2023-06-08 a. Jaarverslag en jaarrekening 2022 - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 8 juni 2023 Middelen - Financiën zaaknummer: 7698

2023_Raad_00070 - Jaarverslag en jaarrekening 2022 Portefeuillehouder Frank Hulle,van Programma en/of paragraaf Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Financiering Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Programma Economie & arbeidsmarkt Programma Goed bestuur Programma Jeugd & onderwijs Programma Klimaat & duurzaamheid Programma Wonen & leefbaarheid Programma Zorg & gezondheid Besluit Besluitpunt 1 De raad besluit de overschrijdingen zoals genoemd bij het onderdeel begrotingsrechtmatigheid te autoriseren. Besluitpunt 2 De raad besluit de jaarrekening en het jaarverslag 2022 vast te stellen. Besluitpunt 3 De raad besluit het voordelig rekeningsaldo van afgerond € 17.444.000 als volgt te bestemmen: Toevoeging aan: - de algemene reserve

€

14.833.000

Budgetoverhevelingen naar 2023 nog niet volledig uitgevoerde activiteiten: - Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds

€

- Regiodeal

1.913.000 € 408.000

1/313

- Overige

€

290.000

Totaal budgetoverhevelingen

€

2.611.000

Besluitpunt 4 De raad besluit conform Bijlage 'Opnieuw te ramen in 2023' deze bedragen volgens eerdere besluitvorming in 2022 te dekken uit of toe te voegen aan de verschillende reserves. Besluitpunt 5 De raad besluit tot het vormen van de bestemmingsreserve GBE Aqua. Zolang de reserve bestaat mag het college zowel bij de begroting als de jaarstukken zonder afzonderlijke besluitvorming van de raad saldi in de exploitatie, met betrekking tot dividenden van GBE Aqua en Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij, hiermee verrekenen. Met als doel in deze bestemmingsreserve de kapitaalstorting in GBE Aqua te registreren. Besluitpunt 6 De raad besluit tot het overhevelen van het bedrag van de kapitaalstorting 2022 in GBE Aqua (€ 5.982.000) van de algemene reserve naar de nieuw te vormen bestemmingsreserve GBE Aqua en dit te verwerken in de vijfde perioderapportage 2023. Wat is de aanleiding? Aanbieding jaarstukken Jaarlijks bieden wij de jaarstukken aan de raad ter vaststelling aan. De jaarstukken omvatten de jaarrekening en het jaarverslag over het boekjaar 2022. Hiermee leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid en geven we inzicht in de financiële resultaten van het afgelopen jaar. Financiële uitkomst jaarrekening In 2022 realiseerden wij een voordelig saldo na mutatie reserves van € 17.444.000.

Een uitgebreide financiële toelichting op dit voordelig saldo is te vinden in de jaarrekening, bij het onderdeel III Toelichting op baten en lasten. Verschil laatste perioderapportage en jaarrekening Tussen het werkelijk voordelig saldo bij de jaarrekening (€ 17.444.000) en het verwachte resultaat inclusief restant onvoorzien bij de 7e perioderapportage (€ 8.572.000) zit € 8.872.000. De ontvlechting van het hekwerk sociaal domein gaf een incidenteel effect van € 2.759.000. De stand inclusief deze mutatie is € 11.331.000. Zoals in de 7e perioderapportage 2022 aangegeven, was het niet mogelijk om bepaalde onderdelen, zoals regiodeal, APPA pensioenvoorziening en de december circulaire 2022 eerder te verwerken in de jaarrekening 2022. In de eerste perioderapportages van 2023 hebben wij al een aantal posten gemeld die een effect hebben op het rekeningresultaat. Dit betreft de mutaties van •

APPA pensioenvoorziening (€ 1.169.000);

•

December circulaire 2022 (€ 2.015.000);

•

Belastingen (€ 866.000).

Dit is een totaalbedrag van € 4.050.000. We hebben het afgelopen jaar stappen ondernomen om de kloof tussen het verwacht saldo bij de laatste perioderapportage en het 2/313

uiteindelijke resultaat bij de jaarrekening te verkleinen. Voor twee onderdelen hebben we stappen gezet om de verschillen bij de jaarrekening te verkleinen. Dit resulteerde voor de kapitaallasten en salarislasten ambtelijk personeel tot een relatief klein verschil tussen de raming en de realisatie. Voor de jaarrekening 2023 bekijken we opnieuw welke stappen gezet kunnen worden om de kloof te verminderen. Jaarstukken digitaal De jaarstukken zijn digitaal te vinden op: https://terneuzen.pcportal.nl/ Bestemmingsreserve GBE Aqua BV Als onderdeel van het compensatiepakket Wind in de Zeilen zijn de aandelen Evides ontvlochten uit PZEM voor € 380 miljoen en overgenomen door een daar specifiek voor opgerichte BV GBE Aqua. Een gedeelte van het dividend van PZEM dat we ontvangen moeten we als kapitaalstorting doorstorten voor de aflossing van de door GBE Aqua aangegane geldlening voor aankoop van de aandelen Evides (€ 5.982.000). Deze kapitaalstorting moeten we verantwoorden als financieel vast actief in onze balans. Hiertegenover zullen we een nieuw te vormen bestemmingsreserve GBE Aqua vormen die jaarlijks gaat oplopen totdat de lening van € 380 miljoen is afgelost. Deze reserve loopt voor de gemeente Terneuzen op tot ongeveer € 28 miljoen. Deze reserve kan niet gebruikt worden als dekkingsmiddel, de middelen worden beschikbaar bij eventuele verkoop van Evides.

Het vrije deel van de dividend ontvangsten (€ 834.000) dat toe te rekenen is aan de Gemeente Terneuzen is geraamd en verwerkt als inkomst op de exploitatie. Dit bedrag is toegevoegd aan de algemene reserve en kan wel gebruikt worden als dekkingsmiddel. Bij dit voorstel vragen wij de raad tot vormen van de bestemmingsreserve GBE Aqua en het bedrag van 2022 dat voor dit boekjaar is toegevoegd aan de algemene reserve over te hevelen naar deze bestemmingsreserve. Zo blijft transparant welk deel van de ontvangen dividend inkomsten ingezet kunnen worden als dekkingsmiddelen en welk deel niet. Deze overheveling verwerken wij bij de vijfde perioderapportage 2023. Wat willen we bereiken? •

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid willen wij bereiken dat de raad de overschrijding op de lasten van het Programma Veiligheid (2,35%), Onderwijs (0,57%) en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (0,94%) en algemene dekkingsmiddelen (135,56%) autoriseert.

•

Daarnaast willen wij bereiken dat de raad het jaarverslag en de jaarrekening over 2022 (tijdig) vaststelt.

•

Tot slot willen wij het voordelig rekeningresultaat van 2022 van € 17.444.000 bestemmen.

Argumenten 1.1 Door autorisatie van de overschrijdingen zijn deze uitgaven rechtmatig. Een begrotingsoverschrijding op de lasten (en daarmee overeenstemmende balansmutaties) is op grond van artikel 189, lid 3 Gemeentewet en artikel 6 van de Financiële Verordening onrechtmatig. Wij merken op dat in het jaar 2022 de lasten van de programma's Veiligheid, Onderwijs, Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing en algemene dekkingsmiddelen in meer of mindere mate zijn overschreden. Overschrijdingen op investeringskredieten Afgelopen jaar hadden we één noemenswaardige overschrijding op de kredieten. 3/313

Passend binnen het door de raad ingezette beleid Bij de afweging van deze autorisatie is het criterium ‘passend binnen het door de gemeenteraad ingezette beleid’ van belang. Wij zijn van oordeel dat de gedane uitgaven passen binnen de door u aangegeven doelstellingen van het beleid. De overschrijdingen in de programma's Onderwijs en Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing zijn gering (1 %) en lichten wij verder niet toe. De hogere lasten in het programma Veiligheid betreft een hogere doorberekening van ingehuurd personeel (€ 64.000) en een overschrijding (€ 60.000) in verband met opstellen NGE-opgave 2022 in 2023. Gemeente Terneuzen kan een verzoek indienen voor een NGE-vergoeding via het gemeentefonds. De gelden ontvangen we terug via de meicirculaire 2023. Daarom konden we de lasten (waar ook niet begrote baten tegenover staan) niet eerder ramen. De overschrijding op het programma algemene dekkingsmiddelen bevat voornamelijk het saldo van de jaarrekening 2022. 2.1 Het is de taak en de bevoegdheid van de raad om de jaarrekening en het jaarverslag vast te stellen. De Gemeentewet bepaalt in artikel 198 dat het de bevoegdheid van de raad is om de jaarrekening en het jaarverslag vast te stellen. De jaarrekening sluit met een positief saldo van afgerond € 17.444.000. 2.2 De jaarrekening geeft een getrouw beeld.

De jaarrekening geeft een getrouw beeld van zowel de baten als de lasten over 2022 van de grootte en de samenstelling als van de activa en passiva per 31 december 2022. De jaarrekening is in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording (BBV) provincies en gemeenten. 2.3 De jaarrekening is rechtmatig. De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten én de balansmutaties over 2022 zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen. Deze zijn in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving, waaronder de gemeentelijke verordeningen. 2.4 Vastgestelde jaarrekening tijdig aanleveren bij toezichthouder. De vastgestelde jaarrekening 2022 moeten wij uiterlijk 22 juli 2023 aanleveren bij de toezichthouder: de Provincie Zeeland. 3.1 Bestemming voordelig saldo jaarrekening 2022. Wij stellen voor een deel van dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve (€ 14.833.000), ter versterking van onze schuldpositie en eigen vermogen. Een bedrag van € 2.611.000 over te hevelen naar 2023 voor nog niet volledig uitgevoerde activiteiten. Deze bedragen zijn in 2022 toegekend, maar de uitgaven zijn nog niet gerealiseerd. Deze budgetten geven we in 2023 uit. 4.1 Budget blijft beschikbaar in 2023. In bijlage 'Naast budgetoverhevelingen opnieuw te ramen in 2023' staan budgetten die in 2022 niet zijn uitgegeven.

De dekking van deze budgetten vormde een onttrekking aan een reserve. Om het niet uitgegeven budget, met als dekking een onttrekking aan een reserve, opnieuw beschikbaar te hebben in 2023 leggen wij deze ter besluitvorming voor.

4/313

Kanttekeningen 1.1 Bij niet autoriseren van de overschrijdingen zijn de uitgaven onrechtmatig en ontvangen wij geen goedkeurende accountantsverklaring. Zonder de autorisatie door de raad van de overschrijdingen op programma's Veiligheid, Onderwijs, Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing en algemene dekkingsmiddelen blijft de onrechtmatigheid in stand. Bij een te veel aan onrechtmatigheden in de jaarrekening 2022 ontvangen wij geen goedkeurende verklaring van de accountant. Wat mag het kosten? De jaarrekening 2022 sluit met een voordelig rekeningsaldo van € 17.444.000. Wij stellen voor dit saldo als volgt te bestemmen: > Wij lichten de bestemming van het saldo kort toe. Toevoeging aan de algemene reserve - € 14.833.000 Het bedrag dat overblijft na bestemming is € 14.833.000. Dit bedrag voegen wij toe aan de algemene reserve. Dit ter versterking van het eigen vermogen. Dit leidt tot een positief effect op onze financiële positie. Het gerealiseerde positieve rekeningsaldo kunnen wij door het incidentele karakter niet structureel inzetten. We kunnen het – via de algemene reserve - wel inzetten ter dekking van incidentele lasten bij afwegingen over bijvoorbeeld onderwijshuisvesting. Budgetoverhevelingen naar 2023 - € 2.611.000 In 2022 zijn bedragen toegekend die wij in 2022 nog niet realiseerden. Afronding hiervan vindt in 2023 plaats.

Dit betreft diverse bedragen zoals de Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds € 1.913.000, RegioDeal Zeeuws-Vlaanderen 'Zeeuwen zelf aan zet' € 408.000 en overige overhevelingen (€ 290.000). > In bijlage Naast budgetoverhevelingen opnieuw te ramen in 2023 lichten wij de bedragen die wij opnieuw ramen uit reserves toe. Dit betreft niet uitgegeven budgetten die beschikbaar zijn gesteld met als dekking een onttrekking aan een reserve. Er wordt namelijk in dit geval geen onttrekking aan de reserve gedaan. Het geld blijft in de reserve. Om het niet uitgegeven budget, met als dekking een onttrekking aan een reserve, opnieuw beschikbaar te hebben in 2023 leggen wij deze ter besluitvorming voor. Wat gaan we ervoor doen? Wij leggen de jaarrekening en het jaarverslag aan de raad ter vaststelling voor. Daarnaast doen wij een voorstel voor de bestemming van het voordelig rekeningsresultaat 2022.

Bijlagen 1. 2023-05-16 Jaarrekening 2022 Definitief.pdf 2. Bijlage Naast budgetoverhevelingen opnieuw te ramen in 2023.pdf 3. Afschrift Accountantsverslag 2022 - Gemeente Terneuzen.pdf

5/313

6/313

Inhoudsopgave Algemeen ............................................................................................................................................. 3 Inleiding ............................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ................................................................................................................................ 4 Samenvatting........................................................................................................................................ 5 Bestuurlijke samenvatting .......................................................................................................... 6 Financiële uitkomsten ................................................................................................................ 9 Programma's....................................................................................................................................... 14 Overzicht programma's ............................................................................................................ 14 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ....................................................................................

15 Programma 1 Veiligheid ........................................................................................................... 21 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................. 26 Programma 3 Economie ........................................................................................................... 32 Programma 4 Onderwijs........................................................................................................... 40 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ................................................................................... 47 Programma 6 Sociaal domein ................................................................................................... 55 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................................... 72 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .............................. 82 Programma 10 Overhead ......................................................................................................... 90 Paragrafen .......................................................................................................................................... 93 A.

Lokale heffingen.................................................................................................................. 93 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 103 C. Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................. 118 D. Financiering ..................................................................................................................... 123 E. Bedrijfsvoering .................................................................................................................. 127 F. Verbonden partijen ............................................................................................................ 130 G. Grondbeleid ..................................................................................................................... 151 H. Wet Open Overheid ........................................................................................................... 155 Jaarrekening 2022 ............................................................................................................................. 157 I Balans en Toelichting...........................................................................................................

157 II Overzicht van baten en lasten ............................................................................................. 193 III Toelichting op baten en lasten ............................................................................................ 194 IV Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................. 216 V Overzicht incidentele lasten en baten .................................................................................... 219 Inzicht in structureel evenwicht baten en lasten ........................................................................ 226 VI Overzicht onvoorzien ......................................................................................................... 227 VII Overzicht begrotingsresultaat ............................................................................................ 228 VIII Sisa-bijlage .................................................................................................................... 230 IX Overzicht (hoofd) taakvelden .............................................................................................. 245 Bijlagen ............................................................................................................................................

250 Controleverklaring accountant ................................................................................................ 251 Verantwoording investeringsprogramma .................................................................................. 252 Wet Markt en Overheid....................................................................................................................... 265

2

7/313

Algemeen

8/313

3

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2022 van de gemeente Terneuzen. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid. In het jaarverslag staat de realisatie van de vooraf gestelde doelen beschreven. De jaarrekening betreft de balans, baten en lasten en de toelichtingen daarop. Over de jaarrekening geeft de accountant een verklaring af over getrouwheid en rechtmatigheid.

Leeswijzer Daar waar we in dit stuk schrijven over het jaar 2022 staat er geen jaartal bij. Bij de speerpunten binnen de programmaverantwoording geven we een korte doorkijk naar volgende jaren. In de programmateksten doen we dit niet of zeer beperkt, omdat dat niet de primaire functie is van de jaarrekening. Bij de programma’s geven we de status aan van de voortgang van de vooraf gestelde doelen. Dit gebeurt met iconen. De betekenis van de iconen is:

Gereed/verloopt volgens planning Aandachtspunt Niet gerealiseerd Voltooid

4

9/313

Samenvatting

10/313

5

Bestuurlijke samenvatting Terneuzen is volop in ontwikkeling en op veel plekken bouwen we aan een duurzame toekomst. Van de omvangrijke nieuwe sluis tot vele projecten in onze kernen en wijken. We werkten in 2022 verder aan goed leven in onze gemeente. Daarbij keken we naar de brede welvaart. Naast geld ging het over gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale contacten, persoonlijke ontplooiing en veiligheid. We richtten ons afgelopen jaar ook extra op grote actuele opgaven. Zoals verduurzaming, een krappe arbeidsmarkt en goede en betaalbare huizen. Daarnaast werden we geconfronteerd met maatschappelijke ontwikkelingen zoals de oorlog in Oekraïne en de gestegen energieprijzen. In deze bestuurlijke samenvatting staan de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar.

Crises In het afgelopen jaar ervaarden we roerige tijden en onzekerheid. Onder meer door de effecten van COVID-19, de oorlog in Oekraïne en door de economie met een bijna ongekende inflatie. Met de effecten hiervan kregen we direct en indirect te maken. Zo zetten we ons in voor het uitvoeren van COVID-maatregelen, het opvangen van vluchtelingen en het organiseren van maatregelen voor extra steun voor de gestegen energieprijzen.

Verkiezingen In maart waren de gemeenteraadsverkiezingen. Daarna startten de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college van burgemeester en wethouders. Onze ambities legden we vast in het nieuwe bestuursakkoord ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’.

Samenwerking We zetten in op samenwerking met overheden, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. We stelden samen met hen een lijst van activiteiten op om aan de slag te gaan met de regiovisie Zeeuws-Vlaanderen. We ondertekenden voor de Zeeuwse samenwerking via het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) een nieuwe overeenkomst. We maakten afspraken over het voortzetten van het Zeeuwse overleg en de Zeeuwse lobby naar Den Haag en Brussel. Verder startten we een nieuwe samenwerking als aspirant-lid van het netwerk middelgrote gemeenten (de M50). Op die manier trekken we met gemeenten van vergelijkbare grootte op en lobbyen we voor gezamenlijke belangen. We zetten de grensoverschrijdende samenwerking voor het North Sea Port District voort. Hiervoor richtten we een Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) op. We begonnen met de uitvoering van de werkagenda van het North Sea Port District (NSPD). Het Rijk is via NOVEX (Nationale omgevingsvisie) direct betrokken bij de opgaven in onze regio.

Economie We willen zorgen voor een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Ook willen we meer duurzame groei van de economie. Voor dit doel bleek onze haven een stabiele factor van betekenis. De haven behaalde in moeilijke omstandigheden uitstekende resultaten. Daarnaast richtten we onze blik nadrukkelijk op Vlaanderen, vooral op Gent en omgeving. We keken vooral hoe we elkaar konden aanvullen en versterken. Waar mogelijk stimuleerden we grensoverschrijdende samenwerking door bedrijven en inwoners. Tot slot werkten we aan verduurzaming van de economische structuur, want kleine en grote bedrijven krijgen te maken met enorme transities.

Haven De haven werkt als een magneet voor bedrijven en werknemers. Die willen we behouden en waar we kunnen faciliteren. De haven staat de komende tijd voor grote opgaven. Zo komt de arbeidsmarkt verder onder druk te staan. Om de economische motor draaiende houden, werkten we aan een prettige leefomgeving, vlotte verbindingen naar het achterland en aantrekkelijke randvoorwaarden om hier te verblijven. En met succes, want ons internationale havengebied werd een NOVEX-gebied en de minister besloot kortgeleden om dertig miljoen euro te reserveren voor investeringen in het North Sea Port District.

6

11/313

Regiodeals De Regiodeal Zeeuws-Vlaanderen 'Zeeuwen zelf aan zet' is volop in uitvoering. De meeste projecten maakten vorderingen en leverden goede resultaten op. Enkele projecten hebben meer tijd nodig, onder andere door de effecten van COVID-19. We spreken met het ministerie van Binnenlandse Zaken over een verlenging van de uitvoeringstermijn van de Regiodeal. Wij dienden eind 2022 met andere partners een Zeeuwse aanvraag in voor een nieuwe Regiodeal. De aanvraag richt zich op het verhogen van de brede welvaart in en rond het grensgebied van North Sea Port District. Het doel van de nieuwe Regiodeal is extra te investeren in de vestigingsen (ver)blijfskwaliteiten en de aantrekkelijkheid van het woon-, leef- en werkgebied.

Onderwijshuisvesting We werkten verder aan de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs gemeente Terneuzen (IHP). In Westdorpe en in de Rivierenbuurt in Terneuzen bereidden we de nieuwbouw in integrale kindcentra verder voor. In Hoek ondertekenden we intentieovereenkomsten voor de multifunctionele accommodatie. We startten voor Zaamslag een nader onderzoek naar de gewenste situatie in de toekomst. In december 2022 wees de gemeenteraad de locatie Vliegende Vaart als ontwikkellocatie aan voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs. Dit vormt de kern van de ambitie om hier een brede onderwijscampus te ontwikkelen.

Leefbaarheid Sluiskil We werkten aan een integrale aanpak om de leefbaarheid voor jong en oud te bevorderen. Dit deden we in overleg met alle betrokken partners.

Binnenstad Terneuzen We maakten het Totaalplan Binnenstad Terneuzen over hoe de vernieuwing en ontwikkeling van de binnenstad vorm kan krijgen. We zijn gestart met de uitvoering hiervan en we werken hierbij steeds samen met bewoners, ondernemers, pandeigenaren en andere betrokkenen.

Sociaal domein en volksgezondheid De lasten in het Sociaal domein nemen toe. Dit komt onder andere door toenemende loonkosten, prijsstijgingen en hogere instroom in de Wmo. De invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugd zorgde daarnaast voor meer instroom. Naar aanleiding van de bijraming van de jeugdzorgkosten zetten we met de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland een verbetertraject in gericht op de begroting 2024. In 2022 werkten we verder met maatwerkregisseurs. We gaven hiermee vorm aan de verplichting voor gemeenten om een sluitende aanpak te hanteren voor kwetsbare personen. De regisseurs maken hierbij gebruik van de zogenaamde doorbraakmethode. Deze aanpak zorgt voor een effectief en efficiënt gebruik van de beschikbare middelen voor het Sociaal Domein. We bereidden ons voor op de doordecentralisatie van beschermd wonen als gemeentelijke taak en troffen voorbereidingen voor de nieuwe aanbesteding. Door de hoge inflatie en energiecrisis kregen we meer meldingen van betalingsachterstanden. We startten in 2022 binnen schuldhulpverlening een pilot vroegsignalering. Hierdoor wordt het mogelijk om snel op signalen in te spelen. We startten met de uitvoering van de gewijzigde Wet inburgering. Wij voerden een aantal nieuwe verplichtingen uit zoals de Brede Intake en het opstellen van een Persoonlijk plan Inburgering en Participatie.

We maakten afspraken met scholingsinstellingen over de leerroutes. Bij de uitvoering van het gezondheidsbeleid betrokken we de uitkomsten van de gezondheidsmonitor en het luchtmeetnetwerk. We sloten aan bij het Schone Luchtakkoord.

Mobiliteit We stelden het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan op. In dit plan staat hoe we denken over mobiliteit in Terneuzen. Verder besloot de Tweede Kamer in 2022 dat de Westerscheldetunnel uiterlijk in 2025 tolvrij moet zijn voor personenvervoer. Nederland en België hebben geld beschikbaar gesteld voor de aanleg van het goederenspoor Gent-Terneuzen.

12/313

7

Cultuur We zetten in op kunst en cultuur. Dit fungeert als bindmiddel voor de samenleving en als bron van verbeeldingskracht en creativiteit. We realiseerden onder andere een herdenkingspier voor de Slag om de Schelde aan de jachthaven bij de Griete. We onthulden het beeld van generaal Maczek in aanwezigheid van de Poolse ambassade. Dit jaar werd de 40e editie van de Havendagen georganiseerd.

Duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid zetten we een aantal grote stappen. Er zijn twee zonnepanelenparken opgeleverd. We maakten een plan om in Hoek woningen te verwarmen met restwarmte van de industrie. We startten met het verduurzamen van gemeentelijke gebouwen. Daarnaast verlaagden we in al onze gemeentelijke gebouwen de temperatuur om energie te besparen.

Wonen en bouwen We werkten mee aan de bouw van veel woningen en appartementen, met aandacht voor duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We stelden samen met de gemeenten Hulst en Sluis een regionale woonvisie vast. Er was veel vraag naar flexibele woonvormen voor mensen die lange tijd in onze gemeente willen wonen. Daarom maakten we beleid voor flexwonen. Het Rijk stelde de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen opnieuw uit. We bereidden ons voor op de invoering van deze nieuwe wetten.

Burgerparticipatie We willen inwoners actief betrekken bij het beleid van de gemeente. We kozen een participatieplatform als aanvulling op de bestaande mogelijkheden. We startten met het project Democracy Reloading. Hiermee betrekken we jongeren actief bij het (lokale) democratische stelsel. We gaven uitvoering aan de samenwerkingsafspraken met wijk- en kernraden.

Leefomgeving We stellen hogere eisen aan onze leefomgeving. We ondertekenden het Schone Lucht Akkoord. We lieten onderzoek doen naar de leefomgeving in de Kanaalzone. We onderschreven de conclusies en aanbevelingen uit het eindrapport onderzoek Beleving Omgevingskwaliteit Kanaalzone. We voldoen aan de Europese normen als het gaat om luchtkwaliteit. We hebben de voorbereiding van het bestemmingsplan Kanaalzone stopgezet, door nieuwe regels die gelden voor stikstof. Ook moeten we de stikstofneerslag berekenen als we een nieuwe wijk of fabriek willen laten bouwen. We sloten aan bij de Zeeuwse werkgroep PFAS. We volgen de uitstoot van ultrafijnstof. Hiervoor staat een meetpunt in Sluiskil. We dragen ook bij aan onderwijsprojecten scholen, zoals het snuffelfietsproject op het Lodewijkcollege.

Stadhuis 50 jaar We vierden op verschillende momenten dat ons bijzondere stadhuis in brutalistische stijl vijftig jaar bestond in 2022. We spraken met inwoners en experts over de toekomst van het gebouw. Zowel als het gaat over verduurzaming en functie, als de wijze waarop het gebouw nog meer een icoon van de stad kan worden.

Financiële uitkomsten De grote opgaven waar we als gemeente voor gesteld staan, zoals het totaalplan Binnenstad, huisvesting voortgezet onderwijs, verduurzaming, een krappe arbeidsmarkt, en goede en betaalbare huizen, vragen om een ambitieuze aanpak. Bij die opgaven hoort een stevige financiële basis. In het volgende onderdeel Financiële uitkomsten gaan wij verder in op de uitkomsten van de jaarrekening, de bestemming van het resultaat en de effecten hiervan op onze financiële positie.

8

13/313

Financiële uitkomsten Resultaat We startten het met een voorlopig begrotingssaldo van € 2.613.000 positief. In de loop van het jaar verschenen er zeven perioderapportages. Het verwachte saldo na de 7e perioderapportage was inclusief het restantbudget onvoorzien € 8.572.000 positief. De ontvlechting van het hekwerk sociaal domein gaf een incidenteel effect van € 2.759.000. De stand inclusief deze mutatie is € 11.331.000. Zoals in de 7 perioderapportage 2022 en in de eerste perioderapportages van 2023 is aangeven was het niet mogelijk om bepaalde onderdelen eerder te verwerken. Dit betreft de mutaties van: 

Regiodeal (€ 408.000);



APPA pensioenvoorziening (€ 1.169.000);



Decembercirculaire 2022 (€ 2.015.000).

Samen met het onverwachte voordeel op de belastingen (€ 866.000) is dit totaal € 4.458.000 ongeveer 70 procent van het nader te verklaren verschil (€ 6.133.000). Diverse posten (€ 2.611.000) hevelen we over naar 2023 voor nog niet uitgevoerde activiteiten.

Verschillen op hoofdlijnen Na de 7e perioderapportage is het saldo van onze jaarrekening verder gestegen naar bruto positief € 17.444.000. Hierin zitten de hierboven genoemde posten van in totaal € 4.458.000 en de ontvlechting van het hekwerk sociaal domein € 2.759.000. Het extra verschil bestaat uit: Onderwerp

Bedrag x € 1.000

Gemeentefonds

2.015

Pensioenvoorziening APPA

1.169

Belastingen, heffingen en leges

866 4.050

Subtotaal Reeds gemeld in perioderapportages

Regiodeal

408

Overige personeelskosten waaronder inhuur en organisatiekosten

167

Kapitaallasten

-233

Toegerekend aan grondexploitatie en investeringen

403

Bijdrage aan verbonden partij CVV

161

Afvalinzameling en -verwerking

459

Onderhoud

267

Subsidies en specifieke uitkeringen

272

Overige mutaties

159

Subtotaal Overige mutaties

2.063

Nog toe te lichten verschillen

6.113

Hieronder geven wij een toelichting op de grootste verschillen. Gemeentefonds De decembercirculaire van het gemeentefonds gaf een voordeel van € 2.015.000. Een groot deel hiervan zijn de middelen die het Rijk beschikbaar stelde om de gevolgen van de energiecrisis te compenseren. Pensioenvoorziening APPA Door de stijging van de rekenrente in het afgelopen jaar valt een deel van de pensioenvoorziening APPA (€ 1.169.000) vrij.

14/313

9

Belastingen, heffingen en leges De opbrengst van de forensen (€ 884.000) en toeristenbelasting (€ 43.000) valt hoger uit dan begroot. In het 4e kwartaal 2022 voerde Sabewa Zeeland onder andere voor onze gemeente een totale controle voor de forensenbelasting uit. Alle woningen die leeg staan of een eigenaar dan wel gebruiker hebben die niet in onze gemeente staan ingeschreven, zijn nagelopen. Waar er een mogelijkheid tot heffen van forensenbelasting was, voerde Sabewa Zeeland dit uit. Hierdoor zijn extra aanslagen opgelegd over de jaren 2021 en 2022. Het gevolg is een hogere opbrengst in 2022. Omdat het onderzoek heeft plaats gevonden in het 4e kwartaal 2022, konden wij de raming niet aanpassen in de 7e perioderapportage 2022. De opbrengst parkeren gaf een nadeel van € 61.000. Regiodeal Door schuiven van de ramingen en de werkelijke bedragen van de Lokale regiodeal Terneuzen hebben we een voordeel van € 408.000 in 2022. Dit voordeel hevelen wij grotendeels over als budgetoverheveling naar het volgende jaar. Overige personeelskosten waaronder inhuur en organisatiekosten Op het budget inhuur personeel van derden hebben we € 121.000 over. Mede vanwege de krapte op de arbeidsmarkt lukte het niet om het restant van dit inhuurbudget volledig in te zetten. Daarnaast hebben we nog voordeel op de salarissen ambtelijk personeel, € 46.000.

Kapitaallasten Dit is het restant als nadeel dat overblijft na eerder vrijval van onderuitputting in de 7e perioderapportage 2022. Dit is voornamelijk rente. Toegerekend aan grondexploitatie en investeringen Wij hebben een voordeel door meer toerekening van werkelijke salarissen en overhead aan investeringen, bedrijventerreinen en grondexploitatie. Bijdrage verbonden partij CVV Bij verbonden partij Collectief Vraagafhankelijk Vervoer is er voordeel van € 161.000 voor leerlingenvervoer. Afvalinzameling en -verwerking Door vooral lagere stortkosten (€ 335.000) hebben we een voordeel. Daarnaast hebben we hogere inkomsten voor de bijdragen van derden van afvalinzameling (€ 58.000). Door de vertraging van de aanbesteding van containers hebben we voordeel van € 66.000. Onderhoud Dit bedrag bestaat uit verschillende posten die te maken hebben met onderhoud openbare ruimte. We hebben een nadeel op vergoeding onderhoud wegen die we doorbetalen aan het Waterschap (€ 165.000). We hebben voordelen voor onderhoud openbare verlichting (€ 47.000), onkruidbestrijding door derden (€ 47.000), groen (€ 69.000), en op de aankoop van materieel(€ 269.000). Subsidies en specifieke uitkeringen Voor Specifieke uitkering sport(accommodaties) (€ 67.000) en bevolkingsdaling (€ 205.000) hebben we een voordeel. Overige mutaties Dit bedrag bestaat uit verschillende kleinere posten.

10

15/313

Bestemming resultaat Hieronder stellen wij voor op welke wijze wij het saldo van de jaarrekening willen bestemmen: Bestemming jaarrekeningsaldo 2022

Bedrag x € 1.000

Saldo van de Jaarrekening

17.444

Budgetoverhevelingen 2022 naar 2023: Gemeentefonds

-1.913

Regiodeal

-408

Overig, waaronder bedrijfsvoering

-290

-2.611 Totaal beschikbaar voor algemene reserve

14.833

Uit bovenstaande tabel blijkt dat voornamelijk de middelen uit de decembercirculaire 2022 over worden geheveld naar 2023. We voegen € 14.833.000 toe aan de algemene reserve. Dit bedrag kunnen we inzetten voor de grote opgaven van onze gemeente, zoals bijvoorbeeld onderwijshuisvesting Voortgezet onderwijs. Bij onderdeel III toelichting op baten en lasten, analyse rekeningresultaat en analyse per programma gaan wij verder in op de hierboven genoemde bestemming.

Financiële positie Het gerealiseerde positieve rekeningsaldo kunnen wij door het incidentele karakter niet structureel inzetten. We kunnen het wel inzetten ter dekking van incidentele lasten. We willen 10 miljoen inzetten voor onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs. Reservepositie (exclusief gerealiseerd resultaat) De afgelopen jaren voegden we een groot deel van de voordelige rekeningresultaten toe aan de algemene reserve en bestemmingsreserves. De stand van de reserves is belangrijk voor de solvabiliteit en de financiële positie. Hieronder geven wij zowel grafisch als in tabelvorm het verloop van de reservepositie over de laatste vijf jaren weer:

x € 1.000

2018

2019

2020

2021

2022

Algemene reserve

16.249

19.219

30.647

37.432

43.758

Bestemmingsreserves

27.316

21.526

15.701

16.275

28.777

Totaal reserves

43.565

40.745

46.348

53.707

72.535

16/313

11

We zien dat de reservepositie in 2022 ten opzichte van 2021 wederom steeg. Dit betreft vooral de toevoeging van het positieve saldo van de jaarrekening 2021. De voordelige uitkomst van de jaarrekening 2022 versterkt de reservepositie van de gemeente nog verder. Bij de bestemming van het rekeningsaldo 2022 stellen we voor om het restant na bestemming aan de Algemene reserve toe te voegen. Voor verder toelichting op de reserves verwijzen wij naar onderdeel I Balans en toelichting, onderdeel reserves. Schuldpositie Onze gemeente hecht naast de vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden verplichte financiële indicatoren belang aan de indicatoren debtratio en netto schuld per inwoner om de schuldpositie weer te geven. Onderstaand geven wij zowel grafisch als in tabelvorm inzicht in het verloop hiervan over de afgelopen vijf jaren. Debtratio De Debtratio geeft het aandeel weer van het vreemd vermogen vergeleken met het balanstotaal.

Debtratio Streefwaarde <80%

2017

2018

2019

2020

2021

2022

80,9% 80,0%

79,3% 80,0%

79,7% 80,0%

76,5% 80,0%

73,1% 80,0%

65,3% 80,0%

Netto schuld per inwoner Netto schuld per inwoner is de schuld gedeeld door het aantal inwoners.

12

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Netto schuld per inwoner

2.907

2.807

2.660

2.528

2.320

1.851

Streefwaarde < €2.750

2.750

2.750

2.750

2.750

2.750

2.750

17/313

De debt ratio daalt omdat het vreemd vermogen lager wordt. De Netto schuld per inwoner daalt omdat de totale schuld daalt (lang en kort geld). In 2022 sloten we geen langlopende geldlening af. Op de bestaande geldleningen losten we € 7.212.000 af. Daardoor verlaagde het bedrag van de langlopende geldleningen van € 130.270.000 naar € 123.058.000. Mede hierdoor zien we een verbetering van de debtratio van 73,1% naar 65,3%. Voor een verdere toelichting over deze twee indicatoren verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Risico's Ondanks dat wij de laatste jaren onze reservepositie konden opbouwen zien we toenemende opgaven en daardoor vergroting van risico's die wij lopen. Wij namen in de begroting een aantal financiële (rest)risico’s op. Deze risico’s leidden niet tot nadelige financiële gevolgen. Voor de komende jaren zien wij twee belangrijkste risico’s: 

Sociaal Domein Het invullen van de bestaande taakstellingen in een tijd waarin het aantal gebruikers van voorzieningen in het sociaal domein verder oplopen.



Gemeentefonds Het Rijk hanteert nog steeds de methode 'trap op, trap af' (afhankelijkheid met uitgaven van het kabinet) in de financiële relatie met de gemeente. In sommige gevallen worden hier posten van uitgezonderd, veelal in die gevallen dat het doorbetaling aan gemeenten betreft. Daarnaast is er ook een trend dat het Rijk meer invloed probeert te krijgen op de verdeling van het gemeentefonds over de gemeenten en de besteding van de gelden van het gemeentefonds. Ook kent het Rijk bedragen minder op structurele en meer op incidentele basis toe. Dit alles beïnvloedt de stabiliteit van het gemeentefonds voor gemeenten nadelig, en is als zodanig een risico voor gemeenten.

Voor meer informatie over de financiële positie verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Investeringen Bij de begroting 2022 was er voor een bedrag aan € 12.094.000 aan investeringen voorzien. Door tussentijdse wijzigingen is er € 6.328.000 aan het investeringsprogramma toegevoegd, met een bedrag van € 184.000 aan inkomsten. In wekelijkheid besteedden we € 9.677.000 aan investeringen, met € 477.000 inkomsten. Dit leidde tot een stijging van de restantkredieten op het einde van het jaar van € 40.217.000 eind 2021 naar € 50.882.000 eind van dit jaar. Door de onderuitputting van de investeringsbudgetten hadden we een incidenteel voordeel op de kapitaallasten. Hiervan meldden we al € 1.500.000 bij de 7e perioderapportage. De restantkredieten, bestaan vooral uit: Onderwijshuisvesting

€ 22.818.000

Riolering

€

Veerhaven

€

626.000

Verkeer, vervoer en parkeren

€

2.840.000

Wonen en bouwen (o.a. verbinding Axelsedam)

€

3.950.000

Stadhuis

€

2.221.000

9.628.000

Voor meer informatie over de investeringen verwijzen wij naar de bijlage Verantwoording investeringsprogramma.

18/313

13

Programma's Overzicht programma's Bij de programmaverantwoording gaan wij uit van de volgorde zoals wij deze ook hanteren in de begroting. Volgens de begrotingsopzet vermelden wij bij elk programma de missie en de onderscheiden taakvelden. Vervolgens leggen wij per taakveld verantwoording af. De begroting bevat een programma-indeling waarbij per taakveld drie w-vragen worden gesteld:  Wat willen we bereiken?  Wat gaan we daarvoor doen?  Wat mag het kosten? De verantwoording achteraf vindt beantwoording plaats door middel van de drie w-vragen:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we gedaan?  Wat heeft het gekost? De beantwoording van de eerste w-vraag is niet eenvoudig. We streven namelijk vooral naar maatschappelijke effecten. Deze effecten worden vaak pas later zichtbaar. Daarnaast ontbreekt het soms aan een indicator om het maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Wanneer er geen indicatoren zijn benoemd, volstaan we met het noemen van de gewenste (maatschappelijke) effecten. Hierna worden de resultaten genoemd van activiteiten die volgens ons een (positieve) bijdrage leveren aan de gewenste effecten. Een deel van de beschreven resultaten en activiteiten komt uit de begroting 2022. Een ander deel was nog niet voorzien in de begroting 2022.

Bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ in dit jaarverslag geven we vier soorten cijfers weer: de cijfers uit de primitieve begroting, uit de gewijzigde begroting, de werkelijke cijfers en het verschil tussen de werkelijke cijfers en de cijfers uit de gewijzigde begroting. De toelichting op de verschillen is terug te vinden in het onderdeel ‘Jaarrekening’ bij de analyse van het jaarrekeningsaldo. Het resultaat van de jaarrekening is € 17.444.257 voordelig. Programma 00 01 02 03 04 05 06 07 08

14

(bedragen x € 1.000)

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting (VpB) Onvoorziene uitgaven Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

19/313

Lasten

Baten

Saldo

6.277 6.081 12.097 2.862 8.998 18.605 86.295 16.729 7.242

2.787 -30 849 2.941 4.553 3.124 23.208 17.085 4.678

3.490 6.110 11.249 -79 4.445 15.481 63.088 -356 2.564

1.227 16.706 121 0 183.239 25.674 208.912

148.532 2.406 0 0 210.133 16.223 226.357

-147.306 14.300 121 0 -26.895 9.450 -17.444

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Tot dit programma behoren: 

bestuur;



burgerzaken;



beheer overige gebouwen en gronden.

Beleid 

Sterk, betrokken & vitaal. Coalitieakkoord Terneuzen 2018-2022



Gedragscodes politieke ambtsdragers (2018)



Gedragscode gemeente Terneuzen (2013)



Aanwijzen activiteiten in het algemeen belang van de Wet Markt en Overheid (2018)



Communicatievisie 2017



Routeplan burger- en overheidsparticipatie (2019)



Beleid digivaardigheid (2015)



Kanalenbeleid (2013)



Visie op dienstverlening (2012)

Missie Terneuzen werkt en communiceert transparant en werkt samen met verschillende andere overheden, instellingen en bedrijven.

0.1 Bestuur Tot dit taakveld behoren de kosten van de bestuursorganen en de facilitering ervan. Wat willen we bereiken? De gemeenteraad wil zijn rol als het volksvertegenwoordigende bestuursorgaan van de inwoners van Terneuzen zo goed mogelijk kunnen invullen Wat gaan we daarvoor doen? Optimale ondersteuning van de gemeenteraad Wanneer gereed?

Status

Wat hebben we gedaan? Op 1 april 2022 startten een raadsadviseur/plaatsvervangend griffier (1 fte) en een administratief medewerker (0,5 fte) bij de griffie. Op 1 november 2022 startte er nog een raadsadviseur/plaatsvervangend griffier (0,9 fte, tijdelijk voor de duur van één jaar). Een vacature voor een communicatieadviseur (0,5 fte) volgt in de loop van 2023. Daarmee kan de griffie uitvoering geven aan de uitgangspunten die we noemden in de Begroting 2022. ENDVBEND Wat willen we bereiken? De grensoverschrijdende lichamen zijn belangrijk bij de samenwerking met onze Vlaamse buurgemeenten. Wat gaan we daarvoor doen? Samenwerking voortzetten en waar mogelijk versterken samenwerkingsverbanden Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? We zetten de grensoverschrijdende samenwerking voor het North Sea Port District voort. Hiervoor richtten we een Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) op. We begonnen met de

20/313

15

uitvoering van de werkagenda van het North Sea Port District (NSPD). Het Rijk is via NOVEX (Nationale omgevingsvisie) direct betrokken bij de opgaven in onze regio. ENDVBEND Wat willen we bereiken? Meer ruimte en mogelijkheden creëren voor het ontplooien en uitvoeren van initiatieven en ideeën door burgers. Wat gaan we daarvoor doen? Samenwerken met inwoners en organisaties aan aanpak maatschappelijke opgaven Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? We betrokken inwoners, ondernemers en wijk- en kernraden bij burgerinitiatieven en bij diverse projecten. In 2022 zijn de verwachte wetswijzigingen, zoals de Omgevingswet en de Wet versterking participatie op Decentraal niveau nog niet vastgesteld. In deze wetten staat dat gemeenten de participatie moeten vastleggen in beleid. We volgen een praktisch leertraject waarin we ervaringen opdoen, samenwerkingen verdiepen en werkwijzen verbeteren. Zo bouwen we samen aan de Terneuzense participatie-aanpak, waarbij we oog hebben voor jong en oud. We gaven in 2022 uitvoering aan samenwerkingsafspraken met wijk- en kernraden. We stelden een projectleider aan voor de implementatie van het burgerparticipatieplatform. ENDVBEND Wat willen we bereiken? Terneuzen heeft een voortrekkersrol bij (regionale) samenwerking Wat gaan we daarvoor doen? Blijven inzetten op samenwerkingsvormen binnen Zeeland Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? We zetten in op samenwerking met overheden, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. We stelden samen met hen een lijst van activiteiten op om aan de slag te gaan met de regiovisie Zeeuws-Vlaanderen. We ondertekenden voor de Zeeuwse samenwerking via het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) een nieuwe overeenkomst. We maakten afspraken over het voortzetten van het Zeeuwse overleg en de Zeeuwse lobby naar Den Haag en Brussel. Verder startten we een nieuwe samenwerking als aspirant-lid van het netwerk middelgrote gemeenten (de M50). Op die manier trekken we met gemeenten van vergelijkbare grootte op en lobbyen we voor gezamenlijke belangen. BEND

Wat heeft het gekost? bedrag x € 1.000

2022 2022 2022 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk

2022 verschil

0.1 Bestuur Lasten

3.699

4.042

2.762

1.280

V

Baten

72

355

583

227

V

Saldo

3.627

3.686

2.179

1.507

V

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2022.

16

21/313

0.2 Burgerzaken Tot dit taakveld behoren BRP, reisdocumenten, kadastrale informatie en verkiezingen en referenda. Wat willen we bereiken? Actief bijdragen aan de landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening Wat gaan we daarvoor doen? Opvolging geven aan landelijke ontwikkelingen Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? De gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 zijn goed verlopen. We konden op drie dagen stemmen i.v.m. coronamaatregelen. We hebben ons gehouden aan de toen geldende maatregelen vanuit de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19. We volgden in 2022 de ontwikkelingen rondom digitalisering. We bereidden ons in 2022 verder voor op de komst van de Omgevingswet. We deden aanpassingen in het kader van de Wet Open Overheid, bijvoorbeeld door vergaderstukken openbaar te publiceren. ENDVBEND Wat willen we bereiken? Nieuwe communicatievormen benutten Wat gaan we daarvoor doen? Wij richten ons bij dienstverlening op digitale service, maar hechten tevens belang aan persoonlijk contact. Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? De invoering van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer is uitgesteld tot nader order. We verwachten dat de wet per 1 januari 2024 in werking treedt. We schortten daarom de voorbereidingen op. We realiseerden dienstverlening via video niet in 2022. De technische middelen waren hiervoor niet beschikbaar. ENDVBEND

Wat heeft het gekost? bedrag x € 1.000

2022 2022 2022 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk

2022 verschil

0.2 Burgerzaken Lasten

1.600

1.678

1.614

64

V

Baten

701

816

839

23

V

Saldo

899

862

775

88

V

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2022.

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Tot dit taakveld behoren taken met betrekking tot onroerend goed dat niet in exploitatie is en niet aan een specifiek beleidsveld is toe te delen.

22/313

17

Wat willen we bereiken? Optimaal gebruik van gebouwen en gronden tegen aanvaardbare kosten Wat gaan we daarvoor doen? Mogelijk afstoten overtollige gebouwen Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? We hebben de oude basisschool ‘Op Weg’ in Hoek in 2022 te koop gezet. ENDVBEND

Wat heeft het gekost? 2022 2022 2022 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk

bedrag x € 1.000

2022 verschil

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten

1.338

1.667

1.902

-235

N

Baten

1.132

1.320

1.365

46

V

Saldo

206

347

537

-190

N

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2022.

Indicatoren Nr.

Naam indicator

I.01.

Formatie

I.02.

Bezetting

I.03.

Apparaatskosten

I.04.

Externe inhuur

I.05.

Overhead

Eenheid

Bron

Jaar waarop Cijfer Vergelijkend Vergelijking cijfer jaarrekeningcijfer betrekking 2022 heeft fte per 1.000 Eigen 2022 8,15 7,65 Voorgaande inwoners gegevens jaren fte per 1.000 Eigen 2022 7,72 7,33 Voorgaande inwoners gegevens jaren Kosten per Eigen 2022 789 732 Voorgaande inwoner gegevens jaren kosten als % van Eigen 2022 13,09 11,50 Voorgaande totale loonsom + gegevens jaren totale kosten inhuur externen % van totale Eigen 2022 7,07 8,87 Voorgaande lasten gegevens jaren

Definities indicatoren Onderstaand de definities van de indicatoren zoals deze vermeld staan op de website www.waarstaatjegemeente.nl 1. Formatie Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. 2. Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. 3. Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het

18

23/313

inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. 4. Externe inhuur Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. 5. Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Verbonden partijen -

24/313

19

Wat heeft het gekost per programma? 2022 geraamd primitief

2022 laatste wijziging

2022

2022

werkelijk

verschil

Lasten

3.699

4.042

2.762

1.280

V

Baten

72

355

583

227

V

Saldo

3.627

3.686

2.179

1.507

V

Lasten

1.600

1.678

1.614

64

V

Baten

701

816

839

23

V

Saldo

899

862

775

88

V

Lasten

1.338

1.667

1.902

-235

N

Baten

1.132

1.320

1.365

46

V

Saldo

206

347

537

-190

N

bedrag x € 1.000

0.1 Bestuur

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Totaal programma Bestuur en ondersteuning Lasten

6.636

7.386

6.277

1.109

V

Baten

1.904

2.491

2.787

296

V

Saldo

4.732

4.895

3.490

1.405

V

Reserves bedrag x € 1.000

2022 2022 2022 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk

2022 verschil

Onttrekkingen Rekeningsaldo

0

-5

0

-5

V

Algemene reserve

-15

-15

-15

0

Reserve kapitaallasten econ.nut programma 0

-3

-3

-3

0

N

Reserve budgetoverhevelingen

0

-448

-425

-24

V

Saldo

-18

-472

-443

-29

V

20

25/313

Programma 1 Veiligheid Tot dit programma behoren: 

crisisbeheersing en brandweer;



openbare orde en veiligheid.

Beleid 

Coalitieakkoord 2018-2022



Beleidsregels Wet Bibob (2022)



Nota prostitutiebeleid (2013)



Damoclesbeleid (2021)



Integraal Veiligheidsplan 2018-2022 (2018)



Horecabeleid (2009)



Nota Evenementenbeleid gemeente Terneuzen (2020)



Regionaal Preventie- en Handhavingsplan alcohol 2022-2025



Beleidsplan Wmo 2016-2019 Blijven omzien naar elkaar



VTH beleid Zeeland 2021

Missie De gemeente Terneuzen heeft een veilige woon- en leefomgeving.

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. Wat willen we bereiken? We streven naar een goede fysieke veiligheid en rampenbestrijding Wat gaan we daarvoor doen? Wij leveren een bijdrage aan de Veiligheidsregio Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? De eerste twee maanden van 2022 was de regionale projectorganisatie COVID-19 nog actief. Hieraan namen medewerkers van GGD, Veiligheidsregio en gemeenten deel. Na afschaling van de projectorganisatie COVID-19 werd, als gevolg van het uitbreken van de oorlog in Oekraine, een regionaal projectteam opvang Oekraine gestart. Onder regionale bestuurlijke coördinatie werkten de 13 Zeeuwse gemeenten hierin nauw samen. Als gevolg van de asielcrisis werden in de zomer van 2022 regio’s en gemeenten gevraagd ook crisisnoodopvang te realiseren. Ook op dit onderwerp vond nauwe regionale samenwerking plaats. Na de vaststelling van het beleidsplan 2022-2025 van de Veiligheidsregio in februari 2022 startten we met de invulling van de twee beleidsprogramma’s uit dit beleidsplan: een voorbereide crisisorganisatie en toekomstige brandweerzorg. Daarnaast gaven we, naast de reguliere wettelijke taken, diverse operationele onderwerpen aandacht.

26/313

21

ENDVBEND

Wat heeft het gekost? bedrag x € 1.000

2022 2022 2022 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk

2022 verschil

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer Lasten

4.805

4.788

4.776

12

V

Baten

0

0

0

0

N

Saldo

4.805

4.788

4.776

12

V

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2022.

1.2 Openbare orde en veiligheid Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Wat willen we bereiken? We streven naar een veilige leefomgeving die voor iedereen aangenaam is om in te wonen en om te gebruiken Wat gaan we daarvoor doen? Meer inzet van BOA's en we stellen het VTH-beleid Zeeland 2021 vast in juni 2021 Wanneer gereed? december 2022

Status

Wat hebben we gedaan? De manier waarop wij toezicht houden en handhaven staat omschreven in het VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) beleid Zeeland 2021. Elk jaar stellen we een Handhavingsuitvoeringsplan op waarin wij concreet aangeven welke taken we op het terrein van toezicht en handhaving uitvoeren. We voerden het handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2022 uit. ENDVBEND Wat willen we bereiken? We versterken de samenwerking tussen zorg en veiligheid Wat gaan we daarvoor doen? Vroeg signaleren van problemen samen met onze ketenpartners. Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? Onze maatwerkregisseurs raakten bekend bij hulpverleningsorganisaties en intern betrokken medewerkers. Wij zetten de Doorbraakmethode in voor mensen die vastliepen in regelgeving. Zij namen onder andere deel aan het overleg over meldingen van mensen met verward gedrag. ENVBEND Wat gaan we daarvoor doen? Een preventieve aanpak en voorkomen van escalatie. Wanneer gereed? doorlopend

22

Status

27/313

Wat hebben we gedaan? Maandelijks vond het overleg jeugdpreventie met aan-z, Emergis en politie plaats. In dit overleg bespraken wij overlastlocaties en overige meldingen die betrekking hadden op jeugdoverlast. Doel was het voorkomen van jeugdoverlast. En wanneer er toch overlastsignalen waren, pakten wij deze zo snel mogelijk op. Dit om escalatie te voorkomen. ENDVBEND Wat willen we bereiken? We willen geen uitbreiding van het aantal coffeeshops. Wat gaan we daarvoor doen? We handhaven het maximumbeleid van ten hoogste één coffeeshop en we nemen niet deel aan het experiment gesloten coffeeshopketen. Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? Wij namen ons voor in 2022 de bestaande doorlopende gedoogverklaring voor de coffeeshop om te zetten in een tijdelijke exploitatievergunning. Een uitspraak van de Rechtbank Roermond stond dit vanuit juridisch oogpunt niet toe. Wij wachten de uitspraak in hoger beroep af over de vraag of en zo ja welke bevoegdheden gemeenten hierin hebben. Wij stelden de geplande evaluatie van het gedoogbeleid uit omdat wij aan het omzetten naar een tijdelijke exploitatievergunning koppelden. NDVBEND Wat willen we bereiken? We willen nieuwe vormen van (georganiseerde) criminaliteit en ondermijning tegengaan. Wat gaan we daarvoor doen? Werken aan een passende integrale aanpak. Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? In 2022 schonken we op diverse manieren aandacht aan de aanpak van criminaliteit en ondermijning. Onze organisatie nam deel aan een aantal integrale controles. Aan deze controles namen ook andere diensten deel, zoals de politie en belastingdienst. Onder regie van de havendriehoek is eind 2022 het Mainportprogramma zeehavens Zeeland-West Brabant opgesteld. In dit meerjarenprogramma is de aanpak van de ondermijnende (drugs) criminaliteit in de havens van Moerdijk, Vlissingen/Borsele (Sloegebied) en Terneuzen opgenomen. De politie, het Openbaar Ministerie, de douane, de Koninklijke Marechaussee, de havenbedrijven en de betrokken gemeenten werken samen in dit programma. ENDVBEND Wat willen we bereiken? Wij willen voorkomen dat jongeren betrokken raken bij criminaliteit. Wat gaan we daarvoor doen? Investeren in vroegsignalering. Wanneer gereed? doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? Het overleg jeugdpreventie vond maandelijks plaats. Naast overlastlocaties besprak de werkgroep ook signalen en zorgen over kwetsbare en beïnvloedbare jongeren. Wij betrokken hierbij ook het jongerenloket. Tot slot spraken wij af dat we in 2023 het schoolveiligheidsconvenant evalueren. ENDVBEND

28/313

23

Wat heeft het gekost? 2022 2022 2022 geraamd laatste primitief wijziging werkelijk

bedrag x € 1.000

2022 verschil

1.2 Openbare orde en Veiligheid Lasten

970

1.153

1.305

-152

N

Baten

46

46

-30

-76

N

Saldo

923

1.107

1.335

-228

N

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2022.

Indicatoren Nr.

Naam indicator

I.06.

Verwijzingen Halt

I.08. I.09. I.10. I.11.

Eenheid

Bron

Aantal per 1.000 Bureau jongeren Halt Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 CBS inwoners Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 CBS inwoners Diefstallen uit Aantal per 1.000 CBS woning inwoners Vernielingen en Aantal per 1.000 CBS beschadigingen (in inwoners de openbare ruimte)

Jaar waarop Cijfer Vergelijkend Vergelijking cijfer jaarrekeningcijfer betrekking 2022 heeft 2021 7 10 Zeeland 2021

1,0

1,2

Zeeland

2021

4,9

3,9

Zeeland

2021

1,1

0,9

Zeeland

2021

5,3

5,5

Zeeland

Definities indicatoren Onderstaand de definities van de indicatoren zoals deze vermeld staan op de website www.waarstaatjegemeente.nl 6. Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar. 8. Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 9. Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). 10. Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 11. Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.