2022-10-06 a. jaarstukken en resultaatsbestemming 2021 GGD Zeeland - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 6 oktober 2022 Samenleving - Maatschappelijke Ontwikkeling zaaknummer: 386060

2022_Raad_00144 - Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming 2021 GGD Zeeland Portefeuillehouder Sonja Suij Programma en/of paragraaf Programma Sociaal Domein Besluit Besluitpunt 1 De raad besluit het jaarverslag en de jaarrekening 2021 van de GGD Zeeland voor kennisgeving aan te nemen. Besluitpunt 2 De raad besluit een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de 6e begrotingswijziging 2022 (onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) van de GGD Zeeland. Dit betreft de afrekening van de kosten voor jeugdzorg in natura gemaakt in 2021. Besluitpunt 3 De raad besluit een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de 7e begrotingswijziging 2022 (onderdeel GGD Zeeland) van de GGD Zeeland. Dit betreft de resultaatbestemming 2021 van in totaal € 346.806, waarbij € 40.113 wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve gemeentelijke projectgelden en € 306.693 aan de algemene reserve van de GGD Zeeland. Besluitpunt 4 De raad besluit de financiële gevolgen van de afrekening van de jeugdhulp in natura 2021 (6e begrotingswijziging 2022 - onderdeel IJZ) mee te nemen in een begrotingswijziging voor 2022. Wat is de aanleiding? De GGD Zeeland bood u op 14 juli 2022 de jaarstukken 2021 GGD Zeeland, alsmede het accountantsverslag en de accountantsverklaring ter kennisgeving aan.

Deze jaarstukken zijn in de vergadering van het Algemeen Bestuur GGD Zeeland op 8 juli 2022 vastgesteld. Tevens bood de GGD Zeeland een voorstel voor resultaatbestemming 2021 met 1/122

bijbehorende begrotingswijzigingen aan. Besluitvorming over de resultaatbestemming vindt plaats in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 14 oktober 2022. De Begeleidingscommissie GGD Zeeland heeft een advies uitgebracht over de jaarstukken en de resultaatbestemming. Op de jaarstukken is geen (verplicht) zienswijzetraject van toepassing. Gemeenteraden kunnen wel altijd een zienswijze kenbaar maken. Over de resultaatbestemming moet, zoals afgesproken in VZG-verband, de GGD een zienswijze aan de raden vragen. Dit heeft namelijk effect op de begroting van GGD en van de gemeenten. Wat willen we bereiken? De jaarstukken dienen jaarlijks met goedkeuring van de accountant vastgesteld te worden. Ze bieden inzicht in wat de GGD Zeeland het afgelopen jaar gedaan en bereikt heeft, in het licht van de opdracht en het budget (inkomsten en uitgaven). Argumenten 1.1 De definitieve jaarstukken 2021 van GGD Zeeland zijn gereed Volgens afspraak met de Zeeuwse gemeenten biedt de GGD Zeeland de jaarstukken vóór 1 juni aan. Deze datum is afwijkend van de indieningsdatum van overige gemeenschappelijke regelingen. Dit komt doordat de GGD afhankelijk is bij het organisatieonderdeel IJZ van informatie van de jeugdzorgaanbieders. Wettelijk gezien hebben de zorgaanbieders de gelegenheid om informatie tot uiterlijk 15 april aan te bieden.

Hierna moet de informatie dan nog worden gecontroleerd en verwerkt in de geconsolideerde jaarrekening. De GGD Zeeland realiseert zich dat deze afspraken niet stroken met de reactietermijn voor eventuele zienswijzen van gemeenteraden. Om die redenen worden zienswijzen behandeld in het Algemeen Bestuur van 14 oktober 2022. Indien zienswijzen aanleiding geven voor verbeterpunten zal de GGD deze vanaf 2023 in de beschouwing betrekken. De jaarstukken 2021 zijn getoetst door de Begeleidingscommissie. 1.2 De accountant gaf een controleverklaring met een oordeelonthouding voor 'rechtmatigheid' en een beperking voor 'getrouwheid' af Dit hangt voornamelijk samen met oorzaken buiten de GGD Zeeland om, namelijk het niet kunnen vaststellen van het recht op jeugdzorg en het niet overleggen van controleverklaringen van jeugdzorgaanbieders bij productieverantwoordingen. In 2020 was het dezelfde situatie. Een positieve ontwikkeling in 2021 is dat het bedrag aan onzekerheden (ca 20 miljoen) ten opzichte van het voorgaande jaar (42 miljoen) fors is gedaald. Deze daling is het gevolg van een herziening van het landelijk controleprotocol, maar zeker ook het gevolg van verbeteringen in het proces met betrekking tot recht op jeugdzorg. 1.3 Het jaarresultaat van de GGD bedraagt € 346.806 positief Het aandeel Veilig Thuis in het positieve resultaat is € 263.743.

Dit is voornamelijk veroorzaakt doordat de incidenteel toegekende subsidiebedragen 2021 via het CZW en de centrumgemeente op een laat tijdstip werden toegekend aan de GGD. Hierdoor was het niet mogelijk om de vacatures tijdig in te vullen. Dit resulteert in een (incidenteel) positief jaarresultaat. Het restant van dit jaarresultaat is verder voornamelijk veroorzaakt door hogere incidentele baten. 1.4 Meer jeugdhulp zorgt voor bijgestelde jeugdhulpkosten

2/122

Het jaarresultaat 2021 van IJZ bedraagt € 4.084.568 negatief. Dit is hieronder in een overzicht weergegeven, met daarin de consequenties per gemeente. Het resultaat is negatief, omdat de werkelijke jeugdhulpkosten 2021 hoger waren dan de begrote bedragen in 2021. De bedragen waren begroot op basis van een inschatting van de toegekende jeugdhulp t/m juni 2021. In het tweede halfjaar van 2021 hebben door gemeenten en andere toekennende instanties in werkelijkheid meer verwijzingen plaatsgevonden dan begroot en is er daarom meer jeugdhulp verleend. Hierdoor is dit tekort ontstaan.

Voor Terneuzen is er een afrekensaldo van € 835.969. 1.5 De resultaatbestemming 2021 vindt zijn uitwerking in de 6e en 7e begrotingswijziging 2022 Het jaarresultaat van de GGD Zeeland over 2021 bedraagt € 3.737.762 negatief en bestaat uit de volgende onderdelen: - € 346.806 positief resultaat onderdeel GGD Zeeland; - € 4.084.568 negatief resultaat onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). 1.6 De Begeleidingscommissie (BC) GGD Zeeland heeft positief geadviseerd De BC GGD Zeeland heeft geconstateerd dat op één na alle door de BC gemaakte opmerkingen verwerkt zijn in de definitieve jaarstukken. In de paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing dient GGD Zeeland, volgens de BC, in de volgende jaarstukken niet alleen terug te kijken per balansdatum, maar ook de risico’s vooruitkijkend te beschouwen. 2.1 6e Begrotingswijziging 2022 (onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) In december 2018 is in het AB van de GGD Zeeland afgesproken om de afrekening van de jeugdzorgkosten voortaan te laten plaatsvinden in het volgende kalenderjaar. Dit betekent dat de jaarrekeningen van gemeenten uitgaan van de begrote kosten voor de jeugdzorg in het betreffende jaar ofwel de bijgestelde begroting in de bestuursrapportage van de GGD in de tweede helft van het rekeningjaar.

Afrekening van de daadwerkelijk gemaakte kosten vindt plaats in het jaar erop en wordt verwerkt middels een begrotingswijziging. In de jaarrekening 2021 Gemeente Terneuzen is de vastgestelde stand van de bestuursrapportage 2021 GGD Zeeland opgenomen. Dit houdt in dat de afrekening 2021 in 2022, via de "T+1”-systematiek als begrotingswijziging 2022 bij gemeenten wordt ingediend en met de inkooporganisatie afgerekend. Voor 3/122

Terneuzen is er een afrekensaldo van € 835.969 (zie tabel hierboven). De IJZ voerde ook de meerkosten COVID-19 WMO voor gemeenten uit. De kosten voor onze gemeente waren in 2021 € 79.880. Daarnaast waren er nakomende meerkosten WMO over 2020 van € 4.130, totaal € 84.010. Beide nadelen (€ 835.969 + € 84.010 = € 919.979) verantwoorden wij in 2022. 2.2 De BC GGD Zeeland heeft geen op- en/of aanmerkingen ten aanzien van de voorgestelde bestemming van het resultaat 3.1 7e Begrotingswijziging 2022 (onderdeel GGD Zeeland) Het exploitatieresultaat van € 346.806 is voor € 40.113 positief beïnvloed omdat de bijdragen van de gemeenten voor de gemeentelijke projectgelden hoger waren dan de uitgaven uit deze bestemmingsreserve (geregistreerd per individuele gemeente). Voor de toevoeging aan de algemene reserve van het resterend saldo € 306.693 moet de toets worden gedaan of deze toevoeging onder de ‘VZG 5%-reservetoets’ blijft. De uitkomst van deze toets laat zien dat indien genoemde € 306.693 aan de algemene reserve toegevoegd wordt, er nog € 265.000 ruimte is voordat de 5% norm overschreden wordt (berekening is opgenomen in bijlage AB Notitie Bestemming jaarresultaat 2021). 3.2 De BC GGD Zeeland heeft geen op- en/of aanmerkingen ten aanzien van de voorgestelde bestemming van het resultaat Kanttekeningen 2.1 De kosten jeugdhulp blijven oplopen De kosten voor jeugdhulp nemen elk jaar toe.

Dit heeft twee oorzaken. Enerzijds neemt de vraag toe, wat zich vertaalt in een toename van het aantal indicaties. Anderszijds wordt jeugdhulp duurder. Met preventief jeugdbeleid zetten we in op het beïnvloeden van de toename van het aantal indicaties.

Wat mag het kosten? In de bestuursrapportage 2021 GGD Zeeland is de bijdrage van de gemeente Terneuzen aan IJZ bijgesteld ten opzichte van de begroting 2021 op € 18.936.512. Bij de jaarrekening 2021 is onze bijdrage € 19.772.481. Hierin waren de COVID-19 meerkosten jeugd verwerkt. Dit betekent een nadeel van € 835.969 op de reguliere jeugdhulp. Daarnaast voerde de IJZ ook de meerkosten COVID-19 WMO voor gemeenten uit. De kosten voor onze gemeente waren in 2021 € 79.880. Daarnaast waren er nakomende meerkosten WMO over 2020 van € 4.130. 4/122

Totale meerkosten COVID-19 WMO € 84.010. Beide bedragen verantwoorden wij in 2022. Deze beide nadelen (€ 835.969 + € 84.010 = € 919.979) verhogen de tekorten in het sociaal domein in 2022. Wat gaan we ervoor doen? Nadat de raad een besluit heeft genomen op dit voorstel, zal het AB van de GGD daarvan door het college op de hoogte worden gebracht. Het AB zal de zienswijzen vervolgens betrekken bij de besluitvorming over dit onderwerp, op 14 oktober 2022.

Bijlagen 1. Bijlage 1 Aanbiedingsbrief d.d. 14-07-2022 Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming 2021 GGD Zeeland (geanonimiseerd).pdf 2. Bijlage 2 Jaarverslag en jaarrekening 2021 GGD Zeeland.pdf 3. Bijlage 3 Accountantsverslag jaarrekening 2021 GGD Zeeland.pdf 4. Bijlage 4 AB Notitie Bestemming jaarresultaat 2021.pdf 5. Bijlage 5 6e Begrotingswijziging 2022 GGD Zeeland.pdf 6. Bijlage 6 7e Begrotingswijziging 2022 GGD Zeeland.pdf 7. Bijlage 7 Notulen d.d. 24-05-2022 BC GGD Zeeland - geanonimiseerd.pdf 8. Bijlage 8 Advies d.d. 23-06-2022 BC GGD Zeeland.pdf

5/122

Uw kenmerk

: -

Uw brief van

: -

Ons kenmerk

: 220714/JGae/EvP

Datum

: 14 juli 2022

Onderwerp

: jaarstukken 2021 en resultaatbestemming 2021

Aan: de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten in Zeeland

Geacht college,

Hierbij zend ik u ter informatie de vastgestelde jaarstukken 2021 van Gemeenschappelijke regeling (GR) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland, inclusief het accountantsverslag. De gemeenschappelijke regeling bestaat uit twee organisatieonderdelen: GGD Zeeland en Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). De jaarstukken bevatten het jaarverslag en de jaarrekening. In het Algemeen Bestuur van 8 juli 2022 zijn de jaarstukken vastgesteld. Graag wil ik u vragen om de vastgestelde jaarstukken ter kennisname te brengen van uw gemeenteraad. Proces zienswijze bij jaarstukken 2021 Op 1 juni 2022 heeft u deconcept jaarstukken 2021 ontvangen met het verzoek om deze voor zienswijze voor te leggen aan uw gemeenteraad. Zoals hierboven aangegeven heeft het Algemeen Bestuur op 8 juli 2022 de jaarstukken vastgesteld. Dit omdat de jaarstukken voor 15 juli 2022 moeten worden aangeleverd bij Gedeputeerde Staten van Provincie Zeeland, ministeries en het CBS. Een eventuele zienswijze van uw gemeenteraadwordt behandeld in het Algemeen Bestuur van 14 oktober 2022.Indien de zienswijze aanleiding geeft voor verbeterpunten vanaf 2022 zullen wij deze in de beschouwing betrekken. Verder ontvangt uw gemeenteraad een reactie op de ontvangen zienswijze.

6/122

Bestemming jaarresultaat 2021 Het jaarresultaat van de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland over 2021 bedraagt € 3.737.762 negatief en bestaat uit de volgende onderdelen: •

€ 346.806 positief resultaat onderdeel GGD Zeeland;

•

€ 4.084.568 negatief resultaat onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ).

Onderdeel GGD Zeeland: Het jaarresultaat van de GGD bedraagt positief € 346.806. Het aandeel Veilig Thuis in het positieve resultaat is € 263.743 (incidenteel). Dit is voornamelijk veroorzaakt doordat de incidenteel toegekende subsidiebedragen 2021 via CZW en centrumgemeente op een laat tijdstip werden toegekend aan de GGD. Hierdoor was het niet mogelijk om de vacatures tijdig in te vullen, wat resulteert in een (incidenteel) positief jaarresultaat. Het restant van dit jaarresultaat is verder voornamelijk veroorzaakt door hogere incidentele baten.

Onderdeel IJZ: Het jaarresultaat 2021 van IJZ bedraagt € 4.084.568 negatief. Dit omdat de werkelijke jeugdhulpkosten 2021 hoger waren dan de begrote bedragen in 2021. De bedragen waren begroot op basis van een inschatting van de toegekende jeugdhulp t/m juni. In het tweede halfjaar 2021 hebben door gemeenten en andere toekennende instanties in werkelijkheid meer verwijzingen plaatsgevonden dan begroot en is er derhalve meer jeugdhulp verleend. Hierdoor is dit tekort ontstaan.

Hierbij zend ik u een voorstel voor de bestemming van het jaarresultaat 202 1, alsmede bijbehorende 6e en 7e begrotingswijzigingen 2022 (respectievelijk voor de organisatieonderdelen IJZ en GGD Zeeland). Graag wil ik u verzoeken om dit resultaatbestemmingsvoorstel en bijbehorende begrotingswijzigingen ter zienswijze voor te leggen aan uw gemeenteraad.

7/122

Op 14 oktober 2022 wordt het resultaatbestemmingsvoorstel ter besluitvorming aangeboden aan het Algemeen Bestuur. Daarom ontvangen wij de zienswijze van uw gemeenteraad graag voor 13 oktober 2022. namens het Algemeen Bestuur, hoogachtend,

Joke Gaemers Directeur Publieke Gezondheid & Veiligheid Ambtelijk secretaris Algemeen Bestuur GGD Zeeland

8/122

Jaarverslag en Jaarrekening 2021 GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland

18-05-2022

1 9/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Voorwoord Met trots en plezier biedt de Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland hierbij haar jaarstukken aan: het jaarverslag en de jaarrekening.

Opzet jaarverslag De verantwoording over de realisatie van de doelen voor 2021 is opgebouwd rondom de programma’s Publieke Gezondheid (GGD Zeeland), Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland en Veilig Thuis. Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie programmalijnen: 1. Fysieke Veiligheid en bescherming; 2. Gezondheid in de wijk en; 3. Sociale veiligheid In 2021 hebben we een begroting aangeboden die anders van vorm was dan eerdere jaren. De opzet hiervoor is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met een ambtelijke werkgroep uit de Zeeuwse gemeenten. We gaven per programmaonderdeel aan wat de hoofd- en subdoelen zijn, alsook welke indicatoren gebruikt kunnen worden om prestaties aan af te meten. Deze indeling is nu ook de basis voor het jaarverslag, waarbij wordt gekeken in welke mate doelen al dan niet behaald zijn. Dit is voornamelijk een tekstuele onderbouwing. Veel indicatoren zijn wel in getallen meetbaar, maar omdat 2021 het eerste jaar was waarin gemeten werd, zijn deze nog niet vergelijkbaar met andere jaren. De ‘nulmeting’ is immers in veel gevallen pas in 2021 begonnen. In de rapportage geven we alleen de echte afwijkingen ten opzichte van de beoogde doelen aan. Doelen die afdoende bereikt zijn, worden niet nader benoemd.

COVID-19 Waar we in 2020 werden overvallen door de COVID-19 pandemie en snel moesten omschakelen naar een crisisorganisatie met circa 120 FTE eind 2020, konden we in 2021 door naar de volgende fase: het op grote schaal vaccineren (in opdracht van het ministerie van VWS). Medio augustus 2021 lag de vaccinatiegraad in Zeeland op circa 77% van de Zeeuwse 12plus bevolking (minimaal één prik ontvangen), waar dat landelijk 82.8% was. Na de zomer is de focus verlegd van grootschalig naar fijnmazig vaccineren, onder andere door te werken met pop-up locaties. Hiermee is de vaccinatiegraad eind 2021 op circa 78.9% gekomen, net iets lager dan het landelijk gemiddelde (84.5% in de groep geboren voor 2009 en 86.1% in de groep geboren in 2003 en eerder); maar in lijn met de verwachting voor de regio. COVID-19 heeft, vooral door de landelijke beperkingen als schoolsluitingen, zeker in het begin van 2021 invloed gehad op de uitvoering van taken in de programmalijnen. Een voorbeeld hiervan zijn de inspecties in de kinderopvang, die pas vanaf maart weer uitgevoerd konden worden. Doordat er geïnvesteerd is in het opleiden en trainen van nieuwe inspecteurs in het eerste kwartaal van 2021, is de achterstand hierin ingelopen in de rest van het jaar.

Terwijl COVID-19 nog steeds doorloopt in 2022, zijn we vanaf 2022 ook betrokken bij de bestrijding van de effecten in/ voor Nederland van de nieuwe crisis in en rondom Oekraïne. Ook hiervoor zetten onze medewerkers zich weer volledig in.

2 10/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Veilig Thuis Doordat de toekenning van rijkssubsidie vanuit de centrumgemeente voor versterking van Veilig Thuis in de loop van 2021 heeft plaatsgevonden in plaats van voorafgaand aan 2021, heeft werving van personeel ook pas in de loop van 2021 plaats kunnen vinden. Daarbij is er krapte op de arbeidsmarkt waardoor het Veilig Thuis niet gelukt is om voor het einde van 2021 voldoende personeel te werven. Hiervoor ontstaat er een overschot van € 263.743. Het tekort aan personeel heeft in het begin van het jaar geleid tot een hoge werkdruk en oplopende wachtlijsten. Deze wachtlijsten en de werkdruk heeft Veilig Thuis kunnen verlagen door de verbindingstaken (samenwerken ketenpartners) een kwartaal niet tot nauwelijks uit te voeren.

Arbeidsmarkt artsen Vorig jaar bemerkten we al een schrijnend tekort aan jeugdartsen: een tekort dat helaas structureel lijkt te zijn. Daarnaast is in verschillende regio’s sprake van een dringend en acuut tekort aan forensisch artsen; ook in Zeeland dreigt dit in 2022 een probleem te worden vanwege de pensionering van 1 à 2 forensisch artsen.

Inkoop Jeugdhulp Zeeland In 2021 is het plan Van pionieren (2015-2020) naar professionaliseren (2021-2022) vastgesteld. Het geeft richting aan de ontwikkeling van de inkooporganisatie en daarmee ook aan de realisatie van de beoogde resultaten uit de begroting, waarvoor in 2021 al veel verbeteringen zijn gerealiseerd: - een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie - geen onnodige administratieve lasten en financiële inefficiënties - maandelijks inzicht in uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) Medio 2021 is de Stichting Intervence overgenomen door Jeugdbescherming West. En in diezelfde periode heeft De Rechtbank Den Haag de Coöperatie Briedis Jeugdbeschermers in staat van faillissement verklaard. Deze gebeurtenissen bij gecertificeerde instellingen (GI's) heeft veel impact gehad op de betrokken jeugdigen en hun ouders/verzorgers, op het personeel en op de bestuurders. Beide gebeurtenissen hebben geleid tot niet voorziene kosten van € 4,4 miljoen resp. € 427.000. Dit jaar zijn de kosten voor zorg in natura hoger dan ten tijde van de bestuursrapportage is ingeschat (€ 4,1 miljoen). De belangrijkste reden daarvoor is het ontbreken van een adequaat kosten-prognose-model, waarbij gebruik wordt gemaakt van alle beschikbare informatie: historische kosten, demografische ontwikkelingen en de toewijzingen van gemeenten.

De verwachtingen in de bestuursrapportage zijn gebaseerd op door zorgaanbieders in rekening gebrachte zorg; dat is per definitie achteraf. Met de implementatie van het prognosemodel in 2022 is de verwachting dat een hogere mate van voorspelbaarheid van de kostenontwikkeling te realiseren is. De uitvoeringskosten (inclusief kosten overhead) kennen een kostenoverschrijding van € 118.000; dit wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten voor externe inhuur vanwege ziekte en vacatures. Tenslotte zijn de kosten voor de Taskforce Jeugd € 74.000 lager dan begroot. Momenteel loopt een onderzoek naar de ontvlechting van IJZ uit de GR. Eind 2021 is de directeur van de inkooporganisatie uit dienst gegaan. Opvolging is in afwachting van de uitkomst van het onderzoek.

De basis beter op orde krijgen, de rek is eruit! Zoals we in 2021 tijdens raadsbijeenkomsten in mei/ juni en in het Algemeen Bestuur van juli/ oktober hebben aangegeven, hebben we vanaf 2021 ingezet op een betere sturing / nog beter grip op het realiseren van onze (wettelijke) taken en om een sterke, robuuste en financieel gezonde GGD voor de komende jaren te krijgen. In 2021 zijn we gestart met een tijdelijke hulpstructuur – later dan gepland door

3 11/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

COVID-19 - om deze benodigde hogere grip te verkrijgen en zijn we intern aan de slag gegaan om te bezien welke efficiencymaatregelen nog mogelijk waren. Waar we eerst nog de hoop hadden dat we opgelopen tekorten zelf op konden lossen, is ons in de loop van 2021 gebleken dat er nagenoeg geen knoppen meer zijn om aan te draaien. De tekorten zijn ontstaan door exogene factoren (CAO-verhogingen, verhoging pensioenpremies) die in de afgelopen jaren onvoldoende afgedekt zijn door de verhoging van de bijdrage VZG norm, die niet in gelijke mate verhoogd werd. De komende jaren wordt de financiële druk op de GGD nog groter: we verwachten tegenvallers waaronder een (structurele) inkomstenderving als gevolg van het wegvallen van extra inkomsten MRU bus uit markttaken (mede ter dekking van onze wettelijke taak Tuberculosebestrijding). De door VZG vastgestelde norm is onvoldoende toereikend om dit tekort op te vangen – wat wel gelukt is in eerdere jaren. In 2021 hebben we een voortvarend begin gemaakt met het meten en sturen op prestaties. Met de wijziging van de manier van begroten met ingang van 2021, waarbij we meer gericht zijn op meetbare elementen, en het eerste jaarverslag dat het gevolg is van deze wijziging – en wat nu voorligt – hebben we belangrijke stappen gezet in het krijgen van meer grip op de organisatie als geheel en op onderdelen.

Daarbij kijken we, meer dan voorheen, nadrukkelijker naar prestaties. We hopen deze koers in de komende jaren voort te kunnen zetten. In het Algemeen Bestuur van juli 2022 wordt een eerste begrotingswijziging 2023 aangeboden waarin organisatieontwikkelingen (mede op basis van de evaluatie van de tijdelijke hulpstructuur) en andere maatregelen zijn verwerkt om op korte termijn op zowel primair proces als op de bedrijfsvoering een verdere inhaalslag te maken om deze grip te versterken en de basis op orde te krijgen/houden. Dit om de GGD-organisatie toekomstbestendig en duurzaam financieel gezond te maken - passend bij de wettelijke en maatschappelijke (Zeeuwse) opgaven. De komende periode komen er tegelijkertijd veel uitdagingen op ons pad, zowel financieel als beleidsinhoudelijk (preventie/positieve gezondheid/wettelijke wijzigingen). Zoals eerder in de bestuursrapportage is vermeld hebben we er alle vertrouwen in dat we samen met de gemeenten en partners onze schouders onder deze uitdagingen zetten met de daarbij behorende keuzes en middelen in de breedste zin van het woord.

Het dagelijks bestuur van GGD Zeeland, april 2022

Mw. S. Suij,

Mw. E Verhage,

Mw. J. Gaemers

De voorzitter

De secretaris

Ambtelijk secretaris

4 12/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Inhoudsopgave Voorwoord .................................................................................................................................................................... 2 1.1 Het programmaplan................................................................................................................................................ 6 1.1.0 COVID-19 ................................................................................................................................................ 6 1.1.1 Programma Publieke Gezondheid .......................................................................................................... 7 1.1.2 Programma Veilig Thuis ........................................................................................................................ 14 1.1.3 Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland ................................................................................................ 15 1.1.4 Overhead en kostentoerekening .......................................................................................................... 19 1.1.5 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................................

20 1.1.6 Onvoorzien............................................................................................................................................ 22 1.1.7 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................................... 22 1.2 De paragrafen ....................................................................................................................................................... 23 1.2.1 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................. 23 1.2.2 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................... 23 1.2.3 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................... 27 1.2.4 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 29 2.5 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................................. 38 2. Jaarrekening............................................................................................................................................................

39 2.1.Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ................................................................................... 39 2.2.Wet Normering Topinkomens ................................................................................................................. 43 2.3.Overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................................ 45 2.4.Overzicht Incidentele/structurele lasten en baten .................................................................................. 46 2.5.Balans per 31 december .......................................................................................................................... 48 2.6.Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ................................................................................. 49 2.7.Toelichting op de balans .......................................................................................................................... 51 2.8 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................................................. 59 2.9

Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................................................... 60

2.10 Verplichte verantwoordingen SISA 2021 .............................................................................................. 61 2.11 Rechtmatigheid ...................................................................................................................................... 62 2.12 Vaststelling jaarrekening 2021............................................................................................................... 65

5 13/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.1 Het programmaplan In de uitwerking van het programmaplan in de begroting van 2021 is voor het eerst gewerkt met indicatoren. 2021 was het eerste jaar waarin breed ervaring opgedaan is met het meten en registeren van kritische prestatie indicatoren. In 2022 zetten we verder in op het meer meetbaar en inzichtelijk maken van resultaten en het vergelijken van resultaten ten opzichte van 2021. Hoewel COVID-19 geen onderdeel uitmaakt van het programmaplan hebben we gemeend dit als punt 1.1.0 in de jaarstukken op te moeten nemen.

1.1.0 COVID-19 De COVID organisatie is voornamelijk een uitvoeringsorganisatie die landelijk beleid t.a.v. COVID-19 lokaal implementeert. Er zijn derhalve vooral keuzes gemaakt hoe efficiënt en effectief binnen de beschikbare mogelijkheden, uitvoering te geven aan het landelijke beleid, zoals bijvoorbeeld het aantal en de locatie van de test- en vaccinatiestraten in Zeeland. Hierbij stonden toegankelijkheid van test en vaccinatie locaties, bereikbaarheid van het klant contact center en kwalitatief goede uitvoering van Bron Contact Onderzoek (BCO) centraal. De uitgaven van de Covid organisatie zijn rechtstreeks gedeclareerd bij VWS (budgettair neutraal voor de gemeenten). Een aantal onderdelen van de COVID-19 organisatie willen we benoemen: Het Klant Contact center (KCC); wat in 2021 is omgevormd van een triage taak naar een informatiecentrum en afsprakencentrum; Testen: in totaal zijn in 2021 door GGD Zeeland 375.516 testen uitgevoerd, daarvan was 54.634 positief (14,5%). Uitgangspunt bij de locaties van het testen is een goede spreiding over de provincie, gekoppeld aan de spreiding van de bevolking en de bereikbaarheid van de locaties. Dit resulteerde in 7 vaste locaties en een tijdelijke locatie in Renesse om het toerismeseizoen te kunnen opvangen.

Daarnaast is ook bemonsteringen aan huis bij bedlegerige en ernstig zieke mensen uitgevoerd, en de samenwerking gezocht met diverse zorginstellingen voor bemonstering aldaar. Bron- en Contact Onderzoek (BCO); hiermee heeft GGD Zeeland niet alleen steeds voldaan aan de landelijke afspraken, maar is ook meegedraaid in een pilot met betrekking tot kwaliteit. Vaccineren; in 2021 is te onderscheiden in 4 fasen: - opstart (Q1 2021) - grootschalig vaccineren (Q2-Q3 2021) - fijnmazig vaccineren (Q3-Q4 2021) en - boostervaccinatie (Q4 2021 doorlopend in 2022). In Zeeland is, als pilot, in januari 2021 meteen gestart met 2 vaccinatielocaties om ervoor te zorgen dat ook inwoners van Zeeuws-Vlaanderen zich (relatief) dichtbij huis konden laten vaccineren. Daarna is het aantal locaties uitgebreid – en weer gesloten, afhankelijk van de vraag. In totaal zijn er in 2021 626.507 vaccinaties toegediend.

Financieel Overzicht COVID -19

COVID-19 lasten Bron- en contactonderzoek Bemonstering COVID-19 vaccinatie Laboratoriumkosten sneltesten

Exploitatie Programma COVID-19 8.496.685 7.728.376 19.211.084 94.085

Exploitatie overige programma's

Materiele activa

283.749

6 14/122

Totaal

8.496.685 7.728.376 19.494.833 94.085

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Infectieziektebestrijding (IZB) Overig: ICT investeringen Ondersteuning Itemcode Subtotaal

1.839.500

1.839.500 54.094

1.893.819 3.733.319

Tuberculosebestrijding (TBC) Technische hygiënezorg (THZ) Reizigerszorg (PMR) Overig (minderkosten) Subtotaal

-

54.094

54.094 1.893.819 3.787.413

7.529

7.529

294.146 -191.304 110.371

-

294.146 -191.304 110.371

-

-

RIVM laboratoriumkosten* Totaal lasten

516.410 39.779.958

110.371

337.843

516.410 40.228.172

Totaal baten*

39.779.958

110.371

337.843

40.228.172

* Van genoemde totale lasten van € 40.228.172 is € 39.711.762 gedeclareerd bij VWS en € 516.410 (laboratoriumkosten) bij RIVM

Programma Covid-19 Kosten Opbrengsten Eindtotaal

Primair budget -

Gewijzigd budget 41.054.089 -41.054.089 0

Realisatie

Verschil

39.779.959 -39.779.959 0

1.274.130 -1.274.130 0

V/N V N

1.1.1 Programma Publieke Gezondheid 1.1.1.1 Programmalijn Fysieke veiligheid & bescherming Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen schadelijke gezondheidseffecten vanuit de fysieke leefomgeving. Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en Bescherming vallen activiteiten die onder te verdelen zijn in vier taakvelden (wettelijke kaders).

Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen Het wettelijk kader waar deze taak onder valt is ‘het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid van alle inwoners met specifieke aandacht voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkelingen van jeugdigen van 0-19 jaar, zowel individueel als op populatieniveau.’ Dit volgens de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2 en 6 t/m 12). 7 15/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Hoofdoel Subdoel

Indicatoren

Bereikt resultaat

Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen a. Het voorkomen van het verspreiden van infectieziekten. b. Acuut ingrijpen bij het opkomen van bestaande of nieuwe infectieziekten. c. Optimale hygiëne in de openbare gezondheidszorg. d. De vaccinatiegraad is op het vereiste niveau volgens de normen van het RIVM e. Het voorkomen van resistente bacteriën tegen antibiotica in zorginstellingen Het percentage geconstateerde SOA Het aantal opgespoorde infecties TBC Het aantal meldingen van infectieziekten Vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) De vaccinatiegraad is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2020 (84,8%): in 2021 84,6%. Een mogelijke oorzaak is de Covid pandemie en massavaccinatie. Dit heeft mensen ertoe bewogen ook voor het vaccinatieaanbod binnen het RVP opnieuw een afweging te maken. Bijvoorbeeld voor HPV. Het aantal SOA’s ligt gemiddeld op 23% van het aantal bezoekers van de SOApoli, met een verhoging naar 27% in de maanden mei en juni; vermoedelijk vindt door een nieuw medicijn tegen HIV meer onbeschermd seksueel contact plaats. De rijks- en projectfinanciering geeft echter, naast het houden van spreekuren, onvoldoende ruimte voor surveillance/onderzoek en (meer) voorlichting aan risicogroepen. In 2021 was het aantal opgespoorde TBC infecties 6 . Deze hebben we goed kunnen opvolgen middels bron- en contactonderzoek, voorlichting en behandeling.

De achterstand die we in het begin van het jaar hebben opgelopen in bijvoorbeeld het vaccineren op BCG bij kinderen met een verhoogd risico op TBC, hebben we in de loop van het jaar weer in weten te lopen. In 2020 en begin 2021 zijn er vanwege de lockdowns weinig infectieziekte uitbraken geweest, daardoor is de vatbare populatie groter dan in andere jaren. Dit heeft in de tweede helft van het jaar tot meer uitbraken geleid. Om een verdere duiding hieraan te geven zijn vergelijkende cijfers in komende jaren noodzakelijk. Daarnaast heeft Berenschot adviesbureau, middels een formatieonderzoek in april 2021, aangetoond dat de bezetting/formatie in de teams Infectieziektebestrijding en TBC onvoldoende is om aan de wettelijke taken te (blijven) voldoen en/of een impuls te geven aan de kwantitatieve en kwalitatieve versterking & professionalisering van de infectieziektebestrijding. Hoe we deze impuls moeten geven, werken we de komende tijd nader uit.

Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd Toezichttaken als ‘het toetsen van voorzieningen in kinderopvang en maatschappelijke ondersteuning op kwaliteitskaders zoals deze bij wet zijn vastgelegd’; doet de GGD vanuit de Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk, de Wet Kinderopvang en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 6)

8 16/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Hoofdoel

Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd

Subdoel

a. Gemeenten hebben zicht op de kwaliteit van de kinderopvang. b. Gemelde calamiteiten en geweldsincidenten in het kader van de Wmo zijn onderzocht

Indicatoren

percentage uitgevoerde opgedragen inspecties kinderopvang Tevredenheid toezichthouden Wmo Aantal gemelde en onderzochte calamiteiten en geweldsincidenten

Bereikt resultaat

In tegenstelling tot vorige jaren zijn in 2021, middels meer sturing op het (planning)proces en inwerken van drie nieuwe inspecteurs, 100% van de opgedragen inspecties kinderopvang uitgevoerd. In 2021 zijn 3 meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten gedaan, welke allen zijn onderzocht. Naar de tevredenheid van de toezichthouders Wmo is in verband met Covid geen onderzoek gedaan.

Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid GGD heeft een taak in ‘het bevorderen van en adviseren over gezondheid en medische milieukundige zorg aan Gemeenten, instellingen en burgers’. Dit is vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2, 5, 5a, 13,15 en 16). Daarnaast is de GGD betrokken bij de voorbereiding van de Omgevingswet: ‘het adviseren van gemeenten over het in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en goede omgevingskwaliteit’. (Artikel 1.3 Omgevingswet) Hoofdoel

Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid

Subdoel

a. Het vergroten van de kennis over een zo gezond mogelijke leefomgeving b. Benutten van de kansen die de Omgevingswet biedt

Indicatoren

Aantal adviezen medische milieukunde Aantal adviezen uitgebracht op (ruimtelijke) plannen van de gemeenten, omgevingsvisies en omgevingsplannen

Bereikt resultaat

We geven adviezen aan een aantal gemeenten, maar de betrokkenheid of de inzet van onze expertise op het vlak van het vergroten van een gezonde, fysieke leefomgeving is nog onvoldoende bekend bij alle gemeenten. Het aantal adviezen medische milieukunde steeg in november en december door met name vragen over PFAS naar aanleiding van een persbericht over het vangen van vis in de Westerschelde. De klimaatverandering en de maatregelen hiertegen vragen om meer advies over gezondheidsrisico's. Daarnaast wordt het werkveld van medische milieukunde steeds ingewikkelder. In regio Zeeland behoren we, na Rotterdam, tot het tweede risicogebied van Nederland en vanuit de politiek en de burgers is er meer aandacht voor de gevolgen van verontreiniging van het water of de lucht. Ook hebben we een rol in en aandacht voor thema's als de Omgevingswet. 9 17/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Het Verwey Jonker instituut heeft in juni 2021 (middels het rapport versterking Publieke Gezondheid) het signaal afgegeven om MMK te versterken. Grote cases en incidenten met mogelijk grote politieke impact (zoals PFAS) kunnen namelijk onvoldoende of niet opgepakt worden zonder dat dit ten koste gaat van het reguliere werk.

Inzet GGD bij rampen en crisis (teamoverschrijdend) Het ‘bestrijden en voorbereiden op bestrijding van een crisissituatie’ is opgenomen in de Wet Publieke Gezondheid en de Wet Veiligheidsregio’s. Hoofdoel Subdoel Indicatoren

Bereikt resultaat

Inzet GGD bij rampen en crises a. De GGD is voorbereid op inzet bij crisis en/of calamiteiten b. De GGD levert een doeltreffende inzet (24/7) bij crises en calamiteiten Aantal van beschikbare medewerkers voor crisis en calamiteiten dat geschoold en geoefend is Hoewel het aan de wil niet ontbreekt, blijkt het zeker ten tijden van een crisis (COVID-19) moeilijk tijd vrij te maken voor training en scholing op crises. Dit blijft een punt van aandacht. De inzet van de crisis is met de betrokken partners geëvalueerd en mogelijke verbeterpunten zijn geïmplementeerd en vastgelegd in het GGD Rampen opvang Plan.

Financieel resultaat Programmalijn Fysieke Veiligheid & Bescherming Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 3.089.250 -1.980.134 1.109.116

Gewijzigd budget Realisatie Verschil V/N 3.093.109 3.203.991 -110.882 N -1.983.993 -2.236.155 252.161 V 1.109.116 967.836 141.280 V

1.1.1.2 Programmalijn Gezondheid in de wijk Beoogd maatschappelijk effect: De Zeeuwse inwoners zijn én voelen zich gezonder Alle taken binnen de Programmalijn Gezondheid in de wijk vallen binnen het wettelijke kader van de Wet Publieke Gezondheid (Art 2, 5, 5a, 13, 15 en 16). Via drie hoofddoelen wordt ingezet op de gezondheid van de Zeeuwse inwoners. Eén gericht op de jeugd en één gericht op volwassenen (inclusief ouderen); overkoepelend hierover is tenslotte een lijn Gezonde leefstijl gekomen. Relevante informatiebronnen zijn de Gezondheidsmonitors, VTV, Zeelandscan, CBS, Waar staat je gemeente alsook landelijke nota’s, zoals Landelijke nota gezondheidsbeleid, landelijk professioneel kader JGZ, Preventie akkoord.

Kinderen groeien gezond op Kinderen die een gezonde start in het leven hebben en een gezond eet- en leefpatroon van jongs af aan leren, houden dat in de regel hun hele leven vol. 10 18/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Hoofdoel

Kinderen groeien gezond op

Subdoel

a. Alle Zeeuwse kinderen/jongeren zijn in beeld b. Risico’s en problemen worden vroegtijdig gesignaleerd en opgepakt c. Uitkomsten van de jeugdmonitor zijn verwerkt in uitvoering JGZ d. Landelijke speerpunten (onder andere uit de preventie agenda van het NCI) zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en in het basispakket geborgd.

Indicatoren

% Opkomst JGZ (ijkmomenten) % Schoolverzuim en schooluitval

Bereikt resultaat

Alle contactmomenten zijn in 2021 volgens planning uitgevoerd. Door de Covid richtlijnen waren extra maatregelen ( hygiëne maatregelen en extra pauzes) nodig tijdens de uitvoering. Om toch alle kinderen op de ijkmomenten (met de beschikbare formatie) te kunnen zien is ervoor gekozen de Jeugdgezondheidszorg op een aantal onderdelen op een andere wijze uit te voeren. Zo is het contactmoment bij kinderen van 3jaar en 9 maanden en het contactmoment van 5 jaar in verkorte tijdsduur uitgevoerd. Beeldbellen is ,waar nodig, als hulpmiddel voor contactmomenten gebruikt. Door deze noodgrepen toe te passen is voldaan aan de gestelde kwantitatieve eisen. Wel is de GGD van mening dat de kwaliteit hieronder te lijden heeft. De groepsactiviteiten, zoals bijvoorbeeld opvoedcursussen, hebben niet plaatsgevonden. Samen met ketenpartners zijn er vier webinars gehouden voor ouders van pubers over de volgende thema’s: relaties en seksualiteit, social media en gamen, genotmiddelen en stress, somberheid en suïcidaliteit. Daarnaast zijn voor het project Nu Niet Zwanger alle medewerkers jeugdgezondheidszorg geschoold om te signaleren en het gesprek aan te gaan. De ontwikkelde tijdelijke aanpak om het tekort in het aantal jeugdartsen op te vangen is geïmplementeerd. Er is op onderdelen taakverschuiving van arts naar jeugdverpleegkundige en er worden (waar mogelijk) keuzes gemaakt in het werk.

Jeugdartsen worden op die plek ingezet waar dat het belangrijkste is. Het tekort aan (jeugd)artsen blijft echter een punt van zorg.

Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd Een gezonde leefstijl van volwassenen en ouderen kan de kwaliteit van leven verbeteren. Hoofddoel

Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd

Subdoel

a. De rol en positie van de GGD gericht op de gezondheid van volwassenen en ouderen is bepaald en er wordt op ingezet b. De resultaten uit de gezondheidsmonitors, VTV en andere bronnen volwassenen en ouderen zijn vertaald naar speerpunten in de aanpak.

Indicatoren

Voor volwassenen nog nader te bepalen, i.c.m. vaststelling strategische agenda. Voor ouderen: 11 19/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

• • Bereikt resultaat

Zeeuwse ouderen zijn niet eenzaam Zeeuwse ouderen hebben een gezonde leefstijl

Als GGD monitoren en adviseren we gemeenten om in te zetten op gezond ouder worden en om bij de inrichting van een gezonde leefomgeving meer specifiek naar oudere doelgroep te kijken. De GGD heeft aan vrijwel alle gemeenten geadviseerd over het opnemen van thema’s als gezonde leefomgeving, eenzaamheid bij ouderen en vitaal ouder worden op te nemen in de gezondheidsnota’s en coalitieakkoorden. In welke mate dat ook doorgevoerd is, is (mede gezien de nieuwe samenstellingen van raden per 2022) niet inzichtelijk.

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland Een gezonde leefstijl van volwassenen en ouderen kan de kwaliteit van leven verbeteren. Hoofdoel

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland

Subdoel

a. Inzet op leefstijl is een vast onderdeel van de inzet gericht op doel 1 en 2 b. De onderwerpen / doelen uit het landelijk preventieakkoord zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en er wordt op ingezet

Indicatoren

Aantal gezonde scholen % jongeren met (ernstig) overgewicht % jongeren dat start met roken % Jongeren onder de 18 dat drinkt % volwassenen met (ernstig) overgewicht % volwassenen dat rookt % volwassenen dat overmatig en zwaar drinkt

Bereikt resultaat

Het aantal gezonde scholen is stabiel (66). Het aantal jongeren met overgewicht (8% op 3.9 jaar) stijgt langzaam naar 16% op 13 jarige leeftijd. Landelijke is dit percentage in 2021 hoger: 15,5 procent van de 4- tot 12-jarigen en 15,9 procent van de 12- tot 16-jarigen hebben overgewicht. Andere indicatoren willen we graag vergelijken met de landelijke Benchmark GGD-en die in de loop van 2022 zal verschijnen. Voor de inkomsten van de Gezonde School aanpak zijn wij afhankelijk van het aantal scholen dat deelneemt en de ondersteuningsuren die zij vanuit de GGD op de verschillende thema's nodig hebben. De inkomsten fluctueren daardoor elk schooljaar.

Financieel resultaat Programmalijn Gezondheid in de Wijk Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 9.281.479 -984.086 8.297.393

Gewijzigd budget 9.437.042 -1.139.649 8.297.393

12 20/122

Realisatie Verschil V/N 9.347.496 89.546 V -913.778 -225.870 N 8.433.718 -136.324 N

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.1.1.3 Programmalijn Sociale Veiligheid Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Het programma sociale veiligheid richt zich op het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar ondersteuning of zorg van groot belang. Deze programmalijn is breed, maar heeft maar één doel:

Zorgwekkende situaties van inwoners worden gesignaleerd en aangepakt. In de uitvoering zijn drie speerpunten te herkennen: het Meld- en Actiepunt Bemoeizorg (MAB), wat kwetsbare personen met complexe meervoudige problematiek ondersteunt en toeleidt naar zorg, conform de taak in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 2.1.2). Daarnaast geeft Forensische geneeskunde medisch advies of verricht nader medisch onderzoek op verzoek van gemeente of politie. Dit alles zoals vastgelegd in de Wet op de Lijkbezorging, de Politiewet, de Wet Toetsing Levensbeëindiging en de Wet op de orgaandonatie. Helaas is sinds een aantal jaren in deze groepen steeds meer aandacht voor Onverzekerde zorg nodig. Hoofdoel

Zorgwekkende situaties van inwoners worden gesignaleerd en aangepakt

Subdoel

a. Inwoners en professionals met zorgen (om anderen) worden geholpen (via een meldpunt) b. Zorg mijdende inwoners toeleiden naar (lokale) zorg c. Inwoners zonder zorgverzekering toeleiden naar (lokale) zorg en verzekering d. Adequate forensische medische zorg verlenen of expertise geven op afroep van politie en justitie Aantal meldingen Meld- en Actie punt Bemoeizorg (MAB) Aantal herhaalde meldingen MAB van dezelfde cliënt Aantal meldingen vanuit onverzekerde zorg. Aantal verleende medische arrestanten zorg Aantal forensische geneeskundige onderzoeken Aantal lijkschouwen

Indicatoren

Bereikt resultaat

Doelen zijn gerealiseerd. In 2021 heeft het Meld- en Actiepunt Bemoeizorg 15% meer meldingen Bemoeizorg t.o.v. 2020 afgesloten. Eind 2021 is het contract met Politie (t.a.v. arrestantenzorg en forensisch medische expertise) opgezegd vanwege pensionering van één van de forensisch artsen, waardoor we de continuering van de dienstverlening voor 2022 niet langer konden garanderen. Voor 2022 is er daardoor een groot potentieel risico wat verlenen van adequate forensische zorg betreft vanwege het capaciteitstekort in aantal Forensisch artsen. Om het acute probleem van het tekort aan (forensisch) artsen op te lossen is een noodmaatregel ingevoerd zodat de gemeentelijke lijkschouw in de betreffende regio’s uitgevoerd kan blijven worden met niet-forensisch artsen. Zij mogen dan onder supervisie (op afstand) de laag complexe lijkschouw (bij euthanasie en val in verpleeghuis) uitvoeren. Zeeland is de eerste regio die hier in 2022 mee gaat starten.

13 21/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Financieel resultaat Programmalijn Sociale Veiligheid Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 916.926 -1.075.911 -158.985

Gewijzigd budget Realisatie 953.835 980.751 -1.125.046 -1.137.409 -171.211 -156.658

Verschil V/N -26.916 N 12.364 V -14.552 N

1.1.2 Programma Veilig Thuis Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het wettelijk kader is ‘Het inrichten van een advies- en meldpunt, inclusief het uitvoeren van de bij de meldingen behorende beoordelings- en onderzoeksfunctie voor huiselijk geweld en kindermishandeling’ zoals vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 4) en de Jeugdwet (Art. 7). Het taakveld kent maar één doel:

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie Hoofdoel

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie

Subdoel

a. Inwoners en professionals met zorgen over huiselijk geweld en kindermishandeling vinden de juiste hulp (via een meldpunt Veilig Thuis; Wmo hoofdstuk 4).

Indicatoren

Bereikt resultaat

b. (acute) veiligheid bieden en toe leiden naar de noodzakelijke zorg. c. Er is voldoende kennis aanwezig over het herkennen en signaleren van situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling (inclusief specifieke doelgroepen) bij ketenpartners. Het aantal contacten t.b.v. advies en ondersteuning Veilig Thuis Het percentage dat voldoet aan de wettelijke doorlooptijd van het doen van een veiligheidsbeoordeling. Het aantal onderzoeken van Veilig Thuis Het aantal geleverde diensten Voorwaarden & Vervolg Het % onderzoeken dat voldoet aan wettelijke termijnen De stijging van meldingen en adviezen (bij specifieke doelgroepen bij Veilig Thuis) Het % dat voldoet aan de wettelijke doorlooptijd Het aantal keer betrokkenheid veilig thuis bij casus Het aantal trainingen en voorlichtingen dat Veilig Thuis gaf Veilig Thuis maakt een uitgebreide jaarrapportage om inzicht te geven in de cijfermatige en regionale ontwikkelingen. Het totaal aantal adviezen en meldingen is in 2021 nagenoeg gelijk gebleven t.o.v. 2020. Veilig Thuis ziet zowel een toename in de Multi problematiek als in het aantal complexe zaken. Het aantal onderzoeksdiensten uitgevoerd door Veilig Thuis is gestegen t.o.v. 2020.

Doordat de toekenning van rijkssubsidie vanuit de centrumgemeente voor versterking van Veilig Thuis in de loop van 2021 heeft plaatsgevonden in plaats van voorafgaand aan 2021, heeft werving van personeel pas in de loop van 2021 plaats kunnen vinden. 14 22/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Daarbij is er krapte op de arbeidsmarkt waardoor het Veilig Thuis niet gelukt is om voor het einde van 2021 voldoende personeel te werven. Hiervoor is een overschot ontstaan van € 263.743,- Het tekort aan personeel heeft tijdelijk geleid tot een hoge werkdruk en oplopende wachtlijsten. Deze wachtlijsten en de werkdruk heeft Veilig Thuis kunnen verlagen door de verbindingstaken (samenwerken ketenpartners) een kwartaal niet tot nauwelijks uit te voeren. Door met triage voorrang te geven aan acute noodsituaties zijn geen onomkeerbare situaties ontstaan.

Financieel resultaat Programmalijn Veilig Thuis Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 2.172.070 -1.115.937 1.056.133

Gewijzigd budget Realisatie 2.791.230 2.562.189 -1.687.537 -1.722.239 1.103.693 839.950

Verschil V/N 229.041 V 34.702 V 263.743 V

1.1.3 Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland De inkooporganisatie ondersteunt de gemeenten in de uitvoering van een gemeenschappelijk plan Jeugdhulp; de ‘transformatieagenda’. Als uitvoeringsorganisatie werkt de inkooporganisatie met een aantal doelenbomen waarin te behalen resultaten zijn opgenomen. Op deze indicatoren wordt in dit jaarverslag gereflecteerd.

Resultaat: Een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie Doel

-

Activiteiten

-

-

-

Nieuwe meerjarencontracten vanaf 2020 waarmee het Zeeuwse jeugdhulpaanbod is geborgd voor 2021 en verder Meer evenwicht in vraag naar en aanbod van jeugdhulp Meer samenhang en samenwerking in de jeugdhulpketen De inzet van jeugdhulp is zo kort en licht als mogelijk Kwaliteit van jeugdhulp verbetert Minder jeugdigen met complexe hulpvragen hebben jeugdhulp nodig (met andere woorden: meer preventieve acties / initiatieven ter voorkoming van inzet jeugdhulp) De onderliggende elementen van de inkoopstrategie worden blijvend in verschillende gemeentelijke gremia besproken, bediscussieerd en behandeld Met de betrokken ketenpartners worden de eerste effecten van de nieuwe inkoopstrategie geëvalueerd De jeugdhulp voor 2020 en verder is in meerjarencontracten tussen de inkooporganisatie en jeugdhulpaanbieders vastgelegd en deze contracten worden periodiek ‘gemanaged’ door de contractmanagers Stimuleren van ketensamenwerking of koepelvorming tussen verschillende jeugdhulpaanbieders (Pilot ‘Vaart in Veiligheid’) Handhaven (via contracten) van het in het kader van de aanbesteding ontwikkelde eenduidige kwaliteitskader 15 23/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Indicatoren

-

Het (periodiek en systematisch) uitvoeren van client-ervaringsonderzoeken

-

Minder specialistische jeugdhulptrajecten in 2021 t.o.v. 2020 Afname gemiddelde lengte jeugdhulptrajecten Een (blijvend) positieve score voortkomend uit client-ervaringsonderzoeken Een stabiel aantal gecontracteerde jeugdhulpaanbieders in 2021 t.o.v. 2020 Toename samenwerkingsverbanden Toename inzet preventie producten

Bereikt resultaat

In 2021 heeft een extern bureau onderzoek gedaan naar het inkoopkader en het bijbehorende sturingsinstrumentarium. Diverse verbeteracties die mogelijk zijn binnen het huidige inkoopkader zijn inmiddels doorgevoerd. De huidige contracten lopen eind 2023 af en kunnen maximaal twee keer met één jaar worden verlengd.

Resultaat: Geen onnodige administratieve lasten en financiële inefficiënties

Doel

-

Activiteiten

-

Alle jeugdhulpaanbieders en gemeenten maken gebruik van het digitale iJW-berichtenverkeer via de Inkooporganisatie Declaraties en facturen worden tijdig ingediend en afgehandeld Levering van ingezette jeugdhulp vaststellen zonder productieverantwoordingen en bijbehorende accountantsverklaringen Een eenduidig, alomvattend en gedragen protocol bedrijfsvoering / het werken via de landelijke standaard administratieprotocollen Afspraken maken en vastleggen over factuur- en declaratiebehandeling Declaraties en facturen binnen de daarvoor afgesproken termijn behandelen Goedgekeurde productie binnen de betalingstermijn betalen 16 24/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

-

-

Indicatoren

-

Bereikt resultaat

Vergelijken van data van declaraties / facturen met periode waarover wordt gedeclareerd / gefactureerd (ten behoeve van vaststelling achterstanden) Periodieke onderzoeken bij / namens gemeenten uitvoeren naar levering ingezette en betaalde jeugdhulp t.b.v. vaststelling levering Structureel bespreken van de ontwikkelingen in het protocol bedrijfsvoering / de landelijke standaard administratieprotocollen Toezien op gebruik digitaal iJW-berichtenverkeer door jeugdhulpaanbieders Gemiddelde betalingstermijn is gelijk aan of kleiner dan afgesproken termijn Gemiddelde behandelingstermijn declaraties/ facturen is gelijk aan of kleiner dan afgesproken termijn Gemiddeld 40 dagen (of minder) tussen datum declaratie / factuur en de periode waarop de declaratie / factuur betrekking heeft Levering (procentueel / in euro’s) van ingezette en betaalde jeugdhulp vastgesteld

Administratieve lastenverlichting wordt beoordeeld voor alle ketenpartners samen. Zo is in 2021 o.a. het aantal facturen dat werd verwerkt via het landelijk gestandaardiseerde berichtenverkeer toegenomen van 92% naar 98%. Dit vermindert het risico op fouten. De inkooporganisatie heeft de regie gevoerd voor de verwerking facturen van zorgaanbieders voor de JW, voor de Wmo, maatschappelijke opvang, kinderopvang en beschermd wonen. Daarnaast is er ook hulp geboden bij het verwerken van facturen voor de COVID19 organisatie.

Resultaat: Periodiek inzicht in uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) Doel

-

Activiteiten

-

Doorontwikkelen dashboardomgeving met dashboards voor ketenpartners (gemeenten, contractmanagers, eventueel jeugdhulpaanbieders en financiele medewerkers Inkooporganisatie) Blijvend inzicht in afgesproken KPI’s op basis van dashboardomgeving Periodieke (maandelijkse) rapportages met inzicht in operationele en financiële ontwikkelingen Mogelijkheid creëren tot het uitvoeren van trendanalyses en ‘forecasting’ Blijvend afstemmen met (delegatie van) Zeeuwse gemeenten over inhoud en vormgeving dashboardomgeving

17 25/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

-

Indicatoren

Bereikt resultaat

Afstemmen met jeugdhulpaanbieders over mogelijke inhoud en vormgeving van mogelijk dashboards Afstemmen van bovenstaande met softwareleverancier dashboardomgeving Periodiek bestaande dashboards evalueren en laten bijstellen door softwareleverancier Periodiek nieuwe dashboards laten ontwikkelen door softwareleverancier KPI’s vertalen naar concrete grafieken, widgets en diagrammen in de dashboardomgeving Analyse van KPI’s en waar mogelijk hierop sturen Periodiek (maandelijks) rapporteren aan Zeeuwse gemeenten over uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) Data uit het verleden (2015 – 2019) verzamelen en structureren (waar mogelijk) voor trendanalyses Historische data koppelen aan hedendaagse gegevens om trendontwikkelingen te onderzoeken Samenwerking met Hogescholen / Universiteiten zoeken op het gebied van Big-data-analyse etc.

-

Aantal ontwikkelde en bruikbare dashboards Aantal afstemmingsessies Aantal verstuurde rapportages en de daarbij gehanteerde frequentie Aantal afgesproken kpi’s die vertaald zijn naar concrete diagrammen, widgets en/of grafieken - Aantal tot stand gekomen samenwerkingen - Aantal gerealiseerde trendanalyses Sinds april 2021 is er een maandelijkse in plaats van driemaandelijkse monitor jeugdhulp die wordt verstrekt aan alle gemeenten met informatie over de financiën van de jeugdhulp. Daarnaast was er al een online dashboard met beleidsinformatie op cliëntniveau. In 2021 is daarnaast een dashboard ontwikkeld voor de zeswekelijkse gesprekken met de penvoerders van de samenwerkingsverbanden, waarin behalve de financiële stand van zaken ook een aantal KPI's uit het inkoopkader zijn opgenomen.

18 26/122

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Financieel resultaat Programmalijn Inkoop Jeugdhulp Zeeland Jeugdhulp Zorg in Natura Lasten Baten Mutatie reserves Uitvoeringsorganisatie Lasten Baten Mutatie reserves Taskforce Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget

Gewijzigd budget Realisatie Verschil V/N 4.123.040 -4.123.040 N 119.837.159 123.877.366 -4.040.207 N -126.177.041 -126.094.208 -82.833 N 6.339.882 6.339.882 V -461.603 461.603 V 808.837 1.582.671 1.641.316 -58.645 N -808.837 -1.499.840 -2.020.088 520.248 V -82.831 -82.831 V -74.351 74.351 V 296.615 296.615 222.266 74.349 V -296.615 -296.615 -296.617 2 V 3.587.086 -3.587.086 N

108.214.029 -108.214.029

Toelichting

In de 2e begrotingswijziging zijn de financiële gevolgen verwerkt die horen bij het vastgestelde plan Van pionieren (2015-2019) naar professionaliseren (2021-2022). De uitvoeringskosten IJZ zijn met € 431.996 naar boven bijgesteld. In de 3e begrotingswijziging is de resultaatbestemming 2020 van € 6.257.051 verwerkt. In de 5e begrotingswijziging 2021 is incidenteel bijgeraamd naar aanleiding van de bestuursrapportage 2021. De kosten voor jeugdhulp (zorg in natura) zijn met € 11.623.130 bijgesteld, door de overname van Intervence door JB West, het faillissement van Briedis en gestegen zorgkosten. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten IJZ met € 341.838 bijgesteld alsook door relatief veel personeelsverloop en langdurige ziekte, waardoor niet voorziene (meer)kosten zijn gemaakt.