8.1 Jaarstukken 2024 (incl. wg controleverklaring)
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Axel, 24 maart 2025
2
Toelichting voorzijde: Maatschappelijk werker Anne Bent in gesprek met een klant tijdens een inloopspreekuur van maatschappelijk werk.
Voorwoord Als aan-z spelen we een belangrijke rol in het bevorderen van het welzijn van inwoners van gemeente Terneuzen en de Vlaamse gemeenten Assenede, Kaprijke, Sint-Laureins en Wachtebeke. We helpen mensen aan kennis en mogelijkheden om gezond, sociaal, actief en zinvol bezig te zijn. En we motiveren hen hiervoor. Het nemen van initiatief waartoe we anderen stimuleren, gaan we ook zelf niet uit de weg. Want wie wil groeien, moet bereid zijn veranderingen aan te gaan. Afgelopen jaar introduceerden we onze digitale dienstverlening, genaamd digitaal sociaal werk. De combinatie van offline en online ondersteuning (blendde dienstverlening) versterkt elkaar. Inwoners kunnen een beroep doen op ondersteuning van onze professionals, maar zij kunnen ook zelf aan de slag op onze website. Daar vinden ze adviezen, online leerlijnen, de Positieve Gezondheidstest en passend aanbod in de wijk.
Afgelopen jaar werkten we met z'n allen hard aan het realiseren van onze doelstellingen. Voortuitgaan vraagt echter ook om af en toe stilstaan, even pas op de plaats. Ervoor zorgen dat alle betrokken mee zijn in het verhaal. De medewerkers informeerden we onder andere tijdens de jaarlijkse personeelsdag. Het ochtendprogramma stond in het teken van kennisdeling. Aan de hand van diverse workshops kreeg men antwoord op vragen zoals: ‘Wat is een familie-netwerkberaad nu precies?’, ‘Hoe werkt een Wmo-aanvraag?’, ‘Welk inzicht geeft een Positieve Gezondheidstest?’ en ‘Waarom wordt er VR ingezet bij jongeren?’ Medewerkers gingen samen aan de slag én kropen in de huid van onze klanten. Deze inspirerende dag leidde tot veel enthousiasme en respect voor elkaar en het werk wat we doen. Het maakt ons trots. Trots op een mooie club mensen en het werk waarmee we van betekenis zijn in het leven van anderen. We hebben ook afgelopen jaar weer goede resultaten bereikt. Onze tevredenheid onder de medewerkers steeg zelfs naar een 8.3. Extern bleven onze inspanningen ook niet onopgemerkt, we mochten landelijk onze innovatie met digitaal sociaal werk presenteren voor andere sociaal werk organisaties. Ook behaalden we voor de tweede keer op rij het kwaliteitskeurmerk Sterk Sociaal Werk. En ook daar zijn we best trots op. Veel leesplezier! Corinne de Feijter en Jan Provoost Directie aan-z en zo-lekker
De Positieve Gezondheidstest biedt het totaalpakket om te werken aan welzijn. De testresultaten zijn gecategoriseerd op zes dimensies. De activiteiten en leerlijnen van aan-z zijn gekoppeld aan die dimensies. Hierdoor vindt men snel het aanbod dat past bij zijn/haar situatie. Daarmee zijn we vernieuwend in de wereld van het sociaal werk. Bijkomend voordeel is dat we aan door middel van de methodiek Positieve Gezondheid één taal spreken als we aan tafel zitten met (zorg)partners. Huisartsen zetten de test bijvoorbeeld in om patiënten te coachen naar een betere gezondheid. Zij verwijzen inwoners door naar het beschikbare aanbod of naar aan-z voor een gesprek met een sociaal werker.
3
Inhoudsopgave Jaarverslag 2024.................................................. 5 1. Inleiding.......................................................... 6 2. Financieel overzicht.......................................... 7 3. Programma welzijn en preventie......................... 9 3.1 Preventie- en welzijnsactiviteiten...................... 9 3.1.1 Koffiemiddagen......................................... 9 3.1.2 Samen eten............................................... 10 3.1.3 Route 55................................................... 10 3.1.4 Cursussen................................................ 12 3.1.5 Activiteitencommissies en SWO's................. 12 3.1.6 Eenzaamheid............................................ 13 3.1.7 Laaggeletterdheid...................................... 17 3.1.8 Formulierenbrigade en burgeradvies............. 17 3.1.9 Personenalarmering................................... 19 3.1.10 Tafeltje-dek-je......................................... 19 3.1.11 Financieel overzicht preventieen welzijnsactiviteiten................................ 20 3.2 Vrijwilligerswerk........................................... 21 3.2.1 Inzet van onze vrijwilligers.......................... 21 3.2.2 Aanbod voor onze vrijwilligers..................... 22 3.2.3 Financieel overzicht vrijwilligerswerk............
23 3.3 Jeugdpreventieactiviteiten............................... 23 3.3.1 Kids2Fun.................................................. 23 3.3.2 JIP Terneuzen........................................... 24 3.3.3 Straatwerk............................................... 25 3.3.4 Jeugdopbouwwerk..................................... 25 3.3.5 Weerbaarheid........................................... 26 3.3.6 Iedereen Telt Mee...................................... 26 3.3.7 Financieel overzicht jeugdpreventieactiviteiten........................... 27 3.4 Financieel overzicht welzijn en preventie............ 27 4. Programma maatschappelijke ondersteuning........ 28 4.1 Jeugd en Gezin............................................... 28 4.1.1 Toegang.................................................... 28 4.1.2 Kortdurende ondersteuning......................... 30 4.1.3 Jeugdhulp op school.................................... 31 4.1.4 Pilot opvolgen beschikkingen........................ 33 4.1.5 Veiligheid in gezinnen................................. 33 4.1.6 Financieel overzicht Jeugd en Gezin............... 34 4.2 Algemeen maatschappelijk werk....................... 35 4.2.1 Maatschappelijk werk................................. 35 4.2.2 Tijdelijk huisverbod................................... 38 4.2.3 Financieel overzicht algemeen maatschappelijk werk.................................
38 4.3 Wet maatschappelijke ondersteuning................ 39 4.3.1 Eerstelijns loket Wmo................................. 39 4.3.2 Mantelzorgondersteuning........................... 41 4.3.3 Financieel overzicht Wmo........................... 42 4.4 Financieel overzicht programma maatschappelijke ondersteuning....................... 44 4
5. Overzicht algemene dekkingsmiddelen................. 45 5.1 Financiële kengetallen.................................... 45 5.2 Algemene beleidsindicatoren........................... 46 6. Paragrafen...................................................... 47 6.1 Paragraaf financiering.................................... 47 6.2 Paragraaf bedrijfsvoering (overzicht overhead)... 48 6.2.1 Bestuur................................................... 49 6.2.2 HR......................................................... 49 6.2.2.1 HR-beleid........................................... 50 6.2.2.2 Medewerkerstevredenheid..................... 51 6.2.2.3 Dekundigheidsbevordering.................... 53 6.2.2.4 Ziekteverzuim..................................... 53 6.2.3 Marketing en communicatie....................... 54 6.2.4 Huisvesting............................................. 56 6.2.5 IT.......................................................... 56 6.2.6 Kwaliteit en AVG...................................... 57 6.2.7 Interne controle....................................... 59 6.2.8 Klachtenbehandeling................................ 59 6.2.9 Salariskostenverdeling.............................. 60 6.2.10 Organisatiekosten................................... 61 6.2.11 Openbaarheidsparagraaf........................... 61 6.2.12 Rechtmatigheid......................................
62 6.3 Paragraaf verbonden partijen.......................... 64 6.3.1 zo-lekker keukenactiviteiten....................... 64 6.4 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................... 66 6.4.1 Weerstandsvermogen................................ 66 6.4.2 Risico's................................................... 66 7. Vooruitblik...................................................... 68 Jaarrekening 2024................................................ 69 1. Balans per 31 december 2024 met toelichting........ 70 2. Overzicht baten en lasten, inclusief analyse rekeningresultaat........................................... 79 3. Taakvelden.................................................... 87 4. Verantwoording begrotingsrechtmatigheid......... 88 5. Incidentele baten en lasten............................... 89 6. Overzicht onvoorzien...................................... 90 7. Rechtmatigheidsverklaring............................... 91 8. Gebeurtenissen na balansdatum........................ 92 9. Controleverklaring 2024................................... 93
Jaarverslag 2024
5
1 | Inleiding Deze jaarstukken zijn opgedeeld in een jaarverslag en de jaarrekening. Alle in 2024 gerealiseerde activiteiten van onze dienstverlening en bedrijfsvoeringstaken zijn terug te lezen in het jaarverslag. De hierna genoemde thema's zijn een rode draad doorheen dit verslag. In de jaarrekening wordt een jaaroverzicht van de financiën uiteengezet. Een optimale klantreis: offline én online dienstverlening We vinden het belangrijk dat de stap om contact op te nemen met aan-z zo klein mogelijk is en dat men zelfstandig of samen kan werken aan zijn/haar welzijn. We bieden daarom digitale ondersteuning én we zijn aanwezig in de wijk. Eigen kracht staat voorop. Onze nieuwe website is ontworpen om inwoners en klanten een zetje in de juiste richting te geven. We geven antwoorden en adviezen op uiteenlopende vragen en hebben handige tools om zelf en/of samen met een professional aan de slag te gaan. Op deze manier werkt een klant vanaf dag één zelf aan zijn welzijn en/of de oplossing voor zijn hulpvraag. Hij heeft zelf de (online) regie, wat bijdraagt aan zijn zelfredzaamheid. De online en offline dienstverlening versterken elkaar. De klant kan er, bijvoorbeeld op basis van het resultaat van de Positieve Gezondheidstest, ook voor kiezen om samen met anderen aan de slag te gaan via ons uitgebreide welzijns-, vrijwilligers- en jeugd- en jongerenaanbod in de wijk.
Of men kan ervoor kiezen samen met een professional 1-op-1 aan de slag te gaan, als voorgaande opties niet afdoende zijn. 6
In de programma's ‘welzijn en preventie’ en ‘maatschappelijke ondersteuning’ lees je welke diensten we boden om mensen te ondersteunen. Het versterken van wijken en buurten Wijken en buurten versterken zit in ons DNA: het is een doorlopend proces. Kenmerkend voor 2024 waren de groei van Samen in Terneuzen, het toenemend aanbod van aan-z in buurthuis de Hoeve en in het Sportuus in Axel, de (her)opening van de verbouwde locatie 't Meulengat en daarmee een aantrekkelijke ontmoetingsplek voor jongeren. Meer informatie hierover is terug te lezen in de paragrafen ‘preventie en welzijnsactiviteiten’ en ‘jeugdpreventieactiviteiten'. Samenwerking met de zorg We hebben in 2024 gewerkt aan de pilot ‘opvolgen beschikkingen’. Deze pilot was waardevol voor zowel gezinnen als jeugdigen. Zij ervaarden betrokkenheid en steun in hun ondersteuningsvraag. Tevens was deze pilot waardevol in de samenwerking met onze netwerkpartners van tweedelijns hulpverlening. Het heeft namelijk bijgedragen aan de kwaliteit van hulpverlening en de toegangsrol vanuit aan-z. Hiernaast heeft deze inzet zichzelf ook terugverdiend door te besparen op jeugdhulpkosten. Meer hierover is terug te lezen in de paragraaf ‘jeugd en gezin’.
Lokale samenwerking met de basisscholen In 2024 sloegen aan-z, Elevantio en Stichting Hulst voor Elkaar de handen ineen: door de vaste inzet van brugfunctionarissen op negen basisscholen, ontvingen gezinnen vroegtijdig advies en/of hulp bij vragen en zorgen die niet direct met het onderwijs te maken hebben. In de paragraaf ‘Jeugd en gezin’ wordt dit nader toegelicht.
2 | Financieel overzicht
aan-z heeft in 2024 weer een financieel stabiel jaar gedraaid. Het overschot kwam fors hoger uit dan begroot. Het totale overschot kwam uit op een bedrag van € 255.888. Op basis van de begroting, inclusief begrotingswijziging, werd een resultaat voorzien van € 0.
Het algemeen bestuur van aan-z heeft in haar vergadering van 16 december 2024 bepaald dat overschotten op de budgetsubsidie worden verrekend met Gemeente Terneuzen. Deze correctie op de budgetsubsidie is reeds in de jaarrekening verwerkt. Het eindresultaat van de jaarrekening 2024 komt daarmee uit op € 0.
Lasten en baten (inclusief mutaties reserves)
Lasten en baten per kostensoort
7
De afwijkingen, ten opzichte van het begrote resultaat na wijziging van € 0, worden veroorzaakt door diverse mutaties waarvan onderstaande de meest opvallende zijn. In dit overzicht is eveneens de terugbetaling van de budgetsubsidie ad € 255.888 verwerkt:
Voor een nadere toelichting op de verschillen tussen de rekeninguitkomst en de begroting na wijziging verwijzen wij naar het ’Overzicht van baten en lasten, inclusief analyse rekeningresultaatoverzicht’ van de jaarrekening 2024. 8
3 | Programma Welzijn en preventie Het programma Welzijn en preventie is onderverdeeld in de thema’s: preventie- en welzijnsactiviteiten, vrijwilligerswerk en jeugdpreventieactiviteiten.
3.1 Preventie- en welzijnsactiviteiten In 2024 leverde aan-z een breed aanbod aan welzijnsactiviteiten verspreid over de gemeente Terneuzen. Welzijnsactiviteiten die plaatsvinden op structurele basis maar ook eenmalige activiteiten en nieuw opgezette activiteiten. Een greep uit deze activiteiten zijn; koffiemiddagen, naailessen voor vrouwen, taallessen, de Kom erbij week, paas-en kerstactiviteiten. De sociaal werkers Welzijn waren aanwezig bij onder andere een buitenspeeldag, tijdens diverse dorpsfeesten, buurtmarkten, en bij activiteiten van andere organisaties of bewonersinitiatieven. Wekelijks faciliteren we in 3 kernen een Inlooppunt Welzijn waar bewoners of vrijwilligers terecht kunnen met vragen of voor een praatje met een bakje koffie. Hiernaast ondersteunden we de activiteitencommissies (AC’s) en SWO’s (Stichting Welzijn Ouderen) in de gemeente Terneuzen, die mooie jaarprogramma’s boden aan buurtbewoners. Dit alles is te vinden op het online platform Samen in Terneuzen. Naast welzijnsactiviteiten richtten we ons op preventie. Van het leveren van warme maaltijden aan huis, samen eten, samen wandelen, fietsen, ons jaarlijks cursusaanbod, inzet van vrijwilligers op individuele hulpvragen, bijeenkomsten met als thema cybercriminaliteit, het aanleren van de Nederlandse taal in groepsverband, tot het signaleren van eenzaamheid en de nodige opvolging hiervan.
Daarnaast gaan we in op vragen van bewoners die behoefte hebben aan een activiteit, cursus of workshop waarvan nog geen bestaand aanbod is. Voorbeelden hiervan zijn de vriendengroep 2.0, de powervrouwen, Thé Dansant. Door ons uitgebreid werkgebied in zowel Nederland als België kunnen we ook mooie initiatieven aan elkaar koppelen. Zo zijn tijdens de maandelijkse fietstochten, opgezet vanuit de Piramide in Assenede (door vrijwilligers), afgelopen jaar ook diverse buurthuizen in Nederland bezocht. Hier kregen ze een warm welkom.
3.1.1 Koffiemiddagen Wekelijks komen er veel deelnemers naar de koffiemiddagen, verdeeld over de kernen Axel, Westdorpe, Sas van Gent (twee locaties), Terneuzen en Zaamslag. Hiernaast organiseren ook de AC’s en SWO’s koffiemiddagen of -ochtenden in de buurthuizen zoals in Koewacht, Philippine, Biervliet en Sluiskil. De focus ligt op ontmoeting en verbinding; het samenbrengen van inwoners. Samen koffie drinken, maar hiernaast ook de mogelijkheid om creatief bezig te zijn, te kletsen, spelletjes te spelen of gewoon alleen aanwezig zijn.
Wekelijks
100 deelnemers
9
3.1.2 Samen eten
3.1.3 Route 55
Samen eten past binnen de visie van aan-z. Wij stimuleren ontmoeting en contact, want dat is het fundament voor onderlinge verbondenheid in de samenleving. Samen eten blijft zorgen voor ontmoeting en verbinding tussen de mensen. Vanuit aan-z worden deze zowel in ons Belgisch als Nederlands werkgebied georganiseerd.
aan-z, SportPunt Terneuzen, Hulst voor Elkaar en Gemeente Sluis organiseren in 2024 voor de 26e keer de fietstocht Route 55. De fietsroutes voeren langs de mooiste plekjes van de streek. Jong en oud kan deelnemen aan de Route 55-tochten. Onderweg waren er weer vele mooie stopplaatsen om even uit te rusten, andere fietsers te ontmoeten en natuurlijk was er wat te drinken en te eten.
We halen informatie op in de wijk: wat zijn de behoeften van de inwoners? Waar zijn al initiatieven van samen eten hetzij door aan-z of door andere organisaties, zoals een SWO, Activiteitencommissie, kerk, Leger Des heils of buurthuis. We steunen plaatselijke (burger)initiatieven en helpen deze initiatieven te versterken. Waar mogelijk ondersteunen we hen bij het organiseren van samen eten. Waar nodig kunnen we zelf maaltijden voorzien vanuit onze keuken zo-lekker. In Axel bij SVRZ en in Zaamslag bij het SWO zijn er nieuwe initiatieven opgezet afgelopen jaar. Hiernaast blijft het samen eten bij de keuken van zo-lekker een goed lopend project. Er komen wekelijks zo’n 30 klanten genieten van een vers bereide warme maaltijd gemaakt in de keuken van zo-lekker en uitgeserveerd op het bord van de klant.
10
De routes werden georganiseerd op vijf donderdagen in de maanden juli en augustus. Alle routes zijn goed bezocht en we hebben wederom erg veel positieve reacties van de deelnemers mogen ontvangen. In totaal hebben bijna 1300 deelnemers genoten van deze 26e editie van Route 55.
11
17 cursussen
413 totaal aantal deelnemers
Aantal deelnemers per cursus
3.1.4 Cursussen In 2024 bood aan-z in de gemeente Terneuzen en de gemeente Assenede in totaal 17 cursussen aan met in totaal 413 deelnemers. Bij het cursusaanbod waren in 2024 in totaal 18 docenten betrokken waarvan er 2 zijn gestopt in het najaar. De start van het nieuwe cursusaanbod was in september 2024 en loopt nog door tot juni 2025. Dit is een verandering; normaal was er 2 maal per jaar een aanbod (voor- en najaar). Voor de deelnemers, aan-z en de docenten is een aanbod lopend van september tot juni een duidelijkere en overzichtelijkere werkwijze. Dit neemt niet weg dat er altijd nieuw aanbod toegevoegd kan worden naast het lopende cursusaanbod.
3.1.5 Activiteitencommissies en SWO’s We werken samen met vijf AC’s (activiteitencommissies) en vier SWO’s (Stichting Welzijn Ouderen) in de gemeente Terneuzen, met als doel een zo breed mogelijk welzijnsaanbod creëren voor de inwoners, dat gedeeld wordt via het platform sameninterneuzen.nl. We ondersteunen hen met advies, subsidies voor activiteiten en een tegemoetkoming voor huurkosten. Een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden van aan-z is de aandacht voor de vele vrijwilligers van de activiteitencommissies. Samenwerken, waarderen en daar waar nodig begeleiden zijn hierbij essentiële onderdelen. De sociaal werkers van welzijn hebben een warm contact met de activiteitencommissies en alle vrijwilligers die hierbij betrokken zijn.
73
23
48
Tai chi
Zitdans
Gym
55
17
21
Tai chi qi gong
Aerobics
Gevarieerd bewegen
35
16
20
Yoga
Dansen
Multisport
16
13
17
Mindfulness training
Bewegen op maat
Fit-Plus
13
14
Mindful dans
Sociaal vitaal
10 Bodygym
16 Smartphone cursus
6 Fietsknoopapp
12
Jaarlijks dienen de verschillende activiteitencommissies en SWO’s een eigen subsidieaanvraag en -verantwoording in bij aan-z. Afgelopen jaar is er met name veel ondersteuning geweest van aan-z aan de activiteitencommissie Gregoriuscentrum en de Halle. Per 1 januari 2025 worden alle activiteiten op één locatie georganiseerd, namelijk de Halle en zal er één activiteitencommissie actief blijven in Axel. Een nieuw bestuur is gevormd afgelopen jaar en gaat in 2025 verder onder de al bestaande naam Activiteitencommissie de Halle. Er is gezocht naar een stabiele en gedegen AC in Axel, die goed met elkaar, met aan-z en met de vrijwilligers samen kan werken en zelfstandig kan functioneren. Dit bestuur is gevonden en er zijn verdere stappen genomen met elkaar om vanaf 1 januari 2025 een goede start te kunnen maken. aan-z vindt het belangrijk dat mensen elkaar ontmoeten, blijven bewegen en zichzelf blijven ontwikkelen. Particulieren die een goed idee hebben en of (een) activiteit(en) willen organiseren die maatschappelijke (meer)waarde hebben voor de lokale samenleving en (kwetsbare) inwoners, kunnen via aanz een financiële bijdrage krijgen.
3.1.6 Eenzaamheid Het project ‘eenzaamheid’ dat drie jaar geleden van start ging, is inmiddels uitgegroeid tot structurele dienstverlening. En dat is belangrijk, want eenzaamheid is van alle tijden. Afgelopen jaar hebben we diverse activiteiten en acties opgezet die bijdragen aan aandacht voor eenzaamheid en het verminderen van eenzaamheidsgevoelens. Signaalpunt eenzaamheid Het aantal nieuwe meldingen van signalen van eenzaamheid in 2024 staat op 57. Deze signalen worden opgepakt en opgevolgd door de sociaal werkers van aan-z en vrijwilligers. Naast de nieuwe signalen zijn er ook nog lopende casussen waarbij er inzet is voorzien van een sociaal werker (aantallen zie casus eenzaamheid onder maatschappelijk werk). Ook zijn de vrijwilligers dit jaar gestart met huisbezoeken bij de inwoners die zijn aangemeld via het signaalpunt. Hier zijn momenteel 11 lopende matches gemaakt.
Hiernaast hebben we wederom aandacht besteed aan de bewustwording. Hiervoor hebben we de campagne ‘Het begint bij hallo’ uitgezet. Lokale coalitie De organisaties die aangesloten zijn bij de lokale coalitie informeren we door middel van een nieuwsbrief over de stand van zaken, activiteiten, bijeenkomsten en nieuwe informatie rondom het thema eenzaamheid. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Op vraag van het VWS heeft aan-z een stappenplan en plan van aanpak opgesteld en opgeleverd afgelopen jaar. Het bevat een pakket met handvaten en tips voor gemeenten die met signalering van eenzaamheid aan de slag willen gaan, in samenwerking met ondernemers en maatschappelijke partners in een lokale coalitie Eenzaamheid. Ondersteuningsaanbod Inmiddels is er een divers aanbod aan ondersteuning voor inwoners met gevoelens van eenzaamheid. Er is ingespeeld op behoeftes die uit de diverse meldingen van het signaalpunt naar voren gekomen zijn. Het aanbod aan ondersteuning betreft o.a. samen eten in de avond, koffiegroepen, een groep rouw en verlies. Daarnaast zijn er in 2024 een aantal nieuwe initiatieven opgestart waaronder een groep Powervrouwen en de vriendengroep 2.0 voor mensen met een beperking. Deskundigheidsbevordering De werkgroep eenzaamheid die signalen oppakt en opvolgt (sociaal werkers) en vrijwilligers hebben de training ‘Relationeel begrenzen’ gevolgd.
De medewerkers van het team welzijn en vrijwilligers hebben de training Presentiebenadering gevolgd. Ook heeft er een workshop Diversiteit en Inclusie van Fatos Ipek (kwartiermaker superdiversiteit VWS) plaatsgevonden voor sociaal werkers en netwerkpartners. In 2024 zijn we ook begonnen met het inzetten van het spel Sharing Stories. Dit is een spelvorm dat leidt tot oprechte belangstelling voor een ander en geeft de spelers een positief gevoel over zichzelf. Aan de workshop deden 11 deelnemers mee uit verschillende organisaties, zoals de PKN kerk, SVRZ, KBO en onze eigen vrijwilligers. 13
14
De zoektocht van de Powervrouwen Aan tafel met de Powervrouwen De powervrouwen bestaat uit een –hoe kan het ook anders– groep vrouwen die elkaar aanvankelijk niet kenden. Ze zijn bij aan-z terechtgekomen omdat ze zich soms alleen voelden. Ze misten sociale contacten en wilden daar verandering in brengen. Aangezien ze hun eenzaamheidsgevoelens wilden aanpakken, geven ze elkaar een schouderklopje en noemen ze zichzelf daarom ‘de Powervrouwen’. Regelmatig gaan ze samen op pad om leuke activiteiten te ondernemen, waarbij iedereen zichzelf mag zijn. De powervrouwen weten zeker dat er meer vrouwen zijn die daar behoefte aan hebben, maar hoe kunnen ze die bereiken? En aan welke activiteit(en) hebben deze vrouwen behoefte? Het is een heuse zoektocht. Ieder lid haar eigen verhaal Ze hebben allemaal hun eigen verhaal. Eén van de deelneemsters heeft regelmatig te maken met onbegrip, omdat ze een invalideparkeerkaart heeft wegens medische redenen. Doordat je niet aan de buitenkant ziet dat ze iets mankeert, maar haar auto wel mag parkeren op een invalideparkeerplaats, kan ze vaak rekenen op vragende blikken. Een deelneemster vertelt: “Ik woon alleen en ik heb geen netwerk. Ik werk twee dagen per week, maar de rest van de dagen breng ik thuis door. Ik probeer bewust op zaterdag bijvoorbeeld boodschappen te doen, zodat ik de deur uitga.
Als ik dat uitstel tot maandag, dan wordt de drempel alleen maar groter. Ik vind het moeilijk om de deur uit te gaat. Soms vind ik het zelfs lastig om van de bank af te komen. Dan denk ik: waarom zou ik mijn ramen zemen? Er komt toch niemand langs. Dan blijf ik maar op de bank liggen en dan kijk ik ook nog maar seizoen 2.”
Ik tel wél mee Een andere deelneemster vertelt: “Ik ben 40 jaar, maar ik werk niet door omstandigheden. Daar heerst nogal een taboe op. Ik merk dat ik daarom niet meetel in de maatschappij, maar ik tel wél mee! We passen niet in het plaatje, dat willen we ook niet hoor, maar daardoor krijgen we vaak de deksel op onze neus. Iedere bijeenkomst met de Powervrouwen is voor mij een hoogtepuntje. Ik ben blij dat ik dan iets buitenshuis te doen heb, buitenom medische afspraken. Ik gun andere vrouwen dat ook, die in hetzelfde schuitje zitten. Ik wil ze graag helpen, maar hoe bereik ik ze? Hoe trekken we ze over de streep? Waar hebben ze behoefte aan? Ik wil graag dat onze groep meer bekendheid krijgt, maar daar heb ik wel hulp bij nodig.” We zitten wél op jou te wachten De boodschap van de Powervrouwen is duidelijk: “Denk niet: ze zitten niet op mij te wachten. We willen niet dat je thuis blijft zitten, als jij dat diep in je hart ook niet wil! Voor iedereen was het spannend om voor de eerste keer te komen, of je nu een grote mond hebt of een rustig karakter hebt. Je hoeft niet eens iets te zeggen; alleen ‘hoi’ en ‘doei’ is al genoeg. De activiteiten en bijeenkomsten zijn vrijblijvend, maar we hopen natuurlijk wel dat je blijft komen.” Vrouwen met een missie De powervrouwen willen zich in 2025 richten op een (maandelijks) terugkerende activiteit met diepgang, zingeving en verbinding.
Ze willen 1) de groep meer bekendheid geven, en 2) achterhalen waar vrouwen met eenzaamheidsgevoelens behoefte aan hebben. Om daar achter te komen willen ze een enquête opstellen en verspreiden in de gemeente Terneuzen. De zoektocht van de Powervrouwen zet zich voort...
15
Georganiseerde netwerkbijeenkomsten In 2024 hebben we de volgende netwerkbijeenkomsten georganiseerd: Buurtbemiddeling, Ouderenverening in Assende, Parkinson-inn -Ter Schorre, Leerlingen Scalda, Stadsbelang Axel, Winterfair Dethon, Gemeente Hulst, Vlissingen, Walcheren en Veere, Alzheimercafé en Jota Oostburg, ZorgSaam, Zeeuwse ZorgCoalitie-burgerberaad, Grote Kerk Terneuzen, Obesitaskliniek Terneuzen. Kom erbij week Hieronder een overzicht van de activiteiten die we hebben georganiseerd tijdens de Kom er bij week in 2024. We zijn blij dat zoveel mensen elkaar hebben ontmoet, gesproken, gezien en gehoord hebben. We zien dat het effect hiervan ook in de periode daarna terug. Zo zien we dan nieuwe deelnemers bij het samen eten en de koffiemiddagen. Kom op de soep op diverse locaties: 252 deelnemers Kom erbij festival, Terneuzen, 200 deelnemers Bingo, Zuiddorpe, 70 deelnemers Jong en oud aan tafel, Axel, 70 deelnemers Thé Dansant bij Porky & Bess, Terneuzen, 60 deelnemers Kom op de koffie, Philippine, 40 deelnemers Kom op borrel, Sas van Gent, 40 deelnemers
Lezing Uus Knops PKN kerk, Axel, 40 deelnemers Samen dineren, Zandstraat, 38 deelnemers Kom op de borrel, Westdorpe, 20 deelnemers Bingo, Biervliet, 13 deelnemers Samen ontbijten, Sas van Gent, 10 deelnemers Opening expositie schilderijen, 10 deelnemers Djembé workshop, 8 deelnemers Kerstdiner Terneuzen Het Kerstdiner 2024 was wederom een geslaagde avond en een groot succes. Met 175 gasten en de inzet van 50 vrijwilligers hebben we een warm kerstdiner in het Scheldetheater op 2e kerstdag kunnen neerzetten voor inwoners van de gemeente Terneuzen, die zich tijdens feestdagen alleen voelen of alleen zijn. Een feestelijke avond met lekker eten, muziek van de Dweilband en radio omroep, mooie spreuken, raadspelletjes en samen zijn. De juiste doelgroep is bereikt door middel van de samenwerking met partners in de gemeente Terneuzen die gericht inwoners hebben uitgenodigd en opgegeven voor dit diner.
6
3
57
Werkers sociale eenzaamheid
Werkers overige vormen eenzaamheid
Nieuwe signalen
9
11
vrijwilligers die signalen opvolgen
Lopende inzetten door vrijwilligers
50 vrijwilligers hielpen mee
175 gasten tijdens het kerstdiner
16
29 vrijwilligers
257
33
vragen behandeld door de formulierenbrigade
klanten geholpen door burgeradviseurs
3.1.7 Laaggeletterdheid Voor laaggeletterdheid zijn we dit jaar actief geweest op verschillende onderdelen. Taalmaatjes Taalmaaltjes (vrijwilligers) worden ingezet op taalvragen van klanten. Deze vrijwilligers helpen anderstaligen één op één met het oefenen van de Nederlandse taal. De sociaal werker blijft nauw betrokken bij het vinden van de matches tussen taalmaatje en taalvrager. Naast de één-op-één begeleiding door taalmaatjes, zijn er ook nog andere activiteiten waarbij het leren van taal een belangrijk onderdeel is. Naailessen voor vrouwen Inmiddels worden er op 3 verschillende locaties naailessen voor vrouwen gegeven. De laatst gestarte nieuwe groep is in Sluiskil in het Meulengat. Behalve het leren van taal, stimuleren van ontmoetingen tussen diverse culturen en de basisvaardigheden aanleren voor het naaien, maken daarnaast ook voeding, sport en zelfredzaamheid (aanwezigheid sociaal werker) onderdeel uit van deze activiteit. De deelnemers van alle naailesgroepen zijn dit jaar gezamenlijk op uitstap geweest naar museum Het Warenhuis in Axel. Groepsles Op drie locaties werd Nederlandse les gegeven door vrijwilligers aan groepjes Oekraïense vluchtelingen. In Terneuzen in buurthuis de Zeemeeuw, bij de Zorgbalie en in Sas van Gent in de (oude) Redoute.
3.1.8 Formulierenbrigade en burgeradvies Het begrijpen of invullen van formulieren kan lastig zijn. Inwoners kunnen hiervoor een beroep doen op onze formulierenbrigade en/of burgeradviseurs. Zij helpen tijdens een wekelijks inloopspreekuur (in Axel, Sas van Gent en op twee locaties in Terneuzen) met onder andere het invullen van (digitale) formulieren, de belastingaangifte en het aanvragen van huurtoeslag, kwijtschelding gemeentebelastingen of een uitkering. Ook onderdelen zoals inzicht in het pensioen, inschrijven bij een woningbouwvereniging, aanmaningen verwerken of het sorteren van de post aan huis behoren hiertoe. Indien de vraag niet in een spreekuur kan worden opgepakt of het voor de hulpvrager niet mogelijk is om naar een inloopspreekuur te komen, kan er een burgeradviseur aan huis langskomen. We voorzien de vrijwilligers van informatie die voor de vrijwilligers van belang is voor het doen van hun verschillende vrijwilligerswerkzaamheden, zoals informatie vanuit de Belastingdienst, zorgverzekeringslijn en Sabewa. Hiernaast zijn er contacten en samenwerkingen met lokale organisaties met betrekking tot vrijwillige schuldhulpverlening en schuldhulppreventie.
17
18
3.1.9 Personenalarmering Met een personenalarm voor thuis (personenalarmering) kan men met één druk op de knop hulp inschakelen als dat nodig is. Dit geldt voor 24 uur per dag, vanaf iedere plek in huis. aan-z is het aanspreeken informatiepunt voor inwoners van de gemeenten Terneuzen, Assenede en Wachtebeke die gebruik willen maken van alarmering met behulp van de inzet van mantelzorgers (familie, buren of ander netwerk). Wij denken mee over de mogelijkheden, helpen bij het invullen van het inschrijfformulier en waar nodig begeleiden we inwoners naar de juiste instantie om personenalarmering in te schakelen met zorg. Het gemiddeld aantal gebruikers per maand in de gemeente Assenede ligt op 29. In de gemeente Wachtebeke zijn dit er 8 per maand. Via aan-z zijn er dit jaar 3 alarmeringen voor de gemeente Terneuzen daadwerkelijk aangesloten met inzet via mantelzorgers. De meeste klanten kiezen liever voor alarmering met zorg op de achtergrond. De aansluiting van het personenalarm wordt verzorgd door Maatje in Zeeland in de gemeente Terneuzen en door het Wit Gele Kruis in België.
32253
46174
Maaltijden in Nederland
Maaltijden in België
365
118
29
Klanten per maand (gemiddeld)
Vrijwilligers in totaal
Routes in totaal
3.1.10 Tafeltje-dek-je Tafeltje-dek-je is het aan huis bezorgen van gezonde, verse maaltijden voor mensen die (tijdelijk) niet in staat zijn om zelf voor een (warme) maaltijd te zorgen. Ook voor mantelzorgers biedt tafeltje-dek-je verlichting. Op deze manier leveren we een bijdrage aan de doelstelling om mensen zo lang mogelijk in goede gezondheid, veilig en met behoud van een goede kwaliteit van leven, zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. Er zijn in totaal 29 routes, waarvan veertien in België en vijftien in de gemeente Terneuzen. In 2024 maakten gemiddeld 365 klanten per maand gebruik van de tafeltje-dek-je service. Er werden in totaal 32.253 maaltijden in Nederland en 46.174 maaltijden in België bezorgd. Voor het volledige werkgebied is dit een totaal van 78.427 maaltijden in 2024. Er waren 118 vrijwilligers actief voor het aan huis bezorgen van deze maaltijden. De vrijwilligers vervullen een belangrijke rol: zij onderhouden dagelijks de contacten met de klanten en geven signalen door als er zorgen zijn. In 2024 is er een klanttevredenheidsonderzoek gedaan onder de klanten van de tafeltje-dek-je maaltijdservice in de gemeente Terneuzen. De klanten gaven aan tevreden te zijn over de maaltijdservice en over de vrijwilligers die de maaltijden rondbrachten.
7,7 Gemiddelde score maaltijdservice
19
3.1.11 Financieel overzicht preventieen welzijnsactiviteiten
20
309 nieuwe matches
172 Vervoer
362 vrijwilligers in gemeente Terneuzen
36 Taalmaatje
169 vrijwilligers in Vlaanderen
21 Klusjes in en om het huis
15 Boodschappendienst
3.2 Vrijwilligerswerk Onze vrijwilligers zijn van onschatbare waarde voor de uitvoering van de dienstverlening van aan-z. Ze zijn onmisbaar binnen onze organisatie. Op peildatum 31 december 2024 had aan-z in totaal 560 vrijwilligers (actieve en in aan- of afmelding). Hiervan zijn er 362 actief in de gemeente Terneuzen en 169 actief in onze Vlaamse gemeenten. Het werven, behouden en begeleiden van vrijwilligers blijft een doorlopend punt van aandacht. In 2024 zagen we het aantal vrijwilligers toenemen. In vergelijking met 2023 was dit een stijging van 13%.
3.2.1 Inzet van onze vrijwilligers In 2024 hebben onze vrijwilligers zich ingezet voor: ondersteuning bij financiën namens de formulierenbrigade en burgeradviseurs; mantelzorgondersteuning: bereikbaar voor ondersteuningsvragen, inzet boodschappendienst, vervoer, tuinklusjes, waardering voor mantelzorgers; vrijwilliger bij activiteitencommissies/SWO’s cursusaanbod en taalles door vrijwillige docenten; maaltijdverstrekking van tafeltje-dek-je; samen eten/dorpsrestaurants; taalmaatje, beweegmaatje, belmaatje, vriendschapsdienst, opvolgen signalen eenzaamheid;
13
9
Klein tuinonderhoud
Vriendschapsdienst
3
1
Beweegmaatje
Hulp bij gebruik computer
inzet in buurthuizen en dienstencentra; hulp tijdens koffiemiddagen en andere welzijnsactiviteiten; organiseren van/helpen bij route 55. Naast de vele nieuwe matches die het afgelopen jaar tot stand zijn gekomen, hebben we ook veel langdurige matches lopen tussen vrijwilligers en klanten. Soms lopen deze al vele jaren. De vrijwilliger helpt de klant bijvoorbeeld met formulieren, boodschappen, vriendschapsdienst of klein tuinonderhoud. Ze zijn een vast contact geworden van elkaar. 21
3.2.2 Aanbod voor onze vrijwilligers In 2024 nodigden we onze vrijwilligers uit voor: Het vrijwilligersonthaal (ontmoeten van alle vrijwilligers op verschillende locaties); De activiteiten tijdens de Kom erbij week; Het sinterklaasfeest; Vrijwilligersfeest in Nederland en België; Diverse activiteiten per werkgebied; bingo, fietstocht, paastraktatie, kerststukjes maken; Uitstap met de vrijwilligers van route 55 naar het Scheldetheater; Mogelijkheid tot bijwonen van de documentaire Hoofdstuk; Uitdelen van de kerstattentie met een drankje en hapje; Afscheid van de vrijwilligers van Wachtebeke.
22
230
122
Deelnemers bij het vrijwilligersfeest in Nederland
Deelnemers bij het vrijwilligersfeest in België
Gedurende het hele jaar onderhielden we op verschillende manieren contacten met onze vrijwilligers. Ieder kwartaal ontvingen onze vrijwilligers een nieuwsbrief. Met name het persoonlijk contact met de vrijwilligers is een belangrijk onderdeel in het werken met vrijwilligers. De vrijwilligers kunnen hun kostendeclaraties online indienen bij aan-z. Naast de reeds bestaande verzekering voor vrijwilligers vanuit de gemeente, is er afgelopen jaar een (secundaire) verzekering bij gekomen van aan-z. In 2024 zijn onze vrijwilligers voorzien van een geldige VOG in Nederland en een uittreksel uit het strafregister in België. Eind 2024 hebben we afscheid genomen van onze vrijwilligers in de gemeente Wachtebeke als gevolg van de fusie van deze gemeente met de gemeente Lochristi. Om deze reden zal gemeente Wachtebeke vanaf 1-1-2025 haar ouderenwelzijnswerk laten verzorgen door de Zorgband, die reeds actief was in de gemeente Lochristie.
3.2.3 Financieel overzicht vrijwilligerswerk
3.3 Jeugdpreventieactiviteiten Het jeugdpreventieteam is aanwezig in bijna alle wijken en kernen binnen de gemeente Terneuzen. Daarnaast zijn we ook online actief. We bieden activiteiten aan voor zowel de allerkleinsten vanuit ITM en Kids2Fun als voor jongeren vanuit het JIP Terneuzen, jongerenwerk op school, straatwerk en jeugdopbouwwerk. In 2024 is er een goed lopend, stabiel en structureel naschools aanbod gecreëerd in de vorm Plopz. Het jongerenwerk op school is structureel ingebed in het VO, VSO en MBO. Hierdoor hebben we een groot bereik gecreëerd onder de jongeren binnen onze gemeente.
3.3.1 Kids2Fun Kids2Fun organiseert activiteiten voor kinderen 8 t/m 12 jaar. De structurele activiteiten (Plopz) vinden wekelijks plaats in de kernen Sas van Gent (Q1/Q2) Koewacht (Q3/Q4), Sluiskil, Terneuzen en Axel. Daarnaast werken we samen of ondersteunen we wijken buurtverenigingen met incidentele activiteiten. De activiteiten hebben als doel om het samen leren spelen te bevorderen en een zinvolle vrijetijdsbesteding aan te bieden. Ook biedt het ons de mogelijkheid om signalen en behoeften van de doelgroep te inventariseren. Deze signalen worden vervolgens meegenomen in het preventief groepsaanbod.
210
111
5
Activiteiten
Deelnemers gemiddeld per week
Kernen
23
1203 jongeren geholpen op de middelbare school
3.3.2 JIP Terneuzen Het JIP Terneuzen (Jongeren Informatie Punt) is er voor alle jongeren van 12 tot en met 25 jaar. We werkten aan de volgende doelstellingen: de juiste en relevante informatie toegankelijk maken voor jongeren om hun ontwikkeling naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid te bevorderen; jongeren de gelegenheid bieden belangrijke informatie te vergaren, waarmee ze in staat worden gesteld keuzes te maken, door middel van informatie, trainingen, preventielessen, advies en ondersteuning; individuele en collectieve behoeften en belangen van jongeren signaleren en hierop inspelen middels advisering, jongeren coaching, bemiddeling en preventie-activiteiten. Online Jongerenwerk We zijn actief via Instagram en Snapchat. In 2024 hebben de jongerenwerkers een training social media gevolgd. Hierdoor kunnen jongeren nog directer contact zoeken met jongerenwerkers. En andersom uiteraard. Er wordt dagelijks met en door jongeren gecommuniceerd over actuele onderwerpen, individuele hulpvragen of een simpel gesprek. Daarnaast geven we aandacht aan relevante en actuele onderwerpen. Dit zijn onderwerpen die naar voren kwamen in bijvoorbeeld ZAT-overleggen (ZAT is het zorg adviesteam binnen de school), tijdens straatwerk of jongerenwerk op school.
24
Virtual reality In 2024 heeft het jongerenwerk op scholen, tijdens open dagen en jongeren coaching diverse VR programma’s ingezet. De VR-brillen hebben een positieve bijdrage geleverd aan preventielessen als pesten & plagen en mes & steekgeweld. De VR brillen zijn ook ingezet om laagdrempelig het gesprek aan te gaan met jongeren en hun ouders/verzorgers tijdens bijvoorbeeld open dagen of het straatwerk. Jongerenwerk op school (JoS) In 2024 zijn we structureel aanwezig op het VO, VSO en MBO in de gemeente Terneuzen. Ons bereik onder de jongeren is hiermee enorm en we bereiken op deze manier dagelijks vele jongeren. Naast onze structurele aanwezigheid op de middelbare scholen is het JIP aanvullend ook actief met themamaanden en preventielessen op diverse thema’s en leefgebieden. Denk hierbij aan: liefde & seksualiteit, Paarse vrijdag, groepsdruk, messen en steekgeweld, rokende jongeren, eenzaamheid en gezondheid. Tijdens deze activiteiten zoeken we waar mogelijk een samenwerking op met collega’s van andere organisaties, zoals 1NUL1, GGD, de politie en Boa’s uit de gemeente Terneuzen.
3.3.3 Straatwerk De jongerenwerkers van aan-z zijn ook op straat actief. Signalen die voortkomen uit het preventieoverleg met Politie, Gemeente, 1NUL1 en de boa’s worden meegenomen in de rondes van het straatwerk. In 2024 zijn de jongerenwerkers ook voor het eerst actief geweest tijdens de kermis in Terneuzen en tijdens Speelstad. Doordat de jongerenwerkers actief zijn op alle scholen in de gemeente zijn ze herkenbaar en maken ze makkelijk contact met jongeren tijdens deze activiteiten. Ook zijn we in 2024 gestart met het straatwerk te “blenden” in de reguliere werkzaamheden. Tijdens een Plopz activiteit gaat er altijd een jongerenwerker de straat op in de betreffende kernen en tijdens de rustige perioden op school lopen ze actief in de wijk rond. Vriendengroep Eenzame jongeren blijft een terugkerend thema in onze huidige maatschappij. Ook in de gemeente Terneuzen is er sprake van gevoelens van eenzaamheid onder jongeren. Na verschillende pogingen tot het bereiken van deze doelgroep, hebben we ondervonden dat onze aanpak niet de juiste was. Jongeren willen ‘normaal’ zijn en zullen daarom niet reageren op activiteiten die specifiek gericht zijn op eenzame jongeren. Vanuit dit nieuwe inzicht is de vriendengroep ontstaan.
De vriendengroep richt zich op jongeren die zich eenzaam voelen, het moeilijk vinden om sociale contacten aan te gaan, een sociale beperking hebben of jongeren die onzeker zijn op sociaal gebied.
3.3.4 Jeugdopbouwwerk In 2024 is het jeugdopbouwwerk langzaam geëvolueerd van een opdracht specifiek op werkgebied naar een algemene opdracht jeugdopbouwwerk. In 2024 hebben we er naar toegewerkt dat er 3 jeugdopbouwwerkers actief zijn, die vanuit strategisch gekozen locaties hun werkzaamheden uitvoeren. Zo hebben we opbouwwerkers actief in Axel, Sluiskil en Terneuzen.
In 2024 startte aan-z naast de reeds bestaande vriendengroep voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar, ook vrienden groepen voor 18-25 jarigen en voor leerlingen uit de groepen 8 van het basisonderwijs. Een jongere kan zichzelf aanmelden of door een ander worden aangemeld. Het JIP Terneuzen organiseert één keer per maand een activiteit. De activiteiten worden bedacht door de jongeren zelf, met ondersteuning en begeleiding van de jongerenwerkers.
groep 8
12-18 jaar
18+ jaar
6
18
6
Deelnemers
Deelnemers
Deelnemers
25
3.3.5 Weerbaarheid Alle kinderen uit de groepen zes, zeven en acht van basisscholen in gemeente Terneuzen kregen in 2024 weerbaarheidslessen aangeboden van aan-z. Kinderen worden getraind in sociale, fysieke en mentale weerbaarheid. Wanneer er sprake is van een combinatieklas groep vijf en zes, worden ook de leerlingen van groep vijf erbij betrokken. Naar aanleiding van de positieve resultaten en ontwikkelingen van onze eerste opbouwwerker, is in september 2023 een tweede jeugdopbouwwerker van start gegaan. Waar de eerste jeugdopbouwwerker de focus op de kern Sluiskil heeft, is de tweede jeugdopbouwwerker aangesteld voor het gebied Terneuzen-West. Bereik We hebben weerbaarheidslessen gegeven op 18 basisscholen, waar in totaal 54 klassen en 1080 leerlingen aan deelnamen. Daarnaast hebben we vanuit JIP Terneuzen per klas themalessen en verdiepingslessen aangeboden om in te spelen op de vraag vanuit de scholen. De totale kosten van weerbaarheid zijn lager dan begroot. Dit komt met name doordat er uren zijn geïnvesteerd in voorbereiding groepsaanbod en de lessen in afstemming met de opdrachtgever de gemeente Terneuzen worden afgebouwd. Ook zijn er indirecte voorbereidingsuren gemaakt en worden er ook vanuit opbouwwerk meer uren ingezet die gericht zijn op het weerbaar maken van jongeren.
18 Basisscholen
54
1080
Klassen
Leerlingen
8,3 Gemiddelde score klanttevredenheid
26
3.3.6 Iedereen Telt Mee Iedereen Telt Mee (ITM) is een gezinsgericht programma en heeft als doel het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden bij jonge kinderen. ITM richt zich enerzijds op het stimuleren van de Nederlandse taal van het kind en anderzijds op de bevordering van de ouder-kind interactie. Het effect van de thuisbegeleiding wordt onder andere versterkt door aan te sluiten bij wat wordt aangeboden op de voor- en vroegschoolse opvang. ITM is primair gericht op ontwikkelingsstimulering van peuters en kleuters in de thuissituatie en de toeleiding van jonge kinderen naar het VVE-aanbod. In 2024 zijn in totaal 68 kinderen ondersteund met het ITM-programma. Het gemiddeld aantal bezochte kinderen per week is 25. Op 1 januari 2024 zijn we met 29 casussen gestart. Op 31 december 2024 sloten we het jaar af met een caseload van 26 casussen. In 2024 namen 11 gezinnen deel aan onze ouder-kind groepen.
68 Peuter- en kleuters met één van de ouders
11 Groepjes op scholen begeleid
3.3.7 Financieel overzicht jeugdpreventieactiviteiten
3.4 Financieel overzicht welzijn en preventie
27
4 | Programma maatschappelijke ondersteuning Het programma Maatschappelijke ondersteuning is onderverdeeld in de thema’s: Jeugd en Gezin, Algemeen Maatschappelijk werk en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
4.1 Jeugd en Gezin Jeugd en Gezin biedt ondersteuning bij opvoed- en ontwikkelingsvragen. We helpen ouders bij de opvoeding om een optimale ontwikkeling van kinderen te bevorderen. We willen problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium signaleren en vervolgens oplossen en/of verminderen. Op deze manier stimuleren we een positieve ontwikkeling en veilig opgroeien. Bij meer complexe opvoedvragen en opvoedproblemen bieden we vanuit Jeugd en Gezin casusregie, met als doel dat er continuïteit en afstemming plaatsvinden in de aangeboden jeugdhulpverlening. We zien erop toe dat er doelgericht wordt gewerkt en dat de doelen worden behaald. Daarnaast zorgen we er voor dat de jeugdwet wordt uitgevoerd. Dit doen we middels vraagverhelderingsgesprekken. We brengen de situatie in kaart en zoeken naar een passend antwoord. Wanneer tweedelijns jeugdhulp nodig is, zorgen wij voor een doorverwijzing. Voor de tweedelijns jeugdhulp toetsen we verlengingsaanvragen en adviseren we in de meest passende vorm van hulpverlening. De procesregisseurs van aan-z ondersteunen in casussen waarin de tweedelijns jeugdhulpverlening vastloopt. We zien op deze manier toe op de juiste uitvoering van de jeugdwet. We stimuleren jeugdhulpverleners tot doelgericht werken en intensief samenwerken met andere hulpverlening in en rondom het gezin.
Indien kinderen in een onveilige opvoedsituatie verkeren, zorgt de procesregisseur ervoor dat betrokken hulpverlening gepaste interventies toepast om tot goede veiligheidsafspraken te komen.
28
4.1.1 Toegang Loket Jeugd en Gezin Het loket Jeugd en Gezin biedt informatie en advies aan ouders, jongeren en ketenpartners. We verhelderen de vraag, informeren en adviseren en/of ondersteunen direct. Indien nodig, plannen we met het gezin een brede vraagverheldering in. Mocht het nodig zijn, verwijzen we de klant door. In 2024 ontving het loket Jeugd en Gezin maandelijks gemiddeld 230 telefoontjes. Tweedelijns jeugdhulp Het team Jeugd en Gezin draagt zorg de uitvoering van de jeugdwet. Middels een brede vraagverheldering brengen we de situatie in kaart en zoeken we naar een passend antwoord. We gaan hierbij oplossingsgericht te werk en gebruiken de gespreksmethodiek ‘GIZ’. In 2024 namen we in totaal 399 vraagverhelderingen af. aan-z heeft een structurele samenwerking met de Praktijk Ondersteuner Jeugd van de huisartsen. Dit met als doel om een soepele doorverwijzing mogelijk te maken en kennis met elkaar te delen. Voor de tweedelijns jeugdhulp toetsen we verlengingsaanvragen en adviseren we in de meest passende vorm van hulpverlening. Eind 2024 waren er 2111 lopende indicaties voor tweedelijns jeugdhulp. Dit is een daling van 2% ten aanzien van 2023.
Specifieke cijfers: Daling van 9% op gecertificeerde instellingen Daling van 8% op preventief justitieel kader Daling van 9% op verblijf Daling van 12% op jeugdhulp ambulant Stijging 9% op dagbehandeling Stijging van 18,6% voor kindergeneeskunde Stijging van 7% op Jeugd-GGZ Maatwerkarrangementen jeugd zijn gelijk gebleven
29
696 Trajecten jeugdhulp
399 Nieuwe trajecten
Overzicht aantal casussen
4.1.2 Kortdurende ondersteuning Er waren in totaal 696 lopende casussen binnen het team Jeugd en Gezin. Hiervan liepen 297 casussen door vanuit 2023 en zijn 399 nieuwe casussen gestart in 2024. Wanneer uit de vraagverheldering blijkt dat er een hulpvraag ligt voor aan-z, bieden we vanuit het team Jeugd en Gezin diverse vormen van hulpverlening aan. Zo hebben we Integrale Vroeghulp (IVH), lichte opvoedondersteuning, schoolmaatschappelijk werk, casusregie regulier, casusregie intensief en procesregie. Het totaal aantal hulpverleningstrajecten dat we in 2024 geleverd hebben, was 442. Dit is een toename van 4% ten opzichte van 2023.
122
129
Jeugdhulp op school
Procesregie
De in- en uitstroom van casussen verloopt divers. Eind januari 2024 hadden we een caseload van 296 casussen en op 31 december 2024 sloten we het jaar af met 267.
80 Lichte opvoedondersteuning
75
23
11
Casusregie regulier
Integrale vroeghulp
Online leerlijnen
2 Casusregie intensief
2111 indicaties voor tweedelijns jeugdhulp
GGZ 683 Jeugdhulp ambulant
539 Jeugd GGZ
267
182
Kindergeneeskunde
Verblijf
142
30
138
79
Dagbehandeling
Dagbehandeling
34 Maatwerkarrangementen jeugd
47 Overig
Beschikkingen voor gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclasering
Groepsaanbod Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s Als ouders scheiden heeft dat invloed op het leven van een kind. Plots staat hun wereld op z’n kop. Met de groepstraining ‘Stoere Schildpadden’ (4 t/m 6 jaar) en ‘Dappere Dino’s’ (6 t/m 8 jaar) leert aan-z kinderen van wie de ouders gaan scheiden of gescheiden zijn, om beter om te gaan met veranderingen tijdens en na de scheiding. We betrekken hierbij ook de ouders van de kinderen. De kinderen leren met hun gevoelens omgaan, stapsgewijs problemen oplossen en ze ontwikkelen meer zelfvertrouwen. De kinderen ervaren steun van leeftijdsgenootjes die hetzelfde meemaken. Dit helpt om de spanning van de scheiding te verminderen. Kinderen begrijpen de scheiding beter en ze weten dat zij geen schuld hebben aan de scheiding. De ouders kennen de impact van de scheiding op de ontwikkeling van hun kind(eren). De training draagt bij aan het verbeteren van het contact tussen ouders en kind. In 2024 hebben we de training opnieuw aangeboden. Er namen vijf kinderen deel aan de training ‘Dappere Dino’s en vijf kinderen aan de ‘Stoere Schildpadden’.
4.1.3 Jeugdhulp op school Aan iedere basisschool in de gemeente Terneuzen is een sociaal werker van Jeugd en Gezin verbonden. In totaal 23 basisscholen hebben een vast aanspreekpunt. We werken samen met de leerkrachten rondom opvoedvragen en ook ouders kunnen laagdrempelig vragen stellen. We signaleren gezamenlijk de behoeften van de kinderen en bevorderen hun persoonlijk welzijn. In oktober 2024 zijn er 4 brugfunctionarissen gestart op 7 basisscholen in de gemeente Terneuzen. Zij verstevigen de samenwerking tussen onderwijs en zorg. In 2024 zijn er 122 trajecten gestart met kinderen binnen de scholen. Dit is een daling van 9% ten opzichte van 2023. Dit komt doordat de sociaal werkers hulpvragen meer normaliseren en we eerder hulp starten voor het hele gezin en de hulp niet richten op alleen het kind. Dit maakt dat we deze hulpvragen registreren onder onze kortdurende ondersteuning. De hulpvragen binnen de scholen zijn zeer divers. We ondersteunen kinderen in het verwerken van de echtscheiding van ouders of een verlies, we leren ze omgaan met boosheid en angsten en we leggen uit wat bijvoorbeeld ADHD en autisme inhoudt. Binnen het speciaal basisonderwijs hebben we onze gedragsdeskundige gekoppeld aan het ZAT-overleg. Dit om zorgopstapeling te voorkomen en om kinderen onderwijs en zorg dichtbij huis aan te kunnen bieden. 31
Sociaal digitaal werk bij het begeleiden van gezinnen Sociaal digitaal werk als aanvulling op de huidige dienstverlening aan-z is in 2024 gestart met digitaal sociaal werk. Maike, gedragsdeskundige van team Jeugd en gezin, was betrokken bij het opzetten van de digitale leerlijnen. Ilse, jeugdconsulent van team Jeugd en gezin, gebruikt de leerlijnen tijdens kindgesprekken. Sociaal digitaal werk tijdens opvoedondersteuningstrajecten door jeugd- en gezinsprofessionals blijkt een goede aanvulling op onze dienstverlening. Online leerlijnen Er zijn 12 leerlijnen die voor iedereen toegankelijk zijn, zoals geld & administratie, mindfulness en mantelzorg. Deze vind je op aan-z.eu en sameninterneuzen.nl. Daarnaast heeft aan-z preventieve leerlijnen die niet openbaar zijn. Deze leerlijnen kunnen we ‘open zetten’ voor onze klanten. Een aantal van deze leerlijnen zijn positief opvoeden, ADHD, emotieregulatie, social media voor jongeren, de overgang, middelbare school en slaapproblemen. Het zijn leerlijnen voor jonge kinderen, jongvolwassenen en ouders. Maike vertelt hierover: "We kunnen aan iedereen een leerlijn aanbieden als dat aansluit op de zorgvraag. De meeste leerlijnen bieden we onder begeleiding. Tijdens opvoedondersteuningstrajecten zitten we samen met de ouder om de leerlijn te doorlopen. Dat heeft twee redenen.
Veel ouders zouden de leerlijn niet doorlopen als je ze enkel een mailtje stuurt met de link en een wachtwoord. Maar belangrijker is, als de jeugd- en gezinprofessionals betrokken zijn bij de leerlijnen, ze op de inhoud kunnen voortborduren tijdens de gesprekken. Daarnaast zien we een goede beweging: tijdens het volgen van leerlijnen beseffen ouders dat ze zelf ook aan de slag moeten. 32
Vaak willen ouders hun problematiek in handen leggen van de hulpverlening, terwijl ouders sámen met hun kind aan de slag moeten gaan. Doordat je samen met de ouder de leerlijn doorloopt, betrek je de ouder bij het traject. De leerlijnen zijn een goed middel om ouders te activeren en verantwoordelijk te maken. Daarnaast willen we ouders er van bewust maken dat niet iedere vraag een hulp- of zorgvraag is. Sommige vragen of problemen horen gewoon bij de ontwikkeling van kinderen." Houvast tijdens kindgesprekken Ilse gaat wekelijks in gesprek met kinderen op de basisschool die een zorgvraag hebben. Tijdens de éénop-één momenten onder schooltijd doorloopt ze samen met het kind een leerlijn. Ilse vertelt daarover: "Vaak is er een leerlijn beschikbaar die aansluit op de zorgvraag. Dan doorloop ik samen met het kind een stukje van de digitale leerlijn. Het is een fijne houvast tijdens de gesprekken. Ik merk dat de kinderen zichzelf herkennen in de voorbeelden. De leerlijnen zijn interactief, speels en afwisselend vanwege de filmpjes en teksten. Het geeft veel stof om over door te praten met de kinderen. De online leerlijnen zijn een aanvulling op onze ‘methodieken-rugzak’. Het is fijn om te kunnen afwisselen tussen een boek, spel en digitale leerlijn.
Daarnaast ga je mee met de tijd, kinderen vinden het leuk om te doen." Meest gebruikte leerlijnen Maike monitort het gebruik van de leerlijnen. Ze vertelt welke leerlijnen het meest worden gebruikt: “Voor de kinderen wordt de leerlijn ‘Omgaan met emoties’ het meest ingezet. Daarbij wordt er onder andere gewerkt aan boosheid, zelfbeeld en zelfvertrouwen. Tijdens de opvoedondersteuningstrajecten zouden wij in de toekomst de leerlijn ‘actief opvoeden’ meer willen inzetten.”
4.1.4 Pilot opvolgen beschikkingen In de indicaties voor tweedelijns jeugdhulp is een trend zichtbaar, waarbij de kosten stijgen, maar het aantal klanten niet. Dit betekent dat de kosten per klant toenemen door (langdurige) inzet van (meerdere vormen) van hulp. Per 2023 is er een pilot gestart om een dempend effect te realiseren op deze trend. Het doel is om het aantal beschikkingen, de duur en de zwaarte van de trajecten te verminderen. Om dit te bereiken is een procesregisseur ingezet die de beschikkingen opvolgt. We gaan steeds uit van het bieden van de best passende hulp voor zo lang als noodzakelijk. De pilot opvolgen beschikkingen heeft aan-z tijd en ruimte gegeven om te onderzoeken of er een verdiepings- & verbeterslag kon worden gemaakt door het meer opvolgen van beschikkingen. Deze tijd en ruimte is zeer waardevol gebleken voor zowel gezinnen, jeugdigen, zorgaanbieders als voor aan-z. Het heeft namelijk bijgedragen aan de kwaliteit van hulpverlening en de toegangsrol vanuit aan-z. Hiernaast heeft deze inzet zichzelf ook terugverdiend door te besparen op jeugdhulpkosten. Aan alle doelstellingen vanuit het plan van aanpak is voldaan, waarmee is geconcludeerd dat het meer monitoren van hulp vanuit de toegang leidt tot betere doorstroom van hulp, meer doelgericht werken, sneller schakelen rondom hulp en tevens besparen op jeugdhulpkosten.
Er heeft een verdieping in indicatiestelling plaatsgevonden, door de start met- en koppeling van datagericht werken aan indicaties te stellen en analyseren. Het opbouwen en analyseren van data is van grote waarde gebleken om te kunnen signaleren, verdiepen en verder te professionaliseren in onze toegangsrol. De pilot is eind 2024 afgerond met het advies om deze te verlengen en uit te breiden naar andere hulpcategorieën.
4.1.5 Veiligheid in gezinnen Team Jeugd en Gezin werkt samen met ketenpartners aan de veiligheid voor kinderen. aan-z werkt volgens de meldcode huiselijk geweld.
Hiernaast hebben we structurele overleggen, bieden we familienetwerkbijeenkomsten aan en organiseren we de Jeugdbeschermingstafel. Samenwerking met Veilig Thuis aan-z werkt conform de samenwerkingsafspraken die gemaakt zijn met Veilig Thuis en onze opdrachtgever Gemeente Terneuzen. Aandachtsfunctionarissen meldcode aan-z heeft twee aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling. Bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling en bij twijfel over al dan niet melden, ondersteunen zij de medewerkers binnen aan-z met het nemen van de juiste stappen vanuit de meldcode. De aandachtsfunctionarissen beschikken over actuele kennis over huiselijk geweld en kinder- en ouderenmishandeling en zij zorgen voor deskundigheidsbevordering binnen aan-z. Familienetwerkberaden Met de inzet van familienetwerkberaden bieden we ondersteuning in complexe casuïstiek. Het doel is het aanspreken van de eigen kracht van ouders/verzorgers en het vergroten van de netwerken rondom de gezinnen. In afstemming met de betrokkenen brengen we de veiligheid in kaart en stellen we gezamenlijke doelen. In 2024 ondersteunden we 15 gezinnen middels familienetwerkberaden. Jeugdbeschermingstafel De Jeugdbeschermingstafel wordt bijeengeroepen om gezamenlijk in gesprek te gaan over de groei en veiligheid van kinderen.
Het doel is om tot een besluit te komen dat de ontwikkeling van het kind ten goede komt. De aanleiding voor dit gesprek is het verzoek dat de betrokken hulpverlener heeft ingediend. Dit gebeurt wanneer de hulpverlener van mening is dat: de gezinssituatie voor het kind onveilig is en/of; de vrijwillige hulpverlening niet toereikend blijkt en/of; een kinderbeschermingsmaatregel wordt overwogen. In 2024 zijn er 41 gezinnen besproken aan de Jeugdbeschermingstafel. Hiervan zijn er 26 meegenomen voor onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming voor een kinderbeschermende maatregel. In 15 casussen zijn er veiligheidsafspraken gemaakt en waren er mogelijkheden binnen het vrijwillig kader om de doelen te behalen. 33