2024-06-11 - Jaarrekening 2023 - Gemeente Terneuzen - was getekend
Tekst van het document
Status
Wat hebben we gedaan? We werkten verder aan Regio Deals. Binnen de Regio Deal ‘Zeeuws-Vlaanderen Zeeuwen Zelf aan Zet’ versterkten we de samenwerking met het Rijk en andere partners. Over de nieuw voorgestelde Regio Deal North Sea Port District werd door het Rijk een positief besluit genomen. We bereidden ons voor op de uitvoering van de projecten in 2024. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten samen met partners actief in op lobbyactiviteiten. Wanneer gereed?
Status
Wat hebben we gedaan? We werkten samen met andere (Zeeuwse) overheden, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Bijvoorbeeld in het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en vanuit de samenwerking voor de strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen. We continueerden het proeflidmaatschap van het netwerk van middelgrote gemeenten (M50) en trokken met de andere
74
Zeeuwse steden op in de Z4. Het rapport Elke Regio Telt gaf in 2023 een extra impuls in de lobby naar het Rijk. We namen onder mee deel aan een lobby-evenement in Den Haag voor middelgrote gemeenten. Ook trokken we met andere gemeenten op in een landelijke lobby voor behoud van acute zorg. Onze belangen willen we ook via samenwerking en fondsenwerving in EU-verband verder versterken. Hiervoor startten we met het uitwerken van een nieuwe EU-aanpak voor de gemeente. Die aanpak willen we in 2024 afmaken en implementeren. Wat gaan we daarvoor doen? We zijn zichtbaar, integer en transparant. Wanneer gereed?
Status
Wat hebben we gedaan? We zijn zichtbaar in diverse samenwerkingen en netwerken, zoals met andere (Zeeuwse) overheden, de M50 of de Regio Deals. Een toelichting op de Wet Open Overheid en Privacy zijn in andere paragrafen in de jaarrekening te vinden. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten samen met partners actief in op lobbyactiviteiten. Wanneer gereed?
Status
Wat hebben we gedaan? We zetten samen met partners actief in op lobbyactiviteiten. We werken samen met andere (Zeeuwse) overheden, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Bijvoorbeeld in het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en vanuit de samenwerking voor de strategische regiovisie Zeeuws Vlaanderen. We continueerden het proeflidmaatschap van het netwerk van middelgrote gemeenten (M50) en trokken met de andere Zeeuwse steden op in de Z4. Het rapport Elke Regio Telt gaf in 2023 een extra impuls in de lobby naar het Rijk. We namen onder mee deel aan een lobby-evenement in Den Haag voor middelgrote gemeenten. Ook trokken we met andere gemeenten op in een landelijke lobby voor behoud van acute zorg.
Wat heeft het gekost? bedrag x € 1.000
2023 2023 2023 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk
2023 verschil
6.1 Transparante samenwerkende overheid Lasten
3.906
4.265
4.050
215
V
Baten
118
185
672
487
V
Saldo
3.788
4.080
3.378
702
V
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2023.
75
6.2 Dienstverlening
Tot dit thema behoren taken op het gebied van BRP, reisdocumenten, kadastrale informatie en verkiezingen en referenda en de volgende burgerzaken: bevolkingsregister en burgerlijke stand, rijbewijzen en paspoorten en andere reisdocumenten, straatnaamgeving en kadastrale informatie, burgerschap, verkiezingen, referenda, leges burgerzaken, leges kadastrale gegevens. Wat willen we bereiken? Actief bijdragen aan de landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen? We geven opvolging aan landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. Wanneer gereed?
doorlopend
Status
Wat hebben we gedaan? In maart 2023 organiseerden we verkiezingen voor de Provinciale Staten en het waterschap. In november kwam daar, na de val van het kabinet, het organiseren van de verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten Generaal bij.
Wat heeft het gekost? 2023 2023 2023 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk
bedrag x € 1.000
2023 verschil
6.2 Dienstverlening Lasten
1.547
1.658
1.701
-43
N
Baten
762
798
825
26
V
Saldo
784
860
876
-16
N
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2023.
6.3 Burger en overheidsparticipatie
Tot dit thema behoren taken op het gebied van burgerinitiatieven, burgerparticipatie, overheidsparticipatie en invloed op de leefomgeving. Wat willen we bereiken? Klaar zijn voor de verplichtingen die voort vloeien uit de Wet versterking participatie op decentraal niveau en de Omgevingswet. Wat gaan we daarvoor doen? We werken de omgevingsvisie 2024 uit. Wanneer gereed?
Status
Wat hebben we gedaan? Wij verwijzen naar paragraaf 1.5 Woningmarkt – Ruimtelijke ordening voor de toelichting op de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Wat gaan we daarvoor doen? We bereiden de verordening burgerparticipatie voor. Wanneer gereed?
76
doorlopend
Status
Wat hebben we gedaan? Het Beleidskader Participeren onder de Omgevingswet is vastgesteld op 28 september 2023. Op 14 december 2023 stelde de gemeenteraad de Verordening participatie en inspraak gemeente Terneuzen 2024 vast. Wat willen we bereiken? Inwoners van jong tot oud kunnen informeren, betrekken en laten meedenken over wat er speelt binnen de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren een digitaal participatieplatform in en werken werkvormen uit om het participatieproces te bevorderen. Wanneer gereed?
doorlopend
Status
Wat hebben we gedaan? We introduceerden onze buurtapp Hoplr en ons participatieplatform doemee.terneuzen.nl. Deze spelen een steeds grotere rol in de participatie met inwoners. Inwoners kunnen gemakkelijker op de hoogte blijven en meedenken en meedoen bij ontwikkelingen in hun buurt of binnen de gemeente. Ook kunnen zij over hun ideeën in gesprek met anderen.
Wat heeft het gekost? bedrag x € 1.000
2023 2023 2023 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk
2023 verschil
6.3 Burger en overheidsparticipatie Lasten
50
86
85
1
V
Baten
0
0
0
0
N
Saldo
50
86
85
1
V
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2023.
Verbonden partijen •
Bank Nederlandse Gemeenten (N.V.)
•
Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (ZEH N.V.)
•
Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua BV (GBE Aqua B.V.)
77
Wat heeft het gekost per programma? bedrag x € 1.000
2023 geraamd primitief
2023 laatste wijziging
2023
2023
werkelijk
verschil
6.1 Transparante samenwerkende overheid Lasten
3.906
4.265
4.050
215
V
Baten
118
185
672
487
V
Saldo
3.788
4.080
3.378
702
V
Lasten
1.547
1.658
1.701
-43
N
Baten
762
798
825
26
V
Saldo
784
860
876
-16
N
Lasten
50
86
85
1
V
Baten
0
0
0
0
N
Saldo
50
86
85
1
V
Lasten
5.503
6.009
5.836
174
V
Baten
880
984
1.497
513
V
Saldo
4.622
5.026
4.339
687
V
6.2 Dienstverlening
6.3 Burger en overheidsparticipatie
Totaal programma Goed bestuur
78
Reserves bedrag x € 1.000
2023 2023 2023 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk
2023 verschil
Toevoegingen Reserve budgetoverhevelingen
0
-56
-56
0
-15
-15
-15
0
0
-58
-58
0
-15
-17
-17
0
Onttrekkingen Algemene reserve Reserve budgetoverhevelingen Saldo
V
79
Programma Overhead Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, personeel en organisatie, inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement), interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie, juridische zaken voor bedrijfsvoering, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging), documentaire informatievoorziening (DIV) en managementondersteuning primair proces.
Wat hebben we bereikt?
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
2023 Primitieve begroting
2023 Begroting na wijziging
2023 Werkelijk
2023 Verschil
9.880
11.549
11.542
6
Belastingen
98
98
186
-88
Duurzame goederen
14
283
192
90
Ingeleend personeel
715
1.158
655
503
6.152
6.673
6.005
668
Inkomensoverdrachten - overige overheden
12
12
9
3
Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen Mutatie voorzieningen
2
2
48
-47
467
-467
Lasten Salarissen en sociale lasten
Overige goederen en diensten
Afschrijvingen
1.168
1.120
969
151
Toegerekende reële en bespaarde rente
487
487
358
129
Overige verrekeningen
-388
-584
-316
-268
18.142
20.798
20.117
681
25
30
5
Totaal Lasten
Baten Duurzame goederen
1
Uitgeleend personeel Leges en andere rechten Overige goederen en diensten
1
1
-1
256
162
203
42
1.776
2.105
2.126
21
37
75
-5
-80
23
23
2.377
9
Inkomensoverdrachten - Rijk Inkomensoverdrachten - gemeenten Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen Inkomensoverdrachten - overige overheden Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen Totaal Baten
80
2.070
2.368
Totaal
16.071
18.430
17.739
Totaal overhead (A)
18.056
Salariskosten excl.0.4 overhead (B)
25.071
Overheadpercentage alle overhead (A/B)
72%
Totaal overhead
18.056
Doorberekeningen aan investeringen en bouwgrond
-316
Totaal overhead na toerekening investeringen en bouwgrond
17.739
Overhead salarissen over de totale salariskosten (x € 1.000)
2023
Salariskosten op taakveld overhead (A)
11.542
Totale salarissen
25.071
Percentage overhead salarissen (A/B)
46%
Overhead over het begrotingstotaal (x € 1.000)
2023
Totale overhead (A) Afgerond begrotingstotaal
18.056 270.628
Percentage overhead begrotingstotaal (A/B)
7%
Toelichting Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, personeel en organisatie, inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement), interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie, juridische zaken, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging), documentaire informatievoorziening (DIV) en managementondersteuning primair proces. Hieronder gaan wij in op de belangrijkste lasten en baten: Lasten: •
Salarissen en sociale lasten: Hieronder vallen de salariskosten die samenhangen met de hierboven genoemde onderdelen;
•
Belastingen: Te betalen belasting o.a. waterschap voor gemeentelijke huisvesting;
•
Ingeleend personeel: Kosten voor inhuur personeel op verschillende afdelingen;
•
Overige goederen en diensten: Hieronder vallen de personele kosten zoals scholing, reis en verblijfkosten, Huisvestingslasten zoals onderhoudskosten, gas en elektra, lidmaatschappen, verzekeringen, archief, kopieer, schoonmaak, telefoon en porti kosten, en diverse andere overhead kosten;
•
Afschrijvingen: De afschrijvingslasten voor de geactiveerde kosten van onder andere de huisvesting van de gemeentelijke gebouwen en ICT apparatuur;
•
Toegerekende reële rente: De rente die toegerekend wordt aan de geactiveerd kosten.
Baten: •
Overige goederen en diensten: betreft voornamelijk terug ontvangst van kosten zoals gas en elektra;
•
Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen: Dit betreffen de inkomsten van overheden en gemeenschappelijke regelingen zoals de dienstverleningsovereenkomst met de RUD Zeeland.
81
Berekening overheadpercentage Bij de berekening van het percentage overhead zijn wij uitgegaan van hetgeen hierover in de notitie Overhead 2023 van de commissie BBV vermeld staat. Dit betreft een percentage wat tot stand komt door het totaal van de overhead te delen door de salarissen welke verantwoord zijn op de taakvelden van de begroting, exclusief het taakveld overhead zelf. Gebruik overheadpercentage Wij hebben het overheadpercentage van 72% toegepast bij het toerekenen van overhead aan de investeringen, grondexploitatie en bij de extracomptabele berekeningen van de kostendekkendheid van tarieven in de paragraaf lokale heffingen. Dit laatste betreft de afvalstoffenheffing, de rioolrechten, de begraafrechten, de parkeergelden de marktgelden en de leges.
Wat hebben we gedaan? Voor verdere informatie verwijzen wij naar de paragraaf bedrijfsvoering.
Wat heeft het gekost? bedrag x € 1.000
2023 2023 2023 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk
2023 verschil
8.1 Overhead Lasten
18.142
20.798
20.117
681
V
Baten
2.070
2.368
2.377
9
V
Saldo
16.071
18.430
17.739
691
V
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2023.
82
Paragrafen
83
A. Lokale heffingen Inleiding
In deze paragraaf behandelen wij onze lokale heffingen. Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrijven. We maken hierbij onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen zijn geldbedragen die inwoners en bedrijven betalen, zonder dat de gemeente daar een directe tegenprestatie voor levert. Een voorbeeld hiervan is de onroerende-zaakbelasting. Rechten betalen inwoners en bedrijven om de kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en leges. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wij geven op hoofdlijnen inzicht in de diverse heffingen. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Ook geven we inzicht in de mate van kostendekkendheid van de heffingen. Dit houdt in dat wij laten zien in hoeverre de kosten gedekt worden uit de opbrengsten. Voor het berekenen van de kostendekkendheid houden wij bij de kosten rekening met een opslag van 65% voor overhead op de salariskosten. Wij hanteren hetzelfde percentage als uit de begroting 2023. Daarnaast rekenen we rente toe over het eigen vermogen en de voorzieningen. Dit volgt uit onze Financiële Verordening. Een toelichting op het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk komen in deze paragraaf ook aan bod. Sabewa Zeeland Een aantal heffingen worden door Sabewa Zeeland uitgevoerd.
Sabewa Zeeland draagt zorg voor de waardering, heffing en inning van de onroerende-zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensenbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en de BIZ-bijdrage (bedrijveninvesteringszone). Daarnaast geeft Sabewa Zeeland uitvoering aan ons kwijtscheldingsbeleid. Voor meer informatie over Sabewa Zeeland verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen. Inkomsten van de lokale heffingen In dit overzicht leest u de opbrengsten van de lokale heffingen. Het gaat om de werkelijke opbrengsten in 2022, de prognose van 2023 en de werkelijke opbrengsten van 2023. De verschillen lichten we in deze paragraaf toe.
bedragen x € 1.000 Via Sabewa Zeeland Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Forensenbelasting Toeristenbelasting Hondenbelasting Bedrijveninvesteringszone Subtotaal Sabewa Zeeland Kwijtscheldingen Subtotaal Sabewa Zeeland incl. kwijtschelding Parkeerbelasting/-heffing Markt- en standplaatsgelden Lijkbezorgingsrechten Bedrijfsafval Leges Subtotaal Totaal opbrengst lokale heffingen
werkelijke opbrengst 2022 18.765 8.625 5.600 1.117 396 366 103 34.972 -351 34.621
20.100 8.969 6.083 258 630 358 100 36.498 -333 36.165
20.111 9.005 6.086 150 617 349 103 36.421 -345 36.077
12 36 3 -107 -13 -9 3 -76 -12 -88
808 28 801 514 3.259 5.410
1.009 47 779 529 3.113 5.477
909 22 847 496 3.437 5.712
-100 -25 68 -33 324 235
40.031
41.641
41.788
147
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
84
geraamde werkelijke opbrengst opbrengst verschil 2023* 2023
Beleid Bestuursakkoord Het uitgangspunt voor het heffingenbeleid staat vermeld in het Bestuursakkoord 2022-2026 'Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst'. Dit is verder uitgewerkt in de Kaderbrief 2023-2026. We corrigeren de lasten voor onze inwoners met niet meer dan het jaarlijkse prijspeil, tenzij meer noodzakelijk blijkt om de kosten te dekken. Voor het begrotingsjaar 2023 brachten we de verhoging terug van 7,4% naar 3,1%. Bij de tariefbepaling van de onroerende-zaakbelastingen, rioolheffing en forensenbelasting is naast de verhoging van 3,1% rekening gehouden met waardeontwikkeling van de onroerende zaken in onze gemeente. Onroerende-zaakbelasting (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) vormen de belangrijkste lokale heffing van de gemeente. Het karakter van deze heffing is dat het een algemene belasting is. De opbrengsten vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Het tarief van de onroerende-zaakbelastingen is een percentage van de vastgestelde WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Voor de WOZ-waarde 2023 geldt als waardepeildatum 1 januari 2022. Bij de tariefbepaling van de onroerendezaakbelastingen is naast de verhoging van 3,1% rekening gehouden met een prognose van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken in onze gemeente. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,1365%
0,1291%
Niet-woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,3106%
0,3214%
Niet-woningen gebruiker
WOZ-waarde
0,2493%
0,2580%
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Onroerende-zaakbelastingen
2022
Realisatie
€ 20.100
2023
Verschil
€ 20.111
€ 12
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Reinigingsheffingen De reinigingsheffingen omvatten twee heffingen: 1) de afvalstoffenheffing en 2) reinigingsrechten. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een vergoeding voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De hoogte van de belasting bepalen we aan de hand van het aantal personen in het huishouden. We maken onderscheid tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens. Met de opbrengsten van deze belasting dekken we de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. In 2023 verhoogden wij de tarieven met 3,1%. Tarief per belastingsoort Gebruiker
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000 Afvalstoffenheffing
Grondslag
2022
Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
Begroot*
€ 301,75
€ 310,85
€ 352,90
€ 363,50
Realisatie € 8.969
2023
Verschil € 9.005
€ 36
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
85
Reinigingsrechten Bij de heffing van reinigingsrechten is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie levert. Afgelopen jaar heeft zich dit niet voorgedaan. De opbrengst bedraagt nihil. Rioolheffing Eigenaren van woningen en andere onroerende zaken betalen rioolheffing, als ze direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. Rioolheffing heffen wij van eigenaren over de waarde in het economisch verkeer van hun perceel (de WOZ-waarde). Met de opbrengsten van deze belasting dekken we de kosten voor de gemeentelijke riool- en waterbeheertaken. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Het tarief voor de rioolheffing indexeerden wij met 3,1%. Gelijk aan de tariefbepaling bij de onroerende-zaakbelastingen corrigeerden wij het tarief voor de rioolheffing met de waardeontwikkeling. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning en niet-woningen
WOZ-waarde
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Rioolheffing
2022
2023
0,088%
Realisatie € 6.083
0,084%
Verschil € 6.086
€3
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Forensenbelasting Forensenbelasting heffen wij van natuurlijke personen die op meer dan 90 dagen van het jaar, voor zich of voor hun gezin een gemeubileerde tweede woning beschikbaar houden. Zij maken gebruik van dezelfde gemeentelijke voorzieningen als inwoners van de gemeente, maar tellen niet mee in de maatstaf voor de uitkering uit het gemeentefonds. Om deze reden heffen wij forensenbelasting. De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de woning. De opbrengsten van de forensenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. We raamden voor 2023 € 258.000 aan opbrengsten. De werkelijke opbrengst bedraagt € 150.000. Dit is € 107.000 (41%) lager dan geraamd. Het verschil van € 107.000 is het saldo van een hogere opbrengst dan geraamd voor 2023 en verminderingen van aanslagen forensenbelasting van voorgaande jaren. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning
WOZ-waarde
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Forensenbelasting
2022
2023
10,18‰
Realisatie € 258
9,63‰
Verschil € 150
€ -107
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Toeristenbelasting Wij heffen toeristenbelasting van degene die gelegenheid biedt tot verblijf (de ondernemer). Het is uiteindelijk de gast van buiten de gemeente die de belasting betaalt. De ondernemer mag de belasting namelijk doorberekenen aan zijn gast. Wanneer deze niet-inwoners voor kortere tijd in de gemeente verblijven, profiteren zij van de gemeentelijke voorzieningen. De toeristenbelasting zien wij daarom als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeentelijke huishouding. Voor het heffen van toeristenbelasting stellen we aan de overnachting geen eisen van toeristische of
86
recreatieve aard. Dit betekent dat ook een betaald verblijf met overnachting zonder toeristische of recreatieve aanleiding tot belastingplicht leidt. De belasting wordt per persoon per overnachting in rekening gebracht. De opbrengsten van de toeristenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Bezoeker
Per overnachting
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Toeristenbelasting
2022
2023 € 1,62
Realisatie
€ 1,67
Verschil
€ 630
€ 617
€ -13
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Hondenbelasting Wie binnen de gemeente houder is van één of meer honden betaalt hondenbelasting. De opbrengsten van de hondenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
1e hond
Per hond
€ 73,80
€ 76,00
2e hond en volgende
Per hond
€ 166,00
€ 171,00
Kennel
Per kennel
€ 296,00
€ 305,00
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Hondenbelasting
2022
2023
Realisatie € 358
Verschil € 349
€ -9
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een heffing voor en door ondernemers. In het centrum van Terneuzen bestaat een BIZ. Aan ondernemers vragen we op basis van de verordening elk jaar een financiële bijdrage voor de BIZ. De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de onroerende zaak. De gemeenteraad stelde op 9 november 2021 de Verordening Bedrijveninvesteringszone Centrum Terneuzen 2022-2026 vast. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting. De gemeente betaalt de belastingopbrengsten 1 op 1 uit aan de beheerder van de BIZ-gelden in de vorm van een subsidie. De Stichting Bizzy besteedt de BIZ-subsidie aan specifieke activiteiten. Zo investeren ondernemers in een veilige en aantrekkelijke omgeving. Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000 Bedrijveninvesteringszone
Begroot*
Realisatie € 100
Verschil € 103
€3
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
87
Parkeren Voor het parkeren van een voertuig in een betaald parkeren gebied en daarvoor benodigde zaken heffen wij een parkeerheffing. De belasting voor het parkeren berekenen we per uur of per dag. Ook is het mogelijk een parkeervergunning aan te vragen. De opbrengsten vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. De totale opbrengst parkeren genereren wij uit de parkeerbelastingen (straatparkeren) en de parkeergelden die wij op privaatrechtelijke basis innen (parkeergarages). De werkelijke opbrengst bedraagt € 909.000. Dit is € 100.000 lager dan geraamd. Dit komt doordat we minder parkeergelden en -belastingen hebben ontvangen dan verwacht. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Parkeren ondergronds
Per uur
€ 1,40
€ 1,40
Parkeren bovengronds
Per uur
€ 1,60
€ 1,60
Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Parkeerbelasting/-heffing
2022
2023
Realisatie € 1.009
Verschil € 909
€ -100
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Markt- en standplaatsgelden Voor de standplaatsen op de diverse markten in onze kernen heffen wij marktgelden. Standplaatsgeld brengen wij in rekening voor de losse standplaatsen in de gemeente. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Markt- en standplaatsgelden
Realisatie € 47
Verschil € 22
€ -25
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten brengen wij in rekening voor de dekking van de kosten van de gemeentelijke begraafplaatsen. Wij heffen dit recht voor het gebruik van de begraafplaats en voor onze diensten in verband met de begraafplaats. Met de opbrengsten dekken we de kosten van de begraafplaatsen. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De werkelijke opbrengst bedraagt € 847.000. Dit is € 68.000 hoger dan geraamd. De hogere opbrengst komt door de verlengingen van grafrechten voor een periode van 30 jaar. Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000 Lijkbezorgingsrechten
Begroot*
Realisatie € 779
Verschil € 847
€ 68
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Bedrijfsafval Naast het inzamelen van huishoudelijk afval, halen wij ook bedrijfsafval op. Het inzamelen van bedrijfsafval is een economische activiteit waarbij wij in concurrentie treden met andere afvalinzamelbedrijven. De kosten van inzameling worden op privaatrechtelijke wijze in rekening
88
gebracht. Wij rekenen marktconforme tarieven. Dit om beter op de marktsituatie te reageren en een flexibelere bedrijfsvoering mogelijk te maken. Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Bedrijfsafval
Realisatie € 529
Verschil € 496
€ -33
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen).
Leges Wij brengen voor verschillende diensten en producten leges in rekening. Bij leges is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie heeft geleverd. Vaak gaat het om administratieve diensten zoals het aanvragen van een paspoort, rijbewijs of een bouwvergunning. Met de legesopbrengsten dekken we de kosten voor onze diensten. De Gemeentewet bepaalt dat de Legesverordening als geheel bezien maximaal 100% kostendekkend mag zijn. De werkelijke opbrengst bedraagt € 3.437.000. Dit is € 324.000 meer dan geraamd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de afdracht van leges over een aantal grote bouwprojecten zoals diverse woonprojecten en appartementengebouwen waarvan delen van werkzaamheden voor het verlenen van de vergunning in 2023 verricht zijn. Opbrengsten 2023 bedragen x € 1.000
Begroot*
Leges
Realisatie € 3.113
Verschil € 3.437
€ 324
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2023 (na wijzigingen). Kostendekkendheid In de tabel hieronder staat opgenomen in welke mate de lokale heffingen in 2023 kostendekkend zijn geweest. Hierbij maken we onderscheid tussen de leges en de overige heffingen. Leges De Gemeentewet bepaalt dat de Legesverordening als geheel bezien maximaal 100% kostendekkend mag zijn. In de tabel hieronder splitsen wij de kostendekkendheid van de leges per titel en hoofdstuk uit. Uit de tabel blijkt dat de kostendekkendheid over de gehele verordening uitkomt op 88%. Berekening kostendekkendheid leges bedragen x € 1.000 Titel 1 hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand hoofdstuk 2 - Reisdocumenten en NL identiteitskaart hoofdstuk 3 - Rijbewijzen hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit de basisregistratie personen hoofdstuk 5 - Vastgoedinformatie hoofdstuk 6 - Overige publiekszaken hoofdstuk 7 - Gemeentearchief hoofdstuk 8 - Kansspelen hoofdstuk 9 - AVOI hoofdstuk 10 - Verkeer en vervoer hoofdstuk 11 - Diversen Totaal titel 1
2023 kosten
component overhead
opbrengsten
%
108
39
74
69%
307 359
70 108
252 218
68 359 104 2 50 103 9 8 1.476
26 141 13 1 19 37 4 3 462
58% 39 1% 3 104 100% 3% 0 9% 4 73 71% 9 92% 1 9% 777 53%
82% 61%
89
kosten
component overhead
hoofdstuk 1 - Begripsomschrijvingen hoofdstuk 2 - Omgevingsvergunning hoofdstuk 3 t/m 7 - Teruggaaf, intrekking, wijziging, div. hoofdstuk 8 - Flexbewoning
0 2.259
0 401
0 n.v.t. 2.609 115%
0
0
0 n.v.t.
39
16
Totaal titel 2
2.299
417
39 100% 115 2.648 %
Titel 3
kosten
component overhead
71 51 0 0 0 0
28 20 0 0 0 0
6 9% 5 9% 0 n.v.t. 0 n.v.t. 1 n.v.t. 0 0%
121
48
12 10%
3.896
927
3.437 88%
Titel 2
hoofdstuk 1 - Horeca hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten hoofdstuk 3 - Prostitutiebedrijven hoofdstuk 4 - Winkeltijdenwet hoofdstuk 5 - Kinderopvang hoofdstuk 6 - Diversen Totaal titel 3 Totaal
opbrengsten
opbrengsten
%
%
Overige heffingen In de onderstaande tabel treft u de kostendekkendheid berekeningen aan van de afvalstoffenheffing, rioolheffing, parkeren, markt- en standplaatsgelden en lijkbezorgingsrechten. Voor de afvalstoffen- en rioolheffing en de lijkbezorgingsrechten voegen wij bedragen toe aan voorzieningen. Wij lichten dit hieronder nader toe. Afvalstoffenheffing Het kostendekkendheidspercentage van de afvalstoffenheffing bedraagt afgerond 100%. In 2023 was er sprake van lagere kapitaallasten dan begroot. De lagere kapitaallasten zijn het gevolg van nog niet uitgevoerde investeringen. Voor de lagere kapitaallasten moet een voorziening worden gevormd. In 2023 doteren wij € 18.000 aan de voorziening afval. Rioolheffing Door hogere opbrengsten en lagere lasten dan begroot ontstaat in 2023 een overschot op de rioolheffing. Het kostendekkendheidspercentage bedraagt 102%. Het overschot verklaren wij aan de ene kant doordat de werkelijke opbrengsten rioolheffing hoger zijn dan begroot. Aan de andere kant zijn de kosten lager. Het gaat hierbij voornamelijk om lagere kapitaallasten. Voor de lagere kapitaallasten doteren wij in 2023 € 171.000 aan de voorziening riolering. Het overschot van de rioolheffing (€ 141.000) valt vrij ten gunste van het resultaat. Lijkbezorgingsrechten In 2023 realiseren we een overschot van € 200.000 op de lijkbezorgingsrechten.
De werkelijke opbrengst is 9% hoger dan geraamd. De hogere opbrengst komt door de verlengingen van grafrechten. Dit overschot is toegevoegd aan de voorziening begraafrechten. De kostendekkendheid bedraagt hiermee 100%.
90
Berekening kostendekkendheid overige heffingen bedrag x € 1.000 Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente
Markt- en Afvalstoffen Riool Lijkbezorgings Parkeren stand heffing heffing rechten plaatsen 7.294
4.301
930
205
463
Mutatie voorziening
18
171
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen
395
22
15
6
33
Netto kosten taakveld(en)
6.917
4.450
915
199
696
Overhead incl. (omslag)rente
1.052
1.077
201
43
152
BTW
1.007
418
0
0
0
Totale kosten
8.976
5.945
1.116
242
848
Opbrengst heffingen
9.005
6.086
909
28
847
Dekkingspercentage
100%
102%
81%
12%
100%
200
Toe te rekenen kosten:
Kwijtschelding Onder bepaalde voorwaarden verlenen wij kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing. Sabewa Zeeland voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Zij beoordeelt het verzoek tot kwijtschelding en bekijkt hierbij het vermogen, het inkomen en de uitgaven van de aanvrager aan de daarvoor gestelde norm. De kwijtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bijstandsnorm. In 2023 verleenden wij voor een bedrag van € 345.000 kwijtschelding van de afvalstoffenheffing. Dit is € 12.000 meer dan begroot. Voorziening dubieuze debiteuren Wij hebben een analyse gemaakt van de inbaarheid van de nog openstaande vorderingen per 31 december 2023. Wij onderscheiden de vorderingen van de gemeentelijke belastingen die Sabewa Zeeland voor ons uitvoert en overige vorderingen, zoals leges voor (omgevings)vergunningen en nota's bedrijfsafval. Voor de gemeentelijke belastingen hanteren wij een percentage van de openstaande posten per jaar, gerelateerd aan de ouderdom van de vorderingen. Deze percentages zijn volgens opgave van Sabewa Zeeland. Voor de overige vorderingen bepalen wij het risico op oninbaarheid per debiteur. In 2023 zijn er vorderingen oninbaar verklaard. Ondanks genomen maatregelen zijn de vorderingen niet inbaar gebleken. Het gaat om circa € 86.000 aan vorderingen gemeentelijke belastingen Sabewa Zeeland.
Bij de overige vorderingen gaat het om een bedrag van € 17.000 wat oninbaar is gebleken. Rekening houdend met de oninbaar verklaarde vorderingen en de te verwachten oninbaar verklaringen, doteren wij in 2023 aan de voorziening dubieuze debiteuren € 65.000. Dit is € 13.000 lager dan geraamd. Per ultimo 2023 bedraagt de stand van de voorziening dubieuze debiteuren € 345.000. Wij verwachten dat hiermee het risico op oninbaarheid van de per 31 december openstaande posten is afgedekt.
91
Voorziening dubieuze debiteuren 2023 bedrag x € 1.000 Voorziening dubieuze debiteuren gemeentelijke heffingen Sabewa Zeeland Voorziening dubieuze debiteuren overige (belasting)vorderingen Totaal saldo per 31 december 2022
242 140 382
Onttrekkingen oninbaar verklaringen belastingen Sabewa oninbaar verklaringen overige vorderingen totaal
-86 -17 -102
Subtotaal voorziening
280
Dotatie Toevoeging voor te verwachten oninbaar verklaringen belastingen Sabewa en overige vorderingen Voorziening dubieuze debiteuren gemeentelijke heffingen Sabewa Zeeland Voorziening dubieuze debiteuren overige (belasting)vorderingen Totaal saldo per 31 december 2023
65 241 103 345
Belastingdruk gemeentelijke heffingen Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO; www.coelo.nl) brengt jaarlijks een rapport uit over de lokale lastendruk. Onder het begrip bruto woonlasten verstaat het COELO het gemiddelde bedrag dat een éénpersoonshuishouden en een meerpersoonshuishouden in een bepaalde gemeente betaalt aan onroerende-zaakbelastingen, rioolheffing en reinigingsheffing. In de onderstaande grafieken staan de gemiddelde woonlasten van de één- en meerpersoonshuishoudens in de provincie Zeeland.
92
Gemiddelde woonlasten per gemeente (bron: COELO Atlas van de lokale lasten 2023).
93
B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In deze paragraaf behandelen we het weerstandsvermogen: de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die voor kunnen komen. Daarnaast komen in deze paragraaf de financiële kengetallen aan de orde, die het BBV verplicht stelt. BBV staat voor ‘Besluit Begroting en Verantwoording’ en bevat de regelgeving bij het opstellen van de begrotings- en verantwoordingsstukken. De vanuit de BBV verplichte financiële kengetallen geven een beeld van de financiële positie van onze gemeente. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin onze gemeente in staat is financiële tegenvallers op te vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de weerstandscapaciteit in relatie tot onze risico’s. Onder weerstandscapaciteit verstaan wij de middelen en mogelijkheden waarover wij beschikken om niet begrote kosten te dekken. Door middel van een risicoanalyse inventariseren wij de risico’s die mogelijk gevolgen kunnen hebben voor onze financiële positie. Een reëel sluitende begroting (reëel structureel evenwicht tussen baten en lasten) garandeert niet dat wij onvoorziene tegenvallers kunnen opvangen. Een financiële buffer is daarom wenselijk. Deze buffer bestaat uit een bepaalde vrije ruimte in de (exploitatie)begroting en een voldoende sterke vermogenspositie.
Wij bepalen zelf de omvang van deze vrije ruimte en het vrij aanwendbare vermogen. Weerstandscapaciteit Om het weerstandsvermogen te berekenen, dienen we naast een inventarisatie van de risico’s, de weerstandscapaciteit te berekenen. De weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende drie componenten: •
Vermogensruimte (reserves);
•
Structurele weerstandscapaciteit (onbenutte belastingcapaciteit en stelpost voor onvoorziene uitgaven);
•
Incidentele weerstandscapaciteit (vrij aanwendbare deel van de algemene reserve en stille reserves).
Vermogensruimte Berekening vermogensruimte (x € 1.000)
Bedrag
Stand algemene reserve per 31-12-2023
28.611
Rekeningresultaat 2023 ten gunste van de algemene reserve
3.598
Geraamde dotaties/ onttrekkingen aan de algemene reserve 2024
-204
Totale vrije vermogensruimte
32.005
Weerstandscapaciteit Berekening weerstandscapaciteit (x € 1.000)
Bedrag
Onbenutte belastingcapaciteit: •
OZB
0
•
Rioolheffing
0
•
Afvalstoffenheffing
0
Stelpost voor onvoorziene uitgaven
250
Subtotaal structurele belastingcapaciteit
250
Vrij aanwendbare deel algemene reserve Stille reserves
32.005 pm
Subtotaal incidenteel Totale weerstandscapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit (bij deze berekening € 0) is een instrument dat ons de mogelijkheid geeft om extra belastinginkomsten te genereren.
94
32.255
Risicomanagement We hebben onze (belangrijkste) risico's in beeld. Om onze risico's te beheersen nemen we waar mogelijk en zinvol maatregelen. Wij werkten in 2023 verder aan de doorontwikkeling van een gestructureerd en systematisch risicomanagement(systeem). We versterkten de aanpak en beheersing van risico’s door bewustwording en integratie bij alles wat we doen (projecten, werkprocessen etc), inventariseren en analyseren van de risico’s, het borgen van beheersmaatregelen en het toetsen van het bestaan en de werking. Risico's Een risico is een onzekere gebeurtenis die het behalen van afgesproken doel(en) en resultaten kan belemmeren of vertragen. Dit zijn naast financiële ook niet-financiële risico’s, zoals bestuurlijke en juridische risico’s, imago- en frauderisico’s. Deze hebben niet (altijd) direct een financiële impact, maar kunnen (op termijn) wel grote gevolgen hebben voor de gemeente. Niet alle risico’s zijn relevant voor het weerstandsvermogen. Bijvoorbeeld omdat ze verzekerd zijn of omdat er een voorziening is getroffen. Wij monitoren continu de belangrijkste risico’s waar geen beheersmaatregelen zijn genomen of die anderszins niet zijn, of kunnen worden afgedekt. In de begroting 2023 meldden wij de onderstaande risico’s met een mogelijke financiële impact vanaf € 100.000.
We hielden bij de kwantificering van deze risico’s rekening met het slechtst denkbare scenario. In onderstaande tabel maken we een vergelijking tussen de begrote risico's 2023 en de risico's die in 2023 tot kosten leidden. Onderdeel
Risico
Financieel gevolg in € 1.000 Begroting 2023
Jaarrekening 2023
Pandemie
Negatieve financiële gevolgen van een nieuwe pandemie.
200
0
Sociaal domein
Het SD is binnen het hekwerk niet budgettair neutraal o.a. door het niet halen van de bezuinigingstaakstelling sociaal domein en stijgende aantal klanten.
1.000
nvt,
Gemeentefonds
De algemene uitkering gemeentefonds leidt tot een nadeel.
1.500
0
Invoering Omgevingswet en Wkb
De legesopbrengst is lager dan geraamd.
200
0
Oplopende rente / inflatie
Hogere dan begrote kosten door stijgende rente en inflatie.
pm
0
Klimaat en duurzaamheid
Uitvoeren (landelijke) maatregelen Klimaat en Duurzaamheid.
pm
0
Contracten RUD Zeeland
Geen nieuwe contracten met RUD Zeeland na 2023
pm
0
Fiscale controles
Controles leiden tot correcties met negatieve financiële gevolgen
500
0
Schadeclaims
Aansprakelijkheidstellingen door derden die leiden tot schadevergoeding.
200
0
Verbonden partijen
Bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen zijn hoger dan de (geraamde) VZG-richtlijn.
200
0
Zwembad Koewacht
Voor vervanging van de bak is geen budget geraamd
500
0
hekwerk bestaat in 2023 niet meer, na te betalen jeugdhulp € 1,7 miljoen in 2024 (t+1 systematiek).
95
Toelichting Pandemie In 2023 diende zich geen nieuwe pandemie aan. De mogelijke geïdentificeerde risico's deden zich dan ook niet voor. Sociaal domein Vanaf 2023 is er geen zogenaamd 'hekwerk' om het sociaal domein meer. Dit omdat de subclusters hiervoor niet meer aanwezig zijn in het gemeentefonds. Bij de begroting 2023 zijn de tekorten in het sociaal domein afgedekt uit de algemene middelen, en daardoor geen risico meer. Bij de 8e perioderapportage hebben we de taakstellingen die er nog waren in het sociaal domein afgedekt en hebben we daarmee verbandhoudend de reserve Sociaal domein leeg geboekt. Het restanttekort is uit de algemene middelen gedekt. Hiermee zijn er tot en met de 8e perioderapportage geen risico's meer. In de periode daarna is op het na te betalen bedrag aan de GGD-Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland geen risico voortgekomen. Door de t+1 afrekensystematiek bij de jeugd komen er in 2024 nog € 1,7 miljoen aan kosten zorg in natura jeugdhulp voor onze rekening. Gemeentefonds We ontvingen afgelopen jaar drie circulaires gemeentefonds, in mei, september en december. Al deze circulaires waren positief. Hiermee heeft het risico op het gemeentefonds zich niet voorgedaan. Invoering Omgevingswet en Wkb Door uitstel van de invoering van de nieuwe wet deed het risico zich niet voor. Oplopende rente / inflatie In 2023 sloten wij geen nieuwe lening af.
Het risico van oplopende rente deed zich niet voor. In de perioderapportage 3 van 2023 pasten wij de begroting aan als gevolg van het stijgende prijspeil. Het risico van de inflatie dekten wij hiermee af. Klimaat en duurzaamheid In 2023 vielen de kosten voor uitvoering van het Rijksbeleid binnen de begroting. Contracten RUD Zeeland In 2023 is het dienstverlenings- en huurcontract met RUD Zeeland met twee verlengd tot 1 januari 2026. Fiscale controles In 2023 verlengden wij het convenant Horizontaal Toezicht met de Belastingdienst. De Belastingdienst voerde in 2023 geen fiscale controles uit. Schadeclaims Casus Zorgbalie. Betrof een rechtszaak tegen de gemeente met een schadeclaim van € 335.000. In haar uitspraak van 20 december 2023 heeft de rechter de claim afgewezen. De termijn voor hoger beroep is ondertussen verstreken, voor zover bekend is dat niet ingesteld. Verbonden partijen De bijdragen aan de verbonden partijen op basis van hun primitieve begrotingen verwerkten wij in onze begroting 2023. Er waren diverse begrotingswijzigingen waardoor de bijdragen (meerjarig) naar boven zijn bijgesteld. Oorzaak is onder andere de gecorrigeerde VZG-indexatierichtlijn van 4,5% naar 7,2%. Via de perioderapportages pasten wij onze begroting aan met afgerond € 5.000.000 aan hogere bijdragen voor de verbonden partijen. Het risico dekten wij hiermee in 2023 af.
Voor meer informatie over de verbonden partijen verwijzen wij u naar de Paragraaf Verbonden Partijen. Zwembad Koewacht Vervanging van de zwembadbak was in 2023 niet nodig. In de begroting 2024 namen we een investeringskrediet op voor het geval dat de bak vervangen dient te worden. Hiermee komt dit risico te vervallen.
96
Nieuwe risico's 2023 In 2023 hebben we met de doorontwikkeling van onze aanpak risicomanagement een aantal risico's toegevoegd. Een aantal van deze risico's zijn opgenomen in de risicoparagraaf van de begroting 2024. 1.
Ontwikkeling VO /Campus Terneuzen
2.
Totaalplan Binnenstad
3.
Informatiebeveiliging
4.
Capaciteit uitvoering werkzaamheden
5.
Onzekere dividendopbrengsten
6.
Bouwgrondexploitatie
Geen van deze risico's deed zich voor in 2023. Conclusie weerstandscapaciteit in relatie tot de (rest)risico’s In 2023 leidden de risico's (op de nabetaling van de kosten jeugdhulp € 1,7 miljoen) na, niet tot aantasting van het weerstandsvermogen. Op basis van onze inschattingen is de weerstandscapaciteit de komende jaren nu voldoende om de (rest)risico's op te vangen. Vanwege de onzekerheden rondom de toekomstige uitkering van het Gemeentefonds (ravijnjaar) in combinatie met de grote investeringen waar we voor staan (Campus Terneuzen en Totaalplan Binnenstad) beperken we de beheersing van deze risico's niet tot de risicoparagraaf in de begroting en het jaarverslag, maar maken deze onderdeel van onze doorlopende interne beheersing. Kengetallen financiële positie
97
Het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) schrijft een basisset van vijf kengetallen voor die in samenhang informatie geven aan de Raad over de financiële positie van de gemeente. Doel van deze kengetallen is het kunnen vormen van een beter oordeel over het structureel en reëel sluitend zijn van de begroting. Voor de stand van de financiële positie is het belangrijk de kengetallen in samenhang te beoordelen. De Provincie Zeeland hanteert voor de kengetallen de volgende signaleringswaarden. Kengetal
Categorie A
Categorie B
Categorie C
<90%
90-130%
>130%
b. met correctie doorgeleende gelden
<90%
90-130%
>130%
Solvabiliteitsratio
>50%
20-50%
<20%
Grondexploitatie
<20%
20-35%
>35%
Structurele exploitatieruimte begroting
>0%
0%
<0%
Belastingcapaciteit
<95%
95-105%
>105%
Netto schuldquote a. zonder correctie doorgeleende gelden
De gezamenlijke provinciale toezichthouders besloten om voor het verkrijgen van een goed beeld op de financiële positie aan te sluiten bij de zgn. signaleringswaarden. Deze zijn afkomstig van de stresstest voor 100.000+ gemeenten. De signaleringswaarden zijn ingedeeld in categorieën. De provinciale toezichthouders geven geen waarde oordeel over deze categorieën. Dit omdat normering in eerste instantie door de gemeente zelf plaatsvindt. Duidelijk is wel dat categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest.
Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorr.voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsrisico
2022 49,1%
Begroti ng 2023 CAT 2023 39,2% A 85,1%
2018 99,6%
2019 90,5%
Jaarrekening 2020 2021 79,0% 70,7%
99,0% 20,7%
89,8% 20,3%
78,4% 23,5%
69,9% 26,9%
48,5% 34,7%
38,6% A 39,4% B
84,4% 22,3%
7,2%
6,0%
5,1%
3,2%
3,1%
3,3% A
1,5% 2,9% 100,9 %
Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit
2,3%
1,7%
2,6%
4,3%
14,2%
6,0% A
101,1%
99,2%
98,1%
96,5%
90,6%
91,2% A
Debtratio
79,3%
79,7%
76,5%
73,1%
65,3%
60,6%
Netto schuld per inwoner
€ 2.807
€ 2.660 € 2.528 € 2.320 € 1.851 € 1.616
77,7% € 2.938
Verplichte indicatoren vanuit het BBV Bij onderstaande indicatoren hebben wij streefwaarden ingezet om direct in de grafieken te kunnen zien hoe wij ervoor staan. Deze streefwaarden zijn niet vast en kunnen indien de raad dit wil nog wijzigen. Netto schuldquote (NSQ) De netto schuld geeft het niveau van de schuldenlast van de gemeente aan ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Dit kengetal berekenen wij als volgt: (vaste schulden + netto vlottende schuld + overlopende
98
passiva - Financiële activa - uitzetting < 1 jaar - liquide middelen - overlopende activa) / totale baten exclusief mutaties reserves x 100%.
Netto schuldquote Kengetal Terneuzen
rek.21 70,7%
rek.22 49,1%
begr.23 85,1%
rek.23 39,2%
A
A
A
A
Categorie Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is exclusief doorgeleende gelden). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Dit kengetal berekenen wij als volgt: (vaste schulden + netto vlottende schuld + overlopende passiva - Financiële activa + verstrekte geldleningen - uitzetting < 1 jaar - liquide middelen overlopende activa) / totale baten exclusief mutaties reserves x 100%.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen rek.21 rek.22 begr.23 rek.23 Kengetal Terneuzen 69,9% 48,5% 84,4% 38,6% Categorie A A A A
99
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Dit kengetal berekenen wij als volgt: (eigen vermogen / totaal passiva) x 100%.
Solvabiliteitsrisico Kengetal Terneuzen Categorie
rek.21 26,9% B
rek.22 34,7% B
begr.23 22,3% B
rek.23 39,4% B
Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Dit kengetal berekenen wij als volgt: (totale activa bouwgronden in exploitatie / totale baten exclusief mutaties reserves) x 100%.
Grondexploitatie Kengetal Terneuzen Categorie
100
rek.21 3,2% A
rek.22 3,1% A
begr.23 1,5% A
rek.23 3,3% A