a.02. 2020-12-17 IC1 - NotaBodembeheer-Zeeuws-Vlaanderen

MaxWONEN (mg/kgds) 27

Cadmium

1,2

Chroom (III)

62

Koper

54

Kwik

0,83

Lood

210

Nikkel

39

Zink

200

Kobalt

35

Molybdeen

88

Nota bodembeheer landbodem Zeeuws-Vlaanderen

Blootstelling (mg/kg lg/dag) 4,37 x 10-5 [index 0,06] 1,73 x 10-5 [index 0,06] 1,12 x 10-4 [index 0,03] 8,61 x 10-4 [index 0,01] 1,24 x 10-5 [index 0,01] 0,00141 [index 0,79] 0,00123 [index 0,03] 0,00196 [index 0,01] 0,00211 [index 1,92] 7,08 x 10-4 [index 0,12]

6/10

MaxINDUSTRIE (mg/kgds) 76 4,3 180 190 4,8 530 100 720 190 190

Blootstelling (mg/kg lg/dag) 3,21 x 10-4 [index 0,46] 2,75 x 10-4 [index 0,98] 7,52 x 10-4 [index 0,19] 0,0136 [index 0,12] 4,64 x 10-4 [index 0,24] 0,00812 [index 4,51] 0,00413 [index 0,09] 0,0493 [index 0,20] 0,0935 [index 84,99] 0,0107 [index 1,79] Blootstelling (mg/kg lg/dag) 1,23 x 10-4 [index 0,18] 4,45 x 10-5 [index 0,16] 3,26 x 10-4 [index 0,08] 0,00303 [index 0,03] 7,16 x 10-5 [index 0,04] 0,00357 [index 1,98] 0,00316 [index 0,07] 0,00705 [index 0,03] 0,0115 [index 10,41] 0,00153 [index 0,25]

Bijlage 7: risicotoolbox, 29 maart 2019

Bodemfunctie: - Plaatsen waar kinderen spelen Arseen

MaxWONEN (mg/kgds) 27

Cadmium

1,2

Chroom (III)

62

Koper

54

Kwik

0,83

Lood

210

Nikkel

39

Zink

200

Kobalt

35

Molybdeen

88

Bodemfunctie: - Ander groen, bebouwing en industrie Arseen

MaxWONEN (mg/kgds) 27

Cadmium

1,2

Chroom (III)

62

Koper

54

Kwik

0,83

Lood

210

Nikkel

39

Zink

200

Kobalt

35

Molybdeen

88

Nota bodembeheer landbodem Zeeuws-Vlaanderen

Blootstelling (mg/kg lg/dag) 3,37 x 10-5 [index 0,05] 1,48 x 10-6 [index 0,01] 7,60 x 10-5 [index 0,02] 2,52 x 10-4 [index 0,00] 1,26 x 10-6 [index 0,00] 0,00104 [index 0,58] 0,00117 [index 0,03] 2,47 x 10-4 [index 0,00] 4,53 x 10-5 [index 0,04] 1,09 x 10-4 [index 0,02] Blootstelling (mg/kg lg/dag) 7,20 x 10-6 [index 0,01] 3,05 x 10-7 [index 0,00] 1,53 x 10-5 [index 0,00] 1,99 x 10-4 [index 0,00] 4,49 x 10-7 [index 0,00] 2,10 x 10-4 [index 0,12] 0,00113 [index 0,02] 5,09 x 10-5 [index 0,00] 1,10 x 10-5 [index 0,01] 2,29 x 10-5 [index 0,00]

7/10

MaxINDUSTRIE (mg/kgds) 76 4,3 180 190 4,8 530 100 720 190 190

MaxINDUSTRIE (mg/kgds) 76 4,3 180 190 4,8 530 100 720 190 190

Blootstelling (mg/kg lg/dag) 9,47 x 10-5 [index 0,14] 5,31 x 10-6 [index 0,02] 2,21 x 10-4 [index 0,06] 8,85 x 10-4 [index 0,01] 7,30 x 10-6 [index 0,00] 0,00262 [index 1,46] 0,00299 [index 0,07] 8,88 x 10-4 [index 0,00] 2,46 x 10-4 [index 0,22] 2,36 x 10-4 [index 0,04] Blootstelling (mg/kg lg/dag) 2,03 x 10-5 [index 0,03] 1,09 x 10-6 [index 0,00] 4,45 x 10-5 [index 0,01] 6,99 x 10-4 [index 0,01] 2,6 x 10-6 [index 0,00] 5,31 x 10-4 [index 0,30] 0,0029 [index 0,06] 1,83 x 10-4 [index 0,00] 5,96 x 10-5 [index 0,05] 4,95 x 10-5 [index 0,01]

Bijlage 7: risicotoolbox, 29 maart 2019

7.3.3

Humane risico’s PAK

De normering uit de Regeling bodemkwaliteit gaat uit van de som van 10 PAK’s. De risicotoolbox berekent voor PAK per individuele PAK een blootstelling en een bijbehorende risico-index. Vervolgens worden deze afzonderlijke risico-indexen gesommeerd tot een totale risico-index voor som-PAK. Benzo(a)pyreen weegt het zwaarst in de bepaling van de risico-index, gevolgd door indeno(123cd)pyreen. De dataset van de bodemkwaliteitskaart uit 2015 bevat in de gemeente Hulst voor 273 grondmonsters de afzonderlijke analyseresultaten van benzo(a)pyreen, indeno(123cd)pyreen en andere individuele PAK. Hiervan hebben 182 monsters een som-PAK hoger dan de Achtergrondwaarde (1,5 mg/kgds), waarvan 89 monsters een som-PAK hoger dan MaxWONEN (6,8 mg/kgds) hebben. Voor deze monsters is bekeken, welk aandeel benzo(a)pyreen en indeno(123cd)pyreen hebben in de totale som van PAK. In 85% van de monsters boven de Achtergrondwaarde bestaat de som-PAK uit maximaal 15% benzo(a)pyreen. Verder bestaat in meer dan 95% van de monsters boven de Achtergrondwaarde de som-PAK uit maximaal 15% indeno(123cd)pyreen. In het algemeen hebben benzo(a)pyreen en indeno(123cd)pyreen tezamen een aandeel van minder dan 30% of minder in de totale som-PAK. Voor de toepassing van de risicotoolbox is uitgegaan van een aandeel van 15% benzo(a)pyreen en 15% indeno(123cd)pyreen in de totale som-PAK.

De resterende 70% is verdeeld over de overige acht PAK’s. Onderstaande tabel bevat de risico-index voor MaxWONEN en MaxINDUSTRIE van som-PAK. Risico-index som-PAK bij standaardbodem (organische stof = 10%): Bodemfunctie MaxWONEN Risico-index MaxINDUSTRIE (mg/kgds) (mg/kgds) Moestuin/volkstuin 6,8 40 2,30 (gem. gewasconsumptie) Wonen met tuin 6,8 0,94 40 Landbouw Plaatsen waar kinderen 6,8 0,34 40 spelen Natuur 6,8 0,08 40 Groen met natuurwaarden Overig groen, bebouwing, industrie

Nota bodembeheer landbodem Zeeuws-Vlaanderen

8/10

Risico-index 13,51 5,53 2,00 0,49

Bijlage 7: risicotoolbox, 29 maart 2019

7.4

Conclusie risicotoolbox

Voor een aantal gebieden zijn in hoofdstuk 6 van deze Nota als toepassingseis voor grond en bagger hogere Lokale Maximale Waarden (LMW) opgenomen dan de toepassingseisen volgens het generieke beleid. In dat geval schrijft het Besluit bodemkwaliteit voor, dat de gevolgen van deze LMW worden beoordeeld met behulp van een landelijk voorgeschreven risicomodel, de risicotoolbox. Hieronder worden voor deze gebieden de conclusies van de risicotoolbox beschreven voor de ecologische risico’s en de humane risico’s. De parameters minerale olie en PCB komen niet voor in de risicotoolbox. Verder kunnen met behulp van de risicotoolbox alleen de landbouwrisico’s voor een aantal metalen worden bepaald en niet voor de overige parameters. In een aantal gevallen kunnen de gevolgen van de LMW dus niet worden beoordeeld met behulp van de risicotoolbox. Daarnaast dient men zich te beseffen, dat de uitkomsten van de risicotoolbox modelmatige voorspellingen betreffen, waaraan modelmatige aannames en onzekerheden ten grondslag liggen.

Ecologische risico’s De LMW kunnen volgens de risicotoolbox ecologische risico’s opleveren in de zone ‘H: Hertogin Hedwigepolder’. Deze LMW gelden alleen voor grondverzet binnen dezelfde zone. De Hertogin Hedwigepolder voldoet nu al niet aan een gemiddeld ecologisch beschermingsniveau. Het grondverzet vindt over korte afstand plaats, waarbij de bestaande verontreiniging over korte afstand wordt verplaatst en er netto geen nieuwe verontreiniging of risico’s ontstaan. Hierdoor vormen de gekozen LMW geen verslechtering van de huidige bodemkwaliteit en daarmee geen toename van de ecologische risico’s ten opzichte van de huidige situatie. Voor de overige gebieden zijn de LMW niet hoger dan de ecologische risicogrenswaarde.

Humane risico’s Voor de humane risico’s vormen lood en PAK een kritische parameter bij de terreingebruiken ‘moestuin / volkstuin’, ‘wonen met tuin’, ‘landbouw (zonder boerderij/erf)’ en ‘plaatsen waar kinderen spelen’. Bij deze terreingebruiken is bij een gehalte van MaxINDUSTRIE de risico-index hoger dan 1. Hierin speelt mee, dat de risicotoolbox ook de blootstelling aan lood vanuit andere bronnen dan bodem zoals luchtverontreiniging meerekent. Daarnaast zou kobalt een kritische parameter kunnen zijn bij de gevoelige terreingebruiken ‘moestuin / volkstuin’ en ‘wonen met tuin’. Bij kobalt wordt deze uitkomst echter veroorzaakt door modelmatige onzekerheden. De risicotoolbox hanteert voor kobalt conservatieve aannames over de blootstelling via gewasconsumptie, omdat het niet mogelijk is om voor kobalt een betrouwbare blootstelling via consumptie van groenten te berekenen.

Nota bodembeheer landbodem Zeeuws-Vlaanderen

9/10

Bijlage 7: risicotoolbox, 29 maart 2019

Molybdeen zou (bij MaxINDUSTRIE) een kritische parameter kunnen zijn bij de bodemfunctie ‘moestuin / volkstuin’, maar gehaltes molybdeen boven MaxWONEN worden in de praktijk niet aangetroffen. Meestal wordt in Zeeuwsch-Vlaanderen voor molybdeen geen gehalte boven de detectiegrens aangetoond.

Disclaimer bij de risicotoolbox Onderstaand kader bevat de disclaimer zoals ook opgenomen op de website www.risicotoolbox.nl: Status van de berekeningen van de risicotoolbox De risicotoolbox berekent de risico's van een ingevoerde chemische bodemkwaliteit voor ecosysteem, mens en landbouwproductie. De risicotoolbox maakt hiervoor gebruik van wetenschappelijke modellen uit de normstellingspraktijk. Modellen kunnen slechts een voorspelling geven van te verwachten risico's. De kwaliteit van deze voorspellingen wordt bepaald door de betrouwbaarheid van de modellen. De modellen achter de risicotoolbox hebben uiteenlopende betrouwbaarheden. Bij het weergeven van de resultaten wordt een kwalitatieve indruk gegeven van de betrouwbaarheid van een resultaat. De verantwoordelijkheid voor de interpretatie van de resultaten ligt bij de gebruiker van het instrument. Het bovenstaande betekent dat voorspellingen van risico's die zowel boven als onder de - voor de gekozen bodemgebruiksvorm relevante - risicogrenswaarde liggen slechts indicatief zijn. Juist bij resultaten die dicht bij risicogrenswaarden liggen is het belangrijk om hierbij in de interpretatiefase stil te staan.

Nota bodembeheer landbodem Zeeuws-Vlaanderen

10/10

Bijlage 7: risicotoolbox, 29 maart 2019

* Deze strengere norm geldt voor grond en bagger afkomstig van buiten het waterwingebied + grondwaterbeschermingsgebied. Voor herkomst binnen het beschermingsgebied gelden voor de bovengrond (0-0,5 m-mv) de waarden van 1,0 µg/kgds (PFOA) en 1,4 µg/kgds (PFOS).

SCHAAL: 1:75.000

DATUM: 24-08-2020

BIJLAGE:

8A

Toepassingsnorm PFAS

PROJECT:

P19-15

Nota Bodembeheer Zeeuws-Vlaanderen

OPDRACHTGEVER:

Gemeentes Hulst. Terneuzen en Sluis

* Deze strengere norm geldt voor grond en bagger afkomstig van buiten het waterwingebied + grondwaterbeschermingsgebied. Voor herkomst binnen het beschermingsgebied gelden voor de bovengrond (0-0,5 m-mv) de waarden van 1,0 µg/kgds (PFOA) en 1,4 µg/kgds (PFOS). SCHAAL: 1:75.000

DATUM:24-08-2020

BIJLAGE:

8B

Toepassingsnorm PFAS

PROJECT:

P19-15

Nota Bodembeheer Zeeuws-Vlaanderen

OPDRACHTGEVER:

gemeentes Hulst, Terneuzen en Sluis

SCHAAL: 1:75.000

DATUM: 24-08-2020

BIJLAGE:

8C

Toepassingsnorm voor PFAS

PROJECT:

P19-15

Nota Bodembeheer Zeeuws-Vlaanderen

OPDRACHTGEVER:

Gemeentes Hulst, Terneuzen en Sluis