8.1 Jaarstukken aan-z incl controleverklaring 2023 aan-z

Jaarstukken 2023 Axel, 17 april 2024

2

Toelichting voorzijde: (Jeugd)opbouwwerker Peter van Antwerpen in gesprek met de jeugd uit Sluiskil tijdens een spelletje.

Voorwoord

In 2023 hebben we bewezen dat we samen veel aankunnen. We hebben als organisatie een mooie ontwikkeling doorgemaakt. Naast onze reguliere dienstverlening is het werken in de wijk uitgebreid en er is ingezet op innovatie. We maakten een start met digitale dienstverlening en implementeerden virtual reality in het jongerenwerk. Deze nieuwe initiatieven konden we realiseren dankzij de bevlogen inzet en expertise van onze mensen. We zijn blij om te zien dat door alle nieuwe initiatieven in de wijk, de samenwerking met onze partners intensiveert. Zo bouwen we samen met private en publieke partijen aan stabiele netwerken in wijk- en buurthuizen. We zetten steeds meer en eerder in op preventie en we halen hiervoor actief informatie op in wijken en in buurten. Die toenemende focus van aan-z op preventie wist collega Johan Haerick, die in 2023 na 42 jaar sociaal werk met pensioen ging, treffend te duiden: “Het preventieve aanbod in de wijk, dat je voor en vooral ook mét de mensen ontwikkelt, is de essentie van opbouwwerk. Je wilt mensen handvaten geven om zelfredzaam door het leven te gaan. Het is als je kind leren fietsen en dan durven loslaten. En als het ooit valt, er dan op kunnen vertrouwen dat het zelf kan opstaan”.

Aan de hand van posters en bedrukte koffiekopjes hebben we zijn uitspraak een blijvende plek gegeven in de wijk-gebouwen, waar onze collega’s deze woorden dagelijks in de praktijk brengen. Meer over het werken in de wijk is terug te lezen in het interview op pagina 31.

We hebben als doel om mensen zo goed mogelijk bij te staan. Want als je in het leven voor uitdagingen komt te staan door ziekte, armoede, verlies van een dierbare of relatieproblemen, dan is het nodig dat je bij iemand terecht kunt waarop je kan bouwen. Zeker als het op eigen kracht even niet lukt. Onze sociaal werkers en vrijwilligers zijn er dan met een luisterend oor, advies en ondersteuning. Dat vraagt empathie, kennis en betrokkenheid. En dat is wat we dagelijks op de werkvloer zien en voelen. Dat is zo mooi om te ervaren. We werkten niet alleen aan het welzijn van onze klanten, maar hebben ook extra ingezet op de vitaliteit van onze medewerkers. We zijn blij dat onze medewerkers dit weten te waarderen, dat ze zich thuis voelen en dat aan-z als werkgever een 8 scoort in het medewerkertevredenheidsonderzoek. Met onze tevreden en vitale medewerkers blijven we op een warme en gedreven manier ons mooie werk voor de inwoners van de gemeente Terneuzen voortzetten. Veel leesplezier! Corinne de Feijter en Jan Provoost Directie aan-z en zo-lekker

3

4

Jaarverslag 2023

5

1 | Inleiding Steeds meer inwoners hebben te maken met (financiële) problemen. We zien een forse toename in hulpvragen als gevolg van woningnood, eenzaamheidsgevoelens of problemen in de thuissituatie. Hiermee neemt ook de behoefte aan een meer preventief aanbod toe. Waar mogelijk ondersteunen we onze inwoners tijdig en dichtbij. Aandacht voor preventie was een rode draad doorheen het jaar en zal ook de komende jaren onze focus hebben. aan-z in de wijk De toenemende aanwezigheid van sociaal werkers, jongerenwerkers, welzijnswerkers en de (jeugd)opbouwwerkers in de wijken en kernen maakte aan-z het afgelopen jaar nog zichtbaarder. Inwoners hadden de mogelijkheid om op verschillende locaties laagdrempelig bij aan-z binnen te lopen voor informatie, advies en ondersteuning. Anderzijds gaf het ons de mogelijkheid om actief de wensen en behoeften van onze inwoners op te halen en problemen tijdig te signaleren en vervolgens samen op te lossen. Op deze manier konden we snel inspelen op nieuwe situaties en passend aanbod bieden. Sluiskil en Terneuzen-West waren de eerste twee kernen waar het werken in de wijk in 2023 stevig is neergezet. Het (jeugd)opbouwwerk speelt hierin een belangrijke rol. Klantinformatie ophalen en integreren We zoeken continu naar vernieuwing, volgen de trends in het werkgebied en haalden bij onze klanten op hoe ze de dienstverlening ervaarden.

Door structureel tevredenheidsonderzoeken uit te zetten, haalden we informatie op, gesplitst naar onze verschillende vormen van dienstverlening. 6

Zo verkregen we bijvoorbeeld inzicht in de klanttevredenheid over de dienstverlening die ons Wmo-team biedt. Ook leerden we hieruit hoe we klanten nog beter kunnen informeren over het lopende proces en reflecteerden we in de teamsessies op de opmerkingen die we als feedback ontvingen in de tevredenheidsonderzoeken. Aandacht voor eenzaamheid In 2023 lag de focus op het signaleren van eenzaamheid en het bieden van een ondersteuningsaanbod en activiteiten rondom dit thema. We werkten samen met een netwerk van zorgpartners en (commerciële) organisaties. Dit leidde tot een toename van het aantal signalen. We investeerden in zowel professionele begeleiding als in extra inzet van vrijwilligers om deze signalen goed te kunnen opvolgen. We zetten ons letterlijk samen in voor mensen die zich alleen voelen. Dat staatssecretaris Maarten van Ooijen namens het ministerie van VWS een bezoek bracht aan te Terneuzen om te spreken over onze lokale aanpak was uiteraard ook een mooie opsteker. Financieel gezond Alle gerealiseerde activiteiten van onze dienstverlening en bedrijfsvoeringstaken en de daaraan bestede financiën zijn terug te lezen in het jaarverslag. We sloten het jaar af met een positief resultaat van € 433.840 (voor het besluit om dit terug te betalen aan de gemeente Terneuzen). Dit resultaat behaalden we mede doordat de cao loonsverhogingen deels in 2024 vielen.

Dit overschot is conform bestuursbesluit reeds verwerkt als af te dragen bedrag aan de gemeente Terneuzen. aan-z presenteert op deze wijze een formeel resultaat van nihil.

2 | Financieel overzicht

aan-z heeft in 2023 weer een financieel stabiel jaar gedraaid. Het overschot kwam fors hoger uit dan begroot. Het totale overschot kwam uit op een bedrag van € 433.840. Op basis van de begroting, inclusief begrotingswijziging, werd een resultaat voorzien van € 0. Verder zijn de totale overheadkosten procentueel significant gedaald, ten opzichte van voorgaande jaren. Waar dit in 2020 nog 25% van de totale kosten betrof is dit gedaald naar 22,4 % in 2023.

Het algemeen bestuur van aan-z heeft in haar vergadering van 18 december 2023 bepaald dat overschotten op de budgetsubsidie worden verrekend met Gemeente Terneuzen. Deze correctie op de budgetsubsidie is reeds in de jaarrekening verwerkt. Het eindresultaat van de jaarrekening 2023 komt daarmee uit op € 0.

Lasten en baten (inclusief mutaties reserves)

Lasten en baten per kostensoort

7

De afwijkingen, ten opzichte van het begrote resultaat na wijziging van € 0, worden veroorzaakt door diverse mutaties waarvan onderstaande de meest opvallende zijn. In dit overzicht is eveneens de terugbetaling van de budgetsubsidie ad € 433.840 verwerkt:

Voor een nadere toelichting op de verschillen tussen de rekeninguitkomst en de begroting na wijziging verwijzen wij naar het ’Overzicht van baten en lasten, inclusief analyse rekeningresultaatoverzicht’ van de jaarrekening 2023. 8

3 | Programma welzijn en preventie Het programma Welzijn en preventie is onderverdeeld in de thema’s: preventie- en welzijnsactiviteiten, vrijwilligerswerk en jeugdpreventieactiviteiten.

3.1 Preventie- en welzijnsactiviteiten Ook in 2023 leverde aan-z een breed aanbod welzijnsactiviteiten zoals, naailessen voor vrouwen (zowel in Terneuzen als in Axel), workshop friemelmouwen maken voor dementerende bewoners van verzorgingshuizen, samen fietsen vanuit de Piramide in Assenede, de seniorenweek in de gemeente Assenede met muziek en feestmenu’s en vanwege het grote succes in 2022, dit jaar wederom ook een kerstdiner voor mensen die eenzaam zijn. Hiernaast ondersteunden we de activiteitencommissies (AC’s) en SWO’s (Stichting Welzijn Ouderen) in de gemeente Terneuzen, die mooie jaarprogramma’s boden aan buurtbewoners. Dit alles is te vinden op het online platform Samen in Terneuzen. Naast welzijnsactiviteiten richtten we ons op preventie. Van het leveren van warme maaltijden aan huis, samen eten, samen wandelen, het aanleren van de Nederlandse taal voor onder andere Oekraïners in groepsverband tot het signaleren van eenzaamheid en de nodige opvolging hiervan. Samen eten verbindt. In meerdere dorpsrestaurants in België en in buurthuizen in de gemeente Terneuzen vinden er (vanuit activiteitencommissies, SWO’s of de buurthuizen zelf) momenten van samen eten plaats. Maar er zijn ook initiatieven vanuit kerken en andere organisaties.

3.1.1 Koffiemiddagen Wekelijks zijn er in totaal gemiddeld 100 deelnemers bij de koffiemiddagen, verdeeld over de kernen Axel, Westdorpe, Sas van Gent (twee locaties), Terneuzen en Zaamslag. In Sluiskil is in 2023 een koffiemiddag gestart in de speeltuin de Miertjes. Dit om ook een aanbod te creëren voor inwoners van 25 tot 55 jaar en tegelijkertijd de wensen en behoeften van deze doelgroep in kaart te brengen. Hiernaast organiseren ook AC’s en SWO’s koffiemiddagen of -ochtenden in de buurthuizen zoals in Koewacht, Philippine, Biervliet en Sluiskil. De focus ligt op ontmoeting en verbinding; het samenbrengen van inwoners uit de verschillende dorpen. Samen koffiedrinken, spelletjes spelen en/of creatief bezig zijn. Hiernaast bood aan-z op verschillende locaties een creatief aanbod zoals, paaseitjes schilderen, happy stones, friemelmouw, of kersstukjes maken en kaarsen beschilderen. Ook een braderie in de natuurspeeltuin en opruimen van zwerfafval behoorden in 2023 tot de activiteiten.

wekelijks

100

deelnemers

Nieuwe koffiemiddag voor

25-55 jarigen

9

3.1.2 Samen eten

10

3.1.3 Route 55

Samen eten zorgt voor ontmoeting en verbinding tussen mensen. Het is het moment waarop we samenkomen, verhalen en ervaringen delen en genieten van elkaars gezelschap. Zeker in de huidige drukke en vaak individualistische samenleving bestaan maaltijden soms uit een snelle hap of een eenzame maaltijd voor de tv. Wanneer we bewust de tijd nemen om samen te eten, creëren we ruimte waarin we oprechte aandacht kunnen schenken aan elkaar.

Een mijlpaal in 2023; Route 55 vierde haar 25-jarig bestaan! aan-z, Sportpunt Terneuzen, Hulst voor Elkaar, Gemeente Sluis en de vijf werkgroepen organiseerden in 2023 wederom een prachtig fietsevenement, bedoeld voor 55+ers. De verschillende routes hadden een fietstraject van ongeveer 40 km en vonden plaats op vijf achtereenvolgende donderdagen in juli en augustus. Het routeboekje kreeg in 2023 een nieuw jasje.

Samen eten past binnen de visie van aan-z. Wij stimuleren ontmoeting en contact, want dat is het fundament voor onderlinge verbondenheid in de samenleving. Wij zien onszelf als verbinder. De verbinder tussen inwoners, initiatieven en organisaties. De verbinder die de koppeling maakt tussen vraag en aanbod. We halen informatie op in de wijk: wat zijn de behoeften van de inwoners? Waar zijn al initiatieven van samen eten? In 2023 werden op 13 locaties structureel momenten van samen eten aangeboden, hetzij door aan-z of door andere organisaties, zoals een SWO, AC, kerk of buurthuis. Hiernaast worden ook incidentele eetmomenten georganiseerd vanuit buurthuizen. In 2023 maakte aan-z een start met samen eten in Axel (in de avond) in de Halle en met ‘Schuuf aan’ in de keuken van zo-lekker in Terneuzen.

Naast bewegen, informatie vergaren, spontane ontmoetingen onderweg of bij stopplaatsen, was er dit jaar ook taart te winnen in verband met het 25-jarig bestaan. Helaas werkten de weergoden tijdens de fietsroute in regio Hulst en regio Axel niet echt mee. Ondanks de vele regen waren er toch deelnemers die het slechte weer trotseerden.

Cursus valpreventie

Trainer en klanten aan het woord

In 2023 werd de cursus valpreventie gegeven in de Halle in Axel. Negen deelnemers leerden alles over vallen en opstaan. We interviewden trainer Martijn van Lent en de deelnemers over het belang van valpreventie. Martijn is 29 jaar en werkt 4,5 jaar voor SVRZ. Martijn zocht de samenwerking met aan-z op, nadat hij enthousiast was geraakt na zijn scholing in valpreventie. Zijn enthousiasme werkte aanstekelijk en in mei 2023 startte de 9-weekse cursus valpreventie. We vroegen Martijn waarom hij dit werk zo graag doet, waarop hij antwoordde: ''Het is belangrijk dat er aandacht is voor senioren om hen goed op de been te houden, waardoor ze meer zelfvertrouwen krijgen. Daarnaast vind ik het persoonlijk een leuke doelgroep om mee samen te werken.”

Deelneemster Annie vertelt over de cursus: "Ik volg de lessen om stabiel te blijven en dingen te leren, zoals opstaan, voor als ik ouder wordt. Het effect van de lessen heb ik al gemerkt. Opstaan gaat veel makkelijk, ook vanuit de bank of stoel. Het is jammer dat de lessen klaar zijn. Naast dat ik veel geleerd heb, was het ook erg gezellig!" Ook deelnemer Dirk is enthousiast: "Ik zag de cursus en ik dacht; dat ga ik doen! Ik ben al regelmatig gevallen en ik heb dan altijd weer problemen met recht komen. Ik kan nu veel gemakkelijker opstaan. Ik beweeg bewuster." Gonnie koos ervoor om deze cursus te volgen, omdat ze ruim een jaar eerder op haar ellenboog was gevallen. Ze heeft er nog last van. ''Het is lastig om op te krabbelen als je gevallen bent. Ook vond ik het belangrijk om te weten waar ik op moet letten tijdens het lopen. Ik merkte al snel de effecten van de cursus, het opstaan ging al snel makkelijker."

Al snel na de start van de cursus kreeg Martijn positieve reacties van de deelnemers. De deelnemers voelen zich zelfverzekerder en hadden minder angst om te vallen. Ook leerden ze terug rechtop te komen na het vallen. Martijn vertelt dat het minstens zo belangrijk is dat senioren voorkomen om te vallen. Naast praktische oefeningen geeft hij ook handige tips. "Hierdoor gaan ze thuis ook beter om zich heen kijken hoe valgevaarlijk hun omgeving is en bepalen welke aanpassingen ze eventueel zouden kunnen doen." De deelnemers zien ook het belang van valpreventie in. "We zijn met negen begonnen en met negen deelnemers geëindigd, dat is ook een compliment.", vertelt Martijn. 11

20 cursussen

478 totaal aantal deelnemers

3.1.4 Cursussen In 2023 bood aan-z in de gemeente Terneuzen en de gemeente Assenede in totaal 38 cursussen aan met in totaal 454 deelnemers. Bij het cursusaanbod zijn in totaal 16 docenten betrokken. Nieuw in ons aanbod was de cursus valpreventie en fit-plus. Vanwege grote belangstelling hebben we in Assenede een extra cursus smartphone voor beginners aangeboden.

3.1.5 Activiteitencommissies en SWO's We werken samen met vijf activiteitencommissies en vier SWO’s in de gemeente Terneuzen, met als doel een zo breed mogelijk welzijnsaanbod creëren voor de inwoners. We ondersteunen hen met advies, subsidies voor activiteiten en een tegemoetkoming voor huurkosten. Een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden van aan-z is de aandacht voor de vele vrijwilligers van de activiteitencommissies. Samenwerken, waarderen, begeleiden zijn hierbij essentiële onderdelen. Jaarlijks dienen de verschillende activiteitencommissies en SWO’s een eigen subsidieaanvraag en -verantwoording in bij aan-z. Daarnaast verwacht aan-z van hen dat zij hun aanbod delen op het online platform Sameninterneuzen.nl.

12

aan-z vindt het belangrijk dat mensen elkaar ontmoeten, blijven bewegen en zichzelf blijven ontwikkelen. Particulieren die een goed idee hebben en (een) activiteit(en) willen organiseren die maatschappelijke (meer)waarde hebben voor de lokale samenleving en (kwetsbare) inwoners, kunnen via aanz een financiële bijdrage krijgen. Hiervoor verstrekken we een ‘eigen krachtsubsidie’. In 2023 zijn deze subsidies drie keer verstrekt; kermiscomité Westdorpe, Veteranen en oudgedienden en autisme café James.

Aantal deelnemers per cursus

60

21

46

Tai chi qi gong

Aerobics

Gym

56

18

22

Tai chi

Zitdans

Gevarieerd bewegen

33

16

17

Mindfulness training

33

Dansen

14

Multisport

16

Yoga

Bewegen op maat

Sociaal vitaal

15

12

11

Mindful dans

Linedance

Bodygym

8

Fit-Plus

53

Smartphone cursus

10

Fietsknoopapp

9

Windows 10

8

Valpreventie

13

111 hulpvragen over vrije tijd en dagbesteding

3.1.6. Leefstijlmakelaar Een gezonde leefstijl betekent goed voor jezelf zorgen. Denk aan voldoende bewegen, gezonde voeding, het verminderen van stress, voldoende slaap en tijd voor jezelf nemen. Mensen die meer bewegen zijn niet alleen lichamelijk en mentaal fitter, ze hebben ook minder kans op lichamelijke en psychische klachten. Bewegen verbetert de kwaliteit van leven, ook wanneer men op latere leeftijd start. De leefstijlmakelaar ondersteunt jong en oud bij een gezonde en bewuste leefstijl en voldoende bewegen. Afgestemd op de situatie en behoeften van de klant. Het doel is vitaliteit bevorderen en gezondheid optimaliseren.

Signaalpunt eenzaamheid Het aantal meldingen van signalen van eenzaamheid in 2023 staat op 148. De signalen zijn opgevolgd door de sociaal werkers van aan-z. Daarnaast is er een start gemaakt met het trainen en inzetten van vrijwilligers voor het opvolgen van deze signalen.

In 2023 stelden 111 inwoners een vraag met betrekking tot vrije tijd en dagbesteding. In alle gevallen bleken de vragen van toepassing op meerdere leefgebieden. Daarom is gekozen om de vragen mee te nemen in Algemeen maatschappelijk werk, onder het programma maatschappelijke ondersteuning in plaats van onder het programma welzijn en preventie. Dit maakt dat de financiële verantwoording voor de leefstijlmakelaar op basis van de direct geschreven uren lager is dan begroot. Deze kosten zijn gemaakt binnen de financiële verantwoording van algemeen maatschappelijk werk.

Bezoek vanuit het ministerie van VWS Op 10 mei heeft staatssecretaris Maarten van Ooijen Terneuzen bezocht. De reden van zijn bezoek was het feit dat de aanpak tegen eenzaamheid in de gemeente Terneuzen uniek is. Met een tour langs verschillende locaties, gesprekken met ondernemers en zorgpartners hebben we een mooie indruk achtergelaten en worden we nog steeds landelijk als voorbeeld voor de aanpak tegen eenzaamheid genoemd.

3.1.7 Eenzaamheid In 2023 is ingezet op het signaleren, bespreekbaar maken, voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners van gemeente Terneuzen. De regisseur heeft als doel de continuïteit te waarborgen en samen met een kernteam en een lokale coalitie eenzaamheid op de kaart te zetten. 14

Lokale coalitie Organisaties die zijn aangesloten bij de lokale coalitie informeren we middels een nieuwsbrief over de stand van zaken, activiteiten, bijeenkomsten en nieuwe informatie rondom het thema eenzaamheid.

357 deelnemers tijdens de Kom Erbij week

148 signalen bij het signaalpunt eenzaamheid

Ondersteuningsaanbod Inmiddels is er een divers aanbod aan ondersteuning voor inwoners met gevoelens van eenzaamheid. Dit op behoeftepeiling die uit de diverse meldingen van het signaalpunt naar voren gekomen zijn. Het aanbod aan ondersteuning betreft o.a. samen eten, een groep rouw en verlies en de koffieklets. Inzet op bewustwording en netwerkbijeenkomsten We streven ernaar dat partijen het thema eenzaamheid op de agenda in hun eigen organisatie hebben staan. We zetten in op kennisvergroting en bewustwording. We stimuleren samenwerkingen en boden netwerkbijeenkomsten aan. Deze netwerkbijeenkomsten waren bedoeld voor gemeentes, zorgpartners, stichtingen, ondernemers, vrijwilligersorganisaties, kerken, dorpsraden en overige geïnteresseerden. De volgende bijeenkomsten zijn georganiseerd: Netwerkbijeenkomst met als thema ‘Je bent gelukkig niet in je eendje’ (samenwerking met Hulst voor Elkaar), 130 deelnemers Leertheater, 105 deelnemers Masterclass VWS (voor beleidsmedewerkers en projectleiders), 99 deelnemers Deskundigheid voor medewerkers en vrijwilligers Om te zorgen dat kennis over eenzaamheid binnen aan-z gewaarborgd blijft, zijn er afgelopen jaar 4 trainingen geweest waaronder, positieve gezondheid, presentiebenadering en zingeving en interventieprofielen. Op deze manier krijgen medewerkers de tools om de vele signalen van eenzaamheid op een juiste manier op te volgen.

Kerstdiner Terneuzen Met ruim 140 gasten, 60 vrijwilligers en verschillende organisaties hebben we een onvergetelijk kerstdiner op 2e kerstdag kunnen neerzetten voor inwoners van de gemeente Terneuzen, die zich tijdens feestdagen alleen voelen of alleen zijn. Een feestelijke avond met lekker eten, theater, muziek, mooie spreuken en samen zijn, is er weer één voor in de boekjes. De juiste doelgroep is b8reikt door de samenwerking met partners in de gemeente Terneuzen.

5

7

Maatschappelijk werkers die signalen opvolgen (intern)

vrijwilligers die signalen opvolgen (intern)

181

148

Signaleerders opgeleid (extern)

15

Organisaties in het kernteam

Signalen

357

Deelnemers tijdens de Kom Erbij Week

8

Deelnemers klankbordgroep 15

3.1.8 Laaggeletterdheid In het kader van laaggeletterdheid zetten we taalvrijwilligers in. Deze vrijwilligers helpen anderstaligen één op één met het oefenen van de Nederlandse taal. Naailes voor vrouwen Naast de één-op-één-begeleiding door taalmaatjes zijn er ook nog andere activiteiten waarbij het leren van taal een belangrijk onderdeel is, zoals de naailes voor vrouwen in zowel Terneuzen als Axel, zwemles en samen sporten,

Het begrijpen of invullen van formulieren kan lastig zijn. Inwoners kunnen hiervoor een beroep doen op onze formulierenbrigade en/of burgeradviseurs. Zij helpen tijdens een wekelijks inloopspreekuur (in Axel, Sas van Gent en op twee locaties in Terneuzen) met onder andere het invullen van (digitale) formulieren, de belastingaangifte en het aanvragen van huurtoeslag, kwijtschelding gemeentebelastingen of een uitkering. Ook onderdelen zoals inzicht in het pensioen, aanmaningen verwerken of het sorteren van de post aan huis behoren hiertoe.

Groepsles Ook wordt les gegeven aan groepjes Oekraïense vluchtelingen in Terneuzen (Nederlandse les) en Sas van Gent (zowel Nederlandse als Engelse les).

Indien de vraag niet in een spreekuur kan worden opgepakt of het voor de hulpvrager niet mogelijk is om naar een inloopspreekuur te komen, kan er een burgeradviseur aan huis langskomen.

De taalvrijwilligers krijgen ondersteuning in de vorm van bijeenkomsten met thema’s zoals logopedie met tips over uitspraak en gebruik van nieuw lesmateriaal. Tijdens deze bijeenkomsten is er aandacht voor het delen van ervaringen en het ontwikkelen van nieuwe ideeën

We voorzien de vrijwilligers van informatie die voor de vrijwilligers van belang is voor het doen van hun verschillende vrijwilligerswerkzaamheden, zoals informatie vanuit de Belastingdienst, zorgverzekeringslijn, Sabewa. Ook het aanbieden van een meerdaagse training voor nieuwe vrijwilligers valt hieronder.

40

Vrijwilligers 16

3.1.9 Formulierenbrigade en burgeradvies

38

Nieuwe taalvragers geholpen

33

Vrijwilligers

386

Hulpvragen behandeld door de formulierenbrigade

38

Klanten geholpen met burgeradvies

38710

49405

Maaltijden in Nederland

448

107

Klanten per maand (gemiddeld)

3.1.10 Tafeltje-dek-je Tafeltje-dek-je is het aan huis bezorgen van gezonde, verse maaltijden voor mensen die (tijdelijk) niet in staat zijn om zelf voor een (warme) maaltijd te zorgen. Ook voor mantelzorgers biedt tafeltje-dek-je verlichting. Op deze manier leveren we een bijdrage aan de doelstelling om mensen zo lang mogelijk in goede gezondheid, veilig en met behoud van een goede kwaliteit van leven, zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. Er zijn in totaal 29 routes, waarvan veertien in België en vijftien in de gemeente Terneuzen. In 2023 maakten gemiddeld 448 klanten per maand gebruik van de tafeltje-dek-je service. Er werden in totaal 38.710 maaltijden in Nederland en 49.405 maaltijden in België bezorgd. Voor het volledige werkgebied is dit een totaal van 88.115 maaltijden in 2023. Er waren 107 vrijwilligers actief voor het aan huis bezorgen van deze maaltijden. De vrijwilligers vervullen een belangrijke rol: zij onderhouden dagelijks de contacten met de klanten en geven signalen door als er zorgen zijn. In 2022 is er een klanttevredenheidsonderzoek gedaan onder de klanten van de tafeltje-dek-je maaltijdservice in de gemeente Terneuzen. In het jaar 2023 is er een klanttevredenheidsonderzoek gedaan onder alle maaltijdgebruikers in de Belgische gemeentes.

De klanten gaven aan erg tevreden te zijn over de maaltijdservice en over de vrijwilligers die de maaltijden rondbrachten.

Maaltijden in België

Vrijwilligers in totaal

8,8

29

Routes in totaal

8,3

Gemeente Assenede Sint Bernardus

Gemeente Assenede Sint Jozef

9,0

8,6

Gemeente Sint-Laureins Sint Jozef

Gemeente Kaprijke De Boomgaard

8,7

Gemeente Wachtebeke De Mey

3.1.11 Personenalarmering Met een personenalarm voor thuis (personenalarmering) kan men met één druk op de knop hulp inschakelen als dat nodig is. Dag en nacht, vanaf iedere plek in huis. aan-z is het eerste aanspreekpunt voor inwoners van de gemeenten Terneuzen, Assenede en Wachtebeke. Wij denken mee over de mogelijkheden, helpen bij het invullen van het inschrijfformulier en waar nodig begeleiden we inwoners naar de juiste instantie om personenalarmering in te schakelen. Het gemiddeld aantal gebruikers per maand in de gemeente Assenede ligt op 37. In de gemeente Wachtebeke zijn dit er gemiddeld 7 per maand. Er heeft een wijziging plaatsgevonden met betrekking tot de aanleunwoningen van de Reepstraat. Hier is een verplicht trekkoordeninstallatie geïnstalleerd waardoor er een rechtstreeks contract is tussen het woonzorgcentrum en Gerust (Wit Gele Kruis). In de gemeente Terneuzen zijn er in totaal 50 lopende matches/aansluitingen gerealiseerd. 17

3.1.12 Financieel overzicht preventie- en welzijnsactiviteiten

18

387 matches

3.2 Vrijwilligerswerk

238

Vervoer

38

Taalmaatje

304

191 vrijwilligers in Vlaanderen

vrijwilligers in gemeente Terneuzen

29

Klusjes in en om het huis

24

Onze vrijwilligers zijn van onschatbare waarde voor de uitvoering van de dienstverlening van aan-z. Ze zijn onmisbaar binnen onze organisatie. Op peildatum 31 december 2023 had aan-z in totaal 495 actieve vrijwilligers. Hiervan zijn er 304 actief in de gemeente Terneuzen en 191 actief in onze Vlaamse gemeenten. Het werven, behouden en begeleiden van vrijwilligers blijft doorlopend een punt van aandacht.

Boodschappendienst

16

Klein tuinonderhoud

14

Vriendschapsdienst

3.2.1 Inzet van onze vrijwilligers In 2023 hebben onze vrijwilligers zich onder meer ingezet voor onderstaande diensten: ondersteuning bij financiën namens de formulierenbrigade en burgeradviseurs; mantelzorgondersteuning: bereikbaar voor ondersteuningsvragen, inzet boodschappendienst, vervoer, tuinklusjes, waardering voor mantelzorgers; vrijwilliger bij activiteitencommissies, SWO’s cursusaanbod en taalles door vrijwillige docenten; maaltijdverstrekking van tafeltje-dek-je; belmaatje, taalmaatje, beweegmaatje, vriendschapsdienst, opvolgen signalen eenzaamheid; inzet in de dienstencentrums/dorpsrestaurants ondersteunen bij activiteiten van samen eten; hulp tijdens koffiemiddagen en andere welzijnsactiviteiten;

4

Beweegmaatje

1

Hulp bij gebruik computer

organiseren van/helpen bij route 55; begeleiding van Oekraïense vluchtelingen; hulp bij pilot lunch voor basisschoolleerlingen (inpakken en vervoer). Naast de vele nieuwe matches die het afgelopen jaar tot stand zijn gekomen, hebben we ook veel langdurige matches lopen tussen vrijwilligers en klanten. Soms lopen deze al vele jaren. De vrijwilliger helpt de klant bijvoorbeeld met formulieren, boodschappen, vriendschapsdienst of klein tuinonderhoud. Ze zijn een vast contact geworden van elkaar. 19

3.2.2 Aanbod voor onze vrijwilligers

In 2023 nodigden we onze vrijwilligers uit voor: Het vrijwilligersonthaal (ontmoeten van alle vrijwilligers op verschillende locaties); De activiteiten tijdens de Kom erbij week; Het sinterklaasfeest; Vrijwilligersfeest in Nederland en België; Zomeractiviteiten; Het mantelzorgtheater.

176

Deelnemers bij het vrijwilligersfeest in Nederland

114

Deelnemers bij het vrijwilligersfeest in België

Gedurende het hele jaar onderhielden we op verschillende manieren contacten met onze vrijwilligers. Ieder kwartaal ontvingen onze vrijwilligers een nieuwsbrief. Met name het persoonlijk contact met de vrijwilligers is een belangrijk onderdeel in het werken met vrijwilligers. Aan het einde van het jaar ontvingen alle medewerkers als dank voor hun inzet een kerstpakket met een persoonlijke kerstboodschap. Feedback van vrijwilligers Begin 2023 werd een enquête verspreid onder vrijwilligers. We vroegen hen hoe zij het vrijwilligerswerk, de ondersteuning en waardering vanuit aan-z ervaren:

20

Beoordeling vrijwilligerswerk, ondersteuning en waardering In totaal 95% van de ondervraagde vrijwilligers gaf aan voorlopig als vrijwilliger actief te willen blijven. Het vrijwilligerswerk sluit goed of zeer goed aan bij hun wensen en idealen. Ook klopt de verwachting die men vooraf had. Bijna iedereen (91%) geeft aan het vrijwilligerswerk met plezier te doen.

Vrijwilligers over het vrijwilligersfeest: “Wat een fijne ervaring om als vrijwilliger zo gewaardeerd te worden. Het was een fijne avond en lekker eten.” “Wij willen julliebedanken voor de leuke avond gisteren: sfeer, gezelligheid en lekker eten. Een dikke proficiat voor jullie allemaal.”

Het is duidelijk voor de vrijwilligers waar ze terecht kunnen met vragen of problemen. Ze zijn tevreden over de ondersteuning en begeleiding van hun contactpersoon. Ze vinden dat hun contactpersoon goed bereikbaar is en zijn tevreden over het aantal contactmomenten. Hiernaast voelen de vrijwilligers zich gewaardeerd voor het vrijwilligerswerk en ervaren ze voldoende ruimte om suggesties en ideeën uit te wisselen. Het vrijwilligerswerk werd door 83% beoordeeld met een 8 of hoger. Verwerkte feedback Ontvangen feedback hebben we in 2023 direct verwerkt: Dankzij de inrichting van een loketfunctie in het welzijnsteam is de telefonische bereikbaarheid voor vragen van vrijwilligers over tafeltje-dek-je verbeterd. Van 8.30 tot 17 uur kunnen zowel de klanten als de vrijwilligers bellen naar aan-z, waar een medewerker hen te woord staat. Bepaald materiaal van tafeltje-dek-je werd als verouderd ervaren. Waar noodzakelijk is nieuwe materiaal geleverd. Sinds de coronaperiode was het dorpsrestaurant in Sint-Laureins gesloten. Er was vraag naar een herstart. In 2023 is het dorpsrestaurant opnieuw geopend. Er werden activiteiten en bijscholing gemist door vrijwilligers in het Belgisch werkgebied. Ook aan dit onderdeel is in 2023 gewerkt.

3.2.3 Financieel overzicht vrijwilligerswerk

3.3.1 Kids2Fun

3.3 Jeugdpreventieactiviteiten Het jeugdpreventieteam is aanwezig in bijna alle wijken en kernen binnen de gemeente Terneuzen. Daarnaast zijn we ook online actief. We bieden activiteiten aan voor zowel de allerkleinsten vanuit ITM en Kids2Fun als voor jongeren vanuit het JIP Terneuzen, jongerenwerk op school, straatwerk en jeugdopbouwwerk. In 2023 is er een start gemaakt met jongerenwerk op school. Wekelijks zijn er twee jongerenwerkers aanwezig op praktijkschool de Sprong, VSO de Argo en op beide locaties van het Lodewijk College. Daarnaast is in 2023 een provinciaal netwerk van jongerenwerkers opgericht. Dit heeft in 2023 geresulteerd in een gezamenlijk appgroep. Er zijn een aantal werkbezoeken georganiseerd waarbij er in elkaars ‘keuken’ werd gekeken en onderlinge kennis en ervaring werd uitgewisseld.

Kids2fun organiseert activiteiten voor kinderen 4 t/m 12 jaar. De activiteiten vinden plaats in diverse kernen en wijken in de gemeente Terneuzen. De activiteiten hebben als doel om het buiten en samen leren spelen te bevorderen en een zinvolle vrijetijdsbesteding aan te bieden. Ook biedt het ons de mogelijkheid om signalen en behoeften van de doelgroep op te halen. Hiermee werken we preventief en wordt het aanbod vanuit jeugdparticipatie vormgegeven.

168

Activiteiten

3855

Deelnemers

6

Kernen

21

22

1611 jongeren geholpen op de middelbare school

3.3.2 JIP Terneuzen Het JIP Terneuzen (Jongeren Informatie Punt) is er voor alle jongeren van 12 tot en met 25 jaar. We werkten aan de doelstellingen: de juiste en relevante informatie toegankelijk maken voor jongeren om hun ontwikkeling naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid te bevorderen; jongeren de gelegenheid bieden belangrijke informatie te vergaren, waarmee ze in staat worden gesteld keuzes te maken, door middel van informatie, trainingen, preventielessen, advies en ondersteuning; individuele en collectieve behoeften en belangen van jongeren signaleren en hierop inspelen middels advisering, jongeren coaching, bemiddeling en preventie-activiteiten. Online Jongerenwerk We zijn zeer actief via WhatsApp, Instagram en Facebook. In 2023 zijn de jongerenwerkers gestart met individuele social media accounts. Hierdoor kunnen jongeren nog directer contact zoeken met een jongerenwerker. En andersom uiteraard. Er wordt dagelijks met en door jongeren gecommuniceerd over actuele onderwerpen, individuele hulpvragen of een simpel gesprek. Via onze social media kanalen en accounts laten wij de werkzaamheden en de activiteiten zien voor en met de jongeren uit de gemeente Terneuzen. Daarnaast geven we aandacht aan relevante en actuele onderwerpen.

Dit zijn onderwerpen die naar voren kwamen in bijvoorbeeld ZAT-overleggen (ZAT is het zorg adviesteam binnen de school), tijdens straatwerk of jongerenwerk op school.

Virtual reality In 2023 heeft aan-z de mogelijkheden bekeken om aan de slag te gaan met virtual reality (VR) onder jeugd en jongeren. In samenwerking met het RIEC zijn er middelen beschikbaar gesteld om VR in te zetten op actuele thema’s zoals messen en steekgeweld en pesten op school. We hebben in 2023 vijf VR-brillen aangeschaft en ervaring opgedaan met de verschillende programma’s. In december 2023 organiseerden we een informatiemiddag over de inzet van VR voor alle jongerenwerkers uit Zeeland. Jongerenwerk op school (JoS) In 2023 zijn we gestart met jongerenwerk op school. Iedere week zijn er twee jongerenwerkers een dagdeel aanwezig op één van de middelbare scholen in onze gemeente. Hierdoor is ons bereik en onze zichtbaarheid flink gegroeid ten opzichte van 2022. Naast onze structurele aanwezigheid op de middelbare scholen is het JIP aanvullend ook actief met themamaanden en preventielessen op diverse thema’s en leefgebieden. Denk hierbij aan: liefde & seksualiteit, Paarse vrijdag, groepsdruk, messen en steekgeweld, rokende jongeren, eenzaamheid en gezondheid. Tijdens deze activiteiten zoeken we waar mogelijk een samenwerking op met collega’s van andere organisaties, zoals 1NUL1, GGD, de politie en Boa’s uit de gemeente Terneuzen.

23

3.3.3 Straatwerk Het jongerenwerk komt ook langs op straat en in de wijken. Bijvoorbeeld bij de verschillende hangplekken. Op straat kunnen er vragen worden gesteld, ideeën worden aangebracht en signalen worden meegenomen in de werkgroep Jeugd. In 2023 gingen we in samenwerking met 1NUL1 en de jeugdboa’s gemiddeld twee keer per week de straat op. Tijdens deze rondes straatwerk is contact gelegd met een aantal groepen jongeren en zijn signalen in kaart gebracht. Tevens gingen wij vanuit aan-z vaker overdag de straat op. Deze rondes waren vaak gericht op de 12- tot 16jarigen. Dit omdat zij ’s avonds vaak niet in beeld zijn. Eén van de meest terugkerende signalen is dat de jongeren geen hangplek hebben.

Vriendengroep Eenzame jongeren blijft een terugkerend thema in de onze huidige maatschappij. Ook in de gemeente Terneuzen is er sprake van gevoelens van eenzaamheid onder jongeren. Na verschillende pogingen tot het bereiken van deze doelgroep, hebben we ondervonden dat onze aanpak niet de juiste was. Jongeren willen ‘normaal’ zijn en zullen daarom niet reageren op activiteiten die specifiek gericht zijn op eenzame jongeren. Vanuit dit nieuwe inzicht is de vriendengroep ontstaan. De vriendengroep richt zich op jongeren die zich eenzaam voelen, het moeilijk vinden om sociale contacten aan te gaan, een sociale beperking hebben of jongeren die onzeker zijn op sociaal gebied. In 2022 startte aan-z een vriendengroep voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. In 2023 is daar nieuwe vriendengroep voor jongeren in de leeftijd tussen 18 en 25 jaar bijgekomen. Een jongere kan zichzelf aanmelden of door een ander worden aangemeld. Het JIP Terneuzen organiseert één keer per maand een activiteit. De activiteiten worden bedacht door de jongerenwerkers en door de jongeren zelf.

12-18 jaar

18+ jaar

16

7

Deelnemers 24

Deelnemers

Pitstops Het straatwerk heeft ook een actieve rol tijdens de inzet van de pitstops. In 2023 organiseerde het JIP in samenwerking met het straatwerk en 1NUL1 diverse pitstops. Tijdens deze pitstops staan medewerkers namens JIP Terneuzen, straatwerkers, de jeugdopbouwwerker en preventiemedewerkers van 1NUL1 op strategische plekken in de gemeente Terneuzen om jongeren op te vangen die van school richting huis fietsen. Jongeren werden onder het genot van een drankje/hapje en middels ludieke acties en informatie bewustgemaakt van thema’s zoals middelengebruik, social mediagebruik, verslaving en seksualiteit. De pitstops vonden plaats voor de brug richting Sluiskil, voor de rotonde bij het ziekenhuis, op basisschool de Oude Vaart en voor de rotonde bij tankstation Shell in Terneuzen. Vanaf oktober 2023 zijn we gestopt met de pitstops. Sinds we structureel met jongeren in het VO en VSO actief in gesprek zijn, hoeven we geen pitstops meer in te zetten om jongeren te bevragen/spreken. Werkgroep Jeugd De signalen die we ophalen, bespreken we in de werkgroep jeugd. Deze werkgroep bestaat uit Politie, 1NUL1, wijkcoördinatoren, beleidsmakers van de gemeente Terneuzen, Boa’s en jeugdpreventiewerkers van aan-z. In deze werkgroep worden concrete afspraken gemaakt over wie wat kan betekenen. aan-z gaat actief met deze signalen aan de slag.

3.3.4 Jeugdopbouwwerk Naar aanleiding van de positieve resultaten en ontwikkelingen van onze eerste opbouwwerker, is in september 2023 een tweede jeugdopbouwwerker van start gegaan. Waar de eerste jeugdopbouwwerker de focus op de kern Sluiskil heeft, is de tweede jeugdopbouwwerker aangesteld voor het gebied Terneuzen-West. Sluiskil De jeugdopbouwwerker is een ‘bekend figuur’ geworden binnen de gemeenschap. Hij is structureel aanwezig in het Meulengat en op basisschool ’t Mozaïek en hij neemt deel aan diverse overleggen, waaronder met het SKI en de dorpsraad. Tevens is de jeugdopbouwwerker initiatiefnemer en verantwoordelijke voor het wijkgericht werken waar aan-z mee van start is gegaan. Concrete voorbeelden die de jeugdopbouwwerker reeds heeft gerealiseerd zijn: Het creëren van een stabiel netwerk binnen de kern Sluiskil; Het opzetten van een wekelijks terugkerend activiteitenaanbod voor de kinderen onder de 12 jaar; Structurele aanwezigheid tijdens dorp- en wijkraadsvergaderingen; Start met het werken in de wijk;

Terneuzen-West Op 1 september 2023 is de jeugdopbouwwerker gestart in de Terneuzen-West. Het doel voor 2023 was om binnen Terneuzen-West relevante netwerken op te bouwen en afstemming te creëren met de bestaande partijen. Denk hierbij aan dorps- en wijkraden, het onderwijs en buurtverenigingen. Daarnaast is de jeugdopbouwwerker onderdeel van het straatwerk en jongerenwerk op school, om zo een goed beeld te creëren van de jeugd en jongeren en met hen in contact te komen. Tevens is zij onderdeel van de werkgroep jeugd. Concrete voorbeelden die de jeugdopbouwwerker reeds heeft gerealiseerd zijn: Het creëren van een uitgebreid netwerk binnen Terneuzen-West; Het opzetten van een meidengroep die wekelijks samenkomt naar aanleiding van opgehaalde signalen op het gebied van uitbuiting, veiligheid en weerbaarheid; Structurele aanwezigheid tijdens dorp- en wijkraadsvergaderingen; Het inventariseren van het huidige aanbod in de wijken Triniteit, Zuiderpark, Oudelandse Hoeve en Katspolder; Structureel en laagdrempelig aanwezig in buurthuis de Hoeve, jongerencentrum Meetpoint en buurthuis de Zeemeeuw; Start gemaakt met het werken in de wijk.

25

26

Jongerenwerk op het voortgezet speciaal onderwijs De samenwerking tussen aan-z en VSO de Argo

Jeugdopbouwwerker Peter van Antwerpen en jongerenwerker Robin Nagelkerke zijn vaste gezichten op VSO de Argo, waarvan Dirk-Jan de adjunct-directeur is. Na een succesvolle pilot (februari t/m juni 2023), hebben ze besloten om de samenwerking voort te zetten. Dit interview benadrukt de succesformule van jongerenwerk op de Argo. Wat houdt jongerenwerk op de Argo in? Robin: “We zijn iedere week aanwezig om de jongeren te ondersteunen bij praktische vragen en mentale of emotionele struggles. We gaan bijvoorbeeld met een jongere naar buiten zodat hij of zij rustig zijn verhaal kan vertellen. Of we gaan de gymzaal in om te boksen, als er even stoom afblazen moet worden.” Peter: "We fungeren echt als vertrouwenspersoon. We geven de jongeren één-op-één aandacht. Waar docenten hun aandacht moeten verdelen, kunnen wij jongeren die persoonlijke aandacht wel geven. Het is heel mooi dat de school de leerlingen ook die ruimte gunt." Weten de leerlingen de jongerenwerkers te vinden? Dirk-Jan: “Ja, ze worden zeker gevonden. Doordat Robin en Peter alle eerstejaars klassikaal weerbaarheidstraining hebben gegeven, zijn ze vertrouwde gezichten. Daarnaast zorgen ze er zelf voor dat ze zichtbaar zijn. Op de eerste schooldag na de zomervakantie waren ze aanwezig om de leerlingen een goede start te wensen. In de pauzes mengen ze zich tussen de leerlingen voor een praatje of een potje tafelvoetbal.

Dat werkt goed!” Peter: "Sommige jongeren kennen we van de basisschool. Het is voor hen fijn om ons te zien op hun eerste schooldag." Dirk-Jan: "Ja, dat merk je wel. Dan hoor je: ‘Hé, zijn jullie hier ook al!’. Dat geeft een veilig gevoel." Peter: “In het begin gingen we alle klassen langs om te laten zien dat we er zijn. Nu is het voor iedereen bekend dat we er op woensdagochtend zijn.” Robin: "Wat ook goed werkt is dat de docenten ons een seintje geven als ze de indruk hebben dat een leerling onze aandacht kan gebruiken.” Hoe worden de jongerenwerkers ontvangen door de leerlingen tijdens de pauzes? Peter: “Sommigen zitten op hun telefoon en willen niet gestoord worden. Anderen vinden het fijn om even één-opéén contact te hebben of om een potje te tafelvoetballen of tafeltennissen. Het is echt maatwerk. Iedere leerling is anders.”

V.l.n.r.: Peter, Dirk-Jan en Robin in de aula van VSO De Sprong

Wat is het mooie van werken in het speciaal voortgezet onderwijs? Peter: “Je bouwt echt een relatie op met de jongeren omdat ze één-op-één aandacht fijn vinden. Binnen het reguliere onderwijs is het lastiger om contact met de jongeren te maken.” Robin: “De jongeren binnen het speciaal onderwijs zijn heel enthousiast. Ze vinden het écht leuk om weerbaarheidstraining te krijgen.” Dirk-Jan: “Onze leerlingen zijn wat schuwer als het gaat om een nieuw gezicht, maar áls je contact hebt, dan kan je echt impact maken in het leven van een jongere. Je moet eerst in de relatie investeren.” Robin: “Ja, het is belangrijk om eerst hun vertrouwen te winnen. En het vertrouwen niet schaden, want dan is het klaar. Dan ben je ze kwijt.” Wat was het afgelopen schooljaar een succesverhaal? Dirk-Jan: “Ze hebben één van de leerlingen in contact gebracht met een verslavingsexpert, die de jongen heeft begeleid in het afbouwen van blowen. En Robin heeft een jongen begeleid in het solliciteren naar een bijbaantje. Hij ging zelfs mee naar het sollicitatiegesprek, waar de leerling ook is aangenomen. Dat zijn mooie voorbeelden waarin de jongerenwerkers heel betekenisvol zijn in het leven van de leerlingen.” Robin: "Dat is voor mij ook een mooie ervaring geweest. En dat één van de brugklassen veel meer naar elkaar is toegegroeid vanwege de weerbaarheidstraining." Peter: "De ouderavond was ook een succes.

We werden enthousiast ontvangen door de ouders." Dirk-Jan: “Sowieso de voorlichtingen die jullie geven spreken aan omdat jullie een relatie hebben opgebouwd met de leerlingen. Dan komen de ouders vanzelf. Het is gewoon een goede match. Jullie stellen je op een manier op die als zeer prettig wordt ervaren, zowel door leerlingen als door collega's. Dan ziet een samenwerking er zo uit. En de weerbaarheidstrainingen zijn een aanwinst. De mentor kan daar in de klas weer op verder borduren. Dat is voor mij echt een kwaliteitsslag die we vanuit deze samenwerking hebben kunnen waarmaken!”

27

3.3.5 Weerbaarheid Alle kinderen uit de groepen zes, zeven en acht van basisscholen in gemeente Terneuzen krijgen weerbaarheidslessen aangeboden van aan-z. Kinderen worden getraind in sociale, fysieke en mentale weerbaarheid. Wanneer er sprake is van een combinatieklas groep vijf en zes, worden ook de leerlingen van groep vijf erbij betrokken. Op deze manier investeren we langdurig in de weerbaarheid van de jongeren in de gemeente Terneuzen. De leerlingen krijgen meerdere jaren op rij weerbaarheidslessen aangeboden. In 2023 zijn we van start gegaan met een pilot ‘weerbaarheid in het VSO’. Op zowel de praktijkschool de Sprong als op VSO de Argo hebben we, in samenspraak met de docenten, een lesprogramma opgesteld dat past bij de doelgroep. Wekelijks zijn er lessen aangeboden op het gebied van onder andere agressieregulering, samenwerken, groepsdruk en opkomen voor je zelf. Zowel het onderwijs als aan-z heeft de pilot als positief ervaren. Afgesproken is om deze pilot om te zetten in een structureel aanbod weerbaarheid in 2024. Methode We gaven in 2023 lessen ‘op maat’. We implementeerden de methodes in ons aanbod: Rots&Water, Marietje Kessels, Boksend opvoeden, online weerbaarheid en jongerencoaching. Bereik In 2023 hebben we weerbaarheidslessen gegeven op 17 basisscholen, waar in totaal 54 klassen en 1080 leerlingen aan deelnamen.

Daarnaast hebben we vanuit JIP Terneuzen per klas themalessen en verdiepingslessen aangeboden om in te spelen op de vraag vanuit de scholen. De totale kosten van weerbaarheid liggen hoger dan in het financiële overzicht onder weerbaarheid is verantwoord. Dit komt met name doordat er indirecte voorbereidingsuren gemaakt worden en doordat ook vanuit het JIP Terneuzen uren ingezet worden die gericht zijn op weerbaarheid. Onderwerpen als ‘sexting’ en ‘weerbaar online’ zijn hier voorbeelden van. In 2023 hebben we het project weerbaarheid verder doorontwikkeld, waardoor elke school en klas een programma op maat aangeboden krijgt.

28

18

54

Basisscholen

Klassen

1080

Leerlingen

8,3

Klanttevredenheid

66 kinderen met één van de ouders begeleid

11 groepjes op scholen begeleid

3.3.6 Iedereen Telt Mee Iedereen Telt Mee (ITM) is een gezinsgericht programma en heeft als doel het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden bij jonge kinderen. ITM richt zich enerzijds op het stimuleren van de Nederlandse taal van het kind en anderzijds op de bevordering van de ouder-kind interactie. Het effect van de thuisbegeleiding wordt onder andere versterkt door aan te sluiten bij wat wordt aangeboden op de voor- en vroegschoolse opvang. ITM is primair gericht op ontwikkelingsstimulering van peuters en kleuters in de thuissituatie en de toeleiding van jonge kinderen naar het VVE-aanbod.

In 2023 zijn in totaal 66 kinderen ondersteund met het ITM-programma. Het gemiddeld aantal bezochte kinderen per week is 25. Op 1 januari 2023 zijn we met 27 casussen gestart. Op 31 december 2023 sloten we het jaar af met een caseload van 27 casussen. In 2023 zijn we naast de begeleiding aan huis, ook gestart met ouder-kind groepen op school. In 2023 namen 11 gezinnen deel aan deze groepen. We deelden in 2023 vier verschillende edities van het ITM-vakantieboek uit met hierin diverse activiteiten om in de vakanties mee aan de slag te gaan. Deze boeken hebben we verstrekt aan alle ITM-kinderen en aan de peuterspeelzalen. Via de website van aan-z zijn deze boeken in totaal 367 keer gedownload.

29

3.3.7 Financieel overzicht jeugdpreventieactiviteiten

3.4 Financieel overzicht welzijn en preventie

30

De kracht van werken in de wijk Wijkwerkers van Terneuzen-West aan het woord

Integraal samenwerken om gemakkelijk(er) in te spelen op de behoeften van de inwoners. Werken in de wijk is een krachtig concept, volgens de collega's die zich inzetten voor het gebied Terneuzen-West. Maatschappelijk werker Wendy, (jeugd)opbouwwerker Kyana, jongerenwerker Jacqueline en welzijnswerker Shirley vertellen hierover. Wat betekent werken in de wijk? Wendy: "We zijn gevestigd op een centrale plek waar mensen makkelijk kunnen binnenlopen, met of zonder afspraak. Voor grote of voor kleine vragen. Doordat men geen afspraak hoeft te maken, zijn we heel laagdrempelig. We maken het voor de mensen zo gemakkelijk mogelijk om bij ons binnen te lopen en een kopje koffie te drinken of een probleem op tafel te leggen.” Kyana: “Doordat we midden in de wijk zitten, is de drempel naar de burgers klein. Hierdoor kunnen we gemakkelijker verbinding maken met de buurtbewoners.” Shirley: “Het mooie van werken in de wijk is dat je samenwerkt met collega's uit de verschillende disciplines. Hierdoor kunnen we vroegtijdig problemen signaleren in de wijk en mensen beter helpen.” Wat is de kracht van werken in de wijk? Wendy: “We kunnen op alle fronten meer van betekenis kan zijn voor de buurtbewoners. Ze kunnen aankloppen zonder een hele route daarvoor af te leggen.

Ook als ze al vooraf contact hebben gehad met de collega's van onze kantoordienst, worden ze er in het telefoongesprek op gewezen dat er een inlooppunt maatschappelijk werk in de buurt is. Hierdoor kunnen klanten dezelfde dag nog geholpen worden. Dat bespaart toch al snel één week, waarin je samen met de klant al veel stappen kan zetten.” Shirley: "We willen niet dat de ideeën en initiatieven van bovenaf komen, maar vanuit de wijk. Het is echt met, door en samen met wijkbewoners. ” Jacqueline: "Doordat we letterlijk op een locatie in de wijk zitten, zijn we zichtbaarder voor de buurtbewoners. Hierdoor is het ook voor kinderen gemakkelijker om naar ons toe te komen en aan onze activiteiten deel te nemen." Voor welke vragen kunnen inwoners bij jullie terecht? Wendy: “Dat is erg breed. De meest voorkomende onderwerpen zijn financiële kwesties, invullen van formulieren en de zoektocht naar huisvesting.” Shirley: “Wij zijn net gestart met het organiseren van een inloopmoment voor buurtbewoners en vrijwilligers. Ze kunnen bij ons terecht voor ondersteuning bij het opzetten van projecten in de wijk. Of als ze gewoon een bakje koffie willen komen drinken en even kletsen.”

V.l.n.r.: Jacqueline, Kyana, Shirley en Wendy

Jacqueline: “In eerste instantie wilden we hier ook activiteiten voor kinderen organiseren, maar we hebben ervoor gekozen om dat in De Zeemeeuw te doen.” Kyana: “De Zeemeeuw is centraler gelegen en we hebben daar betere voorzieningen om iedereen te kunnen laten deelnemen.” Jacqueline: “We zitten daar samen met Natuur&Zo en praktijkschool De Sprong en het ligt dicht bij de natuurspeeltuin. We willen daar echt een buurthuis creëren voor jeugd en jongeren op één dag in de week. We merken dat daar behoefte aan is in die wijk, dus daar moeten we op inspelen.” Shirley: “Dan wordt het ook aantrekkelijk voor de ouders om te blijven hangen voor een bakje koffie en een praatje.”

Shirley: “Wijkwerkers zijn een spin in het web. We kennen de bewoners, weten wat er leeft en speelt in de wijk.” Hoe gaat het werken in de wijk zich het komende jaar ontwikkelen? Kyana: "Onze wijkvergaderingen zijn nu alleen intern. We willen hiervoor ook graag de wijkcoördinator, Clavis, de politie en het bestuur van De Hoeve uitnodigen om deel te nemen.” Wendy: “Ook willen we regelmatig bijeenkomsten en lezingen organiseren met bepaalde thema's. Alle teams kunnen hier iets in betekenen. Denk aan onderwerpen als schulden, zorgverzekering, Alzheimer, Wmo. Doordat wij de hulpvragen van de buurtbewoners noteren, hebben we al een beetje zicht op wat er speelt in de wijk.” Jacqueline: “En daar gaat bij het werken in de wijk om. Alles is afhankelijk van de behoeften van de buurtbewoners. Dat moeten we blijvend onderzoeken om zo te achterhalen wat er leeft en speelt in de wijk.” Shirley: "En daarop inspelen."

31

4 | Programma maatschappelijke ondersteuning Het programma Maatschappelijke ondersteuning is onderverdeeld in de thema’s: Jeugd en Gezin, Algemeen Maatschappelijk werk en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

4.1 Jeugd en Gezin Jeugd en Gezin biedt ondersteuning bij opvoed- en ontwikkelingsvragen. We helpen ouders bij de opvoeding om een optimale ontwikkeling van kinderen te bevorderen. We willen problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium signaleren en vervolgens oplossen en/of verminderen. Op deze manier stimuleren we een positieve ontwikkeling en veilig opgroeien. Bij meer complexe opvoedvragen en opvoedproblemen bieden we vanuit Jeugd en Gezin casusregie, met als doel dat er continuïteit en afstemming plaatsvinden in de aangeboden jeugdhulpverlening. We zien erop toe dat er doelgericht wordt gewerkt en dat de doelen worden behaald. Daarnaast zorgen weer voor dat de jeugdwet wordt uitgevoerd. Dit doen we middels vraagverhelderingsgesprekken. We brengen de situatie in kaart en zoeken naar een passend antwoord. Wanneer tweedelijns jeugdhulp nodig is, zorgen wij voor een doorverwijzing. Voor de tweedelijns jeugdhulp toetsen we verlengingsaanvragen en adviseren we in de meest passende vorm van hulpverlening. De procesregisseurs van aan-z ondersteunen in casussen waarin de tweedelijns jeugdhulpverlening vastloopt. We zien op deze manier toe op de juiste uitvoering van de jeugdwet. We stimuleren jeugdhulpverleners tot doelgericht werken en intensief samenwerken met andere hulpverlening in en rondom het gezin.

Indien kinderen in een onveilige opvoedsituatie verkeren, zorgt de procesregisseur ervoor dat betrokken hulpverlening gepaste interventies toepast om tot goede veiligheidsafspraken te komen.

4.1.1 Toegang Loket Jeugd en Gezin Het loket team Jeugd en Gezin biedt informatie en advies aan ouders, jongeren en ketenpartners. We verhelderen de vraag, informeren en adviseren en/of ondersteunen direct. Indien nodig, plannen we met het gezin een brede vraagverheldering in. Mocht het nodig zijn, verwijzen we de klant door. In 2023 ontving het loket Jeugd en Gezin maandelijks gemiddeld 218 telefoontjes. Tweedelijns jeugdhulp Het team Jeugd en Gezin draagt zorg de uitvoering van de jeugdwet. Middels een brede vraagverheldering brengen we de situatie in kaart en zoeken we naar een passend antwoord. We gaan hierbij oplossingsgericht te werk en gebruiken de gespreksmethodiek ‘GIZ’. In 2023 namen we in totaal 459 vraagverhelderingen af. Dit is een stijging van 10% ten opzichte van 2022. aan-z heeft een structurele samenwerking met de Praktijk Ondersteuner Jeugd van de huisartsen. Dit met als doel om een soepele doorverwijzing mogelijk te maken en kennis met elkaar te delen. Voor de tweedelijns jeugdhulp toetsen we verlengingsaanvragen en adviseren we in de meest passende vorm van hulpverlening. Eind 2023 waren er 2157 lopende indicaties voor tweedelijns jeugdhulp.

32

684 Trajecten jeugdhulp

459 Nieuwe trajecten

4.1.2 Kortdurende ondersteuning Er waren in totaal 684 lopende casussen binnen het team Jeugd en Gezin. Hiervan liepen 225 casussen door vanuit 2022 en zijn 459 nieuwe casussen gestart in 2023. Wanneer uit de vraagverheldering blijkt dat er een hulpvraag ligt voor aan-z, bieden we vanuit het team Jeugd en Gezin diverse vormen van hulpverlening aan. Zo hebben we Integrale Vroeghulp (IVH), lichte opvoedondersteuning, schoolmaatschappelijk werk, casusregie regulier, casusregie intensief en procesregie. Het totaal aantal hulpverleningstrajecten dat we in 2023 geleverd hebben, was 425. Dit is een toename van 19% ten opzichte van 2022. De in- en uitstoom van casussen verloopt divers. Eind januari 2023 hadden we een caseload van 242 casussen en op 31 december 2023 sloten we het jaar af met 300.

Overzicht aantal casussen

134

Jeugdhulp op school

74

Lichte opvoedondersteuning

112

89

Procesregie

Casusregie regulier

1

17

Integrale vroeghulp

Casusregie intensief

2157 indicaties voor tweedelijns jeugdhulp

GGZ 779

504

Jeugdhulp ambulant

Jeugd GGZ

225

126

Kindergeneeskunde

Dagbehandeling

156 Beschikkingen voor gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclasering

34 Maatwerkarrangementen jeugd

201

Verblijf

46 Overig 33

Groepsaanbod Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s Als ouders scheiden, heeft dat invloed op het leven van een kind. Plots staat hun wereld op z’n kop. Met de groepstraining ‘Stoere Schildpadden’ (4 t/m 6 jaar) en ‘Dappere Dino’s’ (6 t/m 8 jaar) leert aan-z kinderen van wie de ouders gaan scheiden of gescheiden zijn, om beter om te gaan met veranderingen tijdens en na de scheiding. We betrekken hierbij ook de ouders van de kinderen. De kinderen leren met hun gevoelens omgaan, stapsgewijs problemen oplossen en ze ontwikkelen meer zelfvertrouwen. De kinderen ervaren steun van leeftijdsgenootjes die hetzelfde meemaken. Dit helpt om de spanning van de scheiding te verminderen. Kinderen begrijpen de scheiding beter en ze weten dat zij geen schuld hebben aan de scheiding. De ouders kennen de impact van de scheiding op de ontwikkeling van hun kind(eren). De training draagt bij aan het verbeteren van het contact tussen ouders en kind. In 2023 hebben we de training opnieuw aangeboden. Er namen vijf kinderen deel aan de training ‘Dappere Dino’s en zes kinderen aan de ‘Stoere Schildpadden’.

4.1.3 Jeugdhulp op school Aan iedere basisschool in de gemeente Terneuzen is een sociaal werker van Jeugd en Gezin verbonden. In totaal 23 basisscholen hebben een vast aanspreekpunt. We werken samen met de leerkrachten rondom opvoedvragen en ook ouders kunnen laagdrempelig vragen stellen. We signaleren gezamenlijk de behoeften van de kinderen en bevorderen hun persoonlijk welzijn. In 2023 zijn er 134 trajecten gestart met kinderen binnen de scholen. Dit is een stijging van 27% ten opzichte van 2022. De hulpvragen zijn zeer divers. We ondersteunen kinderen in het verwerken van de echtscheiding van ouders of een verlies, we leren ze omgaan met boosheid en angsten en we leggen uit wat bijvoorbeeld ADHD en autisme inhoudt. Binnen het speciaal basisonderwijs hebben we onze gedragsdeskundige gekoppeld aan het ZAT-overleg. Dit om zorgopstapeling te voorkomen en om kinderen onderwijs en zorg dichtbij huis aan te bieden.

Klanttevredenheid

8,7

Ondersteuning op de basisschool 34

8,0

Lichte opvoedondersteuning

8,9

Casusregie

8,0

Jeugd en gezin algemeen

15

2

Veiligheidsafspraken in het vrijwillig kader

Aandachtsfunctionarissen

20 Familienetwerkberaden

17 Verzoeken voor kinderbeschermende maatregelen

4.1.4 Pilot opvolgen beschikkingen In de indicaties voor tweedelijns jeugdhulp is een trend zichtbaar, waarbij de kosten stijgen, maar het aantal klanten niet. Dit betekent dat de kosten per klant toenemen door (langdurige) inzet van (meerdere vormen) van hulp. Per 2023 is er een pilot gestart om een dempend effect te realiseren op deze trend. Het doel is om het aantal beschikkingen, de duur en de zwaarte van de trajecten te verminderen. Om dit te bereiken is een procesregisseur ingezet die de beschikkingen opvolgt. We gaan steeds uit van het bieden van de best passende hulp voor zo lang als noodzakelijk.

4.1.5 Veiligheid in gezinnen Team Jeugd en Gezin werkt samen met ketenpartners aan de veiligheid voor kinderen. aan-z werkt volgens de meldcode huiselijk geweld. Hiernaast hebben we structurele overleggen, bieden we familienetwerkbijeenkomsten aan en organiseren we de Jeugdbeschermingstafel. Overleg met Veilig Thuis Er vindt maandelijks een overleg plaats met Veilig thuis, waarin we bespreken welke meldingen er zijn binnengekomen en welke actie passend is. aan-z werkt conform de samenwerkingsafspraken die gemaakt zijn met Veilig Thuis en onze opdrachtgever Gemeente Terneuzen.

Aandachtsfunctionarissen meldcode aan-z heeft twee aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling. Bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling en bij twijfel over al dan niet melden, ondersteunen zij de medewerkers binnen aan-z met het nemen van de juiste stappen vanuit de meldcode. De aandachtsfunctionarissen beschikken over actuele kennis over huiselijk geweld en kinder- en ouderenmishandeling en zorgen zij voor deskundigheidsbevordering binnen aan-z. Familienetwerkberaden Met de inzet van familienetwerkberaden bieden we ondersteuning in complexe casuïstiek. Het doel is het aanspreken van de eigen kracht van ouders/verzorgers en het vergroten van de netwerken rondom de gezinnen. In afstemming met de betrokkenen brengen we de veiligheid in kaart en stellen we gezamenlijke doelen. In 2023 ondersteunden we 20 gezinnen middels familienetwerkberaden. Jeugdbeschermingstafel De Jeugdbeschermingstafel wordt bijeengeroepen om gezamenlijk in gesprek te gaan over de groei en veiligheid van kinderen. Het doel is om tot een besluit te komen dat de ontwikkeling van het kind ten goede komt. De aanleiding voor dit gesprek is het verzoek dat de betrokken hulpverlener heeft ingediend.