2025-06-05 - Bijlage 1 Jaarstukken 2024 versie 8 mei 2025
Tekst van het document
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................................................... 2 Inleiding ....................................................................................................................................................................3 Samenvatting............................................................................................................................................................ 4 Bestuurlijke samenvatting ....................................................................................................................................5 Financiële uitkomsten...........................................................................................................................................7 Programma's .......................................................................................................................................................... 12 Overzicht programma's ...................................................................................................................................... 13 Programma Wonen & leefbaarheid ....................................................................................................................
14 Programma Zorg & gezondheid ......................................................................................................................... 27 Programma Jeugd & onderwijs .......................................................................................................................... 37 Programma Klimaat & duurzaamheid ................................................................................................................ 42 Programma Economie & arbeidsmarkt .............................................................................................................. 47 Programma Goed bestuur .................................................................................................................................. 54 Programma Overhead ........................................................................................................................................ 58 Paragrafen .............................................................................................................................................................. 61 A. Lokale heffingen ............................................................................................................................................ 62 B.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................................... 70 C. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................ 81 D. Financiering ................................................................................................................................................... 87 E. Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................... 91 F. Verbonden partijen ......................................................................................................................................... 94 G. Grondbeleid ................................................................................................................................................. 113 H. Wet open overheid....................................................................................................................................... 116 Jaarrekening 2024 ................................................................................................................................................
117 I Balans en Toelichting ..................................................................................................................................... 118 II Overzicht van baten en lasten ....................................................................................................................... 151 III Toelichting op baten en lasten ..................................................................................................................... 152 IV Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................................... 167 V Overzicht incidentele lasten en baten ........................................................................................................... 170 VI Overzicht onvoorzien ................................................................................................................................... 177 VII Overzicht begrotingsresultaat ..................................................................................................................... 178 VIII Sisa-bijlage ................................................................................................................................................
181 IX Overzicht (hoofd) taakvelden ....................................................................................................................... 197 Bijlagen ................................................................................................................................................................. 201 Controleverklaring accountant .......................................................................................................................... 202 Verantwoording investeringsprogramma .......................................................................................................... 203 Wet Markt en Overheid .................................................................................................................................... 216 Indicatoren ....................................................................................................................................................... 217
2
Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2024 van de gemeente Terneuzen. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid. In het jaarverslag staat de realisatie van de vooraf gestelde doelen beschreven. De jaarrekening betreft de balans, baten en lasten en de toelichtingen daarop. Over de jaarrekening geeft de accountant een verklaring af over getrouwheid. Het college over de rechtmatigheid. Daarnaast neemt de accountant de rechtmatigheidsverklaring mee bij zijn verklaring over de getrouwheid.
Leeswijzer Daar waar we in dit stuk schrijven over het jaar 2024 staat er geen jaartal bij. Bij de speerpunten binnen de programmaverantwoording geven we een korte doorkijk naar volgende jaren. In de programmateksten doen we dit niet of zeer beperkt, omdat dat niet de primaire functie is van de jaarrekening. Bij de programma’s geven we de status aan van de voortgang van de vooraf gestelde doelen. Dit gebeurt met iconen. De betekenis van de iconen is: Gereed/verloopt volgens planning Aandachtspunt Niet gerealiseerd Voltooid
3
Samenvatting
4
Bestuurlijke samenvatting Ook in 2024 bouwde de gemeente Terneuzen verder aan een duurzame toekomst. Een toekomst waarin het goed leven is in onze gemeente. Een toekomst waarin we inzetten op brede welvaart. Daarbij gaat het dus niet alleen om welvaart in geld, maar juist ook om thema’s als leefbaarheid, gezondheid, onderwijs, leefomgeving, sociale contacten en persoonlijke ontplooiing. Kortom, alles wat we van waarde vinden. Om dit te bereiken werkten we onder andere verder aan Campus Terneuzen en het plan voor de Binnenstad van Terneuzen, ook zetten we in op de transities op het gebied van energie en duurzaamheid. Eén van de hoogtepunten van 2024 was de opening van de Nieuwe Sluis. Het project werd na zeven jaar afgerond met de opening door de koningen van België en Nederland. Terneuzen vierde het feest mee, met tal van festiviteiten in de binnenstad. Een andere belangrijke mijlpaal was het gedeeltelijk tolvrij maken van de Westerscheldetunnel na een jarenlange inzet op de lobby. In deze bestuurlijke samenvatting staan de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten van het afgelopen jaar.
Actuele opgaven In het afgelopen jaar gebeurde er veel in de wereld; de oorlog in Oekraïne is nog gaande en de onrust in het Midden-Oosten duurde voort. Ook startte een nieuw kabinet en waren er einde van het jaar verkiezingen in de Verenigde Staten. De uitkomst van deze verkiezingen heeft invloed op ons allemaal. We namen onze verantwoordelijkheid bij het opvangen van ontheemden uit Oekraïne, ook zetten we stappen in het realiseren van een Regionale Opvang locatie voor asielzoekers in Terneuzen. Totdat deze gerealiseerd is, blijft de Noodopvang in de oude bibliotheek geopend. Ook kwam onze gemeente in beeld als een van de zoeklocaties in Nederland voor de mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales.
Samenwerking Om onze ambities te realiseren moeten we samenwerken met andere overheden, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. We doen dit bijvoorbeeld in de regiovisie Zeeuws-Vlaanderen. Het rapport ‘Elke Regio Telt’ gaf hieraan een impuls en versterkte de samenwerking tussen het rijk en onze regio. Dit resulteerde aan het einde van 2024 in de start van het Nationaal Programma Vitale Regio’s waarbij we als een van de elf regio’s een langjarige samenwerking aangaan met het Rijk. Diverse ministeries brachten een bezoek aan onze gemeente en we investeerden daarmee in het bouwen van het netwerk. We zetten onze samenwerking binnen het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) voort, we investeerden in extra gezamenlijke lobbykracht en dienden gezamenlijk een aanvraag voor een nieuwe Regio Deal in. We startten een gezamenlijk proces om tot een toekomstvisie 2050 te komen voor Zeeland. We ontwikkelden een aanpak om meer te bereiken via Europese projecten en fondsen. We zetten de grensoverstijgende samenwerking in het North Sea Port District voort en gaven uitvoering aan de Regio Deal North Sea Port District, die is gericht op het vergroten van de leefkwaliteit en het verbeteren van het vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven. Het werken aan complexe vraagstukken vraagt ook het nodige van de organisatie. Daarbij hebben we te maken met een krappe arbeidsmarkt.
We blijven investeren in huidige en nieuwe medewerkers om een aantrekkelijke werkgever te zijn en te blijven, zodat we voldoende capaciteit hebben om de maatschappelijke vraagstukken op te pakken.
Onderwijshuisvesting Campus Terneuzen krijgt steeds meer vorm. In 2024 investeerden we in de samenwerking met onderwijspartijen. Aan het einde van het jaar bevestigden we onze samenwerking met de ondertekening van een intentieverklaring. Hiermee committeerden de onderwijspartijen zich aan een duurzame samenwerking gericht op ontwikkeling en realisatie van Campus Terneuzen. Ook in het primair onderwijs bereikten we mooie mijlpalen, zo werd het Integraal Kind Centrum de Steiger in Terneuzen geopend.
Maatschappelijke ontwikkeling Binnen het sociaal domein werkten we zowel integraal als binnen de individuele wetten aan doorontwikkeling. Zo zetten we integraal de aanpak van de doorbraakmethode door. Hierin zijn we een voorbeeld voor andere Zeeuwse gemeenten. Binnen de verschillende wetten voerden we verschillende onderdelen van het rapport ‘Participatiewet in Balans’ in. Daarnaast troffen we voorbereidingen voor de vernieuwing van de Wmoovereenkomsten en zetten we in op de maatregelen uit de Hervormingsagenda. We vergrootten bijvoorbeeld de capaciteit van de praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen. We investeerden in een gezonde leefstijl door het beschikbaar maken van meer speel- en sportfaciliteiten zoals de skatebaan, de speeltuin in de Beethovenhof, de
5
klimrots en sporttoestellen. Ook startte de buurthuiscoördinator en realiseerden we jongerenontmoetingsplekken (JOP’s).
Binnenstad en Cultuur We zetten de uitvoering van het Totaalplan Binnenstad voort, waarbij we een start maakten met de herinrichting van de Oostelijke Kanaalarm. Ook investeerden we in cultuur. Vanuit de Regio Deal North Sea Port District konden we Broedplaats Nesse starten. De inwoners van onze gemeenten wisten het culturele aanbod goed te vinden, zo zagen we de bezoekers van Porgy & Bess en de PIT verdubbelen.
Wonen De starterslening was ook dit jaar weer een succes, we stelden extra budget beschikbaar. We startten met het uitvoeren van de Woondeal, waarin we tot 2030 minimaal 1820 nieuwe woningen gaan bouwen, waarvan minimaal een derde betaalbaar moet zijn. In 2024 realiseerden we 303 nieuwe woningen.
Economie en verduurzaming Om de energietransitie te laten slagen zijn grote projecten nodig. We bereiden ons hierop voor, bijvoorbeeld voor de aanleg van de 380kv verbinding. In 2024 bleek onze gemeente ook zoeklocatie voor de mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales. We stimuleerden de verduurzaming van de woningvoorraad middels persoonlijk advies en subsidies. We maakten de eerste schetsen voor de omgevingsvisie. We werden Zeeuws kampioen tegelwippen, want we haalden bijna 45.000 tegels weg. Ook vergroenden we parkeerterreinen met doorgroeistenen.
Mobiliteit We rondden de aanleg van de Laan van Othene af, waardoor de ontsluiting vanuit Othene is verbeterd. We verlaagden de maximumsnelheid in diverse kernen en troffen voorbereidingen om mobiliteitshubs te realiseren. Hoogtepunt was het tolvrij worden van de Westerscheldetunnel voor personenvervoer na jarenlange lobby.
6
Financiële uitkomsten Resultaat We startten het jaar met een voorlopig begrotingssaldo van € 3.667.000 positief. In de loop van 2024 steeg het voorlopig begrotingssaldo door middelen uit de december circulaire 2023, actualisatie kapitaallasten en door hogere belastingopbrengsten. In de 7e perioderapportage reserveerden wij middelen voor onderhoud gebouwen en in de 8e perioderapportage werden diverse budgetten onder andere voor personeelskosten en de septembercirculaire toegevoegd aan het voorlopig begrotingssaldo. Het voorlopig saldo na de 8e perioderapportage was inclusief het restantbudget op de post onvoorzien € 4.905.000 positief. Bij het opmaken van deze jaarrekening werd het positief saldo groter door onder andere: ▪ Decembercirculaire 2024(€ 1.273.000). ▪ Overschotten op personeelskosten inclusief inhuur (€ 190.000) ▪ Gas, water en Electra (€ 754.000) ▪ Startersleningen (€ 741.000) ▪ Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) / Regiodeal (€ 754.000) ▪ Jeugd (€ 447.000) ▪ Toerekening uren/overhead aan investeringen en grondexploitatie (-/- € 481.000) ▪ Overige posten (€ 254.000) Het rekeningsaldo is € 8.569.000. Diverse onderdelen hiervan meldden wij bij de perioderapportages in 2024. Naast de budgetoverhevelingen bij de perioderapportages hevelen we bij de jaarrekening nog € 669.000 over naar 2025 voor nog niet uitgevoerde activiteiten.
Hierin zitten budgetten voor de aanpak armoede en schulden en kunst en cultuur.
Verschillen op hoofdlijnen Na de 8e perioderapportage is het saldo van onze jaarrekening verder gestegen naar bruto positief € 8.569.000. Het extra verschil bestaat uit: Onderwerp Gemeentefonds decembercirculaire Personeelskosten/inhuur
Bedrag x € 1.000 1.273 190
Hiervan melden we een groot deel bij de perioderapportages in 2024 Gas, water en electra
754
Startersleningen
741
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) / Regiodeal
754
Jeugd
447
Toerekening uren/overhead aan investeringen en grondexploitatie
-481
Overige posten
-14
Nog toe te lichten verschillen
0
Hieronder geven wij een toelichting op de grootste verschillen.
Gemeentefonds Half december 2024 ontvingen wij de decembercirculaire gemeentefonds. Gezien de datum van ontvangst konden we de gevolgen van de circulaire niet meer aanpassen in onze ramingen. De belangrijkste posten die waren opgenomen in de circulaire waren de compensatie van kosten voor jeugd (€ 144.000) en onder andere compensatie voor de Spreidingswet en Meerkosten Oekraïne in het sociaal domein en enkele kleinere andere posten, wat resulteert in een totaal van € 279.000. Daarnaast had de algemene uitkering nog een uitkomst van € 235.000 positief door aanpassing van hoeveelheden van verschillende maatstaven. Daarnaast zit er ook € 615.000 voor de RES in de decembercirculaire.
7
Personeelskosten/inhuur Per saldo is het verschil op personeelskosten/inhuur € 190.000. Dit is ontstaan door een voordeel van € 487.000 op personeelskosten door latere en niet ingevulde vacatures als gevolg van de situatie op de arbeidsmarkt. Ook het inhuurbudget laat een voordeel zien van € 1.354.000. Het totale inhuurbudget bedroeg € 6.297.000, waarvan we in 2024 werkelijk € 4.943.000 hebben besteed. De reden van het niet volledig inzetten van het inhuurbudget is ook hier de situatie op de arbeidsmarkt. Een nadeel van € 673.000 ontstond door de gedaalde rekenrente voor de voorziening APPA (voorziening voor ouderdoms- en nabestaandenpensioenen). Daarnaast voegden we in 2024 een bedrag van € 784.000 toe aan de voorziening voor verlof. Met ingang van 2024 hebben wij de voorziening Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) gevormd voor een bedrag van € 194.000. De hiervoor genoemde voorzieningen zijn geactualiseerd per jaareinde conform BBV richtlijn.
Gas, water en electra De gemiddelde prijzen zijn in 2024 met 12% gedaald. Daarnaast was 2024, net als 2023 een extreem warm jaar. Tijdens de energiecrisis hebben we onze budgetten voor energie opgehoogd. Nu de prijzen gestabiliseerd zijn, is de verwachting dat voor komende jaren de energiekosten in lijn liggen met de beschikbaar gestelde budgetten. Het voordeel is met name ontstaan door afrekeningen 2023 die wij later in 2024 hebben ontvangen en ook door lager verbruik eind 2024. Dit konden wij niet meer meenemen in de 8e perioderapportage. Het voordeel geldt voor zowel de panden die wij gebruiken voor eigen bedrijfsvoering als de panden die wij gebruiken voor Oekraïne opvang.
Startersleningen De middelen die we storten bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten moeten we conform BBV richtlijnen toevoegen aan de financiële vaste activa. In de begroting zijn deze middelen verwerkt in de exploitatie. Hierdoor is een voordeel ontstaan wat is geconstateerd bij het opstellen van de jaarrekening.
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) / Regiodeal In het kader van de specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis hebben wij een subsidiebedrag toegekend gekregen. Dit volledige bedrag hebben we ingezet voor activiteiten die passen binnen de kaders waarvoor de gelden beschikbaar zijn gesteld. De uitgaven staan verantwoord op diverse taakvelden. De verantwoording loopt via de Sisa-Bijlage welke per jaareinde is opgesteld. Met betrekking tot de afronding lokale regiodeal ontvangen we nog een bedrag van €274.000.
Jeugd De totale werkelijke kosten voor de jeugdhulp bedragen over 2024 € 28 mln. Het bedrag volgens de primitieve begroting bedraagt € 23 mln. Gedurende 2024 is de raming meerdere keren bijgesteld op basis van monitors welke wij hebben ontvangen van de Inkooporganisatie Jeugd Zeeland. Na het laatste bijstelmoment bij de achtste perioderapportage hebben we nog een extra bedrag verantwoord van € 1,3 mln. Bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 is een reserve jeugdhulp gevormd van € 8,5 mln. Deze is bedoeld voor het opvangen van tekorten in de jeugdhulp over de jaren 2024-2028 (jaarlijks € 1,7 mln.). Omdat in 2024 ook sprake is van een hoger bedrag ten opzichte van de primitieve begroting is per jaareinde een bedrag van € 1.7 mln. onttrokken aan de reserve jeugdhulp.
Toerekening uren/overhead aan investeringen en grondexploitatie We rekenden minder uren toe aan investeringen € 389.000 en grondexploitatie € 92.000 dan opgenomen in de begroting. Dit geeft in totaal een nadeel van € 481.000.
Overig Naast de hierboven genoemde voor- en nadelen zijn er nog andere verschillen. Deze staan onder ‘overige posten’. Dit zijn kleine verschillen in diverse budgetten. Budgethouders gaan zuinig om met de budgetten en zijn voorzichtig om hun budgetten te verlagen bij de 8e perioderapportage 2024. De rapportage stelden we in oktober op en dan is het jaar nog niet voorbij.
8
Bestemming resultaat Hieronder stellen wij voor op welke wijze wij het saldo van de jaarrekening willen bestemmen: Bestemming jaarrekeningsaldo 2024
Bedrag
x € 1.000 Saldo van de Jaarrekening
8.569
Budgetoverhevelingen 2024 naar 2025: Aanpak armoede en schulden
-277
Kunst en cultuur
-169
Overig
-223
-669 Totaal beschikbaar
7.900
Voorstel bestemming jaarrekeningsaldo x € 1.000 Totaal beschikbaar
Bedrag 7.900
Voorstellen: Algemene reserve
-6.879
Bestemmingsreserve RES
-1.021 0
Restant na bestemmingsvoorstel
Uit bovenstaande tabel blijkt dat wij adviseren om het restant (€ 6.879.000) toe te voegen aan de algemene reserve ter versterking van de financiële positie.
Financiële positie Het resultaat is grotendeels incidenteel.
Reservepositie (exclusief gerealiseerd resultaat) De afgelopen jaren voegden we een groot deel van de voordelige rekeningresultaten toe aan de algemene reserve en bestemmingsreserves. De stand van de reserves is belangrijk voor de solvabiliteit en de financiële positie. Hieronder geven wij zowel grafisch als in tabelvorm het verloop van de reservepositie over de laatste zes jaren weer:
9
x € 1.000
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Algemene reserve
19.219
30.647
37.432
43.758
28.611
61.510
Bestemmingsreserves
21.526
15.701
16.275
28.777
72.648
98.315
Totaal reserves
40.745
46.348
53.707
72.535
101.259
159.825
We zien dat de reservepositie in 2024 ten opzichte van 2023 stijgt. Dit geldt voor zowel de vrij te besteden algemene reserve als de diverse bestemmingsreserves. De stijging van de algemene reserve in 2024 naar € 61.510.000 is voornamelijk te verklaren door de financiële verwerking van het dividend van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (hierna: ZEH). De stijging van de bestemmingsreserves naar een totaal van € 98.315.000 betreft vooral de toevoeging vanuit het positieve saldo van de jaarrekening 2024 en de financiële verwerking van dividend GBE Aqua. Ook voegen we een deel van het resultaat van 2024 toe aan de algemene reserve. Dit ter versterking van de financiële positie. Voor verdere toelichting op de reserves verwijzen wij naar onderdeel I Balans en toelichting, onderdeel reserves.
Schuldpositie Onze gemeente hecht naast de vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording verplichte financiële indicatoren, belang aan de indicatoren ‘debtratio’ en ‘netto schuld per inwoner’ om de schuldpositie weer te geven. Hieronder treft u zowel grafisch als in tabelvorm het verloop van deze twee indicatoren aan over de afgelopen vijf jaren. Debtratio De Debtratio geeft het aandeel weer van het vreemd vermogen vergeleken met het balanstotaal.
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Debtratio
79,7%
76,5%
73,1%
65,3%
60,6%
51,4%
Streefwaarde <80%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
Netto schuld per inwoner Netto schuld per inwoner is de schuld gedeeld door het aantal inwoners.
10
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Netto schuld per inwoner
2.660
2.528
2.320
1.851
1.616
764
Streefwaarde < €2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
De debtratio daalt omdat het vreemd vermogen lager wordt. De netto schuld per inwoner daalt omdat de totale schuld daalt (lang en kort geld). In 2024 sloten we geen langlopende geldlening af. Op de bestaande geldleningen losten we € 7.212.000 af. Daardoor verlaagde het bedrag van de langlopende geldleningen van € 115.847.000 naar € 108.635.000. Hierdoor zien we een verbetering van de debtratio van 60,6% naar 51,2%. Voor een verdere toelichting over deze twee indicatoren verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Risico's Ondanks dat wij de laatste jaren onze reservepositie konden opbouwen zien we toenemende opgaven en daardoor vergroting van risico's die wij lopen. Wij namen in de begroting een aantal financiële (rest)risico’s op. Deze risico’s leidden niet tot nadelige financiële gevolgen. Voor de komende jaren zien wij als de twee belangrijkste risico’s: • Sociaal Domein De nog steeds oplopende kosten voor de jeugdhulp en de Wmo en de zeer beperkte compensatie door het Rijk hiervoor. • Gemeentefonds Vanaf 2026 is er nog steeds sprake van een 'financieel ravijn'. Het Rijk geeft de gemeenten (nog) onvoldoende compensatie voor de 'gemiste' accresontwikkeling. Voor meer informatie over de financiële positie verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Investeringen In de begroting 2024 was voor de jaarschijf 2024 een bedrag van € 91.333.000 in het investeringsprogramma opgenomen. Door tussentijdse wijzigingen in 2024 is er € 12.235.000 aan het investeringsprogramma toegevoegd, met een bedrag van € 5.281.000 aan geraamde inkomsten. Dit brengt het totaal investeringsvolume voor 2024 op € 103.567.000 (met € 5.281.000 aan geraamde inkomsten). Van dit totaal investeringsvolume in 2024 (€ 103.567.000) gaven we in 2024 € 7.121.000 uit. Van de geraamde inkomsten (€ 5.281.000) ontvingen we in 2024 € 339.000. Het totale investeringsvolume inclusief de restantkredieten van voorgaande jaren is € 203.560.000, met een totaalbedrag aan geraamde inkomsten van € 10.088.000. Van dit totaal investeringsvolume van € 203.560.000 gaven we tot en met 2024 € 76.162.000 uit en van het totaalbedrag geraamde inkomsten van € 10.088.000 ontvingen we tot en met 2024 € 4.509.000. Het totaalbedrag aan restantkredieten per 31 december 2024 komt hierdoor op een bedrag van € 121.819.000. Door de onderuitputting van de investeringsbudgetten hadden we een incidenteel voordeel op de kapitaallasten. Hiervan meldden we al € 1.729.000 bij de 6e perioderapportage 2024. De restantkredieten, bestaan vooral uit: Onderwijshuisvesting Riolering Verkeer, vervoer en parkeren Wonen en bouwen (o.a. verbinding Axelsedam) Stadhuis Verduurzaming vastgoed
€ € € € € €
86.125.000 8.387.000 6.019.000 5.742.000 1.877.000 3.797.000
Voor meer informatie over de investeringen verwijzen wij naar de bijlage Verantwoording investeringsprogramma.
11
Programma's
12
Overzicht programma's Bij de programmaverantwoording gaan wij uit van de volgorde zoals wij deze ook hanteren in de begroting. Volgens de begrotingsopzet vermelden wij bij elk programma de missie en de verschillende taakvelden. Vervolgens leggen wij per taakveld verantwoording af.
De begroting bevat een programma-indeling waarbij per taakveld drie w-vragen worden gesteld: ▪ Wat willen we bereiken? ▪ Wat gaan we daarvoor doen? ▪ Wat mag het kosten? Bij de verantwoording achteraf vindt beantwoording plaats door middel van de drie w-vragen: ▪ Wat hebben we bereikt? ▪ Wat hebben we gedaan? ▪ Wat heeft het gekost? De beantwoording van de eerste w-vraag is niet eenvoudig. We streven namelijk vooral naar maatschappelijke effecten. Deze effecten worden vaak pas later zichtbaar. Daarnaast ontbreekt het soms aan een indicator om het maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Wanneer er geen indicatoren zijn benoemd, volstaan we met het noemen van de gewenste (maatschappelijke) effecten. Hierna worden de resultaten genoemd van activiteiten die volgens ons een (positieve) bijdrage leveren aan de gewenste effecten. Een deel van de beschreven resultaten en activiteiten komt uit de begroting 2024. Een ander deel was nog niet voorzien in de begroting 2024. Bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ in dit jaarverslag geven we vier soorten cijfers weer: de cijfers uit de primitieve begroting, uit de gewijzigde begroting, de werkelijke cijfers en het verschil tussen de werkelijke cijfers en de cijfers uit de gewijzigde begroting. De toelichting op de verschillen is terug te vinden in het onderdeel ‘Jaarrekening’ bij de analyse van het jaarrekeningsaldo.
Het resultaat van de jaarrekening is € 8.568.948 voordelig.
1 2 3 4 5 6
Programma (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Saldo
Wonen & leefbaarheid Zorg & gezondheid Jeugd & onderwijs Klimaat & Duurzaamheid Economie & arbeidsmarkt Goed bestuur Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting (VpB) Onvoorziene uitgaven Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat
60.947 121.935 10.257 4.114 4.072 7.312 3.398 20.495 285 0 232.816 53.069 285.885
29.812 41.716 4.547 1.597 4.114 1.508 199.006 2.314 0 0 284.615 9.840 294.454
31.134 80.219 5.710 2.517 -41 5.804 -195.608 18.180 285 0 -51.799 43.230 -8.569
13
Programma Wonen & leefbaarheid Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Beheer overige gebouwen en gronden • Crisisbeheersing en Brandweer • Openbare orde en Veiligheid • Verkeer, wegen en water • Parkeren • Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie • Musea • Cultureel erfgoed • Media • Openbaar groen en (openlucht) recreatie • Riolering • Afval • Begraafplaatsen • Ruimtelijke Ordening • Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) • Wonen en bouwen
Missie In alle kernen een goed woon- en leefklimaat.
Visie Voldoende en passende woonruimte en voorzieningen in alle kernen, leefbaarheid en veiligheid huidige bewoners, nieuwe inwoners, bereikbaarheid, ontspanning, verbondenheid en dierenwelzijn.
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Bestuursakkoord 2022 – 2026 Gemeente Terneuzen Beleidsregels Wet Bibob (2022) Nota prostitutiebeleid (2013) Damoclesbeleid (2022) Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (2018) Horecabeleid (2009) Nota Evenementenbeleid gemeente Terneuzen (2020) APV Terneuzen 2023 Regionaal Preventie- en Handhavingsplan voor de uitvoering van de Drank- en Horecawet 2018-2020 Beleidsplan Wmo 2016-2019 Blijven omzien naar elkaar Integraal handhavingsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2017-2020 Verkeer- en Vervoerplan Terneuzen (2022) Regionale Mobiliteitsstrategie (2022) Wegenbeheerplan 2022-2026 (2021) Wegencategoriseringsplan Terneuzen (2009) Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2015-2024 (2015) Parkeernota Terneuzen 2023-2033 Beleidsregels parkeerschijfzone (blauwe zone) (2010) Inventarisatie 30 km zones in de kern Terneuzen (2012)
• • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Grondstoffenplan (2019) Groeidocument Groen: Visie op Groen (2019) Groeidocument Groen: Groenstructuurplan (2019) Groeidocument Groen: Beleidsplan Openbaar Groen (2019) Bomenbeleidsplan en lijst waardevolle bomen (2021) Water - en Rioleringsplan 2019-2023 (2018) KASZ Klimaatadapatiestrategie Zeeland (2022) Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Strategische regiovisie ZeeuwsVlaanderen (2021) Verordening fysieke leefomgeving Terneuzen 2023 Nota Grondbeleid (2022) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Detailhandelvisie Terneuzen (2014) Regionale woonvisie Zeeuws-Vlaanderen Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse kanaalzone (2009) Masterplan Axelsedam (2003) Hotelvisie Gemeente Terneuzen (2008) Totaalplan Binnenstad Terneuzen (2022)
14
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
1.1 Veiligheid Tot dit thema behoren taken op het gebied van de brandweer, beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen en alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Wat willen we bereiken? Aandacht voor weerbaarheid van onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We willen voldoen aan de Zeeuwse norm weerbare overheid als onderdeel van het ondermijningsbeleid. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We brachten in kaart op welke onderdelen we reeds voldoen aan de gemaakte afspraken. In 2024 voldeden we op meer punten aan de Zeeuwse norm weerbare overheid dan in 2023.
Wat willen we bereiken? Aanpak ondermijning. Wat gaan we daarvoor doen? We verkrijgen meer zicht op ondermijnende activiteiten in onze gemeente. Daarbij willen we voorkomen dat we deze activiteiten onbewust faciliteren. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We startten in 2024 met een actualisatie van het Bibob beleid. We toetsten vooral op Bibob bij aanvragen van verschillende vergunningen en vastgoedtransacties.
Wat willen we bereiken? Een goede fysieke veiligheid en een adequate rampenbestrijding. Wat gaan we daarvoor doen? We leveren een bijdrage aan de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) en we zorgen dat de hulpverleningsvoorzieningen op orde zijn. Wanneer gereed? doorlopend
Status
In het meerjarenbeleidsplan 2022-2025 is het project Brandweerzorg 2030 opgenomen. In 2024 monitorde en analyseerde de VRZ de onderliggende data van het dekkingsplan, dat inzicht geeft in de paraatheid van de posten, op basis van de nieuwe landelijke systematiek van gebiedsgerichte opkomsttijden. Daarnaast startte de VRZ een verkennend onderzoek naar de mogelijkheden voor het inzetten van brandweerassistenten om een bredere doelgroep vrijwilligers aan te spreken. De VRZ investeerde veel in de interne organisatie van team crisisbeheersing. Hiermee loopt de VRZ in de pas met de landelijke beleidsdoelstelling. Voor de brandweerkazerne in Sas van Gent is een locatieonderzoek gestart. Voor de uitbreiding van de brandweerkazerne Zuidlandstraat rondden we het voortraject in 2024 zo goed als af en loopt de aanbesteding.
Wat willen we bereiken? Een veilige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan het integraal veiligheidsbeleid 2023-2026.
15
Wanneer gereed? doorlopend
Status
We stelden het uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2024 vast. We organiseerden een voorlichtingscampagne voor inwoners over cybercriminaliteit en voerden integrale controles uit met ketenpartners. We waren betrokken bij de implementatie van de Persoonsgerichte aanpak op het gebied van jeugd en veiligheid en bij de verdere uitwerking van het rapport Domeinoverstijgend Samenwerken op het gebied van zorg en veiligheid. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten BOA's in en voeren onze taken uit volgens de kaders van het Zeeuwse operationeel beleid Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We ontvingen 220 meldingen over flexwonen. We controleerden ieder kwartaal op flexwonen. We voerden 168 controles van huisvesting van arbeidsmigranten uit. Deze controles betroffen nieuwe zaken en zaken die al bij ons in behandeling waren. We losten 66 overtredingen flexwonen op. We controleerden op vergunningen voor kamerverhuur, Omgevingswet/omgevingsplan (gebruik van de woning), het Besluit bouwwerken leefomgeving, overbewoning, overlast voor de omgeving, uitbuiting (bijvoorbeeld economische of seksuele uitbuiting) en registratie in de Basisregistratie Personen. Ook keken we of de brandveiligheidsvoorschriften gevolgd worden. Denk hierbij aan de aanwezigheid en werking van rookmelders, blusmiddelen en een goedgekeurde cv-installatie. In persberichten die wij na de kwartaalcontroles deelden, riepen wij mensen op om misstanden te melden. We legden 20 lasten onder dwangsom op, om naleving van wet- en regelgeving af te dwingen. Onze berichten over het voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom en over een opgelegde last onder dwangsom hadden effect. Eigenaren besloten over te gaan van verhuur naar vaste bewoning, de woning verkopen, of een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor flexwonen in te dienen. Zo losten we de strijdige situaties op.
Wat willen we bereiken? Het voorkomen van escaleren van problemen door vroegsignalering. Wat gaan we daarvoor doen? We versterken de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Wanneer gereed? doorlopend
Status
In 2024 ondervonden we dat in sommige situaties de preventieve aanpak in het voorliggend veld niet sluitend is. We startten een onderzoek naar de mogelijkheid voor invulling van deze leemte in het voorliggend veld.
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
6.933
6.978
7.000
-22
N
Baten
52
-73
-29
44
V
Saldo
6.881
7.050
7.029
21
V
bedrag x € 1.000 1.1 Veiligheid
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
16
1.2 Mobiliteit Tot dit thema behoren taken op het gebied van verkeer en bijbehorende droge infrastructuur, verkeersbeleid, verkeersmaatregelen, verkeersveiligheid, straatmeubilair. Aanleg, reconstructie en onderhoud wegenreconstructies en civiele kunstwerken, openbare verlichting, onkruid- en gladheidsbestrijding en straatreiniging. Ontwikkeling en beheer van parkeervoorzieningen, waaronder parkeerbeleid en het inrichten en onderhoud open en gesloten parkeervoorzieningen, parkeermeters en fietsstallingen. Wat willen we bereiken? De bereikbaarheid van de kernen verbeteren Wat gaan we daarvoor doen? We realiseren mobiliteitshubs. Hier komen allerlei verkeersvoorzieningen samen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We troffen voorbereidingen om de hubs te realiseren. Zo startten we een haalbaarheidsonderzoek naar geschikte locaties.
Wat willen we bereiken? Goede vervoersverbindingen die essentieel zijn voor de leefbaarheid en het vestigingsklimaat in de regio. Wat gaan we daarvoor doen? In Zeeland trekken we gezamenlijk op om een mobiliteitsoplossing te realiseren. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We werkten samen aan oplossingen, onder meer als gaat om de fiets, het openbaar en publiek vervoer, een regionaal verkeersmodel en de Midden-Zeelandroute. Wat gaan we daarvoor doen? In Z4-verband lobbyen we voor goede vervoersverbindingen in Zeeland en vanuit Zeeland met Gent en de randstad. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We lobbyden voor een goede busverbinding met Gent. Wat gaan we daarvoor doen? We lobbyen om de spoorlijn op de Oostelijke Kanaaloever ook te gebruiken voor personenvervoer. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We lobbyden om het vervoer van personen op het spoor mogelijk te maken. Wat gaan we daarvoor doen? We realiseren een goede en snelle fietsverbinding van Dow naar Zelzate. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We onderzochten een oplossing voor een snelfietspad binnen het budget. De aanleg van een snelfietspad is onder meer afhankelijk van de werkzaamheden aan de Nieuwe Sluis. Dit komt omdat er ook aanpassingen nodig zijn aan rotondes bij het sluizencomplex. De provincie stelt de middelen pas beschikbaar nadat de uitwerking van het plan inclusief budget gereed is.
17
Wat willen we bereiken? Meer en veiliger gebruik van fietsen. Wat gaan we daarvoor doen? We geven verder vorm aan het stimuleren en faciliteren van het fietsgebruik. Wanneer gereed? doorlopend
Status
De fiets kreeg een betere plek in ons mobiliteitssysteem. Zo hielden we bij de aanleg en reconstructie van wegen rekening met de fiets.
Wat willen we bereiken? Passende bushaltes voor openbaar en publiek vervoer Wat gaan we daarvoor doen? We maken voorzieningen voor openbaar en publiek vervoer. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We bereidden het eerste project met publiek vervoer voor. Dit doen we voor de ontwikkeling van de Regionale mobiliteitsstrategie. We troffen voorbereidingen voor het plaatsen van de nieuwe opstappunten.
Wat willen we bereiken? Verbetering wegenstructuur. Wat gaan we daarvoor doen? We sluiten de Laan van Othene aan op de N290. Wanneer gereed? december 2024
Status
We sloten de Laan van Othene aan op de N290 door middel van een rotonde. Zo maakten we een extra ontsluitingsmogelijkheid voor verkeer uit de wijk Othene. Wat gaan we daarvoor doen? Op een paar drukke wegen verlagen we de maximum snelheid. Wanneer gereed? december 2026
Status
Op de Sloelaan in Terneuzen verlaagden we de maximumsnelheid van 50 km per uur naar 30 km per uur. Ook in Zuiddorpe verlaagden we de maximumsnelheid van 50 km per uur naar 30 km per uur.
18
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
13.048
13.273
13.721
-448
N
Baten
329
528
795
267
V
Saldo
12.719
12.745
12.926
-181
N
bedrag x € 1.000 1.2 Mobiliteit
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
1.3 Kunst en cultuur Tot dit thema behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel en activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur. Daarnaast taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed en de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, waaronder: bibliotheken, lokale pers, omroep en informatievoorziening. Wat willen we bereiken? De vitaliteit in onze kernen bevorderen en een positieve bijdrage leveren aan het vestigingsklimaat, toerisme, vrijetijdseconomie en citymarketing. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen de Bibliotheek Zeeuws-Vlaanderen in het uitvoeren van het Meerjarenbeleidsplan 2023-2026. Dit doen we samen met de gemeenten Hulst en Sluis. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Met onze ondersteuning werkte de Bibliotheek Zeeuws-Vlaanderen aan de doelen uit het meerjarenbeleidsplan. We realiseerden onder andere extra studieplekken in vier bibliotheken in onze gemeente, namelijk in Zaamslag, Koewacht, Biervliet en Sas van Gent. Verder werkten ze aan de bestrijding van eenzaamheid en laaggeletterdheid. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen de ontwikkeling van de lokale omroep naar een streekomroep (vanaf januari 2025). Wanneer gereed? december 2027
Status
We faciliteerden de lokale omroepen binnen een Zeeuws-Vlaams overleg in hun proces bij het oprichten van de stichting van de streekomroep. Zij werkten gefaseerd aan een gezamenlijk aanbod in aanloop naar de wijziging van de Mediawet (eerst 2027, inmiddels 2028). We monitorden dit proces. Wat gaan we daarvoor doen? We bekijken de mogelijkheden voor het plaatsen van kunstwerken die in ons bezit zijn. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We plaatsten twee beelden uit de collectie van wijlen Nand Huyghe in Overslag en Koewacht. Wat gaan we daarvoor doen? We blijven betrokken bij de professionalisering van de stichtingen Porgy en Bess en de PIT. Wanneer gereed? doorlopend
Status
19
We stelden een subsidie beschikbaar waarmee Porgy & Bess en de PIT verschillende resultaten boekten: we zagen dat het aantal bezoekers en voorstellingen verdubbelde. De kwartiermaker zorgde voor extra aandacht aan promotie van de activiteiten van zowel Porgy & Bess als de PIT. In een periodiek afstemmingsoverleg met de kwartiermaker monitorden we de resultaten. Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de Regio Deal voor versterking van kunst en cultuur. Wanneer gereed? doorlopend • • • • •
Status
We organiseerden meerdere bijeenkomsten om inwoners te betrekken bij de op te richten broedplaats Nesse: werkruimtes en residenties voor kunst -en designtalent; Tijdens de opening van de Nieuwe Sluis organiseerden we diverse workshops in de binnenstad plus muzikale optredens; Er is een kunst-vlag ontworpen en geplaatst op het Arsenaalplein; We organiseerden een netwerkavond met Zeeuwse en Vlaamse culturele partners; We zetten opdrachten uit onder kunstenaars onder andere bij ontwerpers uit regio Gent.
Wat gaan we daarvoor doen? Cultuurhistorische waardevolle elementen Wanneer gereed? doorlopend
Status
We stelden de Kerkenvisie Terneuzen vast. Ook verbeterden we de informatie over ons cultureel erfgoed, bijvoorbeeld op onze website. Samen met Sluis en Hulst organiseerden we de Open Monumentendag. We informeerden inwoners over de mogelijkheden voor vergunningverlening en subsidieaanvragen.
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
8.094
10.104
8.678
1.426
V
Baten
1.788
3.320
2.248
-1.072
N
Saldo
6.306
6.784
6.430
354
V
bedrag x € 1.000 1.3 Kunst, cultuur en cultureel erfgoed
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
1.4 Beheer openbare ruimte Tot dit thema behoren taken op het gebied van openbaar groen, natuur en recreatie, afvalwater en de waterhuishouding, inclusief de rioolheffing. De inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval, inclusief de reinigingsheffingen en de gemeentelijke taken op het gebied van de lijkbezorging, inclusief lijkbezorgingsrechten. Wat willen we bereiken? Groenere kernen en wijken. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren het Landschapsuitvoeringsplan uit. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We maakten een inrichtingsplan voor het dorpsbos/voedselbos in Sluiskil. De uitvoering van dit project uit de Regio Deal verloopt volgens planning.
20
Wat gaan we daarvoor doen? We vergroenen de openbare ruimte op verschillende plaatsen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Op een aantal plaatsen vervingen we bij onderhoud oude verharding van parkeerplaatsen door doorgroeistenen en vormden we overtollige verharding om naar groen. We verwijderden een aantal grote tegelplateaus, zoals aan het Kerkplein in Sluiskil, aan de Beneluxstraat in Sas van Gent en de Geraniumstraat in Terneuzen. Mede hierdoor werden we Zeeuws kampioen tegelwippen. Verder startten we met het maken van plannen voor het vergroenen van de binnenstad van Terneuzen, zoals voor de Oostelijke Kanaalarm en de Nieuwstraat. Ook boden we pandeigenaren de mogelijkheid om geveltuinen op onze grond aan te leggen of gemeentelijke boomspiegels te adopteren en in te zaaien of te beplanten.
Wat willen we bereiken? Verlaging van aanbod restafval. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan de wijk in met een rijdende milieustraat. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We zetten de mobiele milieustraat ook in 2024 in, samen met onze wijkcoördinatoren en kernraden. De ervaringen hiermee waren weer positief. Naar aanleiding van de motie Ja/Ja-sticker werkten we binnen O.L.A.Z.-verband een advies uit over de afwegingen voor het invoeren van dit beleid. Wat gaan we daarvoor doen? We zamelen GFT gescheiden in bij hoogbouw. Wanneer gereed? december 2029
Status
Bij bestaande hoogbouw van woningcorporaties en alle nieuwe hoogbouw zijn ondergrondse containers geplaatst of is plaatsing ingepland. Bij de overige bestaande hoogbouw hebben we in 2024 met het merendeel van de Verenigingen van Eigenaren overeenstemming bereikt over plaatsing van ondergrondse containers. Tot en met 2029 richten we ons op de resterende hoogbouw om ook daar de ondergrondse containers te plaatsen.
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
22.774
22.589
22.291
298
V
Baten
19.825
20.206
20.344
138
V
Saldo
2.949
2.384
1.947
437
V
bedrag x € 1.000 1.4 Beheer openbare ruimte
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
21
1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening Tot dit thema behoren taken op het gebied van de ruimtelijke ordening en ontwikkeling en functietoedeling van de leefomgeving, gemeentelijke bouwgrondexploitatie, gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, inclusief leges omgevingsvergunningen. Ook ontwikkeling van bedrijfsterreinen en landschappelijke projecten rond de kanaalzone komen hier aan bod. De invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging gaan een nieuw wettelijk kader vormen waarbinnen we moeten werken. Wat willen we bereiken? Actueel grondbeleid dat handvatten biedt voor sturing op gewenste ontwikkelingen. Wat gaan we daarvoor doen? We werken de Nota kostenverhaal uit. Wanneer gereed? doorlopend
Status
In de Nota Kostenverhaal (2022) staat hoe we omgaan met ruimtelijke initiatieven. We vertaalden de Nota Kostenverhaal in beleid. Sinds 2023 vragen we aan alle initiatiefnemers met bouwplannen een bijdrage voor het Fonds verbetering fysieke leefomgeving. Deze bijdragen gebruiken we voor investeringen in leefbaarheid en in de openbare ruimte.
Wat willen we bereiken? De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb) zijn geïmplementeerd op de datum dat deze inwerking treden. Wat gaan we daarvoor doen? We werken volgens de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb). Wanneer gereed? december 2024
Status
Sinds 1 januari 2024 werken we volgens de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging.
Wat willen we bereiken? Een actuele omgevingsvisie om onze ambities waar te maken en uitdagingen aan te pakken. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een omgevingsvisie op. Status Het maken van de omgevingsvisie Terneuzen bestaat uit drie fasen: 1) het maken van een houtskoolschets, 2) participatie door bedrijven, organisaties en inwoners, en 3) het maken van een ontwerp-omgevingsvisie. In 2024 werkten we aan de houtskoolschets. Ook maakten we een participatieplan.
Wat willen we bereiken? Een goede woningvoorraad, die bijdraagt aan leefbare wijken en kernen. We streven ernaar dat het aantal en de soort woningen aansluit bij de vraag naar woningen. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren de uitvoeringsagenda van de woonzorgvisie uit Wanneer gereed? doorlopend
Status
22
We werkten met Hulst en Sluis samen aan de uitvoering van de woonzorgvisie binnen het bestuurlijk platform Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen. We gaven een extern bureau de opdracht om een nieuwe ZeeuwsVlaamse woonzorgvisie op te stellen met bijbehorende (aangepaste) uitvoeringsagenda. Wat gaan we daarvoor doen? We maken concrete prestatieafspraken met de woningbouwverenigingen, onder andere over de huisvesting van statushouders. Wanneer gereed? doorlopend
Status
De afspraak met woningbouwverenigingen is dat 20 procent van de vrijkomende woningvoorraad voor kwetsbare groepen is, waaronder statushouders. Omdat er niet genoeg woningen zijn, haalden wij dit percentage net niet. Voor de huisvesting van statushouders maakten we gebruik van de reguliere plekken via Woongoed ZeeuwsVlaanderen en Clavis. Daarnaast maakten we gebruik van aanvullende huisvestingsmogelijkheden via private woningaanbieders, een tussenvoorziening in Axel, en van een groep jongere statushouders woont in de voorziening van Prokino/Meander in Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren de uitvoeringsparagraaf van de Regionale woonvisie uit. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We ontvingen meer dan 30 aanvragen voor een starterslening. Omdat het beschikbare geld voor startersleningen al snel op was, stelden we extra budget beschikbaar. We stelden een nieuw toetsingskader voor woningbouwinitiatieven vast. Hierin namen we op dat twee derde van het aantal nieuwe woningen betaalbaar moet zijn. Via de Startbouwimpuls konden we aan drie verschillende woningbouwprojecten subsidie geven. Hierdoor kon de bouw van meer dan 100 woningen starten, waarvan meer dan de helft betaalbaar is.
Wat gaan we daarvoor doen? We treden op tegen illegale bewoning. Wanneer gereed? doorlopend
Status
De controle op illegale bewoning is onderdeel van de integrale controles. Lees hier meer over in het onderdeel een veilige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? We vullen het Zeeuwse woningbouwbod in. Wanneer gereed? doorlopend
Status
De Zeeuwse gemeenten en de provincie Zeeland sloten de Zeeuwse Woondeal. Hierin staat hoeveel woningen de gemeenten willen bouwen tot en met 2030. Voor ons zijn dat er minimaal 1.820. Ons streven voor 2024 was 195 nieuwe woningen. Dat werden er in totaal 303. Net als in 2023 liepen we voor op schema.
23
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
10.352
13.997
9.030
4.967
V
Baten
7.785
10.216
6.378
-3.839
N
Saldo
2.567
3.781
2.652
1.129
V
bedrag x € 1.000 1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
1.6 Totaalplan binnenstad Tot dit thema behoren taken op het gebied van de uitvoering van het totaalplan Binnenstad. Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendige binnenstad. Wat gaan we daarvoor doen? We realiseren de ambities uit het Totaalplan Binnenstad Terneuzen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Voor de eerste fase van de herinrichting van de oostelijke kanaalarm doorliepen we het participatietraject. Ook stelden we het ontwerp vast. In de Raadsledenbuurt hielden we ontwerpsessies voor de initiatieven die bewoners maakten in het Dromenlab. In het Cultuurkwartier kochten we twee gebouwen voor de ontwikkeling van de openbare ruimte. Er kwamen nieuwe ideeën los voor transformatie en verplaatsingen naar het kernwinkelgebied. Dit betekent dat winkels uit het noordelijke deel van de Noordstraat verhuizen naar een plek in het kernwinkelgebied. Ook komen er steeds meer woningen boven de winkels. We openden het projectbureau binnenstad. Hier kun je zien waar we aan werken en wat de plannen zijn: https://www.terneuzen.nl/BinnenstadTerneuzen
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
300
920
227
693
V
Baten
0
0
77
77
V
Saldo
300
920
150
770
V
bedrag x € 1.000 1.6 Totaalplan Binnenstad
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
Verbonden partijen • • •
Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (O.L.A.Z.) Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Belastingsamenwerking SaBeWa Zeeland
24
Wat heeft het gekost per programma? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
6.933
6.978
7.000
-22
N
Baten
52
-73
-29
44
V
Saldo 1.2 Mobiliteit
6.881
7.050
7.029
21
V
Lasten
13.048
13.273
13.721
-448
N
Baten
329
528
795
267
V
Saldo 1.3 Kunst, cultuur en cultureel erfgoed
12.719
12.745
12.926
-181
N
Lasten
8.094
10.104
8.678
1.426
V
Baten
1.788
3.320
2.248
-1.072
N
Saldo 1.4 Beheer openbare ruimte
6.306
6.784
6.430
354
V
Lasten
22.774
22.589
22.291
298
V
Baten
19.825
20.206
20.344
138
V
Saldo 1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening
2.949
2.384
1.947
437
V
Lasten
10.352
13.997
9.030
4.967
V
Baten
7.785
10.216
6.378
-3.839
N
Saldo 1.6 Totaalplan Binnenstad
2.567
3.781
2.652
1.129
V
Lasten
300
920
227
693
V
Baten
0
0
77
77
V
300
920
150
770
V
Lasten
61.501
67.861
60.947
6.914
V
Baten
29.779
34.197
29.812
-4.385
N
Saldo
31.722
33.664
31.134
2.529
V
bedrag x € 1.000
1.1 Veiligheid
Saldo Totaal programma Wonen & leefbaarheid
25
Reserves 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Reserve glasvezelnetwerk
0
-180
-232
52
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 1
0
-434
-434
0
Reserve bouwgrondexploitatie
0
0
-228
228
-240
0
0
0
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 1
0
-207
-207
0
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 7
-200
0
0
0
0
-522
-497
-25
N
Reserve nieuwe sluis
-42
-72
0
-72
V
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 1
-23
-44
-44
0
V
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 1
-186
-120
-120
0
V
0
-75
-273
198
N
Reserve begraven voor 1/1/2017
-148
-192
-346
154
N
Reserve budgetoverhevelingen
-165
-957
-910
-47
V
Reserve Totaalplan Binnenstad
-300
-903
-150
-753
V
Saldo
-424
-1.020
-245
-775
V
bedrag x € 1.000 Toevoegingen
Algemene reserve
Reserve budgetoverhevelingen
V
V
Onttrekkingen
Reserve glasvezelnetwerk
26
Programma Zorg & gezondheid Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Sportbeleid en activering • Sportaccommodaties • Samenkracht en burgerparticipatie • Wijkteams • Inkomensregelingen • Begeleide participatie • Arbeidsparticipatie • Maatwerkvoorzieningen (WMO) • Maatwerkdienstverlening 18+ • Hulp bij het huishouden (WMO) • Begeleiding (WMO) • Overige maatwerkarrangementen (WMO) • Maatwerkdienstverlening 18• Jeugdhulp begeleiding • Jeugdhulp behandeling • Jeugdhulp dagbesteding • Jeugdhulp zonder verblijf overig • Pleegzorg • Gezinsgericht • Jeugdhulp met verblijf overig • Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf • Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf • Gesloten plaatsing • Geëscaleerde zorg 18+ • Beschermd wonen (WMO) • Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) • Geëscaleerde zorg 18• Jeugdbescherming • Jeugdreclassering • Volksgezondheid
Missie Goed leven is gezond leven.
Visie Passende ondersteuning en preventie.
Beleid • • • • • •
•
Plan van Aanpak sportaccommodaties gemeente Terneuzen (2016) Zeeuws-Vlaams Sportakkoord II (2023) Plan van Aanpak Brede SPUK GALA / Sportakkoord Terneuzen 2024-2026 Gezond en Actief in Terneuzen Speelvoorzieningen gemeente Terneuzen beleidsplan (2023) Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2022-2025 ‘Iedereen aan boord’ Een leven lang gezond & fit in ZeeuwsVlaanderen! Regionale Nota Gezondheidsbeleid Zeeuws-Vlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen Samenwerkingsovereenkomst in het kader van bijzonder onderzoek/ sociale recherche (2005)
• • • • • • • • • •
Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Terneuzen 2023 Notitie Subsidiegrondslagen 2017-2020 Vrijwilligersbeleid 2024 Welzijnsaccommodatiebeleid 2023 Mantelzorgbeleid 2024 Notitie Afwegingskader Sport- en Welzijnsvoorzieningen (2015) Beleidsregels Toezicht en handhaving kinderopvang (2024) Beleidsvisie 2018-2019 sluitende aanpak 17 t/m 23 jarigen Lokale inclusie agenda VN-Verdrag Handicap 2022-2025 gemeente Terneuzen Lokaal Deltaplan aanpak tegen discriminatie 2022-2025 gemeente Terneuzen
27
•
•
Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang Zeeland 20222025 • Aanpak personen met verward gedrag https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
•
Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening Terneuzenaren schuldenvrij (2021) Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2022-2025
2.1 Welzijn - Sport Tot dit thema behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, alle accommodaties voor sportbeoefening. De voorzieningen die primair gericht zijn op participatie. Alle loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en - dienstverlening). Wat willen we bereiken? We stellen inwoners in staat om te sporten, te bewegen en te ontmoeten. Wat gaan we daarvoor doen? We faciliteren uitvoeringsorganisaties, Sportpunt Terneuzen en aan-z om invulling te geven aan ons Lokaal Sportakkoord. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Wij realiseerden een QR-fit route, een skatepark (sportpark Oude Vaart), een boulder voor klimactiviteiten en plaatsten sporttoestellen (onder andere Westdorpe en Otheense Kreek). Wij organiseerden diverse activiteiten zoals een beweeggroep, clinics en toernooien in samenwerking met de sportverenigingen. In de schoolvakanties organiseerden SportPunt en aan-z een gevarieerd activiteitenaanbod. We stelden aan tientallen sportverenigingen jeugdsportsubsidie beschikbaar en, indien gevraagd, subsidies voor het opleiden van de vrijwilligers. Ruim twintig sportverenigingen maakten gebruik van de door ons beschikbaar gestelde regeling voor het verduurzamen van hun sportaccommodatie.
Wat heeft het gekost? 2024 geraamd primitief
2024 laatste wijziging
2024
2024
werkelijk
verschil
Lasten
20.217
31.981
30.083
1.898
V
Baten
1.519
17.105
18.146
1.041
V
Saldo
18.698
14.876
11.937
2.939
V
bedrag x € 1.000 2.1 Welzijn - Sport
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2024.
2.2 Participatie Tot dit thema behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen. Voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid en alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen. Wat willen we bereiken? Dat inwoners van onze gemeente zo snel mogelijk inburgeren en hun weg vinden naar duurzame arbeid. Wat gaan we daarvoor doen? We huisvesten statushouders volgens de taakstelling.
28
Wanneer gereed? doorlopend
Status
We moesten in 2024 116 statushouders huisvesten (taakstelling 2024). Vanuit 2023 hadden we een achterstand van 32. De totale taakstelling was op 1 januari 2024 148. Het lukte om 122 statushouders te huisvesten, een verschil van 26. Los van de reguliere plaatsingen via Woongoed en Clavis plaatsten we mensen via particulier woningaanbod. We plaatsten mensen in een tussenvoorziening in Axel en bij Prokino/Meander in Terneuzen huisvestten we een groep jongere statushouders.
Wat willen we bereiken? Een inclusieve arbeidsmarkt waar mensen inzetbaar zijn naar hun vermogen. Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de Wet banenafspraak en het invullen van garantiebanen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We besteedden extra aandacht aan de mensen in het Trede-4-bestand (729). Dit zijn mensen die langdurig een uitkering ontvangen. Voor 389 mensen uit deze groep zijn er mogelijkheden op de arbeidsmarkt. We begeleidden daarvan 91 mensen. Er stroomden 45 mensen uit naar werk, 28 hiervan begeleiden we nog. De overige 46 mensen volgden een ander traject, bijvoorbeeld richting vrijwilligerswerk of een WAJONG-uitkering.
Wat willen we bereiken? Ondersteuning bieden aan inwoners die niet zelfstandig in de noodzakelijke kosten van hun bestaan kunnen voorzien. Wat gaan we daarvoor doen? We beoordelen kritisch de noodzaak voor bijstandsbehoefte, waarbij we de menselijke maat niet uit het oog verliezen. Wanneer gereed? doorlopend