rapport onderzoekscommissie - DEFINITIEF 15-04-2021

Vervolgens geeft de onderzoekscommissie nog een aantal overige conclusies, op het gebied van aansturing/‘governance’, organisatiestructuur en beleid. Conclusies aansturing/‘governance’ 1. Door de te late, inhoudelijk onjuiste en onduidelijke beantwoording van het verzoek om inlichtingen van 9 oktober 2019 van het raadslid J. d’Hooghe, is de informatievoorziening van de raad geschaad. Of dit in nog meer gevallen is gebeurd, kon, gegeven de beperkte opzet van het onderzoek en de beschikbare tijd, niet worden vastgesteld. 2. Het concept voor de beantwoording van het verzoek om inlichtingen van het raadslid J. d’Hooghe is op 21 januari 2020 in het college besproken. De beantwoording heeft in het systeem van Notubox, zoals blijkbaar gebruikelijk is, ook als datum 21 januari 2020 gekregen. Op het document zelf is geen datum van beantwoording vermeld. Het lijkt zo te zijn, dat er na de behandeling in het college nog een, door de wethouder/voorzitter aangezwengelde, discussie op gang gekomen is over de juistheid van de antwoorden, maar dat die discussie niet geleid heeft tot aanpassing van de antwoorden.

24

Of het college op 28 januari 2020 nog over deze zaak gesproken heeft, valt nu niet na te gaan. De antwoorden zijn aan het raadslid J. d’Hooghe door de plaatsvervangend griffier per mail toegezonden op 31 januari 20204. Dus tien dagen na de in het systeem van Notubox geregistreerde datum van beantwoording. Het normale systeem is gevolgd, maar dit systeem leidt er wel toe dat antwoorden feitelijk later worden verstuurd dan de datum van beantwoording in Notubox aangeeft. 3. Naar het oordeel van de onderzoekscommissie zijn de ontstane politieke problemen vanaf 2018 in hoofdzaak veroorzaakt door een drietal factoren: a. de onduidelijkheden over de al dan niet bestuurlijke zelfstandigheid van een BGTS als aan Z; b. de persoonlijke opvatting over collegiaal bestuur van de wethouder/voorzitter, die zich uiteindelijk te lang niet wilde conformeren aan het meerderheidsstandpunt van het college; c. de corona-maatregelen waardoor de persoonlijke contacten tussen betrokkenen lange tijd veel minder zijn geweest dan normaal. 4. Op basis van het ingewonnen juridische advies is duidelijk dat het belang van de gemeente Terneuzen bij het aansturen van aan Z voorop dient te staan. Volgens de commissie zou dit principe politiek en juridisch uitgangspunt dienen te zijn. 5.

Desondanks kan de gemeente Terneuzen - juridisch gezien - niet of nauwelijks invloed uitoefenen op besluiten van het bestuur van aan Z, terwijl dit nadrukkelijk wel de oorspronkelijke opzet was bij de aanpassing van de statuten in 2014. 6. De onderzoekscommissie concludeert, op basis van het ingewonnen juridisch advies, dat de Wgr van toepassing is op aan Z. 7. De structuur, waarbij een raadslid zitting heeft in het AB van een GR, staat op gespannen voet met het beginsel van dualisme. Deze structuur is na de invoering van het dualisme nooit aangepast bij diverse GR’en. 8. De aanbeveling van het college aan de raad bij de toelichting voor het raadsbesluit van 13 maart 2014 (bijlage 3), dat er goede afspraken dienen te worden gemaakt op welke wijze AB-leden van aan Z, die ook zitting hebben in de raad, de informatievoorziening richting raad zullen verzorgen, is niet opgevolgd. 9. Omdat aan Z in de gemeente Terneuzen is gevestigd, dient de Nederlandse wet- en regelgeving gevolgd te worden. Ondanks dit gegeven zijn zowel de statuten als het huishoudelijk reglement niet dienovereenkomstig opgesteld, waardoor de nodige verwarring is veroorzaakt. 10. De statuten van aan Z zijn in strijd met de Nederlandse wet. Er staat geen regeling voor tussentijds ontslag van de AB leden, en dit is wel vereist.

Verder is er geen uitvoering gegeven aan een aantal statutair vereiste besluiten, zoals het benoemen van een waarnemer bij het AB. 11. Door de toevoeging van taken aan aan Z (vanuit Wmo, Jeugdwet en Participatiewet) is er - bestuurlijk gezien - een onevenwichtige verhouding ontstaan tussen de samenwerkingspartners van aan Z. 12. Er werden voor de verantwoordelijke wethouders geen overdrachtsdossiers opgesteld, waardoor de bestuurlijke continuïteit onvoldoende was gewaarborgd. Dit geldt ook voor de AB-leden. Voor

4

Zie punt 14 bijlage 8 25

de wethouders geldt dit niet alleen voor het dossier aan Z, maar in de volle breedte van alle portefeuilles. 13. De overlegstructuur, zoals deze is vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst tussen aan Z en de gemeente Terneuzen, heeft geen uitwerking gekregen. 14. De opdrachtformulering van de gemeente aan Z voor de werkzaamheden voor het jaar 2020 is pas eind 2020 gereed gekomen. Een tijdige terugkoppeling vanuit de gemeente Terneuzen richting aan Z over de verrichte werkzaamheden over het jaar 2020 heeft (te) lang op zich laten wachten, wat de samenwerking onder druk heeft gezet. 15. Bij de aansturing van aan Z ontbreekt de vorm van een begeleidingscommissie, die de bestuursvergaderingen voorbereidt. Bij andere verbonden partijen als bv. Dethon, gebeurt dat wel. 16. De onderzoekscommissie stelt vast dat - ondanks de vastgelegde afspraak hierover - niet alle documenten door het college aan de raad zijn overlegd. Het betreft hier met name de opdrachtformulering, de jaarlijkse uitvoeringsplannen en de tweemaandelijkse voortgangsgesprekken. 17. De gedane aanbevelingen van het rekenkameronderzoek “Grensoverschrijdend of grensverleggend” uit 2018, zijn door de gemeenteraad en het college van Terneuzen overgenomen.

De uitwerking van - met name- de aanbeveling met betrekking tot aan Z is, door zowel de raadsleden van de gemeente als de AB-leden van aan Z, niet serieus ter hand genomen. Conclusies organisatiestructuur 18. Aan Z heeft in de loop van tijd een forse uitbreiding van taken toebedeeld gekregen. De historische bestuursstructuur is daarbij onveranderd gehandhaafd. 19. De bestuurssamenstelling van aan Z is ten opzichte van alle taken die aan Z uitvoert “scheef”. Hierdoor is de betrokkenheid van de Vlaamse samenwerkingspartners in aan Z bij besluitvorming van onder andere Wmo-taken gering, terwijl die van de gemeente Terneuzen (zeker financieel) juist heel groot is. 20. In het huishoudelijk reglement van aan Z staat geformuleerd dat de voorzitter de algemene leiding van aan Z heeft. De onderzoekscommissie is van oordeel dat dit een te ruime taak is voor een voorzitter van een verbonden partij. Dit artikel heeft blijkbaar geen effect gehad op zowel het directiestatuut als de functiebeschrijving en de inschaling van de directeur. 21. Uit de gehouden interviews blijkt dat de statuten bij de betrokkenen uit de gemeente Terneuzen niet - of in elk geval onvoldoende - bekend zijn. 22. Het managementinformatiesysteem van aan Z richting gemeente heeft zich op een professionele wijze ontwikkeld. Conclusies organisatieculturen 23.

Beide organisaties zijn zich onvoldoende bewust van de cultuurverschillen waardoor er wederzijds onbegrip is ontstaan en men een andere manier van werken niet altijd goed kan plaatsen.

26

24. De cultuurverschillen compliceerden de reeds ontstane spanningen tussen de gemeente Terneuzen en aan Z. Hierdoor vervreemdden beide organisaties van elkaar waardoor de opvatting van aan Z dat zij een volledig zelfstandige organisatie is met eigen bevoegdheden nog meer begon te leven. Conclusies beleid 25. Door de toevoeging van taken aan aan Z (vanuit Wmo, Jeugdwet en Participatiewet) is er bestuurlijk gezien - een onevenwichtige verhouding ontstaan tussen de samenwerkingspartners van aan Z. 26. Zowel de gemeente als aan Z hebben geen – of in elk geval onvoldoende – indicatoren ontwikkeld om over en weer heldere prestatieafspraken te maken. 27. Voor het uitvoeren van het beleid bij huishoudelijke hulp, zijn niet altijd heldere uitgangspunten door de gemeente opgesteld, waardoor er juridische problemen zijn ontstaan. 28. Het is de commissie niet gebleken dat de gemeente een langetermijnbeleid heeft ontwikkeld voor de Wmo. 29. Het uitvoeringsplan voor aan Z bevat te weinig flexibiliteit, waardoor aan Z niet kan inspelen op plotselinge omstandigheden. 30. Desondanks wordt de samenwerking op uitvoeringsniveau tussen aan Z en de gemeente als goed ervaren.

27

HOOFDSTUK 7 AANBEVELINGEN ONDERZOEK In dit hoofdstuk worden de aanbevelingen van de onderzoekscommissie weergegeven. Allereerst wordt een hoofdaanbeveling aangegeven en vervolgens diverse aanbevelingen op het gebied van organisatiestructuur, beleid en ‘governance’. Hoofdaanbeveling De onderzoekscommissie doet de volgende hoofdaanbeveling: De onderzoekscommissie adviseert dat de gemeente Terneuzen met spoed in overleg treedt met de Vlaamse partners in aan Z om te komen tot een zodanig aangepaste bestuursstructuur van aan Z, dat de wanverhouding tussen het financiële belang en de zeggenschap, die de verschillende partijen in aan Z hebben, zo spoedig mogelijk wordt opgeheven. Aanbeveling voor de korte termijn 1. Zorg dat binnen het bestuur de neuzen dezelfde kant op staan. Elk bestuurslid dient het belang van de gemeente. 2. Maak als raad afspraken met de huidige AB-leden over voorafgaande informatie-uitwisseling, verantwoording en terugkoppeling, pas zo nodig de verordening op de raadscommissies en het reglement van orde voor de gemeenteraad hiervoor aan. 3. Ga als gemeente Terneuzen en aan Z rond de tafel en bepaal hoe de organisatie ingericht dient te worden (welk management hoort hier bij en welke inschaling is passend). Zorg er daarbij voor dat de nu goed functionerende organisatie niet wordt verstoord. Neem de raad hierin mee. 4.

Stroomlijn processen tussen gemeente en aan Z. Zorg voor duidelijkheid over ieders bevoegdheid en mandatering. Ook richting burgers en cliënten dient helderheid over de structuur te worden gegeven. Aanbevelingen aansturing/‘governance’ 5. Aan Z kan als zelfstandige uitvoeringsorganisatie werkzaamheden voor de gemeente Terneuzen blijven uitvoeren. Wel dient te worden beseft dat aan Z geen zelfstandige onderneming is, maar dat er sprake is van verlengd lokaal bestuur en dat er geen sprake kan zijn van bestuurlijke zelfstandigheid. Daarbij dient aan Z bij de inrichting van haar werkzaamheden de handen wel vrij te hebben, zodat de kwaliteit van de uitvoering gewaarborgd kan blijven. De beleidsdoelen moeten door de gemeente worden bepaald, de uitvoering door aan Z. 6. Bij de nieuwe raadsperiode zouden bij alle bestaande gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen (behoudens voorlopig BGTS Kanaalzone), geen raadsleden meer in het AB benoemd moeten worden. De gemeente Terneuzen dient zo snel mogelijk in overleg te treden met de partners van die gemeenschappelijke regelingen (en overige verbonden partijen) waarbij hiervoor een statuten- of reglementswijziging nodig is, met als doel deze wijziging ook tijdig te realiseren. 7.

De commissie adviseert om voor alle gemeenschappelijke regelingen raadsklankbordgroepen op te zetten, waardoor informatievoorziening richting raadsleden wordt verbeterd. 8. Bij iedere nieuwe collegeperiode moeten overdrachtsdossiers voor de wethouders worden opgesteld, zodat de bestuurlijke continuïteit gewaarborgd blijft. Bij tussentijdse vervanging van

28

een wethouder, of bij tussentijdse verandering in de portefeuilleverdeling, dient zoveel mogelijk overeenkomstig te worden gehandeld. 9. De commissie adviseert de raad om de werkzaamheden, die de ambtelijke organisatie uitvoert ter verbetering van het omgaan met GR’s, nauwlettend te volgen en in een later stadium hieromtrent de nodige besluiten te nemen. 10. Wat de gevolgen van het te laat en onjuist voorlichten van de raad op het verzoek om inlichtingen van het raadslid J. d’Hooghe door het college zouden moeten zijn, is een politieke vraag, en laat de commissie daarom aan de voltallige gemeenteraad ter beantwoording. Aanbeveling organisatiestructuur 11. De onderzoekscommissie adviseert de statuten, het huishoudelijk reglement en de benodigde mandaten bij aan Z aan te passen aan de gewenste nieuwe structuur. Hiervoor dient wel eerst overeenstemming te worden verkregen met de Vlaamse partners. Aanbeveling organisatieculturen 12. De onderzoekscommissie adviseert de gemeente en aan Z om de cultuurverschillen te onderkennen en deze van elkaar te accepteren. 13. De onderzoekscommissies adviseert de directies van beide organisaties om er zorg voor te dragen dat de cultuurverschillen geen belemmeringen vormen voor de samenwerking tussen de medewerkers van beide organisaties. 14.

De onderzoekscommissie adviseert de gemeente en aan Z om niet te denken in rollen van opdrachtgever versus opdrachtnemer maar elkaar te zien als partners in het sociaal domein. De gemeente maakt het beleid en schept de kaders en aan Z zorgt voor de uitvoering. De gemeente heeft aan Z nodig voor een goed beleid en aan Z heeft de gemeente nodig voor een goede uitvoering. Aanbevelingen beleid 15. De onderzoekscommissie adviseert de gemeente om heldere prestatie-indicatoren en beleidsuitgangspunten te formuleren. 16. De commissie adviseert dat de gemeente - in nauwe samenwerking met aan Z - een langetermijnvisie voor de Wmo opstelt. Terneuzen, 15 april 2021 De onderzoekscommissie, ingesteld door de gemeenteraad op 17 december 2020, G.L. Meij, voorzitter

P.H. van der Hoeff

S.I. Verhelst, vicevoorzitter

J.R. Ellen

P.J. de Kraker

29

Bijlagen Dit rapport gaat vergezeld van de volgende bijlagen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

overzicht gebruikte afkortingen; raadsbesluit van 17 december 2021; raadsbesluit 13 maart 2014; overzicht gemeenschappelijke regelingen/verbonden partijen Terneuzen; ingewonnen juridisch advies, met samenvatting; overzicht geïnterviewde personen; overzicht geraadpleegde documenten; feitenoverzicht rond de beantwoording verzoek om inlichtingen door raadslid J. d’Hooghe van 9 oktober 2019.

30

Bijlage 1:

Lijst van gebruikte afkortingen

AB: Bestuurscommissie: BGTS: BV: B&W: college: DB: GOL: GR: OCMW: P&C: PIJOFACH: raad VZG: Wgr: Wmo

algemeen bestuur bestuurscommissie inkoop jeugdzorg Zeeland Benelux groepering voor territoriale samenwerking besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid burgemeester en wethouders college van burgemeester en wethouders van Terneuzen dagelijks bestuur grensoverschrijdend lichaam gemeenschappelijke regeling openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn planning en control personeel, informatievoorziening, juridische expertise, organisatie, financiën, automatisering, communicatie, huisvesting gemeenteraad van Terneuzen vereniging van Zeeuwse gemeenten wet gemeenschappelijke regelingen wet maatschappelijke ondersteuning

31

Bijlage 2:

Raadsbesluit 17 december 2020 instellen Onderzoekscommissie

RAADSBESLUIT

vergadering van: volgnummer:

17 december 2020 331634

onderwerp:

raadsonderzoek aan-z en verbonden partijen

voorstel van: portefeuillehouder: datum voorstel: programma: afdeling:

Presidium J.A.H. Lonink 10 december 2020 Bestuur en Ondersteuning Griffie

De raad van de gemeente Terneuzen; overwegende dat de raad op 12 november de moties M20-37 en M20-38 heeft aangenomen; dat beide moties voor een belangrijk deel elkaar overlappen; dat het daarom wel zo effectief is de uitwerking van beide moties zoveel mogelijk aan elkaar te koppelen; dat de raad behoefte heeft aan duidelijkheid en zo mogelijk verbetering van de werkwijze, de structuur en het systeem van de verbonden lichamen; dat de omstandigheden die geleid hebben tot het terugtreden van wethouder Stoker duidelijk zijn beschreven in haar ontslagbrief; dat, naar aanleiding van dit terugtreden als wethouder en als voorzitter van het Algemeen Bestuur (AB) van aan-z, er behoefte is aan meer duidelijkheid over de aanleiding van ontstane situatie en de problematiek die speelt rond de verhouding tussen de gemeente en aan-z; dat het dan ook voor de hand dat de situatie rond aan-z, en vooral onderdelen van deze casus, kunnen worden gebruikt voor het grotere geheel dat raadsonderzoek ex artikel 155a e.v. Gemeentewet vooral gericht is op besluitvorming binnen de gemeente, en niet op besluitvorming bij andere instellingen zoals aan-z;

32

dat de feiten die bij een raadsonderzoek ex artikel 155a e.v. aan het licht kunnen komen, inmiddels bekend zijn, of eenvoudig op andere manier bekend kunnen worden; dat ervaringen uit andere gemeenten leert dat een raadsonderzoek ex artikel 155a e.v. lang zal duren en veel kosten met zich mee zal brengen; dat de raad behoefte heeft aan een gecombineerd onderzoek dat zowel een duidelijk beeld oplevert van de gebeurtenissen in het verleden en van de bestaande structuren die beiden geleid hebben tot de huidige problematiek rond aan-z, om onderbouwd inzichtelijk te maken wat er gedaan moet worden om dergelijke problematiek in de toekomst voorkomen; besluit: dat de raad hierbij een commissie benoemt, bestaande uit de raadsleden Ellen, Van der Hoeff, De Kraker, Meij en Verhelst, met als secretaris de raadsgriffier de heer De Jong en als plaatsvervangend secretaris de tweede plaatsvervangend raadsgriffier de heer Lambert, welke commissie bovengenoemd onderzoek met spoed op objectieve wijze moet uitvoeren. dat de raad, ter waarborging van de objectiviteit van het onderzoeksproces, de heer Blacquière (lid van de Rekenkamercommissie Hulst en Terneuzen) als extern adviseur aan de commissie toevoegt om de objectiviteit en kwaliteit van het onderzoek te monitoren.

dat artikel 155b, lid 3 Gemeentewet en artikel 3, lid 1, lid 2, punten 1 en 2, artikel 4 leden 1 tot en met 3, artikel 5, leden 3, 6 en 7, artikel 6, artikel 7, behoudens lid 1 vanaf de woorden … en brengt die… , en de artikelen 9 tot en met 12 van de ‘Verordening op het onderzoeksrecht van de raad’ van overeenkomstige toepassing zijn. dat voor de werking van deze commissie aan het van toepassing zijnde artikel 5 lid 6 van de ‘Verordening op het onderzoeksrecht van de raad’, moet worden toegevoegd: ‘Indien de stemmen staken, beslist de voorzitter.’. dat het college de nodige begrotingsvoorstellen aan de raad zal doen om het werk van de commissie mogelijk te maken. dat het college, op verzoek van de commissie, de benodigde ambtelijke bijstand ter beschikking stelt.

dat dit onderzoek zich allereerst moet richten op de volgende vragen: Welke gebeurtenissen in het verleden en welke toen bestaande structuren hebben, voor zover nu is na te gaan, geleid tot de problematiek rond aan-z? Wat is de juridische status van de relevante genomen besluiten? Zijn er mogelijkheden om de structuur, de besluitvorming en de werkwijze tussen de gemeente en aan-z te verbeteren? Welke taken, rol en bevoegdheden hebben de verschillende vertegenwoordigers van de gemeente in de verschillende verbonden lichamen? en vervolgens op de volgende vraag: Op basis van de uitkomsten van 3 en 4: welke mogelijkheden heeft de gemeente om de structuur en de werkwijze tussen de gemeente en de overige verbonden lichamen te verbeteren,” In het onderzoek worden mede de recente externe onderzoeken zoals Berenschot meegenomen in het onderzoek. De onderzoekscommissie stelt zich als doel om het onderzoek uiterlijk 1 april af te ronden.

33

draagt het college op om: op basis van de uitkomsten van 3 en 4, hiervoor genoemd, onverwijld voorstellen te doen aan de raad om de uit deze onderzoeken naar voren komende mogelijke verbeteringen in de structuur, besluitvorming en de werkwijze tussen de gemeente en aan-z ook daadwerkelijk aan te brengen; op basis van de uitkomsten van 3 en 4, onverwijld voorstellen aan de raad te doen om de uit deze onderzoeken naar voren komende mogelijke verbeteringen in de structuur en de werkwijze tussen de gemeente en de overige verbonden lichamen ook daadwerkelijk aan te brengen.

Besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Terneuzen op 17 december 2020. griffier,

voorzitter,

mr. J.H.P. de Jong

J.A.H. Lonink

34

Bijlage 3:

Raadsbesluit van 13 maart 2014

VOORSTEL AAN DE RAAD vergadering van:

13 maart 2014 volgnummer:

onderwerp:

Statutenwijziging en omvorming Grensoverschrijdend openbaar lichaam “aan Z”

College van Burgemeester en Wethouders voorstel van: portefeuillehouder: J.M. van Schaik 4 februari 2014 datum voorstel: programma: Mens en Maatschappij afdeling: Samenleving

Te nemen besluit: - In te stemmen met de door het algemeen bestuur van het Grensoverschrijdend openbaar lichaam "aan Z" voorgestelde statutenwijziging. - In te stemmen met de opdracht aan het GOL “aan Z” om zich om te vormen tot de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning in Terneuzen per 1 januari 2015. - In te stemmen met het per 1 januari 2015 overdragen van de huidige subsidies voor jeugdjongerenwerk (Stichting Jeugd-jongerenwerk), welzijnswerk voor ouderen ("aan Z”) en Stichting Maatschappelijk Werk Zeeuws-Vlaanderen (per 1 januari 2014 onderdeel van "aan Z") aan de nieuw te vormen uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning, opgebouwd bij het GOL "aan Z". - In te stemmen met het bestemmen van de gelden voor de taken van MEE, die vanaf 2015 naar de gemeenten komen, voor de nieuw te vormen uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijk ondersteuning, opgebouwd bij het GOL "aan Z".

Wat is de aanleiding? Het algemeen bestuur van het Grensoverschrijdend openbaar lichaam (GOL) “aan Z” heeft tijdens zijn vergadering van 30 oktober 2013 besloten de statuten te wijzigen. Dit om een uitbreiding van het werkgebied mogelijk te maken. De drie buurgemeenten van de gemeente Assenede, te weten Kaprijke, Sint-Laureins en Wachtebeke, hebben het GOL namelijk verzocht om te mogen participeren

35

in het welzijnswerk van “aan Z” en om dit ook juridisch te verankeren. De statuten zijn op 18 december 2013 vastgesteld door het algemeen bestuur en onderschreven door de drie nieuwe gemeenten. Het rijk decentraliseert delen van de AWBZ-zorg, de jeugdzorg en de zorg voor mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. Gemeenten worden hiervoor verantwoordelijk. Met de decentralisaties beoogt het rijk onder meer de kosten van de AWBZ, de Jeugdzorg, de sociale zekerheid en ook de gezondheidszorg te verlagen en de effectiviteit van zorg en ondersteuning te verhogen. Door taken onder te brengen bij gemeenten zijn budgetten integraal inzetbaar en kan dubbele bekostiging en onnodige, dure bureaucratie te niet gedaan worden. De stelselwijziging, zoals het rijk die voor ogen heeft kent in ieder geval de volgende uitgangspunten of voorwaarden: • Preventie en eigenverantwoordelijkheid van burgers als uitgangspunt • Ontmedicaliseren, ontzorgen en normaliseren • Eerder de juiste hulp op maat, vraaggestuurd • Integrale hulp: 1 gezin/huishouden, 1 plan, 1 regisseur • Ruimte voor professionals • Kwaliteit van zorg en ondersteuning • Zorg dichtbij / wijkgericht In de relevante beleidsnota’s van de gemeente Terneuzen (Wmo, Jeugd, Gezondheid en Re-integratie) worden deze uitgangspunten onderschreven en aangevuld met principes van De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl.

Waarom één uitvoeringsorganisatie? De landelijke uitgangspunten van de decentralisatie dwingen gemeenten het sociaal domein om te vormen van een algemeen regelgestuurd systeem naar een stelsel van ondersteuning en activering. De rijksoverheid vindt dat dit minder geld hoeft te kosten dan tot nu toe aan zorg werd uitgegeven. Dit vraagt om slim organiseren, om bundeling van professionals die met hetzelfde bezig zijn en om een eenduidige aansturing. In Terneuzen zien we hiertoe mogelijkheden als we werken met één uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning. We geven hier momenteel vorm aan met de vier partijen MEE Zeeland, (voormalig) Stichting Maatschappelijk Werk Zeeuws-Vlaanderen, SJJW en het GOL “aan Z” en met het team Zorg & Inkomen van de gemeente (Wmoconsulenten). Deze partijen richten zich nu op die ondersteuning en activering. Hun werkzaamheden zijn deels overlappend en vullen elkaar aan. Gezamenlijk spreken ze de gehele bevolking aan. Door samenvoeging kan er bespaard worden op kosten en kan de inzet ontschot en dus effectiever worden, werkend vanuit een en dezelfde visie. Ons voorstel is om de nieuwe uitvoeringsorganisatie op het GOL “aan Z” te bouwen. Het GOL is een openbaar lichaam.

Voordelen van een openbaar lichaam zijn onder meer dat er beleidsmatige invloed op uit te oefenen is vanuit de gemeente (college van B&W en gemeenteraad), veel meer dan op een privaatrechtelijke organisatie als een Stichting. Een openbaar lichaam dient verantwoording af te leggen aan de gemeente. Er is directe (controlerende) invloed van de gemeenteraad op de koers van de organisatie. De raad controleert immers of gewerkt wordt binnen de vastgestelde kaders, kan de kaders aanpassen, en zelfs het vertrouwen in bestuurders opzeggen. Het GOL “aan Z” biedt ons de mogelijkheid om de uitvoerende taken maatschappelijke ondersteuning door een aparte rechtspersoon te laten uitvoeren, en toch optimale zeggenschap te hebben over de beleidsrichting en de financiën. Voor burgers biedt dit optimale, onafhankelijke dienstverlening door professionals die het beste met hen voor hebben; voor de gemeente biedt dit directe sturing met beleid op de richting en financiering.

36

Het grensoverschrijdende aspect van het GOL zien we als meerwaarde. De samenwerking verbreedde tot nu toe onze blik en leidde tot nieuwe dienstverleningsconcepten als de dienstencheques en Service in de regio. België heeft welliswaar andere wet- en regelgeving, maar kent dezelfde maatschappelijke problematiek bijvoorbeeld als het gaat om leefbaarheid van kleine kernen. We behouden binnen de samenwerking eigen zeggenschap over de dienstverlening op Terneuzens grondgebied en de middelen die daarbij horen. In de statuten van het GOL “aan Z” is vastgelegd dat de Nederlandse bestuursleden de specifieke Nederlandse keuzes maken en de Belgische de Belgische. Men bemoeit zich niet met belangrijke keuzes die voor gemeenten in één land gelden. Zo wordt in artikel 13, lid 3 van de nieuwe statuten bepaald dat het algemeen bestuur niet over de bevoegdheid beschikt tot het aanwenden van financiële- of andere middelen of reserves toebehorend aan één van de deelnemers. De samenvoeging van de 4 genoemde organisaties betreft een overgang van ondernemingen. Het personeel van MEE Zeeland (deel Terneuzen) en dat van SJJW wordt opgenomen in het GOL “aan Z”. Het Terneuzense deel van Stichting Maatschappelijk Werk Zeeuws-Vlaanderen is per 1 januari 2014 al onderdeel van “aan Z”. De Wmo-consulenten van de gemeente Terneuzen kunnen op verschillende manieren overgaan naar het GOL.

Of en hoe dit plaats gaat vinden wordt in overleg met de betreffende medewerkers onderzocht. Om de gelijkwaardigheid van de samenkomende partijen te borgen is het wenselijk het GOL “aan Z” te voorzien van een aangepaste doelstelling, een directeur die partijen inspireert tot samenwerking en die wordt aangesteld als uitkomst van een transparant proces, en eventueel een nieuwe naam. De voorliggende statuten beschikken al over een doelstelling die de lading van de nieuwe organisatie dekt. De kaderstellende en controlerende taak van uw raad maakt het mogelijk dat u het reilen en zeilen van de uitvoeringsorganisatie als openbaar lichaam op grote lijnen goed en kritisch kan volgen. Dit is van belang omdat de nieuwe uitvoeringsorganisatie indirect een aanzienlijk deel van het gemeentelijke budget gaat wegzetten in de vorm van collectieve en individuele voorzieningen. De nieuwe statuten van het GOL “ aan Z” voorzien in een bestuurssamenstelling met 1 wethouder en drie raadsleden uit Terneuzen en 4 schepenen uit België. We bevelen u aan om met de bestuursleden van het GOL van de gemeente Terneuzen goede afspraken te maken over de informatievoorziening, zodat uw raad zijn taken naar behoren kan uitvoeren.

Ten behoeve van de uitvoering van de nieuwe Wmo 2015, de Jeugdwet en in mindere mate de Participatiewet geven we de opdracht aan het GOL "aan Z" de organisatie om te vormen tot de uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning in Terneuzen. Binnen deze organisatie, voor het gemak het nieuwe "aan Z", zullen de werkzaamheden van Stichting Jeugdjongerenwerk, voormalig Stichting Maatschappelijk Werk Zeeuws-Vlaanderen deel Terneuzen, MEE Zeeland deel Terneuzen, het huidige "aan Z" en mogelijk ook die van team Zorg en Inkomen van de gemeente Terneuzen worden samengebracht. De opdracht aan deze organisatie wordt samen met deze partijen in 2014 scherp gesteld. De nieuwe organisatie zal bestaan uit de medewerkers van deze partijen. Om per 1 januari 2015 als nieuwe organisatie te kunnen opereren dienen de subsidies 2014 voor SJJW en "aan Z"/ Stichting Maatschappelijk Werk bestemd te worden voor het nieuwe "aan Z". De gelden voor de uitvoering van taken van MEE, die naar verwachting in 215 naar de gemeenten komen, dienen eveneens bestemd te worden voor het nieuwe "aan Z"

Wettelijk kader en/of eerdere besluitvorming Artikel 23, lid 4, van de huidige statuten van het genoemde GOL bepaalt dat een wijziging van de statuten slechts rechtsgeldig tot stand is gekomen indien de gemeenteraad van Terneuzen en de raad van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) van de Belgische gemeente Assenede daartoe hebben besloten.

37

De decentralisatie van taken op gebied van de AWBZ, de jeugdzorg en sociale zekerheid krijgen vorm in de Wmo 2015, de nieuwe Jeugdwet en de Participatiewet. Bij deze wetgeving hoort de opdracht aan gemeenten om zorg en ondersteuning lokaal beter en met minder geld te regelen. In de raadinformatiebijeenkomst van 13 november 2013 bent u geïnformeerd over onze zienswijze op de nieuwe uitvoeringsorganisatie. Belangrijk onderdeel daarvan is het bouwen van deze uitvoeringsorganisatie op het GOL “aan Z”.

Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat het GOL “aan Z” in staat wordt gesteld om de uitbreiding van het werkgebied mogelijk te maken. We willen bereiken dat het GOL “aan Z” in staat wordt gesteld om vanaf 1 januari 2015 de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning te vormen en de taken van de nieuwe uitvoeringsorganisatie uit te voeren.

Wat gaan we er voor doen? We stemmen in met de door het algemeen bestuur van het GOL “aan Z” voorgestelde statutenwijziging. Aan het GOL “aan Z” vragen we om zich om te vormen tot de nieuwe uitvoeringsorganisatie maatschappelijke ondersteuning voor Terneuzen. Het aanvaarden van deze opdracht houdt het volgende in: - het per direct benoemen van de huidige directeur als kwartiermaker. In deze rol zorgt ze ervoor dat de medezeggenschap van het personeel formeel geregeld wordt voor het huidige GOL en dat ze als vraagbaak kan dienen voor een eventuele Buitengewone Ondernemingsraad (BOR), te vormen uit de personeelsvertegenwoordigingen van de verschillende betrokken organisaties - de samenwerking van de kwartiermaker met de gemeentelijke werkgroep aan de vormgeving van de inhoudelijke opdracht voor de nieuwe organisatie en werkt mee aan het onderbrengen van de PIJOFACH-taken bij de gemeente. Tevens zorgt ze ervoor dat de huidige organisatie van het GOL geen nieuwe, betekenisvolle investeringen meer doet zonder vooraf daarover overeenstemming te hebben met de gemeente Terneuzen. Het gaat om investeringen op het gebied van huisvesting, ICT, personeel en dergelijke.

- de overweging om de naam van het GOL “aan Z” te wijzigen in een aanspreekbare naam voor alle burgers - het zorgdragen voor het aanstellen van een geschikte directeur voor de nieuwe organisatie uiterlijk per 1 januari 2015, als uitkomst van een transparant en open proces. We stemmen in met het verleggen van de geldstromen voor welzijns- en maatschappelijk werk en MEE-taken van de huidige aanbieders naar het GOL “aan Z” vanaf 2015.

38

Wat mag het kosten? Aan de instemming met de statutenwijziging zijn geen kosten verbonden. Overigens geeft het GOL “aan Z” aan dat er geen financiële risico’s zijn verbonden aan de uitbreiding van het werkgebied aan Belgische zijde. Het verleggen van de geldstromen oftewel het bestemmen van de huidige subsidiebedragen voor SJJW, “aan Z”/maatschappelijk werk en de gelden die voor de uitvoering van de MEEtaken overkomen naar de gemeente heeft geen financiële gevolgen. Het omvormen van het GOL “aan Z” tot de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning en de overdracht van SJJW naar “aan Z” brengen wel kosten met zich mee: organisatorische en wellicht ook frictiekosten. Voor dit overgangstraject is een plan van aanpak in de maak met bijbehorende begroting. U wordt hierover geïnformeerd en indien nodig om een besluit gevraagd over de in te zetten middelen.

Wat zijn de vervolgstappen? De gewijzigde statuten van het GOL “aan Z” bevatten tevens een wijziging van de doelstelling van het GOL. Het doel van het GOL is dusdanig geformuleerd dat een uitbreiding van het takenpakket mogelijk is en daarmee ook de omvorming van het GOL naar de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning in Terneuzen. Om tot die nieuwe uitvoeringsorganisatie te komen wordt een plan van aanpak gemaakt met bijbehorende begroting.

Bijlagen - oude statuten AanZ (versie 9 november 2006) - nieuwe statuten AanZ (versie 18 december 2013)

Achtergrondinformatie (leeskamer) Presentatie raadinformatiebijeenkomst d.d. 13 november 2013 Kaders voor nieuw te vormen organisatie

39

RAADSBESLUIT vergadering van:

13 maart 2014 volgnummer:

onderwerp:

Statutenwijziging en omvorming Grensoverschrijdend openbaar lichaam “aan Z”

voorstel van: College van Burgemeester en Wethouders portefeuillehouder: J.M. van Schaik datum voorstel: 4 februari 2014 programma: Mens en Maatschappij afdeling: Samenleving

De raad van de gemeente Terneuzen; gelezen het voorstel van Burgemeester en Wethouders; overwegende dat het algemeen bestuur van het Grensoverschrijdend openbaar lichaam (GOL) "aan Z" tijdens zijn vergadering van 30 oktober 2013 besloten heeft de statuten te wijzigen. Dit om een uitbreiding van het werkgebied mogelijk te maken. De drie buurgemeenten van de gemeente Assenede, te weten Kaprijke, Sint-Laureins en Wachtebeke, hebben het GOL namelijk verzocht om te mogen participeren in het welzijnswerk van "aan Z" en om dit ook juridisch te verankeren; dat als gevolg van de decentralisaties van AWBZ-taken, de jeugdzorg en re-integratie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de gemeente betere ondersteuning kan bieden met minder middelen door de uitvoeringstaken van de verschillende gesubsidieerde organisaties voor welzijn, ondersteuning en begeleiding onder te brengen in één uitvoeringsorganisatie; dat het Grensoverschrijdend openbaar lichaam een goed vehikel is om deze organisatie te dragen, vanwege de optimale zeggingskracht van enerzijds de professional in proces met de klant en anderzijds van het gemeentebestuur als beleidsbepaler en financier; dat ten behoeve van de uitvoering van de nieuwe Wmo 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet we de opdracht aan het GOL "aan Z" geven zich om te vormen tot de uitvoeringsorganisatie voor

40

maatschappelijke ondersteuning in Terneuzen. Binnen deze organisatie, voor het gemak het nieuwe "aan Z", zullen de werkzaamheden van Stichting Jeugdjongerenwerk, voormalig Stichting Maatschappelijk Werk Zeeuws-Vlaanderen, MEE Zeeland voor het deel Terneuzen,het huidige "aan Z" en mogelijk ook die van team Zorg en Inkomen van de gemeente Terneuzen worden samengebracht. Deze organisatie wordt samen met deze partijen in 2014 vormgegeven. Om per 1 januari 2015 als nieuwe organisatie te kunnen opereren dienen de subsidies 2014 voor SJJW en "aan Z"/ Stichting Maatschappelijk Werk bestemd te worden voor het nieuwe "aan Z". De gelden voor de uitvoering van taken van MEE, die naar verwachting in 215 naar de gemeenten komen, dienen eveneens bestemd te worden voor het nieuwe "aan Z"; gelet op artikel 23, lid 4, van de huidige statuten van het genoemde GOL dat bepaalt dat een wijziging van de statuten slechts rechtsgeldig tot stand is gekomen indien de gemeenteraad van Terneuzen en de raad van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) van de Belgische gemeente Assenede daartoe hebben besloten; gelet op de decentralisatie van taken op gebied van de AWBZ en de jeugdzorg die vorm krijgen in de nieuwe Jeugdwet en de Wmo 2015. Bij deze wetgeving hoort de opdracht aan gemeenten om zorg en ondersteuning lokaal beter en met minder geld te regelen; besluit: -

-

in te stemmen met de door het algemeen bestuur van het Grensoverschrijdend openbaar lichaam "aan Z" voorgestelde statutenwijziging. in te stemmen met de opdracht aan het GOL “aan Z” om zich om te vormen tot de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijke ondersteuning in Terneuzen per 1 januari 2015. in te stemmen met het per 1 januari 2015 overdragen van de huidige subsidies voor jeugdjongerenwerk (Stichting Jeugd-jongerenwerk), welzijnswerk voor ouderen ("aan Z”) en Stichting Maatschappelijk Werk Zeeuws-Vlaanderen (per 1 januari 2014 onderdeel van "aan Z") aan de nieuw te vormen uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijk ondersteuning, opgebouwd bij het GOL "aan Z". in te stemmen met het bestemmen van de gelden voor de taken van MEE, die vanaf 2015 naar de gemeenten komen, voor de nieuw te vormen uitvoeringsorganisatie voor maatschappelijk ondersteuning, opgebouwd bij het GOL "aan Z".

Besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Terneuzen op 13 maart 2014. griffier,

voorzitter,

mr. J.H.P. de Jong

J.A.H. Lonink

41

Bijlage 4:

Overzicht gemeenschappelijke regelingen/verbonden partijen Terneuzen

In dit overzicht staan de gemeenschappelijke regelingen/verbonden partijen beschreven waaraan Terneuzen deelneemt en waar raadsleden van de gemeente deel uitmaken van het Algemeen Bestuur = (*) Naam gemeenschappelijke regeling Dethon (*) Collectief Vervoer Zeeuwsch-Vlaanderen (*) Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) RUD Zeeland SaBeWa Zeeland Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) Overige verbonden partijen BGTS aan Z (*) BGTS Kanaalzone (*) North Sea Port Bestuurscommissie inkoop jeugdhulp Zeeland

42

Bijlage 5:

Juridisch advies

In deze bijlage wordt het ingewonnen juridisch advies van Adriaanse van der Weel integraal weergegeven.

43

44

45

Bijlage 6:

Geïnterviewde personen

De onderzoekscommissie heeft (in onderstaande volgorde) met de volgende personen gesproken5: AVG/niet vermeld AVG/niet vermeld AVG/niet vermeld AVG/niet vermeld Francois Lauret Cees Liefting Co van Schaik AVG/niet vermeld Jurgen Vervaet Gerry Loof-Bakker Paul Balcaen Sonja Suij Paula Stoker Jean-Paul Casteleijn Ben Van Assche AVG/niet vermeld Jan Princen AVG/niet vermeld Frank van Hulle Marijke Hemelsoet AVG/niet vermeld AVG/niet vermeld Jan Lonink AVG/niet vermeld AVG/niet vermeld AVG/niet vermeld Giel van Boom Jack Begijn Hilde Baetslé AVG/niet vermeld

5

- gemeenteambtenaar, voormalig teamleider Maatschappelijke Ontwikkeling - gemeenteambtenaar, afdelingshoofd Samenleving - manager Bedrijfsvoering aan Z - manager Dienstverlening aan Z - voormalig gemeentesecretaris - voormalig wethouder en voorzitter aan Z - voormalig wethouder en voorzitter aan Z - voormalig directeur aan Z - wethouder - voormalig raadslid en AB-lid aan Z - raadslid en AB-lid aan Z - wethouder - raadslid, voormalig wethouder en voorzitter aan Z - raadslid en AB-lid aan Z - wethouder en voorzitter aan Z - voormalig voorzitter Wmo adviesraad en voorzitter St. Jeugd en Jongerenwerk - gemeentesecretaris - directeur aan Z - wethouder - raadslid en AB-lid aan Z - personeelsfunctionaris aan Z - projectleider Hulp bij Huishouden - burgemeester - gemeenteambtenaar, voormalig afdelingshoofd Samenleving - gemeenteambtenaar, adjunct-secretaris/directeur organisatie - mantelzorgcollectief - raadslid - wethouder - schepen gemeente Assenede en vicevoorzitter aan Z - coördinator vrijwilligers aan Z

Op grond van de AVG zijn sommige namen onzichtbaar gemaakt. 46

Bijlage 7:

Overzicht geraadpleegde documenten

De commissie heeft ten behoeve van dit rapport de volgende documenten geraadpleegd: 1. Statuten aan Z van 18 december 2013 2. Huishoudelijk reglement/reglement van orde aan Z ongedateerd, maar uit de collegeperiode 2014-2018 3. Directiestatuut aan-z van juni 2020 4. raadsbesluit 13 maart 2014 tot instemming met de statutenwijziging van- en overheveling taken naar aan Z 5. Rapport VGZ ”Aanpak voor een goede samenwerking tussen gemeenten en gemeenschappelijke regelingen” 6. Rapport Andersson Elffers Felix “Toekomstige bedrijfsvoering aan Z‘’’ van 13 oktober 2017 7. Brief van college aan raad inzake procesinformatie over aan Z van 12 december 2017 8. Rapport van de rekenkamercommissie Hulst-Terneuzen ”Grensoverschrijdend of grensverleggend” van 5 februari 2018 9. Samenwerkingsovereenkomst tussen aan Z en de gemeente Terneuzen, september 18 10. raadsbesluit inzake ”integraal voorstel ten aanzien van de doorontwikkeling van aan Z” van 8 november 2018 11. Interpellatieverzoek door raadslid C. Liefting over ‘collegiaal bestuur’ voor de raad van 28 maart 2019, met transcriptie discussie in de commissie samenleving van 22 januari 2019 12. Verzoek om inlichtingen van raadsleden C. Liefting en J. d’Hooghe over collegiaal bestuur, van 1 april 2019 en antwoord daarop van college van 30 april 2019 13. “Naar een werkende samenwerking in het sociale domein”, Berenschot, mei 2020 14.

Schriftelijke verklaring van de Vlaamse AB- en DB leden van aan Z inzake hun standpunt over de toekomstige verhoudingen waarbij de oververtegenwoordiging van de Vlaamse partners herzien kan worden van maart 2021 15. Mail van 2 oktober 2019 tussen twee ambtenaren over huishoudelijke hulp 16. Verzoek om inlichtingen van raadslid J. d’Hooghe over Zo-net. 17. Mail van 18 oktober 2019 van een ambtenaar aan aan Z over o.a. wachtlijst huishoudelijke hulp en schrijnende gevallen 18. Mail van 18 oktober 2019 van aan Z aan ambtenaar met antwoord op o.a. wachtlijst en schrijnende gevallen 19. Mail van 24 oktober 2019 van een andere ambtenaar aan aan Z met concept antwoorden op verzoek om inlichtingen van raadslid J. d’Hooghe 20. Mail van 26 oktober 2019 van aan Z aan ambtenaar met commentaar op de concept antwoorden 21. Antwoorden van 21 januari 2020 op het verzoek om inlichtingen van het raadslid J. d’Hooghe 22. Diverse stukken ter beschikking gesteld door het college 23. Diverse stukken, ter beschikking gesteld door aan Z 24. Diverse stukken ter beschikking gesteld door mw. Hemelsoet-De Jager 25. Diverse schriftelijke reacties door de commissie ontvangen als gevolg van het gepubliceerde verzoek om inlichtingen

47

Bijlage 8:

Feitenrelaas rond beantwoording verzoek om inlichtingen door raadslid J. d’Hooghe van 9 oktober 2019 (cursief zijn citaten).

1 Op woensdag 2 oktober 2019 wordt er tussen twee ambtenaren een mail verstuurd met onder ander de volgende op huishoudelijke hulp betrekking hebbende zinsnede: ‘Er zijn natuurlijk al wat afspraken gemaakt. Ook in de overleggen die we eerder met elkaar hadden. Vacaturestop, kijken of het een tandje minder kan. Geen tijdelijke contracten verlengen… accepteren dat er een wachtlijst is…’. 2 Op woensdag 9 oktober 2019 heeft raadslid J. d’Hooghe van Sociaal Terneuzen een verzoek om inlichtingen ingediend met als onderwerp Zo-net. Daarbij werd in de toelichting onder andere gezegd: ‘Onlangs hebben we een raadsinformatiebijeenkomst bijgewoond over aan Z. …. Wat ons niet is verteld, maar wat onze fractie inmiddels wel heeft vernomen is, dat er inmiddels een cliëntenstop is ingesteld voor Zo net. Indien er een aanvraag voor huishoudelijke hulp wordt gedaan, wordt de cliënt niet meer bezocht door de consulent. Ook is gebleken dat er diverse contracten van medewerkers beëindigd zijn of worden, …’.

De concrete vragen luidden onder andere: 1 Waarom is de raad tijdens de raadsinformatiebijeenkomst niet op de hoogte gesteld van de cliëntenstop? 2 Wat is de afweging geweest om met onmiddellijke ingang een cliëntenstop in te stellen? 3 Op vrijdag 18 oktober gaat er van een ambtenaar een mail naar aan Z met onder andere de volgende zinsnede: ‘…Het college heeft besloten af te zien van een tijdelijke maatregel. Waar de wachtlijst zich door gebrek aan capaciteit heeft ontwikkeld is datzelfde gebrek mogelijk reden de wachtlijst in stand te houden en de verzoeken tzt aan de hand van de nieuwe criteria te beoordelen. Het college verwacht dat schrijnende gevallen uiteraard geholpen worden....’ . Op dezelfde dag wordt hierop vanuit aan Z een mail gezonden naar deze ambtenaar bij de gemeente met de volgende inhoud: ‘Hi YY, Helder en dank voor de informatie! Wij hebben zoals je aangeeft inderdaad nu niet de capaciteit om de wachtlijst op te pakken en deze zal ook verder oplopen. Wij houden geen (keukentafel)gesprek met nieuwe kandidaten en geen capaciteit voor nieuwe klanten. Dat betekent dan ook dat mensen die het echt nodig hebben, tussen wal en schip kunnen vallen, zoals nu al het geval is. Vriendelijke groet,’.

48

4 Op donderdag 24 oktober 2019 stuurt een andere ambtenaar per mail concept antwoorden voor het verzoek om inlichtingen ingediend door het raadslid J. d’Hooghe naar aan Z met de vraag er naar te kijken, te verbeteren en aan te vullen. De concept antwoorden luidden: 1 Voor huishoudelijke hulp is geen clientenstop ingevoerd. Aanvragen van kwetsbare burgers die huishoudelijke hulp nodig hebben worden in behandeling genomen en toegekend als dit nodig is. 2 Zie antwoord bij vraag 1.5 Op zaterdag 26 oktober 2019 hierop door aan Z per mail geantwoord. In het antwoord wordt onder andere geschreven: ‘In de bijlage staan vragen van Sociaal Terneuzen en concept antwoorden van XX. De antwoorden kloppen niet altijd en dit is terug te voeren tot het volgende punt (dat ook eerder al in een emailwisseling met YY, jou en wat anderen aan de orde is geweest). aan Z heeft op basis van instructies van de Gemeente Terneuzen een wachtlijst aangelegd, tijdelijke contracten van medewerkers niet meer verlengd e.d. Het gevolg hiervan is dat elk verzoek om huishoudelijke hulp op de wachtlijst terecht komt. Ook eventuele klanten die hulp echt nodig hebben. Ik begrijp dat dit maatschappelijk niet wenselijk is, maar dit kan op basis van de huidige opdracht die wij hebben niet anders. Wij indiceren namelijk de klanten die zich aandienen niet.

Dus wij kunnen ook niet vaststellen wie de schrijnende gevallen zijn. Daarvoor zouden wij juist wel iedereen (licht) moeten indiceren (nieuwe klanten en de bestaande wachtlijst). Daar kunnen wij natuurlijk wel gevolg aan geven als dit van ons wordt gevraagd, maar daar zijn wij nu niet op ingericht en wij hebben ook niet de middelen hiervoor. En bij toekenning van extra huishoudelijke hulp zouden wij met flexibele krachten moeten opschalen, hetgeen extra kosten tot gevolg heeft. Tot ik een andere opdracht met bijbehorende middelen krijg, is de situatie zoals hij nu is en moeten nieuwe klanten die zich aandienen en de huishoudelijke hulp echt nodig hebben deze ontberen. …. Uiteraard ben ik graag bereid samen te zitten hoe dit kan veranderen, indien dit gewenst is. In het antwoord aan Sociaal Terneuzen zou ik eerlijk aangeven wat de huidige situatie is, wat de redenen hiervan zijn en welke maatregelen genomen kunnen worden.’. 6 De wachtlijst bestond in oktober 2019 uit circa 70 aanvragen. 7 Uit diverse interviews heeft de commissie begrepen dat er hierna gesprekken zijn geweest tussen de gemeente en aan Z. Bij deze gesprekken heeft de gemeente aangegeven dat het in ieder geval, ook zonder aanvullende financiering, niet zo mocht zijn dat acute gevallen niet geholpen zouden worden.

Aan Z bleef in deze gesprekken op het standpunt staan, dat dit zonder aanvullende financiering niet mogelijk was. Dit standpunt was al verwoord in de mail van 26 oktober 2019. In ieder geval hebben deze gesprekken niet geleid tot enige veranderingen bij de uitvoering in 2019. 8 Per 1 januari 2020 is de huishoudelijke hulp een maatwerkvoorziening onder de WMO geworden. Toen is wel begonnen met indicering, zodat vanaf dat moment de wachtlijst is aangepakt. De wachtlijst bestond per 1 januari 2020 uit circa 50 aanvragen. De reden van de afname vanaf oktober is niet bekend, maar deze is niet omdat er aanvragen behandeling zijn genomen. 9 Volgens het overzicht ‘schriftelijke vragen’ in Notubox is het verzoek om inlichtingen van het raadslid J. d’Hooghe – na drie maanden en twaalf dagen - op 21 januari 2020 beantwoord. Volgens artikel 41

49

lid 3 van het reglement van orde van de gemeenteraad Terneuzen 2006 had dit niet later dan 12 december 2019 mogen zijn. De antwoorden op de gestelde vragen luidden o.a.: 1. Er was geen sprake van een ‘cliëntenstop’ wel heeft aan Z eind oktober bij ons aangegeven dat de wachtlijsten opliepen. Er werd rekening gehouden met acute gevalle, zodat deze sneller aan de beurt zijn, maar daardoor moeten anderen weer langer wachten. 2. Er was geen cliëntenstop. 10 Op 22 januari 2020 wordt door de wethouder/voorzitter een mail aan de gemeentesecretaris gestuurd met onder andere de volgende tekst: ‘Hallo YY, In de voorbereiding en bespreking gisteren is me de vraag van ST ontgaan vwb zo net er staan daar antwoorden die echt niet kloppen. Er was op aanraden van XX wel een clientenstop ingevoerd. Dat mocht enkel nooit zo genoemd worden (zie de antwoorden die aan wethouder Wmo gedicteerd waren voor de commissie hierover) Dat was omdat de aanvragen en financien de pan uitrezen en er een gebrek aan personeel was cq dat aan Z mensen vaste contracten moest gaan aanbieden ivm de arbeidsduur. Dat was onhandig ivm aanstaande omzetting naar maatwerk. Cienten werden nooit bezocht voor een vraag hulp bij huishouden. Dat is pas vanaf 1/1. Dat hoorde niet bij een algemene voorziening dus dat werd ook niet gedaan. …’.

11 Op 22 januari 2020 wordt vervolgens door een ambtenaar een mail gezonden aan een andere ambtenaar en aan aan Z met onder andere de volgende tekst: Hoi WW en ZZ, Bijgevoegde antwoorden op raadsvragen ST. mn aandacht voor cliënten stop. Graag jullie toets, kan dat voor jullie morgen voor de middag? Dan zet ik ze daarna door naar wethouder/voorzitter en wethouder Wmo. …’. 12 Op 23 januari 2020 komt er per mail antwoord van aan Z, met onder andere de volgende tekst: ‘Hi, De antwoorden op de vragen van ST zou ik zo houden. Er was sprake van een wachtlijst, dat is mijns inziens wat anders dan een clientenstop. Zo zou ik het ook uitleggen. ……… Vriendelijke groet, ZZ’ 13 Op 24 januari 2020 stuurt de ambtenaar die de mail genoemd onder 11 verstuurd heeft, een mail aan de plaatsvervangend griffier met onder andere de volgende tekst: ‘Hoi VV, Bijgevoegd de raadsvragen ST met laatste aanpassing antwoord vraag 8 nav reactie wethouder/voorzitter en wethouder Wmo gisterenavond. Groet UU’.

50

14 Op 31 januari 2020 stuurt de plaatsvervangend griffier een mail aan het raadslid J. d’Hooghe met de volgende tekst: 'Hallo Jack, Het college heeft je verzoek om inlichtingen over Zo-net beantwoord. Je kunt het antwoord lezen in NotuBox of via de volgende link: https://terneuzen.raadsinformatie.nl/modules/4/Schriftelijke%20vragen/538529 Met vriendelijke groet, VV

51