2025-09-25 IC20 - Jaarstukken North Sea Port 2024

JAARSTUKKEN NORTH SEA PORT SE DEEL 1: BESTUURSVERSLAG 2024 DEEL 2: JAARREKENING 2024 DEEL 3: ANDERE GEGEVENS

1 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

JAARSTUKKEN NORTH SEA PORT SE DEEL 1 BESTUURSVERSLAG 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

2 of 39

BERICHT VAN HET TOEZICHTHOUDEND ORGAAN VAN NORTH SEA PORT SE BERICHT VAN HET TOEZICHTHOUDEND ORGAAN VAN NORTH SEA PORT SE Hierbij biedt het Toezichthoudend orgaan (TZO) van North Sea Port SE het jaarbericht aan waarin de jaarrekening over 2024 is opgenomen. Het bestuur heeft het bestuursverslag opgesteld. Deloitte Accountants heeft de jaarrekening gecontroleerd en voorzien van een goedkeurende controleverklaring. De Auditcommissie heeft de jaarrekening uitvoerig besproken met, de CFO en de externe accountant. Vervolgens heeft het Toezichtsorgaan, in aanwezigheid van de externe accountant, het bestuursverslag met het bestuur besproken. De discussies die in dat verband zijn gevoerd, hebben het Toezichtsorgaan ervan overtuigd dat dit verslag aan de voorschriften en aan de eisen van governance en transparantie voldoet. Het vormt een goede basis voor de verantwoording die het Toezichtsorgaan aflegt voor het gehouden toezicht. Het Toezichthoudend orgaan stemt in met de jaarrekening 2024. Op 26 juni 2025 zal de jaarrekening ter vaststelling aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) van North Sea Port SE worden voorgelegd. Het Toezichtsorgaan stelt voor aan de AvA dat aan het bestuur decharge wordt verleend voor het gevoerde beleid, dat aan het Toezichtsorgaan decharge wordt verleend voor het gehouden toezicht en dat de jaarrekening 2024 wordt vastgesteld.

Inleiding In 2024 boekten de bedrijven in North Sea Port een goederenoverslag via zeevaart van 66,3 miljoen ton, een stijging van 0,7% ten opzichte van 2023. De binnenvaart ging er met 4,4% op vooruit. Deze stijgingen in de goederenoverslag zijn zeer positief te noemen, zeker gezien de huidige economische en geopolitieke ontwikkelingen. De diversificatie van de activiteiten in onze haven biedt in onzekere tijden vaak een tegengewicht. Samen met onze klanten, dienstverleners en stakeholders hebben het bestuur en de medewerkers van het havenbedrijf zich binnen het kader van de aandeelhoudersstrategie verder ingezet om aan de hand van het strategisch plan Connect 2025 de haven verder te ontwikkelen. Inmiddels is vorm gegeven aan het vervolg en actualisatie van dit strategisch plan voor de periode 2026-2030, met doorkijk naar 2035.

3 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Financiële rapportage en risicomanagement In de bedrijfsvoering worden de omzet, overslagcijfers en cashflow nauwgezet opgevolgd, via interne controlemechanismen en nauw contact met de bedrijven. Het bestuur heeft de auditcommissie en het TZO op regelmatige basis ingelicht over de prognosewijzigingen ten opzichte van het budget op basis van de meest recente inzichten. Het Bestuur heeft het risicoprofiel, de gang van zaken, de financiële situatie en de marktontwikkelingen periodiek toegelicht aan het Toezichtsorgaan. Zo nodig werden ad hoc vergaderingen van het TZO bijeengeroepen. Hiermee beschikte het Toezichtsorgaan steeds over upto-date informatie. Strategische ontwikkelingen In de vergaderingen van het Toezichtsorgaan werd naast de financiële ontwikkelingen door het bestuur ook telkens uitgebreid gerapporteerd over de strategische en commerciële ontwikkelingen binnen de haven. Ook de belangrijke projecten en samenwerkingen werden besproken, zoals het project Rail Ghent Terneuzen en de samenwerking tussen de havens rond het borgen van de veiligheid. Belangrijk moment in 2024 was de opening van de Nieuwe Sluis in Terneuzen op 11 oktober 2024 door Nederlandse koning Willem-Alexander en de Belgische koning Filip. Deze Nieuwe Sluis verzekert de verdere economische ontwikkeling van het grensoverstijgend havengebied North Sea Port.

De Nieuwe Sluis is immers van groot belang voor de zeevaart, de binnenvaart, voor de uitbreiding van bestaande bedrijven en de komst van nieuwe investeerders naar onze multimodale haven. Verdere stappen worden gezet om de Sluis nu ook optimaal te kunnen benutten voor grotere schepen. Havens spelen een belangrijke rol in de noodzakelijke energietransitie. Bestuur en Toezichtsorgaan bespraken nieuwe en lopende projecten en uitgiftes rond uitbouw van groene energie, circulariteit en klimaatinvesteringen. Het Toezichtsorgaan zal zich samen met het Bestuur en alle medewerkers van North Sea Port ook blijven inzetten om North Sea Port verder op de kaart te zetten als Europese tophaven. Wijziging in het bestuur Op 17 oktober 2024 werd aangekondigd dat CEO Daan Schalck beslist had omwille van persoonlijke redenen het havenbedrijf te verlaten. Hij bleef nog inhoudelijk betrokken tot eind 2024. Het TZO is kort daarop de zoektocht naar een nieuwe CEO gestart. Aanstelling van de nieuwe CEO is op 1 juni 2025. Beoordeling van het bestuur Het Toezichtsorgaan beoordeelt jaarlijks het functioneren van het Bestuur en zijn individuele leden en stelt de doelstellingen voor het komende jaar vast. De remuneratiecommissie heeft daartoe in 2024 individuele gesprekken gevoerd met de leden van het bestuur en de beoordeling besproken met het Toezichtsorgaan.

Samenstelling Bij de benoeming van zijn leden streeft het Toezichtsorgaan naar een complementaire samenstelling, met name voor wat betreft de kennisgebieden die relevant zijn voor North Sea Port. Voor de onafhankelijke leden van het TZO werd een profielschets opgemaakt. Op grond van de statuten van North Sea Port SE en de toepasselijke regelgeving wordt eveneens gewaakt over de genderdiversiteit bij de samenstelling van het TZO: minstens één derde van de vertegenwoordigers moet uit het andere geslacht bestaan. Ook binnen elke groep van TZO-leden (nl.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

4 of 39

de groep aangeduid door resp. de Nederlandse of Vlaamse aandeelhouders) mogen niet alle leden van hetzelfde geslacht zijn. Ingevolge een afspraak tussen de Nederlandse aandeelhouders trad de heer Kees Weststrate af op de Algemene Vergadering van 28 juni 2024 en werd vervolgens de heer Albert Vader als lid N van het TZO met een politiek mandaat benoemd. Eind december 2024 was de samenstelling van het TZO bijgevolg als volgt: a) Dhr. P.L.B.A. van Geel (voorzitter), als onafhankelijk lid N b) Mevr. S. Bracke (vicevoorzitter), als lid V c) Dhr. S. Ronsse, als onafhankelijk lid V d) Mevr. E.J. Sinke., als onafhankelijk lid N e) Dhr. W.R.L. Nielen, als lid N f) Dhr. A. Vader, als lid N g) Mevr. A.E. Vereecke, als onafhankelijk lid V h) Dhr. F.J. Watteeuw, als lid V Vergaderingen Toezichtsorgaan Het Toezichtsorgaan kwam in 2024 zevenmaal bijeen, waarvan viermaal in een formele vergadering en driemaal in de vorm van een informeel overleg. De vergaderingen/informele overleggen van het Toezichtsorgaan werden steeds in aanwezigheid van het bestuur gehouden. Voor de agendapunten die de beoordeling van het bestuur behandelen, verliet het bestuur de vergadering. Auditcommissie De Auditcommissie heeft in 2024 vier keer vergaderd.

De Auditcommissie rapporteert rechtstreeks aan het Toezichtsorgaan in de reguliere vergadering en de verslagen van de auditcommissie worden aan de TZO leden meegedeeld bij elke TZO-vergadering. Remuneratiecommissie In 2024 kwam de remuneratiecommissie vijfmaal samen. De audit- en remuneratiecommissie worden meestal op dezelfde dag gehouden. Dankwoord Het Toezichtsorgaan dankt de bedrijven, de stakeholders en ook de medewerkers en het bestuur van North Sea Port voor de goede samenwerking in 2024. P.L.B.A. van Geel (voorzitter) S. Bracke (vicevoorzitter) S. Ronsse E.J. Sinke W.R.L. Nielen A, Vader A.E. Vereecke F .J. Watteeuw

5 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Personalia leden van het TZO (mei 2025) mei 2025 S. Bracke

45j

V

Belg

P.L.B.A. van Geel

74,

M

'lederlandse

W.R.L.Nielen

65

M

Nederlandse

S. Ronsse

40y

Ml

Belg

E.J. Sinke

55y

V

Nederlandse

A.E.Vereecke

62)

V

Belg

F.J.Watteeuw

62,

M

8elg

A. Vader

62,

M!

Nederlandse

M

tlederlandse

C. Weststrate

56]

oofdfunctie evenfunctie(s) Schepen van Economie. Haven Handel. Toerisme en Openbare netheid - stad Gent Gepensioneerd Voorzitter Fundatiebestuur lovameda Lid RC ZR Voorzitter van het Landelyk Overleg Wolf Voorzitter van het bestuur van het Brabants Histonisch ntrum IHI Gedeputeerde Prowncie Zeeland nevenfunctes ut hoofde van ambt portefeuille natuur en natuurbeleving. Bestuurslid Schelderaad. Voorzitter Regionaal bestuurlijk overleg grensoverschnydende samenwerking en Schelde. Bestuurslid Scheldemondraad. Bestuurslid Huis van de Europa. Personeel & organisatie en Nederlandse Provincies Brussel (HtP) Bestuurslid Comité van de Communicatie Regio's. Bestuurslid comité van toezicht Interreg Vlaanderentederiand. Bestuurslid van comité van toezicht Operationeel Programma Zuid (OP-Zuid). Voorzitter Bestuurlijk Overleg Stikstof en lid Toezichthoudend orgaan torth Sea Port SE nevenfunctes anders dan ut hoofde van het amt Voorzitter Stichting Logegebouw Zeeuws Vlaanderen Voorzitter WE Midi Centrum Terneuzen Aandeelhouder Agathos Daimon Beheer BV CEO van CAPTURE gastprofessor innovatie en strategie aan de KU Leuven CEO Blau»trust Groep BV en CEO Quion Groei BV Professor Operations en Supply Chain MAanagement Vlenck Business School en Universiteit Gent

ton-executive board member van Credendo GSR Lid raad van bestuur van Unbreda t . niet- edeleaeerd Bestuurder by Whats Cooking Group WV (ia Ann Vereecke BV) Bestuurder bij Tessenderlo Group NV (a Ann Vereecke BV) Bestuurder bj bpost SAN /

Schepen van Wonen. Mileu. Klimaat en Enerae - Stad Gent wethouder gemeente Vlissingen [ambtsgeonden nevenfunctes Beleidsterreinen o a verantwoordelyk [Lid DB en AB Oionis Walcheren (onbezoldigd}. voor de samenwerkingsverbanden in het [Lid Algemene vergadenng van aandeelhouders Gemeentelyke Sociaal domein. Onomis Vervoerscentrale Zeeland B V (onbezoldigd) Walcheren.Coordinerend [Lid Toezichthoudend orgaan torth Sea Port SE (onbezoldigd) portefeuillehouder Wind in de zeilen Doelgroepenvervoer. Lokale inclusie oenge nevenfunctes agenda inburgenng en strategisch Lid referentenpanel Zon!twbezoldigd Kennis Centrum georganiseerde nv ·rmunende nmunahrtt i {wethouder gemeente Borsele

" eerste mandaatspeniode 29uni 2018 tt 29 um 2020 vors opneuw benoemd door de 4v4 volgens a!spraak« tussen de Nederlandse aandeelhouders

TZO

AC

RemCom

Pieter van Geel

77

nvt

nvt

Liesbeth Sinke Ann Vereecke

77

4/4

55

4/4

Sr5

nvt

nvt

Sofie Bracke

77 77 57

nvt

nvt

Wilfried Nielen

67

nvt

nvt

Filip Watteeuw

67

nvt

nvt

Albert Vader

2/3 2/4

nvt

nt

nvt

nvt

Kees Westrate

politiek mandaat

31O1 2020

31012023

02 10 2023

politiek mandaat

1309 2023

13.09 2027

02 10 2023

02 10 2027

29 06 2013

29062025

23 06 2019

politiek mandaat

29-06-2018°

poltek mandaat

2406 2022

teruggetreden er 28 uni 2024° i; trek mandaat

o 28uni 2024

Aanwezigheid 2024

Stijn Ronsse

23 06 2019

6 of 39

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

BESTUURSVERSLAG

Hoofdstuk 1:

De haven in cijfers

1.1. Werkgelegenheid en toegevoegde waarde North Sea Port mikt op duurzame economische bedrijvigheid die een hoge toegevoegde waarde en werkgelegenheid genereert. Zo draagt de haven actief bij aan de welvaart in haar regio en creëert zij waarde voor haar aandeelhouders. North Sea Port denkt actief mee met zijn klanten, dienstverleners en stakeholders met het oog op groei en ontwikkeling voor iedereen die bij de haven betrokken is. Binnen North Sea Port zijn afgerond 550 bedrijven actief in zeer uiteenlopende sectoren. Dat gaat van eenmanszaken tot grote multinationals met duizenden werknemers op de loonlijst. De bedrijven zorgen daarbij voor werk voor vele havenbedrijven, toeleveranciers en dienstverleners. Maar het actieterrein van die ondernemingen reikt in de regel verder dan de grenzen van het havengebied en veel spelers binnen North Sea Port zijn wereldwijd actief.

Bijna 106.000 jobs Volgens de meest recente cijfers staat de haven voor 105.912 jobs. Voor bijna de helft (51.346 vte) gaat het om directe werkgelegenheid, mensen die op de eigen loonlijst van de ondernemingen in de haven staan. De indirecte werkgelegenheid (54.566 vte) zit bij toeleveranciers en dienstverleners in transport, beveiliging, IT, schoonmaak, horeca, ...

Toegevoegde waarde: derde plaats in Europa North Sea Port genereert in totaal 12, 73 miljard euro toegevoegde waarde, waarvan 7,39 miljard rechtstreekse, en 5,34 miljard onrechtstreeks. Dat cijfer ligt zeer hoog in vergelijking met andere havens. North Sea Port staat zelfs op de derde plaats in Europa. Het moet alleen Rotterdam en Antwerpen laten voorgaan, maar de twee grootste havens in Europa hebben daarvoor een veelvoud van de maritieme overslag van North Sea Port nodig. Dat North Sea Port zo goed scoort, komt omdat North Sea Port niet alleen een doorvoerhaven is die als doorgeefluik dient voor lading. Heel wat grondstoffen worden behandeld of verwerkt door de sterk uitgebouwde industriële cluster in de haven zelf. Bron cijfers Nederland, uit: Havenmonitor van het Ministerie van l&W (2024) Bron cijfers België, uit: Nationale Bank van België .(2022)

1.2. Goederenoverslag in 2024 neemt licht toe In 2024 boekten de bedrijven in North Sea Port een goederenoverslag via zeevaart van 66,3 miljoen ton, een stijging van 0,7% ten opzichte van 2023. De binnenvaart ging er met 4,4 % meer op vooruit. Deze stijgingen zijn alvast positief te noemen, zeker in het licht van de huidige economische en geopolitieke ontwikkelingen. De overslag via zeevaart nam met 0,4 miljoen ton goederen toe ten opzichte van 2023. Deze lichte stijging is te danken aan de eigenheid van North Sea Port als bulkhaven: de overslag van droge bulkgoederen en breakbulk (stukgoed) nam beduidend toe. De diversificatie van de activiteiten in onze haven biedt in onzekere tijden vaak een tegengewicht. De overslag van vloeibare bulk nam af. De daling van specifieke producten gelinkt aan de (aarzelende) industrie speelt ons als haven hierbij parten. De overslag via zeevaart met Groot-Brittannië nam met liefst ruim een kwart toe. De UK neemt de 7 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

eerste plaats in van de belangrijkste handelspartners. De gevolgen van de Brexit inzake een daling van tonnen goederenoverslag lijken hiermee van de baan. North Sea Port verstevigt hiermee zijn rol als Europees verankerde haven. De overslag via de binnenvaart blijft het met 4,4 procent groei erg goed doen. De ideale locatie op het kruispunt van de West-Europese binnenwateren, onze goede haveninfrastructuur en de modal shiftprojecten om meer goederen via de binnenwateren te transporteren, bevorderen dit duurzame transport. En, niet te vergeten, de eigenheid van de soort producten - namelijk bulkgoederen - leent zich perfect voor de binnenvaart. De uitdagingen voor de komende jaren blijven legio. Alleszins op geopolitiek vlak met de oorlog Rusland-Oekraïne, de brandhaard in het Midden-Oosten, en de ontwikkelingen in de Verenigde Staten (waaronder mogelijke handelsbelemmeringen). Daarnaast is de vraag hoe de energietransitie (met vaak aarzelende investeringsbeslissingen) zich verder blijft ontwikkelen en wat de impact van het Europees duurzaamheidsbeleid zal zijn. Bulkhaven bij uitstek North Sea Port is en blijft een bulkhaven. Maar liefst driekwart van de overslag wordt nog steeds ingenomen door droge en vloeibare bulkgoederen. De droge bulk nam weer toe (+2,1%) en blijft meer dan de helft (54%) van de overslag vertegenwoordigen (35,9 miljoen ton).

Meer aanvoer van ijzererts, houtpellets, chemische producten en sojabonen zorgen daarvoor. De overslag van bouwmaterialen blijft gelijke tred houden, die van koolzaad nam af. Breakbulk gaat er ook op vooruit (+7%) en blijft 15% van de overslag innemen (10,2 miljoen ton). Overslag van cellulose neemt hierbij toe, plaatstaal neemt af. De overslag van rollend materieel, ro/ro, blijft met 3, 7 miljoen ton op hetzelfde peil. Hiermee neemt dit segment hetzelfde aandeel binnen de totale overslag in (6%). De overslag van vloeibare bulk daalde (-3,5%) en neemt ruim een vijfde van de totale maritieme overslag in (22%, 14,6 miljoen ton). De daling zit hem bij petroleumproducten, biodiesel en de chemische basisproducten; producten kenmerkend voor de industrie. De overslag van containers kent een verlies in tonnen (-18%) en komt op een totaal van 1,8 miljoen ton oftewel 175.000 TEU (-50.000 TEU). Binnen de goederenoverslag via zeevaart blijft het aandeel van containers wel gelijk (3%).

Zeevaartoverslag 2024 naar cargotype Vloeibare bulk

Droge bulk

Containers

Ro/ro

54%

Conventionele stukgoederen

Uitgedrukt in goederensoorten zien we een stijging bij landbouwproducten (+4,9%, gedeeltelijk herstel na verlies in 2023), ertsen en metaalresiduen (+5,8, door meer ijzerertsen), meststoffen (+5,7%), chemische producten (+7%), voertuigen en machines, en andere fabricaten (+14,7%, waaronder Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

8 of 39

cellulose). Een status quo kan genoteerd worden voor vaste brandstoffen. Een daling stellen we vast bij de voedingsproducten (-13%, waaronder minder koolzaad), petroleumproducten (-4%), ruwe mineralen en bouwmaterialen (-3%) en producten van de metaalindustrie (-11%, minder staaloverslag). De verhouding import/export bij de overslag via zeevaart is 70%-30%, waarbij het aandeel export over de jaren heen licht toeneemt.

Groot-Brittannië op de eerste plaats Groot-Brittannië neemt met 6,0 miljoen ton goederenoverslag en een stevige groei (+26%, +1,2 miljoen ton) prominent de eerste plaats in van de belangrijkste handelspartners van North Sea Porthiermee is eind 2024 de impact van de Brexit van de baan. De Verenigde Staten kennen voor het tweede jaar op rij een daling (-6% = -300.000 ton) en komen van de eerste op de tweede plaats terecht, met een totaal van 5,1 miljoen ton. De handel met Zweden neemt toe (+8%, +300.000 ton) waardoor het land naar de derde plaats stijgt met een overslag van 4,3 miljoen ton. Canada neemt opnieuw de vierde plaats in, gevolgd door Brazilië, Noorwegen, Spanje, Frankrijk, Rusland en Turkije op de tiende plaats. Van de totale goederenoverslag via zeevaart neemt Europa 58% in {+2% aandeel), Noord-Amerika 14% (status quo), Zuid-Amerika 14% (-1%), Afrika 7% (status quo), Azié 3% (-1%). Oceanié, tenslotte, neemt daar 4% van in (status quo van dit aandeel).

Ook binnenvaart stijgt De goederenoverslag via binnenvaart kwam in 2024 uit op 64,2 miljoen ton. Met deze stijging van 4,4% is het verlies van 2023 tegenover 2022 (wat een tweede recordjaar op rij was) haast weer goedgemaakt. De overslag van vloeibare bulk neemt toe met 7% tot 34,5 miljoen ton, onder meer bij vloeibare petroleumbrandstoffen en chemische basisproducten. Droge bulk groeit met 5% tot 23,3 miljoen ton door extra overslag van veevoeders, zand en grind, en ruwe mineralen. Containers dalen met 15% tot 2,2 miljoen ton. In TEU zien we een daling van 17% tot 240.000 TEU. Ro/ro-binnenvaartschepen zijn goed voor 0,1 miljoen ton (status quo). Breakbulk neemt licht af met 3% tot 4,0 miljoen ton. De verhouding import-export blijft met 41%-59% ongewijzigd.

Ontvangen schepen Het aantal schepen dat in North Sea Port in 2024 aanmeerde, kent een tweeledig beeld. 9 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

De zeevaart ging er met 0, 7% groei in overslag licht op vooruit maar toch kwamen er minder schepen binnen. Bij de binnenvaart zien we met 4,4% meer overslag gelijktijdig ook een toename van het aantal schepen.

(2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018

:Zeevaart

Binnenvaart

8.625

38.255

8.732

37.736

9.276 9.091

40.628 40.907

8.832

41.446

9.435

47.351

9.372

39.429

Tarieven en algemene voorwaarden scheepvaart 2025 Voor het gebruik van de haveninfrastructuur zijn er bij North Sea Port algemene voorwaarden en tarieven van toepassing. Deze aanpassingen zijn gericht op kostenneutraliteit, verduidelijking en duurzaamheid. Voor het jaar 2025 indexeerde het havenbedrijf de tarieven voor zeevaart, binnenvaart en overige diensten met +3,5%. De toename is gekoppeld aan de inflatie in Nederland en België en stelt North Sea Port in staat haar meerwaarde voor de klanten te blijven leveren. Verder springt een aantal aanpassingen in het oog. Op basis van een benchmarkonderzoek worden de zeevaartcontainertarieven aangepast. De afvalbijdrage voor zeevaart wordt herzien op basis van de monitoring van de afvalstromen. Voor riviercruiseschepen wordt een nieuwe tariefstructuur geïntroduceerd. Het tarief wordt voortaan berekend op basis van de lengte van het schip in plaats van het aantal passagiers. Al deze wijzigingen zijn inkomstenneutraal (voor indexering). Naar aanleiding van permanente monitoring en gesprekken met klanten, is een aantal definities over tarieven of toepassingen toegevoegd en passages tekstueel verduidelijkt. Dit om de interpretatie en transparantie te verbeteren. Voordeel voor schone schepen De allerschoonste zeeschepen kunnen korting krijgen op het havengeld op basis van hun Environmental Ship Index (ESI) score.

Zo kregen in 2024 1.004 zeeschepen, op een totaal van 8.625, hierdoor een korting op de havengelden. Oftewel 11,6% van de zeeschepen in North Sea Port, een stijging van 1,4% ten opzichte van 2023. ESI, opgericht in 2011 door de International Association of Ports and Harbors (IAPH), is een vrijwillige index die een score geeft voor bovenwettelijk presterende zeeschepen op milieugebied. Er worden scores gegeven gebaseerd op de uitstoot van stikstof, zwavel en CO2, en het hebben van een walstroomconnectie. Het vergroenen van de haventarieven past bij de inzet van North Sea Port als een duurzame haven.

Uitgifte gronden North Sea Port gaf in 2024 79 hectare gronden aan nieuwe en bestaande klanten uit.

10 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Hoofdstuk 2: Corporate governance 2.1. Aandeelhoudersstructuur Het aandeelhouderschap van North Sea Port SE is paritair verdeeld tussen Vlaamse en Nederlandse aandeelhouders en ziet er als volgt uit:

25%

ER 8,33%

8,33%

8,33%

-

50%

48,529

0,03%

EA VG 0,005%

1,445%

50%

Aan Nederlandse kant is de Provincie Zeeland de grootste aandeelhouder, met vervolgens de gemeenten Borsele, Terneuzen en Vlissingen. Aan Vlaamse kant is de Stad Gent de grootste aandeelhouder, met vervolgens de Provincie Oost-Vlaanderen, de gemeenten Evergem en Zelzate.

2.2. Organisatie en governance Organisatiemodel Het bestuur van North Sea Port bestaat uit 4 personen: • Chief Executive Officer (CEO): Daan Schalck tot 17 oktober 2024. (Vanaf deze datum is Daan Schalck als CEO teruggetreden. Het wervingsproces van een nieuwe CEO is in het eerste kwartaal van 2025 afgerond: aanstelling nieuwe CEO is op 1juni 2025). • Chief Financial Officer (CFO): Sofie Monteyne • Chief Operating Officer (COO): Peter Van Parys • Chief Sustainability and Digital Officer (CSDO): Maarten den Dekker

Onder de 4 bestuurders vallen bepaalde clusters aangestuurd door 13 clustermanagers. De 13 clustermanagers vormen samen het managementteam (het MT). Elk managementteamlid stuurt een geïntegreerd team aan van Nederlandse en Vlaamse medewerkers.

11 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Het organigram 2024 ziet er als volgt uit: I

CHIEF EXECUTIVE OFFICER & CHIEF COMMERCIAL OFFICER

CHIEF SUSTAINABILITY OFFICER & CHIEF DIGITAL OFFICER

CHIEF OPERATIONS OFFICER IT

PORT INFRA PORT OPERATIONS FACILITY MANAGEMENT

COMMERCIAL AFFAIRS (+SDR FLANDERS) CORPORATE AFFAIRS

HR LEGAL FINANCE PROCUREMENT

BOARD SOR NL

PROGRAMMADIRECTEUR SDR NL

PORT DEVELOPMENT & INNOVATION

*North Sea Port is penvoerder van SOR NL en SOR FL. SOR NL en FL rapporteren aan hun boards en zijn derhalve geen onderdeel van North Sea Port governance

Eenheid van leiding De geïntegreerde werking van de fusiegroep wordt gegarandeerd via de eenheid van leiding die binnen de fusiegroep is ingesteld. Deze eenheid van leiding wordt gegarandeerd door een personele unie in de bestuursorganen van North Sea Port SE, North Sea Port Netherlands en North Sea Port Flanders, waardoor alle beslissingen die op holdingniveau worden genomen op een uniforme wijze binnen de fusiegroep worden geïmplementeerd. Concreet wordt de personele unie ingevuld door de 4 bestuurders. Zij zijn benoemd als de enige leden van de bestuursorganen van North Sea Port Flanders nv van publiek recht (raad van bestuur), North Sea Port Netherlands N.V. (bestuur) en North Sea Port SE (bestuur).

Dualistisch bestuursmodel North Sea Port SE kent een dualistisch bestuursmodel dat bestaat uit een Toezichthoudend Orgaan (TZO) en een uitvoerend bestuursorgaan (bestuur). Het TZO houdt toezicht op het bestuur en geeft goedkeuring aan bepaalde besluiten van het bestuur (zie hierna). Het TZO is paritair samengesteld in overeenstemming met het aandeelhouderschap. De helft van de acht TZO-leden wordt aangeduid op voordracht van de Vlaamse aandeelhouders (genaamd leden V), de andere helft op voordracht van de Nederlandse aandeelhouders (genaamd leden N). Per aandeelhoudersgroep worden hierbij telkens minimaal twee onafhankelijken en ten hoogste twee politieke vertegenwoordigers benoemd. Voor de onafhankelijke leden van het TZO is een profielschets opgemaakt. De Vlaamse Havencommissaris, wiens rol bestaat uit de toetsing van de beslissingen aan het Vlaamse Havendecreet, kan in deze structuur de vergaderingen van het TZO en de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) bijwonen en zijn bevoegdheden uitoefenen. Dit was een vereiste uit het Vlaamse fusiedecreet om de fusie mogelijk te maken. De statuten voorzien een gelijkaardige mogelijkheid voor een afgevaardigde van de Nederlandse overheid.

Besluitvorming De besluitvorming binnen de groep is opgebouwd in 3 lagen: • •

Besluiten waarvoor goedkeuring of een besluit van aandeelhouders benodigd is (Belangrijke Besluiten); Besluiten waarvoor goedkeuring of een besluit van het TZO nodig is (Besluiten van Gewicht); 12 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

•

Besluiten die het bestuur mag nemen zonder goedkeuring van een ander orgaan.

Bij patstelling binnen het bestuur of het TZO, zal het te nemen besluit een niveau hoger worden voorgelegd. Ten aanzien van stemrecht en besluitquorum in de algemene vergadering van de SE voor Belangrijke Besluiten is gekozen voor een hoog quorum van 76%: door dit hoge quorum behouden beide huidige grootaandeelhouders (zowel de provincie Zeeland als de stad Gent) de facto een veto bij belangrijke beslissingen en moeten ook telkens 1 of meer gemeenten meebeslissen. Daarmee zal steeds gezocht moeten worden naar een brede consensus en een breed draagvlak tussen aandeelhouders en zijn er geen coalities mogelijk tussen een te beperkt aantal aandeelhouders. Belangrijke Besluiten zijn onder andere besluiten over de strategie (inclusief besluiten over investeringen buiten het beheersgebied), dividenduitkeringen en besluiten die meer dan 10% van het balanstotaal betreffen.

Evenwichtige verdeling van de zetels van bestuur en toezichtsorgaan Het bestuur van de vennootschap bestaat eind 2024 uit 2 mannelijke bestuurders en 1 vrouwelijke bestuurder. (De positie van de CEO is op 31 december 2024 vacant). Het Toezichtsorgaan bestaat uit 8 leden, waarvan drie vrouwelijke leden, waarmee voor het Toezichtsorgaan wordt voldaan aan de geldende maatschappelijke opvattingen. Gewenst is dat ook de samenstelling van het bestuur een evenwichtige verhouding tussen mannen en vrouwen moeten vertonen, met ten minste 30% vrouwelijke leden. Indien zich in de toekomst een wijziging van het bestuur voordoet, zal getracht worden een nog meer evenwichtige verdeling te realiseren. Van belang hierbij is dat gelet op het belang van de vennootschap de kwaliteit van eventuele kandidaten voorop staat. In het managementteam zijn de vrouwen in de meerderheid. Gelet op het grensoverschrijdend karakter wordt eveneens belang gehecht aan een evenwichtig samengesteld bestuur en management voor wat de kennis en ervaring met zowel het Nederlandse als het Vlaams/Belgische werkveld en politiek-bestuurlijke landschap betreft.

Corporate Governance Code Het Toezichthoudend Orgaan heeft zich in het Reglement van het TZO voorgenomen om, voor zover mogelijk, de Corporate Governance Code zoals in Nederland bepaald te implementeren. Hierbij wordt omwille van het grensoverschrijdend karakter van de groep ook rekening gehouden met de Belgische regelgeving. In de 'pas toe of leg uit'-regeling wordt aangegeven in hoeverre het Toezichthoudend Orgaan de principes en best-practice-bepalingen moet naleven. In 2024 is de code op de volgende wijze toegepast: • • •

•

In dit bestuursverslag wordt aandacht besteed aan financiële resultaten, risico's en risicobeheersing systemen (best-practice-bepalingen 1.2, 1.4.2). Transacties waarin tegenstrijdige belangen van bestuurders spelen, hebben zich in 2024 2023 niet voorgedaan (best-practice-bepalingen 2.7). Overname van de vennootschap is beschermd door een kwaliteitseis voor het zijn van aandeelhouder en een blokkeringsregeling voor de overdracht van aandelen in de statuten (best-practice-bepaling 4.2.6). Er is een verslag van het Toezichtsorgaan opgenomen waarin de best-practice-bepalingen worden toegepast (best-practice-bepalingen 1.1.3, 2.1.2, 2.1.10, 2.2.6, 2.2.7, 2.3.11 en 2.4.4).

Beloningsbeleid Bij Completion van de fusie op 29 juni 2018 is door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders de bezoldiging van de leden van het Toezichtsorgaan vastgesteld. In de Algemene Vergadering van 28 juni 2019 werd beslist om de verplaatsingsvergoedingen van de TZO leden die nog niet door anderen worden vergoed vast te leggen op het bedrag per kilometer dat jaarlijks door de Belgische overheid wordt bepaald als belastingvrije forfaitaire kilometervergoeding. In de Algemene 13 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Vergadering van 25 juni 2021 werd beslist om de vergoedingen van de onafhankelijke leden van het Toezichtsorgaan te indexeren volgens de Nederlandse consumentenprijsindex. In de Algemene Vergadering van 28 juni 2024 is het Bezoldigingsbeleid voor het bestuur vastgesteld met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022. Langs Nederlandse kant zullen de voorwaarden van de WNT' als richtlijn gehanteerd worden voor de maximale bezoldiging (d.w.z loon, eventuele vergoedingen aangevuld met de bestuursvergoeding) van toekomstige bestuurders. Langs Vlaamse kant zal het maximumloon inclusief extralegale voordelen van de C-levels volgens het salarishuis van North Sea Port Flanders2, aangevuld met de bestuursvergoeding, als richtlijn gehanteerd worden voor de maximale bezoldiging van toekomstige bestuurders. Voor beide kanten is aanvulling mogelijk wanneer aantoonbaar blijkt dat er geen gekwalificeerde bestuurder gevonden kan worden binnen dit maximum; in dat geval wordt overleg gepleegd tussen het TZO en de aandeelhouders. Voor het bestuur geldt een variabele bestuursvergoeding die afhankelijk is van de evaluatie van de prestaties van de bestuurders over het voorbije kalenderjaar. Deze variabele vergoeding bedraagt maximaal het bedrag van de individuele vergoeding die een lid van het TZO kan bekomen. De prestatiedoelen worden bepaald door het TZO op voorstel van de remuneratiecommissie.

Het TZO beslist over de toekenning en de hoogte van het variabel deel van de vergoeding aan de individuele bestuurders.

2.3. Samenwerkingsverbanden en overlegstructuren In overeenstemming met de fusieovereenkomst is een aandeelhouderscommissie opgericht. Dit is een gemeenschappelijke commissie waarin alle verkozen leden van gemeenteraden, raden en staten en de provincieraad worden uitgenodigd. De taak van de aandeelhouderscommissie is het bieden van een platform voor: • •

Informeel overleg over (de uitoefening van) aandeelhoudersbevoegdheden in de Holding. Toelichting over de strategie en ontwikkeling binnen de fusiegroep en algemene havengerelateerde thema's.

Bilateraal is er op geregelde basis bestuurlijk overleg met de aandeelhouders als bevoegd gezag. In dit overleg is onder meer ruimte voor de bespreking van voorgenomen ontwikkelingen die specifiek het grondgebied van de aandeelhouder plaatsvinden. In 2024 kwam de aandeelhouderscommissie tweemaal bijeen (13 mei en 18 oktober 2024). Ook neemt de CEO van North Sea Port deel aan de vergadering van de raad van bestuur van North Sea Port District (voorheen het Kanaalzonegemeentenoverleg) waarin de overheden in het havengebied gemeenschappelijke beleidsontwikkelingen bespreken en besluiten. Verder overlegt het Bestuur met zijn stakeholders via de Business Advisory Board (BAB). Het doel van de BAB is de stakeholders van North Sea Port aan beide kanten van de grens een platform te bieden om door dialoog met het bestuur van North Sea Port invloed uit te oefenen op het beleid en de uitvoering van het beleid. De BAB kan advies geven aan het bestuur van North Sea Port en het bestuur zal op zijn beurt ook beleidsvoornemens aftoetsen bij de BAB. In 2024 is de BAB driemaal samengekomen.

' Wet Normering Topinkomens Maximum loon (excl. extralegale voordelen) in dit level bij North Sea Port Flanders ligt momenteel lager dan de huidige (2024) Nederlandse WNT norm.

2

14 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Hoofdstuk 3: Strategisch plan 'Connect 2025' 3.1. De 3 kerntaken Het havenbedrijf richt zich voor de uitvoering van het strategisch plan 'Connect 2025' op de volgende drie kerntaken: 1. 2. 3.

Infrastructuur en ruimte aanbieden Nautische dienstverlening De verbindende regisseur in het havengebied: connecteren

Infrastructuur en ruimte aanbieden Het aanbieden van haveninfrastructuur en vrije bedrijventerreinen is de eerste taak. Het havenbedrijf staat als 'landlord' in voor de ontwikkeling van de infrastructuur in het havengebied en de regie ervan. In tegenstelling tot vele andere havens, beschikt North Sea Port nog over strategische terreinreserves die kunnen worden ontwikkeld. Het havenbedrijf zal klanten bij hun keuze van een vestigingsplaats aansporen om maximaal bij te dragen aan werkgelegenheid, duurzaamheid en klimaat en een financieel gezonde basis. Het havengebied is 9.100 hectare groot. Binnen het beheersgebied van North Sea Port was tot eind 2024 in totaal 1.703 hectare uitgegeven (tegenover 1.677 in 2023) en is er nog 598 hectare aan uitgeefbare terreinen ter beschikking (tegenover 667 in 2023). Deze gronden zijn inclusief de (natuur) compensatiegronden (114 ha) en exclusief de uitgeefbare gronden in eigendom van het Vlaams Gewest (62 ha). De meeste nog uitgeefbare gronden zijn gelegen in het Sloegebied in Vlissingen en aan het Kluizendok in Gent.

Nautische dienstverlening Door de ligging aan de Noordzee biedt North Sea Port een aansluiting op het mondiale maritieme verkeer. De centrale positie in het West-Europese waterwegennet maakt van North Sea Port ook een belangrijk knooppunt voor de binnenvaart in Europa. Deze strategische positie met multimodale ontsluiting zorgt ervoor dat het water in de haven druk wordt bevaren en de vraag naar een efficiënt gebruik en afgestemde nautische dienstverlening hoog is. Daarom zet North Sea Port hoog in op deze nautische dienstverlening, voor een veilige, vlotte en tijdige scheepvaart. Via het geïntegreerd verkeersmanagement zijn werkafspraken en procedures vastgelegd met alle nautische dienstverleners die in de haven actief zijn. Voor aankomst en vertrek wordt de planning van alle benodigde dienstverlening opgelijst om te vermijden dat het schip ergens in de keten wordt opgehouden. De haven neemt hierin 24/7 een regisserende rol op zich, waarbij de vraag en het aanbod van de nautische-logistieke keten op elkaar worden afgestemd. Voor de binnenvaart wordt gebruik gemaakt van bestaande digitale meld platformen om de belasting voor de schippers zoveel als mogelijk te beperken. Voor 2024 kunnen we de volgende acties noteren. •

North Sea Port zette medio september mee zijn handtekening onder een charter voor een duurzamer, klimaatvriendelijk en efficiënt vervoer over het water in het hele Rijnbekken. Het zet meteen ook de rol van North Sea Port als Rijnhaven in de kijker. North Sea Port is immers gelegen op de Europese transportcorridor Noordzee-Rijn-Middellandse Zee. 15 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

•

•

•

North Sea Port sloot eind juni met Vlissingen en Terneuzen aan bij Portbase. Voortaan kunnen data uit de logistieke keten in Vlissingen en Terneuzen door alle Nederlandse zeehavens worden geconsulteerd en hergebruikt. Zo maken we deel uit van de Nederlandse digitale havengemeenschap, wat eenvoudiger is voor onze klanten. Op de kop van het Grootdok in Gent zal in het voorjaar van 2025 een nieuwe steiger voor riviercruises verschijnen. Deze schepen worden vanaf dan verplicht om hier aan te meren én bovendien aan te sluiten op walstroom. De werkzaamheden startten in mei 2024. Eerst werden drie van de vier bestaande steigers op de kop van het dok afgebroken om plaats te maken voor de nieuwe steiger. Daarna volgde de betonbouw van de 85 meter lange en 6 meter brede steiger. Er worden ook vier meerpalen voorzien waaraan de schepen kunnen worden vastgelegd. Sedert 1 mei 2024 dient de binnenvaart in het hele havengebied van North Sea Port op een uniforme wijze huisvuil gescheiden aan te bieden. Papier, glas en PMD zijn gratis. Voor restafval dient, na een proefperiode, betaald te worden. Hiervoor werden nieuwe geautomatiseerde containers geplaatst.

De verbindende regisseur in het havengebied: connecteren Een derde - en bijzondere - taak is die van 'connector': de verbindende regisseur in het havengebied. Als gebiedsbeheerder bouwt het havenbedrijf aan een hechte havengemeenschap. Het uitbouwen en verder invullen van deze connector-rol vormt de rode draad in het strategisch plan. De betrokken partijen zijn enerzijds bedrijven, andere havens zoals Rotterdam en Antwerpen, spoorbeheerders, bedrijven die publieke infrastructuur voor gas en elektriciteit beheren, logistieke ketenpartners, start-ups en kennisinstellingen. Anderzijds zijn dat de Europese, nationale, gewestelijke, provinciale en gemeentelijke overheden. Andere betrokken partijen zijn de omwonenden van het havengebied en de belangenorganisaties (zoals natuur, klimaat).

16 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

3.2. Acht programma's om het strategisch plan te realiseren Om de drie kerntaken uit te voeren, wil het havenbedrijf acht programma's realiseren.

3.2.1 Investeren in circulaire economie De circulaire economie is een belangrijke pijler om de ambitie van een klimaatneutraal Europa te kunnen realiseren. Natuurlijke grondstoffen en hulpbronnen worden schaars. Productie en economische groei moeten verduurzamen, energietransitie en circulaire economie gaan daarbij hand in hand. Het havenbedrijf wil de activiteiten in het havengebied gefaseerd transformeren naar een circulaire economie en zet hierbij in op projecten waarbij rest-, afval- en energiestromen als grondstof worden ingezet en op het voorzien van clusterruimte voor deze projecten. De ontwikkelde activiteiten moeten complementair zijn met de zeven speerpuntsectoren zodat deze toekomstgericht kunnen verduurzamen: chemie, staal, bouwmaterialen, energie, automotive, voeding en (vee)voeder, en logistiek met toegevoegde waarde. Clusterruimte en circulaire projecten Het havenbedrijf wil tegen 2025 een clusterruimte van 150 hectare voor circulaire projecten beschikbaar hebben en minstens 10 innovatieve circulaire activiteiten met innovatieve technologieën of processen aantrekken. Die activiteiten moeten complementair zijn met de zeven speerpu ntsectoren. In 2024 werden de volgende circulaire projecten gerealiseerd: •

•

•

•

•

•

Yara zal samen met waterbedrijf Evides kunstmest maken uit afvalwater. Daartoe is een nieuwe fabriek geopend die enerzijds het afvalwater nog meer zuivert en die anderzijds ook toelaat dat stikstofstromen uit het water opnieuw hergebruikt kunnen worden als grondstof voor kunstmestproductie. Terra Mater zal samenwerken met de Braziliaanse groep Petrom voor de productie van duurzame vliegtuigbrandstof (biobrandstof). Met de technologie, die is ontwikkeld in een pilootinstallatie aan het Kluizendok, wil dit bedrijf een bijdrage leveren aan het klimaatneutraal maken van de luchtvaart. Freepoint Eco-Systems heeft een overeenkomst ondertekend voor de ontwikkeling van een recyclagefaciliteit voor 80.000 tot 160.000 ton plastics aan het Kluizendok. Deze faciliteit zal end-of-life plastics via chemische recycling omzetten in pyrolyse-olie, een product dat een alternatieve grondstof is voor de chemische industrie waardoor de CO2-uitstoot vermindert en de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen verkleint. De bouw zal naar verwachting starten in 2025. Renewi en Freepoint Eco-Systems hebben tevens een intentieverklaring getekend voor een strategische samenwerking om plastic afval te sorteren en te verwerken. Op de site van ArcelorMittal Belgium zijn Besix en lndaver, in opdracht van Aquafin, gestart met de bouw van een grootschalige slibverwerker.

Hierbij zal energie (stoom) worden gerecupereerd uit waterzuiveringsslib dat afkomstig is van de verwerking van het afvalwater van 4 miljoen inwoners. Op termijn zal ook de recuperatie van waardevolle grondstoffen zoals fosfor mogelijk zijn. In september werd de circulaire steiger van Ghent Transport and Storage (GTS) aan het Kluizendok operationeel. Deze steiger is gebouwd uit gerecupereerde brugdelen van de oude Verbindingsbrug in de haven van Zeebrugge. Er werd een stoomleiding gerealiseerd tussen de Gentse Warmte Centrale (BEE) en Alco Bio Fuel, waardoor deze laatste nu groene stoom kan inzetten in de productieprocessen.

North Sea Port heeft in bovenstaande projecten vaak een faciliterende rol. Onderzoek essentiële waardeketens De circulaire economie vereist een grondstoffentransitie waarbij primaire materialen vervangen worden door secundaire of bio-based materialen. Dit start met inzicht te krijgen in de materiaalstromen en de activiteiten in de waardeketens van de belangrijkste industrieclusters in het 17 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

havengebied. Om dit te doen werd een onderzoek gestart om de meest essentiële waardeketens in kaart te brengen. Waardeketen Kunststoffen Schroot Bouwmaterialen Biobased Water

Status Afgewerkt Gestart Gestart Gestart Te starten

Afvalstromen als grondstof In de circulaire economie worden rest-, afval- en energiestromen een nieuwe grondstof. Het havenbedrijf wil het gebruik van deze hernieuwbare grondstoffen bevorderen. Zo ontstaan er ketens met terugname van goederen of het recycleren van goederen (zoals warm water, stoom, warmte, schroot, bio gebaseerde chemische producten, afvang en gebruik van CO2 (CCU, Carbon Capture and Utilisation)). In 2024 werd onderstaande gerealiseerd. De uitkomst van het onderzoek naar de meest essentiële waardeketens zal gebruikt worden om de stappen na te gaan die nodig zijn om tegen 2030 - 2050 de primaire materialen te vervangen door secundaire materialen. Een dergelijke transitie vereist bijvoorbeeld nieuwe productieprocessen, alsook de aan- en afvoer van nieuwe secundaire grondstoffen en eindproducten (logistieke afwikkeling). Hiernaast werd in kaart gebracht hoe North Sea Port de essentiële waardeketens van de industrieclusters kan ondersteunen in hun groeipad naar circulariteit. Bijvoorbeeld, wat zijn hun noden voor beschikbaarheid van ruimte, toegang tot grondstoffen en logistiek, en vergunningen. In een volgende stap zal North Sea Port deze groeipaden gebruiken om gericht nieuwe schakels, activiteiten en projecten in de waardeketens aan te trekken. Voor kunststoffen en voor schroot is er een visie opgemaakt.

Leerstoel circulaire economie North Sea Port werkt mee aan een nieuwe leerstoel 'Chair Circular Port Monitoring in Flanders' voor monitoring van de socio-economische impact van de circulaire economie transitie in de Vlaamse Zeehavens. De Vrije Universiteit Brussel (VUB) lanceerde deze leerstoel in mei in samenwerking met Vlaanderen Circulair en de Vlaamse zeehavens North Sea Port, Port of Antwerp-Bruges en Haven Oostende. Deze onderzoeksleerstoel zal de komende twee jaar inzetten op de verdere ontwikkeling van een monitoringsysteem. Deze samenwerking zorgt voor een belangrijke kruisbestuiving tussen praktijk, beleid, wetenschappelijk inzicht en onderzoek.

3.2.2. Investeren in energieprojecten Energie wordt een volwassen cluster binnen North Sea Port. Bedrijven gebruiken nu veel energie, maar moeten tegen 2050 klimaatneutraal opereren. Het havenbedrijf wil hen daarin bijstaan. Als Europese haven zorgt de productie en import van groene energie ervoor dat we minder afhankelijk zijn van een selecte groep externe partijen die beschikt over een voorraad aan fossiele brandstoffen. Het toekomstig energiesysteem zal gediversifieerder zijn en bestaan uit verschillende energievormen waarop we kunnen terugvallen bij weinig zon of wind. Dit zal het energiesysteem robuuster maken en voor een meer aantrekkelijk vestigingsklimaat zorgen. Als energievormen wordt er op korte en middellange termijn gemikt op waterstof, groene stroom en warmte-uitwisseling. Dit vraagt een andere manier van omgaan met energie en een proactief beheer van de ruimte voor infrastructuur binnen het havengebied. Waterstof North Sea Port heeft de ambitie om een draaischijf in het Europese waterstofnetwerk te zijn. De omschakeling naar CO-arme waterstof is noodzakelijk om de meest energie-intensieve clusters 18 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

zoals staal en chemie klimaatneutraal te kunnen maken. Er wordt hierbij gekeken naar de invoer van waterstofdragers en op het aantrekken van lokale grootschalige groene en low carbon waterstofproductie. Hiervoor is infrastructuur nodig, zoals pijpleidingen om de waterstof tussen bedrijven te verdelen in het havengebied en de aansluiting van deze pijpleidingen op de 'backbone' met andere Europese havens en industriegebieden. De grote lokale vraag naar waterstof en de gunstige centrale ligging van North Sea Port maken het mogelijk om van de haven een waterstofhub te maken in het Europese netwerk. Hieronder een opvallende activiteit van 2024: •

VoltH2 plant twee waterstoffabrieken in North Sea Port gebied, één in Vlissingen en één in Terneuzen. Eind januari werd bekend dat het bedrijf daarvoor een Europese subsidie van 20 miljoen euro ontvangt - uit het 'Just Transition Fund' (JTF). De fabrieken worden gebouwd in het Zeeuwse deel van het havengebied North Sea Port. Dat is één van de regio's in Nederland die Europese steun ontvangt om de gevolgen op te vangen van de overgang van fossiele naar groene energie.

Elektrificatie is essentieel North Sea Port wenst in te zetten op groene stroom. Deze stroom is essentieel om bedrijfsprocessen te elektrificeren, autonome groei te bewerkstelligen en groene waterstof aan te maken via elektrolyse. Ook de logistieke ketens zullen grotendeels geëlektrificeerd worden. Deze elektrificatie brengt uitdagingen met zich mee. Voldoende groene stroom moet geproduceerd worden om alle processen die binnen het havengebied elektriciteit vereisen te laten draaien. Daarnaast moet de infrastructuur toestaan deze groene stroom op het juiste tijdstip tot bij de juiste processen te brengen. Netcongestie is een duidelijke reality check en dwingt ons om te schakelen. De aanlanding van windenergie op zee en kernenergie zijn twee cruciale aanleverbronnen van groene stroom. 3,4GW elektriciteit wordt verwacht aan te landen in Vlissingen en Terneuzen. Een extra kerncentrale zou voor 1.5GW groene stroom kunnen zorgen. Ongeveer 600MW wordt alvast aan groene stroom onshore geproduceerd met behulp van windmolens en zonnepanelen. Om deze stroom op de geschikte locaties te brengen is de doorontwikkeling van het hoogspanningsnetwerk (380kV) essentieel. Netbeheerders staan voor de grote uitdaging om deze investeringen gegrond uit te voeren. Als havenbedrijf treden wij op als connector om concrete elektrificatieplannen in het havengebied door te vertalen naar de netbeheerders.

Daarnaast willen we bewustmaking bij de bedrijven creëren hoe ze slim kunnen omgaan met hun elektriciteitsverbruik en hier zelf de vruchten van te plukken. Groene stroom wordt geproduceerd bij veel wind en zon. In tegenstelling tot vroeger zal het voor de netbeheerders interessanter zijn dat bedrijven enkel dan groene stroom verbruiken. Bij continue processen is dit niet haalbaar. Enkele opvallende activiteiten voor 2024: •

De Green Corridor bestaat al enkele jaren binnen North Sea Port en werd in 2024 vernieuwd en uitgebreid. De Green Corridor streeft ernaar om zowel in de havens als op de routes tussen de deelnemende havens vergroening te stimuleren. De Haven van Göteborg, North Sea Port en DFDS verwelkomen de Haven van Antwerpen-Brugge om deel te nemen aan de Green Shipping Corridor. Samen versterken de havens hun groene ambities door hun inspanningen op het gebied van elektrificatie en ammoniakbunkering op te voeren. Tegen 2030 worden twee op ammoniak aangedreven RO-RO-schepen van DFDS verwacht actief te zijn op de routes tussen Zweden en België. Mogelijk wordt dit de eerste groene ammoniakshipping corridor ter wereld voor vrachtschepen. North Sea Port maakt deel uit van deze scheepvaartroute.

19 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

•

•

•

•

North Sea Port zet actief in op elektrificatie door een sleutelrol te spelen in het verzwaren van elektriciteitsnetten en de ontwikkeling van 380kV infrastructuur, evenals de aanlanding van windenergie vanaf zee. Echter, in het Zeeuwse deel is het voor bedrijven met een groot verbruik (groter dan 3 x 80 ampère) momenteel niet mogelijk om een elektriciteitsaansluiting aan te vragen of uit te breiden. Om dit aan te pakken neemt North Sea Port deel aan het samenwerkingsverband Zeeuwse Netoplossingen Taskforce, een samenwerking van Provincie Zeeland, Impuls Zeeland, Stedin, Tennet, VNO-NCW Zeeland, Smart Delta Resources en North Sea Port. De complexiteit van dit probleem vereist immers een collectieve aanpak. Naast een technisch aspect komt er ook een organisatorische kant bij kijken. Samenwerkingen zijn onderdeel van een doorlopend proces om de energie-infrastructuur in de haven te verduurzamen. Dit omvat onder meer de ontwikkeling van een batterijrichtlijn en regelmatige overleggen met netbeheerders die bijdragen aan regionale samenwerking en kennisdeling op het gebied van duurzaamheid. North Sea Port stuurt duurzame windenergie naar het elektriciteitsnet door het faciliteren van de bouw van windmolens en windparken. Eind 2024 staan er in het havengebied een 100-tal windmolens, die allemaal samen jaarlijks 280 megawatt genereren.

Daarmee kunnen we maar liefst 180.000 huishoudens een jaar van stroom voorzien. Het beleid rond deze windmolens richt zich op het stimuleren van de bouw van windmolens door het scheppen van een duidelijk kader en het faciliteren bij de inplanting van windmolens en bij vergunningstrajecten. De offshore-industrie in Vlissingen ontwikkelt zich snel: op de Noordzee staan nu al 50 windparken die mede door bedrijven in North Sea Port gebouwd en onderhouden worden. In Vlissingen worden de betonnen bouwstenen voor het Belgische Prinses Elisabeth Energie Eiland gebouwd. De eerste van de 23 zogenaamde caissons was in april zo goed als klaar. Een mooie reden voor hoog, Belgisch, bezoek aan deze wereldprimeur van de toenmalige Belgische premier, minister van Energie en staatssecretaris voor Relance en Strategische Investeringen Thomas Dermine. Het Belgische consortium van DEME en Jan De Nul (TM EDISON) ontving de hoge gasten.

Warmte Het havengebied beschikt over heel wat restwarmte die momenteel niet optimaal hergebruikt wordt. Deze warmte kan intern hergebruikt of uitgewisseld worden tussen bedrijven en eventueel de residentiële gebieden. Het havenbedrijf stimuleert een optimaal gebruik van restwarmte zodat de energie optimaal benut wordt. We wensen warmte-uitwisselingsprojecten te ondersteunen en de bedrijven bij te staan in het onderzoeken van de haalbaarheid. We geven advies over de beschikbare ruimte voor infrastructuur en nemen onze connectorrol op. Voor acties in 2024 zie 'Investeren in circulaire economie'.

3.2.3 Investeren in klimaat Havenactiviteiten en de impact ervan op het klimaat krijgen meer en meer aandacht. Om deze impact terug te schroeven en uiteindelijk zelfs te neutraliseren, wordt ingezet op een energietransitie, waarbij fossiele brandstoffen worden ingeruild voor hernieuwbare energiebronnen. Aan de Nederlandse kant kijkt de overheid ook naar de uitbreiding van kernenergie binnen ons havengebied om de klimaatdoelen te halen en in base load van elektriciteit te voorzien. Zowel mondiaal, Europees als landelijk en regionaal wordt de milieuwetgeving strenger, en is er de evolutie naar een CO2-neutrale economie. Ook het havenbedrijf gaat samen met de bedrijven voor een vermindering van CO2-uitstoot in het havengebied. Ook de klimaatverandering en waterschaarste staan hoog op de agenda. Maatschappelijk is er ook een toenemende aandacht voor natuur en landschappelijke waarden en voor een efficiënter gebruik van de ruimte in en rond het havengebied. 20 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

Omwille van de klimaattransitie willen bedrijven hun energie-efficiëntie verbeteren, werken ze aan de vermindering van hun CO2-uitstoot en aan het hergebruik van materiaalstromen. Deze ontwikkelingen vergen heel wat nieuwe infrastructuur: pijpleidingen en 'smart grids' moeten worden ontwikkeld voor onder meer waterstof, CO2 en restwarmte. In een eerste stap zal de afvang en opslag van CO2 (Carbon Capture and Storage (CCS)) moeten worden vergroot. De technologische ontwikkelingen zullen bepalend zijn voor het hergebruik van CO2 op termijn (Carbon Capture and Utilisation (CCU)). De afvang en opslag van CO2 is een noodzakelijke tussenstap om op grote schaal naar hergebruik ervan te kunnen overgaan. Het interne streefdoel van North Sea Port is om in 2025: •

CCS: minstens 3 miljoen ton CO2 af te vangen voor opslag en hergebruik (Carbon Capture and storage - CCS). Daarvoor wordt er 50 miljoen euro in infrastructuur geïnvesteerd.

• •

Modal split: wegtransport reduceren van 30% naar 25%. Energie: 500MW Groene stroom

Enkele in het oog springende activiteiten in 2024: •

•

•

•

North Sea Port is minderheidsaandeelhouder van Pipelink geworden, een volle dochteronderneming van Port of Antwerp-Bruges. Dit partnerschap zal lokale, nationale en internationale pijpleidingprojecten ontwikkelen en aanleggen om essentiële stappen te zetten in de modal shift en energietransitie. Pipelink bezit en beheert een asset base van 750 kilometer pijpleidingen in België. Nu North Sea Port via een kapitaalverhoging een minderheidsaandeelhouder wordt van Pipelink, zijn de drie grootste Belgische havenplatformen Antwerpen, Gent en Zeebrugge in Pipelink vertegenwoordigd. North Sea Port, Smart Delta Resources en Provincie Zeeland lieten een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren naar een ammoniaknetwerk vanuit Vlissingen naar Duitsland, Nederland en België. Het transport ervan via pijpleiding is technisch uitvoerbaar, kan veilig en is economisch haalbaar, mits aan enkele voorwaarden wordt voldaan. Dat werd medio november bekendgemaakt. De onderzochte pijpleiding voldoet daarbij aan de huidige veiligheidsstandaarden. Dit hangt echter sterk af van de hoge standaard van veiligheid waaraan voldaan moet worden. Daarnaast zal er voldoende ammoniak door de leiding getransporteerd moeten worden om economisch rendabel te zijn en om een investering in een speciale ammoniakpijpleiding te rechtvaardigen.

Op lange termijn is een ammoniakpijpleiding de meest kosteneffectieve manier van transport. De vraag naar ammoniak en het gebruik van ammoniak en waterstof als alternatieve industriële energiebronnen blijft de komende jaren echter onzeker. De verwachting is dat een dergelijk project een lange doorlooptijd zal kennen. Zeker in de beginfase zal het vervoer van ammoniak per spoor en via binnenvaart daarom zeker nodig zijn om de bevoorradingsketens en een markt met eindgebruikers tot stand te brengen. Jaren werd het gesprek tussen havens gedomineerd door 'wie is de grootste'. De CEO's van de havenbedrijven Antwerpen-Brugge, North Sea Port, Duisburg en Rotterdam, riepen met een opiniestuk, aan de vooravond van de Europese industrietop op 17 en 18 april, de Europese regeringsleiders op een oplossing te vinden voor de verslechterende positie van onze industrie. Omdat, als havens tegenwoordig om de tafel zitten, we niet meer praten over tonnen overslag maar over de vraag hoe we samen een duurzame toekomst voor de industrie in Europa kunnen veiligstellen. Als havens willen we daarom het voortouw nemen om het investeringsklimaat voor de industrie in Europa te verbeteren, zodat bedrijven hier willen investeren in verduurzaming. Het opiniestuk verscheen in het Financieel Dagblad (Nederland) en De Tijd (Vlaanderen). In 2023 werd een Water -en zoutbalansstudie (i.s.m.

VNSC en KU Leuven) uitgevoerd. In samenwerking met de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie heeft North Sea Port de KU Leuven opgedragen een waterbalans- en zoutmodel voor het kanaal Gent-Terneuzen te ontwikkelen. Dit model werd in 2024 gebruikt om verschillende scenario's te analyseren die de water- en zoutbalans beïnvloeden, variërend van de huidige situatie tot toekomstige configuraties met de Nieuwe Sluis en verschillende scenario's inzake klimaatimpact. 21 of 39 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 21 mei 2025

•

•

•

Klimaatverandering heeft ook gevolgen voor haveninfrastructuur. North Sea Port, Port of Antwerp-Bruges, Departement Mobiliteit en Openbare Werken en ingenieursbureau Sweco ontwikkelden een praktische methode om de gevolgen hiervan in beeld te brengen: de klimaatstresstest, aangekondigd in september. Die onderzoekt hoe kwetsbaar havengebieden en de haveninfrastructuur zijn voor de effecten van klimaatverandering, zoals de stijging van de zeespiegel, hevige regenval, hittegolven of droogte. Met de klimaatstresstest kunnen bedrijven en overheden in vijf stappen een helder inzicht verwerven in de risico's van klimaatverandering voor hun infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling. Denk aan terreinen die onderwater staan, het ontoegankelijk worden van wegen en spoorwegen tijdens extreem weer of het verstoord geraken van data- en telecommunicatie. Of het uitvallen van koelinstallaties door extreme hitte en het onderlopen van gevaarlijke opslagplaatsen. Door mogelijke klimaatgevolgen te identificeren, kunnen gerichte maatregelen worden genomen bij nieuwbouw- en renovatieprojecten, zowel op gebiedsniveau als op perceel niveau. Deze methode is toepasbaar in zowel Nederlandse als Belgische havengebieden.

Ze werd vooraf in drie gebieden uitgetest: het Sloegebied-Noord in Vlissingen in het Zeeuwse deel van North Sea Port, bij ArcelorMittal in het Gentse deel, en op het Oosterweeleiland in Antwerpen. North Sea Port heeft een beleid ontwikkeld rond waterbeheer en werkt aan een Havennatuurplan met blauwgroene koppeling, waar meerwaarde voor biodiversiteit en klimaatadaptatie worden gekoppeld. In 2025 volgt er een beleidsplan met concrete doelstellingen en acties om deze ambities te kunnen realiseren. Het hemelwater en droogteplan (HWDP) bij North Sea Port is strategisch ontwikkeld om de haven en de omliggende infrastructuur te beschermen tegen de gevolgen van extreme weersomstandigheden, zoals hevige regenval en langdurige droogteperioden. Dit plan streeft naar een optimale waterhuishouding en het minimaliseren van water gerelateerde risico's.