2022-02-23 Bijlage 1 - TotaalplanTerneuzen boekje raad10maart Hogeresolutie

83

Inspiratiebeelden Cultuurkwartier en wonen

84

Arsenaalgebouw en inrichting Nieuwstraat Het Arsenaalgebouw is één van de blikvangers van de binnenstad en vertelt een uniek verhaal over de historie van de binnenstad van Terneuzen. Het gebouw heeft nu een horeca-bestemming maar staat op dit moment leeg. Het omvormen naar een culturele trekker zou het Cultuurkwartier en de binnenstad een enorme impuls geven als bestemming voor bewoners en toeristen. Te denken valt aan een museum, of een muziekcentrum waar misschien de Pit en zelfs Porgy en Bess een nieuwe plek kunnen krijgen en een professionaliseringslag kunnen maken. Het Arsenaalplein wordt nu niet erg intensief gebruikt, hier liggen kansen voor een aanbouw met uitstraling en ook op het dak liggen kansen om bijvoorbeeld een terras of daktuin toe te voegen. Op die manier kunnen de kleinere ruimtes in het Arsenaalgebouw zelf gebruikt worden voor bijvoorbeeld ateliers, opnamestudio’s, tentoonstellingsruimte of horeca en kunnen ook grotere evenementen aan en in het gebouw plaatsvinden. Afhankelijk van de precieze invulling die het gebouw kan krijgen natuurlijk. Dit alles kan gekoppeld worden aan het vertellen van de bijzondere geschiedenis van het gebouw en de ontwikkeling van Terneuzen als vestingstad.

Parkeren Het realiseren van een grote gebouwde parkeervoorziening in dit gebied, om de parkeerbehoefte voor de nieuwe voorzieningen en toe te voegen woningen te accommoderen, is niet gewenst. Dat zou de verblijfskwaliteit van dit unieke gebied voor bestaande en nieuwe bewoners en bezoekers erg onder druk zetten. Het heeft de voorkeur om te onderzoeken of de parkeeropgave in dit gebied niet voor een deel gebruik kan maken van bestaande parkeervoorzieningen in de omgeving, zoals bijvoorbeeld de Theaterpleingarage en omliggende parkeerplaatsen. Of dat andere vormen van mobiliteit hier kansrijk zijn. Dit zou ook de haalbaarheid van de ontwikkeling ten goede komen. Binnen deze ambities hebben we verschillende inrichtingsmogelijkheden van het gebied onderzocht. Daarbij hebben we met name gekeken wat het wel of niet mee herontwikkelen van de winkels en woningen rond de ijzerhandel kan opleveren. De definitieve inrichting zal, in overleg met de eigenaren, in een verdere uitwerking handen en voeten moeten krijgen.

Het is daarbij voorwaardelijk het Arsenaal een veel betere relatie met de Nieuwstraat te geven. Nu staat het een beetje afgezonderd achter een muurtje in een soort kuil. Door het hoogteverschil te overbruggen met een flauwe trap met brede treden komt het aan de Nieuwstraat te staan en wordt de Nieuwstraat visueel ook aanzienlijk verbreed. Zo ontstaan er meer mogelijkheden voor terrasjes in de zon en wordt de verblijfsruimte groter en aantrekkelijker. De Nieuwstraat kan dan ingericht worden als een gezellige, samenhangende pleinruimte, met meer groen, meer terrasruimte en meer geleidelijke hoogteverschillen, zodat plek ontstaat voor kleine evenementen en activiteiten voor de deur van de horeca. Door dit bijzondere gebouw optimaal in te zetten als trekker en blikvanger en de Nieuwstraat her in te richten krijgt de bestaande horeca een impuls en ontstaan er kansen voor bestaande en nieuwe ondernemers.

85

Variant 1 In deze variant krijgt het Arsenaalgebouw een nieuwe betekenis als culturele trekker en transformeren we alleen de gebouwen van de ABC-locatie en enkele leegstaande winkelpanden in het stukje Noordstraat. De bestaande winkels en woningen rond de ijzerhandel blijven staan en worden geïntegreerd in de nieuwe ontwikkelingen. Halverwege de Nieuwstraat komt een groen pleintje, als stapsteen en verblijfsplek.

86

Variant 2 In variant 2 gaan we nog een stapje verder. Hierbij gaan we ervan uit dat ook de panden van onder andere de ijzerhandel worden mee herontwikkeld. Hierdoor komt het Arsenaalgebouw vrij in het zicht te staan en krijgt deze zo een prominente plek in het Cultuurkwartier. Ook ontstaat er ruimte voor een grote groene stadstuin aan de Nieuwstraat. Een groene oase midden in de stad met terrassen en ruimte voor ontmoeting en culturele activiteiten, met daarachter een nieuw stedelijk woonmilieu. De openbare stadstuin vormt een verbindende schakel tussen het Cultuurkwartier en de woonbuurt en de schakel met de wandelroute naar de Scheldeboulevard en de haven.

Variant 3 In de laatste variant wordt de groene stadstuin verdeeld in twee geschakelde openbare ruimtes; één levendig groen Cultuurplein naast het Arsenaalgebouw en één meer rustige openbare stadstuin voor de bestaande en nieuwe woningen daarachter. Zo ontstaan twee groene plekken met een eigen sfeer en gebruik en zitten gebruikers elkaar minder in de weg. Vanuit de diverse gesprekken komen variant 2 en 3 als voorkeursvarianten naar boven. Waarbij natuurlijk wel opgemerkt moet worden dat hier hogere kosten aan verbonden zitten dan in variant 1.

87

Sfeerbeeld Noordstraat

MIX VAN KLEINSCHALIG WINKELEN EN WONEN

AFWISSELING MET MAAK- EN WERKRUIMTES

STRATEGISCH GEPLAATST GROEN, WANDELEN VAN OASE NAAR OASE

VOORMALIG STADHUIS EN KERKEN ALS ANKERPUNT MET UITNODIGENDE FUNCTIE

HERKENBARE HOOGWAARDIGE MATERIALISERING OPENBARE RUIMTE

BRUISEND, VEELZIJDIG, COMPACT KERNGEBIED

88

PROEVEN, ONTDEKKEN EN BELEVEN

4.3 Noordstraat en Havenstraat Winkelstraat 3.0 Met de transformatie van de ABC-locatie komt de focus van het winkelen in de Noordstraat (vanaf de Korte Kerkstraat tot de Kop van de Noordstraat) en de Havenstraat te liggen. De ontwikkelzone Noordstraat en de Havenstraat transformeren naar een toekomstbestendige en levendige binnenstadstraat, de winkelstraat 3.0. In de winkelstraat van de toekomst draait het om service, beleven, proeven, ruiken en proberen. Een plek voor de lokale ondernemer, die de mensen en de stad kent en inspeelt op excellente service of onderscheidende streekproducten. Waar winkels worden afgewisseld met andere kleinschalige stedelijke functies zoals werkruimtes, maakbedrijven met verkooppunten (3D printshops, bakkerij, koffiebranderij, brouwerij, etc.), atelierruimtes en werkplaatsen, etc. Deze ontwikkelzone heeft een meer divers straatbeeld dus, afgewisseld met wonen en wat horeca en cultuur. Gericht op kwaliteit, niet op kwantiteit. Recreanten en toeristen vormen naast de bewoners een belangrijke doelgroep. De binnenstad van Terneuzen wordt ook steeds meer een dagje uit. Sfeer en uitstraling van de openbare ruimte en de historische panden zijn daarbij steeds belangrijker. Het opknappen van de gevels en het terugbrengen of blootleggen van de fraaie historische elementen gaat daarbij zeker helpen.

De uitstraling van de panden, de gevelpuien op de begane grond en de ondernemingen die zich daar presenteren verdienen veel aandacht.

en de uitstraling en duurzaamheid van de panden te verbeteren. Op een aantal plekken mag er ook gewoond worden naast de winkels, mits dat geen grote ‘gaten’ slaat in het gezellige voorzieningenfront langs de route. Er is maatwerk nodig voor een goede overgang tussen openbaar en privé. Een vuistregel is dat minimaal 75% van de gevellengte in deze gebieden behouden blijft voor levendige stadsvoorzieningen en dat niet meer dan twee panden naast elkaar getransformeerd worden naar wonen. Daarnaast kunnen de achterzijden van de winkels, aan de zijde van de Raadsledenbuurt, transformeren. Hier liggen veel opslag- en magazijnruimtes die in de toekomst mogelijk minder hard nodig zijn. Dit biedt de kans nieuwe woonvormen en doelgroepen in de Raadsledenbuurt een plek te geven en de anonieme achterkanten om te vormen naar fraaie voorkanten richting de Raadsledenbuurt. Uitnodigende openbare ruimte De Noordstraat en de Havenstraat zijn smal. Dat maakt aan de ene kant intieme en besloten openbare ruimtes, fijn beschut tegen de wind en met een prettige ‘menselijke maat’. Met een paar mensen op straat voelt het al gezellig aan. Het smalle profiel maakt ook dat de beide straten een deel van de dag in de schaduw liggen.

Een zorgvuldig vormgegeven en goed onderhouden openbare ruimte is voorwaardelijk om het toch een uitnodigende verblijfsruimte te laten zijn, waar mensen graag blijven hangen en op ontdekkingstocht gaan.

Wonen boven winkels Er wordt ruimte gegeven voor wonen boven de winkels. Wonen in het centrum voegt levendigheid en sociale veiligheid toe en draagt bij aan de gewenste diversiteit aan functies. Bij het leegkomen van bovenverdiepingen adviseren we om na te gaan of deze mogelijk geschikt kunnen worden gemaakt voor bewoning, uiteraard onder voorwaarde dat er sprake is van kwalitatieve toevoeging. De inzet is om een divers woningbouwprogramma te realiseren

Om de Noordstraat en de Havenstraat uitnodigende routes te maken komen op strategische plekken een soort ankerpunten, die de aandacht trekken, mensen helpen oriënteren en bezoekers verleiden de straat te gaan ontdekken. Een soort parels aan een kralensnoer, waarbij bezoekers van plek naar plek lopen. De nieuwe bibliotheek, het oude stadhuis, de twee kerken in de Noordstraat en het voormalige gerechtsgebouw aan de Havenstraat zijn vanzelfsprekende parels, als het lukt 89

90

hier echt uitnodigende functies aan te koppelen, zoals een mooie horecazaak, een culturele functie, of een bijzondere winkel. Het zijn van oudsher bovendien gebouwen met een voorruimte, waardoor ook in de openbare ruimte net even meer ruimte ontstaat voor een zitplekje, terras, kunstobject, waterelement, of groenelement. Op die manier worden de bezoekers van plek naar plek geleid en ontstaan er van nature ontmoetingsplekjes met uitstraling en reuring.

de binnenstad en draagt bij aan het functioneren van de bibliotheek die hier een plek heeft gekregen. Door ook de rest van de openbare ruimte van Noordstraat en Havenstraat een kwaliteitsimpuls te geven krijgen in de komende jaren ondernemers ook hier een duwtje in de rug. Zo vormt de openbare ruimte ook hier het vliegwiel voor de kwaliteitsverbetering en invulling van de panden.

Deze parels worden met elkaar verbonden door een comfortabele en chique loper voor de Noordstraat en de Havenstraat, die ook richting de Nieuwstraat wordt doorgezet en die een familieband heeft met de bestrating van de Markt. Op die manier wordt het gehele kerngebied één samenhangend wandelgebied met allure. Vliegwiel De Noordstraat en de Havenstraat zullen geleidelijk verkleuren, afhankelijk van de initiatieven van de eigenaren en de ondernemers. Er zijn in de toekomst steeds meer initiatieven te verwachten, door de impact van corona; stoppende ondernemers, maar ook nieuwe ondernemers dienen zich aan en eigenaren zoeken nieuwe kansen. Er wordt op diverse plekken al geïnvesteerd door eigenaren in de uitstraling van panden en worden gevels opgeknapt, zoals bijvoorbeeld bij Au Boudoir. Ook lopen er plannen voor het behouden, herstellen en herbestemmen van historische gebouwen, zoals de oude gereformeerde kerk en het oude stadhuis in de Noordstraat en worden er plannen ontwikkeld en uitgevoerd voor nieuwe woningen boven voorzieningen. De gemeente gaat daar de voorwaarden zo goed mogelijk voor scheppen in beleid en bestemmingsplan. Daarbij zal onder andere gericht naar de eisen voor parkeren en loopafstanden gekeken worden. De opwaardering van de openbare ruimte zien we daarbij als een vliegwiel.

Met de recent heringerichte Markt is al het goede voorbeeld gegeven en zijn nieuwe initiatieven en ontwikkelingen rond de markt van de grond gekomen en ook het Bellevueplein voor de Kampanje wordt momenteel aangelegd en krijgt een aantrekkelijke openbare ruimte met een groene invulling, met terrassen en bankjes voor ontmoeting. Het pleintje vormt straks een fraaie groene entree voor

91

Sfeerbeeld Raadsledenbuurt

GROENE WANDELVERBINDING KERNGEBIED EN WILLEM I PARK

AANTREKKELIJKE GEZONDE KLIMAATADAPTIEVE GROENE WOONBUURT

VERNIEUWEN EN VERDUURZAMEN WONINGEN

92

KWALITEITSIMPULS KLOOSTERTUIN, WILLIBRODUSTOREN, KLOOSTER

CENTRAAL OPENBAAR GROEN BUURTHART VOOR SPELEN EN ONTMOETEN

VERNIEUWEN BUURTCENTRUM MET NIEUWBOUW VOOR SENIOREN

4.4 Raadsledenbuurt

Huidige situatie

Kwaliteiten en opgaven in de Raadsledenbuurt De Raadsledenbuurt is één van de oudste woonbuurten van Terneuzen, gelegen op en net buiten de eerste vestingwerken. Deze zijn nog herkenbaar in het stratenverloop en de hoogteverschillen van de Nieuwediepstraat en de lange Kerkstraat. Ook het voormalige klooster, de Willibrordustoren en het Pastersbos verraden de lange historie. Het is een buurt met veel kleine en verouderde woningen, die tot een aantal jaren geleden nog regelmatig overlast had van drugshandel en prostitutie. Er zijn daarin de afgelopen jaren flinke stappen genomen en de Raadsledenbuurt is wat dat betreft op de goede weg. Er ligt in de Raadsledenbuurt wel een grote fysieke opgave. De buurt heeft een vrij eenzijdige woningvoorraad, met veel kleine woningen en een aanzienlijk percentage sociale woningen. Het is lastig voor groeiende gezinnen of senioren om een nieuwe, passende woning te vinden in de buurt, zelfs als ze daar zouden willen blijven wonen. Een deel van deze woningen is bovendien verouderd en toe aan een flinke verduurzaming en vernieuwing. De Raadsledenbuurt ligt in een soort put tussen de hoger gelegen Noordstraat, de Nieuwstraat en het Willem I park in, waardoor er hier grondwaterproblemen optreden die in de toekomst waarschijnlijk nog zullen toenemen. Dit komt de bouwkundige staat van de woningen natuurlijk ook niet ten goede.

Een goede inventarisatie van de bouwkundige staat en toekomstwaarde van de woningen is daarom een urgente opgave. In de Raadsledenbuurt bevindt zich een aantal zeer ondiepe woonblokken (<25m diep van voorgevel tot voorgevel), die feitelijk te weinig ruimte bieden voor comfortabele grondgebonden woningen. De vraag is hoe toekomstbestendig dit is op de langere termijn. De buurt heeft ook veel smalle, soms erg lange straten die gebruikt worden voor de auto-ontsluiting

en het parkeren. De bewoners ervaren dan ook overlast van het verkeer en het parkeren, zeker als er te hard wordt gereden vlak voor de voordeuren langs. De parkeerdruk is hoog en veel straatjes en pleintjes staan vol met auto’s. Er is hierdoor weinig verblijfskwaliteit en ruimte voor groen en spelen. Toch is een deel van de mensen die er woont verknocht aan de buurt en zij geven aan een grootschalige sloop en vernieuwing als een bedreiging te zien. Zij roemen het ‘ons kent ons’ gevoel, de nabijheid van de voorzieningen en de betaalbaarheid van de woningen. De buurt heeft met haar kleine huisjes en straatjes ook een unieke, dorpse uitstraling. Buurthuis de Triangel speelt daarin ook een prominente rol, er wordt veel georganiseerd en hier ontmoeten mensen elkaar. Ook dit voormalige schoolgebouw is echter aan vernieuwing toe. De Raadsledenbuurt heeft echter voor buitenstaanders een slecht imago en sommige bezoekers voelen zich er niet altijd veilig. Dat heeft met het verleden

93

te maken, maar ook met de fysieke opzet van de buurt. De smalle, lange straatjes, met veel woningen met rolluiken en de wat sleetse openbare ruimte en bebouwing dragen bij aan de gevoelens van onveiligheid. Er zijn bovendien in de Raadsledenbuurt en aan de Noordstraat veel anonieme achterkanten zichtbaar, bijvoorbeeld van de winkelmagazijnen, en hoge schuttingen aan de groene binnenhoven. Deze versterken het verrommelde beeld op een aantal plekken en daarmee de gevoelens van onveiligheid. De groene binnenhoven, zoals het historische Pastersbos, zijn op zich waardevolle groenvoorzieningen dicht bij de woningen, maar de sociale controle is er niet optimaal. In principe kan iedereen er komen, waardoor niemand zich er echt verantwoordelijk voor voelt. De hoge schuttingen eromheen spreken wat dat betreft boekdelen.

Kansen

De Raadsledenbuurt heeft wel een unieke positie in de binnenstad. Het ligt aan één zijde direct naast de winkels, cultuur en horeca en aan de andere zijde aan het recent opgeknapte Willem I park, de Westerschelde en het sluizencomplex. Alles is hier dus onder handbereik. De dorpse sfeer met de kleinschalige, afwisselende bebouwing, de kleine pleintjes, de groene binnenhoven en een netwerk van wandelroutes en poortjes geven de buurt een heel eigen karakter. Vernieuwing Raadsledenbuurt De ontwikkelzone van de Raadsledenbuurt is toe aan een integrale vernieuwing. Structurele ingrepen zijn nodig om de buurt echt klaar te maken voor de toekomst, zoals het vernieuwen en verduurzamen van een deel van de woningen, het vernieuwen van de openbare ruimte, het tegengaan van grondwaterproblemen, het verbeteren van de overlast van verkeer en parkeren en het vernieuwen van het gebouw van de Triangel. Daarnaast is het belangrijk om in de Raadsledenbuurt het eenzijdige, betaalbare woningaanbod aan te vullen en te verrijken, door ook geschikte woningen toe te voegen voor andere doelgroepen, zoals senioren en gezinnen. Zo ontstaat een meer gemêleerde buurt, waar bewoners een wooncarrière kunnen doorlopen en ook mensen van buiten de buurt graag komen wonen. Het liefst natuurlijk met het behouden van de bestaande kwaliteiten 94

van de buurt. Een complexe opgave, aangezien naast eigendommen van woningcorporatie Clavis ook een flink deel van de woningen in de Raadsledenbuurt in particulier bezit is. De vernieuwing is dus een gezamenlijke opgave die samen met de eigenaren, de bewoners en Clavis verder moet worden uitgewerkt. Het belangrijkste doel van deze ontwikkelzone is dat de Raadsledenbuurt een aantrekkelijke, gezonde en duurzame buurt wordt waar het fijn wonen is voor iedereen. Een wijk waar iedereen een plek kan vinden die in de buurt van de voorzieningen wil wonen, maar ook rust, dorpse charme en groen belangrijk vindt. De Raadsledenbuurt moet ruimte blijven bieden aan bewoners die er betaalbaar willen blijven wonen, maar ook kansen bieden voor doorgroeiers die een gezinswoning zoeken, senioren uit de buurt die een gelijkvloers appartement zoeken en nieuwe inwoners, zoals expats, starters, empty-nesters en stedelijk georiënteerde gezinnen.

Opgaven We zien binnen de ontwikkelzone van de Raadsledenbuurt de volgende belangrijke opgaven voor de integrale vernieuwing van de Raadsledenbuurt: • Het vernieuwen van het buurthart door meer ruimte te creëren voor ontmoeting, groen en spelen en door het buurtcentrum de Triangel te vernieuwen. We stellen drie dingen voor: - Vernieuwing van het buurtcentrum de Triangel en koppelen aan nieuwbouw voor senioren. - Kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte, gebruikmakend van de historische waarde van de voormalige kloostertuin, Willibrordustoren en klooster. - Realiseren van een centraal gelegen, openbare buurtpark, als plek voor spelen, ontmoeting en retentie van regenwater. • Het versterken van de relaties met het levendige kerngebied en het ringpark. Hier liggen immers belangrijke kwaliteiten die we beter willen gebruiken. We zetten in op een kwaliteitsimpuls voor de wandelroutes tussen de Noordstraat, de Nieuwstraat en het Willem I park, zodat deze lopers aantrekkelijker, zichtbaarder, comfortabeler en veiliger worden. Het is interessant om dit gelijk te koppelen aan de vergroening van de Raadsledenbuurt en het aanpakken van de klimaatopgave. • We zien aanvullend kansen om ook de relatie met de sluizen en het bijbehorende parkeerterrein te versterken.

Als de maximumsnelheid op de Binnenvaartweg terug wordt gebracht naar 30 km/u, zoals in het GVVP beschreven, dan kunnen er vanuit het Willem I park en de Raadsledenbuurt diverse wandelroutes worden doorgetrokken richting het parkeerterrein en het sluizencomplex en mogelijk ook meer groen worden gemaakt. • Onderzoeken of een deel van de parkeerdruk in de Raadsledenbuurt kan

•

worden opgelost door het parkeerterrein bij de sluizen beter te gebruiken, bijvoorbeeld voor bezoekers en busjes. Ruimte maken voor meer nieuwe woningen, met name voor senioren en doorgroeiers uit de buurt zelf, maar ook voor nieuwe doelgroepen van buiten

•

•

•

•

•

de Raadsledenbuurt. Door nieuwe woningen toe te voegen kunnen mensen in de buurt een comfortabele, levensloopbestendige woning betrekken in de buurt zelf. De soms verouderde woningen die zij achterlaten kunnen vervolgens door de corporatie worden vernieuwd, of door particulieren in de vorm van kluswoningen. Op die manier ontstaat een ‘vernieuwingsgolf’ die ook voor bestaande woningen in de buurt een verbeteringsslag mogelijk maakt. We zien kansen om nieuwe woningen toe te voegen boven een vernieuwde Triangel, maar ook door transformatie van de opslag en magazijnen aan de achterzijde van de Noordstraat (voorzijden maken), ter plaatse van de Carpetright en langs het Willem I park. Ook langs de nieuwe wandelroutes richting het parkeerterrein en het sluizencomplex, in de rand van de Binnenvaartweg zouden nieuwe woningen kunnen worden ingepast. Te gast in het park zien we hier kleinschalige woongebouwen (4 á 5 lagen hoog) met appartementen, die uitkijken over groen en water. Deze woningen zorgen voor sociale controle in het gebied en voegen een bijzonder nieuw woonmilieu toe aan de binnenstad. Het streven is dat de mensen die nu in de Raadsledenbuurt wonen en daar graag willen blijven daartoe ook de kans krijgen. Nieuwbouw en vernieuwing van verouderde woningen worden daarom idealiter gezamenlijk opgepakt. Veilige groene binnenhoven.

Bewoners voelen zich nu niet verantwoordelijk voor de wat onveilige en weinig gewaardeerde groene achterhoven. Dit is natuurlijk jammer, want het is een bijzondere kwaliteit om direct achter de woning een speelplek of collectieve binnentuin te hebben. Interessant voor stedelijk georiënteerde gezinnen die vlak bij de voorzieningen willen wonen. Op dit moment kan iedereen naar binnen in deze achterhoven en dat vraagt veel van beheer en handhaving. Het voorstel is deze achterhoven daarom af te sluiten en alleen toegankelijk te maken voor de direct omwonenden. Hierdoor wordt de sociale veiligheid verbeterd en voelen bewoners zich er mee verbonden. Dit stimuleert de buurtverbondenheid en maakt het mogelijk deze groene hoven veel aantrekkelijker in te richten. In het verlengde hiervan moet ook in de smalle straatjes en op de pleintjes

95

Seniorenwoningen

Inspiratiebeelden Raadsledenbuurt

Doorgroeien in de buurt

Starters, expats

Meer groen Ruimte voor kinderen

96 Buurtpark als ontmoetingsplek

•

gezocht gaan worden naar mogelijkheden voor vergroening en het opvangen van regenwater. Om in te spelen op de klimaatverandering en om de Raadsledenbuurt aantrekkelijker te maken. Zo krijgt de Raadsledenbuurt steeds meer het karakter van een tuindorp met zijn kleinschalige bebouwing, smalle, groene straatjes, groene achterhoven en park naast de deur. Al deze ontwikkelingen kunnen pas starten nadat er een zorgvuldig onderzoek is gedaan naar de bouwkundige kwaliteit en de staat van de funderingen. Waar zijn bouwtechnische ingrepen hoe dan ook nodig? En welke opgaven en mogelijk ook kansen bieden deze ingrepen? Daarnaast moet er een doelgroepenonderzoek plaatsvinden naar de toekomstige wensen en vragen van bestaande en toekomstige bewoners. Maar alles start met het beginnen van gesprekken met de bestaande bewoners en eigenaren en het opzetten van een goede wijkdialoog over de toekomst van de Raadsledenbuurt. Zodat ook eigenaren en bewoners bondgenoten worden in de integrale vernieuwing van hun buurt.

Vliegwiel De vernieuwing van de ontwikkelzone Raadsledenbuurt start met het hart. De buurtvoorzieningen en buurtactiviteiten vormen het verbindende element van de Raadsledenbuurt en de aanjager voor de vernieuwing van de wijk. Sport, spel, ontmoeting, zorg en educatie brengen mensen samen en leggen dwarsverbanden. Het brengt de trots op de wijk terug. Een cruciaal vliegwielproject hierbij is de vernieuwing van het buurtcentrum de Triangel als ‘huiskamer’ van de buurt met toevoeging van wonen er boven en een aantrekkelijke groene openbare ruimte. Zoals beschreven komt door ruimte te maken voor seniorenwoningen elders in de wijk ook ruimte vrij. Hierdoor ontstaat een ‘vernieuwingsgolf’ en schuifruimte, zonder dat bewoners hoeven te verhuizen uit de buurt. Op die manier kan stapsgewijs de kwaliteit van de hele Raadsledenbuurt als totaal wordt verhoogd.

97

Sfeerbeeld Kanaalpark

STOER STEDELIJK WOONWERKGEBIED MET RUIMTE VOOR KANTOREN EN WONINGEN

WATER EN GROENE OEVERS TOEGANKELIJK EN BELEEFBAAR

KLIMAATVRIENDELIJKE EN BIODIVERSE WATERTUIN EN OEVERS

98

TRANSFORMATIE NAAR RINGPARK MET RECREATIEVE RONDE BINNENSTAD

UITLOOPGEBIED GROENE “BUITEN” VOOR RUST EN ONTSPANNING

KLEINSCHALIGE BEBOUWING HISTORISCHE BINNENSTAD

4.5 Oostelijke Kanaalarm

Historische luchtfoto

Situatie De omgeving van de Oostelijke Kanaalarm is een dynamisch gebied in de binnenstad; hier komen veel actuele ontwikkelingen en initiatieven vanuit de markt samen. De Kampanje is net opgeleverd, met nieuwe woningen en de bibliotheek, en ook voor de Beurtvaartkade liggen concrete plannen voor nieuwbouw. De voormalige locatie van de bibliotheek naast de Kolk staat momenteel leeg en wacht ook op herontwikkeling. De Oostelijke Kanaalarm vormt de overgang tussen de omgeving Kennedylaan, de Axelsedam en de historische binnenstad en is een belangrijke entree voor mensen die komen vanuit de stad. Het iconische gemeentehuis en twee belangrijke poorten liggen aan deze zone. Vanuit de participatie kwam duidelijk de wens naar voren om deze belangrijke openbare ruimte van de binnenstad een flinke kwaliteitsimpuls te geven. Historische luchtfoto’s laten mooi zien dat toen de Oostelijke Kanaalarm nog in verbinding met de Westerschelde stond, dit een spectaculair gebied was, met het brede water vol met schepen en de bedrijvige kades. Met het afsluiten van de Oostelijke Kanaalarm is het gebied een beetje versnipperd. De samenhang en identiteit van het gebied is minder duidelijk, het is nu een aaneenschakeling van losse gebiedjes met een eigen sfeer. Rondom de Beurtvaartkade is bijvoorbeeld de maritieme en stoere sfeer van de haven nog voelbaar.

Daarnaast ligt de Axelsedam, die vooral gedomineerd wordt door verkeer en parkeren. Dit is geen verleidelijke entree voor de binnenstad. Het kantoorgebouw van ABAB dat dwars over de Oostelijke Kanaalarm staat vormt vervolgens een harde overgang naar het gebied rondom de Herengracht, de Rosegracht en de Kolk. Dit gebied heeft juist meer de sfeer van een groene singel, inclusief de charmante ophaalbrug. Ter plaatse van het

Huidige situatie

Oostelijk Bolwerk en het gemeentehuis loopt het dan weer over in een groot en modern plein met het brutalistische gemeentehuis als blikvanger daaraan. De relatie met de achtergelegen Westerschelde is hier niet meer zo sterk. Het Bolwerk loopt over in het Stadhuisplein en zo richting de dijk en de

99

Centrumring vervolmaken

100

Haven herstellen

Ringpark sluiten