CConstaterende datTexel
Koppel je AI →
Document · PDF

Adviesrapport W+B Veilig naar 80km/u op Texelse verbindingswegen tussen dorpen

Raadsvergadering 21 oktober 2026, gemeente TexelBij agendapunt: Rapport Witteveen + Bos 'Veilig naar 80km/u op Texelse verbindingswegen tussen dorpen'30.644 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Handhaving via snelheidscontroles kan het gedrag tijdelijk bijsturen, maar het wegontwerp bepaalt het gedrag structureel. Het is nuttig twee vormen van handhaafbaarheid te onderscheiden. Juridisch is een limiet handhaafbaar zodra het verkeersbesluit zorgvuldig is genomen, correct is bekendgemaakt en de bebording klopt; de politie toetst dat vooraf in het overleg op grond van | artikel 24 BABW. Voor de wegen die naar 80 km/u gaan is dat juridisch eenvoudig, omdat 80 km/u buiten de bebouwde kom de wettelijke standaard is en er geen snelheidsbord nodig is. Feitelijk is de vraag lastiger: gerichte snelheidscontroles zijn schaars, om | dat de politie 43 | 48 | Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Definitief 44 | 48 Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Definitief haar capaciteit selectief, en met het oog op de verkeersveiligheid, inzet. De naleving leunt daardoor in de praktijk vooral op geloofwaardigheid, een limiet die uit het wegbeeld voortvloeit, handhaaft zichzelf grotendeels. Gekoppeld aan de normen uit hoofdstuk 2 pakt dit twee kanten op. Op de groene en gele wegen ligt de feitelijk gereden snelheid (V85) in het open Texelse landschap nu al rond of boven 80 km/u: de lange rechtstanden en het ruime wegbeeld nodigen daartoe uit (zie paragraaf 2.5).

Een limiet van 60 km/u zou daar ongeloofwaardig zijn en slecht worden nageleefd; 80 km/u sluit juist aan bij het wegbeeld en is daarmee beter handhaafbaar. Tegelijk blijft de inrichting onder de norm: waar de rijbaan wordt verbreed, gebeurt dat tot ten hoogste 6,20 meter, net aan de ondergrens van de ERBI, maar ruim onder de CROW- maat van 7,00 meter, en de obstakelvrije ruimte en de ligging van het fietspad blijven krapper dan de richtlijn vraagt. De 80-limiet steunt op die wegen dus zwaar op de geloofwaardigheid én op de compenserende maatregelen (afscherming van de fietsers, aanpak van de gevaarpunten). Op de smalle en onoverzichtelijke wegen geldt het omgekeerde: daar is 80 km/u niet geloofwaardig te maken zonder ingrijpende aanpassingen, en is 60 km/u de limiet die het wegbeeld wél ondersteunt en die daardoor vanzelf beter wordt nageleefd. Daarmee is de noodzaak van maatregelen geen bijzaak maar een voorwaarde. Zolang het wegbeeld niet is aangepast, vloeit 80 km/u niet redelijkerwijs voort uit de aard en inrichting van de weg; het besluit voldoet dan niet aan het uitgangspunt van de Uitvoeringsvoorschriften BABW en ontbeert een deugdelijke motivering (artikelen 3:2 en 3:46 Awb), terwijl de politie haar oordeel over de handhaafbaarheid mede laat afhangen van die inrichting.

Bovendien vergroot een naar 80 km/u opgehoogde, maar niet aangepaste weg het aansprakelijkheidsrisico van de wegbeheerder. Veiligheid, geloofwaardigheid en handhaafbaarheid vallen zo samen in één lijn met het advies uit hoofdstuk 2: eerst de maatregelen, dan 80 km/u; 80 km/u alleen waar het wegbeeld dat, na maatregelen, draagt; en 60 km/u waar het wegbeeld daar zelf om vraagt. Op geen van de wegen is een verhoging naar 80 km/u dus verantwoord zonder de bijbehorende maatregelen. Op de Pontweg, waar de limiet al 80 km/u is, gaat het niet om een verhoging maar om het veiliger maken van een bestaande situatie. 45 | 48 Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Definitief 6 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN In dit hoofdstuk beantwoorden wij de vraag van de gemeenteraad en vatten wij de bevindingen per weg samen. De conclusies bouwen voort op het afweegkader (hoofdstuk 2), de beoordeling en het oordeel per weg (hoofdstuk 3), de maatregelen en kosten (hoofdstuk 4) en de juridische onderbouwing (hoofdstuk 5). 6.1 Hoofdconclusie Verkeersveiligheid staat in dit advies voorop. De onderzochte wegen zijn smalle gebiedsontsluitingswegen met smalle bermen en een vrijliggend fietspad dat overal dicht op de rijbaan ligt. Ons uitgangspunt is daarom terughoudend: wij raden af om waar dan ook naar 80 km/u te gaan zonder maatregelen.

De volgorde is steeds eerst maatregelen nemen, en pas daarna 80 km/u invoeren op de wegen waar het lukt om aan de absolute minima te voldoen, en bij voorkeur meer dan dat. Wij delen de elf wegen in vier categorieën in, van groen (80 km/u handhaven) tot rood (60 km/u handhaven); tabel 6.1 in paragraaf 6.2 geeft het volledige overzicht. De kern van de beoordeling is dat geen van de elf wegen op dit moment zonder ingrepen geschikt is voor 80 km/u. Alleen de Pontweg (groen) is nu al als GOW80 ingericht en heeft een rijbaanbreedte die aan de ondergrens voldoet; die weg kan 80 km/u behouden, maar ook daar wordt nadrukkelijk geadviseerd om de fietsers af te schermen en zo hun veiligheid te waarborgen. Op de gele wegen (Nieuwlanderweg en Waalderweg/Oosterenderweg) past de gereden snelheid al bij 80 km/u en volstaan bescheiden ingrepen: het afschermen van de fietsers en, waar de rijbaan te smal is, een beperkte verbreding. Op de oranje wegen (Postweg zuid en noord, Laagwaalderweg en Ruigendijk) is 60 km/u nu het meest geloofwaardig; 80 km/u is er pas op termijn verantwoord, na een grotere verbreding van de rijbaan, en ook daarna zit men nog onderaan het minimum. De vier rode wegen (Schilderweg, Redoute, Hoornderweg en Westerweg) blijven 60 km/u: te smal en te bochtig, met te veel onoverzichtelijke in- en uitritten en geen ruimte om te verbreden.

Daarmee is een belangrijke boodschap dat 80 km/u op Texel nergens volledig binnen de landelijke richtlijnen past. Zelfs met verbreding wordt hooguit de absolute ondergrens van de provinciale ERBI (6,20 meter) gehaald, terwijl de ERBI zelf uitgaat van 7,00 meter en het Handboek wegontwerp 2025 een standaardmaat van 7,50 meter kent. Elke stap naar 80 km/u is dus een gemotiveerde afwijking van de landelijke richtlijn. Wij achten die afwijking op een deel van de wegen verantwoord, en wel om drie redenen die per weg toetsbaar zijn: de hoeveelheid verkeer is gering, waardoor bestuurders zelden een tegenligger tegenkomen; de rechtstanden zijn lang en het stopzicht bedraagt ten minste 100 meter, waardoor een tegenligger al van ver zichtbaar is; en de omgeving is open en overzichtelijk. Waar een van deze omstandigheden ontbreekt, zoals op de drukke Postweg of op de wegen met beperkt stopzicht, adviseren wij geen snelheidsverhoging. En waar de rijbaan ver onder de 6,20 meter blijft, is er geen onderbouwing meer mogelijk en blijft 60 km/u de aangewezen limiet. Wij bevelen daarom voor alle groene, gele en oranje wegen dezelfde basislijn aan: scherm de fietsers af en verbreed de rijbaan naar minimaal 6,20 meter, en benut waar mogelijk meer ruimte dan dat minimum. Wat de maatregelen kosten, is per weg ingeschat in hoofdstuk 4 en bijlage II.

Bij elkaar gaat het om ongeveer 18,8 miljoen euro aan investeringskosten, exclusief omzetbelasting, voor de zeven wegen die naar 80 km/u kunnen of dat op termijn zouden kunnen. Daarvan is ruim 10,1 miljoen euro bestemd voor het afschermen van het fietspad, bijna 7,5 miljoen euro voor het verbreden van de rijbanen en bijna 1,2 miljoen euro voor de aanpak van de gevaarlijke kruispunten en oversteekplaatsen. Deze bedragen zijn een globale kostenindicatie met een bandbreedte van 40 procent naar boven en naar beneden; paragraaf 4.5 licht toe hoe zij zijn opgebouwd en wat er nodig is om tot een echte raming te komen. Genoemde bedragen hoeven niet in één keer te w | orden uitgegeven. De indeling in kleuren biedt een logische fasering, waarbij elke fase op zichzelf een afgerond resultaat oplevert: - | fase 1, de groene weg (Pontweg): circa M€ | 2,0: hiermee wordt de weg die nu al 80 km/u kent veiliger gemaakt voor fietsers, zonder dat er een verkeersbesluit voor een snelheidswijziging nodig is | ; - | fase 2, de gele wegen (Nieuwlanderweg en Waalderweg/Oosterenderweg): circa M€ | 7,2.: dit zijn de twee wegen waar de gereden snelheid nu al bij 80 km/u past en waar de stap naar 80 km/u het best te onderbouwen is; - | fase 3, de oranje wegen (Postweg zuid en noord, Laagwaalderweg en Ruigendijk): circa M€ | 9,6: hier is meer nodig voordat 80 km/u verantwoord is.

Het grootste deel van dit bedrag zit in de Postweg, waar wij vanwege de hoge intensiteit verbreding naar 7,00 meter adviseren in plaats van naar de ondergrens van 6,20 meter. Op de Ruigendijk komen daar no | g niet ingeschatte kosten bij voor het verbeteren van het stopzicht. De kosteninschatting is opgesteld en getoetst door onze kostendeskundige. Zij bevatten bouwkosten, engineeringskosten en overige bijkomende kosten, en zijn exclusief | omzetbelasting. Voor de rode wegen zijn geen kosten ingeschat, omdat daar geen maatregelen worden voorgesteld. Wat niet in de kosteninschatting zit. | De inschatting beperkt zich tot de drie harde maatregelen. De volgende posten zijn er nadrukkelijk niet in opgenomen en kunnen het bedrag aanzienlijk verhogen.

Wij hebben ze op deze ene plek bij elkaar gezet, zodat er over de omvang van de inschatting geen | misverstand kan bestaan: - | het verleggen van kabels en leidingen in de berm; - | grondaankoop en het aanpassen of verleggen van bermsloten; - | watercompensatie voor het extra verharde oppervlak; - | afvoer en verwerking van eventueel vervuilde grond; - | kapvergunningen, herplant en landschappelijke compensatie; - | een natuurtoets en een eventuele stikstofberekening; - | de zachte maatregelen uit paragraaf 4.4; - | het verbeteren van het stopzicht op de Ruigendijk; - | beheer en onderhoud na oplevering (paragraaf 4.6); - | eventuele bermverbreding als blijkt dat de geleiderail niet overal past (paragraaf 4.1) | . Paragraaf 4.7 gaat op deze punten nader in. Wij bevelen aan de kosteninschatting te actualiseren zodra hierover meer bekend is. 6.2 | Samenvatting per weg Tabel 6.1 geeft het samenvattende oordeel per weg in één oogopslag, geordend van groen naar rood. De tekst daaronder licht elk oordeel kort toe, met de bijbehorende maatregelen en aandachtspunten. Tabel 6.1 Samenvattend oordeel en kern van het advies per weg Oordeel | Weg | Kern van het advies 80 km/u – | Pontweg | Al GOW80; 80 km/u behouden mits fietsers worden afgeschermd.

Geen handhaven | verbreding nodig 80 km/u – | Nieuwlanderweg | naar 80 met afscherming, aangepaste belijning, kleine verbreding met | (6,0→6,20 meter) en een veilig kruispunt maatregelen 80 km/u – | Waalderweg / Oosterenderweg | naar 80 met afscherming en belijning; rijbaan haalt al 6,20 m | eter, dus met | geen verbreding maatregelen 46 | 48 | Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Definitief 60 km/u – op | Postweg (zuid) | alleen op termijn naar 80, na verbreding naar 6,20 m | eter en afscherming; termijn 80 | nu 60 km/u geloofwaardiger 60 km/u – op | Postweg (noord) | alleen op termijn naar 80, na verbreding naar 6,20 m | eter en afscherming; termijn 80 | nu pleit het wegbeeld voor 60 60 km/u – op | Laagwaalderweg | smalste oranje weg (5,5 m); pas naar 80 na forse verbreding.

Zonder termijn 80 | verbreding geen 80 km/u 60 km/u – op | Ruigendijk | pas naar 80 na kleine verbreding (6,1→6,20 m | eter), afscherming en beter termijn 80 | stopzicht 60 km/u – | Schilderweg | te kort stopzicht en risicopunt Bierbrouwerij; blijft 60 km/u geen 80 60 km/u – | Redoute | smalste en traagste weg, bochtig; blijft 60 km/u geen 80 60 km/u – | Hoornderweg | te smal (5,1 meter) met krappe bochten; blijft 60 km/u geen 80 60 km/u – | Westerweg | te smal (5,1 meter) en bochtig met veel in-/uitritten; blijft 60 km/u geen 80 - | Pontweg (weg 10) – 80 km/u, handhaven: Al ingericht als GOW80 en met 7,0 m de breedste rijbaan; 80 km/u kan behouden blijven, mits het fietspad wordt afgeschermd. Verbreden en nieuwe belijning zijn niet nodig; - | Nieuwlanderweg (weg 1) | – 80 km/u, met maatregelen: | lange, rechte weg waar al rond 80 km/u wordt gereden; naar 80 km/u mits afscherming van het fietspad, aangepaste belijning en een veilige inrichting van het kruispunt Kogerweg–Burgerdijk. De rijbaan van 6,0 m wordt kleinschalig verbreed naar 6,20 meter; - | Waalderweg / Oosterenderweg (weg 4) | – 80 km/u, met maatregelen: | rustige weg met een rijbaan die met 6,20 meter net de ondergrens haalt; verbreden is hier niet nodig, maar afscherming van het fietspad en aangepaste belijning wel.

Aandacht voor de overgang naar het 60 km/u | -deel bij De Waal; - | Postweg zuid (weg 2) – 60 km/u, op termijn 80: zeer drukke weg met een lage gereden snelheid; 80 km/u is hooguit op termijn denkbaar en vergt verbreding naar 7,00 meter, ruimer dan de ondergrens vanwege de drukte, plus afscherming. Voorlopig is 60 km/u het meest geloofwaardig; - | Postweg noord (weg 3) – 60 km/u, op termijn 80: drukke weg met korte rechtstanden; 80 km/u alleen op termijn en na verbreding naar 7,00 m, ruimer dan de ondergrens vanwege de drukte, en afscherming. Nu pleiten drukte en wegbeeld voor 60 km/u; - | Laagwaalderweg (weg 5) – 60 km/u, op termijn 80: hoge gereden snelheid, maar met 5,5 m de smalste van de oranje wegen; 80 km/u is alleen verantwoord na een forse verbreding (70 cm) naar 6,20 m en afscherming. Zolang die verbreding niet is uitgevoerd, adviseren wij hier geen 80 km/u; - | Ruigendijk (weg 11) – 60 km/u, op termijn 80: rijbaan van 6,1 meter en stopzicht korter dan 100 meter; 80 km/u alleen op termijn, na een kleine verbreding naar 6,20 meter, afscherming en het verbeteren van het stopzicht; - | Schilderweg (weg 6) – 60 km/u, geen 80: stopzicht korter dan 100 meter en een risicopunt bij de Bierbrouwerij; ook met forse maatregelen niet veilig naar 80 km/u. Blijft 60 km/u; - | Redoute (weg 7) – 60 km/u, geen 80: | smalste en laagste-snelheidsweg, bochtig; 80 km/u geen optie.

Blijft 60 km/u; - | Hoornderweg (weg 8) – 60 km/u, geen 80: rustig maar met 5,1 m te smal en met krappe bochten; ook met maatregelen niet veilig naar 80 km/u. Blijft 60 km/u; - | Westerweg (weg 9) – 60 km/u, geen 80: met 5,1 m te smal en deels bochtig met veel in | - en uitritten; blijft 60 km/u. 6.3 | Aanbevelingen en vervolgstappen Wij bevelen aan de uitkomsten te verwerken in het Mobiliteitsprogramma 2035, en daarnaast de haalbaarheid en de technische uitwerking van de maatregelen als afzonderlijke vervolgstap op te pakken. Daarna kan dan een verkeersbesluit opgesteld worden. Nu de | verkeersveiligheidsbeoordeling voor alle elf 47 | 48 | Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Definitief wegen gedaan is en de maatregelen zijn geschetst en kostentechnisch zijn ingeschat (hoofdstuk 4), zijn de logische vervolgstappen: het maken van een bestuurlijke afweging over de vraag welke maatregelen de gemeente daadwerkelijk wil bekostigen en faseren, | en de juridische onderbouwing van het verkeersbesluit (hoofdstuk 5). Onze aanbevelingen zijn erop gericht de verkeersveiligheid voorop te stellen en pas over te gaan tot 80 km/u waar dat aantoonbaar veilig kan. Wij bevelen aan: - | veiligheid eerst, snelheid daarna: | voer nergens 80 km/u in zonder maatregelen.

Neem eerst de benodigde maatregelen en verhoog de snelheid pas op de wegen waar daarna aan de absolute minima wordt voldaan, bij voorkeur met meer marge dan het minimum; - | scherm op alle wegen in scope de fietsers af: | het vrijliggende fietspad ligt overal te dicht op de rijbaan; afscherming (bijvoorbeeld met een houten geleiderail) is de eerste voorwaarde, ook op de Pontweg; - | toets of de afscherming overal inpasbaar is: | laat per wegvak uitwerken of een houten geleiderail met de benodigde uitbuigingsruimte in de berm past, aan de hand van het CROW | -kennisproduct Veilige inrichting van bermen en de specificaties van de leverancier. Op de smalste wegvakken is de berm 1,60 tot 2,10 meter breed. Dit voorkomt dat een maatregel wordt geadviseerd die niet uitvoerbaar is of aanzienlijk duurder uitpakt (paragraaf 4.1); - | verbreed waar nodig naar minimaal 6,20 meter: | breng smalle rijbanen op de absolute ondergrens van de ERBI, en benut meer ruimte waar het profiel dat toelaat. Wees transparant dat ook dan van de ERBI (7,00 meter) en van de standaardmaat uit het Handboek wegontwerp 2025 (7,50 meter) wordt afgeweken.

Leg die afwijking per weg vast in het verkeersbesluit, samen met de onderbouwing: geringe intensiteit, lange rechtstanden, voldoende stopzicht en de afscherming van het fietspad als compensatie; - | begin met de groene en gele wegen: handhaaf 80 km/u op de Pontweg en scherm daar het fietspad af om de veiligheid van de fietsers te waarborgen. Ga daarna aan de slag met de verbreding van de Nieuwlanderweg en de Waalderweg en scherm ook hier de fietsers af. Pak op deze wegen ook de gevaarlijke kruispunten aan. Behandel de oranje wegen als fase 3, afhankelijk van budget en prioriteit. - | houd de rode wegen op 60 km/u: voor de Schilderweg, Redoute, Hoornderweg en Westerweg is 60 km/u de veilige en geloofwaardige limiet; verhoging is daar niet verantwoord; - | pak de twee geschouwde risicopunten apart aan: | deze punten staan los van de snelheidskeuze; de maatregelen zijn indicatief en niet in de kosteninschatting opgenomen. Bij de brouwerij gaat het om het aankondigen en geleiden van de krappe bocht, het vrijmaken van het zicht in de binnenbocht, één herkenbare fietsoversteek bij de uitrit en een vaste afspraak over de bevoorrading; bij het kruispunt om een eenduidige oversteek met voldoende opstelruimte buiten de rijbaan.

Paragraaf 3.5 beschrijft beide situaties; - | leg de uitkomsten vast: verwerk de keuzes in een verkeersbesluit (artikel 15 WVW 1994) en in het Mobiliteitsprogramma 2035, met per weg de maatregelen, de kosten en de gemotiveerde afwijking van CROW/ERBI, en met een weerlegging van de verhouding tot de besluiten van 2023 (paragr | aaf 5.2); - | voer de verplichte consultaties tijdig: het | CROW-afweegkader schrijft voor dat vóór het verkeersbesluit advies wordt gevraagd aan de verkeersadviseur van de politie, en dat de OV | -concessieverlener en de vervoerder worden geraadpleegd over rijtijden en dienstregeling. Betrek daarnaast de nood | - en hulpdiensten, de Fietsersbond, Veilig Verkeer Nederland en de agrarische brancheorganisaties. Deze gesprekken zijn in dit onderzoek nog niet gevoerd; - | breng de beheerlast in beeld: | laat de structurele kosten voor beheer en onderhoud inschatten voordat het maatregelenpakket wordt vastgesteld, in het bijzonder voor de geleiderail en het bermonderhoud (paragraaf 4.6). De raad kan dan zowel de investering als de jaarlijkse last wegen; - | koppel de uitvoering aan het meerjarenonderhoud: | leg de fasering naast het onderhoudsprogramma en voer verbredingen zoveel mogelijk uit op het moment dat een wegvak toch aan groot onderhoud toe is.

Dat kan de volgorde van de fasen wijzigen en scheelt aanzienlijk in de kosten; - | meet na afloop opnieuw: | de kern van dit advies is dat het wegbeeld het gedrag bepaalt en niet het bord. Toets die aanname: meet op elk wegvak waar de limiet is verhoogd of de inrichting is aangepast opnieuw de V85, bij voorkeur in dezelfde twee maanden als in dit onderzoek. Blijk | t de gereden snelheid onverwacht hoog, dan is bijsturen met aanvullende maatregelen mogelijk voordat het beeld zich vastzet. 48 | 48 | Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Definitief Bijlage(n) I BIJLAGE: AFWEEGKADERS PER WEGVAK Deze bijlage bevat de volledig ingevulde afweegkaders per wegvak, met per weg een beschrijving van de situatie en een toelichting in drie stappen: de toets aan de kenmerken uit paragraaf 2.3 en aan de ondergrens uit paragraaf 2.6, de drukte en de geloofwaardigheid van de huidige limiet, en wat dat samen betekent. Voor de Postweg zijn twee kaders ingevuld, omdat die weg wordt gesplitst door de bebouwde kom van Zuid-Eierland. Een toelichting op de regels in het kader staat in paragraaf 2.7. Tabel I.1 Afweegkader weg 1: Nieuwlanderweg Weg 1: Nieuwlanderweg Van – naar | Den Burg – De Cocksdorp (zuidelijk deel, tot overgang naar Postweg) Richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov.

richting De Cocksdorp | 5.561 | 75,5 km/u | 3.054 | 79,4 km/u richting Den Burg | 5.219 | 76,0 km/u | 3.173 | 78,9 km/u breedte van de rijbaan | 6,0 meter vrije ruimte tot het | 2,45 meter fietspad rechte stukken korter dan | ja (korte rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | open landschap met enkele flauwe knikken, zeer lange rechte stukken. Aan het begin en einde van de weg scherpere bochten. bijzonderheden | bij het kruispunt met de Kogerweg en de Burgerdijk heeft een dodelijk ongeval plaatsgevonden (zie §3.5). gevaarlijke punten | fietsoversteekplaats Waal & Burgerdijk, oversteek bij Pijpersdijk en De Staart Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief De Nieuwlanderweg loopt vanaf Den Burg in noordelijke richting naar De Cocksdorp en ligt midden op het eiland (nummer 1 op de overzichtskaart). De weg voert door open polderlandschap en oogt als één lange, vrijwel kaarsrechte lijn; de afzonderlijke rechtstanden blijven door enkele flauwe knikken net onder de 1.200 meter, maar het wegbeeld dat de bestuurder ziet is dat van een lange rechte weg. Aan het begin en het einde liggen scherpere bochten.

De lange rechte stukken in een eentonige omgeving vergroten de kans op ‘polderblindheid’: het verschijnsel dat je op zo’n weg ongemerkt harder gaat rijden en minder oplet: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 6,0 meter breed en blijft daarmee 20 centimeter onder het absolute minimum van 6,20 meter dat wij voor Texel hanteren (§2.6); een kleinschalige verbreding volstaat om die ondergrens te halen. De vrije ruimte tot het fietspad bedraagt 2,45 meter, ruim onder de richtwaarde van 6,00 meter en onder het absolute minimum van 4,50 meter. Het stopzicht is ten minste 100 meter en het alignement is overwegend recht en overzichtelijk, met een aantal flauwe bochten waardoor de rechtstanden soms onder de 1200 meter komen; - | drukte en geloofwaardigheid. Met bijna 10.800 auto’s per etmaal in juli en ruim 6.200 in november is dit een van de drukkere wegen in het onderzoek, al blijft het per rijrichting beperkt. De feitelijk gereden snelheid ligt met 75 tot 79 km/u nu al rond de 80 km/u, terwijl er 60 km/u geldt. De huidige limiet is hier dus niet geloofwaardig en wordt structureel overschreden; - | wat dit betekent: de weg zit relatief dicht bij het 80-profiel: het verschil is een verbreding van 20 centimeter. De opgave zit daarom vooral in de bescherming van de fietser en in het kruispunt met de Kogerweg en de Burgerdijk, waar een dodelijk ongeval heeft plaatsgevonden (zie §3.5).

Dat ongeval bevestigt het risico dat hoort bij de combinatie van hoge feitelijke snelheden en oversteekbewegingen. Ook de fietsoversteken bij Waal en Burgerdijk en de oversteken bij de Pijpersdijk en De Staart vragen om aanpassing voordat de limiet omhoog kan. Tabel I.2 Afweegkader weg 2: Postweg (zuidelijk deel) Weg 2: Postweg (zuidelijk deel) Van – naar | Den Burg – De Cocksdorp Richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting De Cocksdorp | 10.001 | 64,7 km/u | 5.528 | 73,3 km/u richting Den Burg | 9.754 | 67,0 km/u | 5.422 | 72,2 km/u Breedte van de rijbaan | 6,0 meter Vrije ruimte tot het | 1,60 meter fietspad Rechte stukken korter | Nee (lange rechtstanden) dan 1.200 m? Stopzicht ten minste 100 | Ja (≥ 100 m) m? Hoe de weg eruitziet | Minder open wegbeeld, met bebouwing, struiken en meer in- en uitritten. Bijzonderheden | Verreweg de drukste weg in dit onderzoek. Gevaarlijke punten | Geen Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief De Postweg is de hoofdroute tussen Den Burg en De Cocksdorp. Wegvak 2 is het zuidelijke deel, tot aan Zuid-Eierland (nummer 2 op de kaart). Het wegbeeld is minder open dan bij de Nieuwlanderweg, met bebouwing, struiken en meer in- en uitritten.

Op enkele in- en uitritten is het zicht beperkt door bebouwing of groen, en het merendeel van de bebouwing ligt aan dezelfde kant als het fietspad. Op de bocht bij de rotonde in het zuiden na is de weg één rechte lijn: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 6,0 meter en blijft daarmee onder het absolute minimum van 6,20 meter; een kleinschalige verbreding is nodig. De vrije ruimte tot het fietspad is met 1,60 meter de kleinste van alle onderzochte wegen op de Redoute na, wat de afscherming van het fietspad hier extra zwaar laat wegen. De rechtstanden zijn langer dan 1.200 meter en het stopzicht is ten minste 100 meter; het alignement op zichzelf past bij 80 km/u; - | drukte en geloofwaardigheid: met bijna 20.000 auto’s per etmaal in juli en bijna 11.000 in november is dit een van de drukst bereden wegen binnen de scope. Juist die drukte drukt de gereden snelheid: in juli ligt de V85 op 65 tot 67 km/u, in november op 72 tot 73 km/u. Bestuurders komen hier voortdurend tegenliggers tegen en houden daardoor uit zichzelf een lagere snelheid aan. Een limiet van 60 km/u sluit op dit wegvak dus redelijk aan bij het feitelijke gedrag; - | wat dit betekent: dit is de weg waar de onderbouwing voor het toestaan van een smallere rijbaan het zwakst is.

Het argument dat een rijbaan van 6,20 meter op Texel verantwoord is, leunt op de geringe kans op een ontmoeting met een tegenligger (§2.6); bij de intensiteit op dit wegvak gaat dat argument niet op. Daar komt bij dat de vele in- en uitritten en de bebouwing aan de fietspadzijde extra conflictpunten opleveren. 80 km/u is hier daarom pas verdedigbaar na verbreding naar 7,00 meter gezien de drukte (in plaats van het absolute minimum van 6,20 meter), afscherming van het fietspad en het saneren of overzichtelijk maken van de in- en uitritten. Tot die tijd is 60 km/u zowel geloofwaardiger als veiliger. Tabel I.3 Afweegkader weg 3: Postweg (noordelijk deel) Weg 3: Postweg (noordelijk deel) van – naar | Zuid Eijerland – De Cocksdorp richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting De Cocksdorp | 7.472 | 67,2 km/u | 4.053 | 71,1 km/u richting Den Burg | 5.748 | 69,2 km/u | 3.001 | 73,4 km/u breedte van de rijbaan | 6,0 meter vrije ruimte tot het | 2,50 meter fietspad rechte stukken korter dan | ja (korte rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | minder open wegbeeld, met bebouwing, struiken en meer in- en uitritten. bijzonderheden | hoge drukte.

gevaarlijke punten | vliegveld & LOMT, afslag Labora Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief Wegvak 3 is het noordelijke deel van de Postweg, tussen Zuid-Eierland en De Cocksdorp (nummer 3 op de kaart). Ook hier staan bebouwing en groen aan beide zijden van de weg, met vrij frequente in- en uitritten. Bij onder meer de kruisingen met de Slufterweg en de Oorsprongweg kan het zicht door bebouwing en groen beperkt zijn. De rechtstanden zijn korter dan op het zuidelijke deel: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 6,0 meter en blijft onder het absolute minimum van 6,20 meter; een kleinschalige verbreding is nodig. De vrije ruimte tot het fietspad is 2,50 meter, ruim onder de richtwaarde en onder het absolute minimum. Het stopzicht haalt de 100 meter, maar de rechtstanden zijn korter dan 1.200 meter (met name door de aanwezigheid van kruispunten). Volgens de richtlijn wijst dat op 60 km/u; - | drukte en geloofwaardigheid: met ruim 13.000 auto’s per etmaal in juli en ruim 7.000 in november is dit ook een druk wegvak. De gereden snelheid ligt op 67 tot 73 km/u: hoger dan de huidige limiet, maar duidelijk onder 80 km/u. Het wegbeeld met bebouwing, groen en erfaansluitingen remt d | e bestuurder al enigszins af; - | wat dit betekent: twee kenmerken pleiten hier tegen een snelle stap naar 80 km/u: de hoge intensiteit en de kortere rechtstanden.

Beide pleiten voor een maximumsnelheid van 60km/u, of een forse verbreding van de rijbaan naar 7,00 meter, omdat 6,20 meter hier (te) smal blijft | . Daarnaast liggen er twee gevaarlijke oversteekpunten, bij het vliegveld en bij de afslag Labora. 80 km/u is op termijn denkbaar, maar pas na verbreding, afscherming van het fietspad en een veilige inrichting van beide oversteken. Tabel I.4 Afweegkader weg 4: Waalderweg / Oosterenderweg Weg 4: Waalderweg / Oosterenderweg van – naar | Den Burg – Oosterend richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 1.401 | 80,2 km/u | 1.019 | 79,7 km/u richting Den Burg | 1.112 | 79,9 km/u | 869 | 80,8 km/u breedte van de rijbaan | 6,20 meter vrije ruimte tot het | 2,20 meter fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | afwisseling van rechte stukken en bochten, met bebossing en open landschap; geen extreem lange rechtstanden. bijzonderheden | rijbaan haalt net de ondergrens (6,20 m); gereden snelheid in beide maanden al rond 80 km/u. gevaarlijke punten | oversteek De Wielewaal De Waalderweg en de Oosterenderweg verbinden Den Burg met Oosterend aan de oostkant van het eiland (nummer 4 op de kaart).

Het is een rustige weg met een afwisseling van rechte stukken en bochten, met bebossing en open landschap. Langs delen van de weg staat relatief veel bos. Er is weinig bebouwing, vooral Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief bij het stuk langs De Waal, waar de maximumsnelheid van 60 km/u blijft gelden; daardoor zijn er ook weinig in- en uitritten: - | toets aan de kenmerken: rijbaan is 6,20 meter en haalt daarmee als enige weg naast de Pontweg het absolute minimum zonder dat verbreding nodig is. De vrije ruimte tot het fietspad is 2,20 meter en blijft daarmee ruim onder de richtwaarde; afscherming is nodig. De rechtstanden zij | n langer dan 1.200 meter en het stopzicht is ten minste 100 meter; het alignement past bij 80 km/u | ; - | drukte en geloofwaardigheid: met ongeveer 2.500 auto’s per etmaal in juli en bijna 1.900 in november is dit een van de rustigste wegen in het onderzoek. De gereden snelheid ligt in beide meetmaanden al rond 80 km/u, met uitschieters tot 80,8 km/u. De huidige limiet van 60 km/u sluit hi | er dus zeer slecht aan op hoe de weg eruitziet en wordt gebruikt; dit is de meest ongeloofwaardige limiet van alle onderzochte wegen; - | wat dit betekent: hier komen alle Texelse argumenten samen: een lage intensiteit, lange rechtstanden, ruim stopzicht en een rijbaan die het absolute minimum al haalt.

De weg is daarmee de duidelijkste kandidaat voor 80 km/u. Wel blijft de afstand tot het fietspad te klein en | vraagt de oversteek De Wielewaal om aanpassing. Ook de overgang naar het 60 km/u | -deel bij De Waal verdient aandacht, zodat die overgang voor de bestuurder herkenbaar is. Tabel I.5 Afweegkader weg 5: Laagwaalderweg Weg 5: Laagwaalderweg van – naar | Den Burg – Oudeschild richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 996 | 76,9 km/u | 897 | 79,4 km/u richting Den Burg | 868 | 76,4 km/u | 733 | 78,7 km/u breedte van de rijbaan | 5,5 meter vrije ruimte tot het | 2,3 m fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | weids, overzichtelijk landschap met lange rechte stukken en daartussen enkele krappe bochten. bijzonderheden | bij de overgang van het deel van de weg buiten scope naar binnen scope, wordt het fietspad vrijliggend. Dat is nu slecht te zien voor zowel automobilisten als fietsers gevaarlijke punten | geen De Laagwaalderweg ligt aan de oostkant van het eiland, richting Oudeschild (nummer 5 op de kaart). De weg voert door weids, overzichtelijk landschap met lange rechte stukken en daartussen enkele krappe bochten.

Bij de overgang van het deel buiten de scope naar het deel binnen de scope wordt het fietspad vrijliggend; die overgang is nu slecht zichtbaar voor zowel automobilisten als fietsers: Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 5,5 meter en blijft daarmee 70 centimeter onder het absolute minimum van 6,20 meter. Dat is een forse afstand: een verbreding over de volle lengte is nodig voordat 80 km/u überhaupt aan de orde kan zijn. De vrije ruimte tot het fietspad is 2,3 meter en blijft ruim onder de richtwaarde. De rechtstanden zijn langer dan 1.200 meter en het stopzicht haalt de 100 meter; het alignement zelf past bij 80 km/u, al vragen de krappe bochten daartussen om aandacht; - | drukte en geloofwaardigheid: met ongeveer 1.900 auto’s per etmaal in juli en ruim 1.600 in november is dit een rustige weg, waarop de kans op een ontmoeting met een tegenligger klein is. De gereden snelheid ligt met 76 tot 79 km/u ver boven de huidige limiet. Ook hier is 60 km/u dus weinig geloofwaardig, maar die hoge snelheid is op een rijbaan van 5,5 meter met krappe bochten in de eerste plaats een risico en geen argument; - | wat dit betekent: de omstandigheden pleiten voor 80 km/u, de breedte pleit er nadrukkelijk tegen.

Omdat wij 6,20 meter als harde ondergrens hanteren, is 80 km/u hier pas verdedigbaar na een verbreding van ten minste 70 centimeter, in combinatie met afscherming van het fietspad en een beter zichtbare overgang naar het vrijliggende fietspad. Zolang die verbreding niet is uitgevoerd, adviseren wij hier geen 80 km/u. Tabel I.6 Afweegkader weg 6: Schilderweg Weg 6: Schilderweg van – naar | Den Burg – Oudeschild richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 965 | 71,1 km/u | 694 | 71,5 km/u richting Den Burg | 1.100 | 69,1 km/u | 776 | 71,3 km/u breedte van de rijbaan | 5,50 meter vrije ruimte tot het | 2,30 meter fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | nee (< 100 m) m? hoe de weg eruitziet | lange rechtstand, daarna een stuk met veel uitritten, bebossing en buurtschappen; plaatselijk bomen dicht op de weg. bijzonderheden | de uitrit van de Texelse Bierbrouwerij is een risicopunt (zie §3.5). gevaarlijke punten | texelse Bierbrouwerij De Schilderweg verbindt Den Burg met Oudeschild (nummer 6 op de kaart).

De weg begint met een lange rechtstand en gaat daarna over in een gedeelte met veel uitritten, bebossing en buurtschappen; plaatselijk staan bomen dicht op de weg: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 5,50 meter en blijft 70 centimeter onder het absolute minimum van 6,20 meter. De vrije ruimte tot het fietspad is 2,30 meter, en plaatselijk staan bomen zo dicht op de rijbaan dat de obstakelvrije ruimte daar nog kleiner is. Doorslaggevend is het stopzicht: dat is korter dan Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief 100 meter en voldoet daarmee niet aan de richtlijn voor 80 km/u. Daarmee vervalt ook het Texelse argument dat tegenliggers en kruisend verkeer hier tijdig zichtbaar zijn; - | drukte en geloofwaardigheid: met ongeveer 2.100 auto’s per etmaal in juli en bijna 1.500 in november is de weg rustig. De gereden snelheid ligt rond 69 tot 72 km/u: hoger dan de limiet, maar het wegbeeld met uitritten en bomen houdt de snelheid duidelijk onder 80 km/u; - | wat dit betekent: twee harde criteria worden niet gehaald: de breedte en het stopzicht. Het beperkte zicht is niet met een verbreding op te lossen, en de uitrit van de Texelse Bierbrouwerij vormt een risicopunt (zie §3.5). Ook met forse maatregelen is 80 km/u hier niet geloofwaardig te maken. 60 km/u blijft de aangewezen limiet.

Tabel I.7 Afweegkader weg 7: Redoute Weg 7: Redoute van – naar | Oudeschild – N501 richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 1.000 | 61,8 km/u | 756 | 62,4 km/u richting Den Burg | 789 | 63,6 km/u | 563 | 62,7 km/u breedte van de rijbaan | 5,30 meter vrije ruimte tot het | 1,60 tot hekwerk fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | nee (< 100 m) m? hoe de weg eruitziet | bochtig richting de N501, met dijken langs de weg; rustig karakter. bijzonderheden | zeer smalle rijbaan. Laagste gereden snelheid van alle wegen, in beide maanden rond 62 tot 63 km/u. gevaarlijke punten | fietsoversteekplaats De Rede, Vogelijkpunt De Schans, Parkeren Ceres. De Redoute ligt in het zuidoosten, tussen Oudeschild en de provinciale weg N501 (nummer 7 op de kaart). Het is een smalle, rustige en bochtige weg langs een dijk. De obstakelvrije ruimte is hier niet gemeten tot het fietspad, omdat dat grotendeels onder aan de dijk ligt en de rijbaan een niveau hoger, maar tot het hekwerk langs de weg, dat zeer dicht op de rijbaan staat: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is met 5,30 meter de smalste van alle onderzochte wegen en blijft bijna een meter onder het absolute minimum van 6,20 meter.

Door de ligging op een dijk is verbreden bovendien praktisch nauwelijks mogelijk. De vrije ruimte tot het hekwerk bedraagt 1,60 meter, verreweg de krapste situatie in het onderzoek. Het stopzicht is korter dan 100 meter en de weg is bochtig richting de N501; het alignement past niet bij 80 km/u; - | drukte en geloofwaardigheid: met ongeveer 1.800 auto’s per etmaal in juli en ruim 1.300 in november is de weg rustig. De gereden snelheid is met 62 tot 63 km/u de laagste van alle onderzochte wegen. Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief Bestuurders rijden hier uit zichzelf al rustig: de huidige limiet van 60 km/u is hier juist wél geloofwaardig en sluit nauw aan bij het wegbeeld; - | wat dit betekent: dit is de enige weg waar het wegbeeld en het gedrag van bestuurders al volledig overeenkomen met de geldende limiet. Verhogen naar 80 km/u zou hier het omgekeerde effect hebben van wat wij nastreven: een limiet die niet bij de weg past. Met daarbij drie gevaarlijke oversteekpunten is 80 km/u geen optie. 60 km/u blijft. Tabel I.8 Afweegkader weg 8: Hoornderweg Weg 8: Hoornderweg van – naar | Den Burg – Den Hoorn richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov.

richting Oosterend | 649 | 69,1 km/u | 349 | 71,4 km/u richting Den Burg | 659 | 69,6 km/u | 334 | 71,7 km/u breedte van de rijbaan | 5,1 meter vrije ruimte tot het | 2,80 meter fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | krappe bochten met in- en uitritten, daarna open landschap met een lange rechtstand. bijzonderheden | vrij smalle weg; rustig (samen ca. 1.300 auto’s per etmaal in juli). gevaarlijke punten | novalishoeve De Hoornderweg verbindt Den Burg met Den Hoorn in het zuiden (nummer 8 op de kaart). De weg begint met krappe bochten met in- en uitritten en gaat daarna over in open landschap met een lange rechtstand: - | toets aan de kenmerken. de rijbaan is 5,1 meter en blijft daarmee ruim een meter onder het absolute minimum van 6,20 meter. Van alle onderzochte wegen staat deze samen met de Westerweg het verst van de norm af. De vrije ruimte tot het fietspad is met 2,80 meter relatief ruim voor Texelse begrippen, maar nog altijd onder de 4,50 meter die bij reconstructie geldt. Het stopzicht haalt de 100 meter en de rechtstanden zijn lang, maar de krappe bochten aan het begin van de weg passen niet bij 80 km/u; - | drukte en geloofwaardigheid: met ongeveer 1.300 auto’s per etmaal in juli en minder dan 700 in november is dit de rustigste weg in het onderzoek.

De gereden snelheid ligt rond 69 tot 72 km/u. De rust op de weg verklaart die snelheid, maar compenseert de smalle rijbaan niet: bij een ontmoeting is er op 5,1 meter simpelweg te weinig ruimte; - | wat dit betekent: de rust op deze weg is precies het soort argument waarmee wij elders een rijbaan van 6,20 meter verantwoorden. Dat argument heeft echter een bodem, en die ligt bij 6,20 meter. Een verbreding van ruim een meter is hier niet in verhouding tot het gebruik van de weg, en de krappe bochten en in- en uitritten, waaronder die bij de Novalishoeve, blijven daarna bestaan. 80 km/u is hier geen optie. Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief Tabel I.9 Afweegkader weg 9: Westerweg Weg 9: Westerweg van – naar | Den Burg – Den Hoorn richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 1.868 | 69,8 km/u | 907 | 73,1 km/u richting Den Burg | 1.559 | 71,9 km/u | 823 | 72,3 km/u breedte van de rijbaan | 5,1 meter vrije ruimte tot het | 3,2 meter fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | open landschap met lange rechte stukken, maar ook bochtige delen met bebossing en in- en uitritten. bijzonderheden | vrij smalle weg; drukker dan de Hoornderweg.

gevaarlijke punten | geen De Westerweg is de tweede verbinding tussen Den Burg en Den Hoorn en ligt westelijker (nummer 9 op de kaart). De weg voert door overzichtelijk open landschap met lange rechte stukken, maar heeft ook bochtige delen met bebossing en in- en uitritten: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 5,1 meter en blijft daarmee ruim een meter onder het absolute minimum van 6,20 meter. De vrije ruimte tot het fietspad is met 3,2 meter de op één na ruimste van alle onderzochte wegen, maar blijft onder de 4,50 meter die bij reconstructie geldt. Het stopzicht haalt de 100 meter en de rechtstanden zijn lang, maar de bochtige delen met in- en uitritten breken dat beeld; - | drukte en geloofwaardigheid: met ruim 3.400 auto’s per etmaal in juli en ruim 1.700 in november is de weg drukker dan de Hoornderweg. De gereden snelheid ligt rond 70 tot 73 km/u, ruim boven de huidige limiet maar duidelijk onder 80 km/u; - | wat dit betekent: ook hier is de rijbaanbreedte doorslaggevend: 5,1 meter ligt te ver onder de ondergrens om met aanvullende argumenten te overbruggen, en de weg is bovendien drukker dan de Hoornderweg, waardoor het lage-intensiteitsargument minder gewicht heeft. In combinatie met de bochtige delen en de in- en uitritten blijft 60 km/u hier het uitgangspunt.

Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief Tabel I.10 Afweegkader weg 10: Pontweg Weg 10: Pontweg van – naar | Den Burg – De Koog richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 6.366 | 76,3 km/u | 3.663 | 78,9 km/u richting Den Burg | 5.492 | 75,7 km/u | 3.433 | 77,8 km/u breedte van de rijbaan | 7,0 meter vrije ruimte tot het | 3,30 meter fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | ja (≥ 100 m) m? hoe de weg eruitziet | rechte stukken met ruime bochten, brede rijbaan, relatief grote afstand tot het fietspad, half open omgeving afgewisseld met bebossing; al ingericht als GOW80. bijzonderheden | de oversteek- en kruispunten aan de Pontweg staan op de nominatie om veiliger gemaakt te worden (breder middeneiland voor fietsers). gevaarlijke punten | zwembad en diverse parken De Pontweg is de hoofdverbinding tussen Den Burg en De Koog, aan de westkant van het eiland (nummer 10 op de kaart). De weg bestaat uit rechte stukken met ruime bochten, heeft een brede rijbaan en een relatief grote afstand tot het fietspad, en voert door een halfopen omgeving afgewisseld met bebossing.

Als enige weg in het onderzoek is de Pontweg al ingericht en gemarkeerd als gebiedsontsluitingsweg met 80 km/u: - | toets aan de kenmerken: De rijbaan is 7,0 meter en daarmee de breedste van de elf. Dat is ruim boven de ondergrens van 6,20 meter dn gelijk aan de 7,00 meter uit de ERBI, maar blijft onder de standaardmaat van 7,50 meter uit het Handboek wegontwerp 2025. Die weg is recent gereconstrueerd en voldeed daarbij aan het toen geldende Handboek wegontwerp 2013, waarin 7,00 meter de maat was. De vrije ruimte tot het fietspad is met 3,30 meter de ruimste in het onderzoek, maar blijft onder de 4,50 meter die bij reconstructie geldt; afscherming blijft dus ook hier nodig. De rechtstanden zijn langer dan 1.200 meter en het stopzicht haalt de 100 meter; het alignement past bij 80 km/u; - | drukte en geloofwaardigheid: met bijna 11.900 auto’s per etmaal in juli en ruim 7.000 in november is dit na de Postweg de drukste weg. Anders dan op de Postweg is de rijbaan hier echter breed genoeg om die drukte te dragen. De gereden snelheid ligt met 76 tot 79 km/u dicht bij de geldende limiet van 80 km/u. Limiet, wegbeeld en gedrag komen hier overeen; een verlaging naar 60 km/u zou hier ongeloofwaardig zijn en slecht worden nageleefd; - | wat dit betekent: dit is de enige weg waar 80 km/u niet hoeft te worden onderbouwd als afwijking van de rijbaanbreedte.

Het enige wezenlijke tekort is de afstand tot het fietspad. Daarnaast staan de oversteek- en kruispunten op de nominatie om veiliger te worden gemaakt met een breder middeneiland voor fietsers; de kruising Schumakersweg met de Pontweg, in de buurt van het zwembad en meerdere parken, is daarbij het belangrijkste punt. Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief Tabel I.11 Afweegkader weg 11: Ruigendijk Weg 11: Ruigendijk van – naar | Postweg – De Koog richting | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid | Auto’s per etmaal, | Gereden snelheid juli | (V85) juli | nov. | (V85) nov. richting Oosterend | 3.074 | 71,3 km/u | 1.614 | 74,2 km/u richting Den Burg | 2.498 | 70,1 km/u | 1.408 | 73,7 km/u breedte van de rijbaan | 6,1 meter vrije ruimte tot het | 2,1 meter fietspad rechte stukken korter dan | nee (lange rechtstanden) 1.200 m? stopzicht ten minste 100 | nee (< 100 m) m? hoe de weg eruitziet | Halfopen landschap: lange rechtstanden, maar ook enkele (flauwe) bochten. Een deel van de weg doorkruist een bosje en er zijn relatief veel in- en uitritten. bijzonderheden | Relatief druk, vooral in juli. Dat duidt op veel toerstisch verkeer. gevaarlijke punten | Geen De Ruigendijk verbindt de Postweg met De Koog (nummer 11 op de kaart).

De weg voert door halfopen landschap met lange rechtstanden en enkele flauwe bochten; een deel doorkruist een bosje en er zijn relatief veel in- en uitritten en afslagen naar het strand: - | toets aan de kenmerken: de rijbaan is 6,1 meter en blijft daarmee 10 centimeter onder het absolute minimum van 6,20 meter; een zeer kleine verbreding volstaat om die ondergrens te halen. De vrije ruimte tot het fietspad is 2,1 meter en blijft ruim onder de richtwaarde. Het stopzicht is korter dan 100 meter en voldoet daarmee niet aan de richtlijn voor 80 km/u, terwijl de rechtstanden juist wel lang zijn. Dat is een ongelukkige combinatie: lange rechtstanden nodigen uit tot hard rijden, terwijl het beperkte zicht daar niet bij past; - | drukte en geloofwaardigheid: met bijna 5.600 auto’s per etmaal in juli en ruim 3.000 in november is de weg matig druk. Het grote verschil tussen juli en november duidt erop dat de weg vooral door toeristen wordt gebruikt, die de weg en de fietsdrukte niet kennen. De gereden snelheid ligt rond 70 tot 74 km/u, ruim boven de huidige limiet; - | wat dit betekent: de breedte is hier niet het probleem: 10 centimeter verbreding is beperkt. Het stopzicht is dat wel, en dat is een van de twee pijlers onder onze onderbouwing voor een smallere rijbaan op Texel.

80 km/u is daarom pas aan de orde na verbreding, afscherming van het fietspad én het verbeteren van het stopzicht, bijvoorbeeld door het terugsnoeien van begroeiing. Het overwegend toeristische gebruik vraagt daarnaast om extra aandacht voor de herkenbaarheid van de oversteken en afslagen. Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage I | Definitief II BIJLAGE: MAATREGELEN EN KOSTEN PER WEGVAK Deze bijlage geeft per weg de maatregelen, de afwijkingen van de CROW- en ERBI-richtlijnen en de ingeschatte kosten. De vier rode wegen zijn niet opgenomen: daar blijft 60 km/u gehandhaafd en worden geen maatregelen voorgesteld. De kosten zijn per maatregel uitgesplitst: afscherming van het fietspad (inclusief belijning), verbreding van de rijbaan en de aanpak van de gevaarlijke punten. Tabel II.1 Weg 1 - Nieuwlanderweg Weg 1 – Nieuwlanderweg oordeel | 80 km/u – met maatregelen lengte van de weg | circa 4.500 meter rijbaan verbreden naar 6,20 meter | ja – van 6,0 meter naar 6,20 meter (+0,20 meter), over ± 4.430 meter. maatregelen om naar 80 te gaan | fietspad afschermen (compensatie voor de smalle rijbaan); belijning naar GOW80 (kantstrepen + middenstreep); kruispunt Kogerweg–Burgerdijk veilig inrichten met lokaal 60 km/u en maatregelen bij de fietsoversteken. afwijking van CROW/ERBI | ERBI: rijbaan 6,0 m (< 6,20 meter), aanvaardbaar mits het fietspad wordt afgeschermd.

CROW: vrije ruimte < 6,0 meter. aantal gevaarlijke punten | 2 kosten afscherming fietspad | € 1.350.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting; lager doordat de afscherming samen met de verbreding wordt uitgevoerd) kosten verbreding naar 6,20 meter | € 1.890.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten aanpak gevaarlijke punten | € 150.000,-- per locatie (twee locaties, samen € 300.000,--; investeringskosten exclusief omzetbelasting De Nieuwlanderweg vraagt dezelfde combinatie van maatregelen als de Postweg noord, afscherming, verbreding van 6,0 naar 6,20 meter en de aanpak van twee gevaarlijke punten, maar is met circa 4,5 kilometer ongeveer 500 meter korter. Daardoor liggen de koste | n onder die van de Postweg noord. Omdat de afscherming en de verbreding in één uitvoering worden gecombineerd, valt de afscherming goedkoper uit (€ 1.350.000,--), en omdat de weg voor de verbreding toch al wordt opengebroken, kunnen de twee oversteken worden meegenomen voor circa € 150.000,-- per locatie (samen € 300.000,--). Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage II | Definitief Tabel II.2 Weg 2 - Postweg (zuid) Weg 2 – Postweg (zuid) oordeel | 60 km/u – op termijn 80 lengte van de weg | circa 1.500 meter rijbaan verbreden naar 7,00 mter | ja – van 6,0 meter naar 7,00 meter (+1,00 meter), over ± 1.500 meter.

Ruimer dan de ondergrens, vanwege de zeer hoge intensiteit maatregelen om naar 80 te gaan | pas op termijn naar 80 en alleen met forse maatregelen: rijbaan verbreden naar 7,00 meter, fietspad afschermen en belijning naar GOW80. Eerst drukte en doorstroming per deeltraject beoordelen afwijking van CROW/ERBI | ERBI: rijbaan 6,0 meter (< 6,20 meter). CROW: vrije ruimte 1,60 meter (<< 6,0 meter); zeer hoge intensiteit aantal gevaarlijke punten | geen kosten afscherming fietspad | € 562.500,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten verbreding naar 7,00 meter | € 937.500,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting kosten aanpak gevaarlijke punten | niet van toepassing (geen gevaarlijke punten) De Postweg (zuid) is met circa 1,5 kilometer het kortste wegvak en daarmee ook het goedkoopste. Hier zijn zowel afscherming als verbreding nodig: de rijbaan gaat van 6,0 naar 7,00 meter, ruimer dan de ondergrens omdat dit het drukste wegvak van het eiland is. De kosten voor de verbreding zijn ingeschat op basis van die 7,00 meter. Omdat beide werkzaamheden over hetzelfde traject lopen, kunnen ze in één uitvoering worden gecombineerd. Gevaarlijke punten zijn op dit wegvak niet aangetroffen, waardoor die kost | enpost vervalt.

Tabel II.3 Weg 3 - Postweg (noord) Weg 3 – Postweg (noord) oordeel | 60 km/u – op termijn 80 lengte van de weg | circa 5.000 m rijbaan verbreden naar 7,00 meter | Ja – van 6,0 meter naar 7,00 meter (+1,00 meter), over ± 5.000 meter. Ruimer dan de ondergrens, vanwege de hoge intensiteit maatregelen om naar 80 te gaan | Pas op termijn naar 80 en alleen met forse maatregelen: rijbaan verbreden naar 7,00 meter, fietspad afschermen en belijning naar GOW80. Per deeltraject beoordelen afwijking van CROW/ERBI | ERBI: rijbaan 6,0 meter (< 6,20 meter). CROW: vrije ruimte 2,50 meter (< 6,0 meter); hoge intensiteit en korte rechtstanden aantal gevaarlijke punten | 2 kosten afscherming fietspad | € 1.500.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten verbreding naar 7,00 meter | € 2.500.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten aanpak gevaarlijke punten | € 300.000,-- (twee locaties; investeringskosten exclusief omzetbelasting) De Postweg (noord) is met circa 5 kilometer het duurste wegvak in dit overzicht. Zowel de afscherming als de verbreding, hier naar 7,00 meter vanwege de drukte, loopt over de volledige lengte. De kosten voor de verbreding zijn ingeschat op basis van die 7, | 00 meter, wat dit wegvak samen met de lengte tot de duurste post maakt. Verder geldt dat de weg langer is dan de vergelijkbare Nieuwlanderweg.

Omdat de weg voor de verbreding toch al wordt opengebroken, kunnen de twee gevaarlijke punten in dezelfde uitvoer | ing worden meegenomen voor circa € 150.000,-- per locatie, aanmerkelijk goedkoper dan op een weg waar geen verbreding plaatsvindt en de oversteek een aparte reconstructie vergt (zoals bij de Waalderweg). Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage II | Definitief Tabel II.4 Weg 4 - Waalderweg / Oosterenderweg Weg 4 – Waalderweg / Oosterenderweg oordeel | 80 km/u – met maatregelen lengte van de weg | circa 7.000 meter rijbaan verbreden naar 6,20 m | eter | niet nodig – de rijbaan haalt al 6,20 meter maatregelen om naar 80 te gaan | fietspad afschermen of een bredere berm; belijning naar GOW80 (kantstrepen + middenstreep). De rijbaan haalt de ondergrens, dus verbreden is niet nodig afwijking van CROW/ERBI | CROW: vrije ruimte tot fietspad < 6,0 m | eter (exacte afstand nog te meten). Rijbaan 6,20 metervoldoet aan ERBI aantal gevaarlijke punten | 1 kosten afscherming fietspad | € 3.500.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten verbreding naar 6,20 meter | niet van toepassing (geen verbreding) kosten aanpak gevaarlijke punten | € 187.500,-- (één locatie; investeringskosten exclusief omzetbelasting) De Waalderweg/Oosterenderweg is met circa 7 kilometer het langste wegvak, wat de omvang van de afschermingskosten verklaart.

Verbreden is niet nodig: de rijbaan haalt met 6,20 meter precies de ERBI | - ondergrens. Wel resteert één gevaarlijk punt (de oversteek De Wielewaal). Daarnaast vraagt de overgang naar het 60 km/u-deel bij de bebouwde kom van De Waal om extra attentiemaatregelen; die zijn in deze kosteninschatting nog niet afzonderlijk opgenomen. Tabel II.5 Weg 5 - Laagwaalderweg Weg 5 – Laagwaalderweg oordeel | 60 km/u – op termijn 80 lengte van de weg | circa 2.000 meter rijbaan verbreden naar 6,20 meter | ja – van 5,5 meter naar 6,20 meter (+0,70 meter), over de lengte van de weg (circa 2.000 meter) maatregelen om naar 80 te gaan | pas op termijn naar 80 en alleen met forse maatregelen: rijbaan verbreden van 5,5 meter naar 6,20 meter, fietspad afschermen, belijning naar GOW80 en attentiemaatregelen bij de krappe bochten afwijking van CROW/ERBI | ERBI: rijbaan 5,5 m (ruim < 6,20 m). CROW: vrije ruimte nog te meten (< 6,0 m) aantal gevaarlijke punten | 1 kosten afscherming fietspad | € 750.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten verbreding naar 6,20 meter | € 1.100.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten aanpak gevaarlijke punten | € 187.500,-- (één locatie; investeringskosten exclusief omzetbelasting) De Laagwaalderweg is de smalste van de oranje wegen.

De verbreding van 5,50 naar 6,20 meter is hier het grootst (70 centimeter) en daarmee de zwaarste kostenpost, ondanks de beperkte lengte van het wegvak. Daar komt de aanpak van één gevaarlijk punt bij, waarbij bijzondere aandacht nodig is voor de overgang naar het wegdeel buiten de scope, dat geen vrijliggend fietspad heeft. Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage II | Definitief Tabel II.6 Weg 10 – Pontweg Weg 10 – Pontweg oordeel | 80 km/u – handhaven lengte van de weg | circa 4.700 meter rijbaan verbreden naar 6,20 m | eter | niet nodig – de rijbaan is al 7,0 meter maatregelen om naar 80 te gaan | afscherming van het fietspad blijft aanbevolen, omdat het fietspad ook hier dicht op de weg ligt. Verbreden en nieuwe belijning zijn niet nodig: de rijbaan is al 7,0 m en de weg is al als GOW80 gemarkeerd. Aandacht voor de oversteekpunten (zwembad, parken) afwijking van CROW/ERBI | CROW: vrije ruimte tot fietspad 3,30 m | eter (< 6,0 meter). Rijbaan 7,0 meter voldoet ruim aan ERBI aantal gevaarlijke punten | 1 kosten afscherming fietspad | € 1.762.500,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten verbreding naar 6,20 meter | niet van toepassing (geen verbreding) kosten aanpak gevaarlijke punten | € 187.500,-- (één locatie; investeringskosten exclusief omzetbelasting) De Pontweg is de enige weg die nu al als GOW80 is ingericht.

De kosten blijven daardoor beperkt tot de afscherming van het fietspad: verbreden is niet nodig (de rijbaan is al 7,0 meter, ruim boven de ERBI | - ondergrens) en ook nieuwe belijning is niet aan de orde, omdat de weg al de juiste markering heeft. In de afschermingskosten voor deze weg zit dan ook uitsluitend de houten geleiderail. Wel vraagt één oversteekpunt om aanpassing. Tabel II.7 Weg 11 - Ruigendijk Weg 11 – Ruigendijk oordeel | 60 km/u – op termijn 80 lengte van de weg | circa 2.000 meter rijbaan verbreden naar 6,20 meter | Ja – van 6,1 meter naar 6,20 meter (+0,10 meter), over de lengte van de weg (circa 2.000 meter) maatregelen om naar 80 te gaan | pas op termijn naar 80 en alleen met forse maatregelen: rijbaan verbreden van 6,1 meter naar 6,20 meter, fietspad afschermen, belijning naar GOW80 en het stopzicht verbeteren (zicht vrijmaken/snoeien) afwijking van CROW/ERBI | ERBI: rijbaan 6,1 meter (< 6,20 meter).

CROW: vrije ruimte 2,1 meter (< 6,0 meter); stopzicht < 100 meter aantal gevaarlijke punten | geen kosten afscherming fietspad | € 750.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten verbreding naar 6,20 meter | € 1.050.000,-- (investeringskosten exclusief omzetbelasting) kosten aanpak gevaarlijke punten | niet van toepassing (geen gevaarlijke punten) De Ruigendijk vraagt met 10 centimeter de kleinste verbreding (van 6,10 naar 6,20 meter), maar ook een kleine verbreding betekent dat de rijbaan over de volledige lengte opnieuw moet worden opgebouwd; de kosten zijn daarom niet navenant lager. Gevaarlijke | punten zijn hier niet aangetroffen. Naast de maatregelen in deze tabel is op deze weg het verbeteren van het stopzicht nodig, bijvoorbeeld door zicht vrij te maken of te snoeien; die kosten zijn hier nog niet ingeschat. Witteveen+Bos | 152353/26-013.996 | Bijlage II | Definitief III BIJLAGE: GEBRUIKTE BRONNEN Hieronder staan de richtlijnen, onderzoeken, wettelijke kaders en eigen metingen waarop dit advies berust. Landelijke richtlijnen en kaders - | CROW (2025). Handboek wegontwerp buiten de bebouwde kom. CROW, Ede. Deze editie vervangt het Handboek wegontwerp 2013 (CROW-publicaties 328 tot en met 331). - | CROW (2025). Afweegkader gebiedsontsluitingsweg 80 km/h en 60 km/h. Publicatie G021. CROW, Ede. - | CROW (2012).

Basiskenmerken wegontwerp: categorisering en inrichting van wegen. Publicatie 315. CROW, Ede. - | CROW (2004). Richtlijn Essentiële Herkenbaarheidskenmerken van weginfrastructuur. Publicatie 203. CROW, Ede. - | CROW (2004). Handboek veilige inrichting van bermen: niet-autosnelwegen buiten de bebouwde kom. Publicatie 202. CROW, Ede. - | Provincie Noord-Holland (2025). ERBI, Eisen en Richtlijnen Bouw- en Infraprojecten, deel Wegen en weggebonden objecten, versie 3.2.1, 1 december 2025. Wetenschappelijk onderzoek - | SWOV (2022). Veilige Snelheden, Geloofwaardige Snelheidslimieten (VSGS). Hoe valide is de GS-bepaling met de VSGS-methode? R-2022-5. SWOV, Den Haag. - | SWOV (2021). Snelheid en snelheidsmanagement. SWOV-factsheet, juli 2021. SWOV, Den Haag. Wet- en regelgeving - | Wegenverkeerswet 1994, in het bijzonder de artikelen 2, 15 en 18. - | Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990). - | Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW, 1990), met de Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens. - | Algemene wet bestuursrecht (1992), in het bijzonder de artikelen 3:2, 3:4 en 3:46. - | Burgerlijk Wetboek (1992), artikel 6:174 (aansprakelijkheid van de wegbeheerder). Gemeentelijke stukken en eigen onderzoek - | Gemeente Texel (2025). Ontwerp-Mobiliteitsprogramma Texel 2035. - | Gemeente Texel (2025).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://texel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dfaf4e59-f915-4792-a303-8ccbad754da7?agendaItemId=5d614151-6a03-4744-8efc-f4dea0f8f6fa