7.d. Jaarverslag en Jaarrekening 2022

Stuurinformatie vooraf

Inzicht

Kosten bewustzijn

Zelfstandige uitvoering factuurafhandeling Jeugdwet

Doelstellingen: o Door te blijven sturen op hoge kwaliteit van data vanuit de gebiedsteams, zorgen wij dat de stuurinformatie zo compleet mogelijk is. o Door het combineren van kwalitatieve en kwantitatieve informatie wordt inzicht gegeven in de kosten. Hiermee willen we een sterk fundament voor de gemeenten in Noardwest Fryslân leggen, zodat de gemeenten handvatten krijgen om te komen tot hogere kwaliteit van zorg tegen lagere kosten. o Door het zelfstandig afhandelen van de Jeugdfacturatie zorgen wij voor een efficiënte en volledige administratie. Hierdoor krijgen we een beter beeld van het declaratiegedrag van de zorgaanbieders. Acties: o De adviseurs Wmo en Jeugdwet ondersteunen de gebiedsteams op het gebied van kostenbewustzijn door het coachen van gebiedsteammedewerkers, het voeren van gesprekken met zorgaanbieders en het aandragen van alternatieve vormen van zorg en financieringsbronnen. Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 31

o

o

o o

De adviseurs Wmo en Jeugdwet zetten in op kostenbesparing door op cliëntniveau met jeugdzorgaanbieders en gebiedsteams in gesprek te gaan over de indicatie. Hierdoor wordt de kwaliteit verhoogd en de meest passende zorg ingezet, waardoor op de lange termijn gemeenten kosten besparen. In Harlingen wordt bijvoorbeeld een werkproces gehanteerd waarbij jeugdcasuïstiek gezamenlijk wordt besproken in aanwezigheid van de gedragswetenschapper en de adviseur. Binnen dit werkproces is oog voor kostenbewustzijn. Het komt voor dat cliënten vanuit zowel de Wmo als de Wlz een indicatie hebben voor vergelijkbare voorzieningen. Vanuit de Dienst brengen we deze overlap in kaart en ondernemen we acties om verdere overlap te voorkomen. We analyseren en geven betekenis aan data/trends naar inhoud, kwaliteit en/of financiën en vertalen dit naar concrete voorstellen. We geven inzicht in de data uit onze applicaties met behulp van de managementinformatie applicatie Cognos. Wij lichten de uitkomsten toe tijdens periodieke monitoroverleggen met gemeenten. Hierdoor krijgen gemeenten meer grip op het proces van de Wmo en de Jeugdwet en inzicht in aantallen en de kostenontwikkeling.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 32

2.7.4

Cliënten en voorzieningen – Programmaonderdeel Wmo

Voorzieningen Wmo In de overzichten op de volgende pagina’s geven wij het aantal voorzieningen weer tot en met 31 december 2022. Wij maken onderscheid tussen de Wmo voorzieningen Zorg in Natura (ZIN) en Persoonsgebonden Budget (PGB). Ruim 98% van de voorzieningen wordt als Zorg in Natura verstrekt.

In het bovenstaande overzicht geeft de blauwe lijn het aantal voorzieningen ZIN gedurende de maand weer. De rode lijn geeft de begrote aantallen weer. De rode lijn betreft de aantallen uit de herziene begroting na wijziging van 2019, 2020, 2021 en 2022. Bestandsontwikkeling aantal voorzieningen Wmo De Dienst NWF Begeleiding Beschermd Wonen Huishoudelijke Ondersteuning Kortdurend Verblijf Rolstoelvoorzieningen Vervoersvoorzieningen Woonvoorzieningen PGB Eindtotaal

dec 2022 Gemiddelde Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2021 2022 wijziging (a-b) (c/b) in % 2022 a. b. c. 1.142 1.225 1.230 -5 0% 1.283 1 1 1 100% 1 2.076 2.032 1.905 127 -7% 1.966 1 2 -1 63% 3 542 531 571 -40 7% 551 3.369 3.506 3.585 -79 2% 3.623 727 674 628 46 -7% 609 126 139 72 67 -93% 139 7.983 8.109 7.993 116 -1% 8.175

In het overzicht ‘bestandsontwikkeling’ worden het gemiddeld aantal voorzieningen vergeleken met de begrote aantallen. Gemiddeld zijn er tot en met december 2022 per maand 8.109 voorzieningen. Het betreft hier ook voorzieningen die gedurende de maand worden beëindigd. De hoofdgroepen in het overzicht bevatten verschillende soorten voorzieningen.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 33

Door het nieuwe contract collectief vervoer en het als gevolg daarvan komen te vervallen van de gezinspas, is het aantal vervoersvoorzieningen gedaald. Het verschil bij PGB wordt veroorzaakt doordat alleen jaarlijks terugkerende kosten zoals huishoudelijke ondersteuning en begeleiding worden begroot. Eenmalige PGB, zoals een vervoersvoorziening wordt voor de volledigheid wel in de bestandsontwikkeling weergegeven. Verder valt op dat het aantal voorzieningen Huishoudelijke Ondersteuning groter is dan begroot. Net als in voorgaande jaren blijft het aantal voorzieningen toenemen vanwege de toenemende vraag naar ondersteuning bij het huishouden. Door deze ondersteuning kunnen inwoners wel langer zelfstandig blijven. Cliënten Wmo De overzichten op de volgende pagina’s geven inzicht in het verloop en de leeftijdsopbouw van de cliënten. Ook in 2022 nam het aantal unieke cliënten licht toe. Eind december 2022 waren er 4.377 cliënten. In het volgende overzicht het verloop van het aantal cliënten door de jaren heen.

De grootste groep Wmo cliënten is ouder dan 65 jaar. Cliënten in deze leeftijdscategorie hebben naast de voorziening collectief vervoer vaak ook Huishoudelijke Hulp of een hulpmiddel. In de leeftijdscategorie 0 en 20 jaar hebben cliënten vaak een hulpmiddel, terwijl er in de leeftijdscategorieën 20 tot 65 jaar er vaker (tijdelijk) individuele begeleiding ter bevordering van de zelfredzaamheid wordt ingezet.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 34

De leeftijdsopbouw van de cliënten is als volgt: man

vrouw

Hieronder volgt de vergelijking van de gemeenten in Noardwest Fryslân. Het betreft hier een vergelijking van het aantal cliënten per 1.000 inwoners.

De verschillen tussen de gemeenten worden onder andere veroorzaakt door de leeftijdsopbouw binnen de gemeenten.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 35

2.7.5

Financiën – Programmaonderdeel Wmo

Noardwest Fryslân - Programma Wmo Taakveld

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Jaar 2022

Afwijking (a-b)

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

c.

Lasten in euro's 6.1

6.2

6.4

6.6

6.71

Samenkracht en burgerparticipatie Totaal HH (AV) en Mantelzorg

0

0

0

0,0%

0

66.025

107.000

-40.975

-38,3%

70.641

Begeleide participatie Dagactiviteiten

2.013.217

2.282.274

-269.057

-11,8%

2.295.045

Maatwerkvoorzieningen Woon-, vervoers-, en rolstoelvoorzieningen

1.439.786

1.441.875

-2.089

-0,1%

1.647.413

Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke Ondersteuning Individuele Begeleiding Kortdurend Verblijf Vervoer Dagactiviteit Collectief vervoer Corona compensatie omzetderving Corona meerkosten Totaal Zorg in Natura

6.346.675 3.442.160 10.869 201.275 823.554 0 32.254 10.856.786

6.075.853 3.685.577 27.227 243.478 1.314.256

4,5% -6,6% -60,1% -17,3% -37,3%

11.346.391

270.822 -243.417 -16.358 -42.203 -490.702 0 32.254 -489.605

-4,3%

6.116.678 4.064.543 45.287 187.086 712.277 100.495 40.564 11.266.931

74.328 368.170 221 442.720

120.000 696.001 23.400 839.400

-45.672 -327.831 -23.179 -396.681

-38,1% -47,1% -99,1% -47,3%

90.729 403.612 27.031 521.372

14.818.534

16.016.940

-1.198.407

-7,5%

15.801.401

Maatwerkdienstverlening 18+ Eigen bijdragen Eigen bijdragen collectief vervoer Wmo Opbrengst Overig Terugvordering

530.573 72.905 2.715 62.723

472.644 75.809 0 0

57.929 -2.904 2.715 62.723

12,3% -3,8% 0,0%

562.950 48.610 37.556 0

Totale baten Wmo

668.916

548.453

120.463

22,0%

649.117

14.149.617

15.468.487

-1.318.871

-8,5%

15.152.284

Wijkteams Totaal overige externe kosten

Huishoudelijke Ondersteuning Begeleiding en dagbesteding Woon-, vervoers-, en rolstoelvoorzieningen Totaal PGB Totale lasten Wmo Baten in euro's 6.71

Dekking in euro's Totaal saldo Wmo

Toelichting op de financiën Huishoudelijke ondersteuning De stijging van het aantal voorzieningen voor huishoudelijke ondersteuning zet door. Vooral HH1 laat een stijging zien in het aantal voorzieningen. Dit wordt veroorzaakt door het abonnementstarief. Dit resulteert in een overschrijding van € 491.000. De HH2 daalt in aantal voorzieningen en onderschrijdt de begroting met € 220.000. Door toename van het aantal verstrekte voorzieningen voor huishoudelijke ondersteuning neemt het aantal Eigen bijdragen toe met € 58.000.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 36

Dagactiviteiten en Individuele begeleiding De ontwikkeling van Dagactiviteiten en Individuele begeleiding laat een daling zien. Deze daling zette zich in het 2e deel van 2022 onverwacht sterk door. De afname leidt tot een onderschrijding van € 512.000, waarvan op Dagactiviteiten € 269.000 en voor individuele begeleiding € 243.000. Maatwerkvoorzieningen In de lagere uitgaven Woon-, vervoers-, en rolstoelvoorzieningen van € 2.000 zit een afname van het aantal rolstoelvoorzieningen van € 70.000, een overschrijding van het aantal vervoersvoorzieningen van € 60.000 en een overschrijding van het aantal woonvoorzieningen van € 8.000. PGB Er worden meer voorzieningen zorg in natura verstrekt dan in PGB. Er is een trend zichtbaar van lagere uitgaven. Daarnaast heeft afrekening van PGB 2021 plaatsgevonden van € 33.000. Er is in totaal € 397.000 minder uitgegeven aan PGB verstrekkingen. Collectief vervoer Het collectief vervoer komt lager uit dan begroot. In de begroting is 2019 als regulier jaar voor corona als uitgangspunt genomen. In 2022 was nog sprake van coronamaatregelen en kwam het vervoer lager uit. Per 1 augustus is het nieuwe contract van de taxivervoerder ingegaan. De tarieven in het contract blijven door scherpe inkoop laag. Door deze beide ontwikkelingen is het collectief vervoer voor 2022 met € 491.000 euro binnen de begroting gebleven.

Corona meerkosten 2022 Voor corona meerkosten 2022 zijn de meerkosten die al bekend zijn en verwerkt in de voorlopige cijfers van € 32.000. Het betreft gemaakte kosten voor uitgevoerde vaccinatieritten en meerkosten die aanbieders conform de regeling konden declareren. De regeling liep tot 1 maart 2023. Terugvordering In 2022 zijn er een aantal thematische onderzoeken bij Wmo aanbieders uitgevoerd. Op basis van de resultaten uit deze onderzoeken is er € 63.000 teruggevorderd. Overige Kortdurend verblijf is met € 16.000 afgenomen en verder is sprake van een afname van vervoer van dagactiviteiten van € 43.000. Algemeen Voor een correcte verantwoording conform de BBV 2004 worden de cijfers van de primitieve begroting 2022 en de realisatie over 2021 in de programma- en resultatenrekening opgenomen conform de situatie voor de taakwijzing van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Wij hebben hiervan opgave gedaan in de programmaverantwoording (paragraaf 2.4) en in het overzicht van baten en lasten (paragraaf 3.2).

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 37

2.7.6

Cliënten – Programmaonderdeel Jeugdwet

Cliënten - Jeugdwet In deze paragraaf richten wij ons op het verloop van het aantal cliënten met een toewijzing vanuit de Jeugdwet. Het uniek aantal cliënten in 2022 bedraagt 1752 (2021: 1736). Begin 2022 stijgt het aantal cliënten met name door de registratie van jeugdigen die een maatregel opgelegd hebben gekregen van een kinderrechter. Als de veiligheid of ontwikkeling van een kind ernstig wordt bedreigd, kan een gezin verplichte hulp opgelegd krijgen, welke vanuit een Gecertificeerde Instelling (GI) wordt uitgevoerd. Provinciaal is met de GI’s afgestemd dat vanaf 1 januari 2022 deze jeugdigen ook in de gemeentelijke systemen worden geregistreerd t.b.v. inzicht in de populatie. Uit onderstaande grafiek blijkt dat het aantal cliënten met een Jeugdwet-voorziening jaarlijks stijgt. Echter in 2021 en 2022 zien we wel een algemene stabilisatie van het bestand. De gemiddelde kosten per cliënten stijgen hiernaast wel door. Tevens stijgt het jaarlijks gemiddeld aantal voorzieningen per cliënt. Hierdoor wordt de financiële begroting 2022 t.a.v. dit programma fors overschreden.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 38

De gemiddelde financiële verplichting voor

13,6% van de jeugdigen t/m 17 jaar

een jeugdigen met SJH bedraagt

heeft een toewijzing vanuit de Jeugdwet

€ 7.466 per jaar

(2021: 13,4%)

(2021: € 6.956 Herstel/Duurzaam/Dyslexie)

Eén jeugdige had gemiddeld 1,74

19% van het aantal jeugdigen heeft een toewijzing voor

Jeugdwet voorzieningen

Pleegzorg/Verblijf/Maatregel GI

(2021: 1,62)

(2021: niet vergelijkbaar)

Er stroomden 469 nieuwe cliënten in.

37% van de jeugdigen met Herstel heeft

Er stroomden 671 cliënten uit.

een toewijzing voor een traject van

590 bestaande cliënten ontvingen wederom een (aangepaste) toewijzing

meer dan € 10.000 (2021: 38%)

Bestandsontwikkeling cliënten Jeugdwet per productcategorie Bestandsontwikkeling aantal cliënten Jeugdwet De Dienst NWF SJH: Herstel SJH: Duurzaam SJH: Dyslexie SJH: Lokaal SJH: Crisis SJH: Overig SJH: Hoog Pleegzorg Verblijf en Thuisplus JB en JR LTA PGB Eindtotaal

Dec. 2022 766 192 107 17 10 43 3 90 84 169 1 16 1.498

Jaar Begroting na Afwijking 2022 wijziging 2022 (a-b) a. b. c. 1.251 1.260 -9 300 279 21 148 142 6 26 19 7 39 34 5 68 58 10 10 10 104 117 -13 128 134 -6 215 215 3 3 25 24 1 2.317 2.080 237

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

Jaar 2020

-1% 8% 4% 37% 15% 17% 0% -11% -4%

1.306 289 155 22 36 64 11 121 140 6 30 2.180

1.244 270 146 25 33 40 9 116 136 11 37 2.067

0% 4% 11%

Let op! Nieuwe registratie van aantallen JB en JR (maatregelen Jeugdbescherming en Jeugdreclassering) vertekenen het beeld in 2022. SJH: Lokaal betreft met name individuele vaststellingsovereenkomsten. SJH: Overig betreft met name medicatiecontroles.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 39

De onderlinge verhouding van het aantal ingekochte producten is over de jaren gezien vrij stabiel. Met name duurzame trajecten werden in 2022 meer ingezet (maand financiering in plaatst van trajectfinanciering). Dit kwam met name doordat Gebiedsteams en De Dienst voorsorteerden op de nieuwe Inkoop Specialistische Jeugdhulp en Wonen (deze werd echter een jaar uitgesteld).

De procentuele omvang van hersteltrajecten van € 500 tot € 5.000 neemt jaarlijks af. Hierdoor stijgt de gemiddelde kostprijs van een hersteltraject.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 40

De procentuele omvang van het gemeentelijk aandeel van de verwijzingen Jeugdwet neemt jaarlijks toe. Dit betekent dat de gemeenten meer invloed krijgen op de inzet van tweedelijns zorg. Er vindt meer afstemming plaats het de huisartsen over de rol en toegevoegde waarde van het Gebiedsteam. Tevens zijn er gedurende 2022 meer praktijkondersteuners bij de huisartsen geplaatst, die van waarde zijn voor de cliënt en de gemeente. Hiernaast is er steeds meer afstemming met de scholen om vroegtijdig te kunnen signaleren of er sprake is van Jeugdwet-gerelateerde zaken. Waardoor er minder snel escalaties ontstaan. Er is oog voor het voorliggend veld en het netwerk van de jeugdige zelf.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 41

Het procentueel aandeel van jeugdigen in de basisschoolleeftijd met een toewijzing voor jeugdhulp neemt de afgelopen jaren steeds iets toe. Voor deze kinderen stijgt jaarlijks het aantal toewijzingen voor herstel-, duurzame- en dyslexietrajecten. Voor 102 cliënten (12%) in deze leeftijdscategorie (5 t/m 11 jr.) was een jeugdbeschermingsmaatregel actief in 2022, bijvoorbeeld voor voogdij of ondertoezichtstelling. Het aandeel van cliënten in de verlengde Jeugdwet (18 t/m 23 jr.) neemt toe doordat er meer toewijzingen voor verblijf en pleegzorg worden verlengd om jongvolwassenen langer te begeleiden naar zelfstandigheid.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 42

2.7.7

Financiën – Programmaonderdeel Jeugdwet

De Dienst NWF - Programma Jeugdwet Taakveld

Lasten in euro's 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Specialistische Jeugdhulp Hoogspecialistische Jeugdhulp Pleegzorg Verblijf en Thuisplus Overige lasten Jeugdwet Coronacompensatie omzetderving Overschot/tekort OHW t/m voorgaand verslagjaar Onderhanden Werk (OHW) verslagjaar Totaal regionaal ingekochte jeugdhulp Landelijk ingekochte jeugdhulp Kosten Sociaal Domein Friesland Coronacompensatie meerkosten Overige kosten

Afwijking (a-b)

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

c.

11.180.933 1.052.170 1.435.467 3.155.266 128.191 -599.007 108.000 16.461.020 81.804 434.267 44.130 49.321

9.909.000 402.000 1.319.000 2.719.001 50.700 14.399.700 260.000 279.000 55.300

1.271.933 650.170 116.466 436.266 77.491 -599.007 108.000 2.061.319 -178.196 155.267 44.130 -5.979

12,8% 161,7% 8,8% 16,0% 152,8%

17.070.542

14.994.000

2.076.541

13,8% 16.345.774

232.294

268.000

-35.706

-13,3%

259.239

Gecertificeerde (landelijk werkende) instellingen Crisis Totaal geëscaleerde zorg 18-

2.129.455 395.356 2.524.811

1.486.000 406.500 1.892.500

643.455 -11.145 632.310

43,3% -2,7% 33,4%

1.205.467 400.881 1.606.348

Totale lasten Jeugdwet

19.827.648

17.154.500

2.673.149

Totaal Zorg in Natura Totaal PGB 6.82

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Jaar 2022

14,3% -68,5% 55,7% -10,8%

9.903.016 362.778 1.402.189 3.133.057 70.663 -5.224 -402.892 1.209.000 15.672.586 146.809 414.720 38.055 73.604

Geëscaleerde zorg 18-

15,6% 18.211.362

Baten in euro's 6.72

Maatwerkdienstverlening 18Terugvordering Totale baten Jeugdwet

-

-

-

5.155 5.155

Dekking in euro's Totaalsaldo Jeugdwet

19.827.648

17.154.500

2.673.149

15,6% 18.206.206

Toelichting op de financiën Specialistische Jeugdhulp De jaarcijfers 2022 laten een forse overschrijding zien t.o.v. de begroting na wijziging 2022. Dit heeft de volgende voornaamste redenen: 1. Op het moment van opmaken van de Begroting na wijziging 2022 is er een rooskleurig beeld ontstaan over 2021 doordat er een dip in aantallen en financiële verplichtingen was te zien. Het 4e kwartaal van 2021 veranderde dit beeld echter, doordat er nog vele toewijzingen met terugwerkende kracht werden afgegeven/bijgesteld. Veel van deze toewijzingen liepen door in 2022 waardoor de realisatie hoger uitkomt dan begroot. 2. Na opmaak van de laatste prognose zijn er nog (onvoorzien) lokale vaststellingsovereenkomsten afgesloten waarvan € 345.000 ten laste komt van 2022 (voor 10 jeugdigen). 3. Er is voor herstel- en duurzame trajecten in 2022 per saldo € 379.000 meer aan financiële verplichtingen aangegaan dan in 2021. De gemiddelde verplichting per cliënt steeg in 2022

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 43

met 4,6% ten opzichte van 2021. Deze forse toename hebben wij vooraf niet kunnen inschatten. Hoogspecialistische Jeugdhulp In deze rapportage zijn de bedragen opgenomen conform de jaarafrekening 2022 van SDF. De voorziene afwijking ten opzichte van de begroting is meermaals besproken tijdens de monitor-overleggen. Tevens is hier per mail over gecommuniceerd na de bijstelling van het voorschot door SDF. Pleegzorg Deze kosten vallen met name hoger uit vanwege de definitieve verwerking van de wijziging wet woonplaatsbeginsel. Er stroomden per saldo niet 2 cliënten uit, maar 1 cliënt in. Verblijf O.a. in december zijn er voor een aantal nieuwe cliënten toewijzingen voor verblijf middel en zwaar verstrekt, die met terugwerkende kracht financieel tot uiting komen in 2022. Overige lasten Jeugdwet De uitzetting komt met name door de toename van de kosten van de ASS-groep, doordat hier meer leerlingen naar toegaan. Landelijk ingekochte Jeugdhulp Normaliter vindt er altijd inzet plaats vanuit de landelijke (VNG) contracten voor jeugdhulp, echter in 2022 is dit veel minder het geval. Sociaal Domein Friesland Na opmaak van de laatste prognose is de Begroting 2022 van SDF besproken en vastgesteld. De instandhoudingskosten laten een flinke uitzetting zien. Dit komt met name door de inzet van meer personeel (gerelateerd aan de taken).

Tevens wordt het programma Foar Fryske Bern vanaf april 2022 bekostigd door de Friese gemeenten via de exploitatie van SDF. Door de lopende juridische procedures inzake de nieuwe inkoop is hiervoor wederom een grote kostenpost opgenomen. Overige kosten Vanaf 2021 zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor de Normatieve Huisvestingscomponent van instellingen voor gesloten jeugdhulp in Noord Nederland. Gemeenten worden hiervoor door het Rijk gecompenseerd. Gecertificeerde Instellingen Door een aanpassing in de wetgeving is de controlerende taak van de GI’s per dossier uitgebreid. De caseload per werker moest hierdoor naar beneden worden bijgesteld om aan deze werkwijze te voldoen. Dit heeft geleid tot een hogere kostprijs per dossier en de inzet van extra bemensing binnen de GI’s. Hierdoor is de jaarafrekening 2022 hoger dan voorheen. Door een toename van de zorgconsumptie stegen de lasten voor jeugdbescherming en jeugdreclassering in 2022 voor de gemeente Waadhoeke t.o.v. de voorlopige cijfers nogmaals met € 158.000. Voor de gemeenten Harlingen en Terschelling werd juist een positief financieel resultaat behaald ten opzichte van de begroting van de GI’s. (Voor Vlieland: n.v.t.). Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 44

Tevens is er t.a.v. de afrekening 2021 voor Waadhoeke een bijstelling doorgevoerd door het Regiecentrum/SDF. Dit resulteert in een extra last van € 397.000 in 2022. Algemeen Voor een correcte verantwoording conform de BBV 2004 worden de cijfers van de primitieve begroting 2022 en de realisatie over 2021 in de programma- en resultatenrekening opgenomen conform de situatie voor de taakwijzing van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Wij hebben hiervan opgave gedaan in de programmaverantwoording (paragraaf 2.4) en in het overzicht van baten en lasten (paragraaf 3.2).

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 45

2.8 Paragraaf Bedrijfsvoering In paragraaf 2.7.2 wordt ten eerste de voortgang ten aanzien van de doelstellingen voor 2022 toegelicht. Vervolgens bespreken we de hoogte van de weerstandscapaciteit en de risico’s welke hierop van invloed (kunnen) zijn. 2.8.1 Verantwoordelijkheid van De Dienst Noardwest Fryslân De Dienst werkt samen met de gemeenten, gebiedsteams en de netwerkpartners en ondersteunt bij het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van het sociaal domein. De Dienst heeft zowel een rol in de uitvoering van de toegang van het sociaal domein (inkomen en participatie, kwaliteitszorg en advies voor Wmo en jeugd), als in de inkoop en het contractmanagement voor Wmo, participatie en (deels) jeugdhulp. Ook voert De Dienst backoffice taken uit zoals beschikken, bestellen, betalen en administreren. Het monitoren van cijfermatige ontwikkelingen, het maken van (verbeter) voorstellen, het uitvoeren van kwaliteitscontroles en het geven van advies is tevens bij De Dienst belegd. Ten slotte voert De Dienst taken uit op het gebied van toezicht en handhaving, zowel richting burgers als zorgaanbieders. 2.8.2 Doelstellingen en acties In 2022 hebben we de volgende acties ondernomen om de doelstellingen te behalen:

Vakmanschap

Innovatief

Professioneel

Betrokken en servicegericht

Doelstellingen o Kantoren zullen blijvend anders ingericht en gebruikt worden. Flexibel werken wordt steeds normaler, er komt veel meer focus op gezondheid en hygiëne en we zullen daarom herdefiniëren wat maximale bezetting betekent en wat dit voor de werkplekinrichting op ons kantoor voor gevolgen heeft en hoe vergoedingen zoals woon-werkverkeer en thuiswerkvergoeding moeten worden vormgegeven. o Het aantrekken en behouden van kwalitatief goede medewerkers is en blijft belangrijk. We blijven daarom inzetten op een hoge medewerkerstevredenheid en –bevlogenheid. Dit vanuit de gedachte dat het welzijn van medewerkers een sleutelfactor is om als organisatie succesvol te zijn. o De toename van de complexiteit en veranderingen in het sociaal domein vragen van de medewerker mentale veerkracht. Vitaliteit van de medewerker, inzetbaarheid en goed omgaan met werkdruk zijn daarbij belangrijke speerpunten. We streven er daarbij naar om ons ziekteverzuimpercentage onder de 5% te houden. o Het verder verbeteren van de samenwerking met de gemeenten blijft een belangrijk speerpunt. Dit hangt ook samen met de recente aanpassing van de samenwerkingsvorm naar een bedrijfsvoeringsorganisatie. Dat vraagt om competenties als advisering, servicegerichtheid, expertise en onderling vertrouwen. Wij investeren actief in het verder ontwikkelen hiervan.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 46

o

o

Wij zetten in op het verbinden van inhoud en financiën en het verder professionaliseren van inkoop- en (strategisch) contractmanagement. Deze doelstellingen zijn gericht op het verbeteren van onze advieskracht en samenwerking met gemeenten. Bovendien draagt dit bij aan het beter kunnen duiden van ontwikkelingen en het daaraan sturing geven. Verder werken we aan de doorontwikkeling van ons datacentrum waarbij we ons dit jaar in het bijzonder richten op benchmarking en verdiepingsanalyses. Wij vinden het belangrijk om te innoveren. Daarom werken we actief mee aan ontwikkelingen die geinitieerd worden vanuit het Shared Servicecentrum Leeuwarden. Een voorbeeld is de veranderingen rondom de Digitale werkomgeving, waaronder het samenwerken via Teams en het gezamenlijk aanbesteden van een Social Intranet.

Acties o In het voorjaar van 2022 kwamen de laatste coronamaatregelen te vervallen. Hierdoor zien we dat medewerkers weer veel meer op kantoor werkzaam zijn. Tegelijkertijd wordt er ook nog regelmatig gebruik gemaakt van de mogelijkheden om thuis te werken. In 2022 zijn de regeling thuiswerken en de regeling woon-werkverkeer en IKB vastgesteld om hiervoor kaders te scheppen. In de praktijk werkt dit goed: inwoners kunnen als vanouds weer worden geholpen, medewerkers weten elkaar goed te vinden op kantoor en er is ruimte om thuis werkzaamheden uit te voeren. o De uitvoering van tijdelijke regelingen en de vele veranderingen als gevolg van diverse projecten vraagt een flexibele houding van de medewerkers, zowel qua personele inzet als ten aanzien van gewijzigde taken. Tegelijkertijd is sprake van een grote krapte op de arbeidsmarkt waardoor vacatures lastig zijn in te vullen. Dit legt veel druk bij medewerkers en vraagt soms om een afwijkende aanpak om toch de beoogde doelen te realiseren. Deze opgave is in 2022 goed opgepakt. o In 2022 zijn verschillende vitaliteitsprogramma’s waarmee medewerkers worden uitgedaagd om vitaal te blijven. Het programma draagt ook bij aan ontspanning na het werk en ontmoeting. Daarnaast is De Dienst een samenwerking aangegaan met OpenUp: een online platform met allerlei middelen om aan de mentale gezondheid te werken.

o Medewerkers participeren proactief en frequent in verschillende overlegvormen met gemeenten. Ook zijn nieuwe overlegvormen opgezet en is voor de implementatie van projecten actief toenadering met collega’s van de gemeenten gezocht. o De managementinformatie voor gemeenten is verder doorontwikkeld. Met gemeenten zijn voor 2023 afspraken gemaakt om hier een verdere verdiepingsslag in te maken en o.a. ontwikkelingen/trends gezamenlijk te gaan duiden. o Er zijn flinke stappen gezet in de ontwikkeling van ons datawarehouse en dashboards met managementinformatie. Nieuw ontsloten zijn de onderdelen Bedrijfsvoering en Inkomen, Armoedebestrijding en Participatie. Ook is veel kwaliteitslijstwerk geautomatiseerd. 2.8.3 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid (Woo) De Woo regelt het recht van burgers op informatie van de overheid. Het doel van de wet is om overheidsinformatie beter vindbaar en digitaal toegankelijker te maken en daarmee bij te dragen aan een transparantere overheid. Met ingang van 1 mei 2022 is een Woo-contactpersoon aangewezen om vragen van inwoners te beantwoorden. Deze gegevens zijn op de website van De Dienst te vinden. Daar staat ook een instructie op welke wijze een Woo-verzoek kan worden ingediend.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 47

Wat betreft de actieve openbaarmaking van documenten in het kader van de Woo komt de VNG nog met invoeringsvoorstellen. Vanwege het niet operationeel zijn van het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) treden de bepalingen over het actief openbaar maken van documenten nog niet in werking. De opzet van PLOOI wordt nu herijkt en naar verwachting zal PLOOI in de loop van 2023 operationeel worden en bekend worden hoe op het platform aangesloten kan worden. Vervolgens wordt de volgorde bepaald waarop de informatiecategorieën actief openbaar moeten worden gemaakt. 2.8.4

Paragraaf Weerstandsvermogen

Algemeen De omvang van het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de Dienst in staat is middelen vrij te maken om incidentele tegenvallers (niet begrote kosten en risico´s) op te vangen, zonder dat dit betekent dat deze lasten gelijk moeten worden afgewenteld op de deelnemende gemeenten. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit (ruimte lopend boekjaar in de exploitatie Bedrijfsvoering) en de risico´s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten (weerstandsvermogen). Hoe groot die buffer moet zijn, hangt mede af van de risico’s die de gemeenschappelijke regeling loopt en die van materiële betekenis kunnen zijn. Een organisatie is sterk wanneer het weerstandsvermogen op een adequate omvang wordt gehouden. Periodiek dient de omvang dan ook getoetst te worden aan de in kaart gebrachte risico’s. Beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico´s De Dienst is een samenwerkingsverband van vier gemeenten. Om te voorkomen dat gemeenten in hun lopende begroting worden geconfronteerd met tekorten bij de Dienst, heeft het bestuur in 2005 besloten dat de Dienst een (beperkt) eigen weerstandsvermogen opbouwt. Het bestuur hanteert het standpunt dat de financiële buffers bij de deelnemende gemeenten moeten worden gevormd op basis van de geïnventariseerde risico’s.

De gemeenten staan immers altijd financieel garant voor financiële tekorten en risico’s op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen. Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt om de niet begrote bedrijfsvoeringskosten te dekken. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt naar een incidentele en een structurele weerstandscapaciteit. Met de incidentele weerstandscapaciteit wordt het vermogen bedoeld om calamiteiten en eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op het bestaande voorzieningenniveau. Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie binnen de bedrijfsvoering op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bedrijfsvoering. De weerstandscapaciteit van de Dienst om niet begrote kosten te dekken bedraagt per:

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 48

Weerstandscapaciteit (in euro's) per:

31-12-2022

31-12-2021

Exploitatie Post onvoorzien

100.000

100.000

Structurele weerstandscapaciteit

100.000

100.000

Vermogen Reserve uitvoeringslasten

654.806

654.806

Incidentele weerstandscapaciteit

654.806

654.806

Totale weerstandvermogen

754.806

754.806

Toelichting op de post onvoorzien Binnen de huidige (meerjarige) budgetten van de Dienst is een post onvoorzien beschikbaar. Toelichting op vermogen De Dienst heeft voor de continuïteit van de bedrijfsvoering een bepaalde omvang van het weerstandsvermogen nodig om niet begrote bedrijfsvoeringslasten te kunnen dekken en risico’s van materiële omvang op te vangen. In de Nota Verbonden Partijen wordt door een aantal gemeenten onderstreept wat het belang is van een gezonde financiële positie van verbonden partijen. De kengetallen Solvabiliteit en Liquiditeit die hiervoor worden gebruikt zijn voor de Dienst lager dan de minimale waarde die hiervoor wordt gegeven, wat overigens is afgestemd met de deelnemende gemeenten. De solvabiliteitsratio bedraagt per 31 december 2022 6,46%. De netto schuldquote bedraagt per 31 december 2022 -0,50%. Het saldo van de reserve uitvoeringslasten wordt indien nodig aangewend voor het opvangen van lasten voor herstructurering, optimaliseren, innoveren en structureren van werkprocessen.

2.8.5

Risico´s in relatie tot de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit

Algemeen Voor de sociaal domein programma’s in de begroting geldt dat er sprake is van zogenaamde openeinderegelingen. Meer aanvragen dan begroot leidt dan tot overschrijding van de kosten. Wmo De AMvB stelt dat voor Wmo-voorzieningen een reëel tarief moet worden gesteld (goede verhouding tussen tarief en kwaliteit). Door deze AMvB hebben wijzigingen in bijvoorbeeld de CAO Verpleeg- & Verzorgingshuizen & Thuiszorg (VVT) mogelijk een rechtstreeks effect op de tarieven Huishoudelijke Hulp en Begeleiding van gemeenten.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 49

Jeugd Specialistische Jeugdhulp Vanaf 1 januari 2018 is in Friesland voor jeugdhulp een vorm van resultaatbekostiging van kracht. De ervaringen van de afgelopen jaren laten zien dat deze inkoopsystematiek belangrijke financiële issues met zich meebrengt aangaande het verkrijgen van grip op de totale kosten. Bedrijfsvoering De werkzaamheden binnen het Sociaal Domein zijn erop gericht om adequate zorg/voorzieningen te bieden aan de inwoners. Daarbij kunnen dingen misgaan, met mogelijke reputatieschade tot gevolg. Door het goed organiseren van het risicobeheer en een goed HR beleid zet De Dienst in op het enerzijds goed bedienen van cliënten en anderzijds het voeren van een passend risicomanagement. Daarbij rekening houdend met de actuele maatschappelijke ontwikkelingen met betrekking tot bijvoorbeeld de krappe arbeidsmarkt, privacywetgeving, toenemende transparantie door het gebruik van social media etc. en de mogelijke gevolgen daarvan.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 50

2.9 Paragraaf Financiering De financieringsbehoefte van de Dienst wordt gedekt uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Om de saldi op de rekening bij BNG qua rendement zo efficiënt/effectief mogelijk te gebruiken, is aangesloten bij de werkwijze (arrangement) welke de deelnemende gemeenten hebben afgesproken met de BNG. 2.9.1 Financieringsbehoefte/leningenportefeuille/renterisiconorm Alle lasten van de Dienst worden bevoorschot door het Rijk en de deelnemende gemeenten. Er is geen sprake van leningen. Met de BNG is een kredietfaciliteit overeengekomen van € 500.000. 2.9.2 Kasgeldlimiet Eenmaal per kwartaal wordt een opgave gedaan aan de Provincie met betrekking tot de gemiddelde netto vlottende schuld. Dit bedrag mag de kasgeldlimiet – dit is de maximaal toegestane netto vlottende schuld – niet overschrijden. Hiermee wordt voorkomen dat het totaal aan korte schulden bepaalde grenzen overschrijdt. Voor 2022 bedraagt het kasgeldlimiet € 6,0 miljoen. In 2022 heeft de Dienst de opgaven elk kwartaal aangeleverd. De netto vlottende schuld is over 2022 beneden de kasgeldlimiet gebleven en er is voldaan aan de bepalingen van de wet Fido. 2.9.3 Kasgeldbeheer Het betalingsverkeer is door de Dienst ondergebracht bij twee banken: de BNG en de Rabobank. De BNG is de hoofdbankier. De andere bankrelatie wordt aangehouden als service naar de cliënten.

De saldi bij de overige bankrelaties worden zo klein mogelijk gehouden. De afdeling debiteuren voert een actief debiteurenbeheer, gericht op het snel incasseren van vorderingen. Voor wat betreft de betalingen aan crediteuren wordt een correct betaalgedrag nagestreefd, hetgeen wil zeggen dat er uiterlijk betaald wordt op de uiterste vervaldag, tenzij door betalingskortingen sneller betalen voordeliger is. 2.9.4 Liquiditeitsbeheer Het liquiditeitsbeheer is gericht op het optimaal benutten van middelen. In 2022 is geen sprake geweest van het aantrekken van (tijdelijke) leningen.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 51

Jaarrekening 2022 In de jaarrekening 2022 is de balans opgenomen en het overzicht van de bedrijfsvoeringslasten

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 52

3 Jaarrekening 2022 3.1 Balans per 31 december 2022 In euro's Activa Vaste activa Investeringen met een economisch nut Materiële vaste activa Leningen u/g Financiële vaste activa Vlottende activa Vorderingen op openbare lichamen Rekening courant verhouding met het Rijk Overige vorderingen Uitzettingen < 1 jr

2022

480.626

2021

628.825 480.626

1.086.959

628.825 1.139.383

1.086.959

1.139.383

1.371.147 4.086.197 1.101.393 6.558.738

68.184 1.813.228 914.863 2.796.275

Liquide middelen - kas- en banksaldi

117.495

100.739

Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen Overlopende activa

1.890.413 1.890.413

1.449.921 1.449.921

Totaal activa

8.566.646

4.346.935

10.134.230

6.115.143

Passiva Vaste passiva Bestemmingsreserve Eigen vermogen

654.806 654.806

654.806 654.806

Voorzieningen

218.805

355.848 873.610

Vlottende passiva Overige schulden Netto-vlottende schulden < 1 jr Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van het volgende begrotingsjaar komen Overlopende passiva

1.010.654

1.459.681 1.459.681

3.527.451 3.527.451

7.118.894

894.992

682.045 7.800.939

682.045 1.577.038 9.260.620

5.104.489

Totaal passiva

10.134.230

6.115.143

Netto resultaat

-

-

Voor een toelichting op de balans verwijzen wij u naar paragraaf 3.4. Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 53

3.2 Overzicht van baten en lasten over 2022 Het overzicht van baten en lasten geeft het financieel overzicht van de programmabaten en – lasten, de bedrijfsvoeringslasten en de dekkingen, gerealiseerd over 2022. Onderstaand overzicht geeft tevens de resultaatbestemming weer.

Begroting na Jaar 2022 wijziging 2022

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Begroting 2022

Jaar 2021 (voor taak-

Jaar 2021

(na taakw ijziging BVO w ijziging BVO) ter vergelijk)

a.

b.

c.

Lasten in euro's Werk & Participatie Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering Totaal lasten

2.362.461 23.154.654 8.747.485 14.818.534 19.827.648 9.396.575 78.307.356

3.157.587 23.580.066 7.882.196 16.016.940 17.154.500 9.956.154 77.747.443

-795.126 -425.412 865.289 -1.198.406 2.673.148 -559.579 559.914

-25% 2.500.500 -2% 25.944.449 11% 1.990.228 -7% 16% -6% 9.380.284 1% 39.815.462

2.585.764 26.632.074 2.394.460 8.981.171 40.593.469

2.585.764 26.632.074 2.948.948 15.801.401 18.211.362 8.981.171 75.160.720

Baten in euro's Werk & Participatie Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering Totaal baten

2.362.461 23.154.654 8.747.485 14.818.534 19.827.648 9.396.575 78.307.356

3.157.587 23.580.066 7.882.196 16.016.940 17.154.500 9.956.154 77.747.443

-795.126 -425.412 865.289 -1.198.406 2.673.148 -559.579 559.914

-25% 2.500.500 -2% 25.944.449 11% 1.990.228 -7% 16% -6% 9.380.284 1% 39.815.462

2.585.764 26.632.074 2.394.460 8.981.171 40.593.469

2.585.764 26.632.074 2.948.948 15.801.401 18.211.362 8.981.171 75.160.720

Resultaat

-

-

-

-

-

-

Mutatie reserves Onttrekking reserve uitvoeringslasten Totaal dekking

-

-

-

-

-

Netto resultaat

-

-

-

-

-

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 54

3.2.1 Overzicht van baten en lasten conform BBV-regelgeving Het overzicht van baten en lasten zoals hierboven opgenomen is de indeling zoals wij deze binnen de Dienst gebruiken. In de regelgeving van de BBV is echter de volgende indeling als verplichting opgenomen, daarom nemen wij ook deze ter informatie in onze jaarrekening op. In bijlage C vindt u het overzicht van baten en lasten verdeeld naar taakveld.

In euro's Programma Werk & Participatie Programma Inkomen Programma Armoedebestrijding Programma Wmo Programma Jeugdwet Programma Bedrijfsvoering Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing VPB Onvoorzien

Baten 2.362.461 23.154.654 8.747.485 14.818.534 19.827.648 10.331.726 57.915 -

Realisatie 2022 Lasten 2.362.461 23.154.654 8.747.485 14.818.534 19.827.648 5.004.947 5.384.694 -

Saldo 5.326.779 -5.326.779 -

Saldo van baten en lasten

79.300.422

79.300.422

79.300.422

Mutatie reserves Onttrekking reserve uitvoeringslasten Totaal dekking Gerealiseerd resultaat

Begroting na wijziging 2022 Baten Lasten Saldo 3.157.587 3.157.587 23.580.066 23.580.066 7.882.196 7.882.196 16.016.940 16.016.940 17.154.500 17.154.500 10.665.277 5.009.289 5.655.988 12.280 5.668.268 -5.655.988 -

Baten 2.585.765 26.632.073 2.394.460 15.801.401 18.211.362 9.730.899 161.479 -

Jaar 2021 Lasten 2.585.765 26.632.073 2.394.460 15.801.401 18.211.362 4.724.709 5.167.669 -

Saldo 5.006.190 -5.006.190 -

0

78.468.846

78.468.846

-

75.517.439

75.517.439

-

-

-

-

-

-

-

-

-

79.300.422

0

78.468.846

78.468.846

-

75.517.439

75.517.439

-

Nb. De realisatie over 2021 is voor een goed vergelijk opgenomen conform de situatie na de taakwijzing van de bedrijfsvoeringsorganisatie.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 55

3.2.2

Bedrijfsvoeringslasten

Bedrijfsvoering

Jaar 2022

Begroting na Afwijking wijziging 2022 (a-b)

Afwijking Jaar 2021 (c/b) in %

a.

b.

c.

Personeelskosten, in dienst Personeelskosten, inhuur/payroll Personeelskosten, detachering Pastiel

7.063.855 988.120 127.729

7.378.422 575.451 127.812

-314.567 412.669 -83

-4% 72% 0%

6.470.909 1.108.089 122.932

Totaal Personeelskosten

8.179.704

8.081.685

98.019

1%

7.701.930

268.110 329.341 822.407 176.542 72.954 92.184 179.218 25.000 239.313 5.000 -

315.000 325.000 885.000 225.500 103.570 140.000 200.000 25.000 283.000 63.000 100.000 -

-46.890 4.341 -62.593 -48.958 -30.616 -47.816 -20.782 -43.687 -58.000 -100.000 -

-15% 1% -7% -22% -30% -34% -10% 0% -15% -92% -100%

213.331 325.056 890.168 194.741 103.503 70.411 181.558 25.000 175.245 10.750 683

10.389.771

10.746.755

-356.984

-3%

9.892.378

Rente inkomsten

29.245

-

29.245

Dekking vanuit Participatiebudget

727.035

755.437

-28.402

-4%

656.995

Dekking PIA overig Dekking Wmo/Jeugdwet overig Dekking BV overig Dekking overig

94.664 113.452 28.671 236.787

22.884 12.280 35.164

71.780 113.452 16.391 201.623

314%

55.845 36.887 99.996 192.728

130 -

-

130 -

993.196

790.601

202.595

26%

911.207

9.396.575

9.956.154

-559.579

-6%

8.981.171

Lasten

Overige personeelskosten Huisvestingskosten Automatiseringskosten Organisatiekosten Kosten werkzaamheden derden Accountants- en advieskosten Afschrijvingen materiële vaste activa Cliëntparticipatie Uitvoeringslasten BZF Sociale Recherche Structurele weerstandscapaciteit Baten en lasten voorgaande jaren Totaal lasten bedrijfsvoering Baten

Baten en lasten voorgaande jaren Bijdrage Leeuwarderadeel Totaal baten bedrijfsvoering

783

133% 573%

60.700

Dekking Gemeentelijke bijdragen

Voor een nadere toelichting op de bedrijfsvoeringslasten verwijzen wij u naar paragraaf 3.5.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 56

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over programma's

Jaar 2022

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Afwijking (a-b) c.

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

Programma Werk, Participatie en Inkomen

5.037.221

Programma Armoedebestrijding

1.489.095

4.364.789

672.431

15,4%

4.102.732

1.310.414

178.681

13,6%

Programma Wmo en Jeugdwet

1.025.683

2.870.260

4.280.951

-1.410.691

-33,0%

3.852.756

Totaal

9.396.575

9.956.154

-559.579

-5,6%

8.981.171

N.B. bovenstaande afwijking is gerealiseerd doordat er per saldo meer of minder directe uren aan een bedrijfsonderdeel zijn besteed (en daarmee voor de verdeling procentueel is doorbelast) dan op voorhand is begroot. Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten

Jaar 2022

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Afwijking (a-b) c.

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

Harlingen

2.644.756

2.749.836

-105.080

-3,8%

2.482.438

Terschelling

422.940

493.386

-70.445

-14,3%

425.998

Vlieland

111.794

121.915

-10.121

-8,3%

99.922

Waadhoeke

6.217.085

6.591.017

-373.932

-5,7%

5.972.812

Totaal

9.396.575

9.956.154

-559.579

-5,6%

8.981.171

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over taakvelden

Jaar 2022

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Afwijking (a-b) c.

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

0.4 Overhead

5.006.189

5.326.779

5.655.988

-329.209

-5,8%

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

30.924

24.437

6.487

26,5%

2.025

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

3.464

7.116

-3.651

-51,3%

6.075

6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie

2.428.762

2.139.745

289.018

13,5%

1.994.172

279.949

372.482

-92.533

-24,8%

339.159

6.5 Arbeidsparticipatie

196.768

170.466

26.302

15,4%

147.083

6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

75.549

95.885

-20.336

-21,2%

104.343

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

558.553

786.447

-227.894

-29,0%

704.264

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

495.827

703.590

-207.763

-29,5%

677.862

9.396.575

9.956.154

-559.579

-5,6%

8.981.171

Totaal

N.B. De bedrijfsvoeringlasten taakveld 0.4 Overhead betreft het saldo van de lasten en baten inzake overhead. Voor een correcte verantwoording conform de BBV 2004 worden de cijfers van de primitieve begroting 2022 en de realisatie over 2021 in de resultatenrekening opgenomen conform de situatie voor de taakwijzing van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Wij hebben hiervan opgave gedaan in het overzicht van baten en lasten (paragraaf 3.2).

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 57

3.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de voorschriften die worden gegeven in het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten”. 3.3.1 Continuïteit De continuïteit van de activiteiten is geborgd in de overeenkomst tot het instellen van een gemeenschappelijke regeling door de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. De jaarrekening is opgesteld op basis van een continuïteitsveronderstelling. 3.3.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De algemene grondslag voor de waardering van de activa en passiva, alsmede voor de bepaling van het resultaat, is de historische kostprijs (verkrijgings- of vervaardigingsprijs). Voor zover niet anders vermeld, worden activa en passiva opgenomen voor de nominale waarde. Wijziging gemeenschappelijke regeling en het effect op de gepresenteerde cijfers Per 1 januari 2022 is de Gemeenschappelijke Regeling opnieuw aangepast zoals beschreven in paragraaf 1.2. Gemeenten hebben besloten hun bevoegdheden in het kader van de Wmo, de Jeugdwet en een deel van Armoedebestrijding aan De Dienst te delegeren in plaats van aan De Dienst te mandateren. Hierdoor worden deze programma onderdelen vanaf 1 januari 2022 weer in de begroting en jaarrekening van De Dienst opgenomen.

Voor een correcte verantwoording conform de BBV 2004 worden de cijfers van de primitieve begroting 2022 en de realisatie over 2021 in de programma- en resultatenrekening opgenomen conform de situatie voor de taakwijzing. Wij hebben hiervan opgave gedaan in de programmaverantwoording (paragraaf 2.4) en in het overzicht van baten en lasten (paragraaf 3.2). De cijfers van de herziene begroting 2022 en de realisatie over 2022 worden verantwoord op basis van de taken na wijziging van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Schattingen De schattingen en hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die gegeven de omstandigheden als redelijk worden beschouwd. De uitkomsten hiervan vormen de basis voor het oordeel over de boekwaarde van de balans die niet op eenvoudige wijze uit andere bronnen blijkt. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Om de grondslagen en de regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat het management van de gemeenschappelijke regeling over de verschillende zaken zich een oordeel vormt, en dat het management schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen.

Indien het voor het geven van het op grond van het BBV vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten. Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaand jaar.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 58

3.3.3

Grondslagen voor de waardering van activa en passiva

Materiële vaste activa De materiële vaste activa betreffen investeringen met een meerjarig economisch nut. Bijdragen van derden die in directe relatie staan met de investering, worden hierop in mindering gebracht. Bijdragen uit reserves mogen niet in mindering worden gebracht. Deze bijdragen vallen vrij met jaarlijkse termijnen gelijk aan de afschrijvingsperiode van het actief. De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen historische kostprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de kostprijs. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming. De volgende afschrijvingstermijnen gelden (aantal jaren): • Machines, apparaten en installaties 5 • Overige materiële vaste activa, waaronder - Automatisering 5-7 - Verbouwing/verhuizing Eise Eisingastraat 10 - Inventaris 5 Financiële vaste activa De financiële vaste activa betreffen langlopende lening u/g inzake Tozo en Bbz bedrijfskapitaal en zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan één jaar De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Oninbaarheid debiteuren aanverwante wet- en regelgeving Voor verwachte oninbaarheid van debiteuren van aanverwante wet- en regelgeving is een voorziening in mindering gebracht. De aflossingsfrequentie van debiteuren is het uitgangspunt voor het bepalen van de voorziening. Als blijkt dat een individuele debiteur in staat is om maandelijks op de openstaande vordering af te lossen, wordt geen voorziening getroffen. Als blijkt dat de aflossingsfrequentie afneemt, neemt de onzekerheid omtrent de inning van de totale vordering toe. De voorziening is per individuele debiteur gewaardeerd en opgenomen op de balans van De Dienst. Overige vorderingen Vorderingen op debiteuren Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz, Tozo en Wmo zijn opgenomen in de balans van de Dienst. De financiële gegevens worden vermeld op basis van het batenlastenstelsel. Overlopende activa De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde en staan, voor zover niet anders vermeld, ter vrije beschikking van de Dienst. Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 59

Passiva Voor zover niet anders vermeld zijn passiva gewaardeerd tegen nominale waarde. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserve uitvoeringslasten. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichtingen c.q. het voorzienbare verlies. Voorzieningen worden op grond van artikel 44 BBV gevormd door: • verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op balansdatum onzeker is doch redelijkerwijs te schatten is • bestaande risico's op balansdatum ter zake van verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs te schatten is • kosten die in een volgend begrotingsjaar worden gemaakt maar de oorsprong hebben in het begrotingsjaar of een eerder begrotingsjaar en de voorziening strekt tot kostenegalisatie • van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden Overig Wat betreft vakantiegeld uitkeringsgerechtigden wordt geen schuld opgenomen omdat er gekozen is voor een waardering op basis van kasstelsel.

3.3.4

Grondslagen voor de resultaatbepaling

Algemeen De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. De lasten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor vermelde waarderingsgrondslagen. Baten worden verantwoord voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke. Pensioenen De Dienst heeft voor haar werknemers de pensioenregeling ondergebracht bij het Pensioenfonds voor overheid en onderwijs ABP. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen welke Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 60

afhankelijk is van leeftijd, salaris en dienstjaren. De Dienst heeft geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij het ABP, anders dan hogere toekomstige premies. De Dienst heeft daarom alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord. De dekkingsgraad van het Pensioenfonds voor overheid en onderwijs ABP was in december 2022 110,9% (2021: 110,2%, bron www.abp.nl). Vennootschapsbelasting De activiteiten van De Dienst zijn niet belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Wet normering topinkomens Voor de uitvoering van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de (semi)publieke sector (WNT) heeft De Dienst zich gehouden aan de Beleidsregel WNT en deze als normenkader bij het opmaken van de jaarrekening gehanteerd. 3.3.5 Begrotingsrechtmatigheid De Dienst maakt voor elk begrotingsjaar een primitieve begroting en één herziene begroting. Dat laatste heeft tot gevolg dat in de praktijk tussen realisatie en begroting afwijkingen bestaan. Voor de sociaal domein programma’s in de begroting geldt dat sprake is van zogenaamde open eindregelingen. Meer aanvragen dan begroot leidt dan tot overschrijding van de kosten. Bij gemeenten is het de gewoonte met meerdere begrotingswijzigingen per jaar te werken, waardoor verschillen met de realisatiecijfers klein kunnen blijven.

Meerdere begrotingswijzigingen bij de Dienst zijn echter voor de gemeenten onwenselijk, omdat deze niet (tijdig) verwerkt kunnen worden in de gemeentelijke begroting. De oplossing is gevonden in de bestuursrapportages en tussentijdse rapportages aan de gemeenten over de realisatie en prognoses van alle programma’s. Bij uitzondering wordt gewerkt met een extra tussentijdse begrotingswijziging. Daardoor is het bestuur geïnformeerd over over- en onderschrijdingen en de consistentie daarvan met het door het bestuur uitgezette beleid. Daarnaast beschikken de gemeenten over betrouwbare informatie voor hun eigen tussentijdse rapportages. Dit voorkomt verrassingen bij het vaststellen van de jaarrekening. De overschrijding van de begroting betreft een overschrijding uit hoofde van open einde regelingen. Deze overschrijding wordt gedekt door de, bij de gemeenschappelijke regeling, aangesloten gemeenten. Hiermee is sprake van een formele onrechtmatigheid, maar hoeft deze op grond van de kadernota rechtmatigheid niet meegenomen te worden in de oordeelsvorming. Eerste Begroting na wijziging 2022 a.

Begrotings- Omschrijving wijziging 2022 wijziging 2022 b.

Laatste Begroting na wijziging 2022 a. + b.

Gesaldeerde begroting 2022 Inkomen Werk & Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

22.908.207 3.157.587 2.589.505 15.468.487 17.154.500 9.886.956

5.206.500 Voorschot energietoeslag 69.198 Voorschot uitvoering energietoeslag

22.908.207 3.157.587 7.796.005 15.468.487 17.154.500 9.956.154

Totaal bijdrage gemeenten

71.165.242

5.275.698

76.440.940

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 61

3.4 Toelichting op de balans per 31 december 2022 In deze paragraaf worden de afzonderlijke balansposten toegelicht. Daar waar nodig wordt de financiële uitsplitsing inhoudelijk onderbouwd. 3.4.1 Materiële vaste activa De mutaties in de materiële vaste activa worden als volgt weergegeven: Machines, apparaten, installaties

Overige materiële vaste activa

Totaal

Stand per 1 januari 2022 Aanschaffingswaarde Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde

€ € €

100.759 75.211 25.548

€ € €

1.301.985 698.708 603.277

€ € €

1.402.744 773.919 628.825

Mutaties in de boekwaarde Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Afschrijvingen desinvesteringen Bijdragen van derden Afwaarderingen Saldo

€ € € € € € €

21.019 8.676 12.343

€ € € € € € €

10.000 170.542 -160.542

€ € € € € € €

31.019 179.218 -148.199

Stand per 31 december 2022 Aanschaffingswaarde Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde

€ € €

121.778 83.887 37.891

€ € €

1.311.985 869.250 442.735

€ € €

1.433.763 953.137 480.626

Afschrijvingstermijn in jaren

5

5-10

Voor een gespecificeerd overzicht van de materiële vaste activa wordt verwezen naar bijlage A. 3.4.2

Financiële vaste activa

In euro's

1-1-2022

Uitgegeven

TOZO bedrijfskapitaal Bbz bedrijfskapitaal

1.135.213 4.170 1.139.383

134.000 134.000

Rente 235 235

Aflossing

31-12-2022

175.667 10.992 186.659

959.781 127.178 1.086.959

Dit bedrijfskapitaal is verstrekt door Bureau Zelfstandigen Fryslân. BZF verzorgt tevens de inning van de aflossing en rente op deze kapitaalverstrekkingen.

Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 62

3.4.3 Vlottende activa Uitzettingen korter dan één jaar

Vorderingen op openbare lichamen Rekening courant verhouding met het Rijk Overige vorderingen

Vorderingen op openbare lichamen * Rekening-courant gemeente Vlieland Rekening-courant gemeente Harlingen Rekening-courant gemeente Terschelling Rekening-courant gemeente Waadhoeke Overige openbare lichamen

Rekening courant verhouding met het Rijk Rekening-courant verhouding Rijk

Overige vorderingen Debiteuren regulier Debiteuren uitkeringen Af: voorziening debiteuren uitkeringen Debiteuren Bbz levensonderhoud Debiteuren TOZO levensonderhoud

31-12-2022

31-12-2021

1.371.147 4.086.197 1.101.393 6.558.738

68.184 1.813.228 914.863 2.796.275

158.267 1.212.075 805 1.371.147

40.184 28.000 68.184

4.086.197 4.086.197

1.813.228 1.813.228

34.979 1.777.790 -1.169.440 188.569 269.495 1.101.393

39.242 1.888.535 -1.297.426 114.259 170.253 914.863

31-12-2022 117.495 117.495

31-12-2021 100.739 100.739

Liquide middelen Bank

Overlopende activa 31-12-2021 Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen

Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen Vooruitbetaalde bedragen

1.890.413 1.890.413

1.449.921 1.449.921

631.421 1.258.992 1.890.413

1.362.055 87.865 1.449.921

* Om beter inzicht te krijgen in de onderlinge schuldposities tussen De Dienst en de gemeenten worden alle onderlinge posities verwerkt in een rekening-courant. De gemeenten ontvangen allen afzonderlijk een overzicht van de rekening-courantpositie per 31 december 2022. Jaarstukken 2022, versie 1, De Dienst Noardwest Fryslân 63

Een opvallende mutatie ten opzichte van 2021 betreft de post vlottende activa. In 2021 was er sprake van mandatering van de uitvoering van de Wmo, Jeugdwet en een deel van het programma Armoedebestrijding. In 2022 is er wederom sprake van delegatie van de betreffende taken. Hierdoor worden de vorderingen en schulden aangaande deze taken weer opgenomen in de jaarrekening van De Dienst. Sinds 16 december 2013 zijn alle decentrale overheden, voor zover ze een openbaar lichaam zijn, verplicht om deel te nemen aan het schatkistbankieren. Deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector. Een ander belangrijk gevolg van deelname aan schatkistbankieren is een verdere vermindering van de beleggingsrisico’s waaraan decentrale overheden worden blootgesteld. Afgezien van de mogelijkheden om aan elkaar leningen te verstrekken, zijn decentrale overheden verplicht alle middelen die ze niet direct nodig hebben voor hun publieke taak in de schatkist aan te houden. Indien overtollige middelen de omvang van de drempel niet overschrijden, mogen die middelen buiten de schatkist worden gehouden. Het drempelbedrag is gelijk aan 2% van het begrotingstotaal indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen. De drempel is nooit lager dan € 1 miljoen. De drempel bedroeg in 2022 voor De Dienst € 1 miljoen.

Het gemiddelde saldo van de BNG rekening en de Rabobank rekening van De Dienst is in de 4 kwartalen van 2022 onder deze drempel gebleven. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)

Drempelbedrag

1000 Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

168

206

151

154

(3a) = (1) > (2)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag

832

794

849

846

(3b) = (2) > (1)

Overschrijding van het drempelbedrag

-

-

-

-

(2)

(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) (4b) (4c)

Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat