Document · PDF

7.c. Begroting 2023.pdf

Raadsvergadering 26 oktober 2022, gemeente TerschellingBij agendapunt: (B) Begroting 2023 (inclusief meerjaren raming 2024-2026)33.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Bij deze voorlopige gegevens wordt rekening gehouden met een stijging van de gemiddelde woningwaarde van 5% en een stijging van de waarde niet-woningen van 2%. Door de waardestijging van de woningen en het uitvoeren van de ingediende motie, is de verwachting dat het tarief ozb voor woningen zal dalen met 0,006% ten opzichte van 2022. Het tarief voor de nietwoningen zal naar verwachting licht moeten stijgen met 0,05% ten opzichte van 2022, om waardeverminderingen en de inflatiecorrectie op zowel de gemeentelijke opbrengst als de opslag van het Terschellinger Ondernemersfonds op te kunnen vangen. De tariefvoorstellen voor 2023 worden voorgelegd aan uw raad bij de behandeling van de verordening OZB in de raadsvergadering van uiterlijk december 2022. In verband met de afhandeling van de herwaardering is de verwachting dat deze tarieven eerst voorlopig zijn, waarna de definitieve tarieven OZB uiterlijk in de raadsvergadering van januari 2023 worden voorgelegd. Rioolheffing Sinds de introductie van de Wet gemeentelijke watertaken op 1 januari 2008 dient de gemeente niet alleen zorg te dragen voor stedelijk afvalwater, maar ook voor regenwater en grondwater. Om deze taken goed uit te voeren worden er kosten gemaakt. Deze kosten worden via de rioolheffing verhaald op gebruikers van woningen en niet-woningen.

In de raadsvergadering van 29 oktober 2019 heeft de gemeenteraad het nieuw verbreed gemeentelijke rioleringsplan 2019-2023 (vGRP) vastgesteld. In de loop van 2022 worden de cijfers uit het vGRP geactualiseerd. Omdat de gegevens bij het uitbrengen van deze begroting nog niet compleet zijn, worden de financiële gevolgen later door middel van een begrotingswijziging verwerkt. Naar verwachting wordt voor het eind van 2022 een nieuw vGRP aangeboden aan uw raad. Naar verwachting wordt er in 2023 rioolheffing geheven bij 3.231 woningen en niet-woningen. Naar aanleiding van de ontwikkelingen in het woonprogramma 2.0 kunnen deze eenheden nog verder stijgen.

Begroting 2023

Tarieven rioolheffing Basistarief rioolheffing één- en meerpersoonshuishoudens €

2019

2020

2021

2022

2023

176 €

181 €

181

De inkomsten uit rioolheffing mogen de kosten die gemoeid zijn met deze taken niet overschrijden. In onderstaande tabel is de kostendekkendheid van de rioolheffing te zien. Het dekkingspercentage van 75% geeft bijvoorbeeld aan dat de kosten voor 75% gedekt worden door de ontvangen heffingen. Het tekort hoeft niet te worden gedekt door tariefsverhogingen maar wordt gedekt vanuit de voorziening. Op deze manier is de kostendekkendheid van riolering altijd 100%. Kostendekkendheid riolering in €

2022

2023

2024

2025

2026

-783.500

-788.500

-760.500

Lasten taak veld 7.2 Beheer en onderhoud riolering Baten taak veld 7.2 Overige opbrengsten Saldo exploitatielasten taakveld 7.2 Riolering

-783.500

-788.500

-760.500

Toerekening overhead

-235.000

BTW

-118.000

-110.000

Saldo exploitatielasten taakveld 7.2

-1.136.500

-1.141.500

-1.105.500

Opbrengst heffingen

870.000

Saldo riolering

-266.500

-271.500

-235.500

Dekkingspercentage

77%

76%

79%

Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een belasting die wordt geheven waarvan de opbrengst ten goede komt van het toeristisch product. Toeristenbelasting wordt geheven van degene die tegen vergoeding gelegenheid tot nachtverblijf biedt en voor de eerste dag via een opslag op het bootkaartje. De gemeente Terschelling heeft een vast tarief per persoon, per dag, welk tarief jaarlijks stijgt met de inflatiecorrectie van dat jaar. Het tarief voor 2023 komt uit op € 1,92 per persoon per dag. In bijlage 5 geven wij u een indicatie van de bestedingen van de door ons ontvangen toeristenbelasting. Forensenbelasting De forensenbelasting is een algemene belasting waarvan de opbrengst ten goede komt aan de algemene middelen van de gemeente. In onze gemeente wordt belasting echter specifiek geheven naast de toeristenbelasting, ter dekking van de kosten van ons toeristisch product. De belasting wordt geheven van natuurlijke personen die zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden op het eiland. We stellen voor het tarief forensenbelasting voor 2023 vast te stellen op € 266,88 (per slaapplaats) met een maximum van € 1.334,40 per accommodatie. Leges Leges zijn vergoedingen die gemeenten vragen als tegenprestatie voor verrichte handelingen of taken.

De opbrengsten uit de heffing van leges worden gebruikt om de kwaliteit van de verrichte handelingen en taken te waarborgen en om de personeels-, huisvesting- en materieel kosten te dekken. De totale opbrengsten uit de leges mogen de totale kosten niet overtreffen. Gemeenten kunnen geen winst maken op diensten die zij leveren. Alle leges stijgen mee met de inflatie van 5,6%.

Begroting 2023

Afvalstoffenheffing Het huishoudelijk afval wordt door de gemeente ingezameld, afgevoerd en verwerkt. Met ingang van 2012 heeft de gemeente deze taken ondergebracht bij Omrin. Omrin is een samenwerkingsverband op het gebied van afvalinzameling van alle gemeenten in Friesland. Om deze samenwerking te kunnen bekostigen wordt er afvalstoffenheffing geheven per huishoudelijke aansluiting. Tarieven afvalstoffenheffing Basistarief afvalstoffenheffing één- en meerpersoonshuishoudens €

2019

2020

2021

2022

2023

202 €

207 €

211 €

216 €

228

Het tarief van deze afvalstoffenheffing wordt bepaald aan de hand van de begrote kosten van de inzameling. Wij stellen voor het tarief voor 2023 te laten stijgen met 5,6% ten opzichte van het tarief van 2022. Kostendekkendheid afval in €

2022

2023

2024

2025

2026

-480.000

-490.000

-500.000

-510.000

-520.000

Lasten taak veld 7.3 Afvalinzameling Voorzieningen en materialen inzameling

Afvalverwerking

-345.000

-355.000

-370.000

-380.000

-390.000

Milieustraat

-87.000

-120.000

-122.000

Overslagstation

-3.000

Afvalverwerking

60.000

70.000

Huuropbrengsten

12.000

-843.000

-886.000

-913.000

-933.000

-953.000

Baten taak veld 7.3

Overige opbrengsten Saldo exploitatielasten taaveld 7.3 Afval Toerekening overhead

-19.000

Saldo exploitatielasten taakveld 7.3 incl. Overhead

-862.000

-905.000

-932.000

-952.000

-972.000

Opbrengst heffingen

847.000

894.000

912.000

930.000

949.000

Saldo afval

-15.000

-11.000

-20.000

-22.000

-23.000

Dekkingspercentage

98%

99%

98%

Net zoals bij de rioolheffing mogen ook de inkomsten uit de afvalstoffenheffing de kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van deze taken niet overschrijden. In de onderstaande tabel is de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing te zien. Het dekkingspercentage van 99% geeft aan dat de kosten voor 99% gedekt worden door de ontvangen heffingen. Havengelden Havengeld is een vorm van leges, waarbij als uitgangspunt geldt dat tegenover een dienst die door de gemeente wordt verricht een vergoeding wordt geheven. De gemeente Terschelling int havengelden van de schepen die aanleggen in onze haven en daar 1 of meer dagen verblijven. Deze gelden worden gebruikt voor het ‘draaiend’ houden van onze haven. Bij het innen van de havengelden wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende soorten schepen: - Pleziervaart - Visserij - Vrachtschip - Passagiersschip - Overige schepen

Begroting 2023

Iedere soort heeft zijn eigen tarief. Deze tarieven zijn terug te vinden in de verordening Havengelden 2023, welke in november 2022 aan uw raad wordt voorgelegd. Voor 2023 wordt voorgesteld om de havengelden te laten stijgen met de inflatiecorrectie van 5,6%. De totale opbrengst van de havengelden is in de begroting 2023 bijgesteld naar de werkelijk verwachte inkomsten op basis van de werkelijke inkomsten van het jaar 2021. De totaal verwachte opbrengst van de havengelden is terug te vinden in het overzicht geraamde lokale heffingen onderaan deze paragraaf. Grafrechten De gemeente Terschelling int grafrechten bij degene die een graf gebruiken van de gemeente. De opbrengsten van de grafrechten worden gebruikt voor het onderhouden van de gemeentelijke begraafplaatsen. Een raming van de inkomsten is terug te vinden bij het overzicht geraamde lokale heffingen onderaan deze paragraaf. Precariobelasting De gemeente Terschelling heft precariobelasting als vergoeding voor het gebruik van openbare grond. De precariobelasting wordt specifiek geheven voor het plaatsen van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De precariobelasting wordt geheven bij onder andere de volgende partijen: - De uitbater van een terras op gemeentegrond - Andere ondernemers die waren uitstallen op gemeentegrond.

De opbrengst precariobelasting valt toe aan de algemene middelen van de gemeente. Lastendruk gemeente Terschelling De gemiddelde woonlasten in een gemeente bestaan uit OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemiddelde woonlasten voor een eenpersoons- en een meerpersoonshuishouden komen voor 2023 uit op € 922,-. In de tabel hieronder is weergegeven hoe de gemiddelde lastendruk voor huishoudens in de gemeente Terschelling is opgebouwd5. Lastendruk in €

2022

2023

2024

2025

OZB lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ waarde

370

391

399

407

2026 415

Rioolheffing voor gezin

181

Afvalstoffenheffing voor gezin

228

232

237

242

Gemiddelde woonlasten gemeente Terschelling

779

800

812

825

837

Kwijtschelding Gemeenten kunnen in Nederland zelf bepalen welke gemeentelijke belastingen onder het kwijtscheldingsbeleid vallen. Het kwijtscheldingsbeleid van de gemeente Terschelling kent de volgende uitgangspunten: • Het kwijtscheldingspercentage voor de inkomensnorm is vastgesteld op 100% van de bijstandsnorm; • Kwijtschelding kan uitsluitend worden verleend voor: o OZB woningen (na afschaffing van het gebruikersdeel woningen komt dit nog maar zelden voor) o Rioolheffing o Afvalstoffenheffing

5 voor de gemiddelde woonlasten in verhouding tot de landelijke woonlasten zie paragraaf 4.2, weerstandsvermogen en risicobeheersing, kopje gemeentelijke belastingcapaciteit.

62 Begroting 2023

Sinds het jaar 2019 is het veel makkelijker geworden voor belastingplichtigen om kwijtschelding aan te vragen. Door de samenwerking met het Noordelijk Belastingkantoor kunnen belastingplichtigen digitaal hun kwijtscheldingsverzoek indienen. Het Noordelijk Belastingkantoor beoordeelt deze aanvraag en stuurt de uitkomst door naar de gemeente Terschelling. Wanneer het besluit tot kwijtschelding positief is, krijgt de belastingplichtige ook kwijtschelding voor de bovengenoemde belastingen van de gemeente Terschelling. De verwachting is dat er in 2023 twintig belastingplichtigen ambtshalve geheel of gedeeltelijke kwijtschelding krijgen. Hiervoor is in de begroting een post opgenomen van € 12.000. Overzicht geraamde inkomsten lokale heffingen In de volgende tabellen wordt een totaaloverzicht gegeven van de opbrengsten die door belastingen en rechten worden gegenereerd. Daarna volgt, op grond van het BBV, een overzicht van de geraamde baten en lasten van rechten die door de gemeente Terschelling worden geïnd. Overzicht geraamde inkomsten lokale heffingen In € OZB eigenaar Woning *

2022

2023

2024

2025

2026

1.328.000

1.294.000

1.329.000

1.362.000

1.397.000

OZB eigenaar Niet-Woning *

681.000

774.000

884.000

906.000

929.000

OZB gebruiker Niet-Woning *

391.000

497.000

583.000

598.000

613.000

Rioolheffingen

860.000

870.000

Afvalstoffenheffing

847.000

880.000

898.000

916.000

934.000

Toeristenbelasting

3.276.000

3.456.000

3.546.000

3.618.000

3.708.000

Forensenbelasting

817.000

862.000

884.000

902.000

925.000

Secretarieleges

120.000

Leges burgerlijke stand

30.000

WABO-leges

456.000

Havengelden

265.000

270.000

275.000

Grafrechten

7.000

10.000

Precariobelasting

95.000

Totaal geraamde inkomsten

9.173.000

9.614.000

9.980.000

10.158.000

10.362.000

* 2022 op b asis van begroting na aanpassing in 1e bestuursrapportage 2022 * Opb rengsten OZB niet-woningen zijn inclusief de bijdrage aan het Terschellinger Ondernemersfonds * Voor ramingen 2023, zie ook opmerkingen op pagina xx

Begroting 2023

4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Op grond van het BBV bevat de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een vaste set van financiële kengetallen. Deze kengetallen moeten inzichtelijk maken hoeveel (financiële) ruimte de gemeente heeft om extra structurele en incidentele lasten op te vangen. De financiële kengetallen kunnen door de gemeenteraad en externe toezichthouders betrokken worden bij de beoordeling en vergelijking van de financiële positie. Naast de vaste set van kengetallen bevat deze paragraaf ook inzicht in de mogelijke risico’s die de gemeente loopt en de invloed van deze risico’s op de financiële positie. Om de risico’s te beperken, heeft de gemeente een beleid voor risicomanagement. Als beleidskaders voor dit risicomanagement gelden de financiële verordening (art. 212 Gemeentewet), de nota van reserves en voorzieningen en deze paragraaf die zowel in de begroting als in de jaarrekening is opgenomen. In dit onderdeel wordt ook de weerstandscapaciteit beschreven en de ratio weerstandsvermogen bepaald. Gekwantificeerde risico’s Een risico is een mogelijke gebeurtenis met een negatief (financieel) gevolg voor de organisatie. De risico’s relevant voor het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet anderszins zijn te ondervangen.

Reguliere risico’s - risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn - kunnen worden opgevangen door het afsluiten van verzekeringen of door het vormen van voorzieningen. Voorbeelden van risico’s die opgevangen worden door het weerstandsvermogen zijn ondernemersrisico’s (of bedrijfsrisico’s) en hangen vooral samen met grondexploitatie, gebiedsuitbreiding, publiek - private samenwerking (PPS), sociale structuur (bij neergaande conjunctuur), de algemene uitkering en open-einde regelingen. Op basis van de inventarisatie is een risicoprofiel opgesteld waarmee de per eind 2020 beschikbare buffers kunnen worden geconfronteerd. Met onderstaande lijst is geprobeerd het risicoprofiel voor de gemeente Terschelling in kaart te brengen. Voor de beoordeling van de kans dat een gebeurtenis zich voordoet, met de bijbehorende ‘gekwantificeerde kans’, hanteren we de volgende vijf klassen: Klassen risico's Klasse

Kans

Financiële impact

Zeer klein (0 - 20%)

Klein (21 - 40%)

25%

Gemiddeld (41 - 60%)

50%

Groot (61 - 80%)

75%

Zeer groot (81 - 100%)

95%

Voorbeeld: Stel: de gemeente voert een onderhoudsproject uit van € 1 miljoen. Het financiële risico wordt bepaald op € 250.000 (het bedrag dat het budget kan worden overschreden). De kans dat dit risico zich voordoet wordt geschat op gemiddeld (klasse 3). De bijbehorende financiële impact bedraagt dan op grond van de bovenstaande tabel 50%. De benodigde incidentele weerstandscapaciteit voor dit project wordt dan berekend op € 125.000. Hieronder worden de naar onze mening bekende risico’s uitgewerkt en wordt een recapitulatie gegeven van het totaal.

Begroting 2023

Voor de hierna geïnventariseerde en gekwantificeerde risico’s is een rapporteringsondergrens voor het maximale financiële risico gehanteerd van € 250.000 of lager indien er bijzondere omstandigheden zijn. Maximale financiële risico’s onder de € 250.000 worden in principe niet gepresenteerd. Kosten sociaal domein Een van de grootste risico’s voor onze gemeente zijn de kosten in het sociaal domein. Het open eind karakter van de zorg voor jeugd en Wmo speelt hier een grote rol. Daarnaast worden deze kosten ook sterk beïnvloed door demografische factoren. Een stijging van het aantal ouderen in de gemeente kan hierdoor een stijgend effect hebben op de kosten van Wmo. Bij het onderdeel Jeugd spelen andere factoren. De informatiestroom op dit gebied is tot nu toe niet optimaal geweest, waardoor niet alle kosten tijdig inzichtelijk waren. Hierdoor kan het zijn dat de gemeente ieder jaar weer met andere kosten geconfronteerd wordt omdat de zorgbehoefte onder de jeugd niet duidelijk in beeld is. Wel zit hier een verbeterende lijn in en wordt verwacht dat hier steeds meer grip op komt. Vanaf begrotingsjaar 2023 wordt er in de ramingen structureel rekening gehouden met € 100.000 onvoorzien, om eventuele schommelingen in de kosten van het sociaal domein op te vangen.

Campus (Maritiem Instituut) In 2017 heeft de gemeente de gebouwen van de voormalige campus teruggekocht voor een waarde van 2,9 miljoen. De verwachting is dat deze gebouwen, gezien de huidige marktomstandigheden, verkocht of herontwikkeld kunnen worden waarbij de actuele boekwaarde kan worden terugverdiend. Hiermee wordt het bijbehorende risico ingeschat op zeer klein. Gewaarborgde leningen De gemeente staat garant voor een aantal leningen, onder andere voor de leningen die door de woningcorporatie via het WSW (waarborgfonds sociale woningbouw) zijn aangetrokken en rechtstreekse leningen aan WoonFriesland. In totaal gaat het om een bedrag van 9,86 miljoen euro. De kans dat een beroep wordt gedaan op deze garantstellingen is zeer klein, maar in theorie wel aanwezig. Onderhoud kapitaalgoederen Door het ontbreken van een vastgesteld beheerplan voor het groenonderhoud en een aflopend plan voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen kunnen de financiële risico’s die dit met zich mee brengt op dit moment niet goed worden ingeschat. Er is een voorziening onderhoud gebouwen opgenomen in de balans, maar er is niet direct bekend of deze voorziening toereikend is voor de toekomstige kosten. Daarnaast kunnen extreme weersomstandigheden zorgen voor een zwaardere belasting van de kapitaalgoederen. Dit geldt zeker op Terschelling. Hierdoor is er een risico op ongepland onderhoud.

Verzekeringen tegen extreme weersomstandigheden zijn ook niet altijd mogelijk. Deze kosten worden bij calamiteiten voor een gedeelte gedekt uit de beschikbare voorzieningen, maar er blijft een kans dat deze niet toereikend zijn. Dit risico wordt echter geschat op klein. De consequenties van bestaande en nieuwe bestemmingsplannen Het opstellen van ruimtelijke plannen wordt steeds complexer door de nieuwe wet- en regelgeving. Ook in de komende jaren gaat er veel veranderen met de invoering van de nieuwe Omgevingswet. In het verleden is al gebleken dat Terschelling veel verschillende bestemmingsplannen kent met allemaal hun eigen karakter. Dit maakt het risico groter dat bij wijzigingen in bestemmingsplannen ingewikkelde juridische procedures moeten worden gevolgd die vaak tijd- en geldrovend zijn. Dit

Begroting 2023

risico wordt door ons vooralsnog ingeschat op klein maar de ervaring is wel dat deze procedures wel sterk toenemen. Terugloop toerisme De gemeente Terschelling is voor een groot deel van haar inkomsten afhankelijk van de toeristenbelasting. Mocht de aanloop van toeristen om welke reden dan ook plotseling teruglopen dan heeft dit grote gevolgen voor de financiële positie. Een dergelijke situatie deed zich voor in 2020, toen Nederland in een lockdown ging vanwege het coronavirus. Een gedeelte van de accommodaties moest sluiten en ook de veerdiensten voeren minder. Dit heeft ervoor gezorgd dat er minder toeristenbelasting binnen kwam. In deze situatie werd er compensatie geboden vanuit het Rijk en bleek de werkelijke financiële schade gelukkig mee te vallen. Ook in de toekomst is niet uit te sluiten dat het toerisme nog eens terugloopt door onverwachte gebeurtenissen, al achten wij de kans hierop klein en gaan wij ervan uit dat ook dan het Rijk ons dan financieel zal ondersteunen. Verstrekte geldleningen De gemeente Terschelling heeft een viertal leningen verstrekt. De verstrekte leningen brengen als risico met zich mee dat deze, door eventuele financiële problemen bij de lenende partij, niet volledig kunnen worden afgelost. De kans dat hier een beroep op wordt gedaan is zeer klein omdat de leningen worden gedekt door onderliggende hypothecaire rechten, maar is wel aanwezig.

Masterplan haven Op 23 september 2020 is het uitvoeringsplan Havenfront Terschelling vastgesteld door de gemeenteraad. Binnen het uitvoeringsplan zijn een aantal initiatieven en projecten gepland. De totale kosten van het plan worden voorlopig geraamd op € 20,7 miljoen. Deze kosten zullen gedeeltelijk worden gedekt door investeringen door de gemeente, maar om de totale financiering rond te krijgen wordt ook gekeken naar cofinanciering vanuit andere overheden. Door de omvang brengt het project risico’s met zich mee. Deze risico’s liggen voornamelijk op het gebied van aanbesteding en uitvoering van de werkzaamheden. Omdat wij op dit moment nog weinig financiële verplichtingen zijn aangegaan, achten wij het verantwoord het risico op klein in te schatten. Niet-gekwantificeerde risico’s De niet-gekwantificeerde risico’s hebben eveneens een (negatief) effect op de bedrijfsvoering en/of de financiële positie van de gemeente Terschelling. Het effect hiervan is echter niet meetbaar te maken in euro’s. Hieronder is een aantal risico’s en onzekerheden benoemd, zowel eenmalig, structureel, groot, klein, etc. De volgorde van presentatie geeft geen indicatie van prioriteit of rangorde. Rijksbeleid Het beleid van het Rijk is van grote invloed op de gemeentelijke organisatie.

Bezuinigingen, decentralisatie van taken, herijking van het gemeentefonds zijn actuele onderwerpen die tot onzekerheden in het (financieel) beleid leiden. Het beleid van het Rijk wordt nauwkeurig gevolgd door de organisatie, zodat er een goede inschatting gemaakt kan worden van eventuele gevolgen.

Begroting 2023

Kosten juridische bijstand bij gegrond verklaarde bezwaren Burgers hebben de mogelijkheid om bij de indiening van bezwaarschriften tegelijk te verzoeken de kosten van juridische bijstand te vergoeden. De gemeente is verplicht deze kosten te vergoeden als een bezwaarschrift gegrond wordt verklaard en vaststaat dat het besluit waartegen de bezwaren zich richtten, onrechtmatig is genomen. Het is vooraf niet in te schatten hoeveel hiervan gebruik zal worden gemaakt. Automatisering/ICT Alle afdelingen binnen de gemeente Terschelling zijn voor een groot gedeelte afhankelijk van automatisering en ICT. In de toekomst zal dit alleen maar groeien. Om deze reden is het van belang dat systemen up-to-date blijven, adequaat beveiligd zijn en uitval moet zo nodig opgevangen kunnen worden. De gemeente Terschelling heeft het beheer van onze ICT omgeving ondergebracht bij het shared service centrum Leeuwarden (SSC). De kwaliteitsafspraken en -eisen over onze ICT omgeving zijn opgenomen in een jaarlijks af te sluiten servicelevel agreement (SLA) en onderliggende afspraken en overeenkomsten. De navolging van deze afspraken en overeenkomsten wordt gezamenlijk in Waddenverband gedaan, waardoor dit risico ook beperkt wordt. Algemene risico’s verbonden aan het subsidiëren van stichtingen en instellingen De gemeente Terschelling verstrekt jaarlijks vele subsidies.

Deze variëren van enkele euro’s tot aan tonnen. Met behulp van deze subsidies kunnen stichtingen en instellingen voorzieningen voor burgers in stand houden. Veelal heeft de gemeente hierbij ook het belang dat deze voorzieningen van een bepaald niveau zijn. Naarmate de tijd verstrijkt zal het steeds moeilijker worden om deze voorzieningen met de beschikbare middelen goed op peil te houden. Beschermd Wonen Tot op heden worden de taken met betrekking tot beschermd wonen uitgevoerd via Centrumgemeenten, in ons geval Leeuwarden. Met ingang van 2018 ligt het financieel risico al bij de gemeente zelf. Vooralsnog is het voor de gemeente Terschelling lastig in te schatten wat de kosten voor beschermd wonen jaarlijks zijn, omdat er tot op heden niet veel gebruik hiervan wordt gemaakt. Vanaf 2022 zijn de taken overgeheveld naar de afzonderlijke gemeenten. Eind 2022 wordt meer duidelijkheid verwacht over de impact op onze gemeente. Ziekteverzuim Op 1 januari 2004 is de Wet verlenging loondoorbetalingverplichting bij ziekte (WVLBZ) in werking getreden. Als gevolg van deze wet is de loondoorbetalingperiode verlengd van één naar twee jaar. Het totale loon over deze periode mag niet meer bedragen dan 170% van het laatstverdiende loon. In de CAO gemeenten is bepaald dat een zieke medewerker gedurende de eerste zes maanden recht heeft op 100% doorbetaling.

In de zevende tot en met de twaalfde maand 90% en in het tweede ziektejaar 75%. Na deze 24 maanden moet bij voortdurende arbeidsongeschiktheid tot aan het einde van het dienstverband 70% van het loon worden doorbetaald. De wachttijd voor een uitkering op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) – voorheen WAO – is voor volledig arbeidsongeschikten verlengd naar twee jaar. Voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten, die op of na 1 juli 2007 ziek zijn geworden, geldt sinds 1 juli 2008 nog een “derde ziektejaar”. Dit risico proberen wij als gemeente zoveel mogelijk te beperken door onder andere het stimuleren van een gezonde leefstijl en het aanbieden van preventief medisch onderzoek (periodiek). Om dit risico financieel op te kunnen vangen is er in de begroting een bedrag opgenomen voor de lasten voor eventuele vervanging bij ziekte maar in extreme situaties kunnen de werkelijke kosten de geraamde budgetten overstijgen.

Begroting 2023

WW en bovenwettelijke WW Werkgevers in de sector Overheid en Onderwijs zijn verplicht eigenrisicodrager voor de Werkloosheidswet (WW). De gemeente is ingeval van ontslag eigen risicodrager als het aankomt op WW en WW gerelateerde uitkeringen, ook wel bovenwettelijke en nawettelijke werkloosheidsuitkeringen genoemd. Ook is de gemeente eigenrisicodrager in geval van ziekte en reintegratie van medewerkers. In het bedrijfsleven, waar premie betaald wordt aan het UWV, vangt het UWV dergelijke lasten op. Bij de overheid factureert het UWV (of een andere uitvoerende instantie voor het bovenwettelijke deel bij ontslag) aan de werkgever de maandelijkse kosten van de uitkering van de werknemer. Voor een overheidswerkgever of onderwijsinstelling kunnen dus aanzienlijke financiële kosten gepaard gaan met een ontslag- of ziektetraject dat recht geeft op een werkloosheids- of ziekte-uitkering. Verbonden partijen De gemeente Terschelling neemt deel in een aantal verbonden partijen (zie paragraaf 6). Deze partijen voeren veelal gemeentelijke taken uit in opdracht van de gemeente Terschelling. Deelname aan deze verbonden partijen brengt een aantal risico’s mee voor gemeenten.

Voorbeelden van risico’s zijn: - Financiële tekorten bij verbonden partijen; - Taken, doelstellingen en prestaties worden niet gerealiseerd; - Er zijn onvoldoende sturingsmogelijkheden door de organisatievorm (verschil in inzicht door de verschillende deelnemers) Mochten deze risico’s zich voordoen dan worden deze in de paragraaf verbonden partijen benoemd en eventueel toegelicht. Duidelijke afspraken en frequente rapportering met en door de verbonden partijen kan bijdragen aan het verkleinen van dit risico. Benodigde weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is de totale financiële impact van alle gekwantificeerde risico’s weergeven. Deze financiële impact is nagenoeg gelijk aan de door de raad eerder gestelde minimale weerstandscapaciteit zoals wij die al een aantal jaren hanteren. Benodigde weerstandscapaciteit Max financieel risico

Risico

Financiële impact

Kans

Kosten sociaal domein

€

250.000

Gemiddeld

€

125.000

Campus (Martiem Instituut)

€

2.900.000

Zeer klein

€

145.000

Gewaarborgde leningen

€

9.800.000

Zeer klein

€

490.000

Onderhoud kapitaalgoederen

€

1.000.000

Klein

€

250.000

Bestemmingsplannen

€

500.000

Zeer klein

€

25.000

Terugloop toerisme

€

4.000.000

Klein

€

1.000.000

Verstrekte geldleningen

€

450.000

Zeer klein

€

23.000

Masterplan haven

€

6.300.000

Klein

€

1.685.000

Totaal

€ 25.200.000

n.v.t.

€

3.743.000

Wij verwachten dat de gestelde weerstandscapaciteit voldoende is om de hierboven geschetste risico’s te kunnen ondervangen indien deze zich voordoen. Norm weerstandsvermogen beschikbaar = 8.702.000 Ratio weerstandsvermogen 2023 =

= 2,45 benodigd = 3.550.000

Het waarderingscijfer voor een ratio hoger of gelijk aan 2,0 is A en betekent uitstekend.

Begroting 2023

Weerstandscapaciteit Op 18 december 2018 is door de Raad de Nota reserves en voorzieningen 2019-2023 vastgesteld; de nota is in werking getreden op 1 januari 2019. Het rentepercentage voor de berekening van de rentetoevoeging aan de algemene reserve is 1,5%. In onderstaande tabellen is de weerstandscapaciteit nader uitgewerkt. Reservepositie per 31 december in € Algemene Reserve

2022

2023

2024

2025

2026

3.938.000

1.713.000

1.966.000

2.700.000

2.881.000

Bestemmingsreserves (onbeklemd)

452.000

Bestemmingsreserves (beklemd)

4.312.000

5.758.000

5.246.000

4.891.000

4.536.000

Totaal

8.702.000

7.923.000

7.664.000

8.043.000

7.869.000

2022

2023

2024

2025

2026

Algemene reserve

3.938.000

1.713.000

1.966.000

2.700.000

2.881.000

Minimaal benodigde weerstandscapaciteit

3.498.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

3.712.000

Totaal

440.000

-1.837.000

-1.637.000

-957.000

-831.000

Weerstandscapaciteit per 31 december in €

Uit de tabel valt af te lezen dat de gemeente Terschelling in de jaren 2023 tot en met 2026 tijdelijk niet aan de door de raad geformuleerde weerstandsnorm voldoet. Wanneer de reserve recreatie wordt meegenomen in de berekening ziet het plaatje er als volgt uit: Weerstandcapaciteit inclusief reserve recreatie per 31 december in € Algemene reserve

2022

2023

2024

2025

2026

3.938.000

1.713.000

1.966.000

2.700.000

2.881.000

Reserve recreatie

452.000

Minimaal benodigde weerstandscapaciteit

3.498.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

3.712.000

Totaal

892.000

-1.385.000

-1.185.000

-505.000

-379.000

In de volgende tabel is te zien dat de ratio weerstandsvermogen uitstekend blijft. Ratio weerstandsvermogen 2022

2023

2024

2025

2026

Beschikbare weerstandscapaciteit (totaal reserves)

8.702.000

7.923.000

7.664.000

8.043.000

7.869.000

Benodigde weerstandscapaciteit

3.498.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

3.712.000

Ratio weerstandsvermogen

2,49

2,23

2,13

2,20

2,12

Begroting 2023

Financiële kengetallen De volgende kengetallen dienen ter ondersteuning bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente: 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Structurele exploitatieruimte 5. Gemeentelijke belastingdruk Bij de beoordeling van de financiële positie is het van belang de kengetallen van een adequate toelichting te voorzien. Overzicht kengetallen 2023 Kengetal

2021

2022

2023

2024

2025

(t-2)

(t-1)

(t)

(t+1)

(t+2)

2026 (t+3)

Netto schuldquote

34%

44%

47%

43%

38%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

37%

46%

48%

45%

39%

35% 36%

Solvabiliteitsratio

32%

34%

31%

34%

35%

Kengetal grondexploitatie

10%

Structurele exploitatieruimte

2,1%

0,8%

-1,8%

-0,2%

2,1%

0,0%

Belastingcapaciteit

94%

97%

96%

95%

Netto schuldquote & Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen De netto schuldquote geeft aan of de gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. De signaleringswaarden vanuit het provinciaal toezicht zijn: • Schuldquote onder de 90%: Minst risicovol • Schuldquote tussen de 90% en 130%: Neutraal • Schuldquote boven de 130%: Meest risicovol De gemeente Terschelling heeft volgens deze cijfers dus ruim voldoende investeringsruimte.

Begroting 2023

Solvabiliteitsratio

De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen: De signaleringswaarden vanuit het provinciaal toezicht zijn: • Solvabiliteitsratio van 50% en hoger: Minst risicovol • Solvabiliteitsratio tussen de 20% en 50%: Neutraal • Solvabiliteitsratio van kleiner dan 20%: Meest risicovol De solvabiliteitsratio van de gemeente Terschelling kan worden bestempeld als neutraal. Dit houdt in dat er risico’s aanwezig zijn. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat in het totale vermogen een tweetal complexen zijn opgenomen die het totale vermogen sterk beïnvloeden, te weten het complex Dellewal en het complex Oude campus. De totale boekwaarde van beide complexen is circa € 5,2 mln. Indien deze complexen worden verkocht, ontstaat een geheel ander beeld van de solvabiliteitsratio.

Grondexploitaties De boekwaarde van de voorraden gronden moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee.

De signaleringswaarden vanuit het provinciaal toezicht zijn: • • •

Grondexploitatie onder de 20%: Minst risicovol Grondexploitatie tussen de 20% en 35%: Neutraal Grondexploitatie boven de 35%: Meest risicovol

De grondexploitaties van de gemeente Terschelling kunnen derhalve als niet-risicovol worden aangemerkt. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele vrije exploitatieruimte is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.

Begroting 2023

Gemeentelijke belastingcapaciteit Dit kengetal laat de belastingdruk in de gemeente Terschelling ten opzichte van de landelijke belastingdruk zien. De signaleringswaarden vanuit het provinciaal toezicht zijn: • Belastingcapaciteit onder de 95%: Minst risicovol • Belastingcapaciteit tussen de 95% en 105%: Neutraal • Belastingcapaciteit boven de 105%: Meest risicovol De belastingcapaciteit van de gemeente Terschelling kan als minst risicovol worden weergeven. In de tabel is te zien dat de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden onder het landelijk gemiddelde zitten.

Begroting 2023

4.3 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Terschelling heeft openbare ruimten en gebouwen in beheer en onderhoud. Voor veel activiteiten zijn kapitaalgoederen nodig, bijvoorbeeld groen, wegen, riolering, haven en gebouwen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan zijn bepalend voor het voorzieningen niveau. Openbaar groen Het onderhoud van de groenvoorziening is vastgelegd in een groenonderhoudsplan 2015-2020. De hoeveelheid groen per inwoner in beheer van de gemeente Terschelling bedraagt 43 m2 per inwoner. In september 2015 heeft de Raad het groenbeleidsplan vastgesteld. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen de hoofdgroenstructuur, wijkgroenstructuur, buurtgroen en bijzondere objecten (de groene parels). Op dit moment wordt gewerkt aan een actualisatie van het groenbeleidsplan en een daaruit volgend groenbeheersplan. Bestrijding ziekte en plagen wordt actiever opgepakt in 2022/2023, om een beter areaal te behouden en klachten door overlast te kunnen vermijden, moet het budget voor groenbeheer naar verwachting worden verhoogd. Concrete voorstellen volgen uit het groenbeheersplan. Openbaar groen en (openlucht)recreatie In €

2022

2023

2024

2025

2026

Eiland Griend

-2.000

Beheer en onderhoud openbaar groen

-140.000

Onderhoud begraafplaatsen

-19.000

Totaal openbaar groen en (openlucht)recreatie

-161.000

Beheer en onderhoud wegen De gemeente Terschelling bezit ongeveer 600.000 m² aan verhardingen. Deze verhardingen moeten goed worden beheerd. In 1992 heeft de gemeenteraad besloten voor het onderhoudsniveau de normen van de Stichting C.R.O.W. voor rationeel wegbeheer toe te passen. Dit gebeurt door middel van een geautomatiseerd beheerprogramma waarin de inspecties van de wegen worden ingevoerd. Het wegenbeheersplan voor de komende jaren is onlangs geactualiseerd en de lasten zijn in de meerjarenbegroting opgenomen. Beheer en onderhoud wegen In € Specifieke kleine gebruiksgoederen

2022

2023

2024

2025

2026

-13.000

Specifieke verbruiksgoederen

-1.000

Uitbestede werkzaamheden

-519.000

-490.000

Onttrekking voorziening wegen, straten en pleinen

465.000

Betaalde leges en rechten

-16.000

-17.000

-18.000

Overige diensten

-4.000

Inkomensoverdrachten

-2.000

Dotatie voorziening ten laste van exploitatie

-465.000

Afschrijvingen

-124.000

-122.000

-116.000

Rente

-37.000

-34.000

-31.000

Leges en andere rechten

1.000

Totaal beheer en onderhoud wegen, straten en pleinen

-715.000

-711.000

-674.000

Verloop onderhoudsvoorziening wegen en paden In €

Begroting 2023

2022

2023

2024

2025

2026

Stand per 1 januari

442.000

Onderhoud

-465.000

Storting

465.000

Stand per 31 december

442.000

Investeringsoverzicht wegen In €

2024

2025

2026

Aanpassingen openbaar vervoer

2022 -

173.000

2023

Verkeersveiligheid Hoofdweg

300.000

Openbare verlichting

75.000

Onderzoek parkeren West

70.000

Totaal beschikbaar gesteld krediet

445.000

248.000

75.000

Riolering De gemeente draagt zorg voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater, het ontvangen van hemelwater en het voorkomen van overlast van grondwater als de burger dat zelf niet kan. Deze zorgplichten zijn afkomstig uit diverse wetten en zijn vertaald naar concrete maatregelen in het verbreed gemeentelijke rioleringsplan (cGRP). In augustus 2019 is het rioleringsbeheerplan 20202024 opgesteld waarin de gemeente inzicht geeft aan de invulling van deze zorgplicht. Het rioleringsbeheerplan is in februari 2020 behandeld in de raad. Riolering In € Specifieke kleine gebruiksgoederen

2022

2023

2024

2025

2026 -

Specifieke verbruiksgoederen

-100.000

Uitbestede werkzaamheden

-100.000

Betaalde leges en rechten

-3.000

Overige diensten

-75.000

-40.000

Inkomensoverdrachten

-2.500

Dotatie voorziening ten laste van exploitatie Afschrijvingen

-165.000

-170.000

-177.000

Rente

-53.000

Doorbelastingen

-285.000

Leges en andere rechten

290.000

Heffing rioolbelasting

570.000

-580.000

Totaal riolering

76.500

-1.078.500

-1.050.500

2022

2023

2024

2025

2026

Stand per 1 januari

992.000

913.000

823.000

764.000

718.000

Onttrekkingen

-79.000

-90.000

-59.000

-46.000

-48.000

Storting

Stand per 31 december

913.000

823.000

764.000

718.000

670.000

2022

2023

2024

2025

2026

vGRP Verbeteringsmaatregelen

150.000

Totaal beschikbaar gesteld krediet

150.000

Verloop onderhoudsvoorziening riolering In €

Investeringsoverzicht riolering In €

Om de samenhang tussen de uitvoeringskosten en de onderhoudsvoorziening rioleringen helder te houden, wordt in 2022/23 door ingenieursbureau Tauw gewerkt aan een nieuw vGRP 2024-2029. Gebouwen Het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen is gebaseerd op het MOP (meerjarenonderhoudsplan). Het meerjarenonderhoudsplan is opgenomen in het gebouwenbeheerplan 2016 – 2020 en de voorziening is aangepast bij de vaststelling van het beleid ‘toekomstbestendig vastgoed’ in 2017. Er wordt gewerkt met een 25-jaars gemiddelde van het uit te voeren onderhoud voor de gebouwen die behoren tot de basisvoorziening.

Begroting 2023

In 2023 zal met name doorgegaan worden met het programma “Eigen huis op orde”, een onderdeel van het duurzaamheidsprogramma, waarmee het eigen gebouwenbezit in de loop van de jaren zal worden verduurzaamd. Door de ontwikkelingen van de stijgende gasprijzen zal het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) tegen het licht wordt gehouden. Hierbij zal gekeken worden naar mogelijkheden om onderhoud versnelt uit te voeren. Overzicht onderhoud gebouwen volgens planning In €

2022

2023

2024

2025

2026

Musea

-9.000

-12.000

-14.000

-41.000

Sportgebouwen

-123.000

-89.000

-104.000

-142.000

Dorpshuizen

-22.000

-50.000

-19.000

-32.000

Gemeentehuis

-85.000

-72.000

-49.000

-53.000

Gemeentewerf

-63.000

-14.000

Binnenhavens

-5.000

Woningen

-20.000

-23.000

-28.000

-33.000

Overige gebouwen

-12.000

-2.000

-6.000

Totaal onderhoud gebouwen

-339.000

-267.000

-239.000

-326.000

Verloop onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen in €

2022

2023

2024

2025

2026

Stand per 1 januari

639.000

571.000

527.000

511.000

408.000

Af: onderhoud

-300.000

-276.000

-248.000

-335.000

Bij: Storting

232.000

Stand per 31 december

571.000

527.000

511.000

408.000

305.000

Haven In september 2020 is het Uitvoeringsprogramma Havenfront Terschelling opgesteld en in het najaar van 2021 heeft de raad met dat uitvoeringsprogramma ingestemd. Naar aanleiding van dit programma is per 1 mei 2022 een projectorganisatie opgebouwd om de planfase te starten en eerdere plannen en ideeën verder uit te werken in ontwerpen en een concreet plan van aanpak voor uitvoering. Het plan van aanpak inzake Masterplan haven behelst de uitvoering van de (deel)projecten en de concrete stappen om extra financiering te verwerken in de vorm van fondsen/subsidies en/of cofinanciering. Na besluitvorming kan gestart worden met de voorbereiding, het opstarten van de vergunningsprocedure en het gereed maken voor uitvoering. Daarbij wordt er gewerkt aan contractvoorbereiding zodat het werk in de markt uitgezet kan worden.

Begroting 2023

Tot de realisatie van alle plannen genoemd in het uitvoeringsprogramma Havenfront Terschelling wordt de exploitatie van de haven op de huidige manier voortgezet. Hieronder volgt een financieel overzicht van de exploitatie van de haven: Economische haven en watergangen In € Salariskosten haven

2022

2023

2024

2025

2026

-176.000

-181.000

-184.000

-187.000

-191.000

Specifieke kleine gebruiksgoederen

-2.000

Specifieke verbruiksgoederen

-61.000

Uitbestede werkzaamheden

-315.000

-265.000

-100.000

-270.000

-170.000

Onderhoud onroerende zaken

-5.000

Onttrekking voorziening

5.000

Verzekeringen

-2.000

Betaalde leges en rechten

-14.000

Overige diensten

-6.000

Inkomensoverdrachten

-8.000

Uitvoering masterplan haven

-480.000

-500.000

Dotatie voorziening ten laste van exploitatie

-21.000

Afschrijvingen

-35.000

-35.000 -59.000

Rente

-60.000

-59.000

Verrekeningen

-5.000

Leges en andere rechten

265.000

270.000

275.000

Totaal beheer binnenhavens en watergangen

-920.000

-889.000

-722.000

-895.000

-799.000

2022

2023

2024

2025

2026

Stand per 1 januari

4.098.000

4.016.000

4.111.000

4.048.000

4.142.000

Onttrekking

-416.000

-249.000

-417.000

-270.000

Storting

334.000

344.000

354.000

364.000

Stand per 31 december

4.016.000

4.111.000

4.048.000

4.142.000

4.236.000

Verloop reserve havenbedrijf In €

In het najaar van 2022 zullen de geplande investeringsbedragen van de verschillende deelprojecten van het Uitvoeringsprogramma Havenfront Terschelling, inclusief de financiering daarvan aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Op dat moment kunnen ook de verschillende investeringsbudgetten in de begroting worden opgenomen.

Begroting 2023

4.4 Financiering Inleiding Financiering betreft de wijze waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen belegt. Treasury is het proces dat er op is gericht de financiering- en het kasstroommanagement (cashflow) te optimaliseren en te waarborgen dat voldaan wordt aan de verplichtingen richting schuldeisers. De uitvoering van treasury vindt plaats conform het door de raad vastgestelde treasurystatuut van 16 januari 2016. Deze financieringsparagraaf is samen met het treasurystatuut een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen en beheersen van de financieringsfunctie. Wet FIDO De Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) geeft verplichte richtlijnen voor de bewaking en beheersing van renterisico’s: • Kasgeldlimiet: hoeveel geld mag de gemeente lenen voor een periode van maximaal één jaar • Renterisiconorm: hoeveel geld mag de gemeente maximaal lenen voor een periode langer dan één jaar • Schatkistbankieren: het verplicht onderbrengen van overtollige geldmiddelen bij het Rijk • Financieringspositie. Onder renterisico wordt verstaan de mate waarin het saldo van rentelasten en -baten verandert door wijzigingen in het rentepercentage voor zowel de korte als voor de lange financiering.

Het is de bedoeling grote fluctuaties in de rentelasten, die mogelijk consequenties hebben voor de financiële positie, te vermijden. Kasgeldlimiet Juist voor korte financiering (tijdelijke liquiditeitstekorten voor lopende uitgaven opvangen) geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn. Fluctuaties in de korte rente hebben direct een relatief grote impact op de rentelasten. Door middel van de kasgeldlimiet wordt een grens gesteld aan de mogelijkheid om lopende uitgaven kort te financieren, en daarmee wordt dan het risico beperkt. De kasgeldlimiet wordt bepaald op basis van een door het Rijk vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Kasgeldlimiet 2021: 2,1 miljoen Kasgeldlimiet 2022: 2,1 miljoen Kasgeldlimiet 2023: 2,3 miljoen Netto vlottende schuld Netto vlottende schuld

in €

Kasgeldlimiet

Ruimte (+) overschrijding (-)

Q3 2021

1.000.000

2.100.000

Q4 2021

1.000.000

2.100.000

1.100.000 1.100.000

Q1 2022

1.000.000

2.100.000

1.100.000

Q2 2022

1.000.000

2.100.000

1.100.000

Renterisiconorm Lange financiering vormt een integraal onderdeel van het lange termijn investeringsbeleid. Renterisico’s zijn van te voren in te schatten en daarmee goed beheersbaar. Dit kan worden bereikt door informatie over rente en leningen actueel en transparant te krijgen. Verder is het van groot belang om een spreiding van looptijden in de lening portefeuille te realiseren. Het renterisico uit hoofde van renteherzieningen en herfinancieringen van leningen wordt dan in voldoende mate beperkt.

Begroting 2023

Het volgende overzicht geeft inzicht in de samenstelling, grootte en rentegevoeligheid van de opgenomen geldleningen. Leningportefeuille 2023 in € Stand per 1 januari

2022

2023

2024

2025

2026

-11.335.000

-10.252.000

-9.170.000

-8.154.000

-7.138.000

Reguliere aflossingen

1.083.000

1.016.000

716.000

Stand per 31 december

-10.252.000

-9.170.000

-8.154.000

-7.138.000

-6.422.000

Rentelast

119.000

106.000

93.000

84.000

74.000

Gemiddelde rentevoet

1,10%

1,09%

1,07%

1,10%

1,09%

De lening portefeuille bestaat uit een 10-tal leningen die allen een verschillende rentevaste periode hebben. In het volgende overzicht worden de risico’s van renteherzieningen en herfinanciering van leningen afgezet tegen de risiconorm van de vaste schuld. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm in beginsel niet overschrijden. Renterisiconorm in € 1. Begrotingstotaal

2022

2023

2024

2025

2026

25.231.000

27.031.000

27.724.000

28.424.000

28.171.000

2. Wettelijk percentage

20%

3. Renterisiconorm (1 x 2)

5.046.200

5.406.200

5.544.800

5.684.800

5.634.200

4. Renteherziening

119.000

106.000

93.000

84.000

74.000

5. Aflossing

1.083.000

1.016.000

716.000

6. Renterisico (4 + 5)

1.202.000

1.189.000

1.109.000

1.100.000

790.000

7. Ruimte vs. Norm (3 - 6)

3.844.200

4.217.200

4.435.800

4.584.800

4.844.200

Schatkistbankieren In 2014 is het verplichte schatkistbankieren ingevoerd voor decentrale overheden. Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden (liquide middelen) worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Over deze tegoeden wordt een rente vergoed die gelijk is aan de rentes die de Nederlandse staat betaalt op leningen die ze op de markt aangaat. Het drempelbedrag voor schatkistbankieren ligt voor onze gemeente op 0,75% van het begrotingstotaal, met een drempelbedrag van € 250.000. Deelname aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden samen). Schatkistbankieren vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dit vertaalt zich in een lagere staatsschuld.

Begroting 2023

Financieringspositie Bij de berekening van de financieringspositie wordt de boekwaarde van de vaste activa en voorraad gronden afgezet tegen de beschikbare financieringsmiddelen (reserves, voorzieningen en langlopende leningen). Bij een financieringsoverschot zet de gemeente middelen weg, bij een financieringstekort heeft de gemeente onvoldoende eigen financieringsmiddelen waardoor de gemeente geld moet aantrekken bij de om dit tekort te dekken. In de begroting 2023 wordt hiervoor een rentepercentage gehanteerd van 0%. In onderstaande tabel wordt het jaarlijks financieringstekort of -overschot berekend. Financieringspositie 2022-2026 In € per 1 januari

2022

2023

2024

2025

2026

Lopende en voorgenomen investeringen

22.559.000

22.770.000

23.040.000

22.004.000

21.096.000

Bouwgronden en panden in exploitatie

2.483.000

Totale boekwaarde Financieringsmiddelen

25.042.000

25.253.000

25.523.000

24.487.000

23.579.000

Te financieren

Begroting 2023

Stand van de reserves

9.997.000

8.702.000

7.923.000

7.664.000

8.043.000

Stand van de voorzieningen

4.961.000

4.760.000

4.572.000

4.443.000

4.240.000

Stand lang vreemd vermogen

11.335.000

10.252.000

9.170.000

8.154.000

7.138.000

Totaal vermogen

26.293.000

23.714.000

21.665.000

20.261.000

19.421.000

Financieringsoverschot/- tekort

1.251.000

-1.539.000

-3.858.000

-4.226.000

-4.158.000

4.5 Bedrijfsvoering Het takenpakket binnen bedrijfsvoering bestaat uit de opdrachten voortvloeiend uit het coalitieakkoord “Koers naar de toekomst: Meedenken, Meepraten, Meedoen”, wettelijke- en niet wettelijke taken en going-concern taken. De bedrijfsvoering heeft als reikwijdte de gemeentelijke organisatie, niet alleen de ambtelijke organisatie, maar ook de ‘bestuurlijke’ organisatie. De burger verwacht van de gemeente dat de gelden rechtmatig, doelmatig en doeltreffend besteed worden en dat de gemeente een betrouwbare partner voor de burgers is en transparant is. Deze verwachtingen zijn tevens criteria voor de bedrijfsvoering. Hybride werken Hybride werken.. in 2022 is al aangegeven dat het einde van de COVID-19 maatregelen niet het einde zou betekenen van het hybride werken. En dat klopt ook. Hybride werken is niet meer weg te denken uit onze samenleving. De verwachting is dat hybride werken zich ook de komende jaren nog verder zal ontwikkelen. Dat is te lezen in het SER advies over Hybride werken. In het kader van zeggenschap over hybride werken is het initiatiefwetsvoorstel ‘Werken waar je wilt’ ingediend. Dit wetvoorstel heeft als doel dat werknemers meer vrijheid krijgen in hoe zij de balans tussen het werken op en buiten de bedrijfslocatie willen organiseren.

Het wetsvoorstel bevat een wijziging van de Wet flexibel werken en maakt het mogelijk dat een verzoek om aanpassing van de arbeidsplaats op eenzelfde manier wordt behandeld als een verzoek om aanpassing van de werktijd of arbeidsduur. Het wetsvoorstel bepaalt daarnaast dat werkenden een verzoek kunnen indienen om aanpassing van de arbeidsplaats waarbij de gewenste arbeidsplaats het woonadres van de werknemer is, of een voor de arbeid passende arbeidsplaats van waaruit gebruikelijk voor de werkgever werkzaamheden worden verricht (mits binnen de EU). De werkgever moet dat inwilligen, tenzij er sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Daarnaast zal de kantoorfunctie ook gaan veranderen. In 2022 is een motie aangenomen waaruit spreekt dat de gemeente open en bereikbaar wil zijn voor inwoners, ondernemers en organisaties. Daarbij is aangegeven dat het gemeentehuis gewoon toegankelijk moet zijn voor iedereen. Dit, in combinatie met de uitkomsten van het onderzoek publieksdienstverlening, vraagt om een herinrichting van het gemeentehuis. Daarbij is de insteek dat de hal en een deel van de ruimtes die aansluiten bij de publieke ruimtes anders ingericht gaan worden. Zodat zij goed passen bij de wensen van de burger, ondernemers, raad en organisatie. Het doel daarbij is dat het gemeentehuis een plaats van ontmoeting en overleg wordt.

De backoffice zal daarbij vooral een plek worden waar medewerkers het niet standaard werk kunnen doen. De taken die meer regulier zijn kunnen vanuit huis gedaan worden. Vaste werkplekken zullen daarom verdwijnen en de werkplekken die blijven zullen aangepast worden aan de hybride maatschappij. Dit is slechts een Figuur 1 voorbeeld flexibele werk- en vergaderplek onderdeel van de transitie naar een moderne organisatie met een toekomstbestendige publieksdienstverlening.

Publieksdienstverlening Eind 2021/begin 2022 is een onderzoek uitgevoerd naar hoe de gemeente Terschelling een moderne toekomstbestendige publieksdienstverlening kan bewerkstelligen. Daarbij wil de gemeente Terschelling voor een periode van 10 jaar proactief op de ontwikkelingen op het vlak van publieke dienstverlening voorbereid zijn, met een tevreden klant als gevolg. Uit het onderzoek dat is

Begroting 2023

uitgevoerd blijkt dat de dienstverlening al met een ruime 8,5 wordt beoordeeld, maar er is altijd ruimte voor verbetering. Daarom is op basis van de bevindingen van klanten, ondernemers en medewerkers een plan van aanpak opgesteld, waarbij een aantal zaken op korte termijn en een aantal zaken langere termijn opgepakt zullen worden. De leidraad hiervoor het is Kompas Toekomstbestendige dienstverlening.

Zo worden het gemeentehuis en de ingang van het gemeentehuis beter benadrukt door borden, gemaakt door een lokale ondernemer. Daarnaast wordt flink geïnvesteerd in de communicatie met de klant gedurende de gehele behandeltermijn van een vraag, om tot een goede oplossing van de klantvraag te komen. Ook wordt extra geïnvesteerd in het opleiden van medewerkers in klant- en interne communicatie via het bestaande zaaksysteem. Het scala aan taken wordt, onder andere door steeds meer overheveling van taken van het Rijk, door nieuwe taken die ontstaan uit nieuwe wetgeving of projecten en programma’s, steeds breder. Of het vergt specialistische kennis die niet standaard in de organisatie aanwezig hoeft te zijn, zoals bij de implementatie van de omgevingswet. Dit, in combinatie met door- en uitstroom van medewerkers en de consequenties van de huidige arbeidsmarkt die er voor zorgt dat extra investeringen in het overbrengen van kennis en kunde op nieuwe medewerkers noodzakelijk is, maakt dat de uitvoering onder druk staat. De zorg hierover staat ook benoemd in het coalitieakkoord.

Het maakt het noodzakelijk om daar waar nodig structureel te kunnen versterken op onderwerpen zoals de uitvoering van de omgevingswet (nieuwe wetgeving) en te anticiperen op de vervanging bij publieksdienstverlening en techniek, zowel om flexibel taken uit te kunnen voeren maar ook om de dagelijkse werkzaamheden uit te blijven voeren. Ingezet wordt dan op het zelf blijven uitvoeren van de taken en in te huren bij specialistische taken en daar ook ruimte voor te creëren in de vorm van

Begroting 2023

flexibele formatie. Om voldoende arbeidspotentieel aan te trekken is ook gekozen voor een nieuwe strategie in arbeidsmarktcommunicatie die nu al zijn vruchten af werpt. Arbeidsmarktcommunicatie Vacatures genoeg, maar sollicitanten zijn er amper. Meer dan de helft van de vacatures in 2021 was volgens werkgevers moeilijk vervulbaar. Ondertussen blijft het personeelstekort in alle sectoren in ons land verder toenemen. Begin dit jaar stond er landelijk een recordaantal van meer dan 400.000 vacatures open. Bij gemeente Terschelling is de prognose vanuit de strategische personeelsplanning dat de komende 10/15 jaar alleen al een hoge uitstroom van medewerkers op basis van leeftijd plaats vindt. Daarnaast wordt o.a. op basis van het Talent Centraal programma ingezet op doorstroom van talenten in de organisatie naar andere functies. Ook hierdoor ontstaan vacatures. Op vacatures die verspreid werden, kwam weinig (en soms géén) reactie. Met als gevolg dat de werkdruk binnen de organisatie oploopt. Daarom is gestart met een andere wijze van arbeidsmarktcommunicatie. Op basis van een onderzoek over wat onder andere de belemmeringen zijn om te gaan werken bij de gemeente Terschelling is een plan opgesteld waarmee de gemeente Terschelling zich doelgroep gericht profileert als een prettige en goede werkgever waar je graag voor wil werken.

Daarbij is in kaart gebracht om welke belemmeringen het gaat en welke positieve punten daar tegenover staan. En dit wordt uitgedragen in de communicatie. Met nu al als gevolg: meer kwalitatief goede reacties op de vacatures. En dan staan er nog een hele rij ideeën op stapel die nog nader uitgewerkt gaan worden.

Begroting 2023

4.6 Verbonden partijen In deze paragraaf wordt de beleidsmatige en financiële betrokkenheid van de gemeente bij verbonden partijen omschreven. De definitie van een verbonden partij is volgens het BBV: “Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente bestuurlijk en financieel belang heeft’’ Bestuurlijk belang wil zeggen dat de gemeente zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur of uit hoofde van stemrecht, heeft bij de verbonden partij. Het financieel belang bestaat hoofdzakelijk uit het beschikbaar stellen van middelen, welke in het geval van faillissement van de partij verloren gaan. Daarnaast kan het ook zo zijn dat de gemeente aansprakelijk is wanneer de verbonden partij haar verplichtingen niet kan nakomen. De gemeente Terschelling wil als eilandgemeenschap over de eigen toekomst gaan. Met het oog op behoud van de gemeentelijke zelfstandigheid moet de gemeente in ieder geval financieel gezond zijn, publiekstaken adequaat uitvoeren en een goede basisdienstverlening in stand houden. Samen met de Waddeneilanden wil de gemeente aan duurzame oplossingen werken, waarbij ook nadrukkelijk andere gemeenten en organisaties in beeld zijn. Verbonden partijen zijn de andere organisaties die in beeld zijn om aan goede oplossingen te werken.

De gemeente Terschelling kent acht publiekrechtelijke verbonden partijen en negen privaatrechtelijke verbonden partijen. Hieronder wordt per verbonden partij kort het doel, de bijdrage aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen en de eventuele relevante ontwikkelingen beschreven. Aan het eind van de paragraaf is een tabel opgenomen met de (minimale) financiële gegevens. Deze financiële gegevens bestaan zoveel mogelijk uit de gepubliceerde verwachte cijfers over 2020. In enkele gevallen kon er door het ontbreken van de cijfers niets worden ingevuld. Op deze plaatsen zijn de cijfers over het jaar 2019 ingevuld. Overzicht verbonden partijen Bestuurlijk vertegenwoordiger Publiekrechtelijk verbonden partijen, de gemeenschappelijke regeling Sociale Dienst Noard West Fryslân

wethouder G. van Essen

Centrumregeling Sociaal Domein Fryslân

wethouder J. Hoekstra

Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO)

wethouder J. Hoekstra

Veiligheidsregio Fryslân

burgemeester C.M. van de Pol

Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden

burgemeester C.M. van de Pol

"Welstandszorg Hûs en Hiem"

wethouder G. van Essen

Privaatrechtelijk verbonden partijen N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin)

wethouder J. Hoekstra

N.V. Fryslân Miljeu Noardwest

wethouder J. Hoekstra

N.V. Gemeenschappelijke Kredietbank Friesland (Stichting Kredietbank Nederland)

wethouder J. Hoekstra

Coöperatie Openbare Verlichting en Energie Fryslân u.a.

wethouder G. van Essen

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

wethouder J. Hoekstra

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

burgemeester C.M. van de Pol

Vereniging van Friese Gemeenten, tevens afdeling van de VNG

burgemeester C.M. van de Pol

Stichting Passantenhaven Terschelling Stichting Beheer Schoolgebouwen Terschelling

Begroting 2023

wethouder J. Hoekstra teamleider beleid en regie B. Huisman

Publiekrechtelijke verbonden partijen Dienst Sociale zaken en Werkgelegenheid NoardWest Fryslân De Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân voert voor de gemeente Terschelling de taken uit op het gebied van sociale zekerheid, maatschappelijke zorg en gesubsidieerde arbeid. De Dienst is een bedrijfsvoeringsorganisatie van de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. De Dienst voert een aantal taken op het gebied van onder andere de Participatiewet, de Wmo en de Jeugdwet voor deze gemeenten uit. De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het beleid en de begroting in het sociaal domein. De Dienst zorgt voor uitvoering van dat beleid, samen met de gebiedsteams van de gemeenten. Deze werken intensief samen. Het bestuur van de Dienst bestaat uit wethouders van Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. De Dienst heeft een eigen directeur welke de dagelijkese leiding over de organisatie heeft. Centrumregeling Sociaal Domein Friesland De centrumregeling sociaal domein Friesland doet de professionele inkoop en beleidsvoorbereiding van een aantal taken op het gebied van WMO, Jeugdwet en participatiewet voor de gezamenlijke Friese gemeenten. Door middel van deze regeling kunnen deze taken doelmatig en hoogwaardig georganiseerd worden. Er is geen financieel belang van de gemeente Terschelling in deze regeling.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=d4805762-27da-4cae-892d-88967f0130c2