Agendabundel

Natuurlijk, mevrouw Van de Wetering. -Dank u, voorzitter. Ik word getriggerd door wat u zegt, wethouder. Beheer en beleid aan al aan elkaar koppelen heeft meer tijd nodig. Dat vind ik eigenlijk heel raar. We maken hier altijd beleid. En uiteindelijk moeten daar altijd acties uit voortkomen. Ik vind het eigenlijk een beetje vreemd Voorzitter raadscommissie

dat u dit zo stelt. Kunt u mij daar iets meer over vertellen? Rikus Kieft

Toch nog een vraag. -Voorzitter, als u beide stukken gelezen hebt, dan kunt u dat toch zelf ook concluderen? Fred Oosterhof

Meneer Oosterhof -Dank u wel, voorzitter. In het stukje 3.1, waardevol buitengebied, zie ik de tekst staan: verder ontwikkelen van een bufferzone tussen duinen en polder. Hoe ziet u dit? Hoe wilt u dit gaan doen? Gaan we bestemmingen wijzigen? Gaan we grond aankopen, onteigenen? Voorzitter raadscommissie

Kunt u mij daar een antwoord op geven? -Meneer Kieft. Rikus Kieft

Dat kan alleen onderdeel zijn van een veel langer proces. Als we dan samen tot de conclusie komen - en dan denk ik ook aan de gesprekken die bijvoorbeeld vanmiddag hier in deze zaal nog plaatsvonden met de provincie, met het Ministerie van Landbouw, met de LTO-Noord op Texel en met deze gemeente, over de toekomst van bijvoorbeeld de PAS-melders - daar zullen conclusies uit voortkomen hoe wij het landelijk gebied gaan herinrichten. Onderdeel daarvan zou kunnen zijn - ik formuleer het bewust zo, want er zijn geen plannen voor - zou kunnen zijn dat je bepaalde functietoedeling in het landelijk gebied, anders gaat maken dan ze nu zijn. Een van de voor de hand liggende gedachtes is, dat je de overgangszone tussen duinen en agrarisch gebied wat vloeibaarder maakt. Als we zover zouden komen, komt het uiteraard hier op tafel, met alle afwegingen die daarvoor nodig zijn. Maar dat is de gedachte Voorzitter raadscommissie

die daarachter ligt. -Nee, ik heb net meneer Schuiringa het woord niet gegeven, omdat meneer Albers op dit onderwerp het woord heeft gevoerd. U komt in de raad terug? Heel fijn. Kan ik daarmee de beraadslaging

van het stuk besluiten? Meneer Polderman, in tweede termijn. Natuurlijk, dan geef ik daarna D66 Erik Polderman

het woord voor de motie. -Dank u, voorzitter. Ik wilde graag even een algemene reactie geven op het stuk. Met het huidige voorstel zijn we blij dat er een begin wordt gemaakt hieraan. Ik heb zelf de rib meegemaakt, hier in de raadzaal. We hebben gewoon meer groen nodig. We hebben meer bomen nodig. We hebben een beter groenbeleid nodig. Toch wordt er wel gezegd: 240.000 euro structureel reserveren voor groenbeheer, suggereert al dat het niet genoeg is voor het beoogde ambitieniveau wat we wel graag willen. Met andere woorden: we leggen een plan neer waarvan we weten: we gaan het niet kunnen halen met het geld dat we hier hebben. Dat vind ik lastig. Wat gebeurt als blijkt dat het bedrag weer onvoldoende is? Gaan we terug naar de raad, gaan we dat weer verhogen? Wat gaan we ermee doen? We gaan twee pilots uitvoeren, waarvan we eigenlijk nog niet zeker weten wat het succes is en wat falen is, want we willen ervan leren. Heel breed, heel open. Dat vind ik lastig voor de grote bedragen die hier tegenover staan. Daarnaast hebben we heel veel onderhoud, wat nog gedaan moet worden. We lopen gigantisch achter in het onderhoud. Als ik dit zo lees en als ik de woorden mag geloven, 23 kilometer aan windsingels die aangepakt moeten worden. Een gigantisch bedrag dat hier tegenover staat.

Daarnaast de hoeveelheid fte's die we nodig hebben, voor een plan waarvan we eigenlijk zeggen: dat plan willen we niet. We willen natuurlijk beheer en daarin weten we ook nog niet wat we nodig hebben aan mensen. Dus al met al vind ik het een heel lastig stuk, waarbij we nu gelukkig een begin hebben gemaakt. Maar we moeten er wel heel snel mee doorpakken. Dank u. Niels Rutten

Dank voor uw inbreng. Meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. We hebben als CDA geen vragen. Wel willen we het een en ander over dit stuk zeggen. We zien dat er een aantal pilots worden voorgesteld die eigenlijk nog behoorlijk onduidelijk zijn. De impact op de leefomgeving in die dorpen is nog niet uitgelegd. Er is nog geen duidelijkheid over het draagvlak in de dorpen voor deze maatregelen. We zien bufferstroken langs de duinrand ingetekend, waarvan ook nog niet duidelijk is wat dat gaat betekenen, hoever dat strekt. We zien in een bijzin staan dat in de zeepolders er wel wat landbouw kan verdwijnen. De conclusie in onze steunfractie was een beetje: dit lijkt voor te sorteren op een Walenburg 2.0. Het antwoord binnen onze club was: nee, nee, nee en nog eens nee. Dan de ecologische waardepotentie van bomen en het hele kapbeleid. We vinden het echt enorm ingewikkeld wat er staat. Het lijkt procedureel en op papier ontzettend ingewikkeld te gaan worden en heel veel te gaan vragen. Het deed ons denken aan het reclamespotje met die paarse krokodil. We snappen heel goed de verlegenheid van het college bij dit plan. Want het is eigenlijk in onze optiek gewoon niet besluitrijp. We zouden het dus eigenlijk ook niet terug willen zien op de agenda van de raad. Er staan hele mooie ambities in verwoord om de wereld en de biodiversiteit te redden.

Er zitten zelf dingen tussen waar wij het als CDA niet eens volledig mee oneens zijn. Alleen, als we komen bij het hoofdstuk takken knippen en gras maaien, dan staat er eigenlijk gewoon dat we zwaar achterlopen met de huidige ambities. De buurman begon al over de iepen. We kunnen nog jaren iepen zagen, eigenlijk. Daarom zouden wij ervoor voelen om eerst de basis op orde te brengen en daarna de organisatie nog verder strekkende en zwaardere ambities op te gaan leggen. Dus wij komen vrijwel zeker met een amendement. Voorzitter raadscommissie

Dank voor uw betoog. Dan sluit ik daarmee dit agendapunt. Dan het woord aan mevrouw Van de Wetering voor haar motie. Astrid van de Wetering

Dan hoop ik dat het CDA mee zou willen gaan met mijn motie. Want dat maakt het misschien wat eenvoudiger allemaal. Ik heb natuurlijk ook de stukken tot mij genomen. Als ik een beetje door de stukken heen scrol, dan kom ik allerlei dingen tegen. De gemiddelde leeftijd van bomen op Texel is dertig jaar. Als een boom een levensverwachting heeft van vijftien jaar, dan krijgt het een tien, dan mag hij nog even blijven staan. Wat mij ook opgevallen is in de stukken, is dat er over snippergroen gesproken werd. Daar moeten we eigenlijk allemaal zo snel mogelijk vanaf. Want kleinere vakjes zijn vaak moeilijk te onderhouden en groeien ook snel dicht. Als je dan kijkt naar wat we al bereikt hebben in voorgaande periode, is dat er meer in straten divers wordt aangeplant. De Bernhardlaan is een heel mooi voorbeeld. Zo hoeven bomen die aan het eind van hun levensduur zijn, niet allemaal in één keer gekapt te worden. Maar dat er diverse leeftijden in de perken worden neergezet. Deze motie roept eigenlijk op om nog eens even te kijken naar de stukken. Snippergroen? Kan daar niet gewoon simpelweg een boom neergezet worden die oud mag worden? En dan heb ik het over honderd plus jaar. We hebben eiken, die kunnen 1500 jaar mee. Over de kastanje hebben we een discussie. We hebben het allebei gegoogeld. Ik zeg 1500, meneer Soyer komt 250 tot 500 jaar tegen. Een appelboom kan al gauw 80 jaar worden.

Een notenboom 300 tot 400 jaar oud. Verzin het. Het is een boom op een stukje

snippergroen. Een beetje gras eronder. Onderhoud moet vrij eenvoudig zijn. Maar we kunnen wel een stukje biodiversiteit toevoegen en echt iets moois. Ik ga het niet meer meemaken. Deze motie roept dus op om alles te inventariseren. Niet onze stukken snippergroen weg te doen naar wat dan ook, of hoe dan ook. Ga eens kijken en inventariseren of er plekken in de dorpen zijn, waar bomen echt gewoon kunnen staan, waar ze oud mogen worden. Dat is eigenlijk de oproep voor deze motie: niet alleen diversiteit in soorten, maar ook in leeftijd. Voorzitter raadscommissie

Ik zie een hand bij meneer Lely. Ga uw gang. Nils Lely

Dank u, voorzitter. Voor dat hele oude weet ik niet of Texel de beste plek is voor een eik om zo oud te worden. In mijn optiek worden eiken ook geen 1500 jaar. Ik daag u uit om een eentje van 1000 te vinden in Nederland. Meestal zijn ze toch hooguit 300 tot 400 jaar, net zoals de kastanjes. Zo oud als hier staat, worden ze niet. Ik ken ze niet, ik heb er nog nooit van gehoord. Ja, wel van gehoord, maar dan bleken ze dus niet zo oud te zijn. Een sympathieke motie, maar in onze optiek wordt dit wel heel gedetailleerd. Niet alleen de leeftijden worden heel hoog ingeschat, maar de rest wordt ook erg omschreven. Laten we eerst gewoon ruimte geven aan de natuur, in het plan zelf. Want dat plan zelf was ook nog maar halverwege. En met de nodige haken en ogen die hier al over het voetlicht gekomen zijn. Natuurlijk zijn we wel voor het algemeen idee om bomen oud te laten worden. Maar ik zou zeggen: laten we het gewoon even simpel in het plan houden. Want zo gedetailleerd als het hier gezegd wordt, lijkt ons wat erg veel. En zo oud, boven de 1000 jaar, nauwelijks. Jur Schuiringa

Meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Mooie betogen die ik allemaal aan de overkant hoor. Maar het gaat er toch om dat we de CO2-opname verhogen? Voor de praktische invulling en ook in het kader van de subsidies: suikerbiet op Texel, neemt vijf keer zoveel CO2 op als een boom. Om ook even een beetje bij de begane grond te blijven. Dank u. Voorzitter raadscommissie

Maar suikerbieten worden in ieder geval niet zo oud. Jur Schuiringa

Is er nog een reactie van het college wenselijk, vraag ik aan de indiener? Henry Soyer

Meneer Soyer. -Even een hele korte. Uiteraard zijn er op Texel geen duizend jaar oude eikenbomen aanwezig. Maar wij hebben op Texel wel 160 jaar oude eikenbomen. Het zou heel mooi zijn, als we die ook binnen de dorpskernen zouden kunnen hebben. -Ga uw Astrid van de Wetering

gang. -Even richting Niels, laat maar even, je weet wat ik bedoel. Snippergroen staat in het stuk, gaat echt weg. Dat willen ze afstoten. Wat dit stuk juist meegeeft, is: kijk even heel kritisch naar die stukken snippergroen, of daar geen plekken tussen zitten waar een boom oud kan worden. En u zegt: het is een heel lang stuk. Ik wil het best korter maken, hoor. Als u zegt: ik wil dat bomen oud kunnen worden. Kijk naar snippergroen. Breng dat in beeld en zet daar bomen neer die oud kunnen worden. Dat vind ik ook goed. En als ze driehonderd jaar worden, vind ik het ook prima. -Dan is het aan de indiener Voorzitter raadscommissie

om hem op de agenda van de raad te zetten, of niet. Dat gaat ze overwegen. Dan sluit ik daarmee het agendapunt. Er is geen reactie van het college gevraagd in deze. Agendapunt 9: de communicatievisie 20252029. Meneer Hoogerheide.

9 Communicatievisie 2025-2029 Cees Hoogerheide

Dank u wel. Het is in feite een vraag aan de zijlijn en die vraagt tijd. Niet van mij, maar van anderen. De vraag is eigenlijk: in hoeverre is kunstmatige intelligentie van toepassing op de ambtenaren, wethouder en raadsleden. Kunnen wij die informatie ook krijgen? Kunnen wij ook geïnformeerd worden? Ik denk dat de

tijd rijp is, dat we ons nader gaan beraden op kunstmatige intelligentie. In het land zijn er al organisaties die daar uitgebreid mee werken. Onze vraag is in feite: is het college bereid om hier eens nader erover na te denken, in hoeverre wij als raad kunstmatige intelligentie kunnen toepassen, maar ook op hun waarde kunnen inschatten? Want als we niet oppassen, lezen we niet wat ze in feite bedoelen. Dat is een vraag aan het college. -Portefeuillehouder Kieft, Voorzitter raadscommissie

kunt u die vraag beantwoorden? -Ik kan hem proberen te beantwoorden. Rikus Kieft

In het kader van de communicatievisie die nu op tafel ligt, zullen wij ons daartoe moeten verhouden, tegen dat verschijnsel van kunstmatige intelligentie. Ik weet vanuit de ICT-invalshoek niet, misschien dat de burgemeester dat in zijn portefeuille heeft, of hij daar iets over zou kunnen zeggen? Maar zowel de raad, als alle ambtenaren, als ook burgers zullen moeten leren omgaan met dat verschijnsel. U hebt daar volledig gelijk in. Ik begreep dat ze op de OSG al les krijgen in het hoe om te gaan met dit type informatie. Daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen. Het zal voor ons, meneer Hoogerheide, misschien wel wat lastiger zijn om dat bij te benen. Maar het is een goede vraag. Ik heb daar geen beleidsmatig antwoord op. Het is wel iets waar we ons echt van bewust moeten zijn. Is datgene wat jij leest authentiek, zoals in dit stuk ook staat? Of is dat bij elkaar geraapt door een apparaat, wat nog niet wil zeggen dat het fout is. Maar leer het wel te onderscheiden. -Ik maak eerst die kant af. Edo Kooiman

Meneer Kooijman. -Dank u wel. De communicatievisie. Ik heb een paar vragen aan het college. Op pagina 5 van de communicatievisie staat: onze deur staat altijd open. Dat is eigenlijk meteen ook de eerste vraag. Staat die deur van de wethouders nog wel eens open? Want in het coalitieakkoord staat dat ze met enige regelmaat spreekuur houden, of hielden. Dus de eerste vraag: gebeurt dat nog steeds? Als je een wethouder vraagt om bijvoorbeeld op bezoek te gaan bij bewoners, aan het Mienterglop, vanwege de bomenkap, wordt dat gewoon geweigerd. Dus ik vraag me af hoe sterk die communicatie dan is. Zo open staat die deur niet en zeker niet van binnen naar buiten, zoals dat in het verhaal staat. Voorzitter, ik heb het stuk ook heel kritisch gelezen. Maar ik heb geen enkele visie gelezen. Daar ben ik misschien wel kritisch op, maar ik vond het niet zo'n sterk stuk. Ik had er meer van verwacht. Het enige concreet in het verhaal is dat er meer geld nodig is om het personeelsbestand te bestendigen. Dat vraagt u dan ook waarschijnlijk. Maar daar had u deze visie niet voor nodig, om dat onder de aandacht brengen. Ik vond het niet zo'n sterk stuk, maar dat was onze mening. Dank u wel. -Ronde één en twee bij elkaar. Rikus Kieft

Ik heb twee vragen genoteerd. -Ik heb één vraag genoteerd, namelijk het spreekuur wethouders. Ja, dat is nog steeds actief. We hebben zelfs een pilot gedaan op de website, dat mensen zelf konden inplannen wanneer ze de wethouder willen spreken. Daar is heel weinig gebruik van gemaakt. Maar nog steeds staat het spreekuur in de agenda's van de wethouders. En er wordt ook gebruik van gemaakt. Voorzitter raadscommissie

Dank. Meneer Hercules. Of meneer Soyer en dan meneer Hercules. -Dank u wel. Henry Soyer

Wij zijn blij met de voorliggende communicatievisie. Zeker de ondertitel: een toegankelijke, duidelijke en verbindende gemeente spreekt ons aan. Deze uitgangspunten worden in 6 pagina's uitstekend toegelicht. Wij onderschrijven deze. Maar eigenlijk is pagina 10 het belangrijkste, van visie naar uitvoering. In ambtelijke taal staan hier acties beschreven. Maar even ambtelijk: het is erg hoog over. Vandaar twee vragen. Welke concrete acties worden ondernomen om de visie bij alle medewerkers als uitgangspunt voor hun communicatie te laten zijn? Twee: recent heeft het college kennis genomen van het jaaroverzicht klachten 2023. Dertig procent, elf gevallen, van de klachten zijn gegrond of deels gegrond verklaard. Zeven daarvan hadden betrekking op de communicatie van medewerkers. Is deze visie na vaststellen ook leidend bij de beoordeling van klachten van de inwoners op het gebied van communicatie? Of blijft juridisch verwijtbaar het uitgangspunt? Dank u wel. Rikus Kieft

Meneer Kieft. -Voorzitter, iedereen mag elke medewerker van de gemeente aanspreken op wat in deze communicatievisie staat. Want dat is de ambitie die er wel degelijk in staat. Ook al vindt meneer Kooiman het niet terug, een toegankelijke, duidelijke en verbindende gemeente. Dat is een hoge eis die we aan elkaar

stellen. Dat lukt lang niet altijd. Er is veel aandacht nodig, om bij een vrij grote mobiliteit binnen de gemeentelijke medewerkers steeds opnieuw medewerkers mee te nemen met deze ambitie. Dat gaat ook lang niet altijd goed, maar daar is dus iedereen op aanspreekbaar. Dat betekent dat de interne communicatie, elke medewerker opnieuw, bij elk projectvoorstel opnieuw samen analyseren: wat betekent dit vanuit communicatief oogpunt? Niet alleen analyse van doelgroepen, maar ook de toon, het moment waarop, vroegtijdig. Dat staat hierin. We zijn dit al aan het doen. Het kan altijd beter, maar daar kunt u ons op aanspreken. -De eerste vraag Voorzitter raadscommissie

ging over de concrete acties. Meneer Soyer. Henry Soyer

Wat mij betreft zijn dit de concrete acties. Wij blijven elkaar de hele tijd aanspreken. Mijn tweede vraag was hoe het ging met de klachten. Als iemand een klacht indient en die verwijst naar: u bent toegankelijk, duidelijk en verbindend, maar zo heb ik dat niet ervaren. Is dat dan de basis? Of moet het juridisch verwijtbaar handelen zijn van een ambtenaar? -Ik ben zelf niet betrokken Rikus Kieft

bij de klachtenprocedure. Maar als het om bejegening gaat, is er natuurlijk altijd een gesprek over die vorm van bejegening. Dan kan iedereen zeggen: wat daar staat, heb ik niet ervaren. En dan moet je kijken of dat helpt in het behandelen van de klacht, of dat het niet helpt. En dan kom je in de juridische sfeer terecht. Eric Hercules

Meneer Hercules. -Voorzitter, wij hebben eigenlijk geen vragen, alleen wat opmerkingen bij dit stuk. Ten eerste, toen het over het bestendigen van de communicatie fte ging, kwamen we in de commissie en raad in de discussie terecht of we hier eigenlijk wel een visie hebben over communicatie. De belofte werd toegedaan dat die in ieder geval aan ons zou worden voorgelegd. Dank voor het inlossen van die belofte. Wij denken ook dat het goede uitgangspunten zijn. Toegankelijkheid, duidelijk zijn en verbindend. Dat het niet meteen, meneer Kooiman, altijd tot heel erg concrete lijnen voor communicatie leidt, dat ben ik met u eens. Maar ik zie dat ook als een stuk uitwerking. Ik vind het wel fijn dat er vanuit principes wordt gedacht. En dat de ambities er zijn, om in ieder geval zo toegankelijk mogelijk te zijn. Er is een drietal thema's geformuleerd. Dan heb ik toch wel wat opmerkingen die binnen onze fractie ook tot een aangename discussie leidden over communicatie. Ik noem ze even: de deur staat altijd open, dat is er één. En buiten winnen, is binnen beginnen. Ik geloof dat de heer Kooiman dat ook al noemde. En woorden doen ertoe, in dit geval. Zeker bij een communicatievisie. Bij beide thema's zie je iets van binnen en van buiten. Zij en wij. Dat leidt dus eerder tot verwijdering, dan tot het dichten van een mogelijke kloof die er bestaat. Woorden doen ertoe.

Dus ons verzoek is, bij het uitwerken en implementeren van deze visie: houd vooral rekening met een deur is ook iets wat dicht kan. Op het moment dat je formuleert dat dat de deur altijd open is, dan lieg je gewoon. Want die deur staat niet altijd open. Wees dan gewoon duidelijk dat je niet altijd toegankelijk bent en niet altijd bereikbaar bent. Buiten winnen, is binnen beginnen. Dat is echt managementtaal waar ik weinig mee kan. Waar ik alleen maar mensen van buiten naar binnen zie wijzen en van binnen naar buiten zie wijzen. Dus onze hoop is dat we in ieder geval bij de uitwerking van het beleid, in de praktijk, er gewoon rekening mee houden, wij zijn allen Texelaars. Een groot deel van de ambtenaren hier, wonen gewoon ook op Texel. Dus we zijn gewoon onderdeel van de samenleving. Dat hebben we al voor. Maar probeer dan ook het zij en wijgevoel te verliezen en meer naar die samenwerking toe te gaan, die ook één van de thema's is. Veronne Koot

Dank. Mevrouw Koot. -Dank u, voorzitter. Voorzitter, ik heb geen vragen, alleen een korte toelichting op het stuk in het algemeen. Een visie op communicatie en het belang van communicatie. De visie heeft aandacht voor het tot stand brengen van dialoog en niet alleen zenden. Dat is mooi. We zijn blij met de wens om een toegankelijke gemeente te willen zijn, waarbij niet alleen ingezet wordt op online communicatie. Maar is het niet vanzelfsprekend dat de gemeente toegankelijk moet zijn? Eigenlijk opmerkelijk dat je dat als apart doel in de communicatievisie voor een gemeente moet zetten. Ik kan me niet voorstellen dat er een gemeente is die zegt: nee, die toegankelijkheid, laat maar zitten. Het volgende punt is ontmoeten. Ontmoeten moet centraal staan in communicatie. Communicatie tussen mensen onderling en tussen overheid en inwoners. Het gevaar van digitalisering is dat de overheid gaat wonen in een ivoren toren. Door te ontmoeten wordt de kloof tussen gemeente en inwoners gedicht. Maar heb je hier bijna vier voltijdbanen voor nodig? Wat gaan ze eigenlijk precies allemaal doen? Dat is, zoals meneer Kooiman ook zegt, eigenlijk niet echt duidelijk, wat er

dan precies gaat gebeuren. Bijna vier voltijdbanen voor een gemeente met 14.000 inwoners, een hele kleine gemeente. We zijn er nog niet zo van overtuigd, dat dat inderdaad nodig is. Voorzitter raadscommissie

Dank, mevrouw Koot. Dan zie ik niemand anders meer op dit onderwerp. Meneer Kieft wil nog reageren. Rikus Kieft

Voorzitter, ik wil nog even benadrukken dat dit geen extra fte's zijn, maar dat het gaat om het omzetten van incidenteel geld naar structureel geld. Dus de mensen zijn er al, maar die zitten er nu structureel in. Het tweede is, ik wil u graag even attenderen op de burgerpeiling, waarvan u vandaag of gisteren een raadsinformatiebrief hebt gekregen. Dat is een peiling die op verzoek van deze raad zelf in december 2023 is gehouden en die de gemeente Texel scoort op toegankelijkheid, beeldvorming, et cetera. Dan blijken wij volstrekt in lijn te liggen met alle andere vergelijkbare gemeentes op de score. Dus het niveau wat we nu doen, willen we absoluut behouden. Daar is deze formatie structureel wel echt voor nodig. Voorzitter raadscommissie

Dank. Meneer Kooiman, nabrander? -Misschien nog voor de duidelijkheid: Edo Kooiman

wij hebben geen kritische blik op de omvang van de afdeling communicatie. Wij snappen ook wel dat deze mensen nodig zijn. Voorzitter raadscommissie

Waarvan akte. Bij het vorige agendapunt heb ik het niet gevraagd, omdat er een amendement is aangekondigd. Bij deze doe ik het wel. Hamerstuk of bespreekstuk? Een hamerstuk, dat is mooi. Agendapunt 10, Texel in de regio. Is er vanuit het college

10 Texel in de Regio (Informatie vanuit het college over gemeenschappelijke regelingen zoals HVC, GGD en Omgevingsdienst) Voorzitter raadscommissie

iemand die daar iets over wil zeggen? Nee? Informatie

11 Informatie over Texelse onderwerpen vanuit burgemeester of college, zoals: Openbare Orde en veiligheid, het stikstofdossier. Voorzitter raadscommissie

over Texelse onderwerpen vanuit de burgemeester of colleges, zoals openbare orde, veiligheid of het stikstofdossier? Meneer Kieft. Rikus Kieft

Ik refereerde er net al even aan, het stikstofdossier. Ik weet niet of het algemeen bekend is? De provincie, onder leiding van gedeputeerde Beemsterboer, is zeer actief bezig om te kijken of ze de 168 PAS-melders in de provincie, waarvan 11 op Texel, of ze toch kunnen regelen dat deze ondernemers uiteindelijk verder kunnen. Want investerings- en ontwikkelingsbeslissingen worden nu natuurlijk steeds vooruitgeschoven. Dus je weet niet of je die vergunning krijgt. Vanmiddag in deze zaal was daar een ontzettend intensieve ontmoeting over. Tussen, ik denk, de helft echt actieve agrariërs van dit eiland en de andere helft ambtenaren van de provincie, van het ministerie en van de gemeente Texel. De provincie voert hier een pilot uit, om te kijken hoe ze dat op een heel praktische manier kunnen regelen. Als die pilot slaagt, ze hopen daar met enkele maanden echt definitief resultaat in te hebben, dan wordt dat een voorbeeld voor hoe dat in de rest van Noord-Holland en misschien ook wel Nederland gaat gebeuren. Dus er zit ontwikkeling in. Het is

ongelooflijk ingewikkeld om al die losse eindjes bij elkaar te krijgen, maar ik heb goede hoop. -Dank voor die toelichting, Voorzitter raadscommissie

meneer Kieft. De rondvraag die gesteld is, is mondeling al beantwoord.

12 Mondelinge beantwoording Rondvragen Commissie (voor zover niet reeds beantwoord) Voorzitter raadscommissie

Dus agendapunt 12 hebben we gehad. Tien over half

13 Sluiting Voorzitter raadscommissie

elf, sluiting van de vergadering. Dank en tot over twee weken.

[Typ hier]

Advies

1

Uitkomsten meicirculaire 2024 Doelenboom Programma 0

Voor en door bewoners

Advies

Het college stelt de raad voor om te besluiten: 1. 2.

3. 4.

Kennis te nemen van de uitkomsten van de meicirculaire waardoor de algemene uitkering in 2024 € 1.420.446 hoger is ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor 2024. In 2024 de € 1.420.446 als volgt incidenteel te bestemmen: a) € 53.237 armoedebestrijding kinderen (decentralisatie-uitkering) b) € 71.000 voor uitvoeringskosten Omgevingswet (decentralisatie-uitkering) c) € 35.115 voorschoolse voorziening peuters (decentralisatie-uitkering) d) € 301.822 participatie -integratie (integratie-uitkering) e) € 959.272 algemene reserve Kennis te nemen van de hogere vrij besteedbare algemene uitkering van € 290.000 (2025), € 1.038.000 (2026), € 512.000 (2027) en € 442.000 (2028) ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor deze jaren. Akkoord te gaan om de mutaties genoemd onder punt 3 op te nemen in het meerjarenperspectief 20252028 van de programmabegroting 2025.

Toelichting De financiële consequenties van de algemene uitkering voor de jaren 2024-2029 zijn via de meicirculaire 2024 van het rijk bekend gemaakt. In de perspectiefnota 2025 is rekening gehouden met de financiële uitkomsten van de meicirculaire 2023. Het meerjarenperspectief 2025-2028 is inmiddels geactualiseerd op basis van de meicirculaire 2024. De raad is eerder via een Raadsinformatiebrief hierover geïnformeerd. Het college heeft besloten om de financiële uitwerking van deze circulaire tegelijk met de programmabegroting 2025 aan uw raad aan te bieden.

Consequenties Financieel

Bijlagen  Ja  Nee

Personeel/Organisatie  Ja  Nee

Majeure risico’s

 Ja  Nee

Beheer

 Ja  Nee

Juridisch

 Ja  Nee

Belanghebbenden

 Ja  Nee

Beleid

 Ja  Nee

Structuurvisie

 Ja  Nee

Inkoop/Aanbesteding

 Ja  Nee

Regie

Deregulering

 Ja  Nee

Zaaknummer

3464228

Geen

Samenvatting Via de meicirculaire 2024 van het rijk is de gemeente geïnformeerd over de omvang en verdeling van de algemene uitkering 2024 tot en met 2029. De omvang van het gemeentefonds is o.a. gebaseerd op enkele voorstellen die in de voorjaarsnota door het demissionair kabinet zijn opgenomen. De algemene uitkering is voor de jaren 2024 tot en met 2028 hoger dan de prognose die gegeven is met de meicirculaire een jaar geleden. Voor 2024 ontvangt de gemeente € 1.420.446 extra waarvan het voorstel is om € 959.272 ten gunste te laten komen van de algemene reserve en € 461.174 te bestemmen voor uitgaven diverse programma’s: Participatie/integratie (€ 301.822) Deze integratie-uitkering wordt dit jaar volledig ingezet voor de uitvoering van integratietrajecten welke tot en met 2023 door De Bolder zijn uitgevoerd en gedeclareerd. Per 2024 worden deze trajecten door het Huis van Ontwikkeling binnen de pilotperiode 2024 en 2025 uitgevoerd. Het budget blijft nodig om deze inburgeringstrajecten te kunnen bekostigen. Door het implementatieproces van deze trajecten van De Bolder naar het HvO is de uiteindelijke realisatie nog niet exact kwantificeerbaar. Armoedebestrijding kinderen (€ 53.237) Met deze decentralisatie-uitkering wordt dit jaar een pilot opgestart om armoede onder kinderen te bestrijden. Dit gebeurd onder andere door de invoering van de “Texelpas”.

Voorschoolse voorziening peuters (€ 35.115) Met deze decentralisatie-uitkering wordt meer ondersteuning binnen de Vroegtijdige Voorschoolse Educatie’s gegeven om jonge kinderen tot een goede ontwikkeling te laten komen op zowel sociaal als cognitief vlak. Dit bedrag wordt dit jaar ingezet. Uitvoering omgevingswet (€ 71.000) Deze decentralisatie-uitkering wil de organisatie gebruiken voor het opstellen van beleid in het kader van de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb). Met de komst van de Wkb in samenhang met de Omgevingswet moet de handhaving op een andere wijze ingevuld worden. Hoewel een deel van de werkzaamheden aan de private markt is overgedragen blijft de gemeente eindverantwoordelijk. Hiervoor is € 21.000 nodig. Daarnaast wil de organisatie een productenboek opstellen. Met de komst van de omgevingswet is het productenboek VTH niet meer van toepassing. De hierin ogenomen procedures en ureninschattingen komen niet meer overeen met de praktijk. Dit productenboek is van belang bij het opstellen van de legesverordening omdat leges opgebouwd worden uit kengetallen nieuwe processen. Hiervoor is € 50.000 nodig. Beide beleidsdocumenten zijn nodig in verband met de invoering van de omgevingswet. Intern ontbreekt de capaciteit en expertise daarvoor. Vandaar dat dit jaar nog externe expertise hiervoor ingehuurd moet worden. De decentralisatie-uitkering van het rijk is € 151.237.

Het restant van € 80.237 kan daarom ten gunste van de algemene middelen komen.

Het structureel positief effect algemene uitkering meicirculaire 2024 voor de algemene middelen voor de jaren 2025 tot en met 2028 ziet er dan als volgt uit. Bedragen x € 1.000

Mutatie algemene middelen meicirculaire 2023 Mutatie algemene middelen meicirculaire 2024 Positief verschil

2025 1.822 2.112 290

2026 -2.959 -1.921 1.038

2027 -96 416 512

2028 -77 365 442

Argumenten tot advies De algemene uitkering is vrij besteedbaar. Het bedrag aan algemene uitkering wordt verdeeld over gemeenten via maatstaven zoals inwonertal, oppervlakte, woonruimten (bedrag per eenheid) en een voor alle gemeenten gelijke vermenigvuldigingsfactor. De integratie/decentralisatie uitkeringen en taakmutaties illustreren alleen met welke kosten gemeenten geconfronteerd kunnen worden en hebben geen gevolgen voor de bestedingsvrijheid. Alleen voor zover het om nieuw uit te voeren taken gaat wordt voorgesteld om deze middelen te ‘labelen’. Met uw raad is afgesproken dat de basis voor de begroting de meicirculaire is. De provincie toetst op consistent beleid. De mutaties van de september- en decembercirculaire(s) ten opzichte van deze meicirculaire(s) worden jaarlijks incidenteel aangepast in de lopende begroting. Tijdens het opmaken van de perspectiefnota 2025 was de meicirculaire 2024 nog niet gepubliceerd en is rekening gehouden met de meerjarige uitkomst van de meicirculaire van het jaar daarvoor. De omvang van het gemeentefonds is o.a. gebaseerd op enkele voorstellen die in de voorjaarsnota door het demissionair kabinet zijn opgenomen. De toename in 2024 is voornamelijk het gevolg van een hogere uitkeringsfactor en een hogere compensatie voor loon- en prijsontwikkeling.

Daarnaast is een bedrag toegevoegd voor de uitvoeringskosten omgevingswet en is de uitkering op participatie en re-integratie verhoogd. Verder is de afrekening van het BTW compensatiefonds hoger uitgevallen. Daarnaast heeft de vervroegde invoering van de nieuwe financieringsmethodiek een negatieve impact die overigens in 2024 eenmalig gecompenseerd wordt. In 2025 is dat niet het geval en worden gemeenten eenmalig gekort. Vanaf 2026 wordt ter compensatie € 1 miljard structureel aan het gemeentefonds toegevoegd. De nieuwe financieringsmethodiek houdt in dat het rijk de systematiek ‘samen trap op samen trap af’ (koppeling rijksuitgaven) loslaat en gemeenten gaat compenseren op basis van de ontwikkelingen van het Bruto Binnenlands Product, historisch gemiddelden. Daarnaast geeft het definitief schrappen van de opschalingskorting v.a. 2026 een positief effect op de omvang van de algemene uitkering. De kosten door vergrijzing zullen de komende jaren meer stijgen dan het BBP waaraan de nieuwe financieringsmethodiek gekoppeld is. Het rijk heeft daarom extra middelen hiervoor beschikbaar gesteld en gaat op zoek naar en passende indexering. De eerder opgenomen besparing voor jeugdzorg voor zowel jeugdhulp-,-bescherming en – reclassering wordt niet gerealiseerd en is wederom aan het gemeentefonds toegevoegd. Het gaat om circa € 800.000.

Deze middelen worden conform beleid niet daarvoor gelabeld maar toegevoegd aan de algemene middelen omdat er afgesproken is dat de benodigde budgetten via de reguliere p&c cyclus lopen.

Consequenties van het advies • Financieel De financiële mutaties van de meicirculaire 2024 ten opzichte van de meicirculaire 2023 zien er als volgt uit: Incidenteel

Programma 0 Inkomsten hogere algemene uitkering

2024

Programma 6 Armoedebestrijding kinderen

€ 1.420.446 - € 53.237

Programma 6 Voorschoolse voorziening peuters

- € 35.115

Programma 6 Participatie/Integratie

- € 301.822

Programma 8 Uitvoering omgevingswet

- € 71.000

Programma 0 Toevoeging algemene reserve

€ 959.272

De structurele mutaties 2025-2028 van de algemene uitkering, na toekenning budget voor participatie/integratie, armoedebestrijding kinderen en voorschoolse voorziening peuters, ten opzichte van de meicirculaire 2023 zien er als volgt uit en worden meegenomen in het meerjarenperspectief 2025-2028 van de programmabegroting 2025. Bedragen x € 1.000

Mutatie algemene middelen perspectiefnota 2025 Mutatie algemene middelen begroting 2025 (meicirculaire 2024) Positief verschil

2025 1.822 2.112 290

2026 -2.959 -1.921 1.038

2027 -96 416 512

2028 -77 365 442

Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Uitkomsten meicirculaire 2024

Doelenboom Programma 1

Voor en door bewoners

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie;

Besluit 1. Kennis te nemen van de uitkomsten van de meicirculaire waardoor de algemene uitkering in 2024 € 1.420.446 hoger is ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor 2024. 2. In 2024 de € 1.420.446 als volgt incidenteel te bestemmen: a) € 53.237 armoedebestrijding kinderen (decentralisatie-uitkering) b) € 71.000 voor uitvoeringskosten Omgevingswet (decentralisatie-uitkering) c) € 35.115 voorschoolse voorziening peuters (decentralisatie-uitkering) d) € 301.822 participatie -integratie (integratie-uitkering) e) € 959.272 algemene reserve 3. Kennis te nemen van de hogere vrij besteedbare algemene uitkering van € 290.000 (2025), € 1.038.000 (2026), € 512.000 (2027) en € 442.000 (2028) ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor deze jaren. 4. Akkoord te gaan om de mutaties genoemd onder punt 3 op te nemen in het meerjarenperspectief 2025-2028 van de programmabegroting 2025.

Ondertekening

Bijlagen

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 6 november 2024 De griffier,

De voorzitter,

Zaaknummer 3464228

Geen

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Uitkomsten meicirculaire 2024 Zaaknummer 3464228 Doelenboom Programma 1

Voor en door bewoners

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie;

Besluit 1. Kennis te nemen van de uitkomsten van de meicirculaire waardoor de algemene uitkering in 2024 € 1.420.446 hoger is ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor 2024. 2. In 2024 de € 1.420.446 als volgt incidenteel te bestemmen: a) € 53.237 armoedebestrijding kinderen (decentralisatie-uitkering); b) € 71.000 voor uitvoeringskosten Omgevingswet (decentralisatie-uitkering); c) € 35.115 voorschoolse voorziening peuters (decentralisatie-uitkering); d) € 301.822 participatie-integratie (integratie-uitkering); e) € 959.272 algemene reserve; 3. Kennis te nemen van de hogere vrij besteedbare algemene uitkering van € 290.000 (2025), € 1.038.000 (2026), € 512.000 (2027) en € 442.000 (2028) ten opzichte van de meicirculaire 2023 voor deze jaren; 4. Akkoord te gaan om de mutaties genoemd onder punt 3 op te nemen in het meerjarenperspectief 2025-2028 van de programmabegroting 2025.

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 7 november 2024, De griffier,

De voorzitter,

Raadscommissie Dossiernummer Extern Zaak ID Vertrouwelijk Vergaderdatum Agendapunt Titel Organisatieonderdeel Portefeuillehouder Aanleiding

2046 3494964 Nee 23 oktober 2024 6 Ontwerp-Programmabegroting 2025-2028 (inclusief midterm review) Advies & Ondersteuning C. Hooijschuur

Bijlagen Bestuurlijk advies Bijlage 1. Ontwerp-Programmabegroting 2025-2028 (aanbiedingsbrief) Bijlage 2. Midterm-review Concept-raadbesluit van 7-11-2024 - Programmabegroting 2025 Programmabegroting 2025 - 'papieren versie' Bestuursopdracht Planning & Control Begroting 2025 in een oogopslag Geagendeerd

Vergaderdatum

Raadscommissie

23 oktober 2024

Raadsvergadering

6 november 2024

Raadsvergadering

7 november 2024

Toelichting Voor u ligt de begroting van de gemeente Texel voor de jaren 2025-2028. Deze begroting vormt het beleidsmatige en financiële kader voor de komende jaren. Texel investeert om het eiland toekomstbestendig te maken en bouwt aan vertrouwen voor een sociaal en duurzaam Texel. De gemeente streeft hierbij naar een balans tussen het behouden en bestendigen van beleid waar nodig, en het tonen van lef en ambitie waar dat kan. Tegelijkertijd werken we toe naar een evenwichtig financieel beleid door uitgangspunten en afspraken aan te passen aan de veranderende omstandigheden in afgelopen en komende jaren. Structureel evenwicht Door afname van het gemeentefonds resteerde in de begroting van 2024-2027 vanaf 2026 een tekort. Aanpassingen van het gemeentefonds leiden ertoe dat we al vanaf 2025 over beduidend minder middelen beschikken dan voorheen. Het is noodzakelijk om in de komende jaren een behoedzaam financieel beleid te voeren en oog te houden voor de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid. Zonder structurele ingrepen laat de meerjarenbegroting vanaf 2026 een negatief beeld zien van circa € 2,5 mln. Dit tekort ontstaat onder andere door de korting op de algemene uitkering en een groot aantal budgettaire knelpunten binnen het bestaande beleid, als gevolg van prijsstijgingen.

Ook wijzigingen in de aard van de opdracht en een toename van de werkzaamheden dragen bij aan het tekort. Denk hierbij aan de extra lasten van jeugdhulpverlening en stijging van personeelskosten door CAO-aanpassingen. Daarnaast zijn in de afgelopen jaren diverse knelpunten incidenteel opgenomen, die nu worden omgezet naar een structurele bestendiging.

Beperken kosten In het afgelopen jaar zijn al stappen gezet om de kosten te beperken. Denk hierbij aan het niet volledig doorvoeren van de indexatie, het verlagen van diverse budgetten en het verhogen van belastingramingen aan de werkelijke opbrengsten. Verder zijn bij de behandeling van deze programmabegroting door het college voorstellen uit de begroting gehaald of aangepast in hoogte, dan wel omgezet naar incidentele basis. Zo wil het college de druk op de kosten in balans brengen met de aanpassing van de algemene uitkering en maken we eerst het werk af wat we van plan waren. Tarief verhoging Om een sluitende meerjarenbegroting te realiseren, met een structureel positief karakter, is het onvermijdelijk om de tarieven te verhogen. Het tarief van de Onroerende Zaak Belasting wordt trendmatig verhoogd. De afvalstoffenheffing is standaard gebaseerd op de werkelijke kosten, wat zou betekenen dat het veel meer zou moeten toenemen. Het voorstel is om het tarief nu 9,68% te laten stijgen en eerst goed onderzoek te doen of en hoe het toeristische afval kan worden gescheiden. De overige stijging wordt gedekt vanuit de algemene middelen. Het komende begrotingsjaar wordt gebruikt om te onderzoeken hoe het toeristisch afval effect heeft op de totale afvalstroom.

Inwoners zelf hebben invloed door het afval zorgvuldig te scheiden, dit reduceert kostbare restafvalstromen en draagt bij aan de recycledoelstellingen van de gemeente. Het Texelvignet wordt verhoogt naar € 3,50 per uur, € 20,- per dag, € 30,- per week en € 40,- per jaar. Met het pakket van aanpassingen wordt er een balans gemaakt tussen inwoner en bezoeker, waarbij de bezoeker bijdraagt via het Texelvignet om gebruik te maken van alle faciliteiten die de gemeente heeft te bieden en stimuleren we het fietsgebruik als vervoersmiddel. We kunnen ons dan blijven focussen op belangrijke thema’s als duurzaamheid, toerisme, woningbouw en ondersteuning voor inwoners die dit hard nodig hebben. Evengoed blijft Texel één van de voordeligste gemeenten om te wonen en te leven. Overhevelingen De huidige begrotingssystematiek met een hoge mate van incidentele budgetten, soms opgenomen voor meerdere begrotingsjaren, zorgt dat budgetten veelal niet in het begrotingsjaar worden besteed. Ook dit jaar staan er 53 overhevelingen in het overzicht, waarvan 39 tijdens de laatste begrotingbehandeling of zelfs later zijn toegekend. Na toekenning kan de planfase pas echt gestart worden, waardoor de uitvoering niet in het begrotingsjaar kan worden gerealiseerd. Duurzaamheid staat ook met diverse budgetten bij de overhevelingen.

Zoals in het midterm-review aangegeven hebben we daar helaas een pas op de plaats moeten maken. Er wordt nu middels een nieuw uitvoeringsplan een prioritering van maatregelen voorgesteld. Zoals in de begroting te lezen is wordt bijvoorbeeld gestart in 2025 met het Nationaal Isolatieprogramma. De overhevelingen zijn daarmee noodzakelijk om ruimte te bieden aan de uitvoering van het collegeuitvoeringsprogramma. Verder zijn in deze begroting zijn het aantal nieuwe voorstellen gereduceerd om daarmee ruimte te bieden om de openstaande projecten goed af te ronden. Algemene Reserve De Algemene Reserve is door het in balans brengen van kosten en opbrengsten aangepast naar € 4,8 mln. In de komende periode is het gepast om zorgvuldig om te gaan met onttrekkingen. Eenvoudiger en duidelijker Naast besluitvorming over de inzet van de financiële middelen zetten we in deze begroting ook stappen om de financiële huishouding en de sturing hierop te verbeteren. Door de cijfers eenduidiger per programma in beeld te brengen, neemt de bruikbaarheid van de begroting toe. Als onderdeel van de bestuursopdracht P&C is deze programmabegroting op drie onderdelen vereenvoudigd en verduidelijkt: 1. de programmateksten zijn beter gestructureerd via de drie w-vragen (wat willen we bereiken?

wat gaan we daarvoor doen? wat mag dat kosten?). Zo wordt de samenhang tussen de gemeentelijke doelen, activiteiten en budgetten duidelijker 2. de begroting is volledig digitaal opgebouwd en beschikbaar gesteld, met eenduidige programma’s 3. de begroting van De Bolder is integraal opgenomen in de begroting van de gemeente Deze veranderingen moeten bijdragen aan een betere informatievoorziening aan de raad en helpen om het inzicht in de begroting te vergroten. Het budgetrecht is immers een van de belangrijkste rechten van de raad. De bestuursopdracht wordt gebruikt om in komende jaar nog meer aanpassingen door te voeren in de Planning & Controle cyclus. Solide begroting 2025 De begroting voor 2025 is solide en de uitdagingen voor de komende jaren zijn meegenomen. Ondanks een stabiele financiële huishouding is de begroting relatief klein en zijn we kwetsbaar in een krappe en dynamische arbeidsmarkt. Onze ambities blijven echter groot. Zoals vermeld in de midterm-review zijn de onderwerpen uit het college-uitvoeringsprogramma volop in uitvoering. In de komende periode gaan we hier mee door.

Advies Zaaknummer

3494964 1

Programmabegroting 2025

Begroting

Advies Voorgesteld wordt te besluiten: 1. om hoofdstuk 4B financiële vertaling voorstellen Perspectiefnota 2025 – 2028 vast te stellen. 2. 3.

4. 5.

6. 7. 8. 9. 10. 11.

Incidenteel € 4.365.085 en structureel € 440.500 met in achtneming van de aangegeven wijzigingen; om hoofdstuk 4B financiële vertaling nieuwe voorstellen Programmabegroting 2025 – 2028 vast te stellen. Incidenteel € 1.984.600 en structureel € 270.500; om hoofdstuk 5A nieuwe investeringen 2025 vast te stellen en de daarmee structureel samenhangende kapitaallasten. Perspectiefnota 2025 – 2028 € 353.976 met in achtneming van de aangegeven wijzigingen en Nieuwe voorstellen 2025-2028 € 147.125; om hoofdstuk 5B vervangingsinvesteringen 2025 vast te stellen, welke binnen de beschikbare budgetten voor vervangingsinvesteringen blijven; om hoofdstuk 5C Investeringen en vervangingsinvesteringen Leer Werkbedrijf de Bolder vast te stellen, Modernisering Wasserij kapitaallasten €14.175 en vervagingsinvesteringen welke binnen de beschikbare budgetten voor vervangingsinvesteringen blijven.

om hoofdstuk 6 verloop overzicht reserves en voorzieningen voor kennisgeving aan te nemen; het canon percentage ongewijzigd te laten op 5%; om de in hoofdstuk 2 opgenomen meerjarenraming 2025 – 2028, jaarschijf 2025 vast te stellen en de overige jaren voor kennisgeving aan te nemen; om het incidentele overschot van de programmabegroting 2025 te storten in de Algemene reserve; om hoofdstuk 8 overheveling budgetten: om het restant van de genoemde budgetten over te hevelen naar het jaar 2025; om de belastingen en leges trendmatig te verhogen met 2,3% met uitzondering van: a. Parkeerbelastingen Jaar Vignet € 40 Week Vignet € 30 Dag Vignet € 20 Uurtarief € 3,50 b. Afvalstoffenheffing om de afvalstoffenheffing voor een eenpersoonshuishouden vast te stellen op € 245,81 voor meerpersoonshuishoudens € 396,07, voor recreatiewoningen van € 309,13, een extra container € 309,13.

Bijlagen Programmabegroting 2025 - 2028

Consequenties

 Personeel/Organisatie  Juridisch  Beleid  Financieel

Inkoop/Aanbesteding Deregulering Majeure risico’s Beheer

   

Belanghebbenden Structuurvisie

 

Toelichting Het college biedt de raad de ontwerp programmabegroting 2025 aan, met een sluitende meerjarenraming. De programmabegroting wordt in de raadscommissie van 23 oktober behandeld.

Begroting 2025 Samenvatting Voor u ligt de begroting van de gemeente Texel voor de jaren 2025-2028. Deze begroting vormt het beleidsmatige en financiële kader voor de komende jaren. Texel investeert om het eiland toekomstbestendig te maken en bouwt aan vertrouwen voor een sociaal en duurzaam Texel. De gemeente streeft hierbij naar een balans tussen het behouden en bestendigen van beleid waar nodig, en het tonen van lef en ambitie waar dat kan. Tegelijkertijd werken we toe naar een evenwichtig financieel beleid door uitgangspunten en afspraken aan te passen aan de veranderende omstandigheden in afgelopen en komende jaren. Structureel evenwicht Door afname van het gemeentefonds resteerde in de begroting van 2024-2027 vanaf 2026 een tekort. Aanpassingen van het gemeentefonds leiden ertoe dat we al vanaf 2025 over beduidend minder middelen beschikken dan voorheen. Het is noodzakelijk om in de komende jaren een behoedzaam financieel beleid te voeren en oog te houden voor de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid. Zonder structurele ingrepen laat de meerjarenbegroting vanaf 2026 een negatief beeld zien van circa € 2,5 mln. Dit tekort ontstaat onder andere door de korting op de algemene uitkering en een groot aantal budgettaire knelpunten binnen het bestaande beleid, als gevolg van prijsstijgingen.

Ook wijzigingen in de aard van de opdracht en een toename van de werkzaamheden dragen bij aan het tekort. Denk hierbij aan de extra lasten van jeugdhulpverlening en stijging van personeelskosten door CAO-aanpassingen. Daarnaast zijn in de afgelopen jaren diverse knelpunten incidenteel opgenomen, die nu worden omgezet naar een structurele bestendiging. Beperken kosten In het afgelopen jaar zijn al stappen gezet om de kosten te beperken. Denk hierbij aan het niet volledig doorvoeren van de indexatie, het verlagen van diverse budgetten en het verhogen van belastingramingen aan de werkelijke opbrengsten. Verder zijn bij de behandeling van deze programmabegroting door het college voorstellen uit de begroting gehaald of aangepast in hoogte, dan wel omgezet naar incidentele basis. Zo wil het college de druk op de kosten in balans brengen met de aanpassing van de algemene uitkering en maken we eerst het werk af wat we van plan waren. Tarief verhoging Om een sluitende meerjarenbegroting te realiseren, met een structureel positief karakter, is het onvermijdelijk om de tarieven te verhogen. Het tarief van de Onroerende Zaak Belasting wordt trendmatig verhoogd. De afvalstoffenheffing is standaard gebaseerd op de werkelijke kosten, wat zou betekenen dat het veel meer zou moeten toenemen.

Het voorstel is om het tarief nu 9,68% te laten stijgen en eerst goed onderzoek te doen of en hoe het toeristische afval kan worden gescheiden. De overige stijging wordt gedekt vanuit de algemene middelen. Het komende begrotingsjaar wordt gebruikt om te onderzoeken hoe het toeristisch afval effect heeft op de totale afvalstroom. Inwoners zelf hebben invloed door het afval zorgvuldig te scheiden, dit reduceert kostbare restafvalstromen en draagt bij aan de recycledoelstellingen van de gemeente. Het Texelvignet wordt verhoogt naar € 3,50 per uur, € 20,- per dag, € 30,- per week en € 40,- per jaar. Met het pakket van aanpassingen wordt er een balans gemaakt tussen inwoner en bezoeker, waarbij de bezoeker bijdraagt via het Texelvignet om gebruik te maken van alle faciliteiten die de gemeente heeft te bieden en stimuleren we het fietsgebruik als vervoersmiddel. We kunnen ons dan blijven focussen op belangrijke thema’s als duurzaamheid,

toerisme, woningbouw en ondersteuning voor inwoners die dit hard nodig hebben. Evengoed blijft Texel één van de voordeligste gemeenten om te wonen en te leven. Overhevelingen De huidige begrotingssystematiek met een hoge mate van incidentele budgetten, soms opgenomen voor meerdere begrotingsjaren, zorgt dat budgetten veelal niet in het begrotingsjaar worden besteed. Ook dit jaar staan er 53 overhevelingen in het overzicht, waarvan 39 tijdens de laatste begrotingbehandeling of zelfs later zijn toegekend. Na toekenning kan de planfase pas echt gestart worden, waardoor de uitvoering niet in het begrotingsjaar kan worden gerealiseerd. Duurzaamheid staat ook met diverse budgetten bij de overhevelingen. Zoals in het midterm-review aangegeven hebben we daar helaas een pas op de plaats moeten maken. Er wordt nu middels een nieuw uitvoeringsplan een prioritering van maatregelen voorgesteld. Zoals in de begroting te lezen is wordt bijvoorbeeld gestart in 2025 met het Nationaal Isolatieprogramma. De overhevelingen zijn daarmee noodzakelijk om ruimte te bieden aan de uitvoering van het collegeuitvoeringsprogramma. Verder zijn in deze begroting zijn het aantal nieuwe voorstellen gereduceerd om daarmee ruimte te bieden om de openstaande projecten goed af te ronden. Algemene Reserve De Algemene Reserve is door het in balans brengen van kosten en opbrengsten aangepast naar € 4,8 mln.

In de komende periode is het gepast om zorgvuldig om te gaan met onttrekkingen. Eenvoudiger en duidelijker Naast besluitvorming over de inzet van de financiële middelen zetten we in deze begroting ook stappen om de financiële huishouding en de sturing hierop te verbeteren. Door de cijfers eenduidiger per programma in beeld te brengen, neemt de bruikbaarheid van de begroting toe. Als onderdeel van de bestuursopdracht P&C is deze programmabegroting op drie onderdelen vereenvoudigd en verduidelijkt: 1. de programmateksten zijn beter gestructureerd via de drie w-vragen (wat willen we bereiken? wat gaan we daarvoor doen? wat mag dat kosten?). Zo wordt de samenhang tussen de gemeentelijke doelen, activiteiten en budgetten duidelijker 2. de begroting is volledig digitaal opgebouwd en beschikbaar gesteld, met eenduidige programma’s 3. de begroting van De Bolder is integraal opgenomen in de begroting van de gemeente Deze veranderingen moeten bijdragen aan een betere informatievoorziening aan de raad en helpen om het inzicht in de begroting te vergroten. Het budgetrecht is immers een van de belangrijkste rechten van de raad. De bestuursopdracht wordt gebruikt om in komende jaar nog meer aanpassingen door te voeren in de Planning & Controle cyclus. Solide begroting 2025 De begroting voor 2025 is solide en de uitdagingen voor de komende jaren zijn meegenomen.

Ondanks een stabiele financiële huishouding is de begroting relatief klein en zijn we kwetsbaar in een krappe en dynamische arbeidsmarkt. Onze ambities blijven echter groot. Zoals vermeld in de midterm-review zijn de onderwerpen uit het college-uitvoeringsprogramma volop in uitvoering. In de komende periode gaan we hier mee door.

Begroting 2025 Argumenten tot advies Op basis van de discussie en besluitvorming in de raadscommissie, biedt het college een sluitende programmabegroting aan voor de jaren 2025 tot en met 2028. Hiermee voldoet de gemeenteraad aan haar wettelijke verplichting om in november de programmabegroting vast te stellen en voor 15 november aan te bieden aan de provinciaal toezichthouder.

Alternatieven N.v.t.

Consequenties van het advies •

Financieel Zie voorstellen in de programmabegroting en in de besluitvorming.

Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie • •

Gemeentewet Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV)

Aanleiding / Voorgeschiedenis / Eerdere besluiten Perspectiefnota 2025-2028

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Zaaknummer

3494964

Begroting 2025 Begroting De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op • Gemeentewet • De Financiële verordening; • De incidentele en structurele voorstellen voor de jaren 2025 e.v; • Het investeringsplan nieuw en vervanging 2025; • De tussenstand van het meerjarenperspectief 2025 – 2028; • De tussenstand van de algemene reserve; • De beleidsmatige uitgangspunten van de diverse programma’s en de kaders en uitgangspunten;

Besluit 1. 2.

3. 4. 5. 6. 7. 8.

Akkoord te gaan met de voorstellen van het college om n.a.v. terugkerende positieve rekeningresultaten enkele budgetten v.a. 2025 structureel aan te passen. hoofdstuk 4B financiële vertaling nieuwe voorstellen vast te stellen, waarin 40 nieuwe voorstellen opgenomen zijn, waarvan 12 voorstellen alleen structurele consequenties hebben, 24 voorstellen met incidentele consequenties en 4 voorstellen met zowel incidentele als structurele consequenties. Incidenteel totaal € 6.349.685 en structureel € 711.000; hoofdstuk 5 nieuwe investeringen 2025 vast te stellen en de daarmee structureel samenhangende lasten van € 515.276; hoofdstuk 5 vervangingsinvesteringen 2025 van € 348.000 vast te stellen, welke binnen de beschikbare budgetten voor vervangingsinvesteringen blijven; de overige vervangingsinvesteringen vanuit hoofdstuk 5 voor kennisgeving aan te nemen; hoofdstuk 6 verloop overzicht reserves en voorzieningen voor kennisgeving aan te nemen; het canon percentage ongewijzigd te laten op 5%; de in hoofdstuk 2 opgenomen meerjarenraming 2025 – 2028, jaarschijf 2025 vast te stellen en de overige jaren voor kennisgeving aan te nemen;

Raadsbesluit van : Begroting 2025

9. 10. 11.

12.

het incidentele overschot van de programmabegroting 2025 te storten in de Algemene reserve; hoofdstuk 8 overheveling budgetten: om het restant van de genoemde budgetten over te hevelen naar het jaar 2025; om de belastingen en leges trendmatig te verhogen met 2,3% met uitzondering van a. parkeerbelastingen Jaar Vignet € 40 Week Vignet € 30 Dag Vignet € 20 Uurtarief € 3,50 b. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing stijgt met 9,68% vanwege kostenstijgingen. De investeringen voor het recycleplan worden gedekt uit de algemene middelen. Voor eenpersoonshuishouden van € 224,12 naar € 245,81 per aansluiting en voor meerpersoonshuishoudens van € 361,12 naar € 396,07. Voor recreatiewoningen van € 281,85 naar €309,13. Een extra container van € 281,85 naar € 309,13. De stijging heeft voornamelijk betrekking op hogere kosten/lagere opbrengst van kunststof, glas, oud papier. De kosten voor chemisch afval en grof huisvuil zijn gedaald. Kennis te nemen van de midterm-review.

Bijlagen Programmabegroting 2025 – 2028 ( zie https://texel.begrotingonline.nl/ ) Midterm-review

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 07-11-2024, De griffier,

De voorzitter,

From: Sent: To: Subject: Categories:

Bestuurlijk assistent Tue, 8 Oct 2024 12:58:07 +0000 Raad en Commissie Aanbieding Programmabegroting 2025-2028 Marit;Anouschka

Beste lezer, Namens wethouder Cees Hooijschuur stuur ik u onderstaand bericht. Aanbieding Programmabegroting 2025-2028 Het college biedt u de Programmabegroting 2025-2028 aan. Dit jaar presenteren wij de begroting voor het eerst digitaal. U kunt de programmabegroting bekijken via onderstaande link: https://texel.begrotingonline.nl/ Heeft u vragen of hulp nodig bij het lezen van de programmabegroting? Ons team Financiën staat altijd voor u klaar om te helpen. PDF-versie? U heeft de mogelijkheid om per hoofdstuk of het volledige document in één keer te downloaden. Rechtsboven op de hoofdpagina ziet u een paperclip-icoon. Door hierop te klikken, kunt u kiezen voor de volledige PDF van de programmabegroting. Als u liever per hoofdstuk wilt downloaden, dan vindt u na het aanklikken van de gewenste tegel links onderin de pagina de downloadknop. Belangrijk: Tijdens het afstemmingsoverleg is afgesproken dat de deadline voor het indienen van technische vragen is vastgesteld op donderdag 17 oktober. Vergeet niet deze datum in uw agenda te noteren. Met vriendelijke groet, Karin Moerbeek Bestuursondersteuning team Advies & Ondersteuning

Gemeente Texel Emmalaan 15 1791 AT Den Burg T 14 0222 (algemeen) E gemeente@texel.nl

.txl Postbus 200 1790 AE DEN BURG T 0222 - 362216 E KMoerbeek@texel.nl

MIDTERM REVIEW

BOUWEN AAN VERTROUWEN, VOOR EEN SOCIAAL EN DUURZAAM TEXEL

College-uitvoeringsprogramma 2022 – 2026

Bestuurlijke inleiding Bouwen aan vertrouwen, voor een sociaal en duurzaam Texel. Dat is de titel van het coalitieakkoord en het college-uitvoeringsprogramma (CUP). Met veel ambitie is dit college hiermee in de zomer van 2022 aan de slag gegaan. De titel is nog steeds actueel; dagelijks zetten wij ons hiervoor in. Destijds stonden we voor grote uitdagingen. Veel Texelaars die geen betaalbare woonruimte konden vinden of die hun energierekening niet konden betalen. Veel bedrijven en instellingen kregen te maken met een tekort aan personeel. Kortom, de balans tussen toeristische druk en prettig leven stond, en staat, onder druk. Met die opgaves zijn we voortvarend aan de gang gegaan. Niet alleen, maar juist met het hele eiland. Want op Texel is veel kennis en kunde die we kunnen inzetten. We noemen dit eilandkracht. Die eilandkracht geven we ruimte en versterken we tegelijkertijd. We hebben in de afgelopen periode veel geïnvesteerd om Texel toekomstbestendig te maken. Zodat de inwoners van nu, maar ook die van toekomstige generaties, een fijne plek hebben op het eiland. We hebben ons niet laten weerhouden door bestaande kaders en lef getoond. Daardoor hebben we bijvoorbeeld de bouw van de tijdelijke huizen aan de Marsweg Noord mogelijk gemaakt en het Huis van Ontwikkeling kunnen realiseren.

We zijn trots dat veel activiteiten en projecten uit het CUP zijn gerealiseerd of in uitvoering zijn, zoals: ✓ het aanpakken van de fietspaden, met het binnenhalen van subsidies zoals voor Schettersweid/Tureluur ✓ het starten van het inwonersberaad over het energievraagstuk ✓ het verminderen van het restafval door het recycleplan ✓ de ijsbaan die wordt opgeknapt na een goed doorlopen participatieproces ✓ een toekomstbestendige Leer-werkbedrijf De Bolder waarin we blijven investeren Naast het CUP zijn de dagelijkse werkzaamheden naar tevredenheid uitgevoerd. Zoals het uitgeven van rijbewijzen, het ophalen van huisafval, het bijhouden van de plantsoenen, afgeven van vergunningen en het betalen van facturen. Onze ambities waren groot en met enthousiasme zijn we aan het werk gegaan om de meeste activiteiten en projecten zo snel mogelijk afronden. Terugkijkend moeten we concluderen dat we te optimistisch zijn geweest; planningen zijn uitgelopen in de tijd. Van uitstel komt echter geen afstel: de meeste ambities zijn in uitvoering.

Algehele conclusie Alles overziend ligt het college op koers om de opdrachten uit het college-uitvoeringsprogramma uit te voeren. De meeste opdrachten liggen op schema of zijn al uitgevoerd. De eerste resultaten van ons uitgevoerde beleid zijn zichtbaar, maar er is ook nog een hoop werk te doen in het komend anderhalf jaar. Uit de inwonerspeiling uit 2023 blijkt dat Texelaars de dienstverlening van de gemeente vinden verbeterd. Ten opzichte van de vorige inwonerspeiling uit 2018 wordt ook de relatie tussen inwoner en gemeente positiever beoordeeld. Kortom, de opgaves zijn groot en ook niet in vier jaar opgelost, maar we zijn goed op weg. We focussen ons in de komende twee jaar op: ➢ duurzaamheid ➢ het Toeristisch Toekomstplan, uitvoeren van acties uit het Toeristisch Toekomstplan ➢ uitvoering van het woningbouwprogramma ➢ een succes maken van het Huis van Ontwikkeling We stellen voor om na de verkiezingen in 2026 met een onderhandelaarsdocument te komen. Hierin blikt ons college terug op de afgelopen vier jaar; wat is bereikt en wat is de stand van zaken. Daarnaast zullen we aanbevelingen doen voor de volgende collegeperiode. Het college van burgemeester en wethouders Mark Pol Burgemeester