Document · PDF

Bijlage 1 - Concept Begroting na wijziging 2025, De Dienst Noardwest Fryslân

Raadsvergadering 26 februari 2025, gemeente TerschellingBij agendapunt: (H) Begroting De Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid13.835 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Begroting na wijziging 2025 De Dienst Noardwest Fryslân

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Dit is een publicatie van De Dienst Noardwest Fryslân Postadres Postbus 4 8800 AA Franeker Bezoekadres Eise Eisingastraat 8 8801 KE Franeker Contact 0517-380200 contact@sozawe-nw-fryslan.nl www.sozawe-nw-fryslan.nl

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Zo werkt het sociaal: uitvoering geven aan gemeentelijk beleid Sinds 2021 is De Dienst een bedrijfsvoeringsorganisatie, is beleidsontwikkeling een taak van de gemeenten, en horen beleidsdoelen thuis in de begroting van de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. Onder het motto ‘zo werkt het sociaal’ dragen we bij De Dienst iedere dag bij aan de uitvoering van het gemeentelijk beleid en van landelijke wet- en regelgeving. In deze begroting hebben we een hoofdstuk toegevoegd over de projecten die wij in 2025 oppakken rond actuele beleidsthema’s in het lokale, regionale en nationale sociaal domein. Hoe geven wij bijvoorbeeld invulling aan het Beleidskader Bestaanszekerheid? Kunnen we een doorstroom van Wmo-dagbesteding naar P-wet (beschut) werk realiseren? Kan onze strategische inkoop en contractmanagement bijdragen aan het betaalbaar houden van de Wmo en de Jeugdwet? Hoe bereiden we ons voor op de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV), die digitale bereikbaarheid van overheidsinstellingen voorschrijft? Deze thema’s, en nog veel meer, ziet u terug in deze begroting 2025. Ook nieuw is de begroting in één oogopslag. Veel gemeenten publiceren ieder jaar een publiekssamenvatting van hun begroting, met op hoofdlijnen de bestedingen in de verschillende domeinen. Dit jaar hebben wij geprobeerd om ook zo’n ‘begroting in één oogopslag’ te maken.

Niet voor in de krant, maar voor u, lezer, om een indruk te krijgen van de samenstelling van de groep inwoners die gebruik maakt van voorzieningen uit de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet of armoedebestrijding. We moeten toegeven dat het een pittige opgave was. Want hoe breng je alle nuances uit al die tabellen en cijfers terug in enkele totaalbedragen en kengetallen? Toch denken we dat we een aardig beeld hebben kunnen schetsen op Noordwest-niveau én per gemeente. We zijn heel benieuwd naar uw reactie! Marja van der Meer, voorzitter Bestuur Marius Jellema, Directeur

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

1 De begroting in een oogopslag

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Inhoudsopgave Zo werkt het sociaal: uitvoering geven aan gemeentelijk beleid 1 De begroting in een oogopslag 2 Samenwerkende partijen in het sociaal domein

3 4 7

Ambities en actuele thema’s

3 4

10 11 11 11 12 14 16

Ambities Actuele thema’s in het sociaal domein in 2025 4.1 Algemeen 4.2 Programma Armoedebestrijding 4.3 Programma Werk, Participatie & Inkomen 4.4 Programma’s Wmo en Jeugdwet 4.5 Programma Bedrijfsvoering

Risico’s en weerstandscapaciteit 5

Paragraaf Risico’s 2025 5.1 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit 5.2 Omvang weerstandscapaciteit 5.3 Risico’s begroting na wijziging 2025

18 19 19 19 20

Financiële begroting na wijziging 2025

22 22 26 30 32 36 38 41 42 43 45

Financiële Begroting na wijziging 2025 6.1 Programmabegroting na wijziging 2025 6.2 Programmabegroting Werk, Participatie en Inkomen 6.3 Programmabegroting Armoedebestrijding 6.4 Programmabegroting Jeugdwet 6.5 Programmabegroting Wet maatschappelijke ondersteuning 6.6 Begroting Bedrijfsvoeringsorganisatie 6.7 Begroting EMU-saldo 6.8 Begroting vermogen en financieel resultaat 6.9 Meerjarenraming Besluit tot vaststelling

Bijlagen

Bijlage A: Verdeelsleutel kosten Bedrijfsvoering Bijlage B: De GR De Dienst Noardwest Fryslân Bijlage C: Uitgangspunten begroting na wijziging 2025 Bijlage D: Beleidsindicatoren Bijlage E: Berekening weerstandsvermogen bedrijfsvoeringsorganisatie Bijlage F: Begrippenlijst

47 48 49 53 55 56

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

2 Samenwerkende partijen in het sociaal domein Inwoners met een hulpvraag in Noardwest-Fryslân krijgen met verschillende instanties te maken. Welke dat zijn, verschilt per hulpvraag. Voor vragen over werk en inkomen zijn dat vooral De Dienst en Pastiel. Voor vragen rond bijvoorbeeld zelfstandig wonen of opvoeden zijn de gebiedsteams, huisartsen en zorgaanbieders de belangrijkste partijen. Bij armoedebestrijding spelen de gebiedsteams, De Dienst en onder andere de jeugdfondsen een grote rol. Het verschilt dus per wet of programma wie beslist over passende ondersteuning. De rol van De Dienst in het sociaal domein Voor inkomensondersteuning – de bijstandsuitkering en de regelingen voor armoedebestrijding – vormt De Dienst zelf de toegang tot het Sociaal Domein. Wij verzorgen de cliëntgesprekken, de afhandeling van de uitkeringsaanvraag en de uitbetaling van de uitkeringen. We adviseren en ondersteunen de inwoner bij participatie of re-integratie naar werk, met ondersteuning van Pastiel, re-integratiebedrijven of welzijnsorganisaties. Voor de Wmo en Jeugdwet voert De Dienst verschillende backofficetaken uit, zoals administratie, het informeren van cliënten over de indicatie en de voorwaarden, opdrachtverlening en betaling aan zorgaanbieders. Daarmee ondersteunen we de gebiedsteams en de samenwerking in de keten.

Onze bedrijfsvoering ondersteunt al deze werkzaamheden met onder andere: - Inkoop en contractmanagement voor aanbieders en leveranciers van ondersteuning uit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet - Rechtmatigheids- en kwaliteitstoezicht op die aanbieders en leveranciers - Monitoring en verantwoording van budgetten en bestedingen - Beheer van cliënt- en financiële applicaties en de dataprivacy en -security. Infographics: wie doet wat? In deze begroting staan infographics die in beeld brengen welk pad inwoners met een hulpvraag bewandelen in het sociaal domein, en welke partijen samen de ondersteuning organiseren. Ze geven inzicht in waar de keuzes voor inzet van ondersteuning en de bijbehorende bestedingen gemaakt worden. In iedere infographic duiden we bovendien de rol van De Dienst.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Ambities en actuele thema’s Gemeenten stellen een programmaplan op voor het sociaal domein. Dat is een belangrijke basis voor onze dienstverlening aan inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners. In dit hoofdstuk staan de ambities die de basis vormen voor onze dienstverlening, en op welke actuele thema’s we ons in 2025 richten.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

3 Ambities Onze ambities vormen de basis voor alles wat we doen. Ze lopen als een rode draad door al onze basisdienstverlening, projecten en contacten met onze omgeving. Ze helpen ons keuzes te maken, focus te houden en de inwoner centraal te zetten. Ambitie 1: We gebruiken Duidelijke Taal De laaggeletterdheid onder de inwoners is groot. Daarom is het belangrijk om duidelijk en begrijpelijk met onze inwoners te communiceren. Zodat iedereen in onze samenleving mee kan doen. Door duidelijke taal begrijpen inwoners beter wat we van ze vragen en waar ze recht op hebben. Dat vergroot hun zelfredzaamheid. We gebruiken duidelijk taal in alles wat we zeggen, doen en schrijven. Voor onze inwoners én andere doelgroepen. Ambitie 2: Digitale en fysieke dienstverlening Ieder mens is anders, met eigen behoeften, ervaringen, kennis en kunde. Daar passen verschillende vormen van dienstverlening bij, zowel fysiek als digitaal. Met oog voor de voorkeuren en behoeften van individuen kan elke inwoner meedoen en versterken we zelfredzaamheid. Ambitie 3: Werken vanuit vertrouwen Als het vertrouwen van de overheid in burgers laag is, doen mensen minder beroep op voorzieningen. Dat verzwakt de bestaanszekerheid.

Daarom werken wij vanuit vertrouwen: we erop dat de inwoners die hulp aanvragen dit ook echt nodig hebben, dat zorgaanbieders de zorg leveren die nodig is en dat de medewerkers doen wat voor onze inwoners het beste is - binnen de kaders van de wet. Ambitie 4: Ontwikkeling van medewerkers De arbeidsmarkt is structureel veranderd. Het belang van goed personeel aantrekken en behouden is nog nooit zo groot geweest. Dit willen we bereiken door ontwikkelkansen te bieden, een goede balans tussen werk en privé en een open werksfeer. Zo geven we medewerkers het vertrouwen om dat te doen wat het beste is voor onze inwoners. Ambitie 5: Verstevigen van samenwerking Kijken naar de mens als geheel vraagt altijd om een integrale aanpak. Om inwoners zo goed mogelijk te helpen in de vraagstukken waar zij voor komen te staan, is een goede samenwerking in het sociaal domein noodzakelijk.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

4 Actuele thema’s in het sociaal domein in 2025 In dit hoofdstuk beschrijven we actuele thema’s in het sociaal domein, en waar wij ons in 2025 binnen die thema’s op richten.

4.1 Algemeen Samenwerkingsovereenkomst (SOK) gemeenten en Dienst Gemeenten en De Dienst hebben in 2024 een samenwerkingsovereenkomst (SOK) opgesteld. De overeenkomst bevat afspraken rond onder meer kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners, afspraken over het kunnen meedenken en anticiperen tijdens beleidsvoorbereiding door de gemeenten en een zo eenduidig mogelijke opdracht aan de Dienst voor onze basisdienstverlening. In 2025 geven we uitvoering aan de hernieuwde samenwerkingsafspraken met de deelnemende gemeenten. In de samenwerking met beleid streven we naar uniformiteit in ons aanbod voor de vier gemeenten en waar nodig leveren we maatwerk.

4.2 Programma Armoedebestrijding Schuldhulpverlening en Beleidskader Bestaanszekerheid In 2024 presenteerden de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke het Beleidskader Bestaanszekerheid 2024-2028. De Dienst is daar actief bij betrokken geweest. Beleidsmakers werken nu aan nieuw beleid voor Schuldhulpverlening en Bestaanszekerheid, waarvoor ze de uitgangspunten uit het beleidskader gebruiken.

Meer lezen: Beleidskader: Bestaanszekerheid 2024-2028

In 2025 en de daarop volgende jaren zorgen wij, samen met de gemeenten, voor de implementatie en uitvoering van dat nieuwe beleid. Zodat financiële problemen bij onze inwoners zo veel mogelijk worden voorkomen, dat meer inwoners meedoen in de samenleving en daar geen financiële belemmeringen bij hebben. Gebruik van minimaregelingen verhogen Binnen De Dienst besteden we veel aandacht aan het bereiken van minimahuishoudens en het verhogen van het aantal aanvragen voor minimaregelingen. Zodat zo veel mogelijk inwoners ontvangen waar zij recht op hebben. Dit doen we onder andere als volgt:

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

•

We analyseren dossiers van bijstandsontvangers om onder andere te beoordelen of de inwoners gebruik maken van alle regelingen waar ze voor in aanmerking komen.

Meer lezen: Artikel: Vergelijking

•

We voeren Financieel Fit-gesprekken met inwoners die vanuit de bijstand aan het werk gaan en bespreken op welke regelingen ze in hun nieuwe financiële situatie recht hebben.

Friese Minimaregelingen

•

We monitoren welke inwoners voorheen gebruik maakten van regelingen, maar dat nu niet meer doen. Deze inwoners attenderen we op de regelingen.

Artikel: Financieel Fit-

•

We werken samen met maatschappelijke organisaties zoals Humanitas, Schuldhulpmaatje en de Vroegsignaleerders van de Gebiedsteams.

•

We ontwikkelen jaarlijkse een folder met alle minimaregelingen

•

We plaatsen advertenties in huis-aan-huis-bladen en informatie via socials over de regelingen.

•

gesprekken

Folder: Alle minimaregelingen in Noardwest Fryslân

Online hulpmiddel: De Opwegwijzer

Op onze website kunnen inwoners met De Opwegwijzer ontdekken op welke vergoedingen ze mogelijk recht hebben.

Alleenverdienersproblematiek: tijdelijke overbruggingsregeling Er is een groep huishoudens die door een samenloop van fiscaliteit, Meer lezen: toeslagen en sociale zekerheid onbedoeld onder het bestaansminimum terechtkomt. Het gaat om huishoudens waar één partner een uitkering Wetsvoorstel: Wet heeft, zoals bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid, en de ander tijdelijke regeling weinig of geen inkomen. Het Ministerie van SZW werkt aan de Wet alleenverdienerstijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek - een problematiek overbruggingsregeling voor de periode 2024-2027, vooruitlopend op de structurele oplossing die per 2028 beschikbaar moet zijn via de Belastingdienst. In 2025 gaan we samen met beleidsmakers van de gemeenten, aan de slag om de betreffende huishoudens te compenseren via de bijzondere bijstand.

4.3 Programma Werk, Participatie & Inkomen Implementatie programmaplan Participatiewet in balans In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat wetgeving die bedoeld is om mensen te ondersteunen, doorschoot in de nadruk op oneigenlijk gebruik en fraude. De gevolgen daarvan hebben mensen hard getroffen. Onder meer het toeslagenschandaal maakt duidelijk dat de overheid niet altijd functioneert zoals zij zou moeten. Bovendien blijkt het sociaal minimum niet in alle omstandigheden een voldoende en zekere basis te bieden.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Het programmaplan Participatiewet in Balans omvat een aantal wetwijzigingen en herzieningen van de Participatiewet. Gericht op een balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving.

Meer lezen: Programmaplan Participatiewet in Balans

De Participatiewet in balans wordt in 2025 geïmplementeerd. Hierop vooruitlopend hebben wij al verschillende aanpassingen gedaan. Zo hebben we in 2024 ingezet op onze ambitie Duidelijke Taal door het gebruik van begrijpelijke en toegankelijke taal in onze brieven en op de website. Daarnaast kunnen we door een aanpassing in onze werkwijze zoveel mogelijk voorkomen dat inwoners ten onrechte een uitkering ontvangen. Daardoor hoeven inwoners minder vaak geld terug te betalen. Verder hebben we samen met de beleidsadviseurs van de gemeenten de impact van de Participatiewet in balans voor gemeenten en De Dienst in kaart gebracht. In 2025 vertalen we nieuw beleid rond de Participatiewet in Balans naar de uitvoering van De Dienst. Uitvoering Plan Van Waarde De huidige Participatiewet gaat ervan uit dat iedereen vanuit de bijstand kan uitstromen naar betaald werk, eventueel met ondersteuning of op langere termijn. Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat deze verwachting niet voor iedereen realistisch is. De gemeenten willen graag meer aandacht voor deze groep. Daarom hebben we in 2024 een nieuwe aanpak voor deze groep inwoners ontwikkeld: de aanpak Van Waarde. Met passende trajecten en methodieken ondersteunen we deze inwoners en moedigen we ze aan om alles uit zichzelf te halen. In onze aanpak kennen we drie routes.

Op basis van de individuele situatie en de methodiek kiezen we met de inwoner een passende route: een traject naar werk door Pastiel, een activeringstraject om belemmeringen richting werk weg te nemen of een stabiliseringstraject gericht op het stabiel houden van de diverse leefgebieden waaronder financiën en gezondheid. In 2025 geven we uitvoering aan deze aanpak. Van Wmo dagbesteding naar participatie op de arbeidsmarkt Het is belangrijk dat inwoners zich kunnen blijven ontwikkelen naar vermogen. De Inwoners met een indicatie voor Wmo Dagbesteding kunnen bijvoorbeeld een stap maken naar participatie. De gezamenlijke te ontwikkelen aanpak van gemeenten, zorgaanbieders en De Dienst neemt drempels en belemmeringen weg, zodat inwoners makkelijk(er) en veilig(er) kunnen schakelen tussen uitkering, werk, dagbesteding, beschut werk, banenafspraak en/of regulier werk.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

In 2025 ontwikkelen we met een gezamenlijke visie en plan van aanpak voor de combinatie van Participatiewet en Wmo en passen we het inkoopbeleid aan op deze vorm van dienstverlening. Handhaving en preventie Bij een bijstandsuitkering horen rechten en plichten. De maandelijkse uitkering is een recht, de bijbehorende regels zijn de plichten. Dat zijn vooral de inlichtingenplicht, de medewerkingsplicht en de arbeidsverplichting. Het niet volgen van deze regels kan grote gevolgen hebben: een inwoner kan bijvoorbeeld te veel of te weinig bijstand ontvangen. Te veel ontvangen bijstand moet altijd terugbetaald worden. Wij willen dit graag voorkomen. Onder andere door te zorgen dat de regels altijd voor iedereen duidelijk zijn, om de kans op vergissingen zo klein mogelijk te houden. In 2025 helpen wij onze inwoners op verschillende nieuwe manieren om te voorkomen dat ze te veel of te weinig uitkering ontvangen. Zo ontwikkelen wij een video met ondertiteling in verschillende talen, waarin we de rechten en plichten uitleggen. Daarnaast informeren wij inwoners meerdere keren per jaar via verschillende kanalen, over het belang van tijdig doorgeven van informatie die van invloed kan zijn op de uitkering.

Meer lezen: Website: Rechten en plichten bij een bijstandsuitkering

4.4 Programma’s Wmo en Jeugdwet Strategisch inkoopbeleid De kosten van het sociaal domein stijgen explosief en de vraag neemt door vergrijzing toe. Hoe houden we de ondersteuning in de toekomst beschikbaar, betaalbaar en van goede kwaliteit? Kunnen we partijen blijven vinden die de ondersteuning kunnen leveren, met voldoende gekwalificeerd personeel? Dit vraagt om een vertaling van Wmo-beleid van de gemeenten naar een passend, strategisch inkoopbeleid van De Dienst. Vragen over betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit zijn aanleiding geweest om in 2024 een inkoopproject Wmo te starten. Op verschillende niveaus analyseren we of er een nieuwe inkoopstrategie voor de Begeleiding, Dagactiviteit en Kortdurend Verblijf nodig is. Tijdens de analyse staat de leefwereld van de inwoner centraal. Daarbij kijken we vooral naar preventie, doen wat nodig is (niet pamperen, meer zelfredzaamheid), normaliseren (niet alleen naar beperkingen maar meer naar mogelijkheden kijken mogelijk) en voorliggende voorzieningen.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

In 2025 nemen we het koersplan/de visie van de gebiedsteams van de gemeenten mee in onze inkoopanalyse en organiseren we een marktconsultatie met zorgaanbieders. Wetsvoorstel Wet afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 Voor de eigen bijdrage voor Wmo maatwerkvoorzieningen geldt sinds 2019 het abonnementstarief: een maximum bedrag per maand, ongeacht het inkomen van de inwoner. De voorgenomen Wet afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 heeft als doel om de druk bij gemeenten op (het gebruik van) Wmo-voorzieningen te verlagen en de financiële houdbaarheid van de Wmo 2015 te verbeteren. Gemeenten kunnen dan zelf een financieel passende eigen bijdrage bepalen en innen. Zo’n eigen bijdrage spoort inwoners aan om zelf hun ondersteuning te organiseren. Bijvoorbeeld door een beroep te doen op hun sociale netwerk of de ondersteuning die zij nodig hebben zelf te bekostigen. Op dit moment – november 2024 - heeft de Raad van State geadviseerd om het wetsvoorstel aan te passen, maar de streefdatum voor invoering is nog steeds 1 januari 2026. Zodra de wet en de invoeringsdatum definitief zijn vastgesteld, starten we de implementatie. Grip op Kosten Jeugdzorg Sinds 1 januari 2024 zijn de nieuwe inkoopovereenkomsten tussen SDF en zorgaanbieders voor Specialistische Jeugdhulp (SJH) en Wonen van kracht.

Vrijwel alle Friese gemeenten zien inmiddels forse overschrijdingen op hun begrotingen voor Jeugdhulp. In 2025 verwachten we een verdere stijging.

Meer lezen: Infographic Zo werkt de Jeugdwet in Noardwest-Fryslân)

Alle andere Friese gemeenten zien dezelfde opgaande trend in de kostenontwikkeling voor jeugdhulp. De gemeenten zien niet allemaal een toename in cliënten, ze zien vooral een toename in de kostprijs van een traject. In 2025 onderzoeken we samen met de beleidsadviseurs van de gemeenten de mogelijkheden om meer regie te voeren op de inzet van jeugdhulp. Onze gespecialiseerde adviseurs Jeugdwet zullen vaker betrokken zijn bij indicatiestelling voor jeugdhulp. En onze contractmanager Jeugd geeft extra aandacht aan indicatiestellingen

Artikel: Oplopende kosten Jeugdzorg

Interview: 5 cruciale schakels in de jeugdzorgketen

die door zorgaanbieders via externe verwijzers ingediend worden.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

4.5 Programma Bedrijfsvoering Digitalisering en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) Het kabinetsbeleid is dat de overheid voor bedrijven en burgers digitaal bereikbaar moeten zijn. Bestuurlijk verkeer gaat over berichten met rechtsgevolgen, zoals aanvragen, beschikkingen, klachten, bezwaar en beroep. Elektronisch bestuurlijk verkeer kan de administratieve lasten van inwoners en bestuursorganen verminderen. Daarom wordt per 1 januari 2026 de WMEBV van kracht – de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer. Deze wet verplicht alle bestuursorganen om bestuurlijk verkeer tussen inwoner en overheid digitaal mogelijk te maken, zowel ontvangen als verzenden.

Meer lezen: Presentatie: Wat moet een gemeente regelen om Wmebv-proof te zijn?

In het Project Digitalisering hebben we in 2024 oplossingen geïnventariseerd voor digitale dienstverlening voor de klant en efficiëntere processen voor medewerkers. De betrokken projectleiders hebben een plan van aanpak opgeleverd. Dat omvat aan de ene kant de mogelijkheden voor digitaal bestuurlijk verkeer via een klantportaal. Het kijkt daarnaast ook naar de verplichtingen van de Wet Digitale Toegankelijkheid, Wet Open Overheid (WOO) en Wet Modernisering Elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Vanaf 2025 gaan we dit plan van aanpak stapsgewijs implementeren. NIS2: de nieuwe cybersecuritywet De samenleving en economie worden steeds afhankelijker van digitale processen en netwerk- en informatiesystemen. Tegelijkertijd neemt de cyberdreiging toe. NIS2 is een Europese richtlijn met als doel om de cyberbeveiliging in de EU verder te versterken. In 2025 wordt deze richtlijn in Nederland geïmplementeerd met de invoering van de Cyberbeveiligingswet. Die omvat meerdere verplichtingen op het gebied van Cyberbeveiliging. In de voorbereiding daarop nemen we in 2025 maatregelen die de veiligheid en weerbaarheid van onze processen en diensten verbeteren.

Het gaat onder andere om het Inventariseren en analyseren van risico’s, het verder aanscherpen van bedrijfscontinuïteitplannen en protocollen voor crisisbeheersing, het organiseren van incident response, bewustwording van personeel van risico’s en te nemen maatregelen en het reserveren van budget en capaciteit om aan de richtlijnen te kunnen voldoen. Informatie-uitwisseling Gebiedsteams en Dienst - Regieboxx Medewerkers en teamleiders van gebiedsteams bij gemeenten en De Dienst ervaren al geruime tijd problemen met het systeem waarin hulpvragen van inwoners worden

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

vastgelegd. Knelpunten zijn onder meer de hoge administratieve druk, de onvoldoende toegankelijkheid, veel handmatige registratiewerkzaamheden en beperkte mogelijkheden om managementinformatie te raadplegen. In 2024 hebben we gezamenlijk bepaald welke stappen nodig zijn om deze problemen op te lossen. Een externe projectleider heeft onderzocht wat de medewerkers en teamleiders precies nodig hebben: hoe ervaren zij de huidige IT-ondersteuning, welke informatie missen ze, en wat zouden ze graag verbeterd zien? De projectleider stelt een aantal oplossingen voor, inclusief financiële consequenties. In 2025 voeren we de gekozen oplossing in. Omdat er nog geen besluit is genomen, is in de begroting 2025 nog geen rekening gehouden met kosten voor aanschaf en implementatie. Strategische personeelsplanning Het belang van goed personeel aantrekken en behouden is nog nooit zo groot geweest. Door maatschappelijke en organisatieontwikkelingen veranderen de benodigde competenties en vaardigheden en door verloop en ziekte wijzigt het kennisniveau van het personeelsbestand. Het is belangrijk vooruit te kijken naar wat de toekomst gaat vragen en daar tijdig op in te spelen door opleiding, ontwikkeling of mensen binnen te halen met andere competenties. Met behulp van strategische personeelsplanning zorgen we dat de kwaliteit van ons personeel passend blijft bij onze ambities en onze omgeving.

In 2024 hebben we onze wervingsprocedures verstevigd door ons werkgeversmerk uit te dragen in onze vacatureteksten en vormgeving. Om talent aan te trekken en te behouden richten we ons in 2025 op de stappen die een potentiële kandidaat doorloopt vóór indiensttreding, en op de eerste 100 dagen na indiensttreding. Een goede introductie draagt bij hogere betrokkenheid en versnelde inzetbaarheid.

Meer lezen: Website: Werken bij De Dienst

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Risico’s en weerstandscapaciteit In dit hoofdstuk gaan we in op de bedrijfsvoeringsrisico’s die zich kunnen voordoen bij het uitvoeren van onze taken. Ook lichten we de omvang van de weerstandscapaciteit nader toe.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

5 Paragraaf Risico’s 2025 5.1 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) schrijft voor dat de begroting (in de paragraaf weerstandsvermogen) aandacht besteedt aan de relatie tussen de (financiële) risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bepaalt in hoeverre er ruimte is om de financiële gevolgen van opgetreden risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen: A. de middelen en mogelijkheden waarover de Dienst beschikt om niet begrote kosten op te vangen (de weerstandscapaciteit). B. alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die mogelijk tot extra kosten kunnen leiden.

5.2 Omvang weerstandscapaciteit De financiële resultaten van de sociaal domein programma’s worden jaarlijks direct verrekend met de deelnemende gemeenten. Daarom is op de balans van De Dienst alleen een reserve uitvoeringslasten opgenomen. Het saldo van de reserve, ca. 6% van de totale bedrijfsvoeringslasten, wordt zo nodig gebruikt voor het opvangen van lasten voor bijvoorbeeld het kunnen uitvoeren van tijdelijke extra regelingen en het opvangen van onverwacht ziekteverzuim. Weerstandscapaciteit in euro's per:

01-01-2026 (prognose)

01-01-2025 01-01-2024 (prognose) (prognose)

01-01-2023 (realisatie)

Exploitatie Structurele weerstandscapaciteit

100.000

Vermogen (balans) Incidentele weerstandscapaciteit

672.176

692.850

654.806

Totale weerstandcapaciteit

672.176

692.850

754.806

Het weerstandsvermogen bedraagt op 1 januari 2025 € 672.176. Voor de berekening van de weerstandscapaciteit verwijzen we naar bijlage E.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

5.3 Risico’s begroting na wijziging 2025 Het realiseren van vooruitgang, innovatie en ambitie gaat niet zonder het nemen van risico’s. We denken bij risico’s vaak in termen van voorkomen of elimineren. Maar tot elke prijs ieder risico uitsluiten is niet het doel van risicomanagement. Evenmin kunnen risico’s onvoorwaardelijk worden aanvaard. Bepalen omvang weerstandsvermogen Voor de sociaal domein-programma’s in deze begroting gelden zogenaamde openeinderegelingen. Meer aanvragen dan begroot leidt dan tot overschrijding van de kosten. Zoals in paragraaf 5.2 toegelicht, is bij het bepalen van de omvang van het weerstandsvermogen geen rekening gehouden met dergelijke risico’s, omdat jaarlijkse verrekening met de gemeenten plaatsvindt. Deze risico’s liggen dus bij de gemeenten. Het weerstandsvermogen is daarmee uitsluitend gebaseerd op de risico’s binnen het programma Bedrijfsvoering. De omvang van de weerstandscapaciteit is gebaseerd op een risicoanalyse. Omdat de organisatie continue in beweging is, is sprake van een dynamisch risicoprofiel. Daarom actualiseren we het risicoprofiel jaarlijks en dit vormt de basis voor het bepalen van de toereikendheid van het weerstandsvermogen van De Dienst. Risicoprofiel Het risicoprofiel van De Dienst geeft inzicht in de kans dat risico’s zich voordoen en de financiële gevolgen die hiermee samenhangen.

De financiële risico’s zijn voor 2025 geraamd op € 672.176. Dit bedrag is gebaseerd op de uitkomsten van een risicoanalyse en ook de minimaal gewenste omvang van het weerstandsvermogen. Als belangrijkste risico’s in de bedrijfsvoering zijn benoemd: een hoger ziekteverzuim dan verwacht waardoor extra medewerkers moeten worden ingehuurd, hogere uitvoeringskosten door de uitvoer van tijdelijke extra regelingen (bijvoorbeeld energietoeslag), het uitbetalen van transitievergoedingen bij ontslag en het krijgen van een boete in verband met een datalek. De totale meerjarige weerstandscapaciteit is hierop afgestemd en daarmee is een buffer aanwezig om de risico’s binnen de Bedrijfsvoering te kunnen opvangen.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële begroting na wijziging 2025 In de Financiële begroting na wijziging 2025 geven we inzicht in de begrote lasten van de programma’s in het Sociaal Domein. Ook nemen we hierin de begrote uitvoeringskosten van onze bedrijfsvoeringsorganisatie op.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6 Financiële Begroting na wijziging 2025 De Dienst voert gemeentelijke taken uit binnen het kader van de Participatiewet, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo) en de Jeugdwet. De financiële begroting van De Dienst vormt daardoor het grootste onderdeel van de totale financiële begroting Sociaal Domein voor de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. In dit hoofdstuk gaan we in op de begroting van de sociaal-domein-programma’s, de Bedrijfsvoeringsorganisatie, de begroting EMU-saldo en het vermogen en financieel resultaat. We sluiten af met een meerjarenraming.

6.1 Programmabegroting na wijziging 2025 Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Prognose Begroting na 2024 wijziging 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

80.872.847 12.532.122

75.669.804 12.445.999

75.920.186 11.808.411

69.761.077 11.990.538

73.082.292 11.235.003

Totaal lasten

93.404.969

88.115.803

87.728.597

81.751.615

84.317.296

Baten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

1.585.948 1.300.167

1.831.395 1.224.680

1.563.900 1.334.412

1.572.409 1.201.079

1.574.917 1.379.146

Totaal baten

2.886.115

3.056.075

2.898.312

2.773.488

2.954.063

Resultaat

-90.518.854 -85.059.728 -84.830.285

-78.978.127

-81.363.233

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

79.286.899 11.231.955

73.838.409 11.221.319

74.356.286 10.473.999

68.188.668 10.789.459

71.507.375 9.855.857

Totaal gemeentelijke bijdragen

90.518.854

85.059.728

84.830.285

78.978.127

81.363.233

Programmabegroting

Netto resultaat Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

27.796.406 3.503.180 2.072.239 17.959.840 27.955.233 11.231.955

25.110.247 3.296.649 2.448.525 18.487.988 24.495.000 11.221.319

2.686.160 206.531 -376.286 -528.148 3.460.233 10.636

Totaal gemeentelijke bijdragen

90.518.854

85.059.728

5.459.126

Gemeentelijke bijdragen Totaal NWF

Begroting Prognose na wijziging 2024 2024

Jaar 2023

11% 6% -15% -3% 14% 0%

25.818.000 3.329.450 2.692.100 16.870.402 25.646.334 10.474.000

23.999.219 3.154.913 2.508.816 16.535.720 21.990.000 10.789.459

23.659.365 3.001.771 7.945.259 14.568.787 22.332.192 9.855.857

84.830.285

78.978.127

81.363.232

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Baten en lasten in euro's (per saldo lasten) Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

322.140 -

-245.837 -

315.800 -

475.064 -

5.923.909 112.482

Resultaat

322.140

-245.837

315.800

475.064

6.036.391

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen incidenteel Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO

322.140 -

-245.837 -

315.800 -

475.064 -

5.923.909 112.482

Totaal gemeentelijke bijdragen incidenteel

322.140

-245.837

315.800

475.064

6.036.391

Incidentele baten en lasten

Netto resultaat

Prognose Begroting na 2024 wijziging 2024

Jaar 2023

De incidentele baten en lasten in de begroting na wijziging 2025 bestaan uit lasten in verband met de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne (ROOO).

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Overzicht gemeentelijke bijdragen per gemeente Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

9.043.124 1.095.054 704.577 5.175.796 6.748.185 3.147.582

8.249.653 1.071.006 778.509 5.033.435 5.500.000 3.084.506

793.470 24.048 -73.932 142.361 1.248.184 63.076

Totaal gemeentelijke bijdragen

25.914.317

23.717.110

2.197.207

Gemeentelijke bijdragen Terschelling

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

340.007 32.266 29.476 1.001.756 903.102 463.639

224.645 18.453 53.651 1.004.995 1.069.000 460.473

115.362 13.813 -24.175 -3.239 -165.898 3.166

51% 75% -45% 0% -16% 1%

320.000 26.500 50.000 976.500 863.766 414.511

277.141 24.447 49.454 876.410 1.315.000 451.261

252.197 14.016 279.350 784.024 956.302 421.970

Totaal gemeentelijke bijdragen

2.770.246

2.831.217

-60.971

-2%

2.651.277

2.993.713

2.707.858

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Begroting Prognose na wijziging 2024 2024

Jaar 2023

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

86.015 3.759 9.913 197.755 230.417 142.114

53.610 3.817 23.611 193.561 144.000 127.155

32.404 -58 -13.698 4.194 86.417 14.959

60% -2% -58% 2% 60% 12%

76.000 3.950 19.100 172.100 219.694 117.316

68.053 3.391 18.025 174.239 125.000 119.415

55.962 2.633 64.223 205.405 130.208 106.750

Totaal gemeentelijke bijdragen

669.972

545.753

124.219

23%

608.160

508.122

565.180

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Begroting Prognose na wijziging 2024 2024

Jaar 2023

Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

18.327.261 2.372.101 1.328.273 11.584.534 20.073.530 7.478.620

16.582.338 2.203.373 1.592.754 12.255.998 17.782.000 7.549.185

1.744.923 168.728 -264.481 -671.464 2.291.530 -70.566

11% 8% -17% -5% 13% -1%

17.024.000 2.219.000 1.731.500 11.019.000 18.481.834 7.054.497

15.825.748 2.087.628 1.636.155 11.052.920 15.250.000 7.268.513

15.597.697 1.968.724 5.113.556 9.541.815 16.349.511 6.613.372

Totaal gemeentelijke bijdragen

61.164.319

57.965.648

3.198.671

57.529.831

53.120.964

55.184.675

Gemeentelijke bijdragen Harlingen

Gemeentelijke bijdragen Vlieland

Gemeentelijke bijdragen Waadhoeke

Begroting Prognose na wijziging 2024 2024

Jaar 2023

10% 2% -9% 3% 23% 2%

8.398.000 1.080.000 891.500 4.702.802 6.081.040 2.887.675

7.828.278 1.039.447 805.182 4.432.151 5.300.000 2.950.269

7.753.510 1.016.398 2.488.130 4.037.544 4.896.172 2.713.765

24.041.018

22.355.327

22.905.519

Begroting Prognose na wijziging 2024 2024

Jaar 2023

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.2 Programmabegroting Werk, Participatie en Inkomen Spotlights begroting na wijziging 2025

De lasten voor Inkomensregelingen zijn in de begroting na wijziging 2,4 miljoen (9%) hoger ten opzichte van de primitieve begroting 2025. De stijging wordt veroorzaakt door de indexaties op de budgetten en een verwachte toename van inwoners met een uitkering.

De lasten Werk, Participatie en Inburgering vallen gezamenlijk circa € 206.000 hoger uit dan de primitieve begroting. Deze toename is met name het gevolg van een verwachte stijging van het aantal cliënten met Beschut Werk (+14%) en de afspraken, waaronder het financiële ingroeimodel (+€ 112.000), met Pastiel. Hiernaast is een prijsindexering toegepast van 3,4%. In het algemeen is er sprake van een herrubricering van kosten van taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie naar taakveld 6.4 Begeleide Participatie.

Financiële begroting na wijziging 2025 Noardwest Fryslân Programma Werk, Participatie en Inkomen Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Begroting Prognose na wijziging 2024 2024

Jaar 2023

511.244 28.482.406 1.266.908 1.725.029

495.282 26.075.247 931.503 1.869.864

490.000 26.496.000 1.098.475 1.741.975

317.262 24.755.514 942.615 1.895.035

480.385 24.422.326 772.114 1.750.369

31.985.586

29.371.896

29.826.450

27.910.427

27.425.194

686.000 -

965.000 -

678.000 1.000

756.295 -

762.961 1.097

686.000

965.000

679.000

756.295

764.058

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

30.977.446 322.140

28.652.733 -245.837

28.832.450 315.000

26.679.068 475.064

26.413.525 247.611

Gemeentelijke bijdragen

31.299.586

28.406.896

29.147.450

27.154.132

26.661.136

Taakveld Lasten in euro's

Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werken (Begeleide participatie) 6.5 Arbeidsparticipatie Totale lasten Werk, Participatie en Inkomen Baten in euro's 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie Totale baten Werk, Participatie en Inkomen

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële uitgangspunten • Samenkracht en burgerparticipatie (Inburgering) o De lasten van Inburgering zijn € 16.000 gestegen ten opzichte van de primitieve begroting 2025. Dit wordt met name veroorzaakt door de prijsindexatie van 3,4%. Hiernaast hebben we nu binnen dit budget de financiële afspraken met Pastiel vastgelegd voor het uitvoeren van het B1-taalonderwijs en de MAP, ten bedrage van € 103.400. •

Inkomensregelingen o Ontwikkeling gemiddelde hoogte van de uitkering: De bijstandsuitkeringen zijn per 1 januari 2024 verhoogd met 3,73% en zijn per juli nogmaals verhoogd met 3,09%. Maar in de primitieve begroting 2025 hebben we rekening gehouden met een indexatie van 3,4% voor geheel 2024 en 2,5% voor 2025, op basis van de raming in de septembercirculaire 2023. In de begroting na wijziging 2025 is de indexatie gedaan op basis van de loonvoet van de sector overheid. Deze bedraagt 4,7% voor 2025. Dit verklaart ca. 70% van de kostenstijging ten opzichte van de primitieve begroting. o

Ontwikkeling aantal cliënten met een bijstandsuitkering: Bij het opstellen van de primitieve begroting 2025 was de verwachting dat het aantal inwoners met een bijstandsuitkering met in 2024 1,27% zou dalen en in 2025 met 1,41% zou stijgen. Maar in de praktijk zagen we in 2024 een stijging van 2,2% van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering. De voor 2025 geraamde stijging is 0,7%. Het verwacht aantal uitkeringsgerechtigden ligt hierdoor in de begroting na wijziging 2,7% hoger dan in de primitieve begroting 2025. Dit verklaart de overige 30% van de kostenstijging ten opzichte van de primitieve begroting 2025.

Risico! De ontwikkeling van het aantal cliënten heeft een groot effect op de totale lasten. Wij schatten op dit moment een risicopercentage in van -1,5% tot 1,5% ten aanzien van de lasten BUIG. o

De loonkostensubsidie neemt de afgelopen jaren toe. De verwachting is dat de lasten in 2024 hoger uitvallen dan in de primaire begroting geraamd. De begroting na wijziging 2025 is gebaseerd op de realisatiecijfers 2024. Door de indexaties en de toename in aantallen stijgen de lasten. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor ontheemden uit Oekraïne is verlengd tot 4 maart 2026. In de primitieve begroting 2025 stond hier geen bedrag voor opgenomen, in de begroting na wijziging 2025 is dat nu wel gedaan. Voor de lasten van de uitvoering van het debiteurenbeheer TOZO (door BZF) is een reservering getroffen. De lasten vallen hierdoor niet in de exploitatie.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

•

Begeleide en arbeidsparticipatie o De afspraken met Pastiel zoals opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst 2024, omtrent het financiële ingroeimodel (+ € 112.000) en omtrent de financiering van de Werkstartregeling zijn toegepast op de begroting na wijziging 2025. Voor de jaren 2026-2028 is geïndexeerd op basis van de CPI. o

Voor het begeleidingsbudget Beschut Werk is een bedrag van € 10.000 opgenomen. Dit is gebaseerd op de realisatie van 2024. De gemeente ontvangt de vergoeding op basis van hun taakstelling maal een bedrag van € 11.300. Dit bedrag is van € 8.100 verhoogd naar € 11.300.

In het algemeen is er sprake van een herrubricering van kosten van taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie naar taakveld 6.4 Begeleide Participatie.

Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen we naar bijlage C.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.3 Programmabegroting Armoedebestrijding Spotlights begroting na wijziging 2025 Voor één nieuwe cliënt is sprake van hoge kosten kinderopvang. Deze cliënt neemt circa 43% van de totale begroting na wijziging 2025, onderdeel Samenkracht en burgerparticipatie, voor zijn rekening.

Vanaf 1 januari 2025 stoppen de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke met de AV Frieso. Dit kan leiden tot extra lasten in de bijzondere bijstand.

Financiële begroting na wijziging 2025 Noardwest Fryslân Programma Armoedebestrijding

Taakveld Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen

Begroting na wijziging Begroting Prognose 2025 2025 2024

Begroting na wijziging 2024 Jaar 2023

171.065 2.066.614

80.000 2.503.825

160.000 2.692.100

76.341 2.567.774

2.237.679

2.583.825

2.852.100

2.644.116 8081115,41

165.440

135.300

160.000

135.300

135.856

Totale baten Armoedebestrijding

165.440

135.300

160.000

135.300

135.856

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

2.072.239 -

2.448.525 -

2.691.300 800

2.508.816 -

2.314.459 5.630.800

Gemeentelijke bijdragen

2.072.239

2.448.525

2.692.100

2.508.816

7.945.259

Totale lasten Armoedebestrijding Baten in euro's 6.3 Inkomensregelingen

111.613 7.969.502

Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.4 Programmabegroting Jeugdwet Spotlights begroting na wijziging 2025 Tijdens het opstellen van de primitieve begroting 2025 hadden we nog geen inzicht in de financiële gevolgen van de nieuwe inkoopovereenkomst van SDF. Op basis van de ervaringen van 2024 zien we dat de kosten aanzienlijk zijn toegenomen, een trend die zichtbaar is bij vrijwel alle Friese gemeenten. Ook in de begroting na wijziging 2025 nemen de jeugdhulpkosten daardoor fors toe ten opzichte van eerdere ramingen.

De meest opvallende kostenstijging zien we binnen jeugdhulp met verblijf. Deze kosten stijgen ten opzichte van de primitieve begroting met 19%.

De stijging wordt vooral veroorzaakt door een toename van de gemiddelde kosten voor een jeugdhulptraject. Het aantal jeugdigen met een jeugdhulptraject blijft stabiel. Dit laatste is opvallend, omdat de toegang tot jeugdhulpvoorzieningen is aangescherpt.

Financiële begroting na wijziging 2025 Noardwest Fryslân - Programma Jeugdwet Taakveld

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Prognose Begroting na jaar 2024 wijziging 2024 Jaar 2023

1.485.338 15.728.122 304.066 8.161.240 318.731 1.767.169 190.567

1.029.707 14.121.291 86.485 6.869.958 311.343 1.868.594 207.622

1.405.472 14.029.654 288.408 7.741.787 304.701 1.690.896 185.416

528.500 12.906.498 116.270 6.264.827 281.875 1.685.915 206.115

27.955.233

24.495.000

25.646.334

21.990.000 22.332.192

27.955.233 -

24.495.000 -

25.646.334 -

21.990.000 22.286.694 45.498

27.955.233

24.495.000

25.646.334

21.990.000 22.332.192

Lasten in euro's 6.751 Jeugdhup ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhup ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

Totale lasten Jeugdwet

1.076.406 12.930.669 71.654 6.254.131 242.791 1.597.114 159.427

Baten in euro's Totale baten Jeugdwet Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel Gemeentelijke bijdragen

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Op 1 januari 2024 zijn de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst aangegaan met zorgaanbieders voor diverse vormen van specialistische jeugdhulp en wonen. Tijdens het opstellen van de primitieve begroting 2025 hadden we nog geen inzicht in de financiële gevolgen van deze nieuwe inkoopovereenkomst. Op basis van de ervaringen van 2024 zien we dat de kosten aanzienlijk zijn toegenomen, een trend die zichtbaar is bij vrijwel alle Friese gemeenten. Met de deelnemende gemeenten zijn daarom verschillende initiatieven genomen om (gezamenlijk) oplossingen te vinden. In de begroting na wijziging 2025 nemen de jeugdhulpkosten daardoor fors toe ten opzichte van eerdere ramingen. Alleen voor de gemeente Terschelling verwachten we een daling van de jeugdhulpkosten ten opzichte van de primitieve begroting. De stijging wordt vooral veroorzaakt door een toename van de gemiddelde kosten voor een jeugdhulptraject. Daarbij blijft het aantal jeugdigen met een jeugdhulptraject stabiel. Dit laatste is opvallend omdat de toegang tot jeugdhulpvoorzieningen is aangescherpt waardoor het aannemelijk was dat het aantal jeugdigen met een jeugdhulpvoorziening zou dalen. De meest opvallende kostenstijging zien we binnen jeugdhulp met verblijf. Deze kosten stijgen ten opzichte van de primitieve begroting met 19%, terwijl het aantal cliënten niet significant toeneemt.

Deels is dit verklaarbaar doordat deze vormen van jeugdhulp duurder zijn geworden. Daarnaast is het ook mogelijk deze vormen van jeugdhulp te combineren met andere vormen van specialistische jeugdhulp wat ook extra kosten met zich meebrengt. Financiële uitgangspunten •

Algemeen o De bestandsontwikkeling is een weerspiegeling van de cliënten en voorzieningen vanaf 1 januari 2024. We hebben deze voorzieningen meegenomen en daarbij hebben we een inschatting gemaakt voor nieuwe instroom en doorstroom van cliënten met producten uit de oude inkoop. o De tarieven/kosten voor 2025 zijn geïndexeerd met 5,43%, dit is een combinatie van de correctie indexatie 2024 en de voorlopige indexatie voor 2025. o In de begroting na wijziging 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 is geen rekening gehouden met gemeentelijke bijstellingen (taakstellingen) op de door ons gepresenteerde financiën. o Risico! Sinds 1 januari 2024 is er sprake van een herzien inkoopstelsel voor Specialistische Jeugdhulp en Wonen. Op basis van de ervaringen in 2024 zien we dat de kosten voor jeugdhulp sterk zijn toegenomen. Hierdoor is de raming voor 2025 in deze begroting na wijziging naar boven bijgesteld.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Tegelijkertijd zijn de ervaringen met het nieuwe inkoopstelsel nog pril en is lastig te voorspellen of deze een goede en betrouwbare indicator vormen voor het opstellen van meerjarige ramingen. Gezien de onzekerheid met betrekking tot de kostenontwikkeling voor jeugdhulp raden wij de gemeenten aan om een reserve aan te leggen om onvoorziene tekorten te kunnen opvangen. •

Jeugdhulp ambulant lokaal o Hierin zijn de lokale vaststellingsovereenkomsten opgenomen. Voor de gemeente Terschelling is een geheel jaar ‘begeleiding in de klas’ begroot.

•

PGB Jeugd o

•

Het uitgangspunt voor de raming van de PGB-kosten is de bestandsontwikkeling en de budgettering in 2024.

Jeugdbescherming en -reclassering o De begrote lasten voor de Gecertificeerde Instellingen zijn opgenomen op basis van de tariefafspraken 2024 en de voorlopige realisatie 2024.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.5 Programmabegroting Wet maatschappelijke ondersteuning Spotlights begroting na wijziging 2025 Bij huishoudelijke hulp zien we een kostendaling van 6% ten opzichte van de primitieve begroting voor 2025. Het aantal voorzieningen nam in 2024 veel minder toe dan we hadden verwacht.

In de primitieve begroting 2025 verwachtten we voor begeleiding en dagactiviteiten een stijging van het aantal cliënten. Deze stijging heeft zich binnen de dagactiviteiten niet doorgezet, waardoor de begroting na wijziging 2025 naar beneden is bijgesteld. Bij begeleiding zette de stijging wel door.

Binnen de hulpmiddelen en diensten constateren we een vrij constante kostenstijging, deels toe te schrijven aan de vergrijzing. Zowel voor de rolstoelvoorzieningen als voor het collectief vervoer hebben we een stijging in het gemiddeld aantal voorzieningen geraamd.

Financiële begroting na wijziging 2025 Noardwest Fryslân - Programma Wmo Begroting Begroting na na wijziging Begroting Prognose wijziging 2025 2025 2024 2024 Jaar 2023

Taakveld Lasten in euro's 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.791 PGB Wmo Totale lasten Wmo

90.045 3.454.836 8.674.179 4.076.194 1.934.452

84.500 3.322.569 9.183.597 3.930.184 2.037.032

80.000 3.186.000 8.549.302 3.611.000 1.719.000

84.500 3.152.243 7.902.659 3.602.042 1.906.310

71.324 2.974.532 6.841.874 3.261.823 1.650.529

464.643

661.200

450.000

568.780

443.708

18.694.348 19.219.083 17.595.302

17.216.534 15.243.790

Baten in euro's 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Totale baten Wmo

116.100 618.408

109.300 621.795

116.100 608.800

96.927 583.886

110.583 561.424

2.996

734.508

731.095

680.814

675.003

724.900

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

17.959.840 18.487.988 16.870.402

Gemeentelijke bijdragen

17.959.840 18.487.988 16.870.402

16.535.720 14.568.787 -

16.535.720 14.568.787

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Financiële uitgangspunten •

Algemeen o De aantallen zijn geïndexeerd/geëxtrapoleerd op basis van de meerjarige historische trend van het aantal voorzieningen/cliënten. o Voor de begroting na wijziging 2025 is rekening gehouden met een CPI van 3,4%. In de meerjarenraming zijn de budgetten conform de CPI zoals opgenomen in de septembercirculaire gemeentefonds 2024 met de volgende percentages geïndexeerd: ▪ 2026: 2,4% ▪ 2027: 2,3% ▪ 2028: 2,3%

•

Hulpmiddelen en diensten, Huishoudelijke Hulp, Begeleiding en Dagbesteding o

Per 2026 beoogt het Rijk weer een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo in te voeren. De verwachting daarbij is dat inwoners met een hoger inkomen minder van Wmo-voorzieningen gebruik zullen maken en de eigen bijdragen zullen toenemen. De invoering hiervan en de hoogte van de eigen bijdrage wordt op dit moment door het Rijk verder uitgewerkt. In deze begroting na wijziging hebben we met een voorziene stijging van de eigen bijdragen nog geen rekening gehouden. Aan de andere kant is ook bekend dat het Rijk de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds voor gemeenten zal verlagen. Uit een door ons gemaakte testberekening blijkt dat de korting op het gemeentefonds, de verlaging van lasten en de verhoging van de baten elkaar op te lijken heffen. Per saldo verwachten we dus dat gemeenten geen financieel voordeel gaan realiseren door de invoer van de inkomensafhankelijke bijdrage. Het volume in uren van de maatwerkvoorzieningen, huishoudelijke ondersteuning en begeleiding is gebaseerd op het gemiddeld aantal uren in 2024. Hierbij hebben we, waar nodig, ook rekening gehouden met de meerjarige trend. Voor collectief vervoer zijn de gerealiseerde ritten van 2024 gebruikt als referentie. Deze aantallen hebben we geïndexeerd met de trend die we meerjarig zien. Voor de eilanden hebben we rekening gehouden met de vernieuwde afspraken collectief vervoer.

De gemiddelde tarieven collectief vervoer zijn op basis van de voorlopige Nea-index 2025 geïndexeerd. Deze indexatie gaat laag uitvallen, omdat er in de vorige indexatie een te hoog uitgangspunt is genomen.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.6 Begroting Bedrijfsvoeringsorganisatie Financiële begroting na wijziging 2025 Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Prognose Begroting na 2024 wijziging 2024

Jaar 2023

Lasten in euro's Personeelskosten (salaris/inhuur) Overige personeelskosten Huisvestingskosten Automatiseringskosten Organisatiekosten Afschrijvingen Externe kosten (o.a. accountant/advies/BZF/adviesraad) Structurele weerstandscapaciteit

9.693.622 517.000 404.000 990.000 200.000 175.000 552.500 -

9.699.393 501.607 430.000 885.000 225.000 175.000 530.000 -

9.123.412 515.000 385.000 885.000 217.500 100.000 582.500 -

9.305.538 450.000 420.000 885.000 225.000 200.000 505.000 -

8.549.305 644.944 364.192 844.383 197.453 164.386 470.341 -

Totale lasten Bedrijfsvoering

12.532.122

12.445.999

11.808.412

11.990.538

11.235.003

Baten in euro's Rente inkomsten Dekking inzet eigen uren vanuit programma PIA Dekking overig (o.a. ziektewet uitkeringen)

210.000 975.167 115.000

245.000 979.680 -

290.000 929.412 115.000

245.000 929.560 26.519

331.863 851.036 196.247

Totale baten Bedrijfsvoering

1.300.167

1.224.680

1.334.412

1.201.079

1.379.146

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

11.231.955 -

11.221.319 -

10.474.000 -

10.789.459 -

9.855.857 -

Gemeentelijke bijdragen

11.231.955

11.221.319

10.474.000

10.789.459

9.855.857

Bedrijfsvoering

Financiële uitgangspunten •

Personeelskosten o Het personeelsbestand en de openstaande vacatures per 1 oktober 2024 vormen de basis voor de personeelsbegroting 2025. Er is rekening gehouden met een toename van de salariskosten op basis van Cao-afspraken en op basis van doorrekeningen vanuit de septembercirculaire 2024 van het Rijk. o Het financieel effect van de looncompensatie en de veranderingen in de formatie ten opzichte van de begroting 2025 is als volgt: Financiele effecten personeelsbegroting (salaris/inhuur)

Begroting na wijziging 2025 t.o.v. begroting primitief 2025 €

Autonome ontwikkeling Looncompensatie

-183.298

Financiële mutatie formatie Wijzigingen in de bedrijfsvoering

177.527

Totaal ontwikkelingen personeelsbegroting

-5.771

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

•

De financiële mutatie van de looncompensatie is negatief. Dit komt doordat de verwachte cao-stijging ten opzichte van de primitieve begroting is afgenomen van 5,8% naar 4,4%. De financiële mutatie als gevolg van wijzigingen in de bedrijfsvoering hangt ten eerste samen met een tijdelijke formatieverruiming in verband met het opleiden van nieuwe medewerkers, vooruitlopend op de pensionering van ervaren medewerkers. Daarnaast is een extra bedrag geraamd voor de inhuur van derden in verband met investeringen in diverse IT-applicaties, die we hieronder verder toelichten.

Automatiseringskosten o De automatiseringskosten stijgen als gevolg van prijsindexaties (+€ 67.000) en wettelijke vereisten rondom bijvoorbeeld de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv). De lasten van shared service centrum Leeuwarden stijgen in 2025 met 10% als gevolg van de toename van met name personeel, licenties en servers. Met LIAS-applicaties ontwikkelen we in 2025 zelf onze planning en control-producten door. Met deze applicatie kunnen we ook proactief risico’s identificeren, de naleving van regelgeving waarborgen en een nog veiligere digitale omgeving creëren. Hiernaast gaan we eind 2025 over op een ander salarispakket. De huidige leverancier ADP stopt met het aanbieden van deze dienstverlening/applicatie. In samenwerking met andere Friese gemeenten hebben we een nieuwe leverancier gevonden.

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten / programma’s / taakvelden

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over programma's

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Prognose 2024

Begroting na wijziging 2024

Jaar 2023

Programma Werk, Participatie en Inkomen Programma Armoedebestrijding Programma Wmo en Jeugdwet

6.076.761 1.594.480 3.560.714

5.919.949 1.651.971 3.649.399

5.707.458 1.613.441 3.153.100

5.727.908 1.556.663 3.504.888

5.774.042 1.372.563 2.709.252

Totaal De Dienst NWF

11.231.955

11.221.319

10.474.000

10.789.459

9.855.857

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Prognose 2024

Begroting na wijziging 2024

Jaar 2023

Gemeente Harlingen Gemeente Terschelling Gemeente Vlieland Gemeente Waadhoeke

3.147.582 463.639 142.114 7.478.620

3.084.506 460.473 127.155 7.549.185

2.887.675 414.511 117.316 7.054.497

2.950.269 451.261 119.415 7.268.513

2.713.765 421.970 106.750 6.613.372

Totaal De Dienst NWF

11.231.955

11.221.319

10.474.000

10.789.459

9.855.857

Bedrijfsvoeringslasten totaal Verdeling over taakvelden

Begroting na wijziging 2025

Begroting 2025

Prognose Begroting na 2024 wijziging 2024

Jaar 2023

0.4 Overhead 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen 6.711 Huishoudelijke hulp 6.712 Begeleiding 6.713 Dagbesteding 6.791 PGB Wmo 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 7.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

5.309.466 91.828 5.856 3.012.729 358.649 296.670 217.126 523.886 265.085 125.802 30.217 56.828 601.744 11.633 312.242 12.194 -

5.523.691 88.189 5.083 2.964.430 297.201 353.465 194.078 521.231 262.444 129.181

4.951.129 70.754 4.936 3.000.316 259.900 325.038 164.426 489.962 246.878 109.772

5.423.459 75.857 5.606 2.741.038 242.878 317.542 203.252 491.717 262.560 133.802

4.843.338 77.638 4.524 2.812.876 168.935 217.743 181.665 402.556 230.656 104.693

592.925 62.867 194.223 15.621 16.692

547.458 53.206 212.994 15.975 21.254

594.336 70.152 189.020 14.362 23.879

548.194 53.826 180.017 13.633 15.563

Totaal De Dienst NWF

11.231.955

11.221.319

10.474.000

10.789.459

9.855.857

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.7 Begroting EMU-saldo Het Economische en Monetaire Unie (EMU)-saldo is een belangrijke indicator voor de gezondheid van de overheidsfinanciën. Het EMU-saldo is het verschil van inkomsten en uitgaven van de overheid en wordt berekend op basis van voorschriften van de Europese Unie. Hierbij is bepaald dat een tekort voor de gehele overheid niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mag bedragen. Het overzicht van het EMU-saldo is een verplicht onderdeel in de begroting en geeft inzicht in toekomstige ontwikkelingen van de financieringsbehoefte. Het EMU-saldo van De Dienst laat in 2025 een tekort zien. We verwachten in 2025 te moeten investeren in materiële vast activa op het gebied van software, telefonie, scanners en de implementatie van een nieuw salarispakket. Alle baten en lasten worden afgerekend met de gemeenten. Daardoor realiseren we geen exploitatiesaldo en kunnen we dit tekort niet compenseren. EMU-Saldo in euro's

2028

2027

2026

2025

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves

Bij: Afschrijvingen

187.538

183.322

179.200

175.000

Af: Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

57.869

56.568

55.296

375.000

EMU-Saldo

129.669

126.754

123.904

-200.000

Begroting na wijziging 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6.8 Begroting vermogen en financieel resultaat Volgens de voorschriften van het BBV bevat onze begroting na wijziging ook een meerjarenraming van de balansstanden en het te verwachten financieel resultaat. Verwachte omvang in euro's

31 december 2028

31 december 2027

31 december 2026

31 december 2025

Activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa

650.000 1.000.000 6.522.000 150.000 2.500.000

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=2b7b078b-0f27-4619-b0f2-fe0a5a58a8a5