c. Bijlage 0 - IHP Terschelling DEF
Tekst van het document
4.3
Beoordeling
De inventarisatie van de bestaande situatie heeft geresulteerd in een totaalscore zoals weergegeven in onderstaand overzicht.
Afbeelding 4 – Overzicht kwalitatieve beoordeling schoolgebouwen
De beoordeling van de schoolgebouwen dient mede om een prioritering te kunnen maken. In de stuurgroep hebben we daarom besloten geen aanvullende rapportages te laten maken, maar in plaats daarvan quickscans ten behoeve van (eventuele) verduurzaming op te laten stellen. Deze rapporten geven inzicht in de huidige energie labels van de gebouwen en de benodigde maatregelen om tot diverse verduurzamingsscenario’s te komen. De rapportages zijn toegevoegd in bijlage 3. De energie labels zijn:
IHP 2023-2040
Pagina 27 van 61
–
PO West-Terschelling
energie label A++
–
PO Midsland
energie label B
–
VO Midsland
energie label E
–
PO Hoorn
energie label D
IHP 2023-2040
Pagina 28 van 61
5.
Huidige en toekomstige huisvestingsvraag
Beschrijving van visie en uitgangspunten die ten grondslag liggen aan het bepalen van de ruimtebehoefte voor de huidige en toekomstige vraag naar huisvesting.
5.1
Algemeen
5.1.1
Overzicht betrokkenen
Het onderwijsvastgoed is in basis bedoeld voor het primair- en voortgezet onderwijs. Op het eiland wordt het primair onderwijs (PO) aangeboden door een tweetal schoolbesturen: Openbaar Onderwijs Terschelling (OOT) en Christelijke Vereniging voor Primair Onderwijs op Terschelling (CVPOT). Het voortgezet onderwijs (VO) valt onder het bestuur van OOT. In onderstaande afbeelding is een overzicht van alle scholen opgenomen. Daarnaast zijn er een aantal aan het onderwijs gerelateerde functies en partijen die hun onderdak hebben in één van de gebouwen welke tot de scope van het IHP gerekend worden. In de hierna volgende paragrafen wordt dit verder toegelicht.
Afbeelding 5 – Overzicht scholen primair- en voortgezet onderwijs en overige gebouwen:
1
OBS Prinses Margrietschool
2
CBS Vossersschool
3
OBS ’t Hunnighouwersgat
4
OBS ’t Jok
5
CBS ’t Jok
6
‘t Schylger Jouw (VO)
a
Gymzaal West-Terschelling
b
Gymzaal Midsland
IHP 2023-2040
Pagina 29 van 61
c
Gymzaal Hoorn
d
MFC De Driemaster (incl. bibliotheek)
e
Dorpshuis De Stoek
5.1.2
Ontwikkeling leerlingaantallen
In de afgelopen 10 jaar daalden de leerlingaantallen in het PO van circa 400 naar circa 320 leerlingen. De leerlingenaantallen in het VO daalden van circa 175 naar circa 120 leerlingen. De normatieve ruimtebehoefte voor onderwijshuisvesting wordt bepaald aan de hand van door (in opdracht van) de gemeente opgestelde leerling prognoses. De prognose is opgenomen in bijlage 4. In onderstaande afbeelding wordt de geprognotiseerde ontwikkeling van de leerlingenaantallen in het PO en VO visueel weergegeven.
Afbeelding 6 - Samenvatting ontwikkeling leerlingaantallen PO en VO (visualisatie data PVG door abcnova)
5.1.3
Uitgangspunten locaties en scholen
Een school is meer dan een plek waar lesgegeven wordt. Voor de leefbaarheid van de dorpen en vanwege thuis nabij onderwijs vinden partijen het belangrijk om scholen in de huidige drie kernen te behouden. Vertrekpunt voor het IHP zijn de bestaande locaties van de scholen. Eventuele verplaatsing van onderwijs of overige functies worden in dit IHP beschouwd en benoemd als koppelkansen.
De leerlingenaantallen geven aanleiding om met elkaar het gesprek te voeren over een toekomstbestendig onderwijslandschap. Er is daarom in het kader van het IHP een sessie met beide schoolbesturen georganiseerd. Schoolbesturen en gemeente hebben de intentie om vaker met elkaar in gesprek te gaan, maar inhoudelijke ontwikkeling van onderwijs en samenwerking zien de schoolbesturen graag los van de ontwikkeling van het IHP.
Onderwijshuisvesting is onlosmakelijk verbonden met de ontwikkeling van onderwijs. Het IHP kan op een geheel pragmatische wijze worden ingevuld, waarbij wordt gekoerst op de bestaande situatie, maar het IHP biedt ook het momentum en daarmee de mogelijkheid om in gezamenlijkheid naar de toekomst van het onderwijs op Terschelling te kijken. Juist hierbij is het van belang
IHP 2023-2040
Pagina 30 van 61
samen op te trekken in het vormgeven van inhoud en vorm. Inclusiviteit, zorg en opvang zijn functies die vaak vanzelfsprekend worden meegenomen, maar niet altijd vertaald zijn naar huisvesting.
Partijen spreken af in te zetten op een beleidsrijk IHP met twee scenario’s: 3* of 5 PO scholen en 1 VO school gericht op samenwerking. Dit is een model waarbij de onderwijsbesturen en gemeente samen optrekken om inhoud te geven aan verdergaande samenwerking. Het behelst een groeimodel waarbij in de beleidsperiode van het IHP stappen worden gemaakt in de samenwerking en daarmee de vormgeving van huisvesting. Samenwerking kan op een praktische wijze worden vormgegeven op basis van de meest voor de hand liggende mogelijkheden. Hierbij worden kansen verkend en benoemd. Halverwege de beleidsperiode, bijvoorbeeld na 2 jaar, kan gezamenlijk het toekomstbestendige onderwijs worden gedefinieerd en vastgelegd. In dit scenario blijven de onderwijsbesturen voortbestaan in de huidige vorm. Belangrijk bij dit scenario is er gezamenlijk een concreet uitwerkingsplan wordt opgesteld. Het is van belang als kader voor het eerste huisvestingsproject hier duidelijkheid op te hebben.
5 PO + 1 VO VO
West-Terschelling
Hoorn
Midsland
3 PO* + 1 VO VO
West-Terschelling
Midsland
Hoorn
Afbeelding 7 – Visualisatie scenario’s
* Dit scenario representeert een situatie waarin schoolbesturen besluiten tot het vormen van samenwerkingsscholen per dorpskern, óf omdat twee van de scholen vanwege te lage leerlingenaantallen op termijn mogelijk sluiten. 5.1.4
Visie toekomstbestendig onderwijs
Schoolbesturen hebben met elkaar verkend hoe het onderwijs in 2040 er uit zou kunnen zien. Men ziet de volgende ontwikkelingen: –
Het onderwijs wordt belangrijker, voor alle leeftijden (van voorschool tot en met MBO);
–
Het onderwijs is praktischer gericht en ingericht, thematisch, je leert zowel binnen als buiten, met andere vakken, materialen en in andere gebouwen;
IHP 2023-2040
Pagina 31 van 61
–
Onderwijs en zorg gaan samen op, meer geïntegreerd, partners in de school onderbrengen zodat onder schooltijd activiteiten ondernomen kunnen worden, laagdrempelig en vertrouwd (voorbeeld: huidige bibliotheek en aanwezigheid SJT, functies kunnen ook het onderwijs versterken c.q. ontlasten);
–
Het onderwijs vraagt van gebouwen meer flexibiliteit, ruimtes om in kleine groepjes uiteen te kunnen gaan, daarnaast ook prikkel arme ruimtes, we moeten creatief met ruimte omgaan;
–
Sport en spel worden belangrijker voor educatieve doeleinden;
–
Optie genoemd door het openbaar onderwijs is om de middenschool nader te onderzoeken, betreft onderwijs voor 10-14 jarigen waarbij sprake is van uitgestelde schoolkeuze (kan onderdeel zijn van één van de PO scholen of VO school) dit kan als kans gezien worden door leerlingen die daar behoefte aan hebben;
–
We kennen nu openbaar en christelijk onderwijs, mede vormgegeven vanuit een duidelijke onderwijskundige visie. Of
–
dit in de toekomst zo zal blijven is niet een vaststaand gegeven, keuzevrijheid voor ouders vinden we wel belangrijk;
–
We willen onderwijs blijven aanbieden in 3 kernen, vanwege nabijheid en de leefbaarheid van de kernen;
–
We moeten ons beseffen dat het inclusief onderwijs zoals we het op het eiland vorm geven heel bijzonder is;
–
Inclusief onderwijs biedt meerwaarde voor alle kinderen, ook moeten de grenzen in het huidige aanbod besproken worden, wat kan er wel en niet op Terschelling;
–
We zijn als eilanders bescheiden, maar moeten lef hebben om meer aandacht voor onderwijs op te eisen.
5.1.5
Uitgangspunten ruimtebehoefte
Algemeen Ter onderbouwing van de ruimtebehoefte in algemene zin is de VNG modelverordening Onderwijshuisvesting relevant. Deze gaat uit gaat uit van ruimtenormen voor ofwel basis- óf speciaal basis onderwijs, óf speciaal (voortgezet) onderwijs. De ruimtenormen in de verordening Onderwijshuisvesting van de gemeente Terschelling zijn een afgeleide van de VNG modelverordening echter is deze niet toegespitst op het inclusief onderwijs zoals partijen dit op Terschelling aanbieden. Landelijk is er ook een streven om te komen tot meer ‘inclusieve schoolgebouwen’ (voortkomend uit de wet Passend Onderwijs), maar hiervoor zijn nog geen rekenregels vastgesteld. In een werksessie hebben vertegenwoordigers van de scholen input geleverd ten aanzien van de invulling van inclusief onderwijs. De input die komt overeen met de aanvullende kwaliteitscriteria zoals geformuleerd in de bijlage F1 van het Kwaliteitskader Huisvesting (een document wat tot stand is gekomen op verzoek van PO-Raad, VO-raad en VNG en met inbreng van huisvestingsprofessionals uit het onderwijs en van gemeenten – als bijlage 5 toegevoegd aan het IHP).
Leerling prognose Uitganspunt voor de toekomstige ruimtebehoefte is het verwacht aantal leerlingen. De prognose geeft een meerjarige doorkijk in de ontwikkeling van het leerlingenaantal per school. De verordening voorzieningen huisvesting onderwijs schrijft voor dat voor permanente huisvesting er sprake moet zijn van een structurele behoefte gezien over 15 jaar. Om te komen tot een uitgangspunt voor dit IHP is hiervoor niet het laagste aantal leerlingen over de komende 15 jaar genomen maar is er uitgegaan van een gemiddelde over deze 15 jaar waarbij de twee piek- en de twee dal jaren zijn uitgezonderd.
IHP 2023-2040
Pagina 32 van 61
Actualisatie van leerling prognose Het IHP is opgesteld op basis van de meest recente leerling prognoses met als doel een zo realistisch mogelijk vertrekpunt te bieden. Prognoses zijn aan verandering onderhevig. Schoolbesturen dienen een huisvestingsaanvraag in voorafgaand aan de start van een project. Een actuele prognose prevaleert boven de in dit IHP gebruikte prognose te bepaling van de ruimtebehoefte. De gemeente zal op basis van de aanvraag een beschikking afgeven die leidend is voor de ontwikkeling van het project.
Inclusief Onderwijs Op Terschelling wordt uitgegaan van inclusief onderwijs en is er plek voor alle kinderen op de reguliere scholen. Leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte worden zoveel als mogelijk ondersteund bij het onderwijs en hun ontwikkeling. Kinderen met een ontheffing volgen vaak nog een vorm van dagbesteding in een onderwijssetting. Het bieden van inclusief onderwijs brengt een extra ruimtevraag met zicht mee. Dit komt o.a. door: –
Samenstelling van kleinere klassen (ca. 15-20 leerlingen) ten opzichte van reguliere basisscholen (ca. 20-25 leerlingen). Dit is deels een bewust streven en deels een gevolg van het aantal aanwezige leerlingen per leerjaar.
–
In het voortgezet onderwijs gaat men uit van een splitsing per leerjaar in een A en een B klas. De splitsing heeft met name te maken met het onderwijsniveau. De groepsgrootte varieert van ca. 4 tot ca. 36 leerlingen.
–
Zowel in PO als VO is er behoefte aan extra (praktijk) lokalen: In het PO wordt deze ingezet voor bijvoorbeeld de gezamenlijke plus-klas en in het VO wordt deze ingezet voor praktijklessen (ook t.b.v. MBO).
–
Zowel in PO als VO is er behoefte aan extra kleine ruimtes voor bijvoorbeeld kantoorwerk, overleg, 1-op-1 begeleiding, therapie of time-out.
Methode bepaling ruimtebehoefte Partijen spreken af om uit te gaan van een aangepaste ruimtebehoefte berekening. Partijen zijn zich bewust dat zij hiervoor niet één op één de financiële middelen voor investering en instandhouding ontvangen. Voor PO wordt de formule gehanteerd die de VNG voorschrijft voor een speciale school voor basisonderwijs. Voor het VO rekenen we met een toeslag bovenop de normatieve berekening: –
PO: een vaste voet van 250 m2 BVO + (7,35 * het aantal leerlingen)
–
VO: de berekende normatieve ruimtebehoefte uit de PVG prognose met een aanvullende toeslag van 200 m2 BVO.
In hoofdstuk 6 worden deze formules op basis van de geprognotiseerde leerlingen aantallen per school uitgewerkt.
Ontwikkelingen voortschrijdende inzichten wetgeving en verantwoordelijkheden De gekozen methodiek is op basis van de huidige wetgeving, taken en verantwoordelijkheden van schoolbesturen en geldende model verordening voor onderwijs bepaald. De methodiek sluit hierbij aan op de situatie op Terschelling. De ontwikkelingen in het onderwijs staan echter niet stil en veranderingen in bijvoorbeeld de bepaling van ruimtebehoefte voor inclusief onderwijs kunnen van invloed zijn op de uitgangspunten uit dit IHP. Deze impact is echter op voorhand niet te voorzien, mocht dit aan de orde zijn kan dit aanleiding zijn het IHP op onderdelen te herzien.
IHP 2023-2040
Pagina 33 van 61
5.2
Onderwijs
5.2.1
Algemeen
Met vertegenwoordigers van de scholen zijn interviews afgenomen om de organisatie en ontwikkeling van het onderwijs en de behoeftes ten aanzien van toekomstige huisvesting te bespreken. In de gesprekken zijn ook de gewenste samenwerkingen en eventuele koppelkansen besproken. Alle scholen maken een ontwikkeling door van type ‘leerpleinen’ richting ‘groepsdoorbrekend’ werken op basis van onderstaand overzicht. Hierbij is het belangrijk op te merken dat men onvoldoende mogelijkheden ziet om leerpleinen te creëren in de gebouwen in Midsland en Hoorn.
Afbeelding 8 – Overzicht type onderwijs vertaald naar type huisvestingsconcept
5.2.2
OBS Prinses Margrietschool
De Prinses Margrietschool in West-Terschelling is één van de drie basisscholen van OOT. De onderwijsvisie is in ontwikkeling gelijktijdig aan de ontwikkeling van het IHP. Belangrijke onderwerpen zijn de potentie van het eiland benutten (leren samen met de gemeenschap en ondernemers), het bieden van passend onderwijs, het opstellen van een sociaal pedagogisch leerplan (o.a. samenwerking met jongerenwerkers) en het in kaart brengen en verbeteren van een doorgaande leer- en ontwikkellijn. De huidige formatie bestaat uit 3 (combinatie)groepen: 1 x groep 1-2-3, 1 x groep 4-5 en 1 x groep 6-7-8. 5.2.3
CBS Vossersschool
De Vossersschool in West-Terschelling is één van de twee basisscholen van CVPOT. De school werkt volgens het opvoedkundig en onderwijskundig concept van Dalton. Het Daltononderwijs is gebaseerd op vijf pedagogische ankerpunten: zelfstandigheid, vrijheid in gebondenheid/verantwoordelijkheid, samenwerken, reflectie en efficiëntie. De kinderen zijn medeverantwoordelijk voor hun eigen leerproces. Door de zelfstandigheid van werken kan het klassikale lesgeven meer losgelaten worden. De kinderen krijgen gepersonaliseerd onderwijs, geclusterd in kleine groepjes. Hierdoor kan de leerkracht begeleiden en coachen. De huidige formatie bestaat uit 6 (combinatie)groepen: 1 x groep 1-2, 1 x groep 3, 1 x groep 4, 1 x groep 5, 1 x groep 6 en 1 x groep 7-8.
IHP 2023-2040
Pagina 34 van 61
5.2.4
OBS ’t Hunnighouwersgat
‘t Hunnighouwersgat in Midsland is één van de drie basisscholen van OOT. De onderwijsvisie is in ontwikkeling gelijktijdig aan de ontwikkeling van het IHP. Belangrijke onderwerpen zijn de potentie van het eiland benutten (leren samen met de gemeenschap en ondernemers), het bieden van passend onderwijs, het opstellen van een sociaal pedagogisch leerplan (o.a. samenwerking met jongerenwerkers) en het in kaart brengen en verbeteren van een doorgaande leer- en ontwikkellijn. De huidige formatie bestaat uit 4 (combinatie)groepen: 1 x groep 1-2-3, 1 x groep 4, 1 x groep 5-6 en 1 x groep 7-8. 5.2.5
OBS ’t Jok
OBS ‘t Jok in Hoorn is één van de drie basisscholen van OOT. De onderwijsvisie is in ontwikkeling gelijktijdig aan de ontwikkeling van het IHP. Belangrijke onderwerpen zijn de potentie van het eiland benutten (leren samen met de gemeenschap en ondernemers), het bieden van passend onderwijs, het opstellen van een sociaal pedagogisch leerplan (o.a. samenwerking met jongerenwerkers) en het in kaart brengen en verbeteren van een doorgaande leer- en ontwikkellijn. De huidige formatie bestaat uit 3 (combinatie)groepen: 1 x groep 1-2-3, 1 x groep 4-5-6 en 1 x groep 7-8. 5.2.6
CBS ’t Jok
CBS ‘t Jok in Hoorn is één van de twee basisscholen van CVPOT. De school werkt volgens het opvoedkundig en onderwijskundig concept van Dalton. Het Daltononderwijs is gebaseerd op vijf pedagogische ankerpunten: zelfstandigheid, vrijheid in gebondenheid/verantwoordelijkheid, samenwerken, reflectie en efficiëntie. De kinderen zijn medeverantwoordelijk voor hun eigen leerproces. Door de zelfstandigheid van werken kan het klassikale lesgeven meer losgelaten worden. De kinderen krijgen gepersonaliseerd onderwijs, geclusterd in kleine groepjes. Hierdoor kan de leerkracht begeleiden en coachen. De huidige formatie bestaat uit 4 (combinatie)groepen: 1 x groep 1-2, 1 x groep 3-4, 1x groep 5-6 en 1 x groep 7-8. 5.2.7
‘t Schylger Jouw (VO)
’t Schylger Jouw is de school voor voortgezet onderwijs op Terschelling in Midsland en valt onder verantwoordelijkheid van het OOT. Gedurende de eerste twee jaar op ’t Schylger Jouw kunnen leerlingen onderwijs volgen in de richtingen VMBO-BB, VMBOKB, VMBO-TL, HAVO en Atheneum. Voor de vervolgjaren gaan HAVO en Atheneum leerlingen naar een school aan de wal. Per leerjaar wordt gewerkt met een a en een b klas. 5.2.8
Onderwijs overige
Naast het PO en het VO onderwijs op Terschelling onderzoekt OOT de mogelijkheden om andere vormen van onderwijs aan te bieden. Dit gaat enerzijds om onderwijs voor 10-14 jarigen (in het coalitieakkoord wordt dit Zweeds model genoemd) en anderzijds om het aanbieden van diverse MBO opleidingen op de locatie ’t Schylger Jouw.
IHP 2023-2040
Pagina 35 van 61
5.3
Sport
Ten behoeve van het bewegingsonderwijs voorziet de gemeente in een drietal gymzalen. Elke school maakt op basis van een jaarlijks vastgesteld aantal klokuren gebruik van één van de gymzalen. Daarnaast worden de gymzalen aan derden verhuurd.
Huidige huisvesting –
West-Terschelling: aan de Dennenweg 4a bevindt zich naast de brede school een dubbele gymzaal. Het betreft een gebouw uit 1983 met een totale omvang van 848 m2 BVO. De bergruimte voor sportmaterialen wordt door gebruikers als te klein ervaren.
–
Midsland: aan de Zuid Midslandweg 8 is een gymzaal gesitueerd, gekoppeld aan de school voor voortgezet onderwijs. Het betreft een gebouw uit 1974 met een totale omvang van 359 m2 BVO. De gymzaal is verouderd.
–
Hoorn: aan het Schoolpad 4 is een gymzaal gesitueerd, gekoppeld aan het dorpshuis De Stoek. De gymzaal bevindt zich op loopafstand van de scholen in Hoorn. Het betreft een gebouw uit 1982 met een totale omvang van 476 m2 BVO. Een deel van de bergruimte wordt als opslagruimte voor het dorpshuis gebruikt. De gymzaal is verouderd.
Afbeelding 9 – Huidige gymzalen, van links naar rechts: West-Terschelling (dubbele gymzaal), Midsland en Hoorn
Uitgangspunten toekomstige huisvesting Voor de leefbaarheid van de dorpen en vanwege thuis nabij onderwijs vinden partijen het belangrijk om scholen in de huidige drie dorpen te behouden. Het in stand houden van een drietal locaties voor bewegingsonderwijs sluit hierop aan. Het is te overwegen het bewegingsonderwijs te clusteren op één centrale locatie, echter de reistijd gaat ten koste van onderwijstijd en heeft derhalve geen voorkeur. Het clusteren van bewegingsonderwijs is mede daarom in het kader van het IHP niet nader onderzocht. De omvang van de gymzalen (indien nieuwbouw) is gebaseerd op de eisen vanuit de gemeentelijke verordening (netto omvang ten minste 252 m2 en tenminste twee kleedruimten met was- of douchegelegenheid).
Extra ambities Vanuit het Sportakkoord (zie paragraaf 3.3.5) is er een ambitie om de bestaande voorzieningen voor sport te moderniseren zodat ze meer uitnodigen tot bewegen. Daarnaast is er een wens om de sportvoorzieningen multifunctioneel in te zetten. De KVLO (zie kader) adviseert voor gymzalen die voor meerdere sporten worden gebruikt (buurtfunctie) een afwijkende minimale zaalmaat. Vanuit het coalitieakkoord is er daarnaast nog een wens een multifunctionele sporthal in Midsland te realiseren. Alhoewel het college heeft aangegeven dat deze ambitie geen formeel onderdeel uit maakt van het IHP is deze wel relevant voor de investering in voorzieningen ten behoeve van het bewegingsonderwijs. In de tabel in het kader worden de zaalmaten en omvang toegelicht. In afbeelding 10 is ter referentie een plattegrond van een sporthal opgenomen.
IHP 2023-2040
Pagina 36 van 61
Toelichting KVLO en afmetingen diverse sportvoorzieningen De Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) is een belangenvereniging voor alle professionals die kinderen in en rond de school goed leren bewegen. De KVLO heeft een handboek met normen voor gymzalen en sporthallen ontwikkeld. Veel gemeenten stimuleren sport en bewegen. Dat ondersteunt de realisatie van een grotere gymzaal bij nieuw te bouwen scholen. Voor een PO school is de gymzaal conform de KVLO normen 14 x 22 meter groot en 5,5 meter netto hoog. Voor het VO wordt aanbevolen om naast deze minimale standaardzalen ook grotere (26 x 14 x 7 meter) en dubbele sportzalen van 22 x 28 x 5.5 à 7 meter te realiseren. Dit vergroot de mogelijkheden voor medegebruik. De afmetingen spelen in op de vernieuwde lesmethoden die in de loop der tijd binnen het bewegingsonderwijs hun intrede hebben gemaakt. Zo biedt een dergelijke capaciteit de mogelijkheid dat alle leerlingen gelijktijdig kunnen werken en er in vakken verschillende lesactiviteiten kunnen worden aangeboden. Uitgangpunt is dat de gymvoorziening (buiten de schooltijden) opengesteld wordt voor deelgebruik met derden en separaat van de school toegankelijk is. Over de inrichting, beheer en onderhoud (exploitatie) van de sportvoorzieningen worden afspraken gemaakt met de gemeente.
type
op basis van
afmetingen zaal
metrage zaal
metrage totaal
(L x B x H)
(m2 FNO)
(m2 BVO incl. nevenruimtes)*
enkele gymzaal (a)
Verordening
21 x 12 x 5 m
252
455
22 x 14 x 5,5 m
308
552
22 x 28 x 5,5 à 7 m
616
1.100
44 x 24 x 7 m
1.056
1.800
Terschelling enkele gymzaal (b)
Handboek KVLO
dubbele gymzaal
Handboek KVLO
sporthal
Handboek KVLO
(op te delen in 3 zalen van 24 x 14 x 7 m per zaal)
*Metrage totaal (BVO = bruto vloeroppervlak) is een inschatting en mede afhankelijk van het aantal en de omvang van te realiseren nevenruimtes zoals toestellenberging, kleedruimtes en douches
Afbeelding 10 – Plattegrond referentiegebouw sporthal (gearceerd is netto afmetingen gymzaal) IHP 2023-2040
Pagina 37 van 61
5.4
Overige partijen
5.4.1
Kinderopvang
Prokino biedt kinderopvang op Terschelling met locaties in West-Terschelling en Midsland. Prokino verzorgt verschillende typen opvang: reguliere kinderdagopvang, buitenschoolse opvang en voorschoolse educatie. Kinderdagopvang is bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar. Buitenschoolse opvang is voor schoolgaande kinderen. Voorschoolse Educatie is voor peuters van ca. 2,5 tot 4 jaar. Zij krijgen een programma aangeboden op de peuterspeelzaal of bij de kinderopvang. Het consultatiebureau geeft kinderen die (een risico op) een onderwijsachterstand hebben hiervoor een zogenaamde VE-indicatie.
Huidige huisvesting –
West-Terschelling: in de brede school aan de Dennenweg 4 bevindt zich de peuterspeelzaal Ienieminie (14 kindplaatsen) en de buitenschoolse opvang BSO De Vrije Vogels (10 kindplaatsen). Het betreft een tweetal aparte voorzieningen van totaal ca. 120 m2 BVO.
–
Midsland: in het schoolgebouw van ’t Hunnighouwersgat aan de Zuid Midslandweg 19 bevindt zich kinderdagopvang Hummelhonk en peuteropvang Dikkie Dik. Het betreft een gecombineerde voorziening van totaal ca. 200 m2 BVO (maximaal 28 kindplaatsen).
–
Hoorn: geen activiteiten.
Uitgangspunten toekomstige huisvesting Alhoewel het de gezamenlijke ambitie van partijen is om een doorgaande leer- en ontwikkellijn te stimuleren is er niet op alle locaties kinderopvang aanwezig. Prokino verwacht de eventuele (tijdelijke) groei te kunnen opvangen op de bestaande locaties. Men is tevreden over de huidige locaties en de BSO is bewust in de brede school op West-Terschelling gepositioneerd vanwege de directe toegang tot bos- en duingebied. Bij scenario’s voor (ver)nieuwbouw en verduurzaming van de scholen wordt in het IHP uitgegaan van de huidige metrages voor kinderopvang. 5.4.2
Stichting Thuishaven
Stichting Thuishaven is een stichting die zich inzet voor zo goed mogelijke zorg aan mensen met een beperking op Terschelling. De stichting is opgericht door ouders van zorgbehoevende kinderen. De stichting zet zich in om de benodigde faciliteiten te realiseren zodat de juiste zorg op het eiland gegeven kan worden. Zo is er een logeer- en trainingshuis gerealiseerd en wordt er dagbesteding aangeboden in een boerderij (De Jonge Jan).
Huidige huisvesting Stichting Thuishaven treedt op als verhuurder van een deel van de brede school aan de Dennenweg 4 in West-Terschelling. Het betreft ca. 175 m2 BVO, waarvan een deel in gebruik voor dagbesteding en een deel voor kantoren met wachtruimte. Men is over het algemeen positief over de huisvesting in de brede school. De ruimtes worden verhuurd aan diverse partijen (o.a. GGD, manuele therapie en kindergeneeskunde), maar de verhuur is niet gelijkmatig verdeeld over de week (leegstand op woensdag en vrijdag).
IHP 2023-2040
Pagina 38 van 61
Uitgangspunten toekomstige huisvesting Gezamenlijke huisvesting met de scholen is geen noodzaak, maar biedt wel meerwaarde voor de kinderen en jongeren op reguliere scholen (bijvoorbeeld bij rouwverwerking). De ambitie van Stichting Thuishaven is om op de huidige situatie voort te zetten en daarbij de verbinding te blijven zoeken met elkaar. Voor kinderen en jongeren die niet leerplichtig zijn kan er beter gekeken worden naar hoe de persoonsgebonden budgetten op een goede manier ingezet kunnen worden. Een kind zou dan in de eigen school met een verzorger kunnen participeren met delen van het onderwijs zonder dat dit een extra beroep doet op de leerkracht, hier kunnen onderwijs en zorg elkaar versterken. 5.4.3
Stichting Jeugdwerk Terschelling
Stichting Jeugdwerk Terschelling (SJT) zet zich in voor het in stand houden, opzetten, stimuleren, begeleiden en uitvoeren van het jeugdwerk voor kinderen en jongeren van 6 t/m 16 jaar. Zij organiseren daarvoor diverse activiteiten op het eiland.
Huidige huisvesting SJT is gehuisvest in de brede school in West-Terschelling en in MFC De Driemaster in Midsland. De stichting huurt de ruimtes van de gemeente. Het betreft ca. 53 m2 BVO in de brede school die wordt ingezet voor het organiseren van de kinderclubs. De ruimtes in MFC De Driemaster bestaan uit een kantoor, een berging en een soos met bar (totaal inschatting ca. 150 m2 BVO). De soos grenst aan de aula van ’t Schylger Jouw. SJT maakt ook gebruik van ruimtes van de school zoals de aula en het keukenlokaal.
Uitgangspunten toekomstige huisvesting De ruimtebehoefte is gelijk aan de huidige situatie. Bij de realisatie van MFC De Driemaster was het een pré dat functies gecombineerd werden en was hierdoor veel subsidie beschikbaar. De connectie met de scholen is belangrijk. Bij (ver)nieuwbouw van ’t Schylger Jouw kan de verbinding tussen de gebouwen verbeterd worden. Ook zouden er functies toegevoegd kunnen worden gericht op ontspanning en de mogelijkheid om je even terug te kunnen trekken. De jeugdsoos kan hier nu ook al voor gebruikt worden.
5.4.4
Bibliotheek Terschelling
Bibliotheek Noord-Fryslân heeft diverse bibliotheken in de gemeenten in het noorden van Friesland. De bibliotheken zijn er voor iedereen. Het is een ontmoetingsplek voor jong en oud, met de mogelijkheid een (gratis) kopje koffie en kosteloos een krantje of tijdschrift te lezen.
Huidige huisvesting De bibliotheek is onderdeel van MFC De Driemaster in Midsland. De bibliotheek huurt de ruimtes van de gemeente. De omvang van het gebouw betreft in totaal ca. 655 m2 BVO, waarvan ca. 425 m2 BVO in gebruik door de bibliotheek, bestaande uit een bibliotheekzaal, kantoor, vergaderruimte en diverse bergingen. Een deel van de ruimtes worden ook door het dorpshuis en SJT gebruikt.
Uitgangspunten toekomstige huisvesting Het gebouw is uit bouwjaar 2008 en voldoet aan de behoeftes. Ondanks de automatische zonwering is er af en toe overlast van zoninval. De ruimtes in het gebouw worden gecombineerd gebruikt, de planning wordt door partijen op elkaar afgestemd. Er zijn
IHP 2023-2040
Pagina 39 van 61
diverse initiatieven voor inwoners, zowel met als zonder abonnement. Ook is er een samenwerking met kinderopvang en scholen. Voorbeelden zijn BoekStart en de Nationale Voorleesdagen. Bij (ver)nieuwbouw van ’t Schylger Jouw kan de verbinding tussen de gebouwen verbeterd worden. Algemene ruimtes zijn belangrijk voor de jongeren, maar ook voor bezoekers van de bibliotheek.
Afbeelding 11 – Overige gebouwen, links MFC De Driemaster en rechts Dorpshuis De Stoek
5.4.5
Dorpshuis De Driemaster
Dorpshuis De Driemaster is onderdeel van MFC De Driemaster in Midsland. Er is in het gebouw een ruimte geschikt voor groepen van ongeveer 25 personen (inschatting totaal ca. 80 m2 BVO). De ruimte kan door derden gehuurd worden via de gemeente.
5.4.6
Dorpshuis De Stoek
Dorpshuis De Stoek is een ontmoetingsplaats voor eilanders met ruimte voor kunst, cultuur, muziek, toneel, film, sport, feesten en evenementen in Hoorn. De Stoek wordt gebruikt voor verschillende doeleinden van toneel en kerkdiensten tot ouderengym. Het gebouw diende tevens een periode als noodonderkomen voor de basisscholen. De Stoek huurt de ruimtes van de gemeente.
Huidige huisvesting De Stoek is gehuisvest aan de Dorpsstraat 54 in Hoorn. Het gebouw heeft een omvang van ca. 278 m2 BVO, bestaande uit een zaal met podium (totaal ca. 150 m2) en diverse nevenruimtes. Het gebouw is gekoppeld aan een gymzaal.
Uitgangspunten toekomstige huisvesting De huidige situatie voldoet voor De Stoek met uitzondering van de opslagruimte. Men ervaart ruimtegebrek voor de opslag van stoelen en andere materialen (muziekvereniging, kleedruimte, archief etc). Daarbij is één van de bergruimtes alleen te bereiken via de gymzaal. De vertegenwoordiger van De Stoek ziet geen directe meerwaarde in samenvoeging met de scholen, maar dit is niet ondenkbaar. Het dorpshuis faciliteert de hele dag door activiteiten. Dit kan overlast veroorzaken voor het onderwijs en vice versa. Het is mogelijk om de scholen en het dorpshuis onder één dak te vestigen, maar hierbij zijn een eigen ingang en eigen ruimtes voor het dorpshuis gewenst. De kracht van het huidige gebouw is de aanwezigheid van zaal met podium die multifunctioneel ingezet kunnen worden.
IHP 2023-2040
Pagina 40 van 61
Koppelkans: combinatie onderwijs en dorpshuisfunctie In voorgaande beleidsdocumenten wordt de locatie van gymzaal en dorpshuis in Hoorn als potentiële woningbouw locatie aangemerkt. Hier zouden woningen ontwikkeld kunnen worden passend in de stijl van Terschelling, waarbij voorzieningen geclusterd kunnen worden bij de school. In het kader van het IHP wordt dit als koppelkans benoemd. Bij het samenvoegen van functies kan ook gezocht worden naar optimaliseren van ruimtegebruik. Denkbare combinaties zijn multifunctioneel- en gecombineerd gebruik van een aula en speelzaal. Voor het scenario van verplaatsing van de dorpshuisfunctie is in dit IHP een aanname gedaan van een additioneel metrage van maximaal 150 m2 BVO. Dit is lager dan de totale huidige omvang van het gebouw aan de Dorpsstraat, echter gaat uit van multifunctioneel gebruik van ruimtes van onderwijs en/of sport. De functie van dorpshuis combineren met andere functies heeft in het verleden goed gewerkt bij De Driemaster (ook in het kader van subsidies).
IHP 2023-2040
Pagina 41 van 61
6.
Vergelijking vraag en aanbod
In dit hoofdstuk vergelijken we de toekomstige huisvestingsvraag (op basis van leerlingenaantallen) met het huidige aanbod (de schoolgebouwen).
6.1
Methode
6.1.1
Stappenplan
Voor het opstellen van het IHP wordt gebruik gemaakt van het DAS-framework. DAS staat voor Design an Accomodation Strategy, het is een wetenschappelijk en empirisch model ontwikkeld door de TU Delft (De Jonge, et al; 2009) om te komen tot een vastgoedstrategie met daarin de juiste afstemming van vraag en aanbod. Het model gaat uit van een vijftal stappen (waarvan sommige stappen vaker doorlopen worden, als zijnde een iteratief proces):
–
Stap1: Huidige vraag naar huisvesting;
–
Stap 2: Toekomstige vraag naar huisvesting;
–
Stap 3: (Mis)match toekomstige vraag en huidig aanbod;
–
Stap 4: Ontwikkelen ideeën voor toekomstig aanbod;
–
Stap 5: Uitwerken gekozen oplossing.
Afbeelding 12 - DAS-framework4
4 Bron: De Jonge, H., Arkesteijn, M.H., Den Heijer, A.C., Vande Putte, H.J.M., de Vries, J.C. en Van der Zwart, J.; 2009, bewerkt
IHP 2023-2040
Pagina 42 van 61
6.1.2
Bepaling toekomstige ruimtebehoefte
We gaan uit van de PVG prognose en hanteren hierbij het gemiddelde over de jaren 2023 t/m 2037, waarbij de twee piek- en twee daljaren worden uitgesloten. Hiermee wordt het te hanteren leerlingenaantal bepaald. Om dit om te slaan naar een ruimtebehoefte hanteren we voor voortgezet en basisonderwijs verschillende methoden gebaseerd op de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs VNG.
Ruimtebehoefte basisonderwijs Voor het basisonderwijs wordt vanuit de VNG verordening de formule voor een “speciale school voor basisonderwijs” i.p.v. de standaardformule voor basisonderwijs gehanteerd. Door deze afwijking wordt het mogelijk per leerling meer meters te realiseren en wordt er invulling aan het passend en inclusief onderwijs gegeven. De reguliere formule is als volgt: Ruimtebehoefte ‘inclusief’ = 200 + 5,05 * aantal leerlingen De gehanteerde formule is als volgt: Ruimtebehoefte ‘inclusief’ = 250 + 7,35 * aantal leerlingen
Ruimtebehoefte voortgezet onderwijs Voor het voortgezet onderwijs hanteren we de ruimtebehoefteberekeningen die in het PVG rapport genoemd staan. Voor het bepalen van de daadwerkelijke omvang wordt net als voor de leerlingenaantallen een gemiddelde over de jaren 2023 t/m 2037 gehanteerd, waarbij de twee piek- en twee daljaren worden uitgesloten. Om passend en inclusief onderwijs zoals op Terschelling gegeven en een verbreding van het aanbod zoals MBO-onderwijs wordt er 200 m2 bvo aan de omvang toegevoegd.
6.2
Schoolgebouwen Midsland
6.2.1
VO Midsland ’t Schylger Jouw
Voor ’t Schylger Jouw geldt dat de huisvesting normatief qua omvang zowel aan de huidige als toekomstige vraag voldoet. De school ervaart echter ruimtegebrek en er is vanuit de leeftijd en de kwaliteit van het gebouw behoefte aan een ingreep. Onderstaande tabel geeft de cijfers vraag en aanbod voor ’t Schylger Jouw weer:
Huidige vraag
Toekomstige vraag
Leerlingenaantal
119
Structurele leerlingenaantal
102
Ruimtebehoefte normatief
2.099 m2 BVO
Ruimtebehoefte normatief
1.980 m2 BVO
Ruimtebehoefte ‘inclusief’
2.299 m2 BVO
Ruimtebehoefte ‘inclusief’
2.180 m2 BVO
Huidige aanbod Huidige omvang
2.680 m2 BVO
Huidige kwaliteit
onvoldoende
IHP 2023-2040
Pagina 43 van 61
Bouwjaar
1974
De vraag en het aanbod sluiten kwalitatief niet op elkaar aan. Om een match in de toekomstige situatie te realiseren worden twee mogelijke varianten gezien. Dit zijn vernieuwbouw van het huidige gebouw of vervangende nieuwbouw. 6.2.2
PO Midsland (’t Hunnighouwersgat + Prokino)
Voor ’t Hunnighouwersgat geldt dat de huisvesting qua omvang en kwaliteit zowel aan de huidige als toekomstige vraag voldoet. De school is relatief jong en verkeert in technische zin (duurzaamheid en onderhoud) in een redelijk goede conditie. Onderstaande tabel geeft de cijfers vraag en aanbod voor ’t Hunnighouwersgat weer:
Huidige vraag
Toekomstige vraag
Leerlingenaantal
73
Structurele leerlingenaantal
63
Ruimtebehoefte normatief
567 m2 BVO
Ruimtebehoefte normatief
517 m2 BVO
Ruimtebehoefte ‘inclusief’
787 m2 BVO
Ruimtebehoefte ‘inclusief’
713 m2 BVO
Ruimtebehoefte Prokino
200 m2 BVO
Ruimtebehoefte Prokino
200 m2 BVO
Totale ruimtebeh. ‘incl.’
987 m2 BVO
Totale ruimtebeh. ‘incl.’
913 m2 BVO
Huidige aanbod Huidige omvang
1.092 m2 BVO
Huidige kwaliteit
goed
Bouwjaar
2003
De vraag en het aanbod sluiten op elkaar aan. Op al deze vlakken is er een match en is er op korte termijn geen aanleiding voor een aanpassing. De school zou op termijn vanuit het klimaatakkoord mogelijk wel een verduurzamingsingreep kunnen krijgen. Of dit noodzakelijk is hangt af van de totale vastgoedportefeuille van de gemeente en de gerealiseerde verduurzaming hierbinnen. Naast de verduurzaming heeft het schoolbestuur een nieuwe ambitie voor onderwijs in Midsland. In de scenario ontwikkeling (hoofdstuk 7) wordt een mogelijk invulling gegeven aan deze ambitie.
6.3
Schoolgebouw PO Hoorn
6.3.1
’t Jok twee scholen onder één dak
Voor ’t Jok geldt dat uitgaande van twee scholen onder één dak, de huisvesting normatief qua omvang zowel aan de huidige als toekomstige vraag niet voldoet. Voor de school is vanuit de leeftijd en de kwaliteit van het gebouw behoefte aan een ingreep. Onderstaande tabel geeft de cijfers vraag en aanbod voor ’t Jok weer:
Huidige vraag
Toekomstige vraag
Leerlingenaantal CBS
54
Structurele ll.aantal CBS
55
Leerlingenaantal OBS
31
Structurele ll.aantal OBS
27
Ruimtebeh. normatief CBS
477 m2 BVO
Ruimtebeh. normatief CBS
477 m2 BVO
IHP 2023-2040
Pagina 44 van 61
Ruimtebeh. normatief OBS
356 m2 BVO
Ruimtebeh. normatief OBS
336 m2 BVO
Totale ruimtebeh. basis
828 m2 BVO
Totale ruimtebeh. basis
813 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ CBS
647 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ CBS
654 m2 BVO
Ruimtebehoefte incl. OBS
478 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ OBS
448 m2 BVO
Totale ruimtebeh. ‘incl.’
1.125 m2 BVO
Totale ruimtebeh. ‘incl.’
1.102 m2 BVO
Huidige aanbod Huidige omvang
995 m2 BVO
Huidige kwaliteit
onvoldoende
Bouwjaar
1976
De vraag en het aanbod sluiten zowel kwalitatief als kwantitatief niet op elkaar aan. Om een match in de toekomstige situatie te realiseren worden twee mogelijke varianten gezien. Dit zijn vernieuwbouw van het huidige gebouw of vervangende nieuwbouw. Daarnaast is er een alternatief scenario waarbij er niet wordt uitgegaan van twee scholen maar er in de toekomst wordt uitgegaan van één school in Hoorn. De uitwerking hiervan staat beschreven in de volgende paragraaf. 6.3.2
’t Jok één school
Voor ’t Jok als één school geldt dat de huisvesting normatief qua omvang zowel aan de huidige als toekomstige vraag voldoet. Voor de school is vanuit de leeftijd en de kwaliteit van het gebouw behoefte aan een ingreep. Onderstaande tabel geeft de cijfers vraag en aanbod voor ’t Jok als één school weer:
Huidige vraag
Toekomstige vraag
Leerlingenaantal CBS+OBS
85
Structurele ll.# CBS+OBS
82
Ruimtebehoefte normatief
628 m2 BVO
Ruimtebehoefte normatief
612 m2 BVO
Ruimtebehoefte ‘inclusief’
875 m2 BVO
Ruimtebehoefte ‘inclusief’
853 m2 BVO
Huidige aanbod Huidige omvang
995 m2 BVO
Huidige kwaliteit
onvoldoende
Bouwjaar
1976
De vraag en het aanbod sluiten normatief wel, maar kwalitatief niet op elkaar aan. Om een match in de toekomstige situatie te realiseren worden twee mogelijke varianten gezien. Dit zijn vernieuwbouw van het huidige gebouw of vervangende nieuwbouw.
6.4
Schoolgebouw PO West-Terschelling
6.4.1
PO West-Terschelling (Brede school + Prokino)
In het huidige gebouw zijn de scholen CBS Vossersschool en OBS Prinses Margrietschool en een aantal aanverwante maatschappelijke functies o.a. kinderopvang gehuisvest. Voor de Brede school geldt dat de huisvesting qua omvang zowel aan de huidige als toekomstige vraag voldoet. De school is relatief jong en verkeert in technische zin (duurzaamheid en onderhoud) in een goede conditie. Onderstaande tabel geeft de cijfers vraag en aanbod voor de Brede school weer:
IHP 2023-2040
Pagina 45 van 61
Huidige vraag
Toekomstige vraag
Leerlingenaantal CBS
93
Structurele ll.aantal CBS
80
Leerlingenaantal OBS
45
Structurele ll.aantal OBS
40
Ruimtebeh. normatief CBS
668 m2 BVO
Ruimtebeh. normatief CBS
603 m2 BVO
Ruimtebeh. normatief OBS
426 m2 BVO
Ruimtebeh. normatief OBS
402 m2 BVO
Ruimtebehoefte overige
348 m2 BVO
Ruimtebehoefte overige
348 m2 BVO
Totale ruimtebehoefte basis
1.442 m2 BVO
Totale ruimtebehoefte basis
1.353 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ CBS
934 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ CBS
839 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ OBS
581 m2 BVO
Ruimtebeh. ‘inclusief’ OBS
545 m2 BVO
Ruimtebehoefte overige
348 m2 BVO
Ruimtebehoefte overige
348 m2 BVO
Totale ruimtebeh. ‘incl.’
1.863 m2 BVO
Totale ruimtebeh. ‘incl.’
1.732 m2 BVO
Huidige aanbod Huidige omvang
1.769 m2 BVO
Huidige kwaliteit
goed
Bouwjaar
2014
De toekomstige vraag en het aanbod sluiten op elkaar aan. In de huidige situatie is er een rekenkundig ruimtetekort o.b.v. de inclusief onderwijs benadering. Wel voldoet het gebouw in de huidige situatie aan de geldende basisnorm. Er is zicht op een toekomstige match en hieruit is er op korte termijn geen aanleiding voor een aanpassing. Het gebouw zou op termijn vanuit het klimaatakkoord mogelijk wel een verduurzamingsingreep moeten krijgen. Wanneer dit noodzakelijk is hangt af van de totale vastgoedportefeuille van de gemeente en de gerealiseerde verduurzaming hierbinnen.
6.5
Conclusie
We signaleren een mismatch voor de gebouwen van ’t Schylger Jouw en ’t Jok. Dit geeft een eerste aanleiding en prioritering voor een kwalitatieve ingreep. In één scenario geldt voor ’t Jok ook dat er een kwantitatieve mismatch is en hieruit een uitbreiding gewenst is. Deze uitbreiding is vanuit de normatieve benadering voor inclusief onderwijs te verantwoorden. Daarnaast is er op termijn vanuit het klimaatakkoord een noodzaak om de gebouwen ’t Hunnighouwersgat en de Brede school West-Terschelling te verduurzamen. De tabel op de volgende pagina geeft een totaal overzicht van de hiervoor genoemde overzichten per dorpskern.
IHP 2023-2040
Pagina 46 van 61
Toekomstige vraag leerlingen
Huidig aanbod
ruimteb. basis
ruimteb. incl.
omvang
Match kwaliteit
kwalitatief
kwantitatief m2
m2 BVO
aantal
m2 BVO
m2 BVO
match
match
BVO
nee
ja
500
ja
ja
179
VO Midsland A 't Schylger Jouw
102
1.980
2.180
2.680 onvoldoende
63
517
713
892 goed
200
200
200 goed
717
913
1.092 goed
PO Midsland A 't Hunnighouwersgat Prokino Totaal
63
PO Hoorn A 't Jok CBS
55
477
654
- onvoldoende
't Jok OBS
27
336
448
- onvoldoende
Totaal
82
813
1.102
995 onvoldoende
nee
nee
-107
82
612
853
995 onvoldoende
nee
ja
142
80
602
838
-
OBS Prinses Margrietschool
40
401
544
-
totaal onderwijs
120
1.003
1.382
1.421 goed
-
348
348
348 goed
ja
ja
39
B 't Jok als één school PO West-Terschelling A CBS Vossersschool
Partners Overig
-
94
94
94 goed
Totaal
120
1.445
1.824
1.863 goed
IHP 2023-2040
Pagina 47 van 61
7.
Scenario’s
Dit hoofdstuk gaat in op de scenario’s om de toekomstige vraag en het toekomstig aanbod op elkaar af te stemmen.
7.1
Algemeen
Met betrokkenen is er een prioritering uitgesproken voor de schoolgebouwen. De prioritering is gebaseerd op de kwalitatieve staat van de gebouwen (bouwjaar, technische staat en energielabel):
1
VO ’t Schylger Jouw – Midsland
(vernieuwbouw bestaande gebouw of vervangende nieuwbouw)
2
PO ’t Jok – Hoorn
(vernieuwbouw bestaande gebouw of vervangende nieuwbouw)
3
PO ’t Hunnighouwersgat – Midsland
(verduurzaming of vervangende nieuwbouw)
4
PO Brede School – West-Terschelling
(verduurzaming)
Per dorpskern wordt in dit hoofdstuk de gewenste situatie geschetst en worden de ingrepen (projecten) om het aanbod hierop af te stemmen beschreven. Naast de scenario’s worden afzonderlijke koppelkansen benoemd op het gebied van sport en wonen. Onder koppelkansen worden verstaan toevoegingen aan het project die geen onderdeel uitmaken van het IHP, maar die bij de verdere planvorming op projectniveau logischerwijs wel in ogenschouw moeten worden genomen.
Afbeelding 12 – Visualisatie prioritering
7.2
Midsland
7.2.1
Toekomstige situatie: ambitie/ doelstelling
’t Schylger Jouw komt in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw. Voor Midsland is de ambitie om een integrale voorziening te realiseren waarin het voortgezet onderwijs (’t Schylger Jouw), het primair onderwijs (’t Hunnighouwersgat) en kinderopvang samen op één kavel komen. De beoogde locatie voor deze voorziening is op de huidige locatie van ’t Schylger Jouw. Ten behoeve van het bewegingsonderwijs is er ten minste één gymzaal. De ambitie is om het gebouw De Driemaster en de daarin gehuisveste functies te behouden.
IHP 2023-2040
Pagina 48 van 61
7.2.2
Scenario’s Midsland algemeen
Om de ambitie voor Midsland te realiseren worden twee mogelijke scenario’s gezien. Dit zijn scenario A: “allés in één (keer)” en scenario B: “ruimtereservering basisonderwijs op kavel ’t Schylger Jouw”. Beide scenario’s worden onderstaand nader uitgewerkt. Het voorkeursscenario vanuit het schoolbestuur, op basis van de gewenste inhoudelijke samenwerking, is scenario A.
Afbeelding 13 – Satellietbeeld Midsland, locatie ’t Schylger Jouw (bron: kadastralekaart.com) 7.2.3
Scenario A: allés in één (keer)
Dit scenario gaat uit van een totaal ontwikkeling bestaande uit de programmaonderdelen: ’t Schylger Jouw, ’t Hunnighouwersgat, de gymzaal en De Driemaster. Voor dit scenario dient in een haalbaarheidsonderzoek onderzocht te worden of en in welke mate het mogelijk is om programmaonderdelen te vernieuwbouwen. In dit scenario wordt rekening gehouden met de volgende prioritering en uitvoeringsvarianten:
#
Onderdeel
Mogelijke uitvoeringsvarianten
Prioritering/ planning
1
’t Schylger Jouw
vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw
2023-2025
2
’t Hunnighouwersgat
vervangende nieuwbouw
2023-2025
3
Gymzaal (’t Schylger Jouw)
vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw
2023-2025
4
De Driemaster
verduurzaming
2023-2025
In hoofdstuk 8 volgt een nadere uitwerking van de scenario’s. 7.2.4
Scenario B: ruimtereservering basisonderwijs op kavel ’t Schylger Jouw
Scenario B gaat uit van een ontwikkeling bestaande uit de programmaonderdelen: ’t Schylger Jouw, de gymzaal en De Driemaster. Binnen deze ontwikkeling wordt op voorhand rekening gehouden met een ruimtereservering voor ’t Hunnighouwersgat op de kavel.
IHP 2023-2040
Pagina 49 van 61
Aanleiding om ’t Hunnighouwersgat pas in een later stadium te verhuizen is de redelijk goede technische staat, boekwaarde en leeftijd van het huidige gebouw en een spreiding van investeringen. Voor dit scenario dient een keuze gemaakt te worden inzake het wel of niet verduurzamen van het PO schoolgebouw. Vanuit de gemeentelijke verantwoordelijkheid invulling te geven aan het klimaatakkoord (CO2 reductie 49% in 2030) dient de optie onderzocht te worden of tussentijdse verduurzaming van ’t Hunnighouwersgat noodzakelijk is en wenselijk is. Dit zou namelijk een desinvestering kunnen zijn als men eerder tot vervangende nieuwbouw over gaat. In dit scenario wordt rekening gehouden met de volgende prioritering en uitvoeringsvarianten:
#
Onderdeel
Mogelijke uitvoeringsvarianten
Prioritering/ planning
1
’t Schylger Jouw
vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw
2023-2025
2
’t Hunnighouwersgat
verduurzaming huidige gebouw (optie)
2028-2030
3
’t Hunnighouwersgat
vervangende nieuwbouw kavel ’t Schylger Jouw
na 2040
4
Gymzaal (’t Schylger Jouw)
vervangende nieuwbouw
2023-2025
5
De Driemaster
verduurzaming
2023-2025
7.2.5
Koppelkansen Midsland
Koppelkans herontwikkeling (woningbouw) ’t Hunnighouwersgat Met het direct of toekomstig vrijvallen van de locatie van ’t Hunnighouwersgat ontstaat er de mogelijkheid deze locatie te herontwikkelen tot bijvoorbeeld woningen. Hierbij kan gedacht worden aan transformatie van het bestaande gebouw ofwel nieuwbouw. De haalbaarheid hiervan dient nader uitgewerkt te worden.
Koppelkans Sporthal In het coalitieakkoord van de gemeente Terschelling is opgenomen dat er een Sporthal in Midsland komt. De uitgangspunten en de locatie voor deze ontwikkeling zijn nog niet bekend. Indien er een Sporthal wordt gerealiseerd kan deze ook ingezet worden voor het bewegingsonderwijs. In dit geval is realisatie van een nieuwe gymzaal overbodig.
7.3
Hoorn
7.3.1
Toekomstige situatie: ambitie/ doelstelling
’t Jok komt in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw. De ambitie voor Hoorn is om een integrale voorziening te realiseren voor onderwijs, bewegingsonderwijs en mogelijke andere maatschappelijke functies zoals De Stoek. De ambitie is om deze voorziening te realiseren op de huidige locatie van ’t Jok. Schoolbesturen hebben de voorkeur voor vernieuwbouw in combinatie met uitbreiding. 7.3.2
Scenario’s Hoorn algemeen
Om de ambitie voor Hoorn te realiseren worden twee mogelijke scenario’s gezien. Dit zijn scenario A: “twee scholen onder één dak” en scenario B: “één school in Hoorn”. Definitieve keuze voor de scenario’s ligt bij de schoolbesturen, zie ook paragraaf 5.1.3. In de aankomende twee jaar komen de schoolbesturen tot een plan van aanpak voor de invulling van het onderwijs in Hoorn.
IHP 2023-2040
Pagina 50 van 61
7.3.3
Scenario A: twee scholen onder één dak
Dit scenario gaat uit van de huidige situatie, waarbij er twee scholen onder één dak gehuisvest zijn. Voor dit scenario dient in een haalbaarheidsonderzoek onderzocht te worden of en in welke mate het mogelijk is om programmaonderdelen te vernieuwbouwen in combinatie met de toevoeging van de gymzaal en De Stoek. In dit scenario wordt rekening gehouden met de volgende prioritering en uitvoeringsvarianten:
#
Onderdeel
Mogelijke uitvoeringsvarianten
Prioritering/ planning*
1
OBS ’t Jok
vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw
2025-2027
2
CBS ’t Jok
vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw
2025-2027
3
De Stoek
vervangende nieuwbouw kavel ’t Jok
2025-2027
4
Gymzaal Hoorn
vervangende nieuwbouw kavel ‘t Jok
2025-2027
7.3.4
Scenario B: één school in Hoorn
Scenario B gaat uit van de samenvoeging van de twee scholen tot één school. De haalbaarheid en mate van integratie wordt door de schoolbesturen nader onderzocht. De samenvoeging heeft door het delen van algemene ruimtes een ruimte efficiëntie tot gevolg. Vanuit de koppelkansen dient onderzocht te worden of De Stoek en de gymzaal op het kavel van de scholen gerealiseerd kan worden. Voor dit scenario dient in een haalbaarheidsonderzoek onderzocht te worden of en in welke mate het mogelijk is om programmaonderdelen te vernieuwbouwen i.p.v. vervangende nieuwbouw. In dit scenario wordt momenteel rekening gehouden met de volgende prioritering en uitvoeringsvarianten:
#
Onderdeel
Mogelijke uitvoeringsvarianten
Prioritering/ planning*
1
School ’t Jok
vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw
2025-2027
2
De Stoek
Integratie/ vervangende nieuwbouw kavel ’t Jok
2025-2027
3
Gymzaal Hoorn
vervangende nieuwbouw kavel ‘t Jok
2025-2027
IHP 2023-2040
Pagina 51 van 61
Afbeelding 14 – Satellietbeeld Hoorn, locatie ’t Jok met indicatieve aanduiding opties gymzaal (bron: kadastralekaart.com)
* Schoolbestuur CVPOT heeft een nadrukkelijke wens om eerder te starten met de planvorming voor deze opgave en zou hier graag separaat met de gemeente afspraken over maken. 7.3.5
Koppelkansen Hoorn
Koppelkans De Stoek Door de integratie van De Stoek in het schoolgebouw is efficiëntie in het (mede) gebruik van functies mogelijk. Naast efficiëntie biedt dit ook de kans om het aanbod van functies en faciliteiten te vergroten en zo maatschappelijke meerwaarde te creëren.
Koppelkans herontwikkeling (woningbouw) Dorpsstraat/Schoolpad Met het vrijvallen van de huidige locatie van dorpshuis en gymzaal ontstaat er de mogelijkheid deze locatie te herontwikkelen tot woningen. De haalbaarheid hiervan dient nader uitgewerkt te worden.
7.4
West-Terschelling
7.4.1
Toekomstige situatie: ambitie/ doelstelling
De ambitie voor West-Terschelling is om op termijn een kwaliteitsverbetering (verduurzaming) van de Brede School te realiseren om aan de doelstellingen uit het klimaatakkoord te voldoen. De (dubbele) gymzaal in West-Terschelling komt in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw. Ten behoeve van het bewegingsonderwijs is er ten minste één gymzaal.
IHP 2023-2040
Pagina 52 van 61
7.4.2
Scenario’s West-Terschelling algemeen
Om de ambitie voor West-Terschelling te realiseren worden twee mogelijke scenario’s gezien. Dit zijn scenario A: “verduurzaming Brede School + vernieuwbouw dubbele gymzaal” en scenario B: “verduurzaming Brede school + vervangende nieuwbouw enkele gymzaal”. De keuze tussen de twee scenario’s hangt samen met de ontwikkeling van een eventuele sporthal in Midsland. Door de komst van een sporthal staat de toegevoegde waarde van een dubbele gymzaal in West-Terschelling ter discussie.
Afbeelding 15 – Satellietbeeld West-Terschelling, locatie Brede School met indicatieve aanduiding enkele gymzaal (bron: kadastralekaart.com) 7.4.3
Scenario A: Verduurzaming + vernieuwbouw dubbele gymzaal
Dit scenario gaat uit van het op termijn verduurzamen van de Brede school West-Terschelling en op korte termijn vernieuwbouw van de bestaande dubbele gymzaal. Vanuit de gemeentelijke verantwoordelijkheid invulling te geven aan het klimaatakkoord (CO2 reductie 49% in 2030) dient onderzocht te worden op welke termijn de verduurzaming van De Brede School West-Terschelling noodzakelijk is. In dit scenario wordt momenteel rekening gehouden met de volgende prioritering en uitvoeringsvarianten:
#
Onderdeel
Mogelijke uitvoeringsvarianten
Prioritering/ planning
1
Brede school West-Terschelling
verduurzaming
2030-2050
2
Gymzaal West-Terschelling
vernieuwbouw dubbele gymzaal
2027-2029
Koppelkans dubbele gymzaal als eilandvoorziening Mocht een sporthal in Midsland niet haalbaar zijn, dan kan de dubbele gymzaal in West-Terschelling een alternatief bieden voor de invulling van deze behoefte aan een (gemoderniseerde) sportvoorziening op het eiland.
IHP 2023-2040
Pagina 53 van 61
7.4.4
Scenario B: Verduurzaming + vervangende nieuwbouw enkele gymzaal
Scenario B gaat uit van het op termijn verduurzamen van de Brede school West-Terschelling en op korte termijn realiseren van vervangende nieuwbouw van de gymzaal in de vorm van een enkele gymzaal. Vanuit de gemeentelijke verantwoordelijkheid invulling te geven aan het klimaatakkoord (CO2 reductie 49% in 2030) dient onderzocht te worden op welke termijn de verduurzaming van De Brede school West-Terschelling noodzakelijk is. In dit scenario wordt momenteel rekening gehouden met de volgende prioritering en uitvoeringsvarianten:
#
Onderdeel
Mogelijke uitvoeringsvarianten
Prioritering/ planning
1
Brede school West-Terschelling
verduurzaming
2030-2050
2
Gymzaal West-Terschelling
vervangende nieuwbouw enkele gymzaal
2027-2029
Koppelkans vervanging door enkele gymzaal Met het gedeeltelijk vrijvallen van de locatie van de dubbele gymzaal ontstaat er de mogelijkheid deze locatie kleinschalig te herontwikkelen en/of andere functies toe te voegen. De haalbaarheid hiervan dient nader uitgewerkt te worden.
7.5
Voorkeursscenario
Het vaststellen van een scenario is aan de gemeenteraad op basis van politieke en financiële afwegingen. In deze paragraaf is de voorkeur vanuit de stuurgroep opgenomen. Deze dient te worden geïnterpreteerd als advies aan de raad. Vanuit de financiële haalbaarheid zou er voor een minimale variant gekozen moeten worden, echter dit adviseren gaat voorbij aan een aantal keuzes en koppelkansen die financieel op het dossier IHP niet aantrekkelijk zijn maar politiek zeer wenselijk kunnen zijn.
Het voorkeursscenario is als volgt: •
Midsland - scenario B: Vernieuwbouw of vervangende nieuwbouw ’t Skylger Jouw (plus gymzaal) met ruimtereservering voor basisonderwijs op kavel ’t Schylger Jouw en verduurzaming van De Driemaster;
•
Hoorn - scenario A of B: Vernieuwbouw of vervangende nieuwbouw van twee scholen of één school (plus gymzaal en dorpshuisfunctie) in Hoorn*;
•
West-Terschelling - scenario B: Verzuurzaming school, plus vervangende nieuwbouw enkele gymzaal.
* Met een kanttekening omdat de gemeenteraad niet besluit over de inhoudelijke invulling van het onderwijs.
IHP 2023-2040
Pagina 54 van 61
8.
Uitwerking en fasering
In het voorgaande hoofdstuk is er op basis van de ambitie een vertaling gemaakt naar verschillende scenario’s. Voor de scenario’s geldt dat dit IHP geen voorkeur tussen scenario’s geeft. Dit hoofdstuk werkt de scenario’s nader uit in financiële zin en geeft een nadere verdieping van de planning.
8.1
Financiële uitwerking
8.1.1
Uitgangspunten
Voor de financiële doorrekening van de scenario’s en de bepaling van de budgettaire kaders voor de projecten worden een aantal uitgangspunten gehanteerd. Op hoofdlijnen onderscheiden we verschillende type ingrepen/ uitvoeringsvarianten waarvoor verschillende uitgangspunten gelden. Per variant worden onderstaand de uitgangspunten beschreven.
Vervangende nieuwbouw onderwijsgebouwen Voor de vervangende nieuwbouw onderwijs gaan we uit van het wettelijke kader (bouwbesluit en BENG) en (minimaal) frisse scholen klasse B. De financiële kaders die hierbij gelden zijn gebaseerd op de VNG-normbedragen (Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs prijsindex t/m 2023) bouwbesluit. Er is voor gekozen om te werken met een vast normbedrag (Terschellingse norm) per vierkante meter. De VNG hanteert een vaste voet met een toeslag per vierkante meter.
De Terschellingse norm voor nieuwbouw volgt uit de VNG methodiek o.b.v. een referentiegebouw. Als referentiegebouw is de omvang van een gemiddeld primair onderwijsgebouw gehanteerd, waarvoor de financiële paragraaf van het Kwaliteitskader van Ruimte-OK is geraadpleegd. Zij hanteren een referentiegebouw van 1.312 m2 BVO voor basisonderwijs. Gelet op de referentie omvang van het gebouw voor voortgezet onderwijs (5.000 m2 BVO) en de schaal van het voorgezet onderwijsgebouw op Terschelling is er voor gekozen om ook voor voortgezet onderwijs de referentie omvang en rekenmethodiek voor primair onderwijs te hanteren. Op basis van de VNG rekenmethodiek, de geïndexeerde normbedragen (t/m 2023) en de referentieomvang van 1.312 m2 BVO is als volgt het normbedrag per m2 BVO bepaald: 1
Startbedrag voor de realisatie van de eerste 350 m2 BVO = € 1.411.576,-
2
Voor elke volgende m2 BVO (totaal = 1.312 -/- 350 = 962 m2 BVO) = € 2.416,- * 962 m2 BVO = € 2.324.192,-
3
Als normbedrag per m2 BVO geeft dit: (€ 1.411.576,- + € 2.324.192,-) / 1.312 m2 BVO = € 2.847,-
4
Als correctiefactor voor het regio-effect (bouwen op Terschelling) is het afgeronde bedrag € 2.850,- vermenigvuldigd met 10% eilandtoeslag. Hiermee is het normatieve nieuwbouwbedrag voor onderwijsgebouwen op Terschelling bepaald op € 3.135,-/ m2 BVO.
Vernieuwbouw onderwijsgebouwen Onder vernieuwbouw wordt verstaan een ingrijpende renovatie met levensduurverlenging van 40 jaar. Het kwaliteitsniveau van het gebouw moet na de ingreep vernieuwbouw gelijk zijn aan nieuwbouw. Voor de doelstelling hanteren we dan ook dezelfde wettelijke kaders als nieuwbouw. Denk hierbij aan het realiseren van minimaal BENG en nieuwbouweisen vanuit het bouwbesluit. Voor
IHP 2023-2040
Pagina 55 van 61
vernieuwbouw onderwijs wordt normatief gerekend met een investeringsomvang van 80% van het nieuwbouwbudget. 80% van de Terschellingse nieuwbouwnorm (€ 3.135,-) = € 2.508,-/ m2 BVO.
Ambitieniveau ENG Uitgangspunt voor de onderwijsgebouwen is het realiseren van BENG. Het is echter ook mogelijk binnen projecten te kiezen voor een extra duurzaamheidsambitie in de vorm van ENG. De meerkosten voor het behalen van ENG ten opzichte van BENG binnen lopende projecten wordt geschat op € 105,-/ m2 BVO. De investering leidt tot exploitatievoordelen en dient op projectniveau tussen gemeente en schoolbesturen overwogen te worden. Naast het bepalen van het ambitieniveau zal ook de verantwoordelijkheid voor deze investering bepaald moeten worden.
Vervangende nieuwbouw gymzalen Voor de vervangende nieuwbouw gymzalen gaan we uit van het wettelijke kader (bouwbesluit en BENG). De financiële kaders die hierbij gelden zijn gebaseerd op de VNG-normbedragen (Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs prijsindex t/m 2023) bouwbesluit. Er is voor gekozen om te werken met een vast normbedrag (Terschellingse norm) per vierkante meter. De VNG hanteert een vast bedrag voor een lokaal bewegingsonderwijs met een netto speeloppervlakte van 252 m2 BVO.
De Terschellingse norm voor nieuwbouw volgt uit de VNG methodiek met een vertaling o.b.v. een referentiegebouw. Als referentiegebouw is op basis van de netto zaalgrootte een vertaling gemaakt naar een gebouw van 455 m2 BVO (zaalomvang 21 x 12 x 5 m). Op basis van deze omvang en het voorgeschreven bedrag voor een lokaal bewegingsonderwijs is de Terschellingse norm voor gymzalen als volgt bepaald: 1
Vergoeding nieuwbouw lokaal bewegingsonderwijs netto 252 m2 = € 1.483.923,-
2
Als normbedrag per m2 BVO geeft dit: € 1.483.923,- / 455 m2 BVO = € 3.261,-
3
Als correctiefactor voor het regio-effect (bouwen op Terschelling) is het afgeronde bedrag € 3.261,- vermenigvuldigd met 10% eilandtoeslag. Hiermee is het normatieve nieuwbouwbedrag voor gymzalen op Terschelling bepaald op € 3.587,-/ m2 BVO.
Vernieuwbouw gymzalen Onder vernieuwbouw wordt verstaan een ingrijpende renovatie met levensduurverlenging van 40 jaar. Het kwaliteitsniveau van het gebouw moet na de ingreep vernieuwbouw gelijk zijn aan nieuwbouw. Voor de doelstelling hanteren we dan ook dezelfde wettelijke kaders als nieuwbouw. Denk hierbij aan het realiseren van minimaal BENG en nieuwbouweisen vanuit het bouwbesluit. Voor vernieuwbouw gymzalen wordt normatief gerekend met een investeringsomvang van 80% van het nieuwbouwbudget. 80% van de Terschellingse nieuwbouwnorm (€ 3.261,-) = € 2.870,-/ m2 BVO.