2022-11-30 - bijlage Verkenning huisvesting voortgezet onderwijs
Tekst van het document
Verkenning huisvesting voortgezet onderwijs Rapportage over de verkenning van locaties Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs November 2022
Definitief – november 2022
Inhoud Samenvatting........................................................................................................................................... 3 Overzicht uitgangspunten, vervolgstappen en aandachtspunten .......................................................... 7 Inleiding ................................................................................................................................................... 8 Nieuwe huisvesting ............................................................................................................................. 8 Leeswijzer ............................................................................................................................................ 8 1.
2.
3.
4.
6.
Proces .............................................................................................................................................. 9 1.1
Wettelijke basis ....................................................................................................................... 9
1.2
Proces ...................................................................................................................................... 9
1.3
Taskforce Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen ............................................................ 9
1.4
Integraal Huisvestingsplan (IHP)............................................................................................ 10
1.5
Haalbaarheidsonderzoek Hevo ............................................................................................. 10
1.6
Bestuursakkoord.................................................................................................................... 11
1.7
Verkenning ............................................................................................................................ 12
1.8
Vervolgstappen...................................................................................................................... 12
Beschrijving locaties ...................................................................................................................... 13 2.1
Beschrijving locatie 1: Vliegende Vaart ................................................................................. 13
2.2
Beschrijving locatie 2 Zeldenrustlaan .................................................................................... 16
2.3
Verruimen verkenning ........................................................................................................... 17
2.4
Sub-varianten van schematische indeling ............................................................................. 18
Kwalitatieve criteria....................................................................................................................... 19 3.1
Omvang ................................................................................................................................. 20
3.2
Ontsluiting en bereikbaarheid ............................................................................................... 22
3.3
Omgeving............................................................................................................................... 25
3.4
Samenwerking en Rijke Schooldag ........................................................................................ 27
3.5
Planning en risico’s in planning ............................................................................................. 31
Financieel criterium ....................................................................................................................... 34 4.1
Stichtingskosten school ......................................................................................................... 34
4.2
Financiële verschillen tussen locaties.................................................................................... 35
Aanbeveling ................................................................................................................................... 38
Bijlage 1
Externe veiligheid .............................................................................................................. 40
Bijlage 2
Sportverenigingen Vliegende Vaart .................................................................................. 43
Bijlage 3
Leerlingenprognoses ......................................................................................................... 45
Bijlage 4
Ruimtebehoefte ................................................................................................................ 46
Bijlage 5
Uitgangspunten financieel criterium ................................................................................. 51
2
Definitief – november 2022
Samenvatting In 2017 is de Taskforce Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen ingesteld. Zonder financiële bijdrage vanuit de overheden was het niet mogelijk om in Zeeuws-Vlaanderen een thuisnabij, breed aanbod van kwalitatief hoogwaardig, aantrekkelijk en duurzaam betaalbaar onderwijs te behouden. De Zeeuws-Vlaamse gemeentelijke overheden, de provincie Zeeland en het rijk leverden een financiële bijdrage voor de duur van vier jaar. De voormalige scholen fuseerden tot één brede scholengemeenschap. De gemeente Terneuzen besloot zich in te spannen voor het creëren van financiële ruimte binnen de gemeentebegroting voor onderwijshuisvesting die passend is voor de gezamenlijke onderwijskundige en organisatorische ambities van de nieuwe fusieschool. De gemeente Terneuzen en Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen (VOZV) hebben het voornemen om nieuwe huisvesting te realiseren voor het Lodewijk College. Met de realisatie van nieuwe huisvesting voor het Lodewijk College wil de gemeente een campus-achtige omgeving realiseren waar ook na schooltijd een breed aanbod aan activiteiten en voorzieningen aan de jeugd kan worden aangeboden. Hier kunnen jongeren leren, werken en elkaar ontmoeten. In het bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen.
Verder bouwen aan een duurzame toekomst’ staat dat de gemeente voor eind 2022 een keuze maakt uit twee mogelijke locaties, zijnde Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan. Twee locaties Dit rapport geeft de verkenning weer van de twee in het bestuursakkoord opgenomen locaties: Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan. De exacte situering ligt met de locatiekeuze nog niet vast. Het bepalen van de exacte situering en bijbehorende indeling is een vervolgstap die na de locatiekeuze moet plaatsvinden. Voor beide locaties creëerden we een aantal sub-varianten van een schematische indeling. We selecteerden voor beide locaties een sub-variant vanuit stedenbouwkundige en verkeerskundige overwegingen. Deze schematische indelingen zijn bedoeld als voorbeeld voor de kwantitatieve en kwalitatieve vergelijkingen in dit rapport. In de praktijk zal een architect een andere vorm voor het gebouw ontwerpen. Dit gebaseerd op onder andere het programma van eisen, het Bouwbesluit en stedenbouwkundige inpassing. Uiteraard kan - na een keuze voor een van de twee locaties - ook worden gekozen voor een andere sub-variant. Op het moment dat de situering binnen het onderzoeksgebied (Vliegende Vaart respectievelijk Zeldenrustlaan) valt, zullen de conclusies van dit rapport op hoofdlijnen gehandhaafd blijven. Het rapport focust op de hoofdlijnen. Verschillende onderdelen van de criteria moeten nader worden uitgewerkt.
Criteria We verkenden beide locaties kwantitatief en kwalitatief met behulp van kwalitatieve criteria en een financieel criterium. Op deze manier brachten we per locatie de voor- en nadelen in beeld. Daarnaast keken we ook naar de locatie specifieke kansen en risico’s. Conclusie kwalitatieve criteria Samenvattingen van de conclusies per criterium zijn hieronder weergegeven. In tabel 24 in hoofdstuk 5 is een overzicht van alle beschouwde aspecten per criterium weergegeven.
3
Definitief – november 2022 Omvang (capaciteit) Qua omvang is er weinig verschil tussen de twee locaties: Op allebei de locaties kan nieuwbouw voor het benodigde programma worden gerealiseerd. Bij de onderzochte sub-variant voor de Vliegende Vaart is hierbij uitgegaan van de aankoop van percelen. Met het oog op de toekomst lijken er op beide locaties binnen het perceel uitbreidingsmogelijkheden te zijn. Op beide locaties is het perceel immers groter dan de minimaal vereiste omvang. Bij de Vliegende Vaart zijn er mogelijk kansen om uit te breiden buiten de in dit rapport onderzochte sub-variant. Hierbij moet aandacht zijn voor zoveel mogelijk behoud van de huidige gebruikers (sportverenigingen en voorzieningen). Juist deze kunnen meerwaarde opleveren voor de school en visa versa. Ontsluiting en bereikbaarheid Qua ontsluiting en bereikbaarheid is de locatie Vliegende Vaart gunstiger dan de Zeldenrustlaan: Bij de Vliegende Vaart is sprake van vrijliggende fietspaden en daarmee van gescheiden verkeersstromen. Bij de Zeldenrustlaan is dit niet het geval en in de toekomst ook niet te realiseren. Het risico op mogelijke overlast door extra verkeersdruk is door de omliggende woonwijk op de Zeldenrustlaan groter dan op de Vliegende Vaart. De Vliegende Vaart biedt kansen om het openbaar vervoer breder te organiseren.
De verwachting is dat de busroute wordt aangepast en deze locatie een bushalte krijgt op het moment dat wordt gekozen voor nieuwbouw op locatie Vliegende Vaart. Dit vraagt om een overleg met de concessiehouder. Omgeving Qua omgeving verschillen de locaties veel van elkaar. Bij de Zeldenrustlaan is sprake van een woonwijk, waar bij Vliegende Vaart sprake is van een sportpark. Aandachtspunt bij de Vliegende Vaart zijn de aandachtsgebieden externe veiligheid. Bij de Vliegende Vaart is vanuit stedenbouwkundig oogpunt sprake van meer ontwerpvrijheid. Het is belangrijk dat de wensen van de school (programma van eisen) goed kunnen worden vormgegeven. We verwachten dat de ontwikkelpotentie van de sport- en onderwijscampus op ruimtelijk gebied groter is dan die van de brede zorg- en onderwijscampus. Mede omdat op locatie Vliegende Vaart meer ruimte is om het geheel tot ontwikkeling te brengen. Een school op deze locatie kan daardoor een bredere impuls geven aan het gebied en daarmee de stad. Op locatie Zeldenrustlaan hiervoor – in de woonwijk - minder mogelijkheden Samenwerking en Rijke Schooldag Qua samenwerkingspartners zijn er verschillen tussen beide locaties. Voor de Zeldenrustlaan geldt dat het Centrum voor Top Techniek, het toekomstig Zorghuis van de Toekomst, Scalda en ZorgSaam nabij zijn.
Stichting VOZV, Scalda en ZorgSaam zien dit als een onderwijskundige meerwaarde. Voor de Vliegende Vaart geldt dat sportvelden nabij zijn. Bij een keuze voor Zeldenrustlaan, zijn sportvelden en -verenigingen op circa 1,5 kilometer afstand.
4
Definitief – november 2022
Bij de Vliegende Vaart kan de afstand (circa 1,5 kilometer) de samenwerking met partijen als Scalda en ZorgSaam aldus de betrokken partijen bemoeilijken, maar of en in hoeverre dat hier het geval is, blijft de vraag. Zo zien wij bijvoorbeeld dat leerlingen van voortgezet onderwijs scholen in gemeenten Hulst en Sluis ook reizen naar het Centrum voor Top Techniek. Ook zij hebben samenwerkingsverbanden met Scalda en ZorgSaam. Bij een keuze voor Vliegende Vaart zal ZorgSaam niet meeverhuizen. Bij een keuze voor Vliegende Vaart vraagt dit om een afweging van Scalda. Technisch gezien is een eventuele verhuizing van Scalda qua omvang (capaciteit) mogelijk.
Planning en risico’s in planning Qua planning is er weinig verschil. Voor allebei de locaties geldt dat de verwachting is dat de nieuwbouw na de zomervakantie van 2028 in gebruik kan worden genomen. Indien wordt gekozen voor de sub-variant voor Vliegende Vaart vraagt dit om het verwerven van percelen. Dit brengt extra kosten met zich mee en het verwervingstraject kan leiden tot maximaal 1,5 jaar vertraging. Samenvattend overzicht kwalitatieve criteria Tabel 1 Omgeving (capaciteit)
Vliegende Vaart Mogelijk verwerven percelen Buitensport in directe nabijheid Kansen qua uitbreiding (toekomstpotentie)
Zeldenrustlaan Geen verwerving percelen Buitensport op afstand (1,5 km) Beperkte kansen qua uitbreiding
Tabel 2 Ontsluiting en bereikbaarheid
Vliegende Vaart Gescheiden verkeerstromen Geen te verwachten verkeersoverlast Mogelijkheden dubbelgebruik parkeren
Zeldenrustlaan Gecombineerde verkeersstromen Te verwachten verkeersoverlast Beperkte mogelijkheden dubbelgebruik parkeren
Tabel 3 Omgeving
Vliegende Vaart Brede sport- en onderwijscampus Stedenbouwkundige inpassing (ontwerpvrijheid) Zichtbaarheid vanaf hoofdontsluitingsweg te realiseren Aandachtsgebieden externe veiligheid
Zeldenrustlaan Brede zorg- en onderwijscampus Beperkte ontwerpvrijheid Zichtbaarheid vanaf hoofdontsluitingsweg niet realistisch Geen aandachtsgebieden externe veiligheid
Tabel 4 Samenwerking en Rijke Schooldag
Vliegende Vaart Sportvelden in directe nabijheid Brede sport- onderwijscampus heeft aantrekkingskracht voor onderwijspartners, bedrijven en maatschappelijke instellingen Dubbelgebruik sport, maar ook andere buiten- en naschoolse activiteiten
Zeldenrustlaan Centrum voor Top Techniek, Zorghuis van de Toekomst in directe nabijheid
Tabel 5 Planning en risico’s in planning
Vliegende Vaart Kans op bezwaren Verwerven percelen
Zeldenrustlaan Kans op bezwaren Tijdelijke huisvesting
5
Definitief – november 2022 Conclusie financieel criterium Qua financiën is de verwachting dat de Vliegende Vaart circa 5,1 miljoen goedkoper is. Daarnaast is er bij een keuze voor de Vliegende vaart sprake van een opbrengstpotentie van 2,5 miljoen. Voor beide locaties geldt dat er een nieuwe gebouw moet worden gerealiseerd. Deze kosten zijn voor beide locaties nagenoeg gelijk en ramen wij – afhankelijk van nog te maken keuzes – tussen de 48,5 en 60,5 miljoen euro. Deze kosten zijn onafhankelijk van de locatiekeuze. Hetzelfde geldt voor de kosten voor de fietsenstalling en het parkeren. Belangrijk aandachtspunt is dat de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Terneuzen 2022 een groot effect heeft gehad op de ruimtebehoefte. De verordening is leidend, maar de wijzigingen ten opzichte van de vorige verordening zijn groot. Een afwijkende ruimtebehoefte (ruimtevraag) heeft direct effect op de bouwkosten. Bij de Vliegende Vaart hoeven door dubbelgebruik twee gymzalen minder worden gerealiseerd. Bij een keuze voor de Zeldenrustlaan dient rekening gehouden te worden met kosten voor tijdelijke huisvesting tijdens de bouwperiode. Bij de sub-variant voor de Vliegende Vaart sprake is van de verwerving van percelen. Dit brengt extra kosten met zich mee. De kosten voor infrastructurele aanpassingen raamden wij hoger op locatie Vliegende Vaart.
Bij de realisatie van huisvesting op locatie Vliegende Vaart kan de huidige locatie aan de Zeldenrustlaan worden herontwikkeld tot woningbouw. Herontwikkeling van de locatie Vliegende Vaart op het moment dat er geen nieuwe school wordt gerealiseerd, ligt niet voor de hand. De ontwikkelpotentie van de Zeldenrustlaan ramen wij op circa 2,5 miljoen euro positief. Tabel 6 Financiële verschillen
Omschrijving Vliegende Vaart Zeldenrustlaan Bouwkosten afhankelijk van kwaliteitskeuzes tussen de 48,5 miljoen en 60,5 miljoen Gymzalen
Verschil
7.500.000
11.200.000
Fietsenstalling
450.000
450.000
Parkeerplaatsen
300.000
300.000
1.450.000
400.000
-1.050.000
7.500.000
7.500.000
Infrastructurele voorzieningen Tijdelijke huisvesting Aankoop vastgoed
5.100.000
Opbrengstpotentie Totaal
-2.500.000 12.300.000
6
3.700.000
-5.100.000 19.850.000
2.500.000 7.550.000
Definitief – november 2022
Overzicht uitgangspunten, vervolgstappen en aandachtspunten In de verkenning formuleerden wij verschillende expliciete uitgangspunten, vervolgstappen en aandachtspunten. Deze zijn terug te vinden in deze rapportage, maar voor de volledigheid ook hieronder weergegeven. Uitgangspunten Het Centrum voor Top Techniek (CTT) is een goed initiatief dat we willen behouden. We behouden graag een praktijk techniek voorziening voor vmbo en MBO voor de hele regio. 2.100 leerlingen in 2028 op basis van reguliere leerlingenprognoses. 2.200 leerlingen in 2028 op basis van reguliere leerlingenprognoses en extra instroom vanuit praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. 6 gymzalen van 455 m2 BVO. 6 gymzalen op maaiveld niveau: 2.730 m2 BVO; Op basis van 2.200 leerlingen is de ruimtebehoefte voor de school 16.460 m2 BVO. Er is al 696 m2 BVO in het Centrum Top Techniek (CTT) voor de vierdejaars techniek aanwezig. Resterend te realiseren vloeroppervlak: 15.764 m2 BVO. Tijdens de bouw vestigen we – bij een locatiekeuze voor de Zeldenrustlaan - 200 leerlingen extra in het gebouw van De Rede. Dit betekent dat we voor circa 1.100 leerlingen tijdelijke huisvesting moeten realiseren. Tijdens de bouw is – bij een locatiekeuze voor de Zeldenrustlaan - 8.000 m2 BVO aan tijdelijke huisvesting nodig.
Vervolgstappen Standpuntbepaling over samenwerking met Praktijkonderwijs (PRO) en Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) is noodzakelijk. Dit vraagt om een vervolgstap. In overleg met betrokken schoolbesturen zullen we de mogelijke samenwerking onderzoeken. Met bestuur stichting Centrum voor Top Techniek (CTT) een gesprek aangaan over de toekomst van het CTT. Vastleggen welke bovennormatieve kwaliteit wenselijk en (financieel) haalbaar is. Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) voeren. Overeenkomst bijdrage in exploitatieverlagende maatregelen en boven normatieve kwaliteit opstellen en afsluiten met schoolbestuur. Aandachtspunten Het veranderde leerlingenaantal en de nieuwe verordening zorgen voor een andere ruimtebehoefte. Ook bij een gelijk blijvend leerlingenaantal ten opzichte van het onderzoek van Hevo (Hevo, 2020) had de nieuwe verordening gezorgd voor een andere ruimtebehoefte. Norm hanteren en normbekostiging aanhouden, betekent bij bijstellen in overleg met schoolbestuur dat rekening moet worden gehouden met extra kosten. Het Lodewijk College besloot in februari 2022 om met ingang van september 2022 te gaan werken met kernteams. Als gevolg hiervan worden vmbo basis, kader en tl gehuisvest op de Oude Vaart en havo/vwo vanaf de brugklas op de Zeldenrustlaan. Dit kan zorgen voor verschuivingen in leerlingenaantallen verdeeld over de locaties.
7
Definitief – november 2022
Inleiding Het Lodewijk College is de school voor voortgezet onderwijs in de gemeente Terneuzen. Het Lodewijk College biedt onderwijs voor vmbo, havo, atheneum, gymnasium en tweetalig havo, atheneum en gymnasium. De vmbo-afdeling heeft de volgende uitstroomprofielen: Zorg en Welzijn, Economie en Ondernemen, Dienstverlening en Producten. Het uitstroomprofiel Techniek wordt centraal aangeboden in het gebouw van Scalda gelegen aan de Zeldenrustlaan in het Centrum voor Top Techniek (CTT). De praktijklessen vinden plaats in het CTT.
Nieuwe huisvesting Het Lodewijk College wil nieuwe/vernieuwde huisvesting. Na de fusie tussen Stedelijk Scholengemeenschap (SSG) De Rede en het Zeldenrust Steelant College in 2018 is de wens uitgesproken voor onderwijshuisvesting die passend is voor de onderwijskundige en organisatorische ambities van het Lodewijk College. Een unilocatie heeft de sterke voorkeur. Het onderwijzend personeel kan als één team samenwerken en de leerlingen van goed toekomstgericht onderwijs voorzien. Een eerder haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd door Hevo leidde eind 2020 tot een door de gemeenteraad genomen principebesluit om in te stemmen met de realisatie van nieuwe huisvesting voor het Lodewijk College (paragraaf 1.5.1). Het realiseren van huisvesting voor een voortgezet onderwijsschool is een groot project en biedt kansen. Onderwijshuisvesting draagt bij aan goed onderwijs. Ze is van belang voor de stedelijke en maatschappelijke ontwikkelingen van en in Terneuzen. We bouwen immers voor de toekomst. Een nieuwe school staat er tenminste voor een periode van zo’n 40 à 50 jaar. Ook is er een flinke investering mee gemoeid. Zo’n groot project biedt kansen om te investeren in een gebied en meerwaarde te creëren in Terneuzen. Een investering van deze omvang komt niet vaak voor. De gemeente Terneuzen wil voor het voortgezet onderwijs een school creëren die in verbinding staat met de samenleving.
Het uitgangspunt is maatschappelijke meerwaarde. De gemeente denkt deze meerwaarde te kunnen vinden in de ontwikkeling van de locatie tot een campus. Op een campus zijn naast onderwijs ook voorzieningen aanwezig voor studie- en sociale activiteiten tijdens de hele studieduur. Dit komt ten goede aan de studie en bredere ontwikkeling van de leerlingen. Ook na schooltijd kan een campus een breed aanbod aan activiteiten en voorzieningen bieden voor de jeugd. Dit sluit aan bij diverse thema’s, ambities en speerpunten uit het bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen, verder bouwen aan een duurzame toekomst’.
Leeswijzer Hoofdstuk één van deze verkenning geeft duiding aan de positie van dit onderzoek in het gehele proces. Deze verkenning vormt een van de stappen. Eerder zijn al stappen gezet en ook in de toekomst zullen nog diverse stappen moeten volgen om te komen tot nieuwe huisvesting voor het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk twee bevat een objectieve beschrijving van beide locaties. Hoofdstuk drie geeft een toelichting op de kwalitatieve criteria. Ook bevat dit hoofdstuk een vergelijking van de locaties op basis van deze criteria. Hoofdstuk vier bevat een toelichting op het financiële criterium en een financiële vergelijking van de locaties. Hoofdstuk vijf bevat de conclusie naar aanleiding van de verkenning van beide locaties.
8
Definitief – november 2022
1. Proces 1.1 Wettelijke basis De gemeente Terneuzen is verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. In de algemene uitkering is er - net als voor zoveel andere clusters - een bedrag voor onderwijshuisvesting opgenomen. Dit bedrag is niet geoormerkt. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht als het gaat om onderwijshuisvesting, maar er is geen één op één relatie tussen rijksinkomsten en de gemeentelijke uitgaven. De gemeente heeft een beleidskeuze hoe de ontvangen middelen uit de algemene uitkering in te zetten. Door middel van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Terneuzen 2022 wordt dit geld verdeeld. Schoolbesturen kunnen als bevoegd gezag een aanvraag voor het bekostigen van een voorziening huisvesting onderwijs nieuwbouw, vervangende nieuwbouw of uitbreiding voor een school indienen bij de gemeente. De gemeente neemt de aanvragen in behandeling en stelt een programma en overzicht vast. Schoolbesturen hebben in deze procedure de mogelijkheid van bezwaar en beroep.
1.2 Proces In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de genomen en de te nemen stappen in het proces om te komen tot nieuwe huisvesting voor het Lodewijk College. Het hoofdstuk bevat een terugblik naar de stappen die tot op heden gezet zijn. Ook omvat het een schets van de positie van dit onderzoek en een blik vooruit naar de stappen die aansluitend op dit onderzoek nog moeten volgen. 2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Fusie Lodewijkcollege Wens voor passende huisvesting Integraal huisvestingsplan (IHP) Haalbaarheidsonderzoek Hevo Raadsbesluit Vertraging door Corona Bestuursakkoord Verkenning twee locaties Raadsbesluit
X
Nadere uitwerking Raadsbesluit Voorbereiding Realisatie Ingebruikname Figuur 1 Proces
1.3
Taskforce Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen
In 2017 is de Taskforce Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen ingesteld. In 2017 constateerde de Taskforce dat het zonder financiële bijdrage vanuit de overheden op dat moment niet mogelijk was om in Zeeuws-Vlaanderen een aanbod van voortgezet onderwijs te behouden, dat voldeed aan de volgende eisen/ambitie: - Het onderwijs moet zoveel mogelijk thuisnabij georganiseerd worden; - Het thuisnabije aanbod moet zo breed mogelijk zijn; van vmbo tot en met gymnasium; - Het onderwijs moet kwalitatief hoogwaardig en aantrekkelijk zijn; - Het onderwijs moet duurzaam betaalbaar zijn, ook na 2029 in het dieptepunt van de krimp. 9
2028
Definitief – november 2022 Het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen stelde een transitieplan op voor de periode van augustus 2018 tot augustus 2020 om deze ambitie te realiseren. De Zeeuws-Vlaamse gemeentelijke overheden, de provincie Zeeland en het rijk leverden vier jaar lang een financiële bijdrage om het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen te ondersteunen. Op basis van het advies van de Taskforce en het transitieplan zijn de voormalige scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente Terneuzen gefuseerd tot één brede scholengemeenschap: het Lodewijk College. De scholen in de regio werden ondergebracht in één bestuur. De gemeenten Hulst en Terneuzen namen een positieve grondhouding in ten aanzien van het onderzoeken van mogelijkheden op het gebied van onderwijshuisvesting. De gemeente Terneuzen besloot om zich in te spannen voor het creëren van financiële ruimte binnen de gemeentebegroting voor onderwijshuisvesting die passend is voor de gezamenlijke onderwijskundige en organisatorische ambities van de nieuwe fusieschool. In de afspraken behorend bij het transitieplan werd een inspanningsverplichting opgenomen om te komen tot nieuwe huisvesting uiterlijk in 2022. Met het door de gemeenteraad genomen principebesluit is het jaartal waarop de school in gebruik kan worden genomen op 2028 gesteld (zie paragraaf 1.5.1).
Een onafhankelijk bureau (Beekveld & Terpstra) evalueerde de voortgang van het transitieplan. Ook voerden zij een verdiepingsonderzoek uit naar maatregelen om het begrotingstekort in de komende jaren terug te dringen. Ut de evaluatie en het verdiepend onderzoek bleek dat de transitie van het voortgezet onderwijs nog niet is afgerond. In de komende periode zou het zonder extra financiële middelen niet mogelijk zijn om de gezamenlijk geformuleerde ambitie te handhaven. De partijen bevestigden het belang van voortgezet onderwijs dat voldoet aan de ambitie van ZeeuwsVlaanderen en stelden opnieuw gezamenlijk een arrangement op. De nieuwe afspraken lopen van 2023 tot en met 2028. Dit jaartal werd door de onderzoekers gekoppeld aan de voorziene realisatie van de onderwijshuisvesting in de gemeente Terneuzen. De Zeeuws-Vlaamse overheden leveren elk een gelijke financiële bijdrage van maximaal € 246.000 totaal tot en met 2028. In het arrangement is nogmaals bevestigd dat gemeenten zich inspannen om onderwijshuisvesting te realiseren. Na 2028 stopt het arrangement. Van een nieuw financieel arrangement met een individuele gemeente kan enkel sprake zijn indien de huisvestingsdoelen in die gemeente niet (tijdig) worden gerealiseerd. De solidariteit tussen overheden eindigt dan.
1.4 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Op 30 juni 2020 stemde de gemeenteraad in met het Integraal Huisvestingsplan (IHP). De gemeenteraad besloot toen ten aanzien van het voorgezet onderwijs eerst de uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek (met mogelijke alternatieven) te beoordelen alvorens een definitief standpunt in te nemen. Schoolbesturen financieren op basis van Total Cost of Ownerschip (TCO) een deel van de stichtingskosten van een nieuwbouw- of renovatieopgave. In het IHP is vastgelegd dat gemeente Terneuzen met de schoolbesturen is overeengekomen dat wanneer er kwaliteit wordt toegevoegd uitstijgend boven Bouwbesluit en BENG de extra investering 50 procent – 50 procent tussen schoolbestuur en gemeente wordt verdeeld.
1.5 Haalbaarheidsonderzoek Hevo Voor het beantwoorden van de vraag ‘wat is passende onderwijshuisvesting’ werd een projectorganisatie ingericht. Deze projectorganisatie bestond uit ambtelijke en bestuurlijke 10
Definitief – november 2022 vertegenwoordigers van de gemeente Terneuzen en het Lodewijk College. De organisatie liet zich ondersteunen door Hevo, expert in (onderwijs)huisvesting en vastgoed. In het door de gemeente Terneuzen geaccordeerde Plan van Aanpak Haalbaarheidsonderzoek VO Terneuzen staat dat tenminste de volgende scenario’s onderzocht moesten worden: 1. Grootschalige vernieuwbouw van (één van de) bestaande onderwijslocaties; 2. Nieuwbouw op een nader te bepalen andere locatie binnen de kern Terneuzen. Als uitgangspunt werd uitgegaan van het bieden van passende onderwijshuisvesting voor de komende 40 jaar. Naar aanleiding van het door Hevo gepubliceerde plan van aanpak haalbaarheidsonderzoek VO Terneuzen startte Hevo met een afvaardiging van de gemeente Terneuzen en Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen (VOZV) medio september 2019 een haalbaarheidsonderzoek. De projectorganisatie onderzocht vijftien mogelijke scenario’s (locaties) en bracht dit aantal na een eerste toets terug naar zes. Een vervolganalyse resulteerde in drie voorkeursscenario’s waarbij Hevo het scenario van nieuwbouw op de locatie Zeldenrustlaan als meest haalbare scenario beoordeelde. Dit alles staat omschreven in het haalbaarheidsonderzoek Voortgezet Onderwijs van Hevo (15 oktober 2020).
1.5.1 Raadsbesluit Op 17 december 2020 besloot de gemeenteraad: 1. In principe in te stemmen met de realisatie van nieuwe huisvesting voor het Lodewijk College op de locatie Zeldenrustlaan en dat bij nieuwe stedenbouwkundige ontwikkelingen een heroverweging van de locaties hoort; 2. Het jaartal waarop de nieuwe huisvesting in gebruik kan worden genomen te bepalen op 2028; 3. Voor de nieuwe huisvesting van het Lodewijk College uit te gaan van een investeringsbedrag van € 44.480.000; 4. Het college opdracht te geven tot het doen van voorstellen aan de gemeenteraad in het kader van de voorbereiding op de Kaderbrief 2022 om deze investering mogelijk te maken; 5. Voor de punten 1, 2 en 3 geldt de opschortende voorwaarde dat de gemeenteraad alsdan ingestemd heeft met de voorstellen die het College op grond van punt 4 nog zal doen; 6. In te stemmen met het onderzoeken van de mogelijkheden om te komen tot doordecentralisatie van middelen voor huisvesting aan het bestuur van VOZV en draagt het college op definitieve besluitvorming voor te bereiden, waarbij als uitgangspunt geldt dat, in geval van doordecentralisatie, er geen enkele kans is dat de gemeente, naast de middelen uit de rechtstreekse doordecentralisatie nog middelen moet besteden aan de huisvesting van het voortgezet onderwijs.
1.6 Bestuursakkoord In mei 2022 presenteerde het college het bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’. In het bestuursakkoord is onderstaande passage opgenomen over de realisatie van nieuwe huisvesting voor het voortgezet onderwijs: Het voortgezet onderwijs heeft al lang gewacht op nieuwe/vernieuwde huisvesting. Duidelijkheid over de locatie bieden we snel. We verkennen twee locaties voor Campus Terneuzen met partners zoals Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen, ZorgSaam, Scalda en het bedrijfsleven. De 11
Definitief – november 2022 locaties die we verkennen zijn Zeldenrustlaan en de Vliegende Vaart. Samen met de partners verkennen we de mogelijkheden tot gezamenlijke investeringen en benutten de waarde en ontwikkelmogelijkheden van de restlocatie(s). Ook na schooltijd kan een campus een breed aanbod aan activiteiten en voorzieningen bieden voor de jeugd. We betrekken de mogelijkheid om op termijn ook speciaal onderwijs toe te voegen aan de campus. Voor eind 2022 geven we duidelijkheid aan het Lodewijk College over de locatie voor onderwijshuisvesting Voortgezet Onderwijs.
1.7 Verkenning Na de presentatie van het bestuursakkoord ging de ambtelijke organisatie aan de slag met het verkennen van de locaties Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan. Dit rapport vormt het resultaat van deze verkenning. De gemeente heeft als organisatie op verschillende disciplines expertise in huis. Er is informatie uitgevraagd bij partners. Daarnaast is verschillende informatie opgevraagd bij en geverifieerd door derden. Tijdens dit proces heeft ingenieursadviesbureau Sweco meegekeken met het proces. Zij bevestigen dat het proces op zorgvuldige wijze is verlopen en dat hun advies is verwerkt in dit rapport. Ook verkregen wij van Hevo een actualisatie van de financiële gegevens vanuit het haalbaarheidsonderzoek (Hevo, 2020). Voor de raming van de mogelijke verwervingskosten is advies ingewonnen bij Urban Reality. Zij hebben ook een (positieve) redelijkheidstoets gedaan op de gehanteerde stichtingskosten voor de nieuwe huisvesting.
1.8 Vervolgstappen De keuze voor een van de twee locaties leidt niet direct tot de bouw van de nieuwe school. Er zijn nog diverse stappen die aansluitend aan de locatiekeuze moeten worden gezet. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan het maken van keuzes met betrekking tot het Centrum voor Top Techniek (CTT). Ook de doorontwikkeling van het speciaal onderwijs wil de gemeente Terneuzen nader verkennen. Ook met betrekking tot de vrijkomende locatie aan de Oude Vaart (De Rede) moeten nog stappen worden gezet. Deze locatie is in deze verkenning niet meegenomen. Hoe om te gaan met de Oude Vaart staat immers los van de locatiekeuze voor Vliegende Vaart of Zeldenrustlaan. In beide gevallen komt deze locatie vrij. Na de locatiekeuze gaat de gemeente in overleg met stichting Voortgezet Onderwijs ZeeuwsVlaanderen (VOZV), het Lodewijk College en andere partners. In de wet is bepaald dat een initiatierol bij het schoolbestuur ligt. Dat wil zeggen dat het schoolbestuur of het bevoegd gezag in principe bouwheer voor de nieuwbouw is tenzij er met het college van burgemeester en wethouders overeen wordt gekomen dat de gemeente de gewenste voorziening tot stand brengt. De wet verleent een toetsende rol aan de gemeente. Het bouwplan en de begroting moeten ter goedkeuring aan het college worden voorgelegd.
Deze bepalingen zijn verder uitgewerkt in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Terneuzen 2022. Ook hierover moeten nog afspraken worden gemaakt. Op basis van het nog op te stellen voorkeursscenario moet vervolgens een programma van eisen worden opgesteld. Met het programma van eisen kunnen architecten en/of adviseurs aansluitend een gebouw ontwerpen. Een aannemer of een combinatie van aannemers realiseert vervolgens het gebouw. Stappen als aanpassen van Omgevingsplan en bouwrijp maken, gaan hieraan vooraf. Na realisatie van huisvesting en woonrijp maken, volgt de ingebruikname en tot slot de beheer- en nazorgfase.
12
Definitief – november 2022
2. Beschrijving locaties In dit onderzoek verkent de gemeente Terneuzen ambtelijk de twee in het bestuursakkoord genoemde locaties: Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan. Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van beide locaties. Het vertrekpunt voor beide locaties was het Haalbaarheidsonderzoek van Hevo (Hevo, 2020).
Figuur 2 Situering locaties Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan, Terneuzen
2.1 Beschrijving locatie 1: Vliegende Vaart Hevo (Hevo, 2020) heeft op locatie Vliegende Vaart het in figuur 3 rood gemarkeerde perceel onderzocht. Dit perceel heeft een omvang van 28.000 m2.
Figuur 3 Locatie Vliegende Vaart (Hevo, 2020)
13
Definitief – november 2022
2.1.1 Milieuaspecten Industrielawaai en wegverkeerslawaai De locatie ligt volledig binnen de geluidszone van het industrieterrein Oostelijke Kanaaloevers. De afstand tot industrie is klein. Indien de bebouwing binnen deze geluidszone wordt gerealiseerd, zal door bevoegd gezag (het college van burgemeester en wethouders) een hogere waarde moeten worden vastgesteld. Deze mag maximaal 55 dB(A) bedragen. Mocht hier niet aan worden voldaan dan zullen zogenaamde ‘dove gevels’ toegepast moeten worden. Dat zijn gevels waarin geen te openen delen zitten, zoals kiep-, draai-, klep of kantelramen. Tankstation De locatie ligt op relatief korte afstand van het tankstation aan de Mr. F.J. Haarmanweg. Bij dit tankstation wordt LPG verkocht. Hevo adviseert om ten minste een afstand van 150 meter (liefst nog meer) te houden tussen het schoolgebouw en de LPG tank en het LPG vulpunt.
2.1.2 Externe Veiligheid Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet veranderen de regels op het gebied van Externe Veiligheid. Vanwege de eerder door Hevo geïdentificeerde aandachtspunten hebben we de risicocontouren en de aandachtsgebieden opnieuw in beeld gebracht. Dit lichten we nader toe in bijlage 1. Figuur 4 bevat de risicocontouren en de brand- en explosieaandachtsgebieden van het tankstation, het goederenspoor en de hoofdtransportaardgasleiding. Deze contouren en de aandachtsgebieden gelden vanaf het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. Risicocontouren De risicocontouren zijn weergegeven met zwarte stippellijnen. Binnen die lijnen mag geen school worden gebouwd. Daar hielden wij in deze verkenning rekening mee. Aandachtsgebieden De rood gearceerde gebieden zijn de brandaandachtsgebieden. De geel gearceerde gebieden zijn de explosieaandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn gebieden die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Binnen dat gebied kunnen zich bij een ongeval met gevaarlijke stoffen levensbedreigende gevaren voordoen voor personen in gebouwen. Het aandachtsgebied vormt een instrument om het gesprek over veiligheid en bescherming door het treffen van maatregelen te starten.
Een gemeente kan binnen een aandachtsgebied een voorschriftengebied aanwijzen. In dit deel van het aandachtsgebied gelden dan aanvullende bouweisen voor nieuwbouw en vervangende nieuwbouw.
14
Definitief – november 2022
Figuur 4 Risicocontouren en brand- en explosieaandachtsgebieden
Of en in hoeverre de aandachtsgebieden bij een keuze voor locatie Vliegende Vaart van toepassing zijn, is afhankelijk van de keuze voor een sub-variant en aansluitend de keuze voor de situering en vormging van het gebouw. Het advies om bij een situering binnen een of meerdere aandachtsgebieden maatregelen te nemen, vraagt om nader onderzoek en onderbouwing. Het treffen van maatregelen is niet nodig bij de realisatie van bijvoorbeeld de fietsenstalling of het parkeerterrein. Op basis van deze verkenning zien wij diverse mogelijkheden om de noodzaak tot het nemen van maatregelen te beperken of te elimineren.
2.1.3 Sportverenigingen Op het sportpark Oude Vaart (locatie Vliegende Vaart) zijn verschillende sportverenigingen gehuisvest. Zie hiervoor ook bijlage 2. Mogelijk moeten we bij een keuze voor locatie Vliegende Vaart sportverenigingen verplaatsen. Of dit nodig is en welke sportverenigingen het betreft, hangt af van de keuze voor een sub-variant en aansluitend de situering en vormgeving van het gebouw.
Figuur 5 Sportverenigingen Vliegende Vaart
15
Definitief – november 2022
2.2 Beschrijving locatie 2 Zeldenrustlaan Hevo (Hevo, 2020) heeft op locatie Zeldenrustlaan het in figuur 6 gemarkeerde perceel onderzocht. Dit perceel heeft een omvang van 27.800 m2.
Figuur 6 Locatie Zeldenrustlaan (Hevo, 2020)
2.2.1 Milieuaspecten Op de Zeldenrustlaan zijn geen beperkingen als gevolg van milieuaspecten.
2.2.2 Externe Veiligheid Voor de locatie Zeldenrustlaan zijn geen beperkingen op het gebied van externe veiligheid.
2.2.3 Hergebruik bestaande gebouw Het is een overweging om als onderdeel van de huisvestingsopgave het bestaande gebouw aan de Zeldenrustlaan te renoveren en uit te breiden met nieuwbouw. Ook op deze manier is een uni-locatie te realiseren. Het bestaande gebouw is constructief gezien in prima conditie. Energetisch is het gebouw toe aan een grootschalige renovatie (Hevo, 2020). De lay-out van het gebouw past niet bij de huidige onderwijskundige visie. Het gebouw heeft beperkingen op het gebied van de inpassing van ICT in het onderwijs. Hevo heeft aangegeven dat de kosten om het huidige gebouw toekomstbestendig te maken, de kosten voor vervangende nieuwbouw benaderen. De vraag is of het handhaven van de bestaande gebouw-lay-out van voldoende waarde is om een dergelijke renovatie te rechtvaardigen. Naast een financiële afweging vraagt dit ook om een duurzaamheidsafweging. Bovenstaande conclusie is gebaseerd op informatie uit 2019-2020. Inmiddels zien we dat de gedachten over duurzaamheid en circulariteit (hergebruik van materialen) aan het veranderen zijn. Wellicht hebben bepaalde delen van het gebouw wel waarde en/of potentie om te worden hergebruikt. Ook is het – gelet op de bouwkostenstijging – de vraag of de kosten voor hergebruik inderdaad de kosten van nieuwbouw benaderen.
Bij gebouwen die constructief en lay-out technisch voldoen, kunnen de kosten lager liggen dan bij nieuwbouw. In deze verkenning is uitgegaan van een nieuwbouwscenario.
2.2.4 Boekwaarde Uitgaande van een realisatiedatum van nieuwbouw in 2028 is de resterende boekwaarde van het gebouw aan de Zeldenrustlaan per 1 januari 2029 € 70.000. De verwerking van deze boekwaarde is 16
Definitief – november 2022 afhankelijk van hoe we met deze locatie omgaan. Bij nieuwbouw op de locatie Zeldenrustlaan boeken we de boekwaarde af per ingebruikname van de nieuwe locatie. Bij nieuwbouw op de locatie Vliegende Vaart is de verwachting dat het bestaande gebouw aan de Zeldenrustlaan wordt gesloopt. Als er geen sprake is van de hergebruik van het bestaande gebouw wordt de boekwaarde afgeboekt. Uitgangspunt is sloop en saneringskosten terug te verdienen bij herontwikkeling. In deze verkenning is in geval van een keuze voor de Vliegende Vaart uitgegaan van sloop en nieuwe ontwikkeling op locatie Zeldenrustlaan.
2.3 Verruimen verkenning De volgende stap was het verruimen van de verkenning. We onderzochten of het vergroten van het onderzoeksgebied voordelen zou hebben.
2.3.1 Vliegende Vaart Bij de Vliegende Vaart zagen we dat we door het verwerven van zuidelijk gelegen percelen mogelijkheden kunnen creëren om de school op een zichtlocatie te realiseren. Dit kan ervoor zorgen dat de school exposure krijgt. Ook voor de ontsluiting van de school kan het gunstig zijn om percelen te verwerven. Voor de Vliegende Vaart verruimden we het onderzoeksgebied (zie figuur 7).
Figuur 7 Uitgebreide onderzoeksgebied locatie vliegende Vaart
2.3.2 Zeldenrustlaan Naastgelegen percelen van het perceel aan de Zeldenrustlaan zijn de percelen van Scalda (zuidwest) en ZorgSaam (zuid). In mei 2022 informeerden de stichting voortgezet onderwijs Zeeuws-Vlaanderen (VOZV), Scalda en ZorgSaam het college over de intensieve samenwerking die partijen willen aangaan om gezamenlijk de schouders te zetten onder een brede voorziening voor duurzame kwalitatieve zorg en onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen. Zij ondertekenden hiervoor een intentieverklaring.
17
Definitief – november 2022
Figuur 8 Mogelijke uitbreiding onderzoeksgebied locatie Zeldenrustlaan
Het verwerven van het perceel van het ziekenhuis voor de realisatie van nieuwe huisvesting voor het voortgezet onderwijs achtten wij niet realistisch. Het verwerven van het perceel van het Scalda is een mogelijkheid die wij hebben bekeken. Deze mogelijkheid heeft een beperkt effect ten aanzien van de realisatie van een school op een zichtlocatie. Ook heeft dit een beperkt effect voor de ontsluiting. Voor de Zeldenrustlaan verruimden we het onderzoeksgebied niet en gingen we uit van de realisatie van nieuwe huisvesting op het bestaande perceel (zie figuur 6). Wel hielden we in de verkenning rekening met de geschetste ideeën voor de brede zorg- en onderwijscampus.
2.4 Sub-varianten van schematische indeling Voor beide locaties creëerden we vervolgens een aantal sub-varianten van een schematische indeling. Bij de Zeldenrustlaan waren het aantal sub-varianten door de hierboven beschreven afbakening van het perceel beperkt. We kozen een variant op basis van stedenbouwkundige en verkeerskundige overwegingen. Bij de Vliegende Vaart zijn een groot aantal sub-varianten mogelijk. Deze varianten verschillen op onderdelen als: - Aantal te verwerven percelen en bijbehorende kostenpost; - Mate waarin de school op een zichtlocatie kan worden gerealiseerd; - Aanwezigheid aandachtsgebieden externe veiligheid. Om de kwalitatieve en kwantitatieve vergelijking tussen Vliegende Vaart en Zeldenrustlaan mogelijk te maken, wilden we toch ook een sub-variant voor de Vliegende Vaart selecteren. We kozen voor een variant op basis van stedenbouwkundige en verkeerskundige overwegingen (net als bij de Zeldenrustlaan). We kozen hiermee niet de goedkoopste variant, maar ook niet de duurste variant. We kozen wel voor een variant waarbij we percelen moeten verwerven. We kozen ook voor een variant waarbinnen we rekening moesten houden met aandachtsgebieden externe veiligheid. We kozen daarmee niet de gemakkelijkste variant, maar ook niet de moeilijkste variant. Uiteraard ligt de exacte situering nog niet vast.
Dit is een vervolgstap die na de locatiekeuze voor de Vliegende Vaart of de Zeldenrustlaan moet plaatsvinden. Op het moment dat de exacte situering binnen de geschetste onderzoeksgebieden valt, zullen de conclusies van het rapport op hoofdlijnen gehandhaafd blijven.
18
Definitief – november 2022
3. Kwalitatieve criteria Hevo maakte in het haalbaarheidsonderzoek gebruik van criteria om locaties met elkaar te vergelijken (Hevo, 2020). Deze criteria baseerden zij op de kennis- en kansenconferentie van 10 oktober 2019 met stakeholders. Hevo onderzocht de potentiële locaties in eerste instantie op omvang perceel, milieu en beschikbaarheid. Na een eerste selectie van het aantal locaties onderzocht Hevo de resterende locaties op omgeving, verkeer en bereikbaarheid, samenwerking en financieel. Voor de verkenning van de twee in het bestuursakkoord genoemde locaties, maakten we ambtelijk opnieuw gebruik van criteria. Op basis van de kennis- en kansenconferentie en het haalbaarheidsonderzoek van Hevo formuleerden we vijf kwalitatieve criteria. Per criterium formuleerden we vervolgens een aantal sub-criteria. Met behulp van deze sub-criteria kunnen we voor beide locaties voor- en de nadelen aangeven. Beide locaties hebben daarnaast eigen specifieke kansen en risico’s. De vijf kwalitatieve criteria die we nader onderzochten (willekeurige volgorde), zijn: 1. Omvang (capaciteit) 2. Ontsluiting en bereikbaarheid 3. Omgeving 4. Samenwerking en Rijke Schooldag 5. Planning en risico’s in planning In dit hoofdstuk verkennen we beide locaties en toetsen we de locaties aan de (sub)criteria. Ter verduidelijking maken we hiervoor gebruik van onderstaande symbolen (zie tabel 7).
De analyse is niet zodanig dat alle waarderingen bij elkaar opgeteld kunnen worden. Dat een bepaald aspect een voordeel is, zegt niets over de omvang van het voordeel en over hoe dit voordeel zich verhoudt tot andere voor- of nadelen. Het totaal vormt een geobjectiveerd pakket aan afwegingen. De scores op criteria en sub-criteria zullen vervolgens ten opzichte van elkaar gewogen moeten worden om te komen tot een eindbeslissing ten aanzien van de locatiekeuze. Tabel 7 Symbolen verkenning Voordelen Nadelen Kansen Risico’s Kosten
19
Definitief – november 2022
3.1 Omvang Voor het criterium omvang formuleerden we twee sub-criteria: Beschikbare omvang De locatie moet voldoende ruimte bieden voor de nieuwe vo-school Mogelijkheden tot uitbreiding Het is een bijkomend voordeel als de locatie ruimte biedt voor eventuele toekomstige uitbreidingen Allereerst geven we een korte toelichting. Daarna volgt een beoordeling van beide locaties.
3.1.1 Minimaal vereiste omvang De locatie voor een nieuwe vo-school moet op basis van de Verordening1 minimaal ruimte kunnen bieden aan een schoolgebouw, sportzalen en terrein (buitenruimte). De locatie moet voldoende ruimte bieden voor de gehele school. In het haalbaarheidsonderzoek van Hevo heeft Hevo in overleg met betrokkenen een globaal programma van ruimten bepaald. Hevo stelde de ruimtebehoefte voor een vo-school voor 2.323 leerlingen op 17.847 m2 bruto vloeroppervlak (BVO). Tabel 8 bevat een actualisatie van de ruimtebehoefte. De ruimtebehoefte in het huidige onderzoek is gebaseerd op 2.200 leerlingen en komt uit op 16.460 m2 m2 BVO. Bijlage 4 bevat een toelichting op de actualisatie van de ruimtebehoefte. De ruimtebehoefte betreft een eerste, grove indicatie. Nadere detaillering ten behoeve van een definitief programma van eisen zal in een volgende fase in overleg met stichting voortgezet onderwijs Zeeuws-Vlaanderen (VOZV) en het Lodewijk College plaatsvinden. Tabel 8 Minimaal vereiste omvang (capaciteit)
1 2 3 4 5 6 7
Footprint gebouw Fietsenstalling Parkeerplaatsen Groenvoorzieningen Terrein (speelplaats) Gymzalen Sportvelden
Hevo 10.290 m2 3.142 m2 5.000 m2 1.843 m2 3.640 m2 14.280 m2
9 10 11 12
Schoolgebouw en terrein (=1 t/m 5) Schoolgebouw, sportzalen en terrein (=1 t/m 6) Schoolgebouw, sportvelden en terrein (=1 t/m 5 +7) Schoolgebouw, sportzalen, sportvelden en terrein (= 1 t/m 7)
20.275 m2 23.915 m2 34.555 m2 38.195 m2
Huidig onderzoek 9.459 m2 2.144 m2 2.385 m2 1.399 m2 1.725 m2 2.730 m2 14.280 m2 17.112 m2 19.851 m2 31.392 m2 34.122 m2
3.1.2 Beschikbare ruimte op beide locaties Beide locaties kunnen binnen het door Hevo geselecteerde perceel ruimte bieden aan een schoolgebouw, sportzalen en terrein. De percelen zijn beiden in eigendom van de gemeente Terneuzen. De sub-variant voor de Vliegende Vaart die in deze verkenning wordt beschouwd, vraagt om het verwerven van percelen die niet in eigendom van de gemeente Terneuzen zijn. Dit vormt een risico. Het kan een afweging zijn om dit risico uit te sluiten en niet over te gaan tot het aankopen van percelen. 1
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Terneuzen 2022
20
Definitief – november 2022 Op Locatie Vliegende Vaart kan (deels) gebruik worden gemaakt van de gymzalen in sportcomplex Vliegende Vaart (bijlage 4). We berekenden dat bij een keuze voor locatie Vliegende Vaart twee gymzalen minder kunnen worden gebouwd. Dit betekent dat er bij de locatie Vliegende Vaart sprake kan zijn van 910 m2 BVO minder nieuwbouw.
3.1.3 Sportvelden Het is op basis van de Verordening geen vereiste dat de locatie ruimte biedt aan sportvelden. Uit het onderzoek van Hevo bleek dat beide locaties te klein zijn voor de realisatie van sportvelden. Ook uit de actualisatie van de ruimtebehoefte blijkt dit. Voor sportvelden kunnen alternatieven (andere sportvelden) worden aangeboden. De Verordening2 vermeldt geen afstandscriterium voor sportvelden. De afstand kan voor de school wel een rol gaan spelen vanuit praktische bezwaren. Bijvoorbeeld: niet iedere leerling komt met de fiets naar school; of de fietsafstand bedraagt 15 minuten per enkele rit. Het Lodewijk College heeft in de huidige situatie de beschikking over één groot gras sportveld bij de locatie aan de Zeldenrustlaan en maakt daarnaast gebruik van de voorzieningen op sportpark Oude Vaart. Het Lodewijk College zou graag de beschikking hebben over twee sportvelden. Bij de Vliegende Vaart zijn deze velden in de directe nabijheid aanwezig (uitgangspunt: dubbelgebruik). Bij de Zeldenrustlaan zijn deze sportvelden in de directe nabijheid niet te realiseren. Dit betekent dat hier altijd reisbewegingen nodig zijn in geval van buitensport.
3.1.4 Praktijkonderwijs (PRO) en Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) schreven we ‘het Praktijkonderwijs en de twee VSO’s wensen nauwere samenwerking met het VO (Lodewijk College). Het medegebruik van goed geoutilleerde praktijkruimten is hier een goed voorbeeld van, maar daarnaast kan ook gedacht worden aan doorlopende leerlijnen en uitwisseling van vakleerkrachten. Om deze samenwerking te bewerkstelligen, is nabijheid noodzakelijk. Er moet nader onderzoek worden gedaan naar mogelijke samenwerking danwel campusvorming, met het idee dat het Praktijkonderwijs en VSO wel eigen huisvesting krijgen, maar bijzondere faciliteiten delen met het Lodewijk College. In het haalbaarheidsonderzoek van het VO worden samenwerking en de mogelijkheid tot campusvorming meegenomen in het afwegingskader voor een mogelijke locatie.’ In het bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’ schreven we: we betrekken de mogelijkheid om op termijn ook speciaal onderwijs toe te voegen aan de campus. VERVOLGSTAP: Standpuntbepaling over samenwerking met PRO en VSO is noodzakelijk. Dit vraagt om een vervolgstap. In overleg met betrokken schoolbesturen zullen we de mogelijke samenwerking onderzoeken.
3.1.5 Mogelijkheid toekomstige uitbreidingen Het is een voordeel als de locatie mogelijkheden biedt voor toekomstige uitbreidingen. Op deze manier kunnen we in de toekomst verder werken aan de realisatie van Campus Terneuzen. Voor beide locaties geldt dat er een mogelijkheid is om hoger dan twee lagen te bouwen, waarmee er meer ruimte blijft voor eventuele uitbreiding. Hoger bouwen resulteert in een kleiner benodigd 2
Verordening Voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Terneuzen 2022
21
Definitief – november 2022 locatieoppervlak (footprint). Bij de bouw van een gebouw met drie of meer bouwlagen gaat de bouwprijs per vierkante meter fors omhoog. De prijs per m2 BVO stijgt ongeveer met 5 procent bij hoger bouwen dan twee bouwlagen.
3.1.6 Beschikbare omvang (capaciteit) Tabel 9 Beschikbare omvang (capaciteit) Vliegende Vaart Schoolgebouw inclusief terrein en sportzalen past
Zeldenrustlaan Schoolgebouw inclusief terrein en sportzalen past
Sportvelden past niet
Sportvelden past niet
Aanwezigheid van sportvelden in directe nabijheid (dubbelgebruik); Geen aanleiding voor realiseren extra sportvelden Gekozen sub-variant vraagt om verwerven percelen
Sportvelden op circa 1,5 km afstand; Geen ruimte voor realisatie sportvelden in directe nabijheid Gekozen sub-variant zonder verwerving percelen
€
3.1.7 Mogelijkheden tot uitbreiding Tabel 10 Mogelijkheden tot uitbreiding Vliegende Vaart Uitbreidingsmogelijkheden binnen perceel
Zeldenrustlaan Uitbreidingsmogelijkheden binnen perceel
Uitbreidingsmogelijkheden (ruimtebeslag) buiten perceel creëren is relatief eenvoudig. Ruimte voor uitbreidingsmogelijkheden is groter dan op locatie Zeldenrustlaan (toekomstpotentie)
Uitbreidingsmogelijkheden (ruimtebeslag) buiten perceel creëren is lastiger. Ruimte voor uitbreidingsmogelijkheden is beperkter dan op locatie Vliegende Vaart (toekomstpotentie beperkt)
3.1.8 Conclusie omvang (capaciteit) Qua omvang is er weinig verschil tussen de twee locaties. Op allebei de locaties kan nieuwbouw worden gerealiseerd. De onderzochte sub-variant voor de Vliegende Vaart heeft de aankoop van percelen als gevolg. Dit vormt een mogelijk risico voor de planning. Het kan een afweging zijn om niet over te gaan tot het aankopen van percelen om het risico op de planning te beperken (paragraaf 3.5). De school moet dan op eigen gronden van de gemeente Terneuzen worden gerealiseerd. Dit kan effect hebben op de mate waarin de school al dan niet op een zichtlocatie wordt gerealiseerd. Ook kan dit resulteren in het verplaatsen van sportvelden of – verenigingen. Tegenover de aankoop van percelen staat op locatie Vliegende Vaart de aanwezigheid van buitensport in de directe nabijheid. Met het oog op de toekomst lijken er op beide locaties binnen het perceel uitbreidingsmogelijkheden te zijn. Op beide locaties is het perceel immers groter dan de minimaal vereiste omvang. In geval van uitbreidingsmogelijkheden buiten het perceel lijken bij de Vliegende Vaart meer kansen te liggen. Aandachtspunt daarbij is of en in hoeverre uitbreiden ten koste gaat van huidige gebruikers (sportverenigingen en voorzieningen). Het streven is om wijzigingen in het huidige gebruik tot een minimum te beperken.
Want juist deze aspecten leveren meerwaarde op voor de school en visa versa.
3.2 Ontsluiting en bereikbaarheid De locatie moet goed en veilig bereikbaar zijn voor alle leerlingen. Ook voor leerlingen uit de kernen buiten Terneuzen. Voor dit criterium formuleerden we vier sub-criteria. Ontsluiting / verkeersstromen fiets De locatie moet goed bereikbaar zijn met de fiets Openbaar vervoer De locatie moet goed bereikbaar zijn met openbaar vervoer Ontsluiting / verkeersstromen auto De locatie moet goed bereikbaar zijn met de auto 22
Definitief – november 2022
Parkeren De locatie moet voldoende ruimte en mogelijkheden hebben voor parkeren (zowel auto als fiets)
De nieuwe locatie moet goed en veilig bereikbaar zijn voor alle leerlingen dus ook voor de leerlingen uit de kernen buiten Terneuzen. Dit geldt zowel voor de fiets als voor het openbaar vervoer als voor de auto. Voor beide locaties geldt dat de brug van Sluiskil een knelpunt vormt op het gebied van bereikbaarheid (fiets) vanuit omliggende kernen. Qua parkeren geldt dat het uitgangspunt parkeren op eigen terrein is. Dit is ook meegenomen bij het criterium ‘omvang (capaciteit)’. Een parkeerbehoefte afwikkelen op het openbaar gebied is niet wenselijk. Dit kan overlast voor de omgeving opleveren.
3.2.1 Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) In februari 2022 stelde de gemeenteraad het GVPP ‘Terneuzen onbeperkt bereikbaar’ vast. Het GVVP omvat de kaders voor toekomstige verkeers- en vervoerssystemen. Op het gebied van met name openbaar vervoer en de fiets blijft de bereikbaarheid in de huidige situatie achter. Daar is verbetering in nodig. De ambitie is om de fiets op 1 te plaatsen. Beide locaties liggen in het nieuw fietsnetwerk (figuur 9) in de nabijheid van een primaire route (een route die kern en wijken met elkaar en met voorzieningen verbindt). Voor een primaire route binnen de bebouwde kom is de ideale situatie een vrij liggend fietspad. Minimaal is een fietsstraat of rode fietsstroken nodig.
Figuur 9 Nieuw fietsnetwerk - Bron: GVVP, p. 46
Qua openbaar vervoer ligt de toekomstvisie in een slim openbaar vervoerssysteem waarin de combinatie wordt gezocht met de fiets, maar bijvoorbeeld ook met deelauto’s, -fietsen of -scooters. De bushaltes worden in de toekomst vormgegeven als mobiliteitsknooppunten, hubs, waarbij de overstap gemaakt kan worden op andere vormen van vervoer. De haalbaarheid van een stedelijk busnet binnen de grenzen van stad Terneuzen moet nog verder worden onderzocht. De insteek is om voor de wegencategorisering binnen de bebouwde kom zoveel mogelijk in te zetten op 30 km/u zones. De Sloelaan-Zeldenrustlaan en de Vlietstraat zijn in het GVVP getypeerd als 23
Definitief – november 2022 ‘discussiepunten’. Over de afwaardering van 50 km/u naar 30 km/u moeten nog gesprekken plaatsvinden. De Sloelaan wordt medio 2023 aangepast en ingericht als een 30 kilometerzone. In overleg met bewoners is de inrichting bepaald. De Zeldenrustlaan volgt later (medio 2023-2024). Aansluitend vraagt dit om een verdere uitwerking ten aanzien van de inrichting van deze wegvakken en de benodigde infrastructurele aanpassingen. De locatie Vliegende Vaart is gelegen aan een gebiedsontsluitingsweg.
Figuur 10 Bibeko Terneuzen - Bron: GVVP, p. 79; met toevoeging van potentiële locaties * BIBEKO: binnen bebouwde kom, GOW: gebiedsontsluitingsweg, ETW: erftoegangsweg
3.2.2 Ontsluiting / verkeersstromen fiets Tabel 11 Ontsluiting / verkeersstromen fiets Vliegende Vaart
Zeldenrustlaan
Meerdere routes, goed bereikbaar
Meerdere routes, goed bereikbaar
Vrijliggende fietspaden; gescheiden verkeersstromen; ook in toekomstige situatie
Geen vrijliggende fietspaden; gecombineerde verkeersstromen. Ook in toekomstige situatie geen ruimte voor vrijliggend fietspaden. Sloelaan wordt afgewaardeerd naar 30 km/u Minder sluipverkeer, veiliger voor fietsers
3.2.3 Openbaar vervoer (OV) Tabel 12 Openbaar Vervoer (OV) Vliegende Vaart Medio 2024 aanbesteding OV Route OV kan veranderen als gevolg van school op deze locatie zodanig dat locatie bereikbaar wordt Er is ruimte beschikbaar om openbaar vervoer in goede banen te leiden (gelegen aan GOW)
Zeldenrustlaan Medio 2024 aanbesteding OV Zal in omgeving blijven zodanig dat locatie bereikbaar blijft Andere route voor bus, of mogelijk bus weren van Sloelaan bij 30 km/u
24
Definitief – november 2022
3.2.4 Ontsluiting / verkeersstromen auto Tabel 13 ontsluiting / verkeersstromen auto Vliegende Vaart Goede infrastructuur
Zeldenrustlaan De capaciteit van de wegen voldoet
Ontsluiting indirect (via sportpark of via bedrijventerrein) Er zijn geen klachten over de huidige verkeerssituatie. Rooseveltlaan en Hughersluys hebben voldoende capaciteit voor extra verkeer.