2025-11-11 C8 - 2025-03-20 Advies uitvoeringsdocument Nationale Strategie Implementatie VN Verdrag Handicap dif (geanonimiseerd)

Ervaringsdeskundigen moeten permanent betrokken en ondersteunt worden bij de volledige uitvoering van de nationale strategie VN-verdrag Handicap. - Het bovenstaande moet verplichtend worden opgelegd omdat ons geduld nu helemaal op is!

Waarom een beleidsthema: ‘basis fundament voor de werkagenda VN-verdrag Handicap’ Als VN-ambassadeur wil ik met nadruk de absolute zekerheid hebben, dat alle wetgeving of uitvoering van beleid die vanuit de nationale strategie VN-verdrag Handicap wordt ingevoerd en door de lopende werkagenda VN-verdrag Handicap zal worden uitgevoerd, volledig zal voldoen aan alle door Nederland geratificeerde internationale mensenrechten verdragen. Een gedegen uitvoering van de nationale strategie VN-verdrag Handicap en de bijbehorende werkagenda mogen in mij ogen niet afhankelijk zijn van de zittende regering van nu en niet van die in de toekomst. De uitvoering van alle internationale mensenrechten verdragen waaronder het VN-verdrag Handicap is echt geen vrijblijvende aangelegenheid om het wel of niet naar behoren uit te voeren als het de zittende regering het nu wel of niet uitkomt. Als VN-ambassadeur wil ik met het voorstel beleidsthema ‘basis fundament voor de werkagenda VN-verdrag Handicap’ een zeer duidelijk statement maken en kaders stellen. Nederland zal vanaf nu alleen nog (aanpassing van)wetgeving en uitvoering van beleid invoeren die expliciet volledig zal voldoen aan alle internationale mensenrechten verdragen!

Het uitvoeringsdocument is geen vrijblijvende boodschap maar een noodoproep Het lot van de personen met een beperking, chronisch zieken en ouderen ligt in uw handen. Het gaat om de meest kwetsbare personen uit onze samenleving. Ik wil u er in het bijzonder met de nodige nadruk op wijzen dat alle overheden een zorgplicht hebben voor alle burgers als het om mensenrechten gaat. Ik zie het als onze taak, verplichting en uitdaging om er samen voor te zorgen dat alle kwetsbare personen de hulp krijgen die ze nodig hebben om het hoofd boven water te houden en te kunnen functioneren. Alle kwetsbare personen rekenen op uw volledige medewerking. Laat uw hart spreken bij het nemen van moeilijke beslissingen! Mijn hoop is er op gevestigd dat alle burgers in Nederland volwaardig mogen deelnemen aan een respectvolle, gelijkwaardige, sociale en toegankelijke inclusieve samenleving. Daarom is het voor u liggende uitvoeringsdocument geen vrijblijvende boodschap maar een noodoproep! Als VN-ambassadeur wil ik u uitermate dringend verzoeken om het advies uitvoeringsdocument ‘Nationale Strategie Implementatie VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap’ te agenderen voor uw vergadering. Natuurlijk ben ik bereid om met u in overleg te gaan. Met mijn inbreng hoop ik een waardevolle bijdrage te leveren. Met belangstelling kijk ik uit naar uw inhoudelijke reactie.

Hoogachtend, , VN-ambassadeur VN Verdrag Handicap. Telefoon: 06-

15

Mail:

@zeelandnet.nl

H2:

Personen met een beperking en chronisch zieken merken in hun dagelijks leven te weinig van de inspanningen van de overheid om hun positie te verbeteren

Indrukwekkende verhalen tijdens rondetafelgesprek VN-verdrag Handicap (Tweede Kamer) De kwaliteit van leven van mensen met een beperking - en niet te vergeten hun naasten - staat sterk onder druk. Niet vanwege hun beperking, maar vooral vanwege de verkokerde wetgeving, bureaucratie, en steeds grotere uitsluiting en achterstanden in alle domeinen van het leven. Niet alleen op het gebied van zorg, maar ook bij onderwijs, wonen, werken, inkomen en toegankelijkheid. Het hebben van een kind met een handicap is haast een recept geworden voor armoede, afhankelijkheid en uitsluiting. Goed beleid voor mensen met een beperking gaat door alle ministeries, bestuurslagen en sectoren heen. Een integrale brede aanpak is noodzakelijk voor het verbeteren van onze positie. In samenspraak met de personen met een beperking! Zodat we kunnen deelnemen op gelijke voet, zoals het VN-verdrag dat bepleit!

Aanbevelingen ‘Parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening’ Hoofdconclusie: in een verhard politiek en maatschappelijk klimaat zijn de drie staatsmachten blind geweest voor mens en recht, waardoor levens zijn vermorzeld. Het is pijnlijk dat juist het systeem van sociale zekerheid en toeslagen dat is bedoeld om mensen te ondersteunen, diezelfde mensen in de vernieling heeft geholpen. Het kabinet en het parlement hebben gefaald, de uitvoering heeft onrechtmatig gehandeld en de rechtspraak is tekortgeschoten in het bieden van bescherming aan mensen. Hierdoor zijn Grondrechten van mensen geschonden en is de rechtsstaat terzijde geschoven. Daar liggen patronen aan ten grondslag die tot op de dag van vandaag nog niet doorbroken zijn. Deelconclusies: verkeerde keuzes bij ontwerp, invoering, uitvoering en aanpassing van wet- en regelgeving hebben de basis gelegd voor veel ellende. Mensen die een foutje maakten, werden behandeld als ‘fraudeur’. Staatsmachten zijn ernstig en langdurig tekortgeschoten in het bieden van rechtsbescherming. Grondrechten op de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en gelijke behandeling zijn geschonden bij het gebruik van gegevens voor fraudebestrijding. Politiek heeft financiële keuzes gemaakt zonder oog voor de gevolgen voor mensen.

Kamerleden hebben actief bijgedragen aan een hard fraudebeleid en ellende voor mensen niet weten te voorkomen. Mijn Advies: alle aanbevelingen moeten overgenomen worden en de oplossingen moeten voldoen aan de uitgangspunten van de internationale mensenrechten verdragen met adequaat toezicht op de uitvoering.

Nederland schendt fundamentele kinderrechten Nederland zakt weg op het gebied van de gezondheidzorg van kinderen. In de ‘KidsRights Index 2024’ daalt Nederland op dit gebied met twaalf plaatsen, onder andere door een afnemende inentingsgraad. Bovendien blijft verbetering uit van andere fundamentele kinderrechten in Nederland, waaronder op het gebied van kinderarmoede, en jeugdzorg. Ook blijft er nog veel werk aan de winkel om te komen tot een gunstiger klimaat voor de rechten van het kind. Bijvoorbeeld door het beter aanpakken van discriminatie, het beter verankeren van het principe dat het belang van het kind leidend moet zijn, bij maatregelen of besluiten over kinderen en bij het stimuleren van kinder- en jongerenparticipatie en het serieuzer nemen van de uitkomsten daarvan. Als VN-ambassadeur vind ik dit ontluisterend, we moeten ons diep schamen.

Zijn medewerkers die werkzaam zijn in de sociale ontwikkelbedrijven ‘tewerkgestelden’ of zijn het volwaardige werknemers College voor de Rechten van de Mens: geen discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte door VNG en WSGO omdat werknemers die vallen onder de cao’s ‘Sociale Werkplaats’ en ‘Aan de Slag’ zich wat loon betreft niet kunnen vergelijken met ‘reguliere’ gemeente-werknemers. Juridisch kan het dus om personen die hetzelfde werk doen bij de sociale ontwikkelbedrijven anders te belonen. Dit ondanks dat in alle internationale verdragen staat dat werknemers gelijk beloond dienen te worden als ze hetzelfde werk verrichten. Het heersende sentiment in het denken en doen is dat de personen met een beperking de status van ‘tewerkgestelden’ wordt aangemeten. Er worden cao afspraken afgedwongen met slechtere arbeidsvoorwaarden dan onze gemeentelijke collega’s waarbij men willens en wetens de plicht van gelijk loon voor gelijk werk wordt omzeilt. Dit ondanks het feit dat er in beide cao’s teksten van de sociale ontwikkelbedrijven het VN-verdrag Handicap is opgenomen. Mijn oprechte vraag die ik graag wil stellen is: zijn we ‘tewerkgestelden’ of zijn we volwaardige werknemers die fatsoenlijke en eerlijke arbeidsvoorwaarden verdienen zoals het hoort? Zeer benieuwd naar het antwoord op deze vraag!

16

Mensen voelen zich niet serieus genomen door het UWV bij een WIA-aanvraag Ruim driehonderd mensen hebben hun WIA verhaal gedeeld. Er gaat een hoop leed schuil achter elk verhaal. Financiële problemen, onjuiste of helemaal geen medische beoordelingen. Mensen die volgens het UWV bepaalde functies kunnen uitvoeren terwijl hun ziekte dat helemaal niet toelaat of er geen werkervaring in hebben. Het moge duidelijke zijn dat deze zeer grote problemen en vervelende ervaringen van arbeidsongeschikten met het UWV structureel, adequaat en snel moeten worden opgelost. Het personeel van het UWV moeten hun werkzaamheden op een gezonde veilige manier met goede arbeidsvoorwaarden kunnen uitvoeren om het benodigde maatwerk te kunnen leveren.

Waarom is armoede meer dan geen geld hebben Armoede is een hardnekkig vraagstuk dat veel meer is dan een gebrek aan geld. Movisie verzamelt wetenschappelijke, praktijk- en ervaringskennis in een ‘wat werkt bij-dossier’, zodat sociaal werkers, beleidsmakers en vrijwilligers toegang hebben tot de laatste kennis en weten wat werkt bij de aanpak van armoede. Waarom is armoede meer dan geen geld hebben? Mensen associëren armoede snel met geldgebrek. Als je arm bent heb je te weinig geld om in je basisbehoeften te voorzien. Maar het grotere probleem daarachter is het sociaal isolement dat armoede veroorzaakt. De stem van ervaringsdeskundigen maakt duidelijk dat armoede veel meer is dan geen geld hebben. Door ervaringsverhalen weten we wat langdurige armoede met mensen doet en krijgen deze gevolgen meer aandacht in onderzoek. We hebben lang gedacht vanuit het individuele schuldmodel: “Nederland is rijk, iedereen werkt en heeft een huis. Als je in financiële problemen zit zal je zelf wel iets fout gedaan hebben”. Inzichten uit de hersenwetenschap over de invloed van financiële problemen op het doenvermogen, de stem van ervaringsdeskundigen en de aandacht voor systeemfouten door bijvoorbeeld het toeslagenschandaal hebben duidelijk gemaakt dat regels en wetten armoede kunnen veroorzaken of in stand houden.

Inmiddels kijken we daarom gelukkig niet meer alleen naar de rol van het individu maar hebben we ook oog voor hoe de maatschappij als geheel bijdraagt aan de problemen. Ook is het zo dat betaald werk niet langer de oplossing is voor schulden en armoede. Het aantal werkende armen in Nederland groeit omdat de lonen niet meestijgen met de toegenomen kosten voor levensonderhoud. Daardoor is het bewustzijn toegenomen dat armoede iedereen kan overkomen. De bestaanszekerheid moet landelijk worden aangepakt met een centrale rol voor de Rijksoverheid. Er is structureel beleid nodig om ervoor te zorgen dat mensen kunnen rondkomen en kunnen meedoen aan de maatschappij. De overheid moet daarvoor twee dingen doen: zorgen voor een toereikend inkomen en zorgen voor een voorspelbaar en toegankelijk stelsel dat uitvoerbaar en houdbaar is. Dat adviseert de commissie sociaal minimum. De commissie adviseert de juiste oplossingen en dienen daarom uitgevoerd te worden.

Ziek in de bijstand, het voelt onrechtvaardig Deze personen verdienen een toekomst met kansen Realiseren wij ons wel, dat sinds de afschaffing van de Wajong (voor mensen die niet volledig levenslang arbeidsongeschikt zijn), elk jaar zo’n 12.000 jonge schoolverlaters met een chronische ziekte of beperking thuis komen te zitten (bij hun ouders, of spreekwoordelijk op straat) zonder ook maar enig perspectief op een toereikend inkomen, een zelfstandig bestaan en passend werk. De participatiewet is niet passend voor hen. Omdat ze vermoedelijk nooit volledig zullen kunnen werken, en daaruit dus nooit een volledig en toereikend inkomen zullen ontvangen. Ze mogen niet samenwonen, geen testament of schenking aannemen, mogen nauwelijks bijverdienen en zullen nooit in aanmerking komen voor een goede woning. Dit gaat om jong gehandicapten die door deze wet vanaf hun middelbare schooltijd levenslang tot armoede zijn gedoemd en gevangen zitten in een niet-passende wet. Hoezo inclusie, hoezo kansengelijkheid, hoezo bestaanszekerheid en hoezo volwaardig deelnemen?

Is zingeving belangrijker dan salaris voor werkende mensen met een arbeidsbeperking Uit een artikel van natuurlijk is het antwoord op de vraag die ik in de titel van dit artikel stel nee, natuurlijk niet! Maar dit soort ideeën gaan al wel jaren rond in onze samenleving. Bij beleidsmakers, bij ambtenaren, en bij werknemers van uitvoeringsinstanties zoals het UWV en de gemeentelijke sociale diensten. In dit artikel ga ik die vraag vooral ontkrachten. Waar komt het idee vandaan? En waarom is het mijns inziens niet in lijn met het ‘VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap’? Samengevat: natuurlijk zijn mensen met een beperking een regulier salaris waard en hebben ze een waarde op de arbeidsmarkt. En gelijk werk ongelijk belonen is discriminatie. Het moge zeer duidelijk zijn dat ik daar ook zo over denk. Hoog tijd dat er wat aan deze beeldvorming wordt gedaan!

17

Als VN-ambassadeur wil ik mijn bezorgdheid uitspreken aangaande het op een verkeerde manier verbreden van het doelgroepenregister banenafspraak We zien dat het moeilijker wordt om personen met een beperking en chronisch zieken aan een baan te helpen via het doelgroepenregister. Dat komt mijn inziens door dat de groep makkelijkere te bemiddelen personen richting een baan aan het op drogen is en dat er nu meer moeite, doorzettingsvermogen en energie voor nodig is om de moeilijkere te bemiddelen personen aan een baan te helpen. Daarnaast zijn er veel personen met een beperking en chronisch zieken die nu buiten de boot vallen doordat ze niet toegelaten worden tot het doelgroepenregister. Gelukkig wordt er op dit punt een begin gemaakt om daar verandering in te brengen. Als VN-ambassadeur vind ik dat alle personen met een beperking en chronisch zieken tot het doelgroepenregister toegelaten dienen te worden om het feit dat deze voorziening specifiek voor deze personen bedoeld is. Daarnaast mag je niet afhankelijk zijn van het moment dat je een beperking of een chronische ziekte hebt gekregen. Deze zeer ongewenste ongelijkheden moeten er zo snel mogelijk uit.

Als VN-ambassadeur vind ik dat de bestaande doelgroep eerst volledig naar behoren geholpen dient te worden en ik wil met nadruk ook voorkomen dat op verzoek van bedrijfssectoren, op basis van verkeerde doelstellingen, er compleet nieuwe doelgroepen toegevoegd gaan worden aan het doelgroepenregister. Het kan namelijk niet de bedoeling zijn om met behulp van nieuwe makkelijkere te bemiddelen personen via de subsidies en instrumenten van de banenafspraak aan goedkope arbeidskrachten te komen. De personen met een beperking en chronisch zieken die moeilijker aan een baan te helpen zijn hebben namelijk ook recht op een arbeidsplaats met een toekomst perspectief. Ook zij willen werken voor hun centen en moeten daar de kans voor krijgen naar de mogelijkheden en competenties die ze hebben!

Het kabinet wil de tegemoetkoming arbeidsongeschiktheid afschaffen Het kabinet wil de tegemoetkoming arbeidsongeschiktheid afschaffen. Mensen in de WIA, WAO, WAZ of Wajong krijgen jaarlijks een tegemoetkoming van 217 euro voor de meerkosten die hun beperking meebrengt. De afschaffing van deze tegemoetkoming treft 840 duizend mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Zij zijn hierdoor de enige groep die niet profiteert van de komende verlaging van het eigen risico. Dit pakt net zo beroerd uit als de belastingregel die ze hebben ingevoerd. Het gevolg is namelijk dat deze groep ten opzichte van de overige burgers duurder uit zal zijn om te kunnen functioneren omdat ze de kosten waar ze de tegemoetkoming voor kregen toch moeten maken. Dit terwijl juist deze personen vaak veel hogere zorgkosten hebben in combinatie met een laag inkomen. Dit is de wereld op zijn kop en het druist in tegen de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap. Het moge duidelijk zijn dat deze beoogde bezuinigingsmaatregel als de wierde weerga van tafel moet!

Je bent jong, hebt een beperking en belandt in het strafkamp dat ‘bijstand’ heet van vakbond FNV: dat is de hele onrechtvaardigheid van het systeem op dit moment. Als je jong bent en je hebt nooit kunnen werken, dan word je gewoon in de bijstand gedumpt. De bijstand is voor niemand een pretje. En dan druk ik me heel voorzichtig uit. Het is een soort strafkamp voor mensen die niet kunnen werken of die tijdelijk niet kunnen werken. Maar we hebben het hier over mensen die waarschijnlijk nooit zullen kunnen werken. Dus al die tijd in dat strafkamp zitten, dat is hoe wij met mensen en met jongeren met een beperking in ons land omgaan. Uit mijn praktijk ervaring weet ik dat het vrijwel uitgesloten zal zijn dat deze jongeren nog kunnen gaan werken zoals dit kabinet dat voor ogen heeft en als dat bij grote uitzondering al mogelijk gaat zijn dan zal dat hooguit een zeer beperkt aantal uren per week het geval kunnen zijn waardoor ze ook dan gewoon in de armoede en ellende blijven zitten voor heel hun leven. We moeten deze harde en zeer heldere realiteit onder ogen zien. Als VN-ambassadeur kan ik het verhaal dan ook niet mooier maken dan dat het is. Zowel de participatiewet, de WIA en de Wajong wetgeving voldoen niet aan de uitganspunten van het VN-verdrag Handicap. Ook hier zijn we blijkbaar niet in staat om dat fatsoenlijk te regelen hoe het hoort.

De plannen van de regering die voorliggen op dit vlak stellen mij absoluut niet gerust. We zullen zien wat de toekomst brengt. Als VN-ambassadeur zal ik deze materie nauwlettend op de voet blijven volgen.

18

H3: Geactualiseerde prioriteitenlijst: ‘het herstellen van vertrouwen en bestaanszekerheid’ Voorkom armoede, sociale uitsluiting, mishandeling, misbruik, racisme en/of uitbuiting en discriminatie van personen in onze samenleving Als VN-ambassadeur krijg ik steeds meer signalen en dringende oproepen om aandacht te besteden aan dit onderwerp. Steeds meer personen waaronder opvallend vaak kinderen zijn het slachtoffer van pesten, intimidatie en (huishoudelijk)geweld. Als VN-ambassadeur heb ik de plicht om duidelijk aan te geven dat iedereen het recht heeft, om in vrijheid te leven, met respect behandelt te worden en veilig moet kunnen deelnemen aan onze samenleving. Een zorgvuldige adequate uitvoering van het ‘Handvest van de Verenigde Naties’, de ‘Universele Verklaring van de Rechten van de Mens’, het ‘Europees Sociaal Handvest’ en het ‘Europees-verdrag voor de Rechten van de Mens’ zijn hiervoor nodig.

Vrijheid om eigen keuzes te maken in het leven Personen met een beperking moeten in staat gesteld worden om van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden te kunnen genieten. Erkenning van individuele autonomie en onafhankelijkheid, met inbegrip van de vrijheid om eigen keuzes te maken is van essentieel belang. Hierbij wordt de noodzaak erkend van een toegankelijke omgeving op fysiek, sociaal, economisch en cultureel vlak. Dat betekent toegang tot wonen, spelen, onderwijs, werken, zorg, informatie, communicatie, reizen en bereikbaarheid van openbare gelegenheden. Het voeren van eigen regie is een recht in het VN-verdrag Handicap dat gewaarborgd dient te worden.

Borgen behoorlijke levensstandaard en sociale bescherming in wetgeving Een voortdurende verbetering van levensomstandigheden blijft noodzakelijk om in armoede leven te voorkomen door jaarlijks steeds erg veel duurder wordende eerste levensbehoeften. Dit is met inbegrip van voldoende voeding, kleding, zorg en huisvesting waarbij oudere personen de sociale bescherming ontvangen die ze nodig hebben. Extra (zorg)kosten en stapeling van (zorg)kosten gerelateerd aan een beperking of een chronische zieke van een persoon moeten verplicht zo snel mogelijk worden afgeschaft. Voorkom extreem hoge energiekosten en permanent onder het minimum loon werken, of met een aanvullende uitkering, maximaal het minimumloon kunnen verdienen door bijvoorbeeld een medische urenbeperking. We moeten personen weer centraal gaan stellen in ons denken en doen. Bewustwording, menselijke maat in wetgeving en uitvoering van beleid, volgens de beoogde doelen en uitgangspunten van alle VN verdragen, met de benodigde geoormerkte structurele financiële middelen zijn de oplossing.

Bied personen toekomstperspectief en vertrouwen met gelijke kansen Bied personen een toekomst perspectief en vertrouwen met gelijke kansen bij de volledige uitvoering van alle VN verdragen in Nederland. Voorkom alle vormen van armoede en grote schulden last. Borg samenhang tussen leren, werken en de zorgvraag van personen om te kunnen participeren. Ga te werk vanuit een beschermde positie van personen om het vertrouwen te vergroten. We moeten nadrukkelijk oog hebben voor niet direct zichtbare beperkingen van personen. Haal belemmerende drempels, ongelijkheid in behandeling en beloning uit alle wetgeving en uitvoering van beleid. Stop met mensonterende onnodige herkeuringen bij chronisch zieke personen t.b.v. hun bestaanszekerheid en/of gezondheid. Bied de personen die niet willen participeren een sobere uitkering voor de strikte eerste levensbehoeftes met een dak boven hun hoofd. Elke vorm van participeren, hoe klein deze bijdrage ook is, moet beloond worden om personen te stimuleren om mee te willen doen. Geef daadwerkelijk voldoende (financiële)ondersteuning aan personen die wel willen participeren ondanks hun vaak zeer beperkte middelen en mogelijkheden of kwetsbare gezondheid die ze hebben. Personen die volledig afgekeurd thuis zitten, zijn een zeer vaak vergeten groep, die meer aandacht, begeleiding, toekomstperspectief en financiële ondersteuning verdienen.

Levens verbeterende hulpmiddelen en medicatie moeten makkelijker en sneller beschikbaar gesteld worden. Dat levert op langer termijn ook veel geld op omdat deze personen zelfstandiger kunnen leven en minder (medische)zorg nodig hebben.

Voorkom alle vormen van mensonterende situaties in Nederland Stop met bezuinigen, schaalvergroting, marktwerking en het in verdienmodellen denken bij essentiële voorzieningen. Voorkom organisatorische bureaucratische tussenlagen bij dienstverlenende organisaties.

19

Het recht op vrijheid van meningsuiting De vrijheid hebben om te zeggen en schrijven wat je vindt en om informatie te ontvangen en te verspreiden, is cruciaal voor een democratisch land. Het biedt burgers de mogelijkheid zich een mening te vormen over onderwerpen die spelen in de maatschappij en deel te nemen aan het publieke debat. De vrijheid van meningsuiting geldt ook online. De online wereld is tegenwoordig bij uitstek een plek waar mensen zich uiten, bijvoorbeeld door te reageren op (nieuws)berichten en door informatie te delen. Iedereen heeft het recht en moet in staat gesteld worden om in ordentelijk taalgebruik zijn of haar mening te geven en zichzelf kunnen zijn. Er moet plaats zijn voor een tegenwoord en het leveren van kritiek of protest als je het ergens niet mee eens bent. Iedere bijdrage aan het gesproken woord is belangrijk en is van toegevoegde waarde. Het is niet wenselijk om personen te intimideren, te beledigen, te kwetsen of te vernederen. Dit zijn vormen van misbruik van het recht op vrijheid van meningsuiting die absoluut ongepast en ongeoorloofd zijn. Gepast taalgebruik in begrijpelijke taal helpt ons allemaal om begrip voor elkaar te hebben en zal de verdraagzaamheid in onze samenleving ten goede komen.

Zaken vanuit een andere invalshoek benaderen en deze onder de aandacht brengen kan ons verbeterende ideeën en inzichten opleveren waar we voordeel van kunnen hebben. Het kan ook leiden tot zelfreflectie die aanleiding kan geven om dingen in een breder of in een ander daglicht te plaatsen. Dit helpt ons dan om andere en betere keuzes te maken die meer recht doen aan het desbetreffende onderwerp wat aan de orde is. Heb oog voor personen die iets meer tijd nodig hebben of moeite moeten doen om zich te verwoorden, hun bijdrage kan achteraf van meerwaarde blijken te zijn. Bied elkaar de ruimte om dat mogelijk te maken.

De individualisering en verharding moet een halt toegeroepen worden Liegen, bedriegen en manipuleren voor eigen gewin kan echt niet. Corruptie en misleiding horen niet in onze samenleving thuis. Dat alles zomaar moet kunnen mag best wel eens in een ander perspectief geplaatst worden om kwetsbare personen in bescherming te nemen. Wat misschien niet zo leuk is om vast te moeten stellen is dat we allemaal een keer hulp nodig hebben in het leven. De ene persoon vroeg, lang en intensief. De andere persoon hopelijk laat, kort en tijdelijk met eventuele tussenposen. Als we die hulp nodig hebben is het fijn om te weten dat deze onvoorwaardelijk kan wordt aangeboden. Verdraagzaamheid, begrip, en mededogen voor elkaar in een sociale leefomgeving voor iedereen zijn hiervoor nodig. Het is een heel stuk aangenamer leven in een respectvolle samenleving waar we oog voor elkaar hebben, rekening houden met elkaar en bereid zijn om naar elkaar te luisteren.

Ons zielig vinden, daar hebben we niks aan, we willen gehoord, gezien, serieus genomen, met respect behandeld en geholpen worden om mee te doen Burgemeester van Leiderdorp, is een goed voorbeeld. Ze is slechtziend en toen ze net begonnen was, heeft ze de gemeenteraadsleden in Leiderdorp allemaal een blinddoek omgedaan om ze te laten voelen hoe het is om slechtziend te zijn. Op die manier gaat de knop om bij die gemeenteraadsleden. Zulke dingen heb je nodig om het “anders denken” erin te krijgen, om ze te laten inzien dat het niet altijd even logisch is wat er gebeurt. Kijk, wat wij mensen met een beperking niet nodig hebben, zijn pampers. Daar hebben we niks aan. Ons zielig vinden, daar hebben we niks aan. Wij willen graag laten weten wat we nodig hebben, maar dan moet je wel aan ons denken en het ons vragen. En neem ons serieus. Maar ga niet van alles roepen en ondertussen niks doen. Daar hebben we niks aan.

Waarborg eerlijk, transparant en respectvol te werk gaan Personen moeten respectvol behandeld worden en op een waardige bejegening kunnen rekenen en geïnformeerd worden door alle organisaties waar ze mee in aanraking komen. Desinformatie is onware, inaccurate of misleidende informatie die met opzet wordt gemaakt en wordt verspreid om geld te verdienen of om een persoon, sociale groep, organisatie of land te schaden. We moeten er op kunnen rekenen dat onze overheden dit zelf niet toepassen. Duidelijk streng beleid is nodig om dit grote probleem aan te pakken. Maak werk van de beloofde nieuwe bestuurscultuur. Eerste en Tweede Kamer, provinciale besturen, gemeentelijke besturen met al hun uitvoeringsorganisaties hebben een zeer belangrijke voorbeeldfunctie in taalgebruik en de verplichting om eerlijk, transparant en respectvol te werk te gaan. Wees duidelijk over wat er wel en niet kan, valse beloftes zijn geen optie!

20

Het instellen van een ministerie van mensenrechten en inclusie zaken Het VN-verdrag valt nu onder het ministerie van VWS. De diversiteit van onderwerpen die het tot stand brengen van een inclusieve samenleving bevat, maakt dat het niet goed bij 1 ministerie past. Het gaat namelijk over onderwijs, zorg, werken en toegankelijkheid. Je moet je hele samenleving gaan aanpassen. In mijn ogen moet er zo snel mogelijk een volwaardig ministerie van mensenrechten en inclusie zaken komen. Alle levensdomeinen worden er landelijk aangestuurd om er voor te zorgen dat iedereen mee kan doen ongeacht waar je woont in Nederland. Het ministerie heeft een eigen minister, commissie en begroting met voldoende geoormerkte financiële middelen. Alle VN verdragen en Europese wetgeving op dit dossier zijn de basis uitgangspunten. Het meest mensenrechtenvriendelijke land ter wereld met een volwaardige inclusieve samenleving wordt het doel van het ministerie. Ze zien er tevens op toe dat de inclusieagenda’s van de gemeenten met daarin alle levensdomeinen voldoen aan alle mensenrechten.

Spelen is van levensbelang en kinderarmoede moet verdwijnen Voor heel veel kinderen met een beperking is samen spelen niet vanzelfsprekend. Negen van de tien speelplekken zijn voor hen niet toegankelijk. De gevolgen zijn groot. Kinderen die niet samen kunnen spelen worden geremd in hun ontwikkeling, hebben weinig tot geen vriendjes in de buurt, ervaren dat ze er niet bij horen en voelen zich eenzaam. Deze negatieve ervaringen dragen zij de rest van hun leven met zich mee. Het VN-verdrag benadrukt het recht om samen op te groeien en te spelen. Toch hebben kinderen in armoede veel minder kansen. Voor heel veel kinderen in ons land is het niet vanzelfsprekend om te kunnen sporten, of een verjaardagsfeestje te geven. Ze schamen zich voor hun thuissituatie, waardoor ze minder vaak vriendjes uitnodigen om te spelen. Er is vaak ook geen geld voor bijvoorbeeld een schoolreisje. Wanneer we als samenleving de problematiek beter begrijpen, ontstaan er betere en breder gedragen oplossingen. We hebben de plicht om onze kinderen een mooie toekomst te bieden zonder sociaal buitengesloten te worden. Elk kind dat in ons land geboren wordt heeft dezelfde rechten.

Het belang van Inclusief onderwijs Dit zou een afspiegeling van de maatschappij moeten zijn, in al zijn diversiteit. Zo leert men meer begrip voor elkaar te hebben qua religie, geaardheid, beperkingen, enzovoorts. We moeten tenslotte later allemaal in dezelfde maatschappij functioneren. Apart onderwijs werkt onbegrip, vooroordelen en tenslotte armoede, sociale uitsluiting, pesten, intimidatie, misbruik, (huishoudelijk) geweld, mishandeling en/of uitbuiting in de hand. Dus we gaan allemaal samen naar school met het benodigde maatwerk!

Personen onvoorwaardelijk centraal stellen bij hun ontwikkeling We weten hoe belangrijk een opleiding en een arbeidsplaats is om zelfstandig in je levensbehoeften te kunnen voorzien. Tel daar de sociale aspecten bij op die ook van erg groot belang zijn. Personen moeten daarom in staat gesteld worden om hun talenten optimaal te ontplooien binnen hun mogelijkheden en niveau. Het is noodzakelijk om personen vooral tijdens hun ontwikkeling onvoorwaardelijk centraal te stellen met betrekking tot begeleiding en ondersteuning. Dit is cruciaal om het onmisbare benodigde maatwerk te kunnen aanbieden. Vaste betrouwbare gekwalificeerde professionele begeleiding met een respectvolle gewaarborgde bejegening zijn onmisbaar. Begeleiding moet in elke levensfase dicht bij de personen op het gewenste moment geleverd worden. Er moet gezocht worden naar de opleiding en baan die specifiek bij een desbetreffende persoon past. Dus niet de opleiding of baan maar de competenties, leefomstandigheden, gezondheidssituatie en behoeftes zijn bepalend in de begeleiding en ondersteuning bij de ontwikkeling van de desbetreffende persoon. Het recht op begeleiding moet bij wet geregeld worden om de ontwikkeling vanuit de beschermde positie vorm te kunnen geven.

Infrastructuur speciaal onderwijs met samenhang onderwijs, werk en zorg Het passend onderwijs heeft de infrastructuur van het speciaal onderwijs nodig om er voor te zorgen dat alle leerlingen de aandacht krijgen die ze verdienen. Heb oog voor onzichtbare beperkingen en psychische aandoeningen. De samenhang tussen onderwijs, werk en zorg is van essentieel belang. Het één kan niet zonder het ander. Zonder bijvoorbeeld de benodigde fysio en/of medicatie kun je niet functioneren. Extra begeleiding voor leerlingen die moeilijk kunnen leren mag niet ten koste gaan van de ontwikkelingsmogelijkheden van de andere leerlingen in de klas die wel heel goed kunnen leren. Deze leerlingen hebben ook het recht om zichzelf zo optimaal mogelijk te ontwikkelen. Ik adviseer om speciale lessen in andere lokalen binnen de school aan te bieden om het benodigde maatwerk te kunnen aanbieden. De lesonderdelen die de kinderen wel samen kunnen doen worden in dezelfde klas gegeven.

21

Deel personen in de banenafspraak maakt weinig kans op regulier werk Een deel van de personen in de banenafspraak hebben zodanige beperkingen en/of problemen dat er sterk aan getwijfeld wordt of zij wel een reële kans op regulier werk hebben. Daarnaast zitten er ruim 100.000 personen thuis op de bank zonder werk. Hier heb ik vaak uitgebreid aandacht voor gevraagd. Mijn advies: laat alle personen met een beperking toe tot het doelgroepenregister. Gebruik de infrastructuur van de sociale ontwikkelbedrijven om zo veel mogelijk personen aan een baan te helpen. Zie de sociale ontwikkelbedrijven als volwaardige bedrijven met werknemers die naar hun mogelijkheden tot veel in staat zijn om volwaardig aan het arbeidsproces deel te nemen. Alle werkzaamheden, ongeacht waar ze worden uitgevoerd, moeten meetellen in de banenafspraak. Dus ook het werk wat bij de sociale ontwikkelbedrijven wordt gedaan. Dit bied ondernemers de mogelijkheid om werk aan te bieden aan personen met een beperking als dat op hun eigen bedrijf om verschillende redenen niet mogelijk is.

Kabinet investeert de komende jaren 1 miljard in sociaal ontwikkelbedrijven De investering van in totaal 1 miljard euro die aangekondigd is zie ik als VN-ambassadeur als een zeer belangrijke waardevolle eerste stap. Er is echter meer nodig om alle personen met een beperking en chronisch zieken de kansen te bieden om mee te kunnen doen en hun de mogelijkheid te geven om in hun eigen levensbehoefte te kunnen voorzien met de bestaanszekerheid die daar bij hoort. Ik ben het met de vakbond FNV eens dat er een wettelijk recht op werk voor mensen met een arbeidsbeperking moet komen. De sociale ontwikkelbedrijven kunnen in mijn ogen een sleutel rol vervullen om deze arbeidsplaatsen te helpen realiseren. Als we inderdaad niemand tussen wal en schip willen laten belanden en inderdaad volwaardig uitvoering willen geven aan artikel 1 van de Grondwet en het VN-verdrag Handicap, dan zullen er naast de 30.000 beoogde beschutte werkplekken minimaal 40.000 extra banen voor andere personen met een arbeidsbeperking bij moeten komen in plaats van de nu beoogde 10.000.

Toekomst van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Op naar een betere WIA Om het arbeidsongeschiktheidsstelsel te verbeteren heeft de commissie Octas drie varianten voorgesteld voor de toekomst van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. De WIA is een belangrijk vangnet voor mensen die niet (volledig) meer kunnen werken vanwege gezondheidsproblemen. Door alle wijzigingen sinds de invoering in 2006 functioneert dit vangnet niet goed genoeg. Bovendien zitten er bepaalde hardheden in waardoor de WIA slecht uitpakt voor veel mensen. Het voornemen van het kabinet om de IVA te willen afschaffen vind ik onverantwoord en mensonterend met desastreuse gevolgen. Zo komen er eerder hardheden bij in plaats van dat er minder hardheden komen. De nieuwe wetgeving en uitvoering van beleid moet zeer nadrukkelijk voldoen aan de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap!

Onwenselijke ongelijke arbeidsvoorwaarden moeten verdwijnen Ondanks alle goede bedoelingen zijn er door het gevoerde beleid onwenselijke situaties ontstaan aangaande de arbeidsvoorwaarden en de daarbij behorende beloning voor de personen met een beperking. Binnen de sociale ontwikkelbedrijven zijn 3 cao’s van toepassing. Het komt regelmatig voor dat werknemers die hetzelfde werk doen op dezelfde werkvloer anders beloond worden dan hun collega’s. De door de bezuinigingen in het leven geroepen cao ‘aan de slag’ zorgt voor extra gezondheidsproblemen en stres om de eindjes aan elkaar te knopen om rond te komen. De werknemers die onder deze cao vallen hebben net als hun collega’s het recht op een volwaardige cao met degelijke arbeidsvoorwaarden. Mijn advies is om de bestaande praktijksituaties ter hand te nemen en er zorg voor te dragen dat deze onwenselijke ongelijke arbeidsvoorwaarden zo snel mogelijk tot het verleden behoren. In de cao’s ‘aan de slag’ en ‘sociale werkvoorziening’ is het VN-verdrag Handicap opgenomen in de cao tekst. Het VN-verdrag Handicap is een hele belangrijke fundamentele basis om iedereen gelijke arbeidsvoorwaarden te bieden!

Adequaat handelen als velen in financiële problemen komen door onvoorziene economische omstandigheden Een uitkering bestaanszekerheid moet toereikend zijn om fatsoenlijk in je levensbehoeften te kunnen voorzien. Ga hierbij uit van het netto besteedbaar inkomen zonder complexe toeslagen systematiek. Er mag niemand tussen wal en schip belanden. Denk hierbij onder andere aan de personen die een uitkering hebben die gekoppeld zit aan het minimum loon. Deze koppeling mag absoluut niet worden losgelaten. Deze personen kunnen de eindjes niet meer of amper nog aan elkaar knopen. Structurele extra financiële middelen zijn voor hun daarom hard en snel nodig. Het minimum loon moet hiervoor drastisch omhoog.

22

Iedereen op maat laten participeren met gewaarborgde bestaanszekerheid Gebruik onderstaande participatieladder om het arbeidsvermogen vast te stellen om iedereen op maat te laten participeren met een trap op trap af systematiek. Deze wordt centraal aangestuurd zodat iedereen in Nederland gelijke participatie mogelijkheden krijgt. Alle personen met een beperking moeten via de wet banenafspraak kunnen participeren. De wet poortwachter moet op een sociale manier vorm gegeven en uitgevoerd worden waarbij menselijk maat, bestaanszekerheid en gezondheid centraal staan. Een warme overdracht richting pensioen mogelijk maken. Eerder opgebouwde rechten respecteren. 0-20% arbeidsvermogen: bestaanszekerheid uitkering. Recht op ondersteuning, begeleiding en hulpmiddelen richting vrijwilligers werk en dagbesteding. Voorkom sociale uitsluiting door contactmogelijkheden te bieden met onze samenleving. Geen herkeuring arbeidsvermogen als daar geen duidelijk (medische)aantoonbare redenen voor zijn. 20-40% arbeidsvermogen: dagbesteding. Bestaanszekerheid uitkering. Doorgroeimogelijkheid richting beschut werken via sociaal ontwikkelbedrijf met de ‘cao SW’. Permanente ondersteuning, terugkeer garantie naar dagbesteding waarbij geen herkeuring nodig is. 40-70% arbeidsvermogen: tijdens opleiding en opdoen van arbeidsritme bestaanszekerheid uitkering.

Vervolgens detachering mogelijkheden inzetten naar bedrijfsleven met behulp van de ‘cao SW’ via een sociaal ontwikkelbedrijf. De doelstelling is om door te stromen richting een vaste (inclusie)baan volgens de cao’s in het bedrijfsleven. Permanente ondersteuning, begeleiding en terugkeer garantie naar het sociaal ontwikkelbedrijf waar permanent blijven werken mogelijk moet zijn. Tijdens (tijdelijke)terugkeer naar het sociaal ontwikkelbedrijf als het kan opnieuw detachering mogelijkheden inzetten en ‘cao SW’ hanteren. Als aansluiting persoon niet tot stand komt dan arbeidsvermogen herkeuren om de participatie mogelijkheden te optimaliseren. Hierbij reële doelen stellen en zorgdragen dat deze personen naar hun mogelijkheden en niveau kunnen deelnemen aan het arbeidsproces en onze samenleving. 70-100% arbeidsvermogen: bestaanszekerheid uitkering als vangnet bij het niet hebben van werk. Zelfstandig participeren op de vrije arbeidsmarkt waarbij de nodige inzet mag worden gevraagd om werk te vinden en zich te ontwikkelen om de kansen op werk te behouden of te vergroten. Ondersteuning bieden als deze nodig is om aansluiting te maken. Loon naar werken volgsens cao bedrijfsleven waarbij vaste arbeidscontracten de norm zijn en waarbij werken in armoede niet aan de orde mag zijn.

Als aansluiting persoon niet tot stand komt dan arbeidsvermogen keuren om de participatie mogelijkheden te optimaliseren met een instroom optie naar 40-70% arbeidsvermogen als dat nodig blijkt te zijn.

Waarborg een goede pensioen regeling voor personen met een beperking Een beperking of een chronische ziekte is vaak niet te relateren aan het werk wat deze personen doen. In Nederland is de pensioenleeftijd gekoppeld aan de levensverwachting. Personen met een beperking leven gemiddeld 5 jaar korter ten opzichte van de algemene levensverwachting van de Nederlandse bevolking. Op basis van gelijke behandeling van personen moeten deze personen de mogelijkheid krijgen om eerder met pensioen te gaan.

Initiatiefnota ‘Aan de slag in het Sociaal Ontwikkelbedrijf’ Mijn advies is om deze nota te omarmen en het onderstaande te borgen in wetgeving en uitvoering van beleid met permanente subsidie voor het bedrijfsleven t.b.v vast werk voor personen met een beperking. 1. De totstandkoming van een landelijk dekkend netwerk van sociaal ontwikkelbedrijven. 2. Mensen met een vergrote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen terecht bij een sociaal ontwikkelbedrijf voor hulp richting de arbeidsmarkt middels een persoonlijk plan van aanpak. Zij krijgen recht op scholing, werk en begeleiding, een diagnosetraject, job coaching, werkplekaanpassing, sociale detachering, loonkostensubsidie en een recht op initiatief waarbij ze (tot een bepaald budget) zelf een re-integratie plan kunnen indienen. 3. Financiering van gemeenten door het Rijk, op basis van gerealiseerde aantallen in het voorafgaande jaar, gedifferentieerd naar drie zwaarte-groepen. De meerkosten voor het scholen en begeleiden van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt worden vergoed door het Rijk, voor zover ze nog niet binnen de huidige systematiek worden vergoed. Deze investeringen moeten geoormerkt worden om de betreffende plannen daadwerkelijk te realiseren en de broodnodige verbeteringen mogelijk te maken. Hierbij verwijs ik graag naar het rapport Berenschot.

‘Het loont om te investeren in mensen met een en arbeidsbeperking’, zo blijkt uit een maatschappelijke kosten- en batenanalyse (MKBA) die hebben laten uitvoeren. De sociale ontwikkelbedrijven moeten verplicht de geoormerkte (financiële)middelen tot hun beschikking krijgen om hun taken naar behoren te kunnen uitvoeren.

23

Rapport ‘Eenzaam Gesloten’ van

aangaande de gesloten jeugdzorg

“Hoezo een parlementaire enquête? In de Kamer klonk weinig steun voor een parlementaire enquête. ‘Niet nog een onderzoek, we weten alles al,’ was de tendens. Dat de jeugdzorg geen gezonde voorziening is, staat buiten kijf. Dat hoeven we niet te onderzoeken. Maar waar nu wel erg makkelijk overheen gestapt wordt, is het gegeven dat de overheid deze gruwelijke situatie heeft gecreëerd én in stand heeft gehouden. Dat we het al wisten, is geen reden om geen parlementaire enquête te houden. Integendeel, dat we het wisten, onderstreept de noodzaak. Hoe kan je dit in de toekomst voorkomen, als je niet wil weten waar dit vandaan komt? En wie lost het op als er wederom geen eigenaarschap is?” Op dit moment krijgen ongeveer een half miljoen kinderen en jongeren jeugdzorg. Rond de 40.000 van hen wonen niet thuis. De beslissingen over hun toekomst worden vooral genomen door beleidsmakers, bestuurders en hulpverleners, zonder dat jongeren zelf structureel kunnen meepraten. Vaak wordt hun stem slechts sporadisch gehoord via onderzoeken of tijdelijke inspraakmomenten. Echte gelijkwaardige medezeggenschap ontbreekt. Deze gang van zaken is niet wenselijk en niet in lijn met het ‘niet over ons maar met ons verhaal’ vanuit het VN-verdrag Handicap.

Daarnaast vind ik als VN-ambassadeur het zeer beschamend dat er in de gesloten jeugdzorg zich jarenlang een veelvoud van grensoverschrijdende en mensonterende situaties hebben voorgedaan. De boodschap van is luid en duidelijk en vraagt om permanente adequate oplossingen die de gezondheid en het welzijn van de patiënten garanderen! Het is geen optie om te bezuinigen op voorzieningen die van belang zijn voor de ontwikkeling van onze jeugd!

Afspraken die zijn gemaakt rondom hulpmiddelen zijn te vrijblijvend Vier jaar geleden zijn er landelijke afspraken gemaakt met gebruikers, ministerie, gemeenten, zorgverzekeraars en leveranciers om de dienstverlening op het gebied van hulpmiddelen te verbeteren. De afspraken worden nog altijd niet goed nageleefd. De situatie is zelfs aanzienlijk verslechterd. Het kan absoluut niet de bedoeling zijn om drie jaar op een aangepaste rolstoel te moeten wachten. Kwaliteit van leven verbeterende (medische)hulpmiddelen moeten eerder en ruimer beschikbaar gesteld en vergoed worden voor de personen met een beperking en chronisch zieken. Dit om daadwerkelijk volwaardig te kunnen meedoen aan onze samenleving zonder onnodige dagelijkse belemmeringen.

Goede zorg bereikbaar en betaalbaar voor iedereen ongeacht waar je woont Zorgverleners moeten bij het opstellen van een behandelplan er voor zorgdragen dat de gezondheid en het welzijn van de patiënt altijd leidend is. Door (financiële)voorwaarden die zorgverzekeraars opleggen wordt er door steeds meer patiënten die de eindjes amper aan elkaar kunnen knopen zorg gemeden met alle gevolgen van dien. Een basis zorgverzekering is door versoberingen niet meer toereikend en bijverzekeren is voor deze personen simpelweg te duur om in voldoende mate de juiste zorgvraag te kunnen veroorloven. Voor chronisch zieke personen is bijverzekeren regelmatig niet toereikend, dan rest zelf bijbetalen of niet de zorg ontvangen die ze wel nodig hebben. Het afschalen van of het zelfs sluiten van essentiële voorzieningen zoals de spoedeisende zorg en de nacht apotheek baren mij grote zorgen. Door gebrek aan personeel en/of bezuinigingen schiet hulp en ondersteuning thuis tekort. Het was de bedoeling dat de zorg dichter bij de patiënten zou komen, het tegendeel zie je in de dagelijkse praktijk. Je moet steeds vaker veel grotere afstanden voor zorg overbruggen. De contracten die zorgverzekeraars afsluiten met zorgverleners leveren problemen op bij het doorverwijzen naar specialistische ziekenhuizen naar het buitenland.

Onderscheid maken in het beschikbaar stellen van zorg is onwenselijk! Tool: Movisie beschrijft 15 werkzame elementen bij de ondersteuning van inwoners, voor de toegang en de uitvoering!

Patiënt leidend in behandelplan en maatwerk bij inzetten geneesmiddelen Een biosimilar, is een biologisch geneesmiddel met dezelfde werkzame stof als het origineel. Zorgverzekeraars pleiten voor de inzet van biosimilars omdat dit leidt tot enorme kostenbesparingen, door afspraken met de fabrikant, met behoud van dezelfde kwaliteit. Zoals bij alle nieuwe geneesmiddelen is er altijd een kans dat er nieuwe bijwerkingen aan het licht komen. Het komt voor dat er stoffen in de alternatieve medicatie zitten waar patiënten ziek van worden. Als patiënten tegen negatieve gezondheidseffecten aanlopen dan moet het voor deze patiënten mogelijk zijn om met het originele medicijn behandeld te worden. Het overstappen naar een biosimilar moet altijd op voorhand met patiënt besproken worden en niet als een mededeling vanuit een zorgverzekeraar kenbaar gemaakt worden. Het is zeer belangrijk dat de patiënt de mogelijkheid krijgt om eerst zijn behandelend arts te raadplegen of deze patiënt zonder negatieve gezondheidseffecten de biosimilar kan gaan gebruiken. 24

Zelfstandig wonen adequaat vormgeven, ondersteunen en faciliteren Langer zelfstandig in je eigen leefomgeving kunnen blijven wonen is wenselijk en van grote meerwaarde in allerlei opzichten. Daar moeten de mogelijkheden zeker voor geboden worden als deze behoefte aanwezig is. De voorwaarden zijn dat het medisch verantwoord moet zijn, de leefomstandigheden daartoe veilig moeten zijn en het naar de benodigde hygiënische behoeften, de leefomgeving onderhouden dient te worden. Hierbij is er met nadruk oog voor naasten en mantelverzorgers dat deze niet worden overbelast en bijgestaan worden als dat nodig is. Om dat verantwoord mogelijk te maken is het volgende zeker nodig. Er moet voldoende (medische)professionele ondersteuning zijn, in voldoende mate huishoudelijke hulp geboden worden, met de benodigde hulpmiddelen voor in huis en voor vervoer, om zelfstandig te kunnen functioneren. Deze ondersteuning moet adequaat en snel aangeboden en gefinancierd worden zonder lange wachttijden en/of aanvraagprocedures. Als een burger een beroep moet doen op de overheid waarbij de oplossing vanuit verschillende wetgeving of uitvoering van beleid moet worden geregeld dan mogen we niet van het kastje naar de muur worden gestuurd.

Er moet iemand vanuit de overheid diensten aangesteld worden die verplicht het benodigde adequate maatwerk gaat leveren, waarbij niemand tussen wal in schip beland, om invulling te geven aan de zorgplicht die de overheid voor zijn burgers heeft. Personen moeten op een betrouwbare dienstverlening kunnen rekenen!

Bewustwording dat mediawijsheid niet voor iedereen opgaat In Nederland hebben 2,5 miljoen personen moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Deze personen hebben vaak ook moeite met digitale vaardigheden. Het moet wettelijk geregeld worden dat er naast het internet ook communicatie en informatie verstrekking door menselijk contact aangeboden moet worden om te voorkomen dat personen de aansluiting met onze samenleving verliezen. Het gebruik van Chatbots raad ik ten zeerste af. Het is belangrijk om schriftelijk en telefonisch bereikbaar te zijn. Burgers moeten makkelijk toegankelijk contacten kunnen onderhouden met overheden en het bedrijfsleven op het internet. Websites moeten zo duidelijk mogelijk herkenbaar zijn en van nepsites te onderscheiden zijn. Regelmatig hoor ik van burgers dat hun bankrekening door fraude leeg geplunderd wordt of op andere manieren geld afhandig gemaakt wordt. Het betalingsverkeer moet dus aan nog hogere veiligheidseisen gaan voldoen om misbruik te voorkomen. Blijven zorgdragen voor permanente ondersteuning voor gebarentaal en Braille. De privacy van informatie en gegevens van burgers moet gewaarborgd worden.

Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten is nu wetgeving Rapport ‘Digitaal vervlochten, maar ook verbonden?’ Digitale en sociale ongelijkheid is sterk met elkaar verweven. Wie in sociale zin op de onderste treden van de maatschappelijke ladder staat heeft een grote kans digitaal achter te lopen. Ik denk dat digitalisering bestaande ongelijkheden extra vergroot als digitale producten en diensten ontoegankelijk of onbegrijpelijk ontworpen, gemaakt en aangeboden worden. Dat maakt het des te belangrijker om het principe van universeel ontwerpen voor iedereen toe te passen.

Seksuele geaardheid en handicap in artikel 1 van de Grondwet Het is van grote toegevoegde waarde dat seksuele geaardheid en handicap is toegevoegd aan artikel 1 van de Grondwet. We moeten dit breed uitdragen in onze samenleving om de rechtpositie van kwetsbare personen daadwerkelijk te verbeteren. Goede communicatie, een adequate bewustwordingscampagne met structurele blijvende aandacht zijn hiervoor nodig.

Permanent inzetten van ervaringsdeskundigen en belangenorganisaties waarborgen en ruimhartig meenemen in wetgeving en uitvoering van beleid Het maatschappelijk middenveld, in het bijzonder personen met een handicap en de organisaties die hen vertegenwoordigen, worden betrokken bij en participeren volledig in het monitoringproces bij de uitvoering van het VN-verdrag (Artikel 33 lid 3). Levenservaring is aan den lijve ondervinden waar je tegenaan loopt in het leven en van cruciaal belang om te weten welke voorzieningen er daadwerkelijk nodig zijn om te kunnen functioneren. Daarom moeten ervaringsdeskundigen en hun belangenorganisaties in de gelegenheid gesteld worden, om actief betrokken te worden bij de implementatie van wetgeving, beleid en bij andere besluitvormingsprocessen, betreffende aangelegenheden die betrekking hebben op personen met een beperking en chronisch zieken. Het is nodig dat overheden dit beter en ruimhartiger gaan faciliteren en ondersteunen door dit permanent te borgen in wetgeving en in uitvoering van beleid. Door zelf ervaringsdeskundigen in dienst te nemen halen ze de kennis in huis om tot goede uitvoering van alle VN verdragen te komen. 25

B1:

Stand van zaken uitvoering VN-verdrag Handicap en artikel 1 van de Grondwet Nederland landelijk

- Het ‘VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap’ gratificeert op 14-07-2016 - Handicap toegevoegd aan artikel 1 van de Grondwet op 17-01-2023 - De interdepartementale werkgroep implementatie VN-verdrag Handicap is in werking getreden - Eerste beoordelingsrapportage uitvoering VN-verdrag Handicap in Nederland op 15-08-2024 - De norm NEN 9120 voor de toegankelijkheid en bruikbaarheid van gebouwen is beschikbaar (03-02-25) - Europese toegankelijkheidsacte aangenomen in Europa. In Nederland in werking op 28 juni 2025 - Europese parkeer & gehandicapte kaart is aangenomen in Europa, invoering uiterlijk op 5 juni 2028 - VN-verdrag Handicap ratificatie facultatief protocol beoogd 2026 (wetgeving in behandeling) - Nationale strategie uitvoering VN-verdrag Handicap 2040 (Tweede Kamer feb.

2024) - Opstellen eerste werkagenda uitvoering nationale strategie in behandeling (Q4 2024 & Q1&2 2025) Tijdens debat VN-verdrag Handicap zijn er moties aangenomen die oproepen om alle beoordelingen en adviezen gedaan door het VN Comité Handicap mee te nemen in uitwerking van de werkagenda - Wetgeving breed offensief binnen de participatiewet in werking, optimalisering volgt - Wetgeving simpel switchen binnen de participatiewet in werking, optimalisering volgt - Wetgeving passend onderwijs in werking, programma inclusief onderwijs 2034 loopt - Wetgeving borgen infrastructuur sociale ontwikkelbedrijven in behandeling en deels in uitvoering Beoogde investering van 100 miljoen Euro voor komende 10 jaar (2025-2034) - Wetgeving garantiebanen/participatie banen loopt aanpassingen worden verwacht - Wetgeving aanpassen WIA en Wajong worden verwacht (Rapport commissie Octas) - Wetgeving participatiewet in balans, spoor 1 met menselijke maat in behandeling Eerste Kamer - Wetgeving fundamentele hervorming participatiewet, spoor 2 en 3 wordt verwacht - Traject wetgeving en uitvoering beleid loopt (toeslagen affaire en UWV materie enzovoorts)

Provincie Zeeland - Het uitvoeringsprogramma ‘Bestuursakkoord Toegankelijkheid’ van de provincie Zeeland loopt nu van 2024 tot en met 2028 - Traject nieuwe concessie OV met toegankelijk & inclusie punten loopt, beoogd in werking eind 2026 - Heel veel bushaltes zijn ondertussen aangepast aan toegankelijkheidseisen en loopt door - Uitrol nieuwe rolstoel toegankelijkere buurtbussen loopt tot en met Q2 2025

Gemeenten Zeeuws Vlaanderen algemeen , Terneuzen en Sluis hebben alle 3 een lokale inclusie agenda in werking - De gemeenten - De gemeenten steunen volmondig het inclusie beleid van Dethon, artikel 1 Grondwet & VN-verdrag - Traject voorgezet onderwijs campus Terneuzen. Doelstelling: speciaal onderwijs mee naar campus - Traject inclusie top Zeeuws Vlaanderen op de achtergrond in voorbereiding

Gemeenschappelijke regeling Dethon van de gemeenten Terneuzen,

en Sluis

- Onthulling Artikel 1 Grondwet en instellen inclusie dag bij Dethon op 14-07-2023 - In werking stellen van het ‘Sociaal & toegankelijkheid beleidsplan’ bij Dethon op 29-08-2024 - Introductie van de Dethon inclusie award en voor de eerste keer uitgereikt op 29-08-2024 - Aangesteld als inclusie ambassadeur van Dethon om Dethon adviserend te ondersteunen in 2024 - Inwerking stellen van inclusie commissie bij Dethon op 20 maart 2025

Europa & Verenigde Naties - Europese Commissie bevestigt update van de strategie voor rechten van personen met een beperking - EDF Europese manifest handicap aangeboden aan Europees parlement, behandeling wordt gestart - Tweede beoordelingsrapportage traject uitvoering VN-verdrag Handicap Nederland wordt gestart (2030)

26

B2:

De internationale mensenrechten verdragen en wat zijn mensenrechten Wat zijn mensenrechten

Mensenrechten beschermen de waardigheid van ieder mens. Je hebt mensenrechten omdat je mens bent ongeacht welk geslacht, etnische afkomst, godsdienst of politieke overtuiging je ook hebt. Ze gelden altijd en overal, voor iedereen. Mensenrechten hebben een speciale plaats in het recht. Ze zijn vastgelegd in de Grondwet en er zijn internationale afspraken over gemaakt. Daardoor kan een overheid mensenrechten niet zomaar opzij zetten.

Wat voor mensenrechten zijn er Mensenrechten worden vaak in categorieën onderverdeeld. Je hebt burgerrechten en politieke rechten. Hieronder vallen bijvoorbeeld het recht op leven, het recht op een eerlijk proces en het recht op vrijheid van meningsuiting. Daarnaast heb je economische, sociale en culturele rechten, zoals het recht op een behoorlijke levensstandaard, het recht op arbeid met behoorlijke arbeidsomstandigheden en het recht op onderwijs. Alle mensenrechten zijn even belangrijk en ze zijn allemaal nodig om de menselijke waardigheid te beschermen.

Mensenrechten voor iedereen Iedereen heeft mensenrechten en iedereen heeft het recht alle mensenrechten te kunnen uitoefenen. Het recht op gelijke behandeling is dus onderdeel van alle mensenrechten. Om gelijkheid in mensenrechten te bereiken, zijn soms maatregelen nodig. Bijvoorbeeld: iedereen heeft het recht op toegang tot informatie. Als de website van een gemeente niet toegankelijk is voor mensen met een visuele beperking, kunnen zij dat recht niet uitoefenen op dezelfde manier als mensen die goed kunnen zien. De overheid moet dan de website aanpassen om ervoor te zorgen dat iedereen het recht op informatie ook in de praktijk heeft. Ook al gelden alle mensenrechten voor iedereen, in de praktijk blijkt dat aanvullende maatregelen nodig zijn om de mensenrechten van vrouwen, kinderen en mensen met een beperking te versterken. Denk aan het Kinderrechtenverdrag en het VN-verdrag Handicap. De overheid heeft een zorgplicht voor zijn burgers als het om mensenrechten gaat!

Waar vind je mensenrechten De basis voor alle internationale afspraken over mensenrechten is de ‘Universele Verklaring van de Rechten van de Mens’ (UVRM). Deze verklaring is op 10 december 1948 aangenomen door de Verenigde Naties. Er zijn meerdere internationale mensenrechtenverdragen waarin de mensenrechten preciezer zijn omschreven en waarin staat welke beperkingen zijn toegestaan. Bijvoorbeeld: iedereen heeft het recht op vrijheid van meningsuiting, maar als je iemand discrimineert vanwege afkomst, mag de strafrechter je een boete opleggen. Er zijn verdragsorganen voor mensenrechten. Dit zijn commissies van onafhankelijke deskundigen. Deze verdragsorganen houden toezicht op de uitvoering van de fundamentele internationale mensenrechtenverdragen. De verdragsorganen worden opgericht in overeenstemming met de bepalingen van het verdrag waarop zij toezicht houden.

Welke mensenrechtenverdragen zijn er Mensenrechten gelden voor alle mensen op de wereld. Om mensenrechten te beschermen zijn ze op Europees en internationaal niveau in verschillende verklaringen en verdragen vastgelegd.

Nederland en de VN verdragen Op internationale conferenties wordt een internationaal verdrag in eerste instantie ondertekend door de deelnemende landen. Om het verdrag in werking te laten treden, moeten de landen het verdrag daarna nog ratificeren (bekrachtigen). In Nederland legt de regering dan een ‘goedkeuringswet’ voor aan het parlement. Gaat het parlement akkoord? Dan is het verdrag goedgekeurd. Voor Nederland gelden het internationale ‘Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten’ (IVBPR) en het internationaal ‘Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten’ (IVESCR) sinds 1979. Het enige VN-verdrag dat Nederland nog niet heeft ondertekend en bekrachtigd heeft is het internationaal ‘Verdrag inzake de Rechten van Migrerende Werknemers en hun Familieleden’ (CMW).

27

De ‘Universele Verklaring van de Rechten van de Mens’ In 1948 heeft de Verenigde Naties (VN) de ‘Universele Verklaring van de Rechten van de Mens’ (UVRM) bij resolutie aangenomen. De UVRM vormt de basis voor mensenrechteninstrumenten van de VN en regionale organisaties als de Raad van Europa, de Organisatie van Amerikaanse Staten en de Afrikaanse Unie. De UVRM bestaat uit 30 artikelen. Het is een korte tekst uit 1948 die wereldberoemd is geworden. Het is het meest vertaalde document ter wereld. Het is geen wet, maar het is misschien nog wel veel belangrijker dan welke wet dan ook!

Verdragen van de Verenigde Naties In 1946 startte de VN de Commissie voor de Rechten van de Mens met als belangrijkste taak het schrijven van een verklaring: het internationaal ‘Statuut van de Rechten van de Mens’ (International Bill of Rights).

Het Handvest van de Verenigde Naties Het ‘Handvest van de Verenigde Naties’ legt de grondslag van de organisatie. Het bepaalt de rechten en plichten van lidstaten en stelt de organen en procedures van de Verenigde Naties vast. Als internationaal verdrag codificeert het handvest op internationaal niveau de voornaamste beginselen inzake internationale betrekkingen van de soevereine gelijkwaardigheid van staten. Tevens codificeert het handvest het verbod op het gebruik van geweld in internationale relaties en de elementaire mensenrechten van iedereen. Een voorbeeld van codificatie is het samenstellen en vaststellen van stelselmatige wetten in formele zin voor rechtsonderdelen van enige omvang, welke wetten binnen het nationale rechtsgebied overal gelijkelijk verbindende krachten bezitten. Denk bijv. aan een wetboek.