dit stuk, maar wel een van de bijlagen nog. In het participatieplan worden verschillende momenten benoemd om diverse groepen te bereiken, zoals ondernemers, gezinnen. Een specifieke aanpak voor jongeren, wat ons betreft misschien wel de belangrijkste doelgroep op Texel, wordt hierin niet genoemd, terwijl uit het onderzoek blijkt dat die groep het wel het allerlastigst heeft om ertussen te komen op de woningmarkt. We willen het college oproepen misschien kan de wethouder zelfs wel een toezegging doen dat er alles aan gedaan wordt om deze groep voldoende mogelijkheden te geven om te participeren. Wethouder. Dank u wel, voorzitter. Ik neem uw oproep ter harte. Met het risico dat we in een situatie terechtkomen die de heer Hercules ook al aangaf. Het kan ook een wensenlijst worden. We moeten zoeken naar waar het participatieniveau zich bevindt. Uiteraard is dat de doelgroep waar we het ook over hebben, maar dat geldt ook voor ouderen. Is die dan rond? Een bespreekstuk. Dan hebben we er nog één op de agenda staan,

7 Tijdelijke huisvesting voor De Vliekotter een ingevoegd stuk, dat u allemaal heeft gekregen deze week. De tijdelijke huisvesting voor De Vliekotter. Het aantal leerlingen van de basisschool De Vliekotter stijgt harder dan voorzien. Het schoolgebouw is op dit moment daarom te klein

en er is tijdelijk extra huisvestingscapaciteit noodzakelijk. Het aanbieden van goed onderwijzers belangrijk. Voldoende ruimte is daarvoor een voorwaarde. De gemeente moet hierin faciliteren. Omdat dit voorstel later dan gebruikelijk is aangeboden, zal er, als de commissie besluit dat het stuk rijp is voor besluitvorming, tijdens de raadsvergadering ruim ruimte voor gesprek worden gegeven. Dat mag ook nu. Ik zie meneer Soyer als eerste zijn hand opsteken voor eventuele vragen. Ik ga daarna kijken wie nog meer zijn hand opsteekt. Gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. We zijn blij dat er een oplossing in zicht is voor de huisvesting van De Vliekotter. Slechts twee vragen. Ze zijn vrij technisch. Op pagina vier staat dat vandaag de resultaten van het onderzoek naar medegebruik beschikbaar zouden zijn. Ik heb geen bijlagen gevonden waar dat in staat. Tweede punt. Wie is verantwoordelijk voor kostenoverschrijdingen en meerkosten? Met name omdat de bouwheer een andere zal zijn dan wij. Dank u. Dank u wel. Mevrouw Visser. -Dank u wel, voorzitter. In de vorige raadsvergadering is wel gebleken dat goede huisvesting van scholen belangrijk is. We zijn heel blij met dit voorstel. Ik heb vragen over de bijlage die erbij zit. Daarin wordt gesproken over twee mogelijke locaties voor de tijdelijke huisvesting. Ik vroeg me af of het college daar al een voorkeur voor uit kan spreken.

Ik begreep uit dat stuk dat er een voorsteltekening gemaakt is inzake deze tijdelijke voorziening. Ik vroeg me af of die voor de raadsvergadering ook aan deze stukken toegevoegd kan worden. -Dank u wel. Meneer Schuiringa. Dank u, voorzitter. We hebben als VVD verder nagedacht, want als we in Oosterend beginnen met die twee plaatsvervangende klasruimtes in portocabins, kun je tegelijkertijd de nieuwbouw doen. Als dat klaar is, verhuis je die portocabins naar Oudeschild en dan kunnen ze daar de school verbouwen. Als die klaar is, verhuis je de zaak naar De Cocksdorp en dan kunnen ze die verbouwen. Als je wilt verbouwen en je moet klasje in, klasje uit, dat schiet voor een meter op. Dan ben je ook aan de dure kant. Huur daar maar van die portocabins voor. Dan kun je tenminste opschieten. Dank u. De oplossing is er al. Mevrouw Koot. -Korte vraag. De school =verwacht een groei van 30 kinderen in 3 jaar tijd. Is dat een lokale geboortegolf of is het zo dat er ergens anders 30 kinderen verdwijnen? Dank u wel. Meneer Schuiringa. -Het is zelfs zo erg, mevrouw Koot, of zo mooi - in mijn ogen dan - de planning was voor 80 schoolkinderen in eerste instantie. Nu komen er 160. Dat is nog even een stuk verschil. Ik vind het wel fijn dat er groei komt. Dit is ook weer een gevolg van de versnelde vergrijzing van die boomersgeneratie, die we moeten vervangen in de toekomst.

-Dat is niet een verklaring voor de lokale geboortegolf. Iemand anders nog? Meneer Hoogerheide, gaat uw gang. -Ik zie het als tweede termijn, voorzitter. Dank u wel. Het is een compliment. Dan wil ik eerst de vragen even laten beantwoorden, als u het goed vindt. -Gaat uw gang. Iemand nog vragen op dit moment? Wethouder, gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. GroenLinks stelde terecht de vraag, die stond nog open in het stuk. Voor de commissie zouden wij terugkomen of het onderzoek naar medegebruik had plaatsgevonden.

Daarmee bedoelen we of er plekken zijn in het dorp waar ook klaslokalen tijdelijk gerealiseerd kunnen worden. We hebben er zelf naar gekeken en de dorpscommissie gevraagd daarnaar te kijken. Die hebben ook nog contact gehad met de schoolleiding, zijn een rondje door het dorp gegaan. Helaas zijn daar geen geschikte locaties voor gevonden. We komen toch terug op het voorstel om ergens units te plaatsen. De vragen over de kosten. Excuus, die moet ik u schriftelijk doen toekomen. Dat geldt ook voor de twee vragen van de PvdA. De eerste kan ik beantwoorden. Nee, er is nog geen uitsluitsel gekomen over welke locatie het zou worden. U kunt zich voorstellen dat de ene locatie ogenschijnlijk iets makkelijker is dan de ander. Er is nog geen besluit over genomen. De tekening kon ik even niet terugvinden, maar dat komt ook schriftelijk uw kant op. De tip van de VVD gaan wij ter harte nemen. Dank u wel daarvoor, over het verplaatsen van portocabins bij verbouwingen. We gaan dat meenemen. GroenZwart vroeg zich af: komen die kinderen uit het Oosten of elders vandaan? Het is een mix van oorzaken. Inderdaad, er worden meer kinderen geboren in Oosterend de laatste jaren. of die zijn daar komen wonen doordat de woningen daar een tijdje goedkoper waren dan elders op het eiland.