2024-11-14 a. Programmabegroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028 - Ontwerpbesluit.1
Tekst van het document
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Dat nieuwe inwoners van onze gemeente zo snel mogelijk inburgeren en hun weg vinden naar duurzame arbeid. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We huisvesten statushouders volgens de taakstelling.
doorlopend
Het bieden van huisvesting aan statushouders blijft een uitdaging gezien de krapte op de woningmarkt. We leveren extra inspanningen door woningen te huren via diverse partijen naast de bestaande afspraken die we maakten met Clavis en Woongoed. We spreken met Clavis en Woongoed om de mogelijkheden blijvend te onderzoeken. De taakstelling voor 2025 is nog niet bekend. Dit wordt halfjaarlijks kort van tevoren bekend gemaakt. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? december 2026
We huisvesten ontheemden uit Oekraïne.
Het Rijk verlengde de regeling voor opvang van ontheemden uit Oekraïne tot 2026. Wij verwachten tussen 400 en 500 plaatsen beschikbaar te houden. Daarvoor huren wij verschillende gebouwen en een beperkt aantal woningen. We keren leefgeld uit aan degene die hier recht op hebben. Bij werkenden brengen we de eigen bijdrage in rekening die het Rijk vastgesteld heeft voor de huisvesting. De vergoeding van het Rijk per opvangplek dekt onze kosten. Ook als deze verlaagd wordt verwachten we nog uit te komen. tableCell3 Wat willen we bereiken? Ondersteuning bieden aan inwoners die niet zelfstandig in de noodzakelijke kosten van hun bestaan kunnen voorzien. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We onderzoeken de mogelijkheid om onderdelen van de aanpassing van de Participatiewet versneld in te voeren. De herziening van de Participatiewet verwachten we in 2025. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor de menselijke maat. We onderzoekende mogelijkheden om aanpassingen alvast door te voeren in onze beleidsregels. tableCell3
27/139
23
Thema 2.3 Zelfredzaamheid Tot dit thema behoren materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen. We bieden hulp aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning nodig hebben. Alle opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven. Uitvoeringsorganisatie aan-z heeft een breed takenpakket op het gebied van het sociaal domein, waaronder welzijnswerk en het bevorderen van zelfredzaamheid. We werken samen met aan-z aan het terugdringen van eenzaamheid. Wij nemen samen met de gemeenten Hulst en Sluis deel aan het samenwerkingsverband Collectief Vervoer, voor wat betreft jeugdhulpvervoer, leerlingenvervoer en Wmo-vervoer. Doorlopende doelen en prestaties Inclusieagenda We voeren de inclusieagenda uit zodat voorzieningen voor alle inwoners toegankelijk zijn. We werken doorlopend aan de fysieke toegankelijkheid van onze gemeentelijke gebouwen. We laten jaarlijks inspecties uitvoeren om dit te controleren. We zijn een Regenbooggemeente, we sluiten niemand uit en hebben oog voor diversiteit. Discriminatie.nl Zeeland monitort meldingen van discriminatie en organiseert projecten en activiteiten om Zeeland inclusiever te maken.
Welzijnsaccommodaties Met het Welzijnsaccommodatiebeleid realiseren we een dekkend netwerk van welzijnsaccommodaties en voorzieningen. Een coördinator buurthuizen doet onderzoek naar de behoeften in deze welzijnsaccommodaties en de beschikbare capaciteit. We betrekken de uitkomsten in het aanbod. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen We ondersteunen mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de wijken. Dat vraagt een basisniveau van voorzieningen en kennis, geschikte woningen en vooral samenwerking tussen en met gemeenten, ketenpartners en zorgverzekeraars. Zorg in Zeeland We werken samen met netwerkpartners in de zorg, zodat we zorgvoorzieningen, waaronder ziekenhuiszorg, behouden in Zeeuws-Vlaanderen. We hebben onze inbreng in de Zeeuwse Zorgcoalitie. De samenwerking in Kerngezond heeft een belangrijke rol in uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord voor Zeeland. Thema’s van zowel de subregionale als Zeeuwse samenwerking zijn de zorginfrastructuur, arbeidsmarkt en opleiding, wonen met zorg en toegang tot de zorg. Positieve gezondheid staat in alle uitwerkingen centraal. Zorg jongvolwassenen We zetten in op een warme overdracht voor jongvolwassenen (18-/18+) bij de overgang van de jeugdhulpverlening naar voorzieningen voor volwassenen. We zorgen voor een goede en tijdige aansluiting tussen de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet.
Dit doen we met de inzet vanuit het jongerenloket, het gebruik van Mijn Plan 18 en vroegtijdig signaleren door gebruik te maken van bestaande casusoverleggen (Wmo en jeugd).
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Efficiënte besteding van de budgetten in het sociaal domein. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We professionaliseren het contractmanagement Wmo.
juli 2025
We rondden het onderzoek naar het contractmanagement Wmo af. In dit onderzoek is geadviseerd om een contractmanager voor de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten aan te stellen. Met het doel om ‘grip’ te houden op de contractdoelen en ‘groei’ in prestaties te realiseren. We bereiden besluitvorming hierover voor. tableCell3
28/139
24
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We evalueren de eerste resultaten van de pilot Opvolgen beschikkingen Wmo en jeugd. We toetsen de afgegeven beschikkingen en de uitvoering hiervan bij de (zorg)aanbieders. We streven naar passende hulp voor de inwoners en een dempend effect op de kosten in de Wmo en de jeugdhulp. De eerste resultaten zijn positief. Op basis van de evaluatie van de pilot besluiten wij in het vierde kwartaal van 2024 of deze aanpak voortgezet wordt. tableCell3
Thema 2.4 Volksgezondheid Tot dit thema behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. We stimuleren een gezonde en actieve leefstijl. We werken doelstellingen van het Preventieakkoord ‘Een leven lang gezond en fit!’ en het 'Gezond en Actief Leven Akkoord' (GALA) uit. De GGD voert een aantal wettelijke taken vanuit de Wet publieke gezondheid voor ons uit. Waaronder jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en gezondheidsvoorlichting. Doorlopende doelen en prestaties We werken integraal samen aan gezondheid, participatie en zorg en bevorderen zo een gezonde en actieve leefstijl. Bestaanszekerheid is een belangrijke voorwaarde om gezondheid te kunnen bevorderen. Het Regionaal gezondheidsbeleid 2022-2025, het Preventie- en Handhavingsplan 2022-2025 en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) maken deel uit van onze aanpak. Vanuit GALA onderzoeken we de mogelijkheid die Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), de IJslandse aanpak van verslavingspreventie, voor jongeren biedt. Dit doen we samen met Emergis Preventie en het jeugdpreventieteam van aan-z. We stemmen indien nodig (sub)regionaal af. Integraal gezondheidsbeleid staat centraal bij de uitvoering van ons gezondheidsbeleid en binnen GALA. We betrekken gezondheidskundig advies bij besluiten over de leefomgeving.
Daarnaast voeren we met middelen van GALA projecten uit die beleidsdomeinen van de gemeente overstijgen. We betrekken de uitkomsten van de gezondheidsenquête (door de GGD) bij de uitvoering van ons gezondheidsbeleid, lopende projecten en de uitwerking van GALA. Hiermee monitoren we de gezondheid van inwoners.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Gezonde en actieve leefstijl. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We werken integraal samen aan gezondheid, participatie en zorg.
december 2025
We voeren in 2025 het Gezond en Actief Leven Akkoord uit. Dit betekent dat we in ieder geval 5 ketenaanpakken verder vormgeven, te weten: Kansrijke Start, Welzijn op recept, Valpreventie en de aanpak van overgewicht bij volwassenen en bij kinderen. Aan de laatste aanpak geven we vorm via JOGG (Jongeren op gezond gewicht). tableCell3
29/139
25
Thema 2.5 Jeugdhulp Tot dit thema behoren vormen van jeugdhulp die we als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening aanmerkten. Ook horen hierbij maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen (18-). Dit met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven. Doorlopende doelen en prestaties We kopen jeugdhulp in via de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). Zij voeren het contractmanagement uit. We monitoren het gebruik met behulp van het Zeeuwse Dashboard 'Grip op jeugd'. We werken samen met de Zeeuwse gemeenten, Raad voor de Kinderbescherming, Veiligheidshuis, Rechtbank, Politie, Veilig Thuis, de gecertificeerde instellingen, de lokale zorg en de medische wereld.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Goede en betaalbare jeugdhulp. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We voeren de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 uit.
december 2028
We namen maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 op in de Strategische uitvoeringsagenda Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein (ZSSD). Speerpunten zijn de ontwikkeling van een Sterk Lokaal Team (SLT) en het versterken van de pedagogische basis. Dit vraagt om een verbreding/uitbreiding van voorliggende voorzieningen. Zeeland ontwikkelt de uitgangspunten van het toekomstscenario door als beproevende regio. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? december 2025
We voeren de aanbesteding in Zeeuws verband uit.
We werken Zeeuws aan de nieuwe inkoopstrategie en aanbesteding voor jeugdhulp. De maatregelen vanuit de Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 maken daar onderdeel van uit. In 2025 werken we de uitkomsten van de gesprekken met zorgaanbieders uit, zodat per 1-1-2026 de nieuwe overeenkomsten ingaan. tableCell3
30/139
26
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
23.404
29.296
25.916
25.776
26.032
25.865
Baten
14.759
13.260
3.658
3.415
3.048
2.868
Saldo
8.644
16.036
22.258
22.361
22.984
22.997
Lasten
41.297
41.024
40.518
40.210
40.203
40.221
Baten
21.813
19.791
20.147
20.146
20.153
20.160
Saldo
19.484
21.233
20.370
20.064
20.050
20.061
Lasten
16.701
18.705
19.373
19.525
20.093
20.530
Baten
411
374
375
1.350
1.363
1.264
Saldo
16.290
18.331
18.998
18.175
18.729
19.265
Lasten
3.130
3.895
3.750
3.628
3.379
3.386
Baten
346
608
376
268
16
16
Saldo
2.784
3.287
3.374
3.360
3.363
3.370
Lasten
22.394
27.565
29.755
29.766
29.795
29.823
Baten
1
Saldo
22.393
27.565
29.755
29.766
29.795
29.823
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2.1 Welzijn - Sport
2.2 Participatie
2.3 Zelfredzaamheid
2.4 Volksgezondheid
2.5 Jeugdhulp
Totaal programma Zorg & gezondheid Lasten
106.926
120.484
119.311
118.905
119.502
119.825
Baten
37.331
34.033
24.556
25.179
24.580
24.308
Saldo
69.595
86.451
94.755
93.726
94.921
95.516
31/139
27
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
Reserve Werk en Inkomen
581
681
781
781
Reserve budgetoverhevelingen
49
49
1.700
1.700
1.700
1.700
Reserve Werk en Inkomen
373
655
936
936
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 2
159
159
154
152
Reserve gezond in de stad
20
Reserve COVID-19
160
163
Reserve budgetoverhevelingen
237
130
206
73
-2.020
-2.077
-2.215
-2.080
Toevoegingen
Onttrekkingen Reserve jeugd
Saldo
Investeringen Omschrijving investering
2025
2026
Verzamelbudget sportaccommodaties
150
150
Vervanging atletiekbaan Bouw 2e rijhal RSV Axel
2027
2028
150
150
1.200 200
Herallocatie VDH Kringgroep en Handboogmaatschappij Westerschelde
150
Totaal
500
32/139
150
1.350
150
28
Beleid • •
•
• • • •
• • • •
•
• •
•
Sportstimulering Beleidsnotitie Subsidieregeling deskundigheidsbevordering en kadervorming vrijwilligers gemeente Terneuzen Samenwerken aan Zorg en Veiligheid Zeeland: Waar veiligheid, zorg en bestuur samenkomen rond complexe problematiek Pleegzorg in Zeeland 2016-2017 Notitie Coalitieakkoord sport- en welzijnsvoorzieningen Plan van Aanpak sportaccommodaties gemeente Terneuzen 2016 Beleidsregels terugvordering, verhaal en bestuurlijke boete Participatiewet, Ioaw en Ioaz 2018 Nota Gezond en actief Zeeuws-Vlaanderen Gezond en actief Zeeuws-Vlaanderen Inclusie agenda Lokale inclusie-agenda VN-verdrag Handicap 2022-2025 en lokale Deltaplan aanpak tegen discriminatie 2022-2025 Startnotitie preventie en aanpak mishandeling ouderen en kwetsbare volwassenen Terneuzenaren schuldenvrij/ Beleidsplan schuldhulpverlening Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Zeeland 2019-2023 ‘Voor een toekomst zonder geweld’
• • • • • • • • • • • • • • • • •
Beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De gemeenschappelijke regeling Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen Besluit om te participeren op de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2022-2025 ‘Iedereen aan boord’ Beleidsregels jeugdhulp gemeente Terneuzen 2022 Nadere regels jeugdhulp gemeente Terneuzen 2022 Afwegingskader beschermd wonen en intensieve begeleiding thuis Zeeland 2021 Toegangsregeling beschermd wonen en Intensieve begeleiding Thuis 2022 Statuten BGTS aan-z Regeling Adviesraad Sociaal domein Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Terneuzen 2024 Welzijnsaccommodatiebeleid 2023 Nadere regels participatie en inkomen gemeente Terneuzen 2024 Vrijwilligersbeleid gemeente Terneuzen Mantelzorgbeleid Beleidsregels bijstandsverlening zelfstandigen gemeente Terneuzen 2024 Beleidsregels schuldhulpverlening gemeente Terneuzen 2024 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Terneuzen 2024
Verbonden partijen - Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) - Arbeidsintegratiebedrijf Dethon - Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen (CVV) - Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) aan-z
33/139
29
Jeugd & onderwijs Missie Goed opgroeien in Terneuzen.
Visie We zorgen voor optimale ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren. We investeren in kwalitatieve en duurzame onderwijshuisvesting. We breiden mogelijkheden uit voor jongeren om elkaar te ontmoeten.
Thema 3.1 Onderwijs Tot dit thema behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs en het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen. Doorlopende doelen en prestaties Onderwijsbeleid We zorgen voor goede afstemming en samenwerking met onderwijs, opvang en maatschappelijke organisaties op diverse terreinen. Dit betreft onder andere de aanpak van laaggeletterdheid, volwasseneneducatie, toezicht en handhaving van de kwaliteit van kinderopvang, leerlingenvervoer, onderwijsachterstandenbeleid, de aansluiting (passend) onderwijs op zorg, de brede-schoolaanpak, het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, de aansluiting onderwijs op de arbeidsmarkt en het komen tot een toekomstbestendig, bereikbaar, kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar aanbod van voorzieningen voor onderwijs in onze regio. RBL Het Regionaal Bureau Leerlingzaken geeft uitvoering aan de leerplichtwet, Regionale meld- en coördinatiefunctie Voortijdig schoolverlaten (RMC) en het behandelen van de aanvragen leerlingenvervoer. Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuws-Vlaanderen (RBL) is organisatorisch bij ons ondergebracht.
Natuur&zo Natuur&Zo is het centrum voor natuur- en milieu-educatie Zeeuws-Vlaanderen en verzorgt en ondersteunt in opdracht van de Zeeuws-Vlaamse gemeenten activiteiten en projecten in het kader van natuur, milieu en leefbaarheid. Onderwijshuisvesting We willen kwalitatief goede en duurzame huisvesting voor het primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs. We streven naar het behoud van bestaande onderwijsvoorzieningen, zoals het Centrum voor Toptechniek. In onze regio geldt Scalda als een belangrijke samenwerkingspartner, zij zijn onze enige MBOinstelling.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en duurzame huisvesting voor primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We geven invulling aan de realisatie van projecten onderwijshuisvesting.
doorlopend
Na vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) werken wij de scenario's verder uit. We leggen deze met bijpassende investeringsaanvragen aan de gemeenteraad voor. tableCell3 Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We geven verder invulling aan het uitwerken en realiseren van het project Campus Terneuzen. We concretiseren de plannen samen met de onderwijspartners. We werken aan het huisvestingsconcept en het stedenbouwkundig kader. tableCell3
34/139
30
Thema 3.2 Jeugd spelen en ontmoeten Tot dit thema behoren activiteiten die betrekking hebben op jeugd, spelen en ontmoeten. Doorlopende doelen en prestaties We willen dat kinderen en jongeren gezond en veilig opgroeien en optimale ontwikkelkansen krijgen. Daartoe faciliteren en stimuleren we de samenwerking tussen de wijk, kinderopvang, het onderwijs, preventie en jeugdhulpverlening. We voeren ons speelruimtebeleid uit en zorgen ervoor dat onze jeugd beschikt over aantrekkelijke en goed bereikbare sport- en speelvoorzieningen en ontmoetingsgelegenheden. Zodat zij op een gezonde manier kunnen spelen, sporten en elkaar ontmoeten.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? We willen dat onze jeugd over aantrekkelijke en goed bereikbare sport- en speelvoorzieningen en ontmoetingsgelegenheden beschikt waar zij op een gezonde manier kunnen spelen, sporten en elkaar ontmoeten. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We geven invulling aan het geactualiseerde speelruimtebeleid.
doorlopend
We voeren dit beleid uit. tableCell3 Wat willen we bereiken? Dat kinderen en jongeren gezond en veilig opgroeien en optimale ontwikkelkansen krijgen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We faciliteren en stimuleren de samenwerking tussen de wijk, kinderopvang, het onderwijs, preventie en jeugdhulpverlening. We stemmen het activiteitenaanbod af met onze partners. We kijken naar de behoeften van inwoners en wat er nog ontbreekt in het aanbod van activiteiten en vrijetijdsvoorzieningen. tableCell3
35/139
31
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
9.641
11.440
10.278
10.680
12.182
13.928
Baten
4.705
5.143
4.345
4.450
4.426
4.782
Saldo
4.936
6.296
5.933
6.230
7.756
9.146
Lasten
388
346
365
380
382
387
Baten
3
Saldo
385
346
365
380
382
387
Lasten
10.029
11.785
10.643
11.060
12.563
14.315
Baten
4.708
5.143
4.345
4.450
4.426
4.782
Saldo
5.321
6.642
6.298
6.610
8.137
9.533
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
3.1 Onderwijs
3.2 Jeugd spelen en ontmoeten
Totaal programma Jeugd & onderwijs
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
2025
Meerjarenraming 2026
2027
2028
83
454
450
Toevoegingen Algemene reserve Onttrekkingen Reserve kapitaallasten econ.nut programma 3
21
21
112
15
Algemene reserve
144
23
1.309
832
Saldo
-164
39
-968
-397
36/139
32
Investeringen Omschrijving investering
2025
Inrichting gymzaal Hoek
70
Inrichting gymzaal Westdorpe
2026
2027
2028
60
60
60
4.629
60
60
30
Huisvesting VSO
20.000
IHP 2024-2028: Prins Willem van Oranjeschool
712
Voorbereidingskrediet Othene
250
Voorbereidingskrediet scholen Axel
263
De Vlaswiek
6.569
De Regenboog
4.569
Speelvoorzieningen
60
Speelkooi Othene
100
1e inrichting onderwijsleerpakket en meubilair voor 1 groep Prins Willem van Oranjeschool
34
1e inrichting onderwijsleerpakket en meubilair voor 1 groep De Regenboog
27
Vervangen riolering bij De Warande, Axel
26
Totaal
28.141
Beleid • • • • • • • • •
Notitie peuterspeelzaalwerkbeleid en beleid voorschoolse educatie 2010 tot en met 2013 Educatief Beraad gemeente Terneuzen 2016-2020 + Lokale Educatieve Agenda 2016-2020 Subsidieregeling peuteropvang en Voorschoolse Educatie 2020 gemeente Terneuzen Medegebruik en verhuur onderwijsgebouwen in de gemeente Terneuzen Integraal Huisvestingsplan Notitie ‘Onderwijskansenbeleid gemeente Terneuzen 2021’ Speelvoorzieningen gemeente Terneuzen beleidsplan Beleidsregels Gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang 2024 gemeente Terneuzen Beleidsregels Bekostiging leerlingenvervoer gemeente Terneuzen 2023
37/139
33
Klimaat & Duurzaamheid Missie We stimuleren en bevorderen de transities, op weg naar een duurzame toekomst.
Visie Door het verduurzamen van onze omgeving zorgen we ervoor dat ook voor de generaties na ons het prettig leven blijft in de gemeente.
Thema 4.1 Duurzaamheid/klimaat Tot dit thema behoren taken ter bescherming van het milieu. Hiervoor zetten we de samenwerking voort met de andere Zeeuwse gemeenten, de provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, netbeheerder Stedin en het Rijk. We werken verder aan de uitvoering van de Regionale Energiestrategie (RES) Zeeland, het uitvoeringsplan RES Zeeland, de Klimaatadaptatiestrategie voor Zeeland (KASZ), de Regionale Energie en Infrastructuur Strategie (REIS), het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) en het Programma Infrastructuur Duurzame Industrie (PIDI). Voor klimaatadaptatie verwijzen we ook naar thema 1.4 beheer openbare ruimte. Doorlopende doelen en prestaties We werken verder aan de energietransitie, klimaatadaptatie en verduurzaming. Dit doen we samen met andere overheden en met TenneT, Stedin, Gasunie, Evides en Impuls Zeeland. We faciliteren de bouw van zonneparken. Ook werken we aan duurzame bedrijventerreinen. We willen we onze koppositie als het gaat om klimaatadaptatie behouden en verder uitbreiden. We ontwikkelen digitale datasystemen voor klimaatadaptatie en onze labelsystematiek, onder meer voor de inrichting van de openbare ruimte op het niveau van klimaatlabel B. We voeren campagnes uit om de bewustwording van de klimaatopgave bij inwoners te vergroten, zoals het stimuleren van de aanleg van geveltuintjes.
We onderzoeken de gevolgen van droogte en verzilting voor schoon water. Via de bespaarstudio bieden we onze inwoners informatie over energiebesparing en verduurzaming van hun huis. Kernenergie Het Rijk onderzoekt mogelijke locaties voor de bouw van twee kerncentrales. De gemeente Terneuzen is een van de onderzoekslocaties. Wij adviseren het rijk, participeren in het onderzoek en faciliteren het participatieproces. Naar verwachting wordt medio 2025 duidelijk of Terneuzen als onderzoekslocatie gekozen wordt. We bereiden ons ook pro-actief voor op een Rijk-Regio-pakket voor omvangrijke rijksprojecten waar de kerncentrale mogelijk onderdeel van kan worden.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een goede balans tussen milieubelasting en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? december 2025
We maken een uitvoeringsagenda.
We ondertekenden in 2023 het Schone Lucht Akkoord. We stellen de uitvoeringsagenda op en leveren deze voor 1 maart 2025 aan bij het ministerie. tableCell3
38/139
34
Wat willen we bereiken? Tracés en randvoorwaarden voor 380KV, restwarmtenet Kanaalzone, multi-utilityleidingen onder de Westerschelde, CO2-afvang en –opslag. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We werken in de verkennings-, onderzoeks- en planvormingsfase mee aan grote energie-infrastructuurprojecten. In 2025 rondt het Rijk de verkenningsfase van de meeste grote infrastructuurprojecten af. Daarna start de fase waarin de minister een voorkeursbeslissing neemt. tableCell3 Wat willen we bereiken? Minder gasverbruik. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? doorlopend
We ontwikkelen Wijkuitvoeringsplannen.
In een Wijkuitvoeringsplan (WUP) geven we per kern of wijk aan hoe het aardgasgebruik sterk verminderd kan worden. Er komt een WUP voor alle kernen en wijken. In 2025 treffen we de voorbereidingen voor verschillende WUP’s. tableCell3 Wat willen we bereiken? Robuuste leefomgeving met het oog op klimaatverandering. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We voeren de Water Klimaatadaptatie Aanpak (WKA) uit.
doorlopend
We maken een hemelwaterstructuurplan. Hierin staat hoe het toekomstige watersysteem van Terneuzen eruit moet zien. Zo maken we duidelijk welke gebieden en ruimte er nodig zijn voor oppervlaktewater, blauwe aders en het bergen van hemelwater. De visie wordt op straatniveau uitgewerkt op kaart. tableCell3 Wat willen we bereiken? Een restwarmtenetwerk dat de hele Kanaalzone dekt. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We werken mee aan het verdere onderzoek naar en de opzet en uitvoering van het restwarmtenet Kanaalzone. Het restwarmtebedrijf brengt het net verder in detail in kaart. Daarna doet het een aanbod aan de inwoners en bedrijven. tableCell3 Wat willen we bereiken? De bouw van waterstoffabrieken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We faciliteren de energie-infrastructuur die nodig is om waterstoffabrieken te kunnen bouwen. Waterstoffabrieken zijn nodig om de industrie te verduurzamen. Hiervoor moet er voldoende elektriciteit en netwerkcapaciteit beschikbaar zijn. tableCell3
39/139
35
Thema 4.2 Bodemkwaliteit Tot dit thema behoren taken ter bescherming van de bodemkwaliteit. Deze mag niet verslechteren. Verontreinigingen die al bekend zijn, moeten beheersbaar zijn en blijven of verwijderd. Nieuwe verontreiniging of aantasting wordt opgeruimd. Doorlopende doelen en prestaties Bij nieuwe ontwikkelingen en bouwaanvragen toetsten we de kwaliteit van de bodem. De bodemkwaliteit moet geschikt zijn voor de gewenste bestemming. Als de bodemkwaliteit niet voldoet, moet de initiatiefnemer maatregelen treffen. We verstrekken ook bodeminformatie aan bewoners en bedrijven.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een schone en veilige bodem. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? doorlopend
We verbeteren de kwaliteit van de bodem. Onze inspanningen zijn gebaseerd op de regelgeving uit de Omgevingswet. tableCell3
40/139
36
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
2.031
6.230
4.993
5.215
4.448
2.984
Baten
207
4.336
2.611
2.657
1.790
189
Saldo
1.824
1.893
2.382
2.558
2.658
2.795
16
35
35
35
35
35
16
35
35
35
35
35
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
4.1 Duurzaamheid/klimaat
4.2 Bodemkwaliteit Lasten Baten Saldo
Totaal programma Klimaat & Duurzaamheid Lasten
2.047
6.265
5.028
5.250
4.483
3.019
Baten
207
4.336
2.611
2.657
1.790
189
Saldo
1.840
1.928
2.417
2.593
2.693
2.830
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
185
185
185
185
185
185
185
185
Toevoegingen Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Onttrekkingen Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Saldo
41/139
37
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Aanpassing beleidsvisie kleine windturbines 2005 Beleidsvisie kleine windturbines voor de provincie Zeeland Grondwaterplan Gemeente Terneuzen 2008 Bodembeleidsplan (november 2006) Visiedocument Luchtkwaliteitbeleid 2006 Zeeuwse Beleidsverklaring Duurzaam Bosbeheer 2011 Convenant biodivers 2010 Geluidbeleidsplan gemeente Terneuzen 2010-2015 Milieuplan, visiedocument Natuur Bodemkansen Zeeuws-Vlaanderen Kaart natuurwaarden gemeente Terneuzen 2012 Bodemkwaliteitskaart Gemeente Terneuzen Actualisatie 2021 Eindrapport Activiteitenprogramma Klimaat en Duurzaamheid Gemeente Terneuzen Zeeuws Energieakkoord voor energiebesparing particuliere woningvoorraad Mandaatbesluit RUD Zeeland 2024 gemeente Terneuzen Regeling voor stimuleringsbijdragen aan duurzaamheidsinvesteringen in buitensportaccommodaties Voorbeschermingsregels bodemkwaliteit in het Omgevingsplan Terneuzen Beleidskader windenergie 2021 gemeente Terneuzen Structuurvisie Zonne-energie en ruimtelijke compensatie Visie waterrecreatie (2 juli 2024) Water en Klimaatadaptatie Aanpak
Verbonden partijen - Regionale UitvoeringsDienst Zeeland (RUD)
42/139
38
Economie & arbeidsmarkt Missie We ondersteunen en stimuleren economische ontwikkeling en groei. De kansen om hierin samen te werken op lokaal, regionaal en nationaal niveau proberen we te verzilveren. De groei van de regio kan ook een motor zijn om de leefbaarheid in de regio op peil te houden. We maken ruimte voor nieuwe bedrijven. We kijken ook op welke manier we kunnen faciliteren in het aantrekken van nieuwe arbeidskrachten voor de regio.
Visie Een sterke lokale en regionale economie.
Thema 5.1 Arbeidsmarkt Tot dit thema behoort beleid dat bijdraagt aan een stabiele arbeidsmarkt. Doorlopende doelen en prestaties Het accent ligt hier op samenwerking. Onze partners zijn Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen, het Expat Center Zeeland en de Stichting Citymarketing Terneuzen. We proberen mogelijke nieuwe inwoners en arbeidskrachten enthousiast te maken om zich in onze gemeente te vestigen. We werken aan minder krapte op de arbeidsmarkt. We richten ons vooral op belangrijke sectoren, zoals techniek, zorg, onderwijs en horeca. We werken aan een betere aansluiting van het aanbod van personeel op de vraag van werkgevers. Ook werken we aan meer arbeidsmobiliteit, zodat werknemers makkelijker van baan kunnen veranderen.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? De ontwikkeling van een of enkele locaties voor de grootschalige huisvesting van internationale werknemers door het bedrijfsleven. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We optimaliseren onze regelgeving, communicatie en informatie.
december 2025
We brachten samen met projectontwikkelaars in beeld welke locaties zich lenen voor de huisvesting van internationale werknemers (arbeidsmigranten). We werken mee aan de initiatieven die de projectontwikkelaars indienen. tableCell3 Wat willen we bereiken? Een beter evenwicht in vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en voldoende arbeidsmobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
doorlopend We richten ons op de uitstroom van werkzoekenden die onder de Participatiewet vallen. Het Werk(gevers)ServicePunt (WSP) Zeeuws-Vlaanderen richt zich op het maken van maatwerkarrangementen, door gericht te netwerken en werkgevers te faciliteren. Zo laten we vraag en aanbod op elkaar aansluiten, of werkzoekenden op een andere manier participeren. We werken samen met de arbeidsmarktregio Zeeland. tableCell3
43/139
39
Thema 5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling Tot dit thema behoren havens voor de recreatieve scheepvaart en activiteiten die toerisme en plattelandsontwikkeling stimuleren. Doorlopende doelen en prestaties We faciliteren de bemensing en inrichting van het Portaal van Vlaanderen en het daarin gevestigde Toeristisch Informatie Punt (TIP). We ontwikkelen toeristische producten die daar worden aangeboden. We maken allerlei routes voor het wandel- en fietsnetwerk. We breiden ons netwerk Gastheer van het Landschap uit. Voor de promotie van onze gemeente werken we samen met de Ervaar Terneuzen (citymarketing). Samen bieden we de toeristische informatie aan op het platform allyourz. Ook werken we samen met het Team Marketing Zeeland. We nemen deel in LEADER-projecten via het Zeeuws gebiedsfonds. Ook werken we mee aan Nieuwe Economische Dragers (NED). We zorgen voor afstemming met de ZLTO-afdeling Terneuzen.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Een betere positionering van Terneuzen in Zeeland en verbetering van het imago van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? doorlopend
We vertellen verhalen over ons cultureel erfgoed.
We richten ons op inwoners en bezoekers. We werken samen met andere Zeeuwse gemeenten, Unesco Geopark Schelde Delta en Erfgoed Zeeland. We denken aan thema’s als: de ontwikkeling van de industrie, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, de Staatse en Spaanse linies, de ontstaansgeschiedenis van het gebied en verdronken dorpen. tableCell3
Thema 5.3 Economie Tot dit thema behoren taken voor de (beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur. Het gaat ook om activiteiten die zich richten op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid. Tot dit thema behoren ook de ondersteuning van en dienstverlening aan ondernemers en de promotie van onze gemeente, inclusief de toeristenbelasting. Doorlopende doelen en prestaties We werken aan een goed vestigingsklimaat. We zetten ons in voor een beter evenwicht tussen vraag en aanbod en meer mobiliteit op de (regionale) arbeidsmarkt. Hiervoor werken we samen met de Z4, Onbegrensd ZeeuwsVlaanderen, het Expat Center Zeeland, het Werkservicepunt Zeeuws-Vlaanderen, Stad Gent, het bedrijfsleven en scholen. We werken aan de herstructurering van winkelgebieden en van bedrijventerreinen. We werken aan het doel van de Retaildeal om te komen tot minder winkelvloeroppervlakte. We geven actief invulling aan onze rol als aandeelhouder van onze deelnemingen. Door middel van subsidies dragen we bij aan de leefbaarheid in de kernen, aan (activiteiten van) ondernemersverenigingen en aan de kwaliteit van winkelpanden. Via nieuwsbrieven, social media en ons informatieportaal Ondernemen in Zeeuws-Vlaanderen bereiken we tal van (nieuwe) ondernemers.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Duurzaam ruimtegebruik en de regie houden op ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We maken een visie op de ontwikkeling van bedrijventerreinen. We maken ook een strategisch afwegingskader voor bedrijvigheid. We ontwikkelen een visie op duurzaam ruimtegebruik, als onderdeel van de omgevingsvisie. We schetsen zo een breder ruimtelijk-economisch toekomstbeeld voor het gehele grondgebied. Hieruit blijkt waar we bedrijventerreinen gaan herstructureren of transformeren en waar we nieuwe gaan ontwikkelen. In het afwegingskader beschrijven we aan welke bedrijven we ruimte bieden. tableCell3
44/139
40
Wat willen we bereiken? Meer wonen boven winkels in de binnenstad van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? december 2025
We maken een regeling voor wonen boven winkels.
We geven pandeigenaren een duwtje in de rug door wonen boven winkels mogelijk te maken met een verordening. We schakelen zelf een bouwkundig adviseur in. Die maakt een indeling, bedenkt een oplossing voor de toegang en kijkt welke energiezuinige maatregelen nodig zijn. Ook maakt de bouwkundig adviseur een schatting van de verbouwingskosten. tableCell3 Wat willen we bereiken? De waterrijke omgeving optimaal benutten en een betere balans tussen recreatie, toerisme en natuurbehoud. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed? december 2027
We werken de Visie waterrecreatie uit.
We voeren de uitvoeringsagenda bij de visie waterrecreatie uit . De uitvoeringsagenda loopt van 2025 tot en met 2027. tableCell3 Wat willen we bereiken? Vraaggerichte dienstverlening aan ondernemers. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We ondersteunen, stimuleren, inspireren en verbinden ondernemers.
doorlopend
Ondernemers vragen meer van ons dan ondersteunen en stimuleren alleen. We willen ondernemers dan ook vraaggericht inspireren en verbinden. Hiervoor werken we samen met tal van regionale en landelijke partners, bijvoorbeeld VNO-NCW en Dockwize. Onze gezamenlijke inzet kan zorgen voor synergie bij ondernemers. We denken en handelen hierbij meer vanuit de vraag. We werken vooral aan het stroomlijnen van informatie, aan (subsidie)regelingen en aan een ondernemersloket. tableCell3 Wat willen we bereiken? Een visie op de economische ontwikkeling van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
december 2025 We stellen een strategisch beleidsplan Economie op, gebaseerd op de Economische agenda voor stad en regio. We koppelen er een uitvoeringsagenda aan. Gemeenten hebben een rol in het versterken en vernieuwen van de lokale en regionale economie. De Economische agenda voor stad en regio van de VNG schetst de economische trends & ontwikkelingen, opgaven en uitdagingen die op gemeenten afkomen. We onderscheiden zes thema’s: ondernemersdienstverlening, economische transities, ruimte voor werken en ondernemen, economie & arbeidsmarkt, regionale samenwerking, en toerisme en plattelandsontwikkeling. We geven aan hoe we bijdragen aan brede welvaart in onze gemeente en in onze regio. tableCell3
45/139
41
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
138
214
230
186
189
191
Baten
61
86
86
86
86
86
Saldo
77
128
144
100
103
105
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
5.1 Arbeidsmarkt
5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling Lasten
300
315
339
362
357
376
Baten
48
67
48
48
48
48
Saldo
252
248
291
314
309
328
Lasten
2.454
7.474
4.093
3.469
3.500
3.939
Baten
1.654
6.211
2.680
2.088
1.923
1.940
Saldo
800
1.264
1.413
1.381
1.577
1.999
5.3 Economie
Totaal programma Economie & arbeidsmarkt Lasten
2.892
8.004
4.662
4.018
4.046
4.506
Baten
1.762
6.364
2.814
2.222
2.057
2.075
Saldo
1.130
1.640
1.848
1.796
1.989
2.432
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 5
13
13
13
13
Reserve budgetoverhevelingen
23
Saldo
-36
-13
-13
-13
Onttrekkingen
46/139
42
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • •
Toeristische visie gemeente Terneuzen 2005 Beleidsregel redelijke sommatie industrieterreinen gemeente Terneuzen Landschapsuitvoeringsplan, evaluatie (2011-2012) en doorkijk (2013-2020) Beleidsplan Economie Terneuzen 2012-2015 Kermisvoorwaarden gemeente Terneuzen Detailhandelsvisie Terneuzen Actieprogramma Toerisme en Plattelandsontwikkeling Nota Grondbeleid 2017-2021 Havenreglement Zeeland Seaports 2018 Havenreglement North Sea Port Netherlands 2019 Branchelijst weekmarkten gemeente Terneuzen 2021 Algemene gronduitgiftevoorwaarden gemeente Terneuzen 2020 Beleidsnotitie kampeerbeleid in de gemeente Terneuzen Reglement draagvlakmeting BIZ Centrum Terneuzen 2022-2026 Besluit uitslag draagvlakmeting BIZ Centrum Terneuzen 2022-2026 Regionaal Bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen 2020-2030 Subsidieregeling verbetering kwaliteit winkelgebieden gemeente Terneuzen 2024-2025
Verbonden partijen - North Sea Port SE - N.V. Economische Impuls Zeeland - Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. - Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua B.V. - Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) North Sea Port District - Stedin Holding NV
47/139
43
Goed bestuur Missie We vinden het belangrijk dat we weten wat er speelt. Inwoners en bedrijven hebben de mogelijkheid om mee te doen en te laten weten wat er bij hen leeft.
Visie Versterken brede welvaart. De gemeente Terneuzen is zichtbaar, benaderbaar en integer. We doen het samen met inwoners en bedrijven.
Thema 6.1 Transparante samenwerkende overheid Tot dit thema behoren taken op het gebied van (interbestuurlijke) samenwerking en de transparante overheid en de kosten van de bestuursorganen en de facilitering ervan. Doorlopende doelen en prestaties Bestuurlijke samenwerking We zijn actief in samenwerkingen binnen onze regio Zeeuws-Vlaanderen, binnen Zeeland, met Vlaamse (overheids)partners en met (overheids)partners in de rest van het land. Voorbeelden hiervan zijn de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO), het grensoverschrijdende North Sea Port District (BGTS) en zijn we lid van het netwerk van middelgrote gemeenten, de M50. Regio Deals Zeeuwen zelf aan zet en North Sea Port District De projecten uit de Regio Deal Zeeuwen zelf aan zet werken we verder uit. Deze Regio Deal loopt tot 2025. De Regio Deal North Sea Port District loopt van 2024 tot 2028. Het doel is het vergroten van de brede welvaart in en rond het grensgebied van het North Sea Port District. Hierbij werken we samen met het Rijk, de provincie en diverse Zeeuwse gemeenten. We geven in 2025 onder meer verder uitvoering aan de projecten in Sluiskil en de Oostelijke Kanaalarm in Terneuzen om een gezonde leefomgeving en daarmee de leefbaarheid te versterken.
We zetten in op het aantrekken en behouden van talent met de culturele broedplaats en dragen bij aan de uitwerking van het plan voor een nieuw Innovatiecluster voor Techniek en Veiligheid. Verder werken we mee aan preventie- en zorgsamenwerking via het project Kerngezond.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Terneuzen is onderdeel van diverse netwerken waardoor we in samenwerking met andere partijen meer kunnen bereiken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We zetten samen met partners actief in op lobbyactiviteiten.
doorlopend
In 2025 zetten we in op het vervolg op het rapport Elke Regio Telt en op de verdere uitwerking van het hoofdlijnenakkoord. We werken samen in passende, nieuwe verbanden en coalities. Zo zijn we van plan als partner mee te werken aan een nieuwe strategische samenwerking (Merkorganisatie Zeeland) om de uitstraling en positionering van Zeeland te versterken. Verder versterken we de lobby in Den Haag voor Zeeland door het mede financieren van extra lobbycapaciteit voor Zeeuwse thema’s. Ook lobbyen we actief voor de spoorlijn Gent-Terneuzen (goederen- en personenvervoer) en zetten in op het verkrijgen van Europese subsidies. tableCell3
Thema 6.2 Dienstverlening Tot dit thema behoren taken op het gebied van BRP, reisdocumenten, kadastrale informatie en verkiezingen en referenda en de volgende burgerzaken: bevolkingsregister en burgerlijke stand, rijbewijzen en paspoorten en andere reisdocumenten, straatnaamgeving en kadastrale informatie, burgerschap, verkiezingen, referenda, leges burgerzaken, leges kadastrale gegevens.
48/139
44
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? In de pas lopen met landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We geven opvolging aan landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening.
doorlopend
We voeren de Zeeuws-Vlaamse visie (opgesteld in 2024) op de dienstverlening verder uit. tableCell3
Thema 6.3 Burger- en overheidsparticipatie Tot dit thema behoren taken op het gebied van burgerinitiatieven, burgerparticipatie, overheidsparticipatie en invloed op de leefomgeving. Doorlopende doelen en prestaties We werken met het online participatieplatform doemee.terneuzen.nl. We gebruiken dit platform om inwoners te betrekken bij onze plannen. Zij kunnen hierdoor op een laagdrempelige manier vragen stellen en ideeën delen. In de participatieverordening geven we aan hoe we de betrokkenheid van inwoners, naast de voorbereiding, ook bij de uitvoering en evaluatie van beleid willen vormgeven. Voor participatie onder de omgevingswet is een apart beleidskader vastgesteld.
Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Inwoners van jong tot oud kunnen informeren, betrekken en laten meedenken over wat er speelt binnen de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We maken optimaal gebruik van ons digitaal participatieplatform.
december 2025
Door middel van participatie betrekken wij onze inwoners bij nieuwe en lopende projecten. tableCell3
49/139
45
Wat mag het kosten per programma? Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
6.1 Transparante samenwerkende overheid Lasten
4.050
4.337
4.832
4.481
4.588
4.699
Baten
672
225
174
174
174
174
Saldo
3.378
4.112
4.658
4.307
4.413
4.525
Lasten
1.701
2.115
2.463
2.525
2.609
2.678
Baten
825
1.312
1.378
1.391
1.394
1.397
Saldo
876
804
1.085
1.134
1.215
1.281
6.2 Dienstverlening
6.3 Burger en overheidsparticipatie Lasten
85
Baten Saldo
85
Totaal programma Goed bestuur Lasten
5.836
6.453
7.295
7.006
7.196
7.377
Baten
1.497
1.537
1.552
1.565
1.568
1.571
Saldo
4.339
4.916
5.743
5.441
5.628
5.806
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2025
2026
Reserve budgetoverhevelingen
19
19
Saldo
-19
-19
2027
2028
0
0
Onttrekkingen
50/139
46
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Kadernotitie wijkbeheer 2003 Burgerparticipatie – Evaluatie 6 juli 2010 Communicatie in kleur 2010 Servicenormen Zeeuws Vlaamse Dienstverlening Kanalenbeleid 2013-2017 Visie op dienstverlening Wet Markt en Overheid – algemeen belang 2014 Wet Markt en Overheid – algemeen belang besluit Beleidsnotitie digivaardigheid Notitie Subsidiegrondslagen 2017 tot en met 2020 Vaststelling ‘Notitie Subsidiegrondslagen 2022’ Regeling vergoeding stembureauleden en tellers 2018 gemeente Terneuzen Communicatievisie gemeente Terneuzen 2017-2020 “Een duidelijke koers’ Beleidsregel bestuurlijke boete BPR Terneuzen Besluit informatiebeheer gemeente Terneuzen 2019 Aanvullende subsidieregels algemene subsidieverordening Terneuzen 2017 Regio Deal ZeeuwsVlaanderen ‘Zeeuwen zelf aan zet’ Bestuursakkoord 2022-2026 Aanwijzing categorieën van gevallen voor verzwaard adviesrecht door de gemeenteraad en verplichte participatie Beleidsregels Bibob Terneuzen 2024 Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2020 (Zeeuws Vlaanderen)
51/139
47
Paragrafen
52/139
48
A. Lokale heffingen In deze paragraaf behandelen wij onze lokale heffingen. Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrijven. We maken hierbij onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen zijn geldbedragen die inwoners en bedrijven betalen, zonder dat de gemeente daar een directe tegenprestatie voor levert. Een voorbeeld hiervan is de onroerende-zaakbelasting. Rechten betalen inwoners en bedrijven om de kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en leges. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wij geven op hoofdlijnen inzicht in de diverse heffingen. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wij laten zien wat de tarieven zijn en de geraamde inkomsten per soort heffing. Ook geven wij inzicht in de mate van kostendekkendheid van de heffingen. Dit houdt in dat wij laten zien in hoeverre de geraamde kosten gedekt worden uit de geraamde opbrengsten. Voor het berekenen van de kostendekkendheid houden wij bij de kosten rekening met een opslag van 59% voor overhead op de salariskosten (in 2024: 60%). Daarnaast rekenen we rente toe over het eigen vermogen en de voorzieningen. Dit volgt uit onze Financiële Verordening. Een toelichting op het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk komen in deze paragraaf ook aan bod.
Sabewa Zeeland Een aantal heffingen worden door Sabewa Zeeland uitgevoerd. Sabewa Zeeland draagt zorg voor de waardering, heffing en inning van de onroerende-zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensenbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en de BIZ-bijdrage. Daarnaast verstrekt Sabewa Zeeland een prognose van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. Deze prognose gebruiken wij bij het opstellen van de begroting en het bepalen van de belastingtarieven. Ook geeft Sabewa Zeeland uitvoering aan ons kwijtscheldingsbeleid. Voor meer informatie over Sabewa Zeeland verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen. Inkomsten van de lokale heffingen In de onderstaande tabel geven wij opbrengsten weer van de lokale heffingen. Dit voor de jaren 2023 (gerealiseerd), prognose 2024 en 2025. In dit overzicht leest u de begrote opbrengst van de lokale heffingen. bedragen x € 1.000
werkelijke geraamde geraamde opbrengst 2023 opbrengst 2024* opbrengst 2025
Via Sabewa Zeeland Onroerende-zaakbelastingen
20.111
21.341
21.900
Afvalstoffenheffing Rioolheffing
9.005 6.086
10.040 6.363
10.495 6.921
Forensenbelasting Toeristenbelasting
150 617
277 581
284 592
Hondenbelasting Bedrijveninvesteringszone
349 103
364 100
409 100
Subtotaal Sabewa Zeeland Kwijtscheldingen
36.421 -345
39.067 -409
40.702 -454
Subtotaal Sabewa Zeeland incl. kwijtschelding Parkeerbelasting/-heffing Markt- en standplaatsgelden
36.077
38.658
40.248
909 22
1.129 50
1.135 52
847 496
595 529
595 529
Leges Subtotaal
3.437 5.712
3.548 5.851
3.616 5.927
Totaal opbrengst lokale heffingen
41.788
44.509
46.175
Lijkbezorgingsrechten Bedrijfsafval
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen).
53/139
49
Beleid Onroerende-zaakbelasting (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) vormen de belangrijkste lokale heffing van de gemeente. Het karakter van deze heffing is dat het een algemene belasting is. De opbrengsten zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Wij heffen OZB van eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. Het tarief van de onroerende-zaakbelastingen is een percentage van de vastgestelde WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Voor de WOZ-waarde 2025 geldt als waardepeildatum 1 januari 2024. De OZB tarieven verhogen we in 2025 met 2,4%. Van Sabewa Zeeland ontvingen wij een prognose van de waardeontwikkeling voor 2025 van de woningen en niet-woningen. Het percentage van de waardeontwikkeling corrigeren we op het tarief. Doordat de geprognosticeerde waardeontwikkeling van de woningen (5,0%) hoger is dan de indexatie van 2,4%, daalt het tarief in 2025 ten opzichte van 2024. Het tarief voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen stijgt in 2025. Dit is het gevolg van de geprognosticeerde waardestijging (1,16%) van de WOZ-waarden van de niet-woningen en de indexatie van het tarief met 2,4%. Rekeninghoudend met het bovenstaande bedragen de tarieven als volgt: Tarief per belastingsoort
Grondslag
Woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,1274%
0,1242%
Niet-woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,3357%
0,3399%
Niet-woningen gebruiker
WOZ-waarde
0,2695%
0,2728%
bedragen x € 1.000 Onroerende-zaakbelastingen
2024
2025
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 20.111
€ 21.341
€ 21.900
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Reinigingsheffingen De reinigingsheffingen betreffen twee heffingen: 1) de afvalstoffenheffing en 2) reinigingsrechten. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing vloeit voort uit de wettelijke taak van de gemeente om tenminste eenmaal per week de huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Bij het opstellen van de begroting 2025 blijkt dat met een tariefsverhoging van 2,4% de opbrengsten niet alle kosten dekken. Om in 2025 100% kostendekkendheid te bereiken, zouden de tarieven extra verhoogd moeten worden met 8,8% (totaal 11,2%). Bij het opstellen van de begroting 2024 hebben we er echter voor gekozen om de extra verhoging te matigen. In drie stapjes willen we bereiken dat we in 2026 100% kostendekkend zijn. In 2025 verhogen we de tarieven daarom met 5,9% extra. De stijging bedraagt hierdoor in 2025 8,3%. De kosten dalen in 2025 door een bedrag van € 250.000 aan onderuitputting kapitaallasten toe te rekenen. Wij verwachten dat wij door onvoorziene omstandigheden mogelijk niet alle investeringen kunnen uitvoeren, waardoor de werkelijke kosten lager zullen zijn dan geraamd. De tarieven voor de afvalstoffenheffing bedragen in 2025 voor een: • eenpersoonshuishouden: € 369,10 per jaar; • meerpersoonshuishouden: € 431,70 per jaar.
54/139
50
Tarief per belastingsoort
Grondslag
Gebruiker
Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
2024
2025
€ 340,70
€ 369,10
€ 398,40
€ 431,70
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
Afvalstoffenheffing
€ 9.005
€ 10.040
€ 10.495
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Reinigingsrechten Bij de heffing van reinigingsrechten is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie heeft geleverd. Het tarief verhogen wij met 2,4%. De werkelijke opbrengsten waren afgelopen jaren nihil. Wij nemen daarom geen raming op in de begroting. Rioolheffing Wij heffen rioolheffing van eigenaren over de waarde in het economisch verkeer van hun perceel (WOZ-waarde). Voor de WOZ-waarde 2025 geldt als waardepeildatum 1 januari 2024. Van Sabewa Zeeland ontvingen wij een prognose van de waardeontwikkeling voor 2025 van de objecten die voor de rioolheffing aangeslagen worden. Het percentage van de waardeontwikkeling van 4,67% corrigeren we op het tarief. Bij het opstellen van de begroting 2025 blijkt dat met een tariefsverhoging van 2,4% de opbrengsten niet alle kosten dekken. Om in 2025 100% kostendekkendheid te bereiken, zouden de tarieven extra verhoogd moeten worden met 6,4% (totaal 8,8%). Bij het opstellen van de begroting 2024 hebben we er echter voor gekozen om de extra verhoging te matigen. In drie stapjes willen we bereiken dat we in 2026 100% kostendekkend zijn. In 2025 verhogen we de tarieven daarom met 5,8% extra. De stijging bedraagt hierdoor in 2025 8,2%.
De verwachte kosten voor het uitvoeren van onze water- en rioolbeheertaken verlagen wij in 2025 door een bedrag van € 250.000 aan onderuitputting kapitaallasten toe te rekenen. Wij verwachten dat door onvoorziene omstandigheden wij mogelijk niet alle investeringen kunnen uitvoeren, waardoor de werkelijke kosten lager zullen zijn dan geraamd. Rekening houdend met het bovenstaande bedraagt het tarief voor de rioolheffing in 2025 0,0868%. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning en niet-woningen
WOZ-waarde
bedragen x € 1.000 Rioolheffing
2024 0,0840%
2025 0,0868%
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 6.086
€ 6.363
€ 6.921
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Forensenbelasting Forensenbelasting heffen wij van natuurlijke personen die op meer dan 90 dagen van het jaar, voor zich of voor hun gezin een gemeubileerde tweede woning beschikbaar houden. De forensenbelasting dient ertoe om mensen die relatief veel in de gemeente verblijven, maar geen ingezetene zijn van de gemeente, mee te laten betalen aan onze voorzieningen. Het doel is niet om kosten voor deze voorzieningen te verhalen, maar juist om een bijdrage
55/139
51
te vragen aan het algemene voorzieningenniveau van de gemeente. Om deze reden heffen wij forensenbelasting. De opbrengsten van de forensenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Het tarief van de forensenbelasting verhogen wij met 2,4%. Per 1 januari 2025 bedraagt het tarief voor de forensenbelasting 0,9265% van de WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Bij de tariefbepaling is rekening gehouden met de gemiddelde waardestijging van 5,0% voor woningen. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning
WOZ-waarde
2024
2025
0,9500%
0,9265%
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
Forensenbelasting
€ 150
€ 277
€ 284
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Toeristenbelasting Wij heffen toeristenbelasting van degene die gelegenheid biedt tot verblijf (de ondernemer). Het is uiteindelijk de gast van buiten de gemeente die de belasting betaalt. De ondernemer mag de belasting namelijk doorberekenen aan zijn gast. Wanneer deze niet-inwoners voor kortere tijd in de gemeente verblijven, profiteren zij van de gemeentelijke voorzieningen. De toeristenbelasting zien wij daarom als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeentelijke huishouding. Voor het heffen van toeristenbelasting stellen we aan de overnachting geen eisen van toeristische of recreatieve aard. Dit betekent dat ook een betaald verblijf met overnachting zonder toeristische of recreatieve aanleiding tot belastingplicht leidt. Wij verhogen het tarief met 2,4%. Met ingang van 1 januari 2025 bedraagt het tarief € 1,84 per overnachting. De opbrengsten van de toeristenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Bezoeker
Per overnachting
2024
2025 € 1,80
€ 1,84
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
Toeristenbelasting
€ 617
€ 581
€ 592
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Hondenbelasting Wie binnen de gemeente houder is van één of meer honden betaalt hondenbelasting. De opbrengsten van de hondenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. De tarieven verhogen wij per 1 januari 2025 met 2,4%. Het tarief voor een eerste hond bedraagt € 84,00. Het tarief voor een tweede hond en volgende is € 188,00. Het kenneltarief bedraagt € 336,00 per kennel. Tarief per belastingsoort
Grondslag
1e hond
Per hond
€ 82,00
€ 84,00
2e hond en volgende
Per hond
€ 184,00
€ 188,00
Kennel
Per kennel
€ 328,00
€ 336,00
56/139
2024
2025
52
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 349
€ 364
€ 409
Hondenbelasting
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een heffing voor en door ondernemers. In het centrum van Terneuzen bestaat al jaren een BIZ. Aan ondernemers vragen we elk jaar een financiële bijdrage voor de BIZ. Deze BIZbijdrage is een bestemmingsbelasting. De gemeente betaalt de belastingopbrengsten 1 op 1 uit aan de beheerder van de BIZ-gelden in de vorm van een subsidie. De Stichting Bizzy besteedt de BIZ-subsidie aan specifieke activiteiten. Zo investeren ondernemers in een veilige en aantrekkelijke omgeving.
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 103
€ 100
€ 100
Bedrijveninvesteringszone
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Kwijtschelding Wij verlenen onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing. Kwijtschelding van afvalstoffenheffing is niet mogelijk voor: • gebruikers van niet-permanente bewoonde woningen; • voor het inzamelen van grove huishoudelijke afvalstoffen; • het extra ledigen van een container; • inzamelen van snoeiafval. Sabewa Zeeland voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Zij beoordeelt het verzoek tot kwijtschelding en bekijkt hierbij het vermogen, het inkomen en de uitgaven van de aanvrager aan de daarvoor gestelde norm. De kwijtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bijstandsnorm. Parkeren Voor het parkeren en daarvoor benodigde zaken heffen wij een parkeerheffing. De totale opbrengst parkeren bestaat uit de parkeerbelastingen (straatparkeren) en de parkeergelden die wij op privaatrechtelijke basis innen (parkeergarages). Ons parkeerbeleid is acceptabele tarieven voor bewoners, bezoekers en werkgevers/werknemers. Daarnaast stimuleren wij parkeren in de parkeergarages. Wij wijzigen de basistarieven voor het straatparkeren en de parkeergarages in 2025 niet. Het tarief voor straatparkeren bedraagt € 1,60 per uur. Het tarief voor de parkeergarages € 1,40 per uur.
De tarieven voor de parkeervergunningen voor het straatparkeren en de parkeergarages indexeren wij met 2,4%. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Parkeren ondergronds
Per uur
€ 1,40
€ 1,40
Parkeren bovengronds
Per uur
€ 1,60
€ 1,60
bedragen x € 1.000 Parkeerbelasting/-heffing
2024
2025
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 909
€ 1.129
€ 1.135
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen).
57/139
53
Markt- en standplaatsgelden Voor de standplaatsen op de diverse markten in onze kernen heffen wij marktgelden. Standplaatsgeld brengen wij in rekening voor de losse standplaatsen in de gemeente. De tarieven van de markt- en standplaatsgelden verhogen wij met 2,4%
bedragen x € 1.000 Markt- en standplaatsgelden
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 22
€ 50
€ 52
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten brengen wij in rekening voor de dekking van de kosten van de gemeentelijke begraafplaatsen. Wij hanteren het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De kosten binnen de exploitatie van de begraafplaatsen dekken niet alle kosten. Voor het verschil maken wij gebruik van de voorziening begraafrechten. Deze voorziening is onder andere bedoeld om schommelingen in tarieven te voorkomen/beperken. Wij laten circa € 115.000 uit deze voorziening vrij vallen om op 100% kostendekking uit te komen. Zonder de mutatie aan de voorziening, zouden wij de tarieven moeten verhogen om op 100% dekking uit te komen. De tarieven van de lijkbezorgingsrechten blijven in 2025 nu gelijk aan het jaar 2024.
bedragen x € 1.000
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
Lijkbezorgingsrechten
€ 847
€ 595
€ 595
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Bedrijfsafval Naast het inzamelen van huishoudelijk afval, halen wij ook bedrijfsafval op. Het inzamelen van bedrijfsafval is een economische activiteit waarbij wij in concurrentie treden met andere afvalinzamelbedrijven. De kosten van inzameling brengen we op privaatrechtelijke wijze in rekening. Wij rekenen marktconforme tarieven. Dit om beter op de marktsituatie te kunnen reageren en een flexibelere bedrijfsvoering mogelijk te maken.
bedragen x € 1.000 Bedrijfsafval
Werkelijke opbrengst 2023
Geraamde opbrengst 2024*
Geraamde opbrengst 2025
€ 496
€ 529
€ 529
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2024 (na wijzigingen). Leges Wij brengen voor verschillende diensten en producten leges in rekening. Bijvoorbeeld het aanvragen van een paspoort, rijbewijs of een omgevingsvergunning. Bij leges is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie heeft geleverd. De tarieven van de leges onder hoofdstuk 1 en 3 van de tarieventabel van de Legesverordening 2025 verhogen wij per 1 januari 2025 met 2,4%. Uitzondering op deze tariefsverhoging vormen de leges die aan wettelijke maxima gebonden zijn, zoals bijvoorbeeld reisdocumenten en rijbewijzen. Bij het opstellen van de begroting 2025 hebben wij ervoor gekozen om de tarieven zoals vermeld onder hoofdstuk 2 van de tarieventabel, evenals de bijbehorende opbrengstenraming, niet te verhogen. Deze beslissing is voortgekomen uit het feit dat 2024 het eerste volledige jaar is waarin de Omgevingswet van kracht is. Wij willen de realisatie van kosten en opbrengsten van dit overgangsjaar zorgvuldig evalueren voordat wij aanpassingen aan de tarieven doorvoeren.