2024-09-26 IC18 - JAARVERSLAG 2023 NSP gewaarmerkt (24-05-2024 12.15.24)

Bulk Terminal Zeeland heeft er ligplaats 1 tijdelijk in gebruik genomen. De bestaande kade Bulk Terminal Zeeland (300 m) is in 2023 deels ontmanteld. Achter deze kade wordt de nieuwe kadeconstructie aangebracht. De heiwerkzaamheden werden afgerond, de verankering is gedeeltelijk aangebracht en de baggerwerkzaamheden zijn in het najaar 2023 opgestart. De oplevering van de kade wordt in juli 2024 verwacht. Kluizendok Langs de Pachtgoederenstraat en een deel van de Ferdinand Magellaanstraat werden enkelvoudige fietspaden aangelegd, in samenwerking met de provincie Oost-Vlaanderen in het kader van het LFFnetwerk. In totaal werd er 1,5 kilometer fietspad gerealiseerd. Daarnaast werd er ook 1,5 kilometer interne wegen aangelegd, een brug over het spoor (lijn 219) gebouwd aan de James Cookstraat, en een enkelvoudig fietspad langs de volledige lengte gerealiseerd. Ook dit fietspad werd samen met de provincie aangelegd in het kader van het LFF-netwerk. De bermen werden ingezaaid met tweejarige bloemenmengsels en de taluds van de grachten aan de brug is er een wadizone om water op te vangen waardoor er fauna en flora ontstaat. Deze werkzaamheden verbeteren de bereikbaarheid en connectiviteit van het Kluizendok en zorgen voor een veiliger en efficiënter fietsnetwerk rondom het dok. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

Het project Ringspoor omvat de verbinding van spoorlijn 219 naar de bundel Zandeken, waardoor het Kluizendok een multimodaal spoor krijgt. Het gaat hem om de aanleg van de spoorzate, waarop Infrabel vervolgens het spoor zal plaatsen. Daarnaast omvat het project de constructie van een fietstunnel onder het ringspoor en de verplaatsing van de oprit van het bedrijf GTS. Het project is gestart in 2023 en de oplevering is gepland eind 2024. North-C Circular North-C Circular betreft de ontwikkeling van een braakliggend terrein van 150 hectare gesitueerd tussen ArcerlorMittal Belgium en het Rodenhuizedok. De bedoeling is om het terrein bouwrijp te maken, in te richten met basisinfrastructuur zoals nutsvoorzieningen, te ontsluiten via de weg, het spoor en het water, en in te vullen met bedrijven die zich richten op circulaire activiteiten. Zo wordt er bijgedragen tot een klimaatneurale haven in 2050. In 2023 keurde de bevoegde minister daartoe het Brownfieldconvenant goed (actoren North Sea Port, Maritieme Toegang (Vlaamse overheid) en ArcelorMittal). Op de site liggen immers historische baggerdepots die de ontwikkeling belemmeren. De nodige onderzoeken om deze depots aan te pakken werden uitgevoerd. Er was er een infomarkt voor omliggende bedrijven en omwonenden en er werd een Masterplan opgesteld.

3.2.6. Digitalisering en data community n de havengemeenschap en de logistieke gemeenschap wordt heel wat data uitgewisseld om logistieke processen vlot en veilig te laten verlopen. Alles wordt meer en meer hypergeconnecteerd waarbij data een grondstof op zich wordt. Niet enkel de mens maar ook slimme data zullen transportketens gaan aansturen en nog efficiënter maken. North Sea Port wordt onderdeel van de digitale platformen die de handelsstromen in de toekomst gaan aansturen. Bijvoorbeeld voor de logistieke keten, voor het tegengaan van de ondermijning van de veiligheid, voor de maakindustrie, voor aansturing door artificiële intelligentie en voor ladingstromen die zich ‘slim’ verplaatsen. Een overzicht van de belangrijkste mijlpalen. North Sea Portal We willen samen met de bedrijven een ‘North Sea Portal‘ uitwerken. Het snel en veilig uitwisselen van data – ook de data van het havenbedrijf – en het aanbieden van de nodige digitale diensten draagt bij tot het verhogen van efficiëntie en synergie in de volledige havengemeenschap. Met het North Sea Portal wordt toegewerkt naar een gecentraliseerd aanbod van deze digitale diensten en informatie en een uitbreiding van het bestaande aanbod. Ook hier is het havenbedrijf vooral connector voor de (logistieke) havengemeenschap, wordt er gestart vanuit klantennoden en wordt er gestreefd naar een hoge User Experience-maturiteit.

Naast maatwerk voor de community is er ook aandacht voor de integratie met bestaande platformen uit andere havengemeenschappen. Overzicht van de belangrijkste zaken: • Het concept van het North Sea Portal werd uitgewerkt, de aanbestedingsprocedure is in voorbereiding. • Er is een strategische en overwogen keuze gemaakt om voor een eigen portaal te kiezen (als gevolg van de uitkomsten uit het Enterprise Architecture-project). • Er zijn samenwerkingen met de te connecteren platformen en systemen opgestart: samenwerkingsovereenkomst vormgegeven met Portbase. Realisatie Data Community North Sea Port wil de community-werking op digitaal vlak versterken, samen met zijn rol als strategische gespreks- en veranderpartner, en een digitaal vestigingsklimaat creëren. In 2023 zijn zowel klanten, stakeholders en dienstverleners samengebracht om de krachten te bundelen rond Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

diverse digitale opportuniteiten. Begin januari 2024 werd het officiële startschot gegeven in de vorm van een kick-off event met de desbetreffende C-level profielen. Daarnaast draagt North Sea Port ook bij aan samenwerkingsverbanden en internationale projecten met relevantie voor de havengemeenschap. Enkele voorbeelden/ • De eerste co-creatie trajecten met strategische klanten zijn opgestart. • Verdere opschaling van de Data Community richting andere klanten, stakeholders en dienstverleners. • Samenwerkingen en internationale projecten: o EU 5G-Blueprint for Cross-border connected automated mobility. o AUTOFLEX (DFDS lead partner), ‘An EU-funded research project that is aiming to develop small autonomous and flexible vessels for cargo transport on inland waterways’. o Topcorridor Nedeerland: Corridor Zuid – inzet op digitalisering binnenvaartvoorzieningen. Enterprise Architecture In een wereld die turbulent en complex is, waar de klanten hoge digitale verwachtingen hebben, waar nieuwe technologieën elkaar opvolgen, en waar cybersecurity aan belang toeneemt, voerden we een project uit om te komen tot een fundament voor digitale transformatie: Enterprise architecture. Daarbij werd gewerkt aan een visie om digitalisatie initiatieven en transformaties te aligneren met de strategische programma’s van vandaag en morgen.

Een dergelijk project is cruciaal omdat het bijdraagt aan een langetermijnvisie voor business processen, data en informatie, digitale applicaties en technologie. Een overzicht van de belangrijkste zaken: • Capability map als overzicht van bepaalde vaardigheden die North Sea Port bezit of nastreeft om een specifiek doel te bereiken. Elke capability bevat processen, rollen, informatie en assets. • Capability matrix met een onderverdeling in kern-, ondersteunende en generieke capabilities. • IT-strategie die als basis dient, die de algemene richting en doelstellingen uitzet voor het gebruik en beheer van IT. • Guiding principles als leidraad om beslissingen rond digitalisering te nemen binnen een capability. • Roadmap met objectieven voor de komende jaren.

3.2.7. Samenwerking met de omgeving: ‘License to Operate’ Meer en meer mensen zijn zich bewust van het belang van de kwaliteit van hun leefomgeving, hun leven en welzijn. Alleen als er in de samenleving voldoende draagvlak is kan het havenbedrijf de ambities voor de verdere ontwikkeling van het havengebied waarmaken. Meerwaardemodel: basis voor dialoog met omgeving Het havenbedrijf wil laten zien wat het doet en zich actief inzetten voor de omgeving. Het wil ook alleen projecten uitvoeren waarvan de maatschappelijke meerwaarde is aangetoond. In 2023 heeft het havenbedrijf een model ontwikkeld waarmee we de dialoog voeren met stakeholders over grote projecten met impact voor de omgeving. Het model laat ons omgevingsmanagement toe de effecten – positieve en negatieve - beter inzichtelijk te maken. Het doel is om als havenbedrijf gezamenlijk met onze stakeholders beter te kunnen inzetten op het realiseren van meerwaarde van havenprojecten voor de omgeving. Reputatieonderzoek In 2023 zijn ook de resultaten van het omgevingsonderzoek dat het havenbedrijf heeft uitgevoerd om de reputatie in de omgeving te meten, bekend geworden. Wanneer omwonenden hun ervaring met North Sea Port beoordelen, geeft 80% aan een positieve houding te hebben tegenover de haven. Dit is een positieve evolutie tegenover enkele jaren geleden, toen stond 72% positief tegenover North Sea Port.

Drie op vier omwonenden geeft aan dat North Sea Port eerder een positieve impact heeft Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

op hun leefomgeving. Tot slot scoort North Sea Port het best wanneer het aankomt op vertrouwen van de omwonenden, maar liefst 83% geeft aan vertrouwen te hebben in de haven. Er zijn ook diverse aandachtspunten, maar de basis is goed. De resultaten van dit onderzoek zullen onderdeel zijn van de aanpak van het havenbedrijf richting een branding 2.0 aanpak voor het merk North Sea Port. Activiteiten en ontwikkelingen in 2023 Er vonden diverse activiteiten plaats waarmee het havenbedrijf actief de dialoog en samenwerking met de omgeving en partners uitwerkte. Een kleine greep: •

•

•

•

•

De Havendagen Op zaterdag 6 mei kwamen in Vlissingen en Terneuzen samen 8.000 bezoekers langs bij North Sea Port. In Gent mochten we op zondag 7 mei 20.000 bezoekers verwelkomen. Tientallen bedrijven in de haven openden hun deuren en gaven het publiek een inkijk in hun activiteiten. Stakeholderevents Naast het brede publiek voerden we tal van individuele en groepsbezoeken en ook het gesprek met onze stakeholders. Europese havenprofessionals kwamen in Gent bijeen tijdens de North Sea Port Conference. Het programma stond onder meer in het teken van samenwerking tussen middelgrote Europese havens waarvan enkele ook in Gent aanwezig waren. Sponsoring North Sea Port heeft zich in 2023 als hoofdsponsor verbonden aan vier culturele festivals in de Zeeuwse en Gentse regio: Zeeland Nazomerfestival, Festival van Zeeuws-Vlaanderen, Film Fest Gent en Gent Festival Van Vlaanderen. Samenwerken aan duurzaamheid en de dialoog om samen grenzen te verleggen, staan centraal in deze samenwerking. De festivals hebben een gezamenlijke uitstraling tot ver buiten de regio en dragen zo ook bij aan een aantrekkelijke en vernieuwende havenregio. Fietsnetwerk Ook in 2023 hebben weer diverse fietsprojecten plaatsgevonden, zowel in realisatie van nieuwe fietspaden als het vergroten van bekendheid van de fietsmogelijkheden in de haven. In het hele havengebied liggen zo’n 147,25 kilometer fietspaden.

Met deze fietspaden krijgt het woon-werkverkeer per fiets een nieuwe duw in de rug. Veiligheid: ondermijning Er werden verder stappen gezet in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Voor het Zeeuwse deel wordt er samengewerkt met het ‘Mainportprogramma Zeeland – West-Brabant’, dat als doel heeft de havens veiliger en weerbaarder te maken. De gemeenten Vlissingen, Borsele, Terneuzen en Moerdijk, Politie, Openbaar Ministerie, Douane, Koninklijke Marechaussee, Belastingdienst en de havenbedrijven North Sea Port en Port of Moerdijk bundelen hierin hun krachten. Er was onder meer een gezamenlijke (online) informatiecampagne voor medewerkers bij bedrijven in en rond de haven. Daarnaast konden medewerkers ook in hun eigen bedrijf deelnemen aan een opleiding ‘Security awareness’. Bij het havenbedrijf volgenden tientallen medewerkers deze opleiding om hen op de gevaren en valkuilen van het ronselen te wijzen. Daarnaast werd op het terrein de Zeehavenpolitie uitgebreid. Ook werden er concrete projecten gelanceerd zoals de oprichting van de nieuwe stichting ‘Veilige Zeehavens Zeeland’. In de stichting werken de gemeenten Vlissingen en Borsele en het havenbedrijf samen met ondernemers aan de beveiliging van het havengebied. De stichting voert concrete projecten uit en ontwikkelt visie en beleid op het gebied van beveiliging van de haven.

Om te beginnen wordt ingezet op de beveiliging van de Bijleveldhaven in Vlissingen. Er komt een ‘slim hekwerk’ dat voor een deel bestaat uit een fysiek hekwerk met bewegingsdetectie en voor een deel uit een cameranetwerk. Integraal cameratoezicht en biometrische toegangscontrole in Vlissingen zijn zaken die later worden opgepakt. Op termijn richt de stichting zich op het hele havengebied en op samenwerking met alle ondernemers in het gebied. Aan de Gentse kant werd gedurende 2023 het anonieme drugsmeldpunt Havik verder gehanteerd. Dat was op het einde van jaar daarvoor gelanceerd door de Federale Gerechtelijke Politie en de gouverneur van Oost-Vlaanderen, in samenwerking met het havenbedrijf en heel wat bedrijven. Deze werkwijze en samenwerking vormde de nodige inspiratie voor de aankondiging van Portwatch. Dit nieuwste platform in de strijd tegen georganiseerde misdaad kwam er op initiatief van de Belgische minister van Noordzee, de Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

•

FOD Mobiliteit en Vervoer en de Federale Gerechtelijke Politie. Het nieuwe meldpunt werd op woensdag 6 maart door de minister voorgesteld in onze haven in Gent. Arbeidsmarkt en onderwijs 'North Sea Port Talent' is opgericht. De samenwerking werd aangekondigd op de NederlandsVlaamse Top in Den Bosch. Ook is er verder ingezet op de samenwerking met onderwijsinstellingen. Zo verlengde het havenbedrijf de ‘Leerstoel North Sea Port’ bij UGent voor nog eens 5 jaar.

Maatschappelijk ondernemen North Sea Port mocht het Voka Charter Duurzaam Ondernemen in ontvangst nemen. Dit charter nam alle ontwikkelingen in het hele havengebied onder de loep. Ook werd het milieucertificaat van de Europese havenvereniging ESPO behaald voor het blijven inzetten op duurzame haveninfrastructuur, minder uitstoot en natuurontwikkeling (het zogenaamde Port Environmental Review System (PERScertificaat). ESPO bekroonde North Sea Port ook met een award voor de aanleg van de koppelingsgebieden in de Kanaalzone en natuurherstel in de Moervaartvallei.

2.2.8. Connector van samenwerkende partijen Of het nu gaat over energietransitie, investeren in klimaat, sterke logistieke ketens, ontwikkeling van toekomstbestendige haveninfrastructuur, digitalisering of het bestrijden van de ondermijning van de veiligheid, geen enkel bedrijf of overheid kan dit alleen. Samenwerking is broodnodig, ‘Together Smarter’ is niet voor niets de baseline van North Sea Port. Partijen moeten elkaar kunnen vinden. Het programma Connector vertrekt vanuit het operationeel model van het in het Strategisch plan vermelde ‘Customer Intimacy’, dat tot het DNA van de organisatie moet behoren: we plaatsen onze klanten centraal in alles wat we doen. In 2025 is het vanzelfsprekend dat het havenbedrijf deze rol van connector op zich neemt en gewaardeerd wordt voor de wijze waarop dit gebeurt. In 2023 werd duidelijk gemaakt wat we verstaan onder customer intimacy. In grote lijnen zijn er drie manieren waarop bedrijven zich kunnen onderscheiden: 1. Vooroplopen in productkwaliteit en innovatie: product leadership. 2. Het hebben van het beste productieproces en superieure operaties: operational excellence. 3. Uitblinken in aandacht voor de klant en klantenservice: customer intimacy. We kiezen dus voor customer intimacy. Als havenbedrijf nemen we hierbij een regisserende rol op.

Dit betekent dat we de bedrijven in het havengebied proactief adviseren en met elkaar connecteren. We zijn misschien niet de grootste haven, maar net dat maakt van ons een benaderbare, toegankelijke en wendbare partner. Met onze persoonlijke aanpak, open houding en grondige kennis van onze klanten helpen we het verschil maken in hun bedrijfsvoering en onze hele havencommunity. Wat beschouwen we dan als een ‘klant’? Alle bedrijven die in het havengebied gevestigd zijn én die een directe waarde creëren: financieel, economisch of op vlak van duurzaamheid – de aandeelhouderstrategie dus. Daar focussen we op. Daarnaast onderscheiden we nog twee groepen, maar die noemen we niet ‘klant’ om het onderscheid te duiden. De dienstverleners zijn een groep: bedrijven binnen of buiten het havengebied die een impact hebben op de ervaring van onze eindklanten. Denk bijvoorbeeld aan sleepdiensten, het loodswezen, de douane, agenturen, nutsbedrijven of inspectiebedrijven. En de stakeholders zijn ook een groep: bedrijven, overheden of organisaties die een belang hebben in de werking van het havengebied. Denk aan natuurverenigingen, of aan gemeentebesturen die bijvoorbeeld vergunningen afleveren. Het connecteren situeert zich in alle strategische programma’s en zowel op het operationele, tactische als het strategische niveau.

Het programma Walstroom voor Zeevaart, het uitrollen van een 380kV netwerk, versterken van goederencorridors, de optimalisatie van het Kanaal Gent-Terneuzen, Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

de verdere ontwikkeling van een waterstofbackbone, samenwerking rond ondermijning, of het ontwikkelen van een CO2 backbone zijn hier voorbeelden van. Net als het spoorcafé, nautisch café en digitale café waar thematisch community’s worden opgebouwd. We verwijzen hierbij graag naar de realisaties in 2023 bij de verschillende programma’s.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

Hoofdstuk 4: Interne organisatie De uitvoering van het strategisch plan Connect 2025 kan niet zonder een slagvaardige en wendbare organisatie. De doelstellingen hiervoor zitten nog steeds vervat in het negende programma. In 2023 werden daarbinnen opnieuw heel wat zaken gerealiseerd en opgestart.

Human resources Het klantpartnerschapmodel en de verschillende strategische programma’s bepalen ambitieuze doelstellingen waarvoor zowel kwalitatief als kwantitatief extra competenties en expertise nodig zijn. In 2023 lag er een sterke focus op werving en selectie van #grensverleggers. In een volgende fase van het project employer branding werden een aantal concrete producten opgeleverd. Naast algemene branding van het werkgeversmerk werden ook heel wat specifieke rekruteringscampagnes opgezet. Het proces van onboarding van nieuwe medewerkers werd middels een multidisciplinaire aanpak geïntegreerd en geïmplementeerd, inclusief softwarematige ondersteuning. In de employee journey blijft er veel aandacht voor duurzame inzetbaarheid van medewerkers. We willen blijvend zorg dragen voor onze medewerkers in een continu veranderende (interne en externe) werkomgeving en een arbeidsmarkt die zich kenmerken door langere loopbanen, nieuwe technologieën, een verhoogd risico inzake welzijn en gezondheid, een hogere wendbaarheid en veranderende taken en opdrachten. In 2023 werd het project digitale vaardigheden organisatiebreed gelanceerd. Het inhoudelijke zwaartepunt hiervan zal in 2024 liggen. Betrokkenheid en kennisdeling blijven belangrijk in onze werkomgeving. Het nieuwe intranet (IntraConnect) werd gelanceerd om hierbij te ondersteunen.

Inzake veiligheid en gezondheid werden heel wat risicoanalyses uitgevoerd. Er werd ook organisatiebreed een welzijnsbevraging/PMO georganiseerd waarin diverse gezondheidsindicatoren werden bevraagd, inclusief betrokkenheid en algemeen welbevinden in de werkomgeving van North Sea Port. Voorbereidend aan de integratie van het Port Operations Coordination Centre en het nieuwe kantoor voor alle medewerkers werd heel wat studiewerk verricht inzake de fiscale en juridische situatie van de medewerkers.

Kerncijfers personeel Totaal aantal personeelsleden op 31/12/2023: 237 (BE + NL) Percentages man/vrouw: -

Totaal: 64% / 36% Management: 42% / 58% Bestuur: 75% / 25%

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

Hoofdstuk 5: 5.1

Financiën

Resultaten 2023

In 2023 is een resultaat voor belastingen gehaald van € 57,9 mln, een stijging van 23,1% ten opzichte van 2022. Het bedrijfsresultaat daalde naar € 54,5 mln: de stijging van de omzet van 5,5% werd teniet gedaan door een kostenstijging van 14,6% De bedrijfslasten stegen opnieuw sterk onder impuls van de algemene inflatie (met o.a. loonimpact), energieprijzen en advieskosten. De nautische omzet kromp van € 49,9 mln naar € 46,7 mln, een daling van 6,3%. De grondomzet nam toe van € 58,9 mln naar € 68,2 mln, een stijging van 16%. Deze toename is het gevolg van in concessie/erfpacht uitgegeven terreinen, prijsindexering en de herziening van contracten. De overige bedrijfsopbrengsten bleven vrij stabiel op € 16,5 mln. De bedrijfslasten exclusief afschrijvingen namen toe van € 54,5 mln naar € 65 mln. De personeelskosten (€ 2,9 mln) en onderhoudskosten (€ 6,5 mln) stegen het meest. De afschrijvingskosten bleven met € 13,9 mln stabiel.

5.2

Kerncijfers

KERNCIJFERS (incl. deelnemingen) 2023 FINANCIEEL Procentuele wijziging ten opzichte van 2022 +3,6 % 

-6,3 % 

-11% 

Nautische omzet

Zeevaartoverslag

€ 46,7 mln

65,9 mln ton

+17,9 % 

-4,4 % 

+1,2 % 

+23,1% 

Bedrijfslasten

EBITDA

Afschrijvingen

Resultaat voor

€ 66,4 mln

€ 13,9 mln

(excl. Afschrijvingen)

€ 65 mln

Overige bedrijfsopbrengsten

€ 16,5 mln

+16 %  Grondomzet € 68,3 mln

belasting

€ 57,9 mln

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

5.3

Financieringsstructuur

Het groepsvermogen is eind 2023 verder gestegen naar € 639 Mln (€ 601,2 mln in 2022). De solvabiliteit uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal komt hiermee op 68% (2022: 65%). De gemeenten Borsele, Terneuzen en Vlissingen en de Provincie Zeeland (Garanten) staan garant voor de financiële verplichtingen van North Sea Port Netherlands jegens externe geldverstrekkers en financiers. Het verloop van de garantiecurve ziet er als volgt uit:

Naast de afgegeven borgen ter dekking van de leningen van North Sea Port staan de Garanten garant voor de derivatenportefeuille van North Sea Port. Derivaten worden ingezet om het renterisico op de variabele leningen af te dekken. Het betreft hier dus geen garantie inzake leningen. Naast deze garanties is door Garanten voor € 65 miljoen aan garanties verstrekt voor leningen ten behoeve van WarmCO2.

Financieringsbehoefte In 2023 is de financieringscurve van North Sea Port geactualiseerd. Hierbij is rekening gehouden met de resultaten/ebitda’s voor 2023 en de prognose voor 2024 en het verloop van de investeringen en de meest recente verwachtingen voor de komende jaren. Het verwachte verloop van de financieringsbehoefte (exclusief WarmCO2) ten opzichte van het garantieplafond ziet er dan zo uit:

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

WarmCO2 In artikel 3.5 van de garantieovereenkomst 2020 is overeengekomen dat Garanten zich garant of borg stellen voor de financiële verplichtingen van WarmCO2 (WarmCO2 Garantie). De WarmCO2 Garantie geldt voor onbepaalde tijd. De per 31 december 2023 uitstaande WarmCO2 financiering bedraagt € 56,5 mln. De financieringscurve van North Sea Port (inclusief WarmCo2) ziet er als volgt uit:

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

Derivatenportefeuille Garanten staan tevens borg voor de verplichtingen die voortvloeien uit de Derivatenportefeuille zoals vermeld in artikel 3.6 van de garantieovereenkomst 2020. Voor deze Derivatenportefeuille is het Treasury Statuut van toepassing. Voor het beheersen van het renterisico maken North Sea Port Netherlands/WarmCO2 gebruik van derivaten met inachtneming van de uitgangspunten in het Treasury Statuut. Per 31 december 2023 is de stand van de derivatenportefeuille North Sea Port NL € 91 mln. Het verloop van de derivatenportefeuille kent een dalende curve overeenkomstig de financieringsbehoefte. De grafiek laat de stand zien per ultimo verslagjaar.

Per 31 december 2023 is de stand van de derivatenportefeuille WarmCo2 € 4,5mln., dit derivaat loopt af in oktober 2024. Het verloop van de derivatenportefeuille kent een dalende curve overeenkomstig de financieringsbehoefte. De grafiek laat de stand zien per ultimo verslagjaar. North Sea Port monitort de financieringsbehoefte, risico’s en potentiële investeringen om zodoende voldoende inzicht te verkrijgen in de ontwikkeling van de ratio’s, de financieringscurve en de bufferruimte. 5.4

Risicomanagement

North Sea Port hanteert een terughoudend beleid in het nemen van risico’s maar is zich ervan bewust dat ondernemen gepaard gaat met het nemen van risico’s. Bij de acceptatie van risico’s wordt de optimale balans tussen ondernemende bedrijfsvoering (hogere risicoacceptatie) en de maatschappelijke functie (lagere risicoacceptatie) in acht genomen. North Sea Port wenst zijn klanten als betrouwbare partner te faciliteren, doet geen toegevingen op het stuk van veiligheid en heeft oog voor de impact van de havenbedrijvigheid op milieu en maatschappij. Met betrekking tot de financiële positie van de organisatie is North Sea Port niet bereid risico’s te nemen die de solvabiliteit van het bedrijf in gevaar kunnen brengen. Het beheersen van risico’s wordt bij North Sea Port in beginsel langs drie lijnen ingezet: •

Eerste lijn: het (lijn)management. De manager van een afdeling is verantwoordelijk voor het opsporen, meten en managen van alle risico’s binnen de bedrijfsprocessen van de afdeling. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

Hiervoor voert North Sea Port regelmatig een zogenoemd Corporate Risk Assessment uit. Aan de hand van interviews, externe en interne rapporten en een workshop wordt een lijst van risico’s opgesteld. Voor deze risico’s wordt vervolgens door de directie een rangorde bepaald en worden maatregelen geformuleerd. •

Tweede lijn: het projectmanagement. Grote of risicovolle activiteiten worden projectmatig aangepakt. In het team is de projectleider verantwoordelijk voor het opsporen, meten en managen van alle risico’s binnen het project en voor de rapportage aan de opdrachtgever.

•

Derde lijn: de interne audit. Het doel is in beginsel dat bedrijfsprocessen door middel van interne audits worden getoetst. Op basis van een risicoanalyse toetst een interne audit de opzet, het bestaan en de werking van de werkprocessen binnen North Sea Port. De bevindingen uit de audits worden voorzien van aanbevelingen die door de directie worden goedgekeurd.

Wat de derde lijn betreft is de interne audit in 2021 gestart met externe begeleiding van een gespecialiseerde partner. Als eerste deelopdracht is het frauderisico onderzocht. Naar aanleiding van de bevindingen zijn in 2022 de nodige maatregelen getroffen om de risico’s te mitigeren. De risicobeheersings- en controlesystemen hebben in het verslagjaar verder naar behoren gewerkt. In 2022 is een corporate risk assessment uitgevoerd. De focus lag met name op de strategische risico’s waarbij het fraude risico integraal is meegenomen. Op basis van een actie plan zullen de gedetecteerde risico’s middels een nieuw risicobeheersingssysteem verder worden gemonitord. Hierover zal 2 keer per jaar worden gerapporteerd aan bestuur en audit commissie. North Sea Port loopt een renterisico op de rentedragende vorderingen (met name onder financiële vaste activa), liquide middelen en rentedragende lang- en kortlopende schulden. Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt North Sea Port risico ten aanzien van toekomstige kasstromen. Met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt North Sea Port risico over de marktwaarde. Met betrekking tot schulden met variabele renteafspraken zijn contracten (swaps) met betrekking tot het renterisico aangegaan.

Hiermee is per balansdatum het renterisico volledig afgedekt middels een vaste rente (rent typische looptijd > 1 jaar). Ook de komende jaren zal dit risico voor een groot deel afgedekt zijn. Kredietrisico’s zijn afgedekt middels het sluiten van langjarige kredietovereenkomsten met financiële marktpartijen. Er is geen sprake van prijs- en valutarisico’s. Met betrekking tot het liquiditeitsrisico maakt North Sea Port gebruik van meerdere banken om over een verscheidenheid van kredietfaciliteiten te beschikken. De kaders en richtlijnen omtrent het gebruik en toepassen van derivaten zijn geformuleerd en vastgelegd in het Treasury Statuut. Voor een beschrijving van de belangrijkste overige financiële risico’s wordt verwezen naar de jaarrekening. 5.4.1.

Strategische risico’s

North Sea Port onderscheidt strategische risico’s vooral in het niet volgens de planning kunnen uitgeven van nieuwe terreinen. Nieuwe uitgiften zijn nodig om de beoogde groei in verdiencapaciteit en de verdere versterking van de financiële positie van North Sea Port mogelijk te maken. Met name het versterken van de competitiviteit door clustering en acquisitie en het monitoren van de Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

performance van een aantal klanten spelen hierbij een grote mitigerende rol. Daarnaast hanteert het commercieel beleid als speerpunt een acquisitiebeleid dat gericht is op die klanten die North Sea Port nodig heeft voor het opvullen van bestaande lacunes; en worden accountmanagement en business development verder ontwikkeld. Geopolitiek De oorlog in Oekraïne en de economische sancties tegen Rusland hebben een impact op sommige van onze activiteiten (voedingstoffen en ertsen). Rusland is niet langer de belangrijkste handelspartner wat betreft de goederenoverslag via zeevaart. Met een krimp van 15% als gevolg van de EU-sancties komt het op de tweede plaats, na de Verenigde Staten. Ook de handel met Oekraïne is gehalveerd. Omwille van de zoektocht van bedrijven naar andere markten neemt de handel met Canada, Australië, Algerije en Duitsland fel toe. Klimaatambities Een laatste risico in deze categorie is de maatschappelijke druk op North Sea Port en zijn klanten om meer duurzaam te opereren. De energietransitie is met name in het havengebied een terugkerend thema. Zowel het havenbedrijf als zijn klanten hebben op dat vlak inmiddels al veel initiatieven genomen, maar de verwachting is dat deze druk in de komende jaren zal toenemen. North Sea Port heeft van duurzaamheid als een van zijn strategische doelstellingen een belangrijke pijler in het beleid gemaakt.

5.4.2 Operationele risico’s Watergebonden terreinen De infrastructurele en nautische pijlers zien risico’s op het gebied van het tijdig beschikbaar hebben van watergebonden terreinen. De ontwikkeling van nieuwe gebieden is hierbij van wezenlijk belang. De invulling van spoorverbindingen staat hoog op de lijst van noodzakelijke modaliteitsverbeteringen. Op meerdere fronten wordt hiervoor aandacht gevraagd. Het risico van onvoldoende beschikbare ligplaatsen wordt onderkend en inmiddels zijn verschillende projecten succesvol geweest in het creëren van bijkomende ligplaatsen. De beschikbaarheid aan assets en voldoende diepgang wordt onder meer ondersteund door het in 2015 opgestarte en in de jaren daarna verder ontwikkelde programma assetmanagement, dat een uitgebreider beeld van de staat van de activa zal geven. Gekwalificeerd personeel Om zijn strategie te verwezenlijken heeft North Sea Port voldoende gekwalificeerd personeel nodig met die competenties die cruciaal zijn voor de gekozen doelstellingen. Daartoe zal voldoende geïnvesteerd moeten worden in zowel bestaande als nieuw aan te trekken medewerkers. Ook samenwerkingsverbanden met kennisinstituten dragen bij aan het reduceren van dit risico.

Nieuwe Sluis Eind 2017 is gestart met de bouw van de Nieuwe Sluis Terneuzen. North Sea Port Netherlands N.V. draagt een vooraf overeengekomen bedrag bij van € 6 mln. North Sea Port Flanders N.V. zal een bedrag van 88,6 miljoen euro bijdragen (berekend op 15% van de bouwbijdrage van het Vlaams Gewest). De beide bijdragen zijn reeds in de groepscijfers van 2017 verwerkt als verplichting. North Sea Port participeert in de Stuurgroep en wordt periodiek bijgepraat over de voortgang van het project. De overeengekomen bijdrage van North Sea Port is inmiddels volledig voldaan. De bijdrage van de Belgische entiteit kan wijzigen indien de bouwbijdrage van het Vlaams Gewest wijzigt. Infrastructuurwerken brengen inherente risico’s met zich mee. Of, wanneer en in welke mate deze Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

risico’s zich voordoen, is onzeker. In het projectbudget is een risicoreservering inbegrepen. De risicoreservering is bestemd voor onvoorziene uitgaven waaronder “Verzoeken tot Wijziging” alsmede inherente risico’s. Uit de financiële projectrapportage per 31 december 2023 is af te leiden dat het risico bestaat dat de in het projectbudget opgenomen risicoreserve te laag uitvalt als gevolg van de risico’s en verzoeken tot wijziging die zich hebben voorgedaan. De risico’s betreffen o.a. de mogelijke meerkosten wegens hogere verwerkingskosten (o.a. door gewijzigde milieureglementering) van afgegraven grond. Het voortschrijdend inzicht met betrekking tot de toereikendheid van de risicoreserve wordt mede verkregen op basis van schattingen. Deze schattingen zijn gebaseerd op onzekere verwachtingen en scenario’s. In een “best guess” scenario lijkt dit risico beperkt, gelet op de risicoreservering in het projectbudget. In een “worst case” scenario kan sprake zijn van aanzienlijke bijkomende verplichtingen. De eventuele meerkosten uit hoofde van Verzoeken tot Wijziging kunnen ten laste van de risicoreservering van het project worden gebracht dan wel specifiek ten laste van een van de betrokken partners in het project. De uiteindelijke allocatie van de meerkosten en mitsdien het deel dat ten laste van het Vlaams Gewest komt, is voor North Sea Port onzeker.

Gelet op voornoemde onzekerheden bestaat voor North Sea Port geen helder beeld op en kan geen betrouwbare inschatting worden gemaakt van een mogelijke herijking van zijn aandeel in de bijdrage aan de nieuwe sluis. 5.4.3

Financiële risico’s

De door de Nederlandse aandeelhouders van North Sea Port SE verstrekte garantie bedraagt per ultimo 2023 maximaal € 360 Mln, exclusief de garantstelling voor de deelneming in WarmCO2. De financieringspositie onder de garantie bedraagt per 31 december 2023 € 182 mln (excl. WarmCO). Met deze ruimte lijkt het risico van overschrijding van de garantiecurve laag, al kunnen nieuwe initiatieven met hoge investeringen deze buffer snel verkleinen. North Sea Port houdt dan ook nauwlettend zijn positie in de gaten. Overige financiële risico’s die North Sea Port onderkent, zijn terug te vinden in de jaarrekening.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

5.4.4

Vennootschapsbelasting

Met ingang van 1 januari 2017 zijn North Sea Port Netherlands N.V. en haar 100% Nederlandse deelnemingen onderworpen aan vennootschapsbelasting (Vpb). Op 5 februari 2024 hebben North Sea Port en de belastingdienst een vaststellingsovereenkomst getekend. De belastingpositie is in de jaarrekening 2023 verwerkt in lijn met de inhoud van deze overeenkomst.

5.5

Impairment

North Sea Port beoordeelt per balansdatum of een materieel actief of groep van materiële vaste activa een bijzondere waardevermindering heeft ondergaan. Op grond van informatie uit externe en interne bronnen zijn er geen aanwijzingen bekend en lijkt het niet waarschijnlijk dat sprake is van een bijzondere waardevermindering. Een impairment toets heeft derhalve niet plaatsgevonden.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

JAARSTUKKEN NORTH SEA PORT SE DEEL 2 JAARREKENING 2023 Zie geconsolideerde en enkelvoudige SE-jaarrekening in de bijlagen.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024

JAARSTUKKEN NORTH SEA PORT SE DEEL 3 ANDERE GEGEVENS Zie ontwerp controleverslag Deloitte in de bijlagen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorend bij controleverklaring d.d. 22 mei 2024