2025-06-26 a. Kaderbrief 2026-2029 -Ontwerpbesluit

Sportaccommodaties De tarieven voor de sportaccommodaties verhogen we met 2% We sluiten hierbij aan bij het percentage van +/+2% van de verbonden partijen.oor de jaren 2027 tot en met 2029 passen we dezelfde systematiek van de VZG richtlijn toe. De indexatie van de tarieven

Gemeente Terneuzen

23/33 21

sportaccommodaties is hoger dan in de vorige begroting en leidt hierdoor tot een financieel voordeel in onze begroting. 10. Onderuitputting Het ramen van onderuitputting is volgens de minister in het Besluit Begroten en Verantwoorden niet (meer) toegestaan. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen, om er voor te zorgen dat dit wel wordt toegestaan. Vanwege een onderbouwde stelpost onderuitputting kapitaallasten mogen we van de toezichthouder deze stelpost in de begroting opnemen. 11. Algemene Uitkering Voor de berekening van de algemene uitkering baseerden we ons op de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. De voorjaarsnota is onlangs gepubliceerd. De voorjaarsnota is een voorbode van de meicirculaire. Op basis hiervan maakten we een inschatting van de gevolgen voor onze begroting. De echte gevolgen weten we pas bij het uitkomen van de meicirculaire.

Gemeente Terneuzen

24/33 22

Bijlage 2. Overzicht indicatoren Naast de solvabiliteitsratio kijken we ook naar de debt ratio. De debt ratio is het omgekeerde van de solvabiliteitsratio en geeft de verhouding van de schulden ten opzichte van het totale vermogen weer. Voor 2026 bedraagt de debt ratio 62,6%. In de jaren erna loopt deze verder op door investeringen in vooral het onderwijs. 2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

65,3%

60,6%

58,2%

58,5%

62,6%

65,6%

68,5%

71,1%

Streefwaarde< 80% 80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

Debtratio

Ook hanteren we de netto schuld per inwoner. Voor dit kengetal is de door de gemeenteraad bepaalde signaleringswaarde € 2.750 per inwoner. De schuld per inwoner stijgt, met vooral de investeringen in het onderwijs als reden. 2022 Netto schuld per inwoner Streefwaarde < € 2.750

Gemeente Terneuzen

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

€ 1.861 € 1.616 € 2.013 € 2.061 € 2.934 € 3.630 € 3.993 € 4.492 € 2.750 € 2.750 € 2.750 € 2.750 € 2.750 € 2.750 € 2.750 € 2.750

25/33 23

Bijlage 3. Investeringsprogramma 2026-2029

Nr

Omschrijving investering

2026

2027

2028

2029

1.112

1.112

1.112

1.112

Wonen & leefbaarheid 1

Reconstructie wegen

2

Tractie straatreiniging/gladheidsbestrijding

990

90

75

0

3

Miniperscontainers

82

82

82

82

4

355

355

355

355

142

142

142

142

6

Uitvoering beleidsplan openb. Verl. vernieuwing armaturen Uitvoering beleidsplan openb. Verl. verbetering lichtmasten Parkeerautomaten

7

Uitvoeringsagenda GVVP

8

Uitvoering Regionale Mobiliteitsstrategie - In Terneuzen komt een regionale HUB. In Axel en Sas van Gent komen hubs Tractie afvalinzameling

850

Tractie afvalinzameling - Container uitzet vrachtauto

100

10

Containers activeren i.p.v. exploitatie

11

Grondstoffenplan

12

5

320 100

100

100

2.726

105

1.550

200

200

200

200

300

300

300

300

WKA

3.665

3.565

3.565

4.911

13

Binnenstad Terneuzen

1.250

500

14

Investeringsplan ICT Hardware

40

0

50

0

15

Investeringsplan ICT Software

16

Verduurzaming vastgoed

704

704

704

704

Verduurzaming vastgoed (verhoging)

300

300

300

300

17

Verduurzaming vastgoed (solitaire scholen)

PM

PM

PM

PM

18

Nieuwbouw brandweerkazerne Sas van Gent

19 20

Nieuwbouw brandweerkazerne Sas van Gent (verhoging) Uitbreiding De Koegors (budgettair neutraal ) Aanpak wateroverlast Sluiskil - riolering

90

90

9

21

22 23 24

1.730

200

731

45

500 2.000 225

225

Aanpak wateroverlast Sluiskil - pompen/gemalen

75

75

Aanpak wateroverlast Sluiskil - waterbeheersing

225

225

Aanpak wateroverlast Sluiskil - wegen

225

225

0

0

Voortzetting Landschapsuitvoeringsplan voor de Kanaalzone (LUP) - koppelingsgebieden North Sea Port District (NSPD) Cameratoezicht binnenstad Gebiedsontwikkeling Sasse Poort Sas van Gent (verhoging) Aanschaf hondenpoepzuiger

Gemeente Terneuzen

26/33 24

75 805 100

25

Park IKC Westdorpe

450

26

Inrichting openbaar gebied campus

PM

27

Verkeersmaatregelen campus

PM

Totaal Wonen & leefbaarheid

17.101

10.926

7.225

10.046

150

150

150

150

Zorg & gezondheid 28

Verzamelbudget sportaccommodaties

29

Vervanging atletiekbaan

1.200

Vervanging atletiekbaan (verhoging)

1.000

30

32

Herallocatie VDH Kringgroep en Handboogmaatschappij Westerschelde Renovatie/verduurzaming Bellamystraat 26a (gebouw Toonbeeld / Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen) Renovatie twee tennisbanen TV Axel

33

Investering toilet

31

Totaal Zorg & gezondheid

190 8.000 55 50

50

50

50

8.445

2.400

200

200

60

60

60

4.269

60

60

60

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1.107

330

38

Jeugd & onderwijs 34

De Regenboog

4.569 -450

35

De Regenboog Speelvoorzieningen

36

Inventaris MFA Hoek

50

37

Herstel Brandcompartimentering Oude Vaart

40

60

Totaal Jeugd & onderwijs Klimaat & Duurzaamheid Totaal Klimaat & Duurzaamheid Economie & arbeidsmarkt Totaal Economie & arbeidsmarkt Goed bestuur Totaal Economie & arbeidsmarkt Overzicht Overhead 38

Machines, materiaal en tractiemiddelen afd. R&B

950 100

39

Machines, materiaal en tractiemiddelen afd. R&B Nieuw Verduurzaming Stadhuis

40

30

2.000

Herinrichting Stadhuis

PM

Inrichting kantoren

200

Totaal Overzicht Overhead

3.050

1.107

360

38

Totaal

32.865

14.492

7.845

10.343

Gemeente Terneuzen

27/33 25

Toelichting op investeringsprogramma 2026-2029 Hieronder geven we een toelichting op de investeringen die niet in het vorige investeringsprogramma (2025-2028) stonden. Het gaat hier om nieuwe investeringen 2026 tot en met 2029 en de toevoeging van de jaarschijf 2029. Deze hebben we oranje aangegeven in de tabel. Investeringen die zien op voortzetting van bestaand beleid staan in de jaarschijf 2029 en lichten we niet verder toe. Het gaat om investeringen voor wegen, openbare verlichting, rioleringen en water en vervanging bedrijfsmiddelen. 9. Tractie afvalinzameling – container uitzet vrachtauto Voertuig ten behoeve van het uitzetten van rolcontainers bij burgers. 11. Grondstoffenplan We zetten het grondstoffenplan in de jaren 2026 tot en met 2029 voort. 16. Verduurzaming vastgoed Voor verduurzaming van ons vastgoed is volgens de eerder vastgestelde verduurzamingsstrategie, de komende jaren een investering van € 700.000 per jaar opgenomen in het investeringsprogramma. Door aanpassing in regelgeving (EML) en netcongestie lopen de kosten voor verduurzaming de komende jaren fors op. Bedragen zijn een eerste inschatting. 18. Nieuwbouw brandweerkazerne Sas van Gent (verhoging) In het investeringsprogramma 2024-2027 namen we voor de nieuwbouw van de brandweerkazerne in Sas van Gent € 1.600.000 op. Dit bedrag was een schatting.

Door locatie gebonden kosten, kosten voor bestemmingsplanwijziging etc. verwachten we extra kosten. 19. Uitbreiding De Koegors (budgettair neutraal) ZorgSaam ambulance is gevestigd in De Koegors. De benodigde ruimte huren ze van ons. Door een grote toename van het aantal ambulances en medewerkers is de ruimte te klein. We kunnen het gebouw vergroten. Hogere kapitaallasten verrekenen we in de huur. Er bestaat een risico dat ZorgSaam misschien vertrekt. Uitvoeringsjaar afhankelijk van moment van besluitvorming ZorgSaam. 22. Cameratoezicht binnenstad Het systeem voor cameratoezicht in de binnenstad is in 2016 in gebruik genomen met een verwachte levensduur van 10 jaar. Met deze investering verwachten we de kosten voor de verlenging van de levensduur te kunnen dekken. 23. Gebiedsontwikkeling Sasse Poort Sas van Gent (verhoging) Als gevolg van de verplaatsing van twee supermarkten leggen we een nieuwe verbindingszone aan tussen de supermarkten en het centrum van Sas van Gent. Bij de uitwerking van de plannen bleek dat we meer werkzaamheden moeten uitvoeren dan eerder voorzien. Ook stegen de kosten voor de aanleg van de openbare ruimte afgelopen jaren explosief. Dit was niet te voorzien. Voor de noodzakelijke investering in de openbare ruimte hebben we € 492.000 extra nodig ten opzichte van het toegekende budget.

De aanleg van de groene verbindingszone biedt mogelijkheden voor verdere kwaliteitsverbetering van het centrum van Sas van Gent. In overleg met een klankbordgroep breidden we de ontwikkeling uit tot een volwaardige centrumontwikkeling, met aandacht voor ontmoeting, bewegen en klimaatadaptatie. De investering bedraagt € 313.000.

Gemeente Terneuzen

28/33 26

24. Aanschaf hondenpoepzuiger De hondenpoepzuiger wordt gebruikt voor het opruimen van hondenpoep op de hondenuitlaatterreinen. 25. Park IKC Westdorpe In mei 2022 heeft het college besloten voorkeursscenario 3 voor het park nabij IKC Westdorpe uit te werken in overleg met betrokkenen. Dit scenario hebben we nader uitgewerkt. De kosten voor de aanleg van het park en bijbehorende inrichting zijn € 450.000. 26 en 27. Inrichting openbaar gebied en verkeersmaatregelen campus De inrichting van het openbaar gebied van de campus is nog niet uitgewerkt. Wel verwoordden we onze ambities voor wat betreft de ruimtelijke kwaliteit. De kosten zijn afhankelijk van de uitwerking. Het gaat hierbij niet zozeer om de kosten voor 'het schoolplein' maar des te meer om de kosten voor het inrichten van het gehele gebied zodat we er ook voor de buurt en omgeving een aantrekkelijke plek van kunnen maken. Voor een goede, veilige en duurzame verkeersontsluiting van de kern Terneuzen is de ruimtelijke inpassing van maatregelen uit het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) in het kader van het verbeteren van de verkeersveiligheid van belang. Voor de toegankelijkheid van het gebied met de aanpalende functies, zoals (bedrijven)terreinen, het sportpark en het campusterrein zijn waarschijnlijk verschillende maatregelen nodig.

Welke dit rond het campusterrein zijn en wat hiervan de kosten zijn, is nog niet bekend. Vooruitlopend hierop nemen we alvast hiervoor een PM post op. 29. Vervanging atletiekbaan (verhoging) De huidige atletiekbaan ligt er veertig jaar en is aan het einde van zijn levensduur. Deze is daarom aan vervanging toe. We namen in het investeringsprogramma 2025-2028 een bedrag op van € 1.200.000 in 2027. Voor een uitgebreider ontwerp en gestegen kosten nemen we een verhoging van het budget van € 1.000.000 op. 30. Herallocatie VDH Kringgroep en Handboogmaatschappij Westerschelde Voor de realisatie van Campus Terneuzen zegden we de huurovereenkomst met Handboogmaatschappij ‘De Westerschelde’ op. We hielpen een alternatieve locatie te vinden. We vonden deze in de verplaatsing van de handboogmaatschappij naar de nieuwe locatie aangrenzend aan het veld van de beachsoccer op de 'Vliegende Vaart'. We realiseren 90 m2 huisvestingunits (kantine en sanitaire voorziening) met deelgebruik door de beach soccer vereniging. We plaatsen masten, hekwerk, en aansluiting voor riool, water en electra. De handboogmaatschappij is verantwoordelijk voor de inrichting van de schuttersweide. De handboogmaatschappij en de beach soccer zijn verantwoordelijk voor de aankleding van de kantine (meubilering) (zelfwerkzaamheid). Totale investering bedraagt: € 263.150,- inclusief btw.

Hiervan was € 75.000,- reeds begroot, het aanvullende budget is dan: € 188.150,-. Raming investering Verplaatsen van 3 masten

€

Plaatsen van kantine (inclusief Sanitaire voorziening) (totaal 90 m2)

€

119.645

Infrastructurele voorzieningen

€

18.876

(Nuts) Aansluitingen

€

53.845

Post onvoorzien

€

24.200

Totaal

€

263.151

Gemeente Terneuzen

29/33 27

Bedrag (inclusief btw) 46.585

Alternatieven blijken kostenverhogend en stellen we niet voor. Zo kost 145m2 € 313.208,inclusief btw en is ruimtelijk op het terrein lastig/niet te realiseren. Uitstel is risicovol voor realisatie Campus Terneuzen (herhaling flora en fauna onderzoek, risico intrek vleermuizen). 31. Renovatie/verduurzaming Bellamystraat 26a (gebouw Toonbeeld / Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen) We gaan uit van een investering van € 8.000.000 in 2026. In 2025 hevelen we een bedrag van € 300.000 over vanuit uit de middelen van verduurzaming vastgoed voor de voorbereidingskosten. Een deel van de kapitaallasten worden gedekt uit bestaande budgetten voor onderhoud. 32. Renovatie twee tennisbanen TV Axel Baan 1 en 2 moeten toekomstbestendig gemaakt worden. TV Axel heeft 320 leden en de potentie om verder te groeien. Vier goed bespeelbare tennisbanen zijn passend bij dit aantal. In 2022 betaalden wij een vervangingsbijdrage voor de renovatie van 2 banen. Volgens ons beleid moeten ze dan het onderhoud zelf doen. 33. Investering toilet Dit betreft voorzieningen voor mindervaliden/inclusie. Hiervoor nemen we jaarlijks een investeringsbedrag van € 50.000 op. 35. IHP De Regenboog In het investeringsprogramma 2024-2027 namen we voor De Regenboog een investeringsbudget op van € 4.569.000.

Hierbij was geen rekening gehouden met de bijdrage van het schoolbestuur voor het bouwen van een energieneutraal (school)gebouw (ENG) in plaats van een bijna energieneutraal (school)gebouw (BENG). Volgens de financiële voorschriften moeten we deze bijdrage in mindering brengen op het investeringsbudget. 37. Inventaris MFA Hoek In 2026 openen we de nieuwe multifunctionele accommodatie (mfa) in Hoek. Er is nieuwe inventaris nodig voor het welzijnsgedeelte van de mfa. 38. Herstel brandcompartimentering Oude Vaart In de Wet decentralisatie onderwijshuisvesting is bepaald dat de gemeentelijke overheid verantwoordelijk is voor de onderwijshuisvesting in het primair, het voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs. Jaarlijks wordt een programma en een overzicht voorzieningen in de huisvesting onderwijs vastgesteld. De huisvestingsvoorzieningen die in dat jaar voor vergoeding in aanmerking komen, worden in het programma opgenomen. De activiteiten die niet of nog niet voor vergoeding in aanmerking komen, worden op het overzicht geplaatst. Voor 2026 wordt een aanvraag huisvesting onderwijs 2026 Oude Vaart, huidige rook- en brandcompartimentering, op het overzicht geplaatst. Dit omdat deze op enkele plaatsen niet voldoet. 39. Machines, materiaal en tractiemiddelen afd. R&B Dit betreft investeringen welke nodig zijn voor verbouwing en inrichting van de werkplaatsen aan de Koegors.

Dit voor de optimalisatie en een update volgens de geldende Arbonormen. 40. Verduurzaming en herinrichting Stadhuis Voorbereiding voor dit project hebben we opgestart. De eerste kostenraming hebben wij gemaakt op basis van een QuickScan. Uit een recent uitgevoerde scenariostudie blijkt dat de

Gemeente Terneuzen

30/33 28

benodigde investering hoger is dan eerder geraamd. Dit wordt mede veroorzaakt de hoge prijsstijgingen, asbest, complexiteit van het gebouw en netcongestie. Uitvoering loopt tot 2027. Voor de herinrichting nemen we een PM post op omdat we de kosten hiervoor momenteel nog niet in kunnen schatten. 41. Inrichting kantoren Afdeling Middelen verhuist in 2026 naar de vijfde en zesde verdieping van het stadskantoor na het vertrek van de RUD. Hiervoor worden deze verdiepingen verbouwd in het kader van het project hybride werken.

Gemeente Terneuzen

31/33 29

Kaderbrief 2026-2029: Terneuzen werkt verder aan ambities Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terneuzen blijft de komende jaren investeren in de toekomst van de gemeente. Dit staat in de Kaderbrief 2026-2029 aan de gemeenteraad. De kaderbrief is een financiële vertaling van het Bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’. De kaderbrief geeft inzicht in de ambities van het college, de kaders voor de begroting 2026 en de financiële positie van de gemeente. In het laatste jaar van de bestuursperiode ligt het college op koers met de ambities uit het Bestuursakkoord. Veel speerpunten zijn opgepakt of liggen op schema. Een deel van de doelen vraagt nog om een extra inspanning in het komende jaar. Een aantal aanvullende opgaven vraagt nadrukkelijk aandacht, zoals de Campus Terneuzen, Binnenstad Terneuzen, cultuur en verduurzaming. Brede welvaart Door uitvoering te geven aan de ambities uit het bestuursakkoord, geeft de gemeente een impuls aan de brede welvaart in onze gemeente. Bij brede welvaart kijken we naar alles wat inwoners belangrijk vinden, zoals gezondheid, milieu en leefomgeving en onderwijs. We investeren in een duurzame toekomst van Terneuzen. Dit doen we onder meer door het aanbieden van onderwijs in een inspirerende omgeving en het realiseren van voldoende woningen.

Financieel ravijn In de kaderbrief houdt het college rekening met externe ontwikkelingen, zoals inflatie en krapte op de arbeidsmarkt. Eerder was er sprake van een 'financieel ravijn’ vanaf 2026. Dit betekent dat gemeenten landelijk fors minder financiële middelen van het Rijk krijgen in 2026 ten opzichte van 2025. De in april verschenen Voorjaarsnota 2025 van het Rijk laat zien dat er incidentele en structurele middelen zijn toegekend voor 2026 en 2027. Hierdoor is het ‘ravijnjaar’ doorgeschoven naar 2028. Alert De ademruimte die de Voorjaarsnota 2025 biedt is van tijdelijke aard. We zijn blij met de extra middelen, maar door dit op het laatste moment toe te kennen, toont het Rijk zich geen betrouwbare partner. Dit vraagt van gemeenten een voortdurende alertheid en het inspelen op actuele ontwikkelingen, wat het realiseren van onze meerjarenambities bemoeilijkt. Grote opgaven Het Rijk verwerkt de aangekondigde wijzigingen in de meicirculaire. Duidelijk is al wel dat bezuinigingsmaatregelen voorlopig niet van tafel kunnen. Ook in onze gemeente blijft deze opgave aanzienlijk, met name binnen de jeugdzorg. Zonder structurele oplossingen binnen de jeugdzorg zet dit druk op andere beleidsterreinen. Meerjarenbegroting 2026 Bij het maken van de begroting 2026 bekijkt het college het financiële meerjarenperspectief.

Hierbij houden we rekening met het begrotingsadvies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Net als vorige jaren is ons uitgangspunt en doel een reëel sluitende meerjarenbegroting. Wij vinden een gezonde financiële huishouding namelijk belangrijk om op een goede manier onze doelen te kunnen realiseren.

32/33

Financiële risico's Er zijn een aantal financiële risico’s. Dit zijn de stijgende hulpvraag in het sociaal domein, met name in de jeugdzorg. Ook is er onduidelijkheid en onzekerheid ten aanzien van de ontwikkelingen rond de (landelijke) opgaven klimaat en duurzaamheid. Einde persbericht ----Aanvullende informatie, niet voor publicatie Uitnodiging persgesprek Wethouder van financiën, Frank van Hulle, geeft op woensdag 4 juni een toelichting op de Jaarstukken 2024 en de Kaderbrief 2026. Hij beantwoordt dan uw vragen. U kunt zich aanmelden voor het persgesprek bij Susan Janssen, beleidsadviseur Communicatie, via tel. 06 8272 4298 of e-mail: s.janssen@terneuzen.nl. Tijd: 15.00 uur Locatie: Stadskantoor Terneuzen, aanmelden bij de receptie. Bijgevoegd: Kaderbrief 2026

33/33