2025-10-28 a. Programmabegroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 - Ontwerpbesluit
Tekst van het document
De samenwerking in Kerngezond is belangrijk voor de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord voor Zeeland. Thema’s van zowel de subregionale als Zeeuwse samenwerking zijn: de zorginfrastructuur, arbeidsmarkt en opleiding, wonen met zorg en toegang tot de zorg. Positieve gezondheid staat in alle uitwerkingen centraal. Zorg jongvolwassenen We zetten in op een warme overdracht voor jongvolwassenen (18-/18+) bij de overgang van de jeugdhulpverlening naar voorzieningen voor volwassenen. We zorgen voor een goede en tijdige aansluiting tussen de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet. Dit doen we met de inzet vanuit het jongerenloket, het gebruik van Mijn Plan 18 en vroegtijdig signaleren door gebruik te maken van bestaande casusoverleggen (Wmo en jeugd).
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Efficiënte besteding van de budgetten in het sociaal domein. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We evalueren de eerste resultaten van de pilot Opvolgen beschikkingen Wmo en jeugd.
24/135
2028
21
Vanwege het succes van de pilot Opvolging beschikkingen breiden we deze uit (in reikwijdte en capaciteit) om zo meer grip te krijgen op de kosten van jeugdhulp. Het bieden van passende hulp blijft het uitgangspunt. tableCell3
Thema 2.4 Volksgezondheid Tot dit thema behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. We stimuleren een gezonde en actieve leefstijl. We werken doelstellingen van het Preventieakkoord ‘Een leven lang gezond en fit!’ en het 'Gezond en Actief Leven Akkoord' (GALA) uit. De GGD voert een aantal wettelijke taken vanuit de Wet publieke gezondheid voor ons uit. Waaronder jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en gezondheidsvoorlichting. Doorlopende doelen en prestaties We werken integraal samen aan gezondheid, participatie en zorg en bevorderen zo een gezonde en actieve leefstijl. Bestaanszekerheid is een belangrijke voorwaarde om gezondheid te kunnen bevorderen. Integraal gezondheidsbeleid staat centraal bij de uitvoering van ons gezondheidsbeleid en binnen GALA. We betrekken gezondheidskundig advies bij besluiten over de leefomgeving. Daarnaast voeren we met middelen van GALA projecten uit die beleidsdomeinen van de gemeente overstijgen. We betrekken de uitkomsten van de gezondheidsenquête (door de GGD) bij de uitvoering van ons gezondheidsbeleid, lopende projecten en de uitwerking van GALA. Hiermee monitoren we de gezondheid van inwoners.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een gezonde en actieve leefstijl. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We werken integraal samen aan gezondheid, participatie en zorg.
doorlopend
In 2026 continueren we de ketenaanpakken voor GALA. Dit onder voorbehoud van voldoende financiële middelen vanuit het Rijk. tableCell3
Thema 2.5 Jeugdhulp Tot dit thema behoren vormen van jeugdhulp die we als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening aanmerkten. Ook horen hierbij maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen (18-). Doorlopende doelen en prestaties We kopen jeugdhulp in via de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). Zij voeren het contractmanagement uit. We werken samen met de Zeeuwse gemeenten, Raad voor de Kinderbescherming, Veiligheidshuis, Rechtbank, Politie, Veilig Thuis, de gecertificeerde instellingen, de lokale zorg en de medische wereld.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Goede en betaalbare jeugdhulp. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We voeren de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 uit.
25/135
2028
22
In 2026 en 2027 bereiden we ons voor op de inrichting van een Stevig Lokaal Team (SLT). Dit draagt bij aan het realiseren van de doelen uit de Hervormingsagenda. Daarnaast breiden we het aanbod voorliggende voorzieningen uit om de druk op de kosten van jeugdhulp te verminderen. We zetten in op het versterken van de pedagogische basis en normaliseren. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? december 2027
We voeren de aanbesteding in Zeeuws verband uit.
In de periode 2026-2027 werken we met kortdurende contracten. Dit ter voorbereiding op de langdurige contractperiode 2028-2031 waarin we willen werken conform de Hervormingsagenda. Dit biedt ruimte om de beheersmaatregelen zodanig door te voeren dat ze passen bij de financiële opgaven van de gemeenten. tableCell3 tableCell3
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
30.083
21.258
21.245
21.558
21.597
22.126
Baten
18.146
3.775
3.481
2.848
2.880
2.882
Saldo
11.937
17.483
17.764
18.710
18.717
19.244
Lasten
40.407
42.680
41.929
41.932
42.117
42.211
Baten
22.190
21.463
21.441
21.467
21.497
21.527
Saldo
18.216
21.217
20.488
20.465
20.621
20.684
Lasten
18.901
21.764
23.967
26.161
27.713
29.177
Baten
544
1.102
801
1.419
1.322
1.322
Saldo
18.357
20.661
23.166
24.742
26.392
27.856
Lasten
3.306
3.765
3.613
3.354
3.362
3.366
Baten
836
410
279
16
16
16
Saldo
2.470
3.355
3.334
3.338
3.346
3.349
29.238
35.101
39.809
41.107
41.569
39.344
29.238
35.101
39.809
41.107
41.569
39.344
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2.1 Welzijn - Sport
2.2 Participatie
2.3 Zelfredzaamheid
2.4 Volksgezondheid
2.5 Jeugdhulp Lasten Baten Saldo
Totaal programma Zorg & gezondheid Lasten
121.935
124.569
130.563
134.113
136.360
136.224
Baten
41.716
26.750
26.001
25.750
25.715
25.747
Saldo
80.219
97.818
104.562
108.363
110.645
110.477
26/135
23
Reserves Begroting
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Reserve Werk en Inkomen
681
781
781
781
Reserve budgetoverhevelingen
49
13
13
13
bedrag x € 1.000
Toevoegingen
Onttrekkingen Reserve kapitaallasten maats.nut programma 2
13
Reserve COVID-19
163
Reserve Werk en Inkomen
655
936
936
936
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 2
152
230
227
221
Reserve budgetoverhevelingen
317
263
115
Saldo
-570
-661
-511
-390
Investeringen Omschrijving investering
2026
2027
2028
2029
Verzamelbudget sportaccommodaties
150
150
150
150
Vervanging atletiekbaan
1.200
Vervanging atletiekbaan (verhoging)
1.000
Herallocatie VDH Kringgroep en Handboogmaatschappij Westerschelde Renovatie/verduurzaming Bellamystraat 26a (gebouw Toonbeeld / Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen) Renovatie twee tennisbanen TV Axel Investering toilet Totaal
190 8.000 55 50
50
50
50
8.445
2.400
200
200
Beleid • • • • • • • • • • • • • • •
Plan van Aanpak sportaccommodaties gemeente Terneuzen (2016) Zeeuws-Vlaams Sportakkoord II (2023) Plan van Aanpak Brede SPUK GALA / Sportakkoord Terneuzen 2024-2026 Gezond en Actief in Terneuzen Speelvoorzieningen gemeente Terneuzen beleidsplan (2023) Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2022-2025 ‘Iedereen aan boord’ Een leven lang gezond & fit in Zeeuws-Vlaanderen! Regionale Nota Gezondheidsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen Samenwerkingsovereenkomst in het kader van bijzonder onderzoek/ sociale recherche (2005) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Terneuzen 2023 Notitie Subsidiegrondslagen 2017-2020 Vrijwilligersbeleid 2024 Welzijnsaccommodatiebeleid 2023 Mantelzorgbeleid 2024 Notitie Afwegingskader Sport- en Welzijnsvoorzieningen (2015) Beleidsregels Toezicht en handhaving kinderopvang (2024) Beleidsvisie 2018-2019 sluitende aanpak 17 t/m 23 jarigen
27/135
24
• Lokale inclusie agenda VN-Verdrag Handicap 2022-2025 gemeente Terneuzen • Lokaal Deltaplan aanpak tegen discriminatie 2022-2025 gemeente Terneuzen • Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang Zeeland 2022-2025 • Aanpak personen met verward gedrag • Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening Terneuzenaren schuldenvrij (2021) • Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2022-2025 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
Verbonden partijen - Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) - Arbeidsintegratiebedrijf Dethon - Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen (CVV) - Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) aan-z
28/135
25
Jeugd & onderwijs Missie Goed opgroeien in Terneuzen.
Visie We zorgen voor optimale ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren. We investeren in kwalitatieve en duurzame onderwijshuisvesting. We breiden mogelijkheden uit voor jongeren om elkaar te ontmoeten.
Thema 3.1 Onderwijs Tot dit thema behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs en het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen. Doorlopende doelen en prestaties Onderwijsbeleid We zorgen voor goede afstemming en samenwerking met onderwijs, opvang en maatschappelijke organisaties op diverse terreinen. Dit betreft onder andere de aanpak van laaggeletterdheid, volwasseneneducatie, toezicht en handhaving van de kwaliteit van kinderopvang, leerlingenvervoer, onderwijsachterstandenbeleid, de aansluiting (passend) onderwijs op zorg, de brede-schoolaanpak, het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, de aansluiting onderwijs op de arbeidsmarkt en het komen tot een toekomstbestendig, bereikbaar, kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar aanbod van voorzieningen voor onderwijs in onze regio. RBL Het Regionaal Bureau Leerlingzaken geeft uitvoering aan de leerplichtwet, Regionale meld- en coördinatiefunctie Voortijdig schoolverlaten (RMC) en het behandelen van de aanvragen leerlingenvervoer. Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuws-Vlaanderen (RBL) is organisatorisch bij ons ondergebracht.
Natuur&zo Natuur&Zo is het centrum voor natuur- en milieu-educatie Zeeuws-Vlaanderen en verzorgt en ondersteunt in opdracht van de Zeeuws-Vlaamse gemeenten activiteiten en projecten in het kader van natuur, milieu en leefbaarheid. Onderwijshuisvesting We willen kwalitatief goede en duurzame huisvesting voor het primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs. We streven naar het behoud van bestaande onderwijsvoorzieningen, zoals het Centrum voor Toptechniek. In onze regio geldt Scalda als een belangrijke samenwerkingspartner, zij zijn in Zeeuws-Vlaanderen de enige MBO-instelling.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en duurzame huisvesting voor primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
2028 We geven verder invulling aan het uitwerken en realiseren van het project Campus Terneuzen. We geven samen met de onderwijspartners verder invulling aan het uitwerkingsplan. We doorlopen (het tweede deel van) de aanbestedingsprocedure voor een architect. Na gunning van de opdracht zal een architect Campus Terneuzen verder ontwerpen. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We geven invulling aan de realisatie van projecten onderwijshuisvesting.
29/135
doorlopend
26
Wij werken de scenario’s uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) uit. Dit betreft de scenario’s rondom De Vlaswiek in Koewacht, De Prins Willem van Oranjeschool en De Regenboog in Terneuzen. De projecten uit het oude IHP (de Steiger, de Kreeke en mfa Hoek) verwachten we af te ronden in 2026. Dit geldt ook voor het vervangen van de twee lokalen van De Prins Willem van Oranjeschool uit het IHP van 2024. tableCell3
Thema 3.2 Jeugd spelen en ontmoeten Tot dit thema behoren activiteiten die betrekking hebben op jeugd, spelen en ontmoeten. Doorlopende doelen en prestaties We willen dat kinderen en jongeren gezond en veilig opgroeien en optimale ontwikkelkansen krijgen. Daartoe faciliteren en stimuleren we de samenwerking tussen de wijk, kinderopvang, het onderwijs, preventie en jeugdhulpverlening. We voeren ons speelruimtebeleid uit en zorgen ervoor dat onze jeugd beschikt over aantrekkelijke en goed bereikbare sport- en speelvoorzieningen en ontmoetingsgelegenheden. Zo kunnen zij op een gezonde manier spelen, sporten en elkaar ontmoeten.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Dat kinderen en jongeren gezond en veilig opgroeien en optimale ontwikkelkansen krijgen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We faciliteren en stimuleren de samenwerking tussen de wijk, kinderopvang, het onderwijs, preventie en jeugdhulpverlening. We stemmen het activiteitenaanbod af met onze partners. We kijken naar de behoeften van inwoners en wat er nog ontbreekt in het aanbod van activiteiten en vrijetijdsvoorzieningen. Aan-z geeft in samenwerking met de scholen een preventief groepsaanbod naschools vorm.
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
9.930
13.558
11.527
12.747
14.432
17.342
Baten
4.547
5.218
5.248
4.622
4.679
4.737
Saldo
5.383
8.340
6.279
8.126
9.753
12.606
328
378
317
291
296
302
328
378
317
291
296
302
Lasten
10.257
13.936
11.844
13.039
14.727
17.644
Baten
4.547
5.218
5.248
4.622
4.679
4.737
Saldo
5.710
8.718
6.596
8.417
10.048
12.907
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
3.1 Onderwijs
3.2 Jeugd spelen en ontmoeten Lasten Baten Saldo Totaal programma Jeugd & onderwijs
30/135
27
Reserves Begroting
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 3
5
5
5
5
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 3
18
110
13
487
Algemene reserve
123
1.309
832
1.112
Saldo
-146
-1.423
-849
-1.603
bedrag x € 1.000
Onttrekkingen
Investeringen Omschrijving investering
2026
De Regenboog - Terneuzen
4.569
De Regenboog - Terneuzen Bijdrage
-450
De Torenberg - Zaamslag Speelvoorzieningen
60
Inventaris MFA Hoek
50
Herstel Brandcompartimentering Oude Vaart
40
Totaal
4.269
2027
2028
2029
213
213
4.774
60
60
60
273
273
4.834
Beleid • • • • • • • • • • • • • •
Voorzieningenplan 0–12 Terneuzen Medegebruik en verhuur in onderwijsgebouwen in de gemeente Terneuzen Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Terneuzen 2022 Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer gemeente Terneuzen Subsidieregeling peuteropvang en Voorschoolse Educatie 2020 Terneuzen Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet Kinderopvang 2022 gemeente Terneuzen Notitie onderwijskansenbeleid gemeente Terneuzen 2021 Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Zeeland 2019-2023 ‘Voor een Toekomst zonder Geweld’ (2019) Visie op het Specialistisch Zorglandschap Jeugdhulp Zeeland (2017) Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs gemeente Terneuzen (2020) Verordening onderwijshuisvesting Gemeente Terneuzen (2022) Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 Onderwijskansenbeleid gemeente Terneuzen 2021 ‘Voorkomen, vroegtijdig signaleren en bestrijden van onderwijsachterstanden’ (2021- 2024) Beleidsplan toezicht en naleving Wmo en Jeugdwet 2024-2027
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
31/135
28
Klimaat & Duurzaamheid Missie We stimuleren en bevorderen de transities, op weg naar een duurzame toekomst.
Visie Door het verduurzamen van onze omgeving zorgen we ervoor dat ook voor de generaties na ons het prettig leven blijft in de gemeente.
Thema 4.1 Duurzaamheid/klimaat Tot dit thema behoren taken ter bescherming van het milieu. Hiervoor zetten we de samenwerking voort met de andere Zeeuwse gemeenten, de provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, netbeheerder Stedin en het Rijk. We werken verder aan de uitvoering van de Regionale Energiestrategie (RES) Zeeland, het uitvoeringsplan RES Zeeland, de Klimaatadaptatiestrategie voor Zeeland (KASZ), de Regionale Energie en Infrastructuur Strategie (REIS), het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) en het Programma Infrastructuur Duurzame Industrie (PIDI). Doorlopende doelen en prestaties We werken verder aan de energietransitie, klimaatadaptatie en verduurzaming. Dit doen we samen met andere overheden en met TenneT, Stedin, Gasunie, Evides en Impuls Zeeland. We werken aan wijkuitvoeringsplannen en aan het warmteprogramma. We faciliteren de bouw van zonneparken en zon op dak. Ook werken we aan netcongestie, duurzame bedrijventerreinen en energy hubs, onder andere in het project VerBeTer met VNONCW. Waterstoffabrieken zijn nodig om de industrie te verduurzamen. Hiervoor moet er voldoende elektriciteit en netwerkcapaciteit beschikbaar zijn. We faciliteren de energie-infrastructuur die nodig is om waterstoffabrieken te kunnen bouwen. We willen we onze koppositie als het gaat om klimaatadaptatie behouden en verder uitbreiden.
We ontwikkelen digitale datasystemen voor klimaatadaptatie en onze labelsystematiek, onder meer voor de inrichting van de openbare ruimte op het niveau van klimaatlabel B. We voeren campagnes uit om de bewustwording van de klimaatopgave bij inwoners te vergroten, zoals het stimuleren van de aanleg van geveltuintjes. We onderzoeken de gevolgen van droogte en verzilting. Via onze wijkgerichte aanpakken, onze energievouchers en onze bespaarstudio bieden we onze inwoners energiebespaarboxen, energiescans voor hun woning, subsidie en informatie over energiebesparing en verduurzaming van hun huis.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Tracés en randvoorwaarden voor 380KV, restwarmtenet Kanaalzone, multi-utilityleidingen onder de Westerschelde, CO2-afvang en –opslag. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We werken in de verkennings-, onderzoeks- en planvormingsfase mee aan grote energie-infrastructuurprojecten. Op het grondgebied van Terneuzen lopen 5 rijksinfraprojecten voor de energietransitie: de 380 KV kruising van de Westerschelde, de Zeeland Energy Terminal (LNG-opslag), de aanlanding van windparken op zee (VAWOZ) met bijbehorende rijkswaterstoffabriek, de landelijke waterstof backbone en kernenergie. We bereiden ons ook proactief voor op een Rijk-Regiopakket voor omvangrijke rijksprojecten waar de kerncentrale mogelijk onderdeel van wordt. Het Rijk is op zoek naar een mogelijke locatie voor de bouw van twee kerncentrales. De gemeente Terneuzen is een van de onderzoekslocaties. Wij adviseren het Rijk, nemen deel in het onderzoek en faciliteren de participatie met inwoners in afwachting van een definitief locatiebesluit van de minister. tableCell3 Wat willen we bereiken? Robuuste leefomgeving met het oog op klimaatverandering. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
32/135
29
2026
We maken een bosvisie.
We willen meer bossen en natuur. We maken een gemeentelijke doorvertaling van de landelijke en provinciale bosvisie. We geven in onze visie aan waar we bossen willen. Hiervoor moeten we grond aankopen en bomen planten. We geven aan hoe we dit kunnen bekostigen. Interne en externe partijen praten mee over de bosvisie. De bossen liggen binnen en buiten de bebouwde kom. Hiervoor kijken we ook naar de juiste vorm van onderhoud en beheer. Dit gaat om huidige en toekomstige projecten. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? 2026
We richten de wijk Noordpolder klimaatrobuust in.
In 2022 werd deze wijk getroffen door een zeer zware regenbui waardoor in een aantal woningen water kwam te staan. Uit onderzoek bleek deze wijk ook kwetsbaar voor andere klimaatproblemen. Dit willen we in de toekomst voorkomen. In meerdere fasen pakken we de wijk aan. De eerste fase pakken we in 2026 aan. tableCell3 Wat willen we bereiken? Minder gasverbruik. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? doorlopend
We ontwikkelen wijkuitvoeringsplannen.
We maken wijkuitvoeringsplannen (WUP’s) voor de kernen Koewacht en Hoek en voor enkele wijken in Terneuzen. Het doel is om in de kernen volledig over te gaan op elektriciteit. In de binnenstad van Terneuzen gaat het om het isoleren van woningen met gemeentelijke verduurzamingsvouchers. We houden de mogelijkheid van een warmtenet open. tableCell3 Wat willen we bereiken? Een restwarmtenetwerk dat de hele Kanaalzone dekt. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We werken mee aan het verdere onderzoek naar en de opzet en uitvoering van het restwarmtenet Kanaalzone.
doorlopend
Het restwarmtebedrijf brengt het net verder in kaart. Daarna doet het een aanbod aan de inwoners en bedrijven. tableCell3 Wat willen we bereiken? Een goede balans tussen milieubelasting en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We maken een uitvoeringsagenda bij het Schone Lucht Akkoord.
doorlopend
We dienden een uitvoeringsagenda in bij het ministerie. Elk jaar controleren we de voortgang van de maatregelen die erin staan. Als het nodig is, passen we deze aan op basis van de resultaten en nieuwe inzichten. Door deze continue evaluatie en bijstelling blijven wij flexibel en effectief inspelen op de uitdagingen voor luchtkwaliteit. tableCell3 Wat willen we bereiken? Robuuste leefomgeving met het oog op klimaatverandering. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We voeren de Water Klimaatadaptatie Aanpak (WKA) uit.
doorlopend
De WKA richt zich onder andere op het lokaal opvangen en laten infiltreren van regenwater. Zo kunnen we wateroverlast beperken, het grondwater aanvullen en water beschikbaar houden in droge periodes. Dit gebeurt via allerlei maatregelen, zoals vergroening, het afkoppelen van hemelwaterafvoeren, de aanleg van wadi’s en infiltratievoorzieningen en het gebruik van waterdoorlatende bestrating. tableCell3
33/135
30
Thema 4.2 Bodemkwaliteit Tot dit thema behoren taken ter bescherming van de bodemkwaliteit. Deze mag niet verslechteren. Verontreinigingen die al bekend zijn, moeten beheersbaar zijn en blijven of verwijderd worden. Nieuwe verontreiniging wordt opgeruimd, aantasting hersteld. Doorlopende doelen en prestaties Bij nieuwe ontwikkelingen en bouwaanvragen toetsen we de kwaliteit van de bodem. De bodemkwaliteit moet geschikt zijn voor de gewenste bestemming. Als de bodemkwaliteit niet voldoet, moet de initiatiefnemer maatregelen treffen. We verstrekken ook bodeminformatie aan bewoners en bedrijven.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een schone en veilige bodem. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? doorlopend
We verbeteren de kwaliteit van de bodem.
We werken op basis van regelgeving uit de Omgevingswet en gemeentelijk beleid. Bij nieuwe ontwikkelingen en bouwaanvragen toetsen we de kwaliteit van de bodem. We verstrekken ook bodeminformatie aan bewoners en bedrijven. ell3
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
4.096
7.453
7.599
7.131
4.180
4.232
Baten
1.597
3.802
3.746
3.376
-187
-187
Saldo
2.499
3.651
3.852
3.755
4.367
4.419
18
35
35
35
35
35
18
35
35
35
35
35
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
4.1 Duurzaamheid/klimaat
4.2 Bodemkwaliteit Lasten Baten Saldo
Totaal programma Klimaat & Duurzaamheid Lasten
4.114
7.488
7.634
7.166
4.215
4.267
Baten
1.597
3.802
3.746
3.376
-187
-187
Saldo
2.517
3.686
3.887
3.790
4.402
4.454
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
185
185
185
185
Toevoegingen Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Onttrekkingen
34/135
31
Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Saldo
185
185
185
185
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Beleidskader Windenergie Terneuzen (2021) KASZ Klimaatadapatiestrategie Zeeland (2022) Structuurvisie Zonne-energie en ruimtelijke compensatie (2020) Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Zeeuws Energieakkoord (2017) ook bij woningbouw Regionale Energiestrategie RES Zeeland 1.0 (2020) Uitvoeringsplan Regionale Energiestrategie RES Zeeland 1.0 (2021) Transitievisie Warmte gemeente Terneuzen (2021) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Beleidsvisie kleine windturbines (2005) Robuust Watersysteem ( sinds 2015 samenwerking tussen alle betrokken partijen) Visiedocument bodembeleidsplan (2005) Bodemkwaliteitskaart (BKK) Terneuzen, bovengrond, ondergrond, toepassingseis, met bijlagen Nota bodembeheer 2021 Bodemkansen Zeeuws-Vlaanderen 2013 Convenant Bodem en Ondergrond 2016-2020 Zeeuws Energieakkoord (2017) ook bij woningbouw Activiteitenprogramma Klimaat en Duurzaamheid (2017) Beleidsvisie Externe Veiligheid (2006) Visiedocument luchtkwaliteitsbeleid (2006) Visiedoc Milieubeleidsplan, onderdeel geluid (2007) Geluidbeleidsplan 2010-2015 (2009) Beleidsregel (redelijke sommatie) m.b.t.
geluid industrieterreinen gemeente Terneuzen (2007) Visiedocument natuurontwikkeling (2009) Convenant Biodiversiteit Zeeland (2010) Beleidsregel Natuurwaardenkaarten gemeente Terneuzen (2012) Convenant Duurzaam Inkopen (2010) FSC-hout en -papier convenant (2011) Landschapsuitvoeringsplan (LUP) voor de Zeeuws-Vlaamse kanaalzone Regionale visie Natuur- en Milieueducatie
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
Verbonden partijen - Regionale UitvoeringsDienst Zeeland (RUD)
35/135
32
Economie & arbeidsmarkt Missie We ondersteunen en stimuleren economische ontwikkeling en groei. De kansen om hierin samen te werken op lokaal, regionaal en nationaal niveau proberen we te verzilveren. De groei van de regio kan ook een motor zijn om de leefbaarheid in de regio op peil te houden. We maken ruimte voor nieuwe bedrijven. We kijken ook op welke manier we kunnen faciliteren in het aantrekken van nieuwe arbeidskrachten voor de regio.
Visie Een sterke lokale en regionale economie.
Thema 5.1 Economische transacties Tot dit thema behoort beleid dat bijdraagt aan duurzaamheidstransities, circulaire economie en bescherming van de fysieke leefomgeving. Doorlopende doelen en prestaties We willen een stimulerende en faciliterende rol spelen in duurzaamheidstransities op het gebied van energie en circulariteit. We zetten in op elektrificatie en het gebruik van waterstof. We willen de energietransitie versnellen en netcongestie beperken. Milieudruk willen we verlagen door circulaire activiteit te vergroten.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een leidende rol als gemeente in duurzaamheidstransities, met een halvering van de CO2-uitstoot in 2030 en volledige CO2-neutraliteit in 2050. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We stimuleren het bedrijfsleven in de transitie naar een circulaire economie.
doorlopend
We trekken bedrijven aan die hun innovaties in Terneuzen willen testen en implementeren. We stimuleren het bedrijfsleven in de transitie naar een circulaire economie en stimuleren het aantrekken van innovatieve bedrijven. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We werken in de verkennings-, onderzoeks- en planvormingsfase mee aan grote energie-infrastructuurprojecten Een leidende rol in duurzaamheidstransities betekent een halvering van de CO2-uitstoot in 2030 en volledige CO2-neutraliteit in 2050. Samen met de Rijksoverheid werken we aan grootschalige projecten op het gebied van energie-infrastructuur. tableCell3
Thema 5.2 Ruimte voor werken en ondernemen Tot dit thema behoren taken voor de (beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur. Het gaat ook om activiteiten die zich richten op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid. Tot dit thema behoren ook de ondersteuning van en dienstverlening aan ondernemers en de promotie van onze gemeente, inclusief de toeristenbelasting. Doorlopende doelen en prestaties We richten ons op een toekomstbestendige economie met duurzame groei en innovatie. We diversifiëren onze bedrijventerreinen. Daarnaast creëren we koppelingsgebieden. We stimuleren grensverleggend ondernemerschap. We verbinden onderwijs en praktijk via hybride leeromgevingen en we versterken campussen en loopbaanpaden. Onze stads- en dorpskernen ontwikkelen we als aantrekkelijke verblijfsplekken voor inwoners en bezoekers. We werken aan de herstructurering van winkelgebieden en van bedrijventerreinen.
36/135
33
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Duurzaam ruimtegebruik en de regie houden op ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We dragen bij aan de leefbaarheid in onze stads- een dorpskernen.
doorlopend
We zetten onder meer in op city- en regiomarketing. Ook stimuleren we lokaal kopen. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We maken een ontwikkelplan voor bedrijventerreinen.
2027
In de omgevingsvisie van Terneuzen staat ons ruimtelijk toekomstbeeld, in het Strategisch economisch beleidsplan 2025-2035 staat ons economisch toekomstbeeld. Samen vormen ze de basis voor onze visie op bedrijventerreinen. We ontwikkelen op basis hiervan een afwegingskader voor (nieuwe) bedrijvigheid. Dit kader helpt ons te onderbouwen welke bedrijvigheid we willen faciliteren en stimuleren. tableCell3
Thema 5.3 Arbeidsmarkt Tot dit thema behoort beleid dat bijdraagt aan een evenwichtige (regionale) arbeidsmarkt. Doorlopende doelen en prestaties We werken aan een goed vestigingsklimaat. We zetten ons in voor een beter evenwicht tussen vraag en aanbod en meer mobiliteit op de (regionale) arbeidsmarkt.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een beter evenwicht in vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en voldoende arbeidsmobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We brengen de mogelijkheden op de Zeeuws-Vlaamse arbeidsmarkt en zelfstandig ondernemerschap onder de aandacht van huidige en nieuwe arbeidskrachten. We werken samen met onderwijsinstellingen en het regionale bedrijfsleven om het onderwijsaanbod beter af te stemmen op de regionale arbeidsbehoefte. We werken samen met lokale organisaties om talent (jongeren) te behouden voor de regio. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We trekken bedrijvigheid en bedrijven aan. Ook stimuleren we productiviteitsverbetering binnen bedrijven. We zetten samen met het bedrijfsleven in op aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, stijging van de arbeidsproductiviteit, behoud van talent in de regio en gezamenlijke aanpak voor het aantrekken van talent. tableCell3 Wat willen we bereiken? De ontwikkeling van een of enkele locaties voor de grootschalige huisvesting van internationale werknemers door het bedrijfsleven. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We optimaliseren onze regelgeving, communicatie en informatie.
doorlopend
Binnen de arbeidsmarktregio Zeeland en samen met het Rijk werken we aan Work in NL (WIN). Deze nieuwe dienstverlening ondersteunt EU-arbeidsmigranten bij het vinden van hun weg in Nederland. Het Expat Center Zeeland gaat verder als het Zeeland International Center. In dit kader werken we ook de Strategische onderwijsagenda Zeeland verder uit. tableCell3
37/135
34
Thema 5.4 Grensoverstijgende samenwerking Tot dit thema behoort regionale samenwerking, zowel nationaal als grensoverschrijdend. Doorlopende doelen en prestaties Het versterken van de regionale samenwerking is noodzakelijk om de economische en maatschappelijke ontwikkeling te bevorderen.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Meer regionale samenwerking, zowel nationaal als grensoverschrijdend, om de economische en maatschappelijke ontwikkeling van Terneuzen te bevorderen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We presenteren ons als betrokken en actieve samenwerkingspartner aan het bedrijfsleven en overheden. We versterken onze rol als verbindende factor binnen North Sea Port District en bevorderen de samenwerking met Vlaamse partners. We geven actief invulling aan onze rol als publieke aandeelhouder van bedrijven. We maken deel uit van Zeeuwse overlegstructuren; we werken ook samen met verbonden partijen. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We komen op voor de belangen van ondernemers en dragen met ons economisch beleid bij aan beleid op andere beleidsterreinen (brede welvaart). De traditionele rol van de gemeente is die van toezichthouder, handhaver en dienstverlener. Maar steeds vaker vragen inwoners en ondernemers een andere betrokkenheid van ons. We willen dan ook meer hulp bieden en meer gaan samenwerken. Dit vraagt om meer proactief te handelen door de gemeente. tableCell3
Thema 5.5 Dienstverlening aan ondernemers Tot dit thema behoren taken die een goed vestigingsklimaat stimuleren en de ondersteuning van en dienstverlening aan ondernemers. Doorlopende doelen en prestaties We zorgen ervoor dat er één centraal informatieloket is (digitaal én fysiek). Hier kunnen de ondernemers bij ons terecht voor ál hun vragen. We koppelen onze digitale dienstverlening met die van andere partijen. Vanuit die centrale plek verwijzen we ondernemers door naar de partij die ze verder kan helpen. We stellen het perspectief en de belangen van ondernemers centraal.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Vraaggerichte dienstverlening aan ondernemers. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We ondersteunen, stimuleren, inspireren en verbinden ondernemers.
doorlopend
Vanuit het ondernemersloket inspireren en verbinden we ondernemers. Hiervoor werken we samen met tal van regionale en landelijke partners, bijvoorbeeld VNO-NCW, Impuls Zeeland en Dockwize. Samen vinden we oplossingen voor bijvoorbeeld netcongestie, met energie hubs en decentrale energieopwekking. Onze gezamenlijke inzet kan zorgen voor synergie bij ondernemers. We denken en handelen vraaggericht, van het stroomlijnen van informatie tot aan het benutten van (subsidie)regelingen. tableCell3
38/135
35
Wat willen we bereiken? Economische ontwikkeling en cofinanciering Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We promoten (Europese) subsidies en bieden zelf subsidieregelingen ter ondersteuning van ondernemers en ondernemersorganisaties We willen pandeigenaren steunen door wonen boven winkels mogelijk te maken. Uit overleg met vastgoedvereniging Vast Goed Terneuzen bleek dat er geen belangstelling is voor een verordening. We zoeken alternatieven om het wonen boven winkels mogelijk te maken op een manier die wel op brede steun bij de pandeigenaren kan rekenen. tableCell3
Thema 5.6 Bezoekerseconomie Tot dit thema behoren havens voor de recreatieve scheepvaart en activiteiten die toerisme en plattelandsontwikkeling stimuleren. Doorlopende doelen en prestaties We verbeteren onze toeristische aantrekkingskracht door ons unieke DNA te profileren en te promoten. Dit doen we voor onze gemeente in het bijzonder, en voor heel Zeeuws-Vlaanderen in het algemeen. Daarnaast verbeteren we het recreatieve aanbod voor bezoekers van onze gemeente.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Het optimaal benutten van recreatie, toerisme en natuurbehoud en het zorgen voor een betere balans hiertussen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? 2029
We voeren de uitvoeringsagenda bij de Visie waterrecreatie uit. We focussen op drie pijlers: 1) natuur en toerisme versterken elkaar, 2) veilig recreëren, en 3) toeristische infrastructuur en voorzieningen. We hebben extra aandacht voor de veiligheid op de Otheense Kreek. tableCell3 Wat willen we bereiken? Een betere positionering van Terneuzen in Zeeland en verbetering van het imago van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? doorlopend
We vertellen verhalen over ons cultureel erfgoed. We zorgen voor meer beleving door toeristische producten te koppelen aan verhalen.
39/135
36
Wat mag het kosten per programma? bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenraming
2024
2025
2026
2027
2028
2029
5.1 Economische transities Lasten Baten Saldo 5.2 Ruimte voor werken en ondernemen Lasten
1.039
1.575
1.183
1.046
1.016
1.019
Baten
2.818
1.575
982
800
800
800
Saldo
-1.779
201
246
216
219
5.4 Grensoverstijgende samenwerking Lasten
202
230
236
236
237
200
Baten
67
86
86
86
86
86
Saldo
135
144
150
150
151
114
Lasten
2.069
2.179
2.122
2.130
2.304
2.351
Baten
209
158
135
136
137
137
Saldo
1.861
2.021
1.987
1.994
2.167
2.214
Lasten
762
1.051
724
720
748
748
Baten
1.020
1.026
947
964
981
998
Saldo
-258
26
-224
-244
-233
-250
5.5 Dienstverlening aan ondernemers
5.6 Bezoekerseconomie
Totaal programma Economie & arbeidsmarkt Lasten
4.072
5.036
4.265
4.132
4.304
4.318
Baten
4.114
2.845
2.150
1.986
2.004
2.021
Saldo
-41
2.190
2.115
2.146
2.300
2.296
Reserves Begroting
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 5
13
13
13
13
Reserve budgetoverhevelingen
38
38
38
Saldo
-51
-51
-51
bedrag x € 1.000
Onttrekkingen
40/135
-13
37
Beleid • • • • • • • • • • • • • •
Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Totaalplan Binnenstad Terneuzen (2022) Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Detailhandelvisie Terneuzen (2014) Woonvisie regio Zeeuws-Vlaanderen 2020 (2014) Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse kanaalzone (2009) Masterplan Axelsedam (2003) Notitie Subsidiegrondslagen 2017-2020 (2016) Regionaal bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen (2020-2030) Citymarketingplan 2014 Strategisch economisch beleidsplan 2025-2035 Beleidsnotitie Bed & Breakfast (2013)
•
Beleidsnotitie kampeerbeleid (2020)
•
Beleidsnotitie camperplaatsen (2019)
• • • • • • • • • • •
Marktreglement gemeente Terneuzen (2011) Kermisvoorwaarden gemeente Terneuzen Winkeltijdenverordening gemeente Terneuzen 2018 Visie voor de Terneuzense binnenstad (2008) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Actieprogramma Toerisme en Plattelandsontwikkeling Voortgangsrapportages beleidsplan economie Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse Kanaalzone (2009) Kampeerbeleid (2019) Landschapsuitvoeringsplan (LUP) voor de Zeeuws-Vlaamse Kanaalzone
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
Verbonden partijen - Stedin Holding NV - North Sea Port SE - N.V. Economische Impuls Zeeland - Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. - Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua B.V. - Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) North Sea Port District
41/135
38
Goed bestuur Missie We vinden het belangrijk dat we weten wat er speelt. Inwoners en bedrijven hebben de mogelijkheid om mee te doen en te laten weten wat er bij hen leeft.
Visie Versterken brede welvaart. De gemeente Terneuzen is zichtbaar, benaderbaar en integer. We doen het samen met inwoners en bedrijven.
Thema 6.1 Transparante samenwerkende overheid Tot dit thema behoren taken op het gebied van (interbestuurlijke) samenwerking en de transparante overheid en de kosten van de bestuursorganen en de facilitering ervan. Doorlopende doelen en prestaties Bestuurlijke samenwerking We zijn actief in samenwerkingen binnen onze regio Zeeuws-Vlaanderen, binnen Zeeland, met Vlaamse (overheids)partners en met (overheids)partners in de rest van het land. Voorbeelden hiervan zijn de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO), het grensoverschrijdende North Sea Port District (BGTS). We zijn lid van het netwerk van middelgrote gemeenten, de M50 en werken nauw samen met het Rijk. Bijvoorbeeld in het Nationaal Programma Vitale Regio’s en in de grote energieprojecten. Ook zijn we als gemeente betrokken bij het perspectief Zeeland 2050, dat goed aansluit bij de ambities uit onze regiovisie. Rijk en regio Het Nationaal Programma Vitale Regio's startte in 2025 en moet twintig jaar gaan lopen. Zeeuws-Vlaanderen is een van de elf betrokken regio's waar het Rijk specifiek mee wil samenwerken om tot regioplannen en uitvoeringsagenda’s te komen. Het doel van het programma is om met een gebiedsgerichte aanpak extra in te zetten op veilige en leefbare regio's, een duurzaam en bereikbaar voorzieningenniveau en op een gezonde en kansrijke toekomst voor inwoners.
Dit programma is het vervolg op de eerdere stappen die zijn gezet na het onderzoeksrapport Elke Regio Telt. Daarbij is er aandacht voor grensoverstijgende samenwerking. Ook zijn er mogelijkheden om experimenteerruimte te benutten voor het zoeken naar maatwerkoplossingen. Het Rijk wil naast de gebiedsgerichte aanpak ook kijken naar knelpunten in de beleids- en investeringslogica Met Regio Deals zetten we samen met Rijk en partners in op specifieke projecten. De Regio Deal North Sea Port District loopt van 2024 tot 2028, met mogelijk uitloop naar 2030. Het doel is het vergroten van de brede welvaart in en rond het grensgebied van het North Sea Port District, maar ook in Zeeuws-Vlaanderen en Zeeland als geheel. Hierbij werken we samen met het Rijk, de provincie en diverse Zeeuwse gemeenten. We geven in 2026 onder meer verder uitvoering aan de projecten in Sluiskil, mobiliteitshubs, broedplaats Terneuzen en de Oostelijke Kanaalarm in Terneuzen om een gezonde leefomgeving en daarmee de leefbaarheid te versterken. We zetten in op het aantrekken en behouden van talent met de culturele broedplaats en dragen bij aan de uitwerking van het plan voor een nieuw Innovatiecluster voor Techniek en Veiligheid. Verder werken we mee aan preventie- en zorgsamenwerking via het project Kerngezond. Begin 2026 start ook de nieuwe Regio Deal ‘Mensen, Ruimte, Vitaliteit’.
Deze Regio Deal is aangevraagd door Zeeuws-Vlaanderen en de provincie Zeeland. Projecten voor Zeeuws-Vlaanderen worden nauw verbonden aan de doelen van het Nationaal Programma Vitale Regio’s.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Terneuzen is onderdeel van diverse netwerken waardoor we in samenwerking met andere partijen meer kunnen bereiken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We zetten samen met partners actief in op lobbyactiviteiten. Bijvoorbeeld waar het gaat om behoud en versterking van diverse voorzieningen op het terrein van jeugd en onderwijs, zorg en mobiliteit. tableCell3
42/135
39
Thema 6.2 Dienstverlening Tot dit thema behoren taken op het gebied van Basisregistratie Personen (BRP), reisdocumenten, kadastrale informatie en verkiezingen en referenda en de volgende burgerzaken: bevolkingsregister en burgerlijke stand, rijbewijzen en paspoorten en andere reisdocumenten, straatnaamgeving en kadastrale informatie, burgerschap, verkiezingen, referenda, leges burgerzaken, leges kadastrale gegevens. Doorlopende doelen en prestaties We verbeteren de dienstverlening in Zeeuws-Vlaanderen aan de hand van drie pijlers: eigentijds, persoonlijk en betrouwbaar. Hieruit volgen 3 opgaven: • We verbeteren onze werkwijzen, communicatie en systemen; • we verbeteren door op dezelfde wijze te werken en zorgen dat medewerkers de juiste kennis vaardigheden hebben; • we verbeteren door ervaringen van Zeeuws-Vlamingen te gebruiken.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Betrouwbare, persoonlijke dienstverlening die past bij de behoeften van de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We geven uitvoering aan de opgaven uit de visie op dienstverlening Zeeuws-Vlaamse gemeenten. We verbeteren onze werkwijzen, communicatie en systemen, we verbeteren door op dezelfde wijze te werken en zorgen dat medewerkers de juiste kennis en vaardigheden hebben en we verbeteren door ervaringen van Zeeuws-Vlamingen te gebruiken. tableCell3
Thema 6.3 Burger- en overheidsparticipatie Tot dit thema behoren taken op het gebied van burgerinitiatieven, burgerparticipatie, overheidsparticipatie en invloed op de leefomgeving. Doorlopende doelen en prestaties Een van de manieren om inwoners te betrekken bij onze plannen is het online participatieplatform doemee.terneuzen.nl. Zij kunnen via dit platform op een laagdrempelige manier vragen stellen en ideeën delen. In de participatieverordening geven we aan hoe we de betrokkenheid van inwoners, naast de voorbereiding, ook bij de uitvoering en evaluatie van beleid willen vormgeven.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Inwoners van jong tot oud informeren, betrekken en laten meedenken over wat er speelt binnen de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We maken optimaal gebruik van ons digitaal participatieplatform.
doorlopend
Door middel van participatie betrekken wij onze inwoners bij nieuwe en lopende projecten. Natuurlijk geven we hierbij speciaal aandacht aan de grote projecten voor de infrastructuur voor energie. tableCell3
43/135
40
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
6.1 Transparante samenwerkende overheid Lasten
5.122
5.394
5.066
5.139
4.888
5.005
Baten
201
184
184
174
174
174
Saldo
4.922
5.210
4.881
4.965
4.714
4.831
Lasten
2.190
2.463
1.986
2.036
2.080
1.844
Baten
1.307
1.378
1.414
1.415
1.416
886
Saldo
882
1.085
572
621
664
959
Lasten
7.312
7.858
7.052
7.175
6.969
6.849
Baten
1.508
1.562
1.598
1.589
1.590
1.060
Saldo
5.804
6.295
5.454
5.586
5.379
5.789
6.2 Dienstverlening
6.3 Burger en overheidsparticipatie Lasten Baten Saldo Totaal programma Goed bestuur
Reserves Begroting 2026
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming 2027
2028
2029
0
0
0
Onttrekkingen Reserve budgetoverhevelingen
19
Saldo
-19
Beleid • • • • • • •
Gedragscodes politieke ambtsdragers (2018) Gedragscode gemeente Terneuzen (2013) Communicatievisie 2017 Verordening participatie en inspraak gemeente Terneuzen 2024 Beleid digivaardigheid (2015) Kanalenbeleid (2013) Visie op dienstverlening (2012)
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
44/135
41
Paragrafen A. Lokale heffingen In deze paragraaf behandelen wij onze lokale heffingen. Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrijven. We maken hierbij onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen zijn geldbedragen die inwoners en bedrijven betalen, zonder dat de gemeente daar een directe tegenprestatie voor levert. Een voorbeeld hiervan is de onroerende-zaakbelasting. Rechten betalen inwoners en bedrijven om de kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en leges. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wij geven op hoofdlijnen inzicht in de diverse heffingen. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wij laten zien wat de tarieven zijn en de geraamde inkomsten per soort heffing. Ook geven wij inzicht in de mate van kostendekkendheid van de heffingen. Dit houdt in dat wij laten zien in hoeverre de geraamde kosten gedekt worden uit de geraamde opbrengsten. Voor het berekenen van de kostendekkendheid houden wij bij de kosten rekening met een opslag van 61% voor overhead op de salariskosten (in 2025: 59%). Daarnaast rekenen we rente toe over het eigen vermogen en de voorzieningen. Dit volgt uit onze Financiële Verordening. Een toelichting op het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk komen in deze paragraaf ook aan bod.
Sabewa Zeeland Een aantal heffingen worden door Sabewa Zeeland uitgevoerd. Sabewa Zeeland draagt zorg voor de waardering, heffing en inning van de onroerende-zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensenbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en de BIZ-bijdrage. Daarnaast verstrekt Sabewa Zeeland een prognose van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. Deze prognose gebruiken wij bij het opstellen van de begroting en het bepalen van de belastingtarieven. Ook geeft Sabewa Zeeland uitvoering aan ons kwijtscheldingsbeleid. Voor meer informatie over Sabewa Zeeland verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.
45/135
42
Inkomsten van de lokale heffingen In de onderstaande tabel geven wij opbrengsten weer van de lokale heffingen. Dit voor de jaren 2024 (gerealiseerd), prognose 2025 en 2026. In dit overzicht leest u de begrote opbrengst van de lokale heffingen. werkelijke geraamde geraamde opbrengst 2024 opbrengst 2025* opbrengst 2026
bedragen x € 1.000 Via Sabewa Zeeland Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing
22.080 10.036
22.536 10.843
23.160 11.831
Rioolheffing Forensenbelasting
6.424 341
6.971 284
7.652 292
Toeristenbelasting Hondenbelasting
575 359
481 354
544 367
Bedrijveninvesteringszone Subtotaal Sabewa Zeeland
103 39.918
100 41.570
100 43.946
Kwijtscheldingen Subtotaal Sabewa Zeeland incl. kwijtschelding Parkeerbelasting/-heffing
-381 39.538
-429 41.141
-466 43.480
784
1.135
798
Markt- en standplaatsgelden Lijkbezorgingsrechten
28 807
52 595
38 595
Bedrijfsafval Leges
484 3.225
529 3.616
529 3.629
Subtotaal
5.329
5.927
5.589
Totaal opbrengst lokale heffingen
44.866
47.068
49.069
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen)
Beleid Onroerende-zaakbelasting (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) vormen de belangrijkste lokale heffing van de gemeente. Het karakter van deze heffing is dat het een algemene belasting is. De opbrengsten zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Wij heffen OZB van eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. Het tarief van de onroerende-zaakbelastingen is een percentage van de vastgestelde WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Voor de WOZ-waarde 2025 geldt als waardepeildatum 1 januari 2025. De OZB tarieven verhogen we in 2026 met 2,7%. Van Sabewa Zeeland ontvingen wij een prognose van de waardeontwikkeling voor 2026 van de woningen en niet-woningen. Het percentage van de waardeontwikkeling corrigeren we op het tarief. Doordat de geprognosticeerde waardeontwikkeling van de woningen (5,5%) hoger is dan de indexatie van 2,7%, daalt het tarief in 2026 ten opzichte van 2025. Het tarief voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen stijgt in 2026. Dit is het gevolg van de geprognosticeerde waardestijging (1,21%) van de WOZ-waarden van de niet-woningen en de indexatie van het tarief met 2,7%.
46/135
43
Rekeninghoudend met het bovenstaande bedragen de tarieven als volgt: Tarief per belastingsoort
Grondslag
Woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,1242%
0,1209%
Niet-woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,3399%
0,3449%
Niet-woningen gebruiker
WOZ-waarde
0,2728%
0,2768%
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 22.080
€ 22.536
€ 23.160
bedragen x € 1.000 Onroerende-zaakbelastingen
2025
2026
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Reinigingsheffingen De reinigingsheffingen betreffen twee heffingen: 1) de afvalstoffenheffing en 2) reinigingsrechten. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing vloeit voort uit de wettelijke taak van de gemeente om tenminste eenmaal per week de huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Bij het opstellen van de begroting 2026 blijkt dat met een tariefsverhoging van 2,7% de opbrengsten niet alle kosten dekken. Om in 2026 100% kostendekkendheid te bereiken verhogen we de tarieven met 4,4% extra. De stijging bedraagt hierdoor in 2026 7,1%. De kosten dalen in 2026 door een bedrag van € 250.000 aan onderuitputting kapitaallasten toe te rekenen. Wij verwachten dat wij door onvoorziene omstandigheden mogelijk niet alle investeringen kunnen uitvoeren, waardoor de werkelijke kosten lager zullen zijn dan geraamd. De tarieven voor de afvalstoffenheffing bedragen in 2026 voor een: • eenpersoonshuishouden: € 395,30 per jaar; • meerpersoonshuishouden: € 462,30 per jaar. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Gebruiker
Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
2025
2026
€ 369,10
€ 395,30
€ 431,70
€ 462,30
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
Afvalstoffenheffing
€ 10.036
€ 10.843
€ 11.831
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Reinigingsrechten Bij de heffing van reinigingsrechten is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie heeft geleverd. Het tarief verhogen wij met 2,7%. De werkelijke opbrengsten waren afgelopen jaren nihil. Wij nemen daarom geen raming op in de begroting. Rioolheffing Wij heffen rioolheffing van eigenaren over de waarde in het economisch verkeer van hun perceel (WOZ-waarde). Voor de WOZ-waarde 2026 geldt als waardepeildatum 1 januari 2025. Van Sabewa Zeeland ontvingen wij een prognose van de waardeontwikkeling voor 2026 van de objecten die voor de rioolheffing aangeslagen worden. Het percentage van de waardeontwikkeling van 5,11% corrigeren we op het tarief.
47/135
44
Bij het opstellen van de begroting 2026 blijkt dat met een tariefsverhoging van 2,7% de opbrengsten niet alle kosten dekken. In 2026 verhogen we het tarief van de rioolheffing met 6,8% extra. De stijging bedraagt hierdoor in 2026 9,5%. Ondanks deze verhoging blijkt uit de begroting 2026 dat de opbrengsten nog niet alle kosten dekken. Het dekkingspercentage bedraagt 92%. We streven ernaar om uiteindelijk 100% kostendekkendheid te bereiken en willen dit gefaseerd realiseren. De verwachte kosten voor het uitvoeren van onze water- en rioolbeheertaken verlagen wij in 2026 door een bedrag van € 500.000 aan onderuitputting kapitaallasten toe te rekenen. Wij verwachten dat door onvoorziene omstandigheden wij mogelijk niet alle investeringen kunnen uitvoeren, waardoor de werkelijke kosten lager zullen zijn dan geraamd. Rekening houdend met het bovenstaande bedraagt het tarief voor de rioolheffing in 2026 0,0905%. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning en niet-woningen
WOZ-waarde
bedragen x € 1.000 Rioolheffing
2025
2026
0,0868%
0,0905%
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 6.424
€ 6.971
€ 7.652
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Forensenbelasting Forensenbelasting heffen wij van natuurlijke personen die op meer dan 90 dagen van het jaar, voor zich of voor hun gezin een gemeubileerde tweede woning beschikbaar houden. De forensenbelasting dient ertoe om mensen die relatief veel in de gemeente verblijven, maar geen ingezetene zijn van de gemeente, mee te laten betalen aan onze voorzieningen. Het doel is niet om kosten voor deze voorzieningen te verhalen, maar juist om een bijdrage te vragen aan het algemene voorzieningenniveau van de gemeente. Om deze reden heffen wij forensenbelasting. De opbrengsten van de forensenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Het tarief van de forensenbelasting verhogen wij met 2,7%. Per 1 januari 2026 bedraagt het tarief voor de forensenbelasting 0,9019% van de WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Bij de tariefbepaling is rekening gehouden met de gemiddelde waardestijging van 5,5% voor woningen. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning
WOZ-waarde
2025
2026
0,9265%
0,9019%
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
Forensenbelasting
€ 341
€ 284
€ 292
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Toeristenbelasting Wij heffen toeristenbelasting van degene die gelegenheid biedt tot verblijf (de ondernemer). Het is uiteindelijk de gast van buiten de gemeente die de belasting betaalt. De ondernemer mag de belasting namelijk doorberekenen aan zijn gast. Wanneer deze niet-inwoners voor kortere tijd in de gemeente verblijven, profiteren zij van de gemeentelijke voorzieningen. De toeristenbelasting zien wij daarom als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeentelijke huishouding. Voor het heffen van toeristenbelasting stellen we aan de overnachting geen eisen van toeristische of recreatieve aard. Dit betekent dat ook een betaald verblijf met overnachting zonder toeristische of recreatieve aanleiding tot belastingplicht leidt. Wij verhogen het tarief met 2,7%. Met ingang van 1 januari 2026 bedraagt het tarief € 1,89 per overnachting. De opbrengsten van de toeristenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Bezoeker
Per overnachting
48/135
2025
2026 € 1,84
€ 1,89
45
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
Toeristenbelasting
€ 575
€ 481
€ 544
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Hondenbelasting Wie binnen de gemeente houder is van één of meer honden betaalt hondenbelasting. De opbrengsten van de hondenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. De tarieven verhogen wij per 1 januari 2026 met 2,7%. Het tarief voor een eerste hond bedraagt € 86,00. Het tarief voor een tweede hond en volgende is € 193,00. Het kenneltarief bedraagt € 345,00 per kennel. Tarief per belastingsoort
Grondslag
1e hond
Per hond
€ 84,00
€ 86,00
2e hond en volgende
Per hond
€ 188,00
€ 193,00
Kennel
Per kennel
€ 336,00
€ 345,00
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 359
€ 354
€ 367
bedragen x € 1.000 Hondenbelasting
2025
2026
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een heffing voor en door ondernemers. In het centrum van Terneuzen bestaat al jaren een BIZ. Aan ondernemers vragen we elk jaar een financiële bijdrage voor de BIZ. Deze BIZbijdrage is een bestemmingsbelasting. De gemeente betaalt de belastingopbrengsten 1 op 1 uit aan de beheerder van de BIZ-gelden in de vorm van een subsidie. De Stichting Bizzy besteedt de BIZ-subsidie aan specifieke activiteiten. Zo investeren ondernemers in een veilige en aantrekkelijke omgeving. bedragen x € 1.000 Bedrijveninvesteringszone
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 103
€ 100
€ 100
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Kwijtschelding Wij verlenen onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing. Kwijtschelding van afvalstoffenheffing is niet mogelijk voor: • gebruikers van niet-permanente bewoonde woningen; • voor het inzamelen van grove huishoudelijke afvalstoffen; • het extra ledigen van een container; • inzamelen van snoeiafval. Sabewa Zeeland voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Zij beoordeelt het verzoek tot kwijtschelding en bekijkt hierbij het vermogen, het inkomen en de uitgaven van de aanvrager aan de daarvoor gestelde norm. De kwijtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bijstandsnorm. Parkeren Voor het parkeren en daarvoor benodigde zaken heffen wij een parkeerheffing. De totale opbrengst parkeren bestaat uit de parkeerbelastingen (straatparkeren) en de parkeergelden die wij op privaatrechtelijke basis innen (parkeergarages). Ons parkeerbeleid is acceptabele tarieven voor bewoners, bezoekers en werkgevers/werknemers. Daarnaast stimuleren wij parkeren in de parkeergarages. Wij wijzigen de basistarieven voor het straatparkeren en de parkeergarages in 2026 niet. Het tarief voor straatparkeren bedraagt € 1,60 per uur. Het tarief voor de
49/135
46
parkeergarages € 1,40 per uur. De tarieven voor de parkeervergunningen voor het straatparkeren en de parkeergarages indexeren wij met 2,7%. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Parkeren ondergronds
Per uur
€ 1,40
€ 1,40
Parkeren bovengronds
Per uur
€ 1,60
€ 1,60
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 784
€ 1.135
€ 798
bedragen x € 1.000 Parkeerbelasting/-heffing
2025
2026
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Markt- en standplaatsgelden Voor de standplaatsen op de diverse markten in onze kernen heffen wij marktgelden. Standplaatsgeld brengen wij in rekening voor de losse standplaatsen in de gemeente. De tarieven van de markt- en standplaatsgelden verhogen wij met 2,7% bedragen x € 1.000 Markt- en standplaatsgelden
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 28
€ 52
€ 38
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten brengen wij in rekening voor de dekking van de kosten van de gemeentelijke begraafplaatsen. Wij hanteren het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De kosten binnen de exploitatie van de begraafplaatsen dekken niet alle kosten. Voor het verschil maken wij gebruik van de voorziening begraafrechten. Deze voorziening is onder andere bedoeld om schommelingen in tarieven te voorkomen/beperken. Wij laten circa € 178.000 uit deze voorziening vrij vallen om op 100% kostendekking uit te komen. Zonder de mutatie aan de voorziening, zouden wij de tarieven moeten verhogen om op 100% dekking uit te komen. Het tarief voor de latere ruiming van het graf indexeren we met 2,7%. De overige tarieven van de lijkbezorgingsrechten blijven in 2026 gelijk aan het jaar 2025. Werkelijke Geraamde Geraamde opbrengst 2024 opbrengst 2025* opbrengst 2026 bedragen x € 1.000 Lijkbezorgingsrechten
€ 807
€ 595
€ 595
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Bedrijfsafval Naast het inzamelen van huishoudelijk afval, halen wij ook bedrijfsafval op. Het inzamelen van bedrijfsafval is een economische activiteit waarbij wij in concurrentie treden met andere afvalinzamelbedrijven. De kosten van inzameling brengen we op privaatrechtelijke wijze in rekening. Wij rekenen marktconforme tarieven. Dit om beter op de marktsituatie te kunnen reageren en een flexibelere bedrijfsvoering mogelijk te maken. bedragen x € 1.000 Bedrijfsafval
Werkelijke opbrengst 2024
Geraamde opbrengst 2025*
Geraamde opbrengst 2026
€ 484
€ 529
€ 529
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Leges Wij brengen voor verschillende diensten en producten leges in rekening. Bijvoorbeeld het aanvragen van een paspoort, rijbewijs of een omgevingsvergunning. Bij leges is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie heeft geleverd. De tarieven van de Legesverordening 2025 verhogen wij per 1 januari 2026 met 2,7%. Uitzondering op deze tariefsverhoging vormen de leges die aan wettelijke maxima gebonden zijn, zoals bijvoorbeeld reisdocumenten en rijbewijzen.
50/135
47
In de raadsvergadering van 5 juli 2022 heeft de gemeenteraad het principebesluit genomen voor kostendekkende tarieven voor de leges van de omgevingsvergunningen met behoud van kruissubsidiëring. De geraamde kosten baseren wij op verschillende factoren, waaronder het aantal verwachte aantallen voor omgevingsvergunningen en de bijbehorende tijdsbesteding. Werkelijke Geraamde Geraamde opbrengst 2024 opbrengst 2025* opbrengst 2026 bedragen x € 1.000 Leges