Bijlage 1 - Concept Begroting na wijziging 2025, De Dienst Noardwest Fryslân

650.000 1.000.000 6.522.000 150.000 2.500.000

650.000 1.000.000 6.522.000 150.000 2.500.000

650.000 1.000.000 6.522.000 150.000 2.500.000

Totaal activa

10.822.000

10.822.000

10.822.000

10.822.000

Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vlottende passiva < 1 jaar Overlopende passiva

672.000 350.000 2.000.000 7.800.000

672.000 350.000 2.000.000 7.800.000

672.000 350.000 2.000.000 7.800.000

672.000 350.000 2.000.000 7.800.000

Totaal passiva

10.822.000

10.822.000

10.822.000

10.822.000

-

-

-

-

Financieel resultaat

Het financieel resultaat is altijd € 0, omdat de gemeenten de tekorten financieren en overschotten aan de gemeenten terugbetaald worden.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

42

6.9 Meerjarenraming Volgens de voorschriften van het BBV bevat onze begroting na wijziging ook een meerjarenraming van 2025 t/m 2028.

Begroting 2028

Begroting 2027

Begroting 2026

Begroting na wijziging 2025

6.3 Inkomensregelingen

33.265.112 33.265.112

31.154.166 31.154.166

29.171.216 29.171.216

27.796.406 27.796.406

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.4 WSW en Beschut Werk (Begeleide participatie) 6.5 Arbeidsparticipatie

3.754.168 547.872 1.357.676 1.848.619

3.669.763 535.554 1.327.152 1.807.057

3.587.256 523.514 1.297.314 1.766.429

3.503.180 511.244 1.266.908 1.725.029

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen

2.220.706 183.321 2.037.385

2.170.778 179.199 1.991.579

2.121.973 175.171 1.946.802

2.072.239 171.065 1.901.174

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.711 Huishoudelijke Hulp 6.712 Begeleiding 6.713 Dagbesteding 6.60 Hulpmiddelen en diensten 6.791 PGB Wmo

19.246.149 96.496 8.632.579 4.368.236 2.073.047 3.577.858 497.932

18.813.653 94.327 8.438.667 4.270.025 2.026.439 3.497.458 486.737

18.390.877 92.206 8.249.110 4.174.023 1.980.879 3.418.865 475.794

17.959.840 90.045 8.055.771 4.076.194 1.934.452 3.338.736 464.643

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.751 Jeugdhup ambulant lokaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

29.958.106 16.854.974 8.745.958 1.591.756 325.851 341.567 1.893.779 204.220

29.284.561 16.476.026 8.549.324 1.555.968 318.525 333.887 1.851.202 199.628

28.626.159 16.105.597 8.357.110 1.520.986 311.364 326.381 1.809.581 195.140

27.955.233 15.728.122 8.161.240 1.485.338 304.066 318.731 1.767.169 190.567

Bedrijfsvoering BVO

12.565.273

12.122.521

11.627.010

11.231.955

101.009.512

97.215.442

93.524.490

90.518.854

Meerjarenraming jaar 2025-2028 Programma

Taakveld (nieuw)

Inkomen

Werk en Participatie

Armoedebestrijding

Wmo

Jeugdwet

Bedrijfsvoering

Totaal meerjarenraming NWF

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

43

Begroting 2026

Begroting na wijziging 2025

0.4 Overhead 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen 6.711 Huishoudelijke hulp 6.712 Begeleiding 6.713 Dagbesteding 6.791 PGB Wmo 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 7.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

€ 5.939.740 € 5.730.446 € 5.496.213 € 793.742 € 813.863 € 833.922 € 98.268 € 100.647 € 103.047 € 38.672.860 € 36.397.348 € 34.236.712 € 1.758.900 € 1.714.238 € 1.668.577 € 2.180.507 € 2.127.250 € 2.073.534 € 3.820.758 € 3.731.800 € 3.643.628 € 9.218.654 € 9.004.091 € 8.791.422 € 4.664.788 € 4.556.128 € 4.448.431 € 2.213.782 € 2.162.215 € 2.111.105 € 507.074 € 519.350 € 531.736 € 1.655.329 € 1.617.302 € 1.579.812 € 17.528.150 € 17.125.481 € 16.728.506 € 323.406 € 331.081 € 338.866 € 9.095.265 € 8.886.322 € 8.680.334 € 339.004 € 347.049 € 355.209 € 1.893.779 € 1.851.202 € 1.809.581 € 195.140 € 199.628 € 204.220

€ 5.309.466 € 774.137 € 95.901 € 32.710.309 € 1.625.557 € 2.021.699 € 3.555.861 € 8.579.657 € 4.341.279 € 2.060.254 € 494.860 € 1.542.165 € 16.329.866 € 315.700 € 8.473.482 € 330.925 € 1.767.169 € 190.567

Totaal meerjarenraming NWF

€ 101.009.512 € 97.215.442 € 93.524.490

€ 90.518.854

Verdeling meerjarenraming over taakvelden (incl. overhead)

Begroting 2028

Begroting 2027

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

44

Bijlagen

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

46

Bijlage A: Verdeelsleutel kosten Bedrijfsvoering Gemeente

Harlingen Terschelling Vlieland Waadhoeke

Aantal inwoners per 1-1-2025* 16.183 4.904 1.227 46.827

Totaal

Aantal uitk. gerechtigden Aantal Wmo- Aantal Jeugd(PIA) per 1-1-2025 voorzieningen voorzieningen per 1-1-2025 per 1-1-2025 440 2.178 349 18 577 54 7 202 14 895 5.045 1.025

69.141

1.360

8.002

1.442

De verdeling van de bedrijfsvoeringslasten heeft, volgens de voorschriften van onze Gemeenschappelijke regeling, op basis van onderstaande passage plaatsgevonden. Hoofdstuk 6: Financiële bepalingen Artikel 28: Bijdragen deelnemende gemeenten 3. De kosten die de Dienst aan de gemeenten toerekent, bestaan uit directe en indirecte kosten: a. b.

Directe kosten: deze kosten worden rechtstreeks toegerekend aan de gemeente waarvoor de kosten zijn gemaakt. Indirecte kosten: deze kosten betreffen de bedrijfsvoeringskosten van de Dienst. De kosten worden op basis van een verdeelsleutel toegerekend aan de gemeenten. De volgende uitgangspunten zijn van toepassing: i. 30% wordt verrekend onder de gemeenten naar rato van het aantal inwoners per gemeente en 70% wordt verrekend onder de gemeenten naar rato van het aantal voorzieningen dan wel uitkeringsgerechtigden per gemeente. ii. Voor het bepalen van het inwonertal, het aantal voorzieningen en het aantal uitkeringsgerechtigden geldt 1 januari van het betreffende boekjaar als peildatum.

Het aantal inwoners per 1 januari 2025 is opgenomen op basis van cijfers van het CBS.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

47

Bijlage B: De GR De Dienst Noardwest Fryslân De Gemeenschappelijke Regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân is in 2025 werkzaam voor de gemeenten: Harlingen Terschelling Vlieland Waadhoeke Samenstelling bestuur en directie De Dienst heeft een bestuur waarin iedere deelnemende gemeente door een wethouder wordt vertegenwoordigd. Het bestuur bestaat per 1 november 2024 uit de volgende leden: Naam

Gemeente

Functie

Mevrouw M. van der Meer

Waadhoeke

Voorzitter

De heer P. Schoute

Harlingen

Lid

De heer A. Goldhoorn

Terschelling

Lid

Mevrouw M. Vellinga-Beemsterboer

Vlieland

Lid

De directie van de Dienst wordt gevormd door: Naam

Functie

De heer M.J. Jellema

Directeur

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

48

Bijlage C: Uitgangspunten begroting na wijziging 2025 Programma

Uitgangspunt

Algemeen: Beleid

Landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal beleid dat nog niet is vastgesteld voor 2025 is niet verwerkt in de begroting na wijziging 2025. Landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal beleid dat in 2024 actief is, is in de begroting na wijziging 2025 op basis van goingconcern opgenomen.

Algemeen: Indexatie

De CPI, zoals opgenomen in de septembercirculaire gemeentefonds 2024, is in het algemeen toegepast, waaronder in de berekende meerjarenraming. o 2025: 3,4% o 2026: 2,4% o 2027: 2,3% o 2028: 2,3%

Algemeen: Aantallen (bestandsontwikkeling)

Het algemene uitgangspunt van de berekening van de aantallen 2025 is de realisatie in 2024 en de zichtbare trends vanaf 2023.

Inkomen: De indexatie op de bestanden Participatiewet Basis en IOAW is Indexatie aantal voor 2025 0,66%. In de meerjarenraming zijn voor 2026-2028 de uitkeringsgerechtigden volgende percentages gehanteerd, dit conform de septembercirculaire gemeentefonds 2024 (groeifactor): o 2026: 1,91% o 2027: 1,69% o 2028: 2,28% Inkomen: Indexatie gemiddelde uitkering

De gemiddelde uitkeringen zijn geïndexeerd conform de loonvoet sector overheid (voorheen CPI) zoals opgenomen in de septembercirculaire gemeentefonds 2024. Voor 2025 is de indexatie 4,7%. Voor de meerjarenraming is er met de volgende percentages geïndexeerd: o 2026: 3,8% o 2027: 4,8% o 2028: 4,0%

Inkomen:

Voor het bepalen van het gemiddeld aantal cliënten voor loonkostensubsidie is uitgegaan van de in de septembercirculaire

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

49

Indexatie aantal cliënten met Loonkostensubsidie

2024 gehanteerde groeifactor. Er is geïndexeerd met de volgende percentages o 2025: 14,6% o 2026: 6,8% o 2027: 6,4% o 2028: 6,2%

Inkomen: lasten TOZO

Voor de lasten van de uitvoering van het debiteurenbeheer TOZO (door BZF) is een reservering getroffen. De lasten vallen hierdoor niet in de exploitatie.

Inkomen: ROOO

De regeling Opvang ontheemden Oekraïne loopt van juli 2022 tot 4 maart 2026.

Werk en Participatie: Pastiel

De afspraken met Pastiel: o zoals opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst 2024 o omtrent het financiële ingroeimodel o omtrent de financiering van de Werkstartregeling zijn toegepast op de begroting na wijziging 2025. Voor de jaren 2026-2028 is geïndexeerd conform CPI.

Werk en Participatie: Beschut Werken

Het gemiddeld aantal cliënten voor begeleiding Beschut Werk is gebaseerd op de realisatie van 2024. Voor het begeleidingsbudget Beschut Werk is een bedrag van € 10.000 opgenomen. Dit is gebaseerd op de realisatie van 2024. De gemeente ontvangt de vergoeding op basis van hun taakstelling maal een bedrag van € 11.300. Dit bedrag is van € 8.100 verhoogd naar € 11.300.

Armoedebestrijding: AV-Frieso

De AV-Frieso is per 2025 vervallen en is daarom niet meer begroot.

Armoedebestrijding: CER

De Compensatie Eigen Risico (CER) is gemaximaliseerd op het bedrag van €100,-. Hierop is geen indexatie toegepast.

Wmo: Indexaties:

Voor de begroting na wijziging 2025 is in het algemeen rekening gehouden met een CPI van 3,4%. Maar voor de Wmo hebben we meerdere indexaties namelijk: voorlopige OVA-percentage personeel 2025 4,18%, CPI september 2024 3,5% en voorlopige Nea index 2025 1,5%.

Wmo: Volume voorzieningen HH en BG

Het volume in uren van de maatwerkvoorzieningen, huishoudelijke ondersteuning en begeleiding is gebaseerd op het gemiddeld aantal

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

50

uren in 2024. Hierbij hebben we, waar nodig, ook rekening gehouden met de meerjarige trend. Wmo: Collectief vervoer

Voor collectief vervoer zijn de gerealiseerde ritten van 2024 gebruikt als referentie. Deze aantallen hebben we geïndexeerd met de trend die we meerjarig zien. Voor de eilanden hebben we rekening gehouden met de vernieuwde afspraken collectiefvervoer. De gemiddelde tarieven collectiefvervoer zijn op basis van de voorlopige Nea index 2025 geïndexeerd. Deze indexatie gaat laag uitvallen, omdat er in de vorige indexatie een te hoog uitgangspunt is genomen.

Wmo: Baten

Per 2026 beoogt het Rijk weer een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo in te voeren. De invoering hiervan en de hoogte van de eigen bijdrage wordt op dit moment verder uitgewerkt. In deze begroting na wijziging hebben we met een voorziene stijging van de eigen bijdragen nog geen rekening gehouden. Anderzijds zal het Rijk hierdoor ook de hoogte van het gemeentefonds verlagen. In een test berekening gemaakt voor de gemeente Harlingen lijken de korting op het gemeentefonds, de verlaging van lasten en verhoging baten elkaar op te heffen.

Jeugdwet: Nieuwe Inkoop SJH en Wonen

Risico! Vanaf 1 januari 2024 is er sprake van een herzien inkoopstelsel voor Specialistische Jeugdhulp en Wonen. De nieuwe inkoop betreft een ingroeimodel. Alle (bestaande) cliënten moeten op 1 januari 2025 zijn geherindiceerd. Hierdoor hebben we op het moment van opmaak van de begroting nog geen volledig zicht hoe de cliënten in 2025 zijn verdeeld over de verschillende producten. Binnen de inkoop is het hiernaast niet te voorzien waar en wanneer cliënten zullen instromen en uitstromen. Er worden mogelijk zeer dure producten ingezet, soms tot wel € 150.000 op jaarbasis per cliënt. Wij raden de gemeenten aan om een eigen reserve te overwegen om onvoorziene tekorten aangaande jeugdhulp te kunnen opvangen.

Jeugdwet: Indexatie tarieven

De tarieven/kosten voor 2025 zijn geïndexeerd met 5,43%, dit is een combinatie van de correctie indexatie 2024 en de voorlopige indexatie voor 2025.

Jeugdwet: Inkoop

Lokale Inkoop betreffen onder andere vaststellingsovereenkomsten (VOK).

Lokale

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

51

o

Voor Terschelling is een geheel jaar ‘begeleiding in de klas’ begroot.

Jeugdwet: SDF

De begrote lasten van Sociaal Domein Fryslân zijn opgenomen op basis van de Begroting 2025 van SDF.

Jeugdwet: Gecertificeerde Instellingen

De begrote lasten m.b.t. de Gecertificeerde Instellingen zijn opgenomen op basis van de tariefafspraken 2024, realisatie 2023 en voorlopige realisatie 2024.

Bedrijfsvoering: Personeelsbegroting

Het personeelsbestand en de openstaande vacatures per 1 oktober 2024 vormen de basis voor de personeelsbegroting 2025. Er is rekening gehouden met een toename van de salariskosten op basis van Cao-afspraken (+4,4%) en op basis van doorrekeningen vanuit de septembercirculaire 2024 van het Rijk.

Bedrijfsvoering: Overige bedrijfsvoeringslasten

De overige bedrijfsvoeringslasten zijn in het algemeen geïndexeerd met de gehanteerde CPI (2025: 3,4%). De automatiseringslasten van shared service centrum Leeuwarden stijgen in 2025 met 10% als gevolg van de toename van met name personeel, licenties en servers.

Bedrijfsvoering: Rentebaten

De begrote rentebaten zijn opgenomen op basis van het verwachte 1 jaar vast rendement op onze liquiditeiten.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

52

Bijlage D: Beleidsindicatoren In het BBV is voorgeschreven dat gemeenten beleidsindicatoren opnemen in de begroting bij de programma’s. Doel hiervan is om de begroting toegankelijker te maken voor raadsleden die niet met financiën zijn belast en om een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk maken. Werk, Participatie en Inkomen Begroting na wijziging 2025

Beleidsindicator

Eenheid

27. Personen met een bijstandsuitkering 28. Lopende re-integratie voorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

200 472

Begroting Begroting na wijziging 2025 2024 196 471

197 471

De presentatie van de aantallen zijn gebaseerd op het gemiddeld aantal unieke cliënten op jaarbasis in de betreffende regeling. De re-integratie voorzieningen zijn de totaal aantal unieke voorzieningen op jaarbasis.

Jeugdwet Beleidsindicator De Dienst Noardwest Fryslân Eenheid 29. Jongeren met jeugdhulp 30. Jongeren met jeugdbescherming 31. Jongeren met jeugdreclassering

Begroting na wijziging 2025

Begroting Begroting na wijziging 2025 2024

% van alle jongeren tot 18 jaar

13%

14%

14%

% van alle jongeren tot 18 jaar

1%

1%

2%

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,4%

0,3%

0,3%

Wmo Beleidsindicator De Dienst Noardwest Fryslân Eenheid 32. Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

Begroting na wijziging 2025

659

Begroting Begroting na wijziging 2025 2024

646

637

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

53

Bedrijfsvoering

Beleidsindicator

Eenheid

1. Formatie 2. Bezetting 3. Apparaatskosten 4. Externe inhuur

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

5. Overhead

Begroting na wijziging 2025

€

Begroting 2025

Begroting na wijziging 2024

1,61 1,61 162 € 5,5%

1,63 1,63 162 € 2,1%

1,65 1,65 156 2,1%

5,9%

6,5%

6,9%

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

54

Bijlage E: Berekening weerstandsvermogen bedrijfsvoeringsorganisatie Risico's

Oorzaak

Gevolg

Beheermaatregelen

Financiële impact

Benodigde Kans weerstandscapaciteit

a

b

= a*b

Vanuit management en HR wordt Meer inhuren dan geraamd extra aandacht gegeven aan Afbouw ziekteverzuim lukt waardoor de uitvoeringskosten verzuimpreventie en wordt extra minder goed dan gewenst toenemen Financiële gevolgen. geïnvesteerd in verzuimbegeleiding. door blijvend hoge en soms Uitgaand van 8,8% Daarnaast zijn verschillende te hoge werkdruk (door ziekteverzuim (t/m Q3 2024, initiatieven ontplooid en bijvoorbeeld uitvoer tijdelijke o.b.v. de afgelopen 24 doelstellingen geformuleerd om regelingen, krapte maanden), bij een streefcijfer medewerkers te vinden en binden en arbeidsmarkt) van 5%. het risico op onderbezetting te minimaliseren.

356.502

75%

267.376

Dit risico is beperkt beinvloedbaar. Onverwachte De uitvoer van extra regelingen Daar waar mogelijk worden omstandigheden (Corona, vraagt om extra inzet van werkzaamheden zoveel mogelijk Hogere oorlog Oektraine) hebben de tijdelijke medewerkers. De binnen de bestaande bezetting uitvoeringskosten door afgelopen jaren tot de uitvoer afgelopen jaren heeft laten zien opgepakt. Als dit echter niet uitvoer extra regelingen van extra regelingen (Tozo, dat we hier gemiddeld mogelijk is, omdat de werkdruk te Tonk, Energietoeslag, € 400.000 op uitgeven. hoog wordt, zullen externe leefgeld Oekraine) geleid. medewerkers worden ingeschakeld.

400.000

60%

240.000

Hoger ziekteverzuim dan verwacht

De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA) is per 1 januari 2020 van kracht. Bij ontslag of afloop van tijdelijke contracten kan een transitievergoeding aan de orde zijn.

De transitie vergoeding bedraagt maximaal € 81.000 per medewerker bij ontslag (afhankelijk van duur dienstverband, leeftijd en salaris). Bij afloop van tijdelijke contracten gaat het vaak over een half tot heel maandsalaris.

Ook dit risico is beperkt te sturen. Een goede HR cyclus is ingericht en er wordt volop ingezet op het binden en inspireren van medewerkers. Hoewel dit gelukkig weinig voorkomt, kan echter niet altijd worden voorkomen dat soms ook afscheid van een medewerker wordt genomen.

162.000

40%

64.800

Onderhoud gebouw

Het Rijk heeft zich ten doel gesteld om tot 2030 een CO2-reductie van 55% te realiseren. Als overheidsorganisatie willen wij ons steentje bijdragen.

Dit kan betekenen dat we extra moeten investeren in duurzame oplossingen voor ons kantoor. Bij investeringen wordt een afweging Te denken valt aan alternatieve gemaakt hoe om te gaan met energiebronnen, vervanging van duurzaamheid. Verder zal steeds (een deel) van de huidige een afweging gemaakt worden installaties. Dit kan dus extra tussen het naleven van de visie op of hoge(re) investeringskosten verduurzamen en de kosten die met zich meebrengen. We daarmee gepaard gaan. schatten het risico op € 75.000 en de kans dat dit zich

75.000

40%

30.000

Melding datalek

De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) schrijft voor dat organisaties waar zich een ernstig datalek voordoet dit Indien een datalek niet (tijdig) binnen 72 uur melden bij de wordt gemeld, dan kan de AP Autoriteit Persoonsgegevens een boete opleggen tot (AP). Een datalek wordt als maximaal € 10 miljoen euro of ernstig gezien als het leidt 2% van de omzet. tot een aanzienlijke (kans op) ernstige nadelige gevolgen voor de bescherming van persoonsgegevens.

1%

100.000

Transitievergoeding bij ontslag

Totaal

Doorlopend wordt aandacht besteed aan de bewustwording wat betreft het melden van datalekken. Ondanks alle maatregelen is het echter niet ondenkbaar dat er een lek kan ontstaan. In geval dit gebeurt, zullen we dit 10.000.000 conform de vereisten melden. Het kan echter voorkomen dat er onbewust is gelekt. Bij onbewust lekken is de termijn van 72 uur kort en bij een te late aangifte kan er dus een boete worden opgelegd. De kans dat dit zich voordoet, is klein.

672.176

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

55

Bijlage F: Begrippenlijst Lijst gehanteerde begrippen Arbeidsparticipatie omvat alle op arbeid gerichte participatie- en reintegratievoorzieningen, zoals scholing, werkervaringsplaatsen en leer/werk trajecten. Bbz gevestigde ondernemers: Een gevestigde ondernemer die tijdelijk niet in zijn levensonderhoud kan voorzien, kan een beroep doen op de Bbz. Een ondernemer die meer dan anderhalf jaar een bedrijf of beroep uitoefent, wordt gezien als een gevestigde ondernemer. Bbz startende ondernemers: Als een startende ondernemer tijdelijk niet in zijn levensonderhoud kan voorzien, kan een beroep op de Bbz worden gedaan. Een inwoner die vanuit een werkloosheidssituatie een onderneming start, wordt gezien als startende ondernemer. Begeleiding betreft dienstverlening aan cliënten met een beperking (fysiek/ psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning nodig hebben en verkrijgen middels een beschikking. Denk aan individuele begeleiding. Beschermd wonen betreft een regeling voor het niet meer zelfstandig kunnen wonen vanwege psychische en/of psychosociale problematiek (uitvoering verloopt via gemeenten en Sociaal Domein Fryslân). Dagbesteding betreft dienstverlening aan cliënten met een beperking (fysiek/ psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning nodig hebben en verkrijgen middels een beschikking. Denk aan dagbesteding/ dagactiviteiten.

Geëscaleerde zorg 18- behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvang voorzieningen verblijven zoals, kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering, voogdij en onder-toezichtstellingen. Gesloten plaatsing is een vorm van jeugdhulp waarbij de jongere verblijft bij een jeugdhulpaanbieder op basis van een machtiging gesloten jeugdzorg of een machtiging BOPZ of machtiging Wvggz. Huishoudelijke hulp betreft dienstverlening aan cliënten met een beperking, die zelfstandig wonen en die ondersteuning nodig hebben en verkrijgen middels een beschikking. In dit geval huishoudelijke ondersteuning. Inkomensregelingen zijn alle inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz2004. Waaronder tevens bijzondere bijstand en AV-Frieso.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

56

IOAW: deze inkomensvoorziening is bedoeld voor mensen die na hun 50e werkloos zijn geworden en langer dan 3 maanden een werkloosheidsuitkering hebben gehad. IOAZ: deze inkomensvoorziening is bedoeld voor inwoners boven de 55 jaar met een eigen bedrijf die onvoldoende inkomsten genereren om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf zijn GGZ-behandelingen zonder verblijf voor Generalistische Basis GGZ, kindergeneeskunde en jeugd ggz behandelingen, waaronder ook voor dyslexie. Jeugdbescherming is individuele maatwerkdienstverlening voor jeugdigen 18- in opvangvoorziening waaronder Kinderbeschermingsmaatregelen OTS en Voogdij. Jeugdhulp crisis/ LTA/ GGZ-verblijf betreft jeugdhulp dat vanwege een crisissituatie verleend wordt thuis of bij een aanbieder, alle jeugdhulp die valt onder het Landelijk Transitiearrangement (LTA), en GGZ-behandeling waarbij sprake is van opname. Jeugdhulp met verblijf overig wordt op deze categorie verantwoord als het niet kan worden toebedeeld aan Pleegzorg of Gezinsgericht. Hieronder vallen ook begeleid wonen en kamertraining. Jeugdhulp zonder verblijf overig wordt op deze categorie verantwoord als het niet kan worden toebedeeld aan begeleiding, behandeling of dagbesteding.

Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Kansrijk (Participatie): In deze categorie vallen inwoners met een loonwaarde van 80 tot 100 procent. Deze categorie kan vrij snel uitstromen naar regulier werk en heeft daarbij vaak alleen lichte ondersteuning nodig, zoals sollicitatietraining. Maatwerkdienstverlening 18- betreft vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt waaronder o.a. begeleiding, jeugd- en opvoedhulp, pleegzorg en verblijf. Maatwerkvoorzieningen betreft materiële voorzieningen die op basis van een beschikking verstrekt worden (woon-, rolstoel- en vervoersvoorzieningen) aan mensen met fysieke beperkingen om zelfstandig te kunnen functioneren. Onderdeel van maatwerkvoorziening is ook collectief vervoer. Overige maatwerkarrangementen worden op deze categorie verantwoord als ze niet kunnen worden toebedeeld aan huishoudelijke hulp, begeleiding of dagbesteding. Participatiewet: deze wet is ingevoerd met ingang van 1 januari 2015 en vervangt het voorgaande stelsel van Wet Werk en Bijstand, Wet sociale werkvoorziening en Wajong.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

57

Perspectiefrijk (Participatie): Deze categorie betreft inwoners met een loonwaarde van 40 tot 80 procent. Deze groep heeft veel ondersteuning nodig, vaak voor langere periode, bij het uitvoeren van regulier werk. Denk bijvoorbeeld aan het opdoen van arbeidsritme. Pleegzorg is een vorm van jeugdhulp waarbij een jongere (tijdelijk) wordt opgenomen in een pleeggezin en waarbij pleegkind, pleegouders en eigen ouders worden begeleid door een pleegzorgaanbieder. Samenkracht en burgerparticipatie bevat de nieuwe Wet Inburgering die per 1 januari 2022 van kracht is, kosten van kinderopvang SMI en de kosten van Wmo mantelzorg. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen betreft onder meer de kosten voor inschakeling externe experts door Gebiedsteams. Van waarde (Participatie): In deze categorie vallen inwoners met een loonwaarde van 0 tot 40 procent. Zij zijn op dit moment niet in staat om te werken, maar zijn wel van waarde. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk of (arbeidsmatige) dagbesteding. WSW en beschut werk (Begeleide participatie) omvat voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals beschut werken en dagbesteding. Ook de directe werkzaamheden van de casemanagers gericht op het bevorderen van maatschappelijke participatie worden tot dit taakveld gerekend.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

58

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

59