Document · PDF

2022-02-22 a. toekomstige governance structuur aan-z - Ontwerpbesluit

gemeenteraad 10 maart 2022, gemeente TerneuzenBij agendapunt: Instemmen met toekomstige governancestructuur aan-z26.293 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Zonder een BGTS zal uitvoering altijd plaatsvinden door rechtspersonen die volledig vallen onder het recht van één van de betreffende staten. Dit heeft tot gevolg dat verschillen in specifieke, vaak ingewikkelde arbeidsrechtelijke en fiscale wet- en regelgeving de samenwerking bemoeilijken en zo de uitvoering minder effectief en efficiënt maken. Daar waar taken gezamenlijk kunnen worden uitgevoerd (omdat ze vergelijkbaar zijn) biedt een BGTS de mogelijkheid om schaalvoordelen te realiseren zonder dat er sprake is van ingewikkelde juridische verschillen. Dit is de grote, formele meerwaarde van een BGTS. Deze formele meerwaarde geldt overigens alleen als er ook daadwerkelijk sprake is van het gezamenlijk uitvoeren van taken. Indien er alleen sprake is van (strategische) afstemming of regulier overleg dan is de BGTS, en alle daaraan gekoppelde verplichtingen, vaak een te zwaar instrument.

Benelux-Verdrag inzake grensoverschrijdende en interterritoriale samenwerking.

26/67 21

Het zijn van een rechtspersoonlijkheid brengt namelijk ook allerlei verplichtingen met zich mee die afhankelijk zijn van de wet- en regelgeving in het land waar de maatschappelijke zetel is gevestigd (denk aan: opstellen jaardocumenten, houden van vergaderingen, toezicht, etc.). In zo een geval is een andere vorm van samenwerking zoals mogelijk gemaakt door het Benelux-Verdrag wenselijker. Naast de formele meerwaarde geldt er ook een informele meerwaarde van de BGTS. Het verregaande karakter van een BGTS maakt dat zij, meer dan andere vormen van samenwerking, een symbool van gezamenlijkheid en onderlinge verbondenheid over landsgrenzen heen is. Doordat de samenwerking zichtbaarder is wordt deze ook als belangrijker ervaren en dat heeft ook gevolgen voor de beleving van de (inter-) lokale overheid door de inwoners van de aangesloten gemeenten. In het maken van een afweging over de toekomst van een BGTS geldt dat de formele meerwaarde het startpunt zou moeten zijn van deze afweging. Daarbij mag echter de informele meerwaarde niet over het hoofd gezien worden. Zeker in een situatie waarin er sprake is van een bestaande BGTS kan het omwille van de informele meerwaarde relevant zijn om extra aandacht te besteden aan mogelijke (nieuwe) invulling van een BGTS indien de oorspronkelijke taken wijzigen.

Het opheffen van een BGTS kan namelijk al snel, vanwege haar symboolfunctie, als meer dan alleen het resultaat van een economische afweging worden gezien maar ook als een mislukking van de onderlinge samenwerking of een verslechtering van de onderlinge relaties. Beiden beelden zijn het om tal van redenen waard om koste wat kost voorkomen te worden.

4.2

Scenario A: BGTS opheffen Beschrijving scenario De BGTS wordt opgeheven als gevolg van het overhevelen van de bestaande taken en het niet beleggen van andere taken bij de BGTS. De BGTS wordt en blijft in dit geval een ‘lege huls waar geen toekomst voor wordt voorzien. Opheffen is in dat geval de enige mogelijkheid. Feitelijke wijzigingen t.o.v. de huidige situatie De uitvoering van de bestaande taken is voorafgaand aan dit scenario overgeheveld naar een andere partij. Er worden dus niet minder taken uitgevoerd en er is geen reden om aan te nemen dat de kwaliteit verminderd of de kosten toenemen (al is dat deels nog onderwerp van onderzoek). Consequenties van het scenario De samenwerking tussen de gemeente Terneuzen en de Vlaamse gemeenten vermindert doordat één van de manieren waarop wordt samengewerkt verdwijnt. Daarnaast verdwijnt er een duidelijk symbool van de onderlinge samenwerking en verbondenheid. Dit kan gevolgen hebben voor de beleving van het (inter-) lokale bestuur op aspecten zoals: competenties, slagkracht, internationale blik etc.. Relaties met de scenario’s uit hoofdstuk 3 Dit scenario kan (hoeft niet) in beeld komen indien er voor scenario 3 of 4 uit het vorige hoofdstuk gekozen wordt. Indien vanuit het perspectief van de BGTS een keuze voor dit scenario wordt gemaakt dan leidt dat altijd tot scenario 3 of 4 uit het vorige hoofdstuk.

27/67 22

4.3

Scenario B: BGTS behoud huidige taken Beschrijving scenario De BGTS blijft uitvoering geven aan (een deel van) het huidige takenpakket. Er kunnen taken van of naar de BGTS worden overgeheveld maar in de kern blijft de BGTS een rol vervullen in het sociaal domein. Wel kunnen er wijzigingen in de governance worden aangebracht en daarmee in de sturing en controle op de BGTS. Feitelijke wijzigingen t.o.v. de huidige situatie Voor de uitvoering van de taken door de BGTS verandert er niets. Voor taken die niet langer door de BGTS worden uitgevoerd kan maar hoeft niets te veranderen. Dit is afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden. Indien wordt besloten om de taken aan te passen zullen de statuten worden aangepast. Ook zullen aanpassingen worden doorgevoerd met betrekking tot de afvaardiging, samenstelling, omvang en verdeling van zeggenschap en verantwoordelijkheid in het bestuur. Consequenties van het scenario De consequenties van dit scenario beperken zich tot de governance van de BGTS. De aansturing van de BGTS zou moeten verbeteren als gevolg van de aanpassingen aan de governance. Relaties met de scenario’s uit hoofdstuk 3 Van dit scenario is sprake indien er voor scenario 1, 2 of 3 uit het vorige hoofdstuk gekozen wordt.

Indien vanuit het perspectief van de BGTS een keuze voor dit scenario wordt gemaakt dan leidt dat ook altijd tot scenario 1, 2 of 3 uit het vorige hoofdstuk.

4.4

Scenario C: BGTS krijgt andere (bestaande) taken Beschrijving scenario De huidige taken van de BGTS worden overgeheveld naar een andere organisatie. Andere, reeds bestaande taken in de samenwerking tussen de gemeente Terneuzen en de Vlaamse gemeenten, worden ondergebracht in de BGTS. Feitelijke wijzigingen t.o.v. de huidige situatie Om deze andere taken, die nieuw zijn voor de BGTS, uit te kunnen voeren zal het nodig zijn dat de statuten en regelementen worden aangepast en afgestemd worden op de nieuwe inrichting van de uitvoeringsorganisatie. De exacte wijzigingen zullen afhankelijk zijn van de nieuwe taken. Consequenties van het scenario De BGTS krijgt in dit scenario een geheel nieuwe taak en rol te vervullen. De organisatie en alles wat daarmee samenhangt zullen hierop aangepast en gewijzigd moeten worden. Aangezien het om bestaande taken gaat zal er waarschijnlijk sprake zijn van het overnemen van een (deel van een) bestaande organisatie. Daarmee zullen bepaalde aspecten van de organisatie-inrichting reeds gegeven zijn. Andere aspecten (bijvoorbeeld backoffice activiteiten) moeten misschien opnieuw worden ingericht) Relaties met de scenario’s uit hoofdstuk 3

28/67 23

Dit scenario kan (hoeft niet) in beeld komen indien er voor scenario 3 of 4 uit het vorige hoofdstuk gekozen wordt. Indien vanuit het perspectief van de BGTS een keuze voor dit scenario wordt gemaakt dan leidt dat altijd tot scenario 3 of 4 uit het vorige hoofdstuk.

4.5

Scenario D: BGTS krijgt andere (nieuwe) taken Beschrijving scenario De huidige taken van de BGTS worden overgeheveld naar een andere organisatie. Nieuwe taken in de samenwerking tussen de gemeente Terneuzen en de Vlaamse gemeenten, worden ondergebracht in de BGTS (bijvoorbeeld op het gebied van kunst en cultuur of leerlingenvervoer). Feitelijke wijzigingen t.o.v. de huidige situatie Om deze nieuwe taken uit te kunnen worden zal het nodig zijn dat de statuten en regelementen worden aangepast en afgestemd worden op een nieuw in te richten uitvoeringsorganisatie. De exacte wijzigingen zullen afhankelijk zijn van de nieuwe taken. Consequenties van het scenario De BGTS krijgt in dit scenario een geheel nieuwe taak en rol te vervullen. De organisatie en alles wat daarmee samenhangt zullen hierop aangepast en gewijzigd moeten worden. Aangezien het om nieuwe taken gaat zal alles van de grond af aan moeten worden opgebouwd. Dit vraagt een aanloopfase om de basisinrichting op orde te krijgen en een experimentele ontwikkelfase waarin gestoeid kan worden met de inrichting van de organisatie. In de aansturing van de BGTS zal, zeker gedurende de eerste periode, vooral flexibiliteit gewenst zijn. Relaties met de scenario’s uit hoofdstuk 3 Dit scenario kan (hoeft niet) in beeld komen indien er voor scenario 3 of 4 uit het vorige hoofdstuk gekozen wordt.

Indien vanuit het perspectief van de BGTS een keuze voor dit scenario wordt gemaakt dan leidt dat altijd tot scenario 3 of 4 uit het vorige hoofdstuk.

4.6

Tussenconclusies Op basis van het overzicht van de verschillende scenario’s vanuit het BGTS-perspectief concluderen we dat:  De BGTS als ‘vehicle’ verschillende toekomsten kan hebben doordat het een grote wendbaarheid kent en breed ingezet kan worden in de uitvoering van grensoverschrijdende beleidsaandachtspunten.  Keuzes op basis van het ‘uitvoeringsperspectief’ nog steeds keuzemogelijkheden op basis van het BGTS-perspectief mogelijk maken.

29/67 24

/ 5 Advies AEF Op basis van de uitgewerkte scenario’s en de gesprekken die in de afgelopen periode zijn gevoerd, adviseren we: 1.

Om uit te gaan van het ‘uitvoeringsperspectief’ en daarbij in eerste instantie kiezen voor scenario 2 ‘De BGTS actualiseren’. Met de voorgestelde aanpassingen in dit scenario worden beide knelpunten in de governance effectief opgelost. Daarnaast is de impact op de organisatie en op de uitvoering van de taken zeer beperkt en zullen medewerkers en cliënten geen nadelige gevolgen ondervinden. Zij zullen op den duur hooguit positieve gevolgen ondervinden als gevolg van het verminderen van de bestuurlijke lastendruk en het vergroten van de slagkracht. In vergelijking met scenario 1, lost scenario 2 wel alle knelpunten op en heeft deze dus de voorkeur boven scenario 1. In vergelijking met scenario 3 en 4 geldt dat de onzekerheden in deze scenario’s voor de medewerkers (arbeidsrechtelijk) en met name de dienstverlening aan de Vlaamse gemeenten (fiscale consequenties) te groot zijn op dit moment. Een eventuele keuze voor deze scenario’s adviseren wij alleen als deze onzekerheden nader onderzocht zijn (door specialisten op het terrein van grensoverschrijdende arbeidsrechtelijke en fiscale wet- en regelgeving) en er overleg is gepleegd met alle betrokkenen over mogelijk (mitigerende) maatregelen ten behoeve van eventuele negatieve (bij)effecten.

Tenslotte, in vergelijking met scenario 4 merken we op dat het opgeven van de onafhankelijkheid van de toegang een majeure keuze is die niet licht genomen moet worden en die bezien moet worden in een breder perspectief dan enkel en alleen het governance-perspectief.

Scenario 3 ‘Nieuwe rechtsvorm’ in overweging nemen als vervolgstap nadat de genoemde onzekerheden nader zijn onderzocht, besproken en maatregelen zijn genomen ten behoeve van eventuele negatieve (bij)effecten. We adviseren scenario 3 in overweging te nemen omdat dit scenario de meeste mogelijkheden biedt om de governance in te vullen en zo toe te snijden om de uitvoeringstaken. Daarnaast maakt scenario 3 het mogelijk om in de toekomst ook nauwer samen te werken met vergelijkbare organisaties in het Nederlandse deel van de regio voor de taken die relevant zijn voor de Nederlandse gemeente Terneuzen. Scenario 3 is wenselijker dan scenario 4 omdat hiermee de onafhankelijkheid van de toegang geborgd blijft en dit een knelpunt kan worden indien het vertrouwen in de (lokale) overheid daalt. Binnen scenario 3 bestaat de mogelijkheid om niet alle maar een deel van de taken uit de BGTS over te hevelen naar een nieuwe rechtsvorm. Een optie die we nadrukkelijk onder de aandacht willen brengen is de mogelijkheid om de maaltijdservice van aan-z (Zo-Lekker), die nu als een dochteronderneming verbonden is aan de BGTS, binnen de BGTS te laten opereren. De reden hiervoor is dat dit een redelijk op zichzelf staande service is waarvan de dienstverlening in meer gelijke mate is verdeeld over de deelnemende gemeenten.

Een BGTS vormt voor de uitvoering van dergelijke werkzaamheden een betere constructie dan een rechtsvorm die onder enkel Nederlands danwel Belgisch recht valt. Belangrijk aspect in de afweging hieromtrent is de afstemming tussen de BGTS en de nieuwe rechtsvorm. Deze moet niet tot onnodig veel aanvullende administratieve en bestuurlijke lasten leiden.

Vanuit het ‘BGTS-perspectief’ te kiezen voor scenario B, C of D. Hoewel de BGTS vooral gericht is op het gezamenlijk uitvoeren van vergelijkbare taken aan weerszijde van de nationale

30/67 25

grens, is zij ook uitgegroeid tot een symbool van gezamenlijkheid en onderlinge verbondenheid (in Benelux-verband). Het opheffen van de BGTS betekent dan ook het verdwijnen van een symbool waarvan de consequenties moeilijk in te schatten zijn. Indien de gemeente Terneuzen zou besluiten om op den duur te kiezen voor scenario 3 dan adviseren wij om daarbij nadrukkelijk te kijken naar mogelijkheden zoals beschreven in het adviespunt 2 (de gezamenlijke taken onderdeel te laten blijven van de BGTS) of naar een andere mogelijke invullingen van de BGTS. Suggesties die tijdens de gesprekken de revue zijn gepasseerd hebben betrekking op de onderwerpen ‘kunst en cultuur’ en ‘leerlingenvervoer’. De keuze voor scenario B, C of D vanuit het BGTS-perspectief kan prima samengaan met de keuze voor scenario 2 (en op den duur wellicht scenario 3). 4.

Ten behoeve van de Vlaamse bestuurlijke betrokkenheid een gremium te organiseren indien de Vlaamse deelnemers niet langer deel uitmaken van het bestuur van de uitvoerende rechtsvorm maar hier wel nog diensten van afnemen. Dit is het geval indien scenario 3 volledig wordt uitgevoerd (en alle taken van de BGTS door een nieuwe rechtsvorm worden overgenomen) of scenario 4 volledig wordt uitgevoerd (en alle taken van de BGTS door de gemeente Terneuzen worden overgenomen). Dit gremium is bedoeld als platform waar gezamenlijke belangen in de BGTS besproken kunnen worden met alle deelnemers. Een dergelijk gremium kan vastgelegd worden in de statuten (daar is nu niet voor gekozen) maar kan ook informeel georganiseerd worden. Voorkomen moet worden dat de belangen van de Vlaamse partners onvoldoende aandacht krijgen. Indien voor een tussenvariant wordt gekozen, waarbij de gezamenlijke taken in de BGTS ondergebracht blijven en alleen de voor de gemeente Terneuzen relevante taken worden ondergebracht bij een nieuwe rechtsvorm/de gemeente Terneuzen, is een dergelijk gremium niet nodig.

Om de directie van aan-z op halfjaarlijkse basis uit te nodigen in de commissie samenleving van de gemeente Terneuzen met als doel om een breed gesprek te voeren over de stand van zaken, relevante ontwikkelingen en visies op de toekomst. Deze momenten zijn bedoeld om de gemeenteraad voldoende betrokken te houden bij deze belangrijke uitvoeringsorganisatie van de gemeente. Zeker nu hun directe invloed afneemt als gevolg van de voorgestelde statutenwijzigingen. Raadsleden kunnen op deze wijze via de commissie dan blijven voorzien in hun klankbordrol richting aan-z.

31/67 26

Praatplaat 28.1.2022. Onderzoeksmateriaal AEF, bijlage bij advies governance.

Probleemstelling/knelpunten:

De governance van Aan-Z voldoet niet aan de eisen van ‘good-governance’ en de gemeenteraad Terneuzen heeft besloten dit te wijzigen. Het gaat om twee knelpunten: 1) geen weerspiegeling van de verhouding van verschillende belangen, 2) een ‘twee-petten’ probleem voor raadsleden.

Project: ‘Terneuzen aan zet’ Praatplaat

Onderzoeksvraag:

Hoe de governance van Aan-Z in te richten dat er wel voldaan wordt aan ‘good-governance’, de uitvoering van hoog niveau blijft, de gemeente Terneuzen meer grip ervaart, raadsleden hun kaderstellende en controlerende rol zuiver in kunnen vullen en de Vlaamse gemeenten goed worden bediend.

Uitganspunten:

1) Governance is meer dan het juiste harkje en vraagt ook om aandacht voor gedrag, houding en rolvastheid, 2) Er bestaat niet één perfecte keuze maar iedere keuze kan wel geperfectioneerd worden door naast de governance ook de randvoorwaarden goed in te vullen.

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3

Scenario 4

BGTS handhaven

BGTS actualiseren

Stichting Aan-Z

Gemeentelijke afdeling

Beschrijving scenario

▹ Geen vertegenwoordigers meer uit gemeenteraden met bestuurlijke verantwoordelijkheid in de BGTS ▹ Bestaande bestuurlijke verantwoordelijkheid in de BGTS bij bestuurders Vlaamse en Nederlandse gemeenten ▹ (Het merendeel van/alle) huidige taken van Aan-Z worden binnen de BGTS uitgevoerd.

▹ Geen vertegenwoordigers meer uit gemeenteraden met bestuurlijke verantwoordelijkheid in de BGTS ▹ Aangepaste bestuurlijke verantwoordelijkheid in de BGTS bij bestuurders Vlaamse en Nederlandse gemeenten: stemverhouding meer in lijn met het aandeel in de omzet ▹ (Het merendeel van/alle) huidige taken van Aan-Z worden binnen de BGTS uitgevoerd.

▹ Geen vertegenwoordigers uit gemeenteraden met bestuurlijke verantwoordelijkheid in de stichting Aan-Z ▹ Geen vertegenwoordigers van de colleges van Vlaamse gemeenten met bestuurlijke verantwoordelijkheid in de stichting Aan-Z ▹ Directe/Indirecte bestuurlijke verantwoordelijkheid in stichting Aan-Z bij het college van B&W van de gemeente Terneuzen (afhankelijk van governancekeuzes) ▹ (Het merendeel van/alle) huidige taken van Aan-Z worden ondergebracht in de nieuwe stichting Aan-Z.

▹ Geen vertegenwoordigers meer uit gemeenteraden met bestuurlijke verantwoordelijkheid ▹ Geen vertegenwoordigers van de colleges van Vlaamse gemeenten met bestuurlijke verantwoordelijkheid ▹ Directe bestuurlijke verantwoordelijkheid bij het college van B&W van de gemeente Terneuzen ▹ Alle taken van Aan-Z worden ondergebracht bij de gemeente Terneuzen (afdeling).

Feitelijke wijziging(en)

▹ Aanpassen statuten/reglementen van de BGTS ▹ Aanpassen statuten/reglementen van de BGTS ▹ Oprichten nieuwe rechtspersoon (stichting) (afgevaardigde Nederlandse bestuursleden) en (afgevaardigde bestuursleden én de ▹ Of aanpassen statuten BGTS (doel en functie actualisatie overeenkomstig Nederlands en stemverhouding Nederlandse en Vlaamse BGTS) Belgisch recht. vertegenwoordigers) en actualisatie ▹ Of opheffen BGTS. overeenkomstig Nederlands en Belgisch recht.

Effect op de knelpunten

▹ Knelpunt 2 wordt opgelost, knelpunt 1 niet.

Bijkomende voor- en/of nadelen

▹ Voordeel: Geen ▹ Nadeel: Geen.

Effect op de knelpunten

▹ Beide knelpunten worden opgelost

Bijkomende voor- en/of nadelen

▹ Voordeel: Handhaving fiscaal arrangement ▹ Voordeel: Handhaven onafhankelijke positie richting de cliënt ▹ Voordeel: Geen rechtspositionele gevolgen medewerkers ▹ Voor-/nadeel: Bestuurlijke gebondenheid ▹ Voor-/nadeel: Wethouder indirect op uitvoering verantwoordelijk/aanspreekbaar.

Effect op de knelpunten

▹ Beide knelpunten worden opgelost.

Bijkomende voor- en/of nadelen ▹ Voordeel: Veel keuzemogelijkheden in inrichting governance ▹ Voordeel: Handhaven onafhankelijke positie richting de cliënt ▹ Voor-/nadeel: Basis voor autonome ontwikkeling Aan-Z ▹ Voor-/nadeel: Wethouder indirect op uitvoering verantwoordelijk/aanspreekbaar ▹ Nadeel: Mogelijk nieuw fiscaal arrangement 32/67 nodig, 21% BTW risico voor i.i.g. Vlaamse gemeenten (fiscaal risico Terneuzen ntb) ▹ Nadeel: Mogelijk (beperkte) rechtspositionele gevolgen medewerkers.

▹ Insourcing Aan-Z door gemeente. ▹ Of aanpassen statuten BGTS (doel en functie BGTS) ▹ Of opheffen BGTS.

Effect op de knelpunten

▹ Beide knelpunten worden opgelost. ▹ Nieuw knelpunt ontstaat (onafhankelijkheid toegangsloket)

Bijkomende voor- en/of nadelen

▹ Voordeel: Geen ▹ Voor-/nadeel: Wethouder direct op uitvoering verantwoordelijk/aanspreekbaar ▹ Nadeel: Significante rechtspositionele verandering voor alle medewerkers ▹ Nadeel: Onafhankelijkheid richting de cliënt ▹ Nadeel: Mogelijk nieuw fiscaal arrangement nodig (21% BTW risico voor Vlaamse gemeenten).

Scenario 1

BGTS handhaven Consequenties meer in detail*

Scenario 2

Scenario 3

Scenario 4

BGTS actualiseren

Stichting Aan-Z

Gemeentelijke afdeling

Consequenties meer in detail*

Cliënt: ▹ Voor de cliënt verandert er niets direct ▹ Op den duur kan de cliënt hinder ondervinden van minder goed functionerende governance (beperkte slagkracht, onvoldoende zelfkritisch vermogen in bestuur door beperkte belangen bij Aan-Z, etc.) Organisatie: ▹ Voor de organisatie verandert er niets direct ▹ Op den duur kan ook de organisatie hinder ondervinden van minder goed functionerende governance (beperkte slagkracht, onvoldoende zelfkritisch vermogen in bestuur door beperkte belangen bij Aan-Z, etc.). Governance: ▹ Aan-Z heeft een directeur ▹ Het bestuur is het bestuur van de BGTS BGTS: ▹ De BGTS blijft bestaan in de huidige vorm Financiën: ▹ Als huidig: Subsidies gemeente Terneuzen en Vlaamse gemeenten ▹ Eigen bijdragen Invloed gemeente Terneuzen: ▹ Totale invloed en verantwoordelijkheid van de gemeente Terneuzen op Aan-Z verandert niet ▹ College van B&W is samen met de bestuurders van de Vlaamse gemeenten verantwoordelijk ▹ Raadsleden spelen hun kaderstellende en controlerende rol zuiver via de raad. Desgewenst kan extra informatie voorziening (informatie- en klankbordrol) worden georganiseerd) (via aanvullende afspraak). Invloed Vlaamse gemeenten: ▹ Bestuurders van de Vlaamse gemeenten zijn samen met het college van B&W van Terneuzen verantwoordelijk.

Cliënt: ▹ Voor de cliënt verandert er niets direct Organisatie: ▹ Voor de organisatie verandert er niets direct Governance: ▹ Aan-Z heeft een directeur ▹ Het bestuur is het bestuur van de BGTS BGTS: ▹ De BGTS blijft bestaan in de huidige vorm Financiën: ▹ Als huidig: Subsidies gemeente Terneuzen en Vlaamse gemeenten ▹ Eigen bijdragen Invloed gemeente Terneuzen: ▹ Totale invloed en verantwoordelijkheid van de gemeente Terneuzen op Aan-Z neemt toe ▹ College van B&W is grotendeels verantwoordelijk ▹ Raadsleden spelen hun kaderstellende en controlerende rol zuiver via de raad. Desgewenst kan extra informatie voorziening (informatie- en klankbordrol) worden georganiseerd) (via aanvullende afspraak). Invloed Vlaamse gemeenten: ▹ Totale invloed (en verantwoordelijkheid) Vlaamse gemeente neemt af en is in lijn met financieel belang.

Onderzoeksmateriaal AEF, bijlage bij advies governance

* Niet limitatief

Cliënt: ▹ Voor zowel de Nederlandse als de Vlaamse cliënt geldt dat zij met een nieuwe organisatie te maken krijgen ▹ Voor zowel de Nederlandse als de Vlaamse cliënt geldt dat zij mogelijk met hogere eigen bijdragen geconfronteerd kunnen worden als gevolg van BTW verplichtingen van de nieuwe stichting (voor Vlaamse cliënten is dit risico groter dan voor Nederlandse cliënten) Organisatie: ▹ De organisatie-inrichting wijzigt niet ▹ De medewerkers van de organisatie komen in dienst bij de nieuwe stichting. Daarbij kunnen er beperkte rechtspositionele wijzigingen optreden (wordt nog uitgezocht). ‘Overgang onderneming’ is van toepassing. ▹ Het oprichten van de stichting en het overhevelen van de verplichtingen vergt wat werk. Governance: ▹ Bestuur stichting wordt gevormd door: ▹ Een door de RvT te benoemen bezoldigde directeur-bestuurder, of ▹ Het hoofd sociaal domein van Terneuzen, ▹ of Wethouder(s) Terneuzen ▹ RvT stichting wordt gevormd door: ▹ niemand, of ▹ Externen, al dan niet op voordracht van B&W-Terneuzen, of ▹ wethouder(s) Terneuzen BGTS: ▹ De BGTS is voor de uitvoering van taken op het gebied van zorg en welzijn niet langer/beperkt relevant.

▹ De BGTS kan: ▹ Opgeheven worden ▹ Ingezet worden voor andere taken in de samenwerking tussen Nederlandse en Vlaamse gemeenten Financiën: ▹ Subsidie gemeente Terneuzen ▹ DVO’s Vlaamse gemeenten ▹ Eigen bijdragen Invloed gemeente Terneuzen: ▹ Afhankelijk van keuzes in de governance ▹ Via subsidiebeschikking ▹ Eventueel via aanvullende afspraak 33/67 Invloed Vlaamse gemeenten: ▹ Vlaamse gemeenten via Gebruikersraad/DVO.

Cliënt: ▹ Voor de Nederlandse cliënt geldt dat zij niet meer bij een onafhankelijke organisatie terecht kunnen maar alleen direct bij de gemeente. ▹ Voor zowel de Nederlandse als de Vlaamse cliënt geldt dat zij met een nieuwe organisatie te maken krijgen ▹ Voor de Vlaamse cliënt geldt dat zij mogelijk met hogere eigen bijdragen worden geconfronteerd als gevolg van BTW verplichtingen Organisatie: ▹ De organisatie-inrichting wijzigt, backoffice integreert in gemeentelijke organisatie, frontoffice hoeft niet te wijzigen ▹ De medewerkers van de organisatie komen in dienst bij de gemeente Terneuzen. Dit heeft rechtspositionele gevolgen. Zij gaan over van CAO Welzijn naar CAO gemeenten en pensioen van Z&W naar ABP. Daarnaast zijn er mogelijk ook andere rechtspositionele gevolgen ▹ Het integreren van Aan-Z in de gemeentelijke organisatie vergt wat werk. ▹ Samenwerking met de gemeente verandert in dit scenario ook. De positie van opdrachtnemer wordt vervangen door die van collega Governance: ▹ Directie is het hoofd sociaal domein en de gemeentesecretaris Terneuzen ▹ Bestuur is de gemeente (B&W en Raad) BGTS: ▹ De BGTS is voor de uitvoering van taken op het gebied van zorg en welzijn niet langer/beperkt relevant.

▹ De BGTS kan: ▹ Opgeheven worden ▹ Ingezet worden voor andere taken in de samenwerking tussen Nederlandse en Vlaamse gemeenten Financiën: ▹ Begroting gemeente Terneuzen ▹ DVO’s Vlaamse gemeenten ▹ Eigen bijdragen Invloed gemeente Terneuzen: ▹ Maximaal: Aan-Z = de gemeente. Invloed Vlaamse gemeenten: ▹ Vlaamse gemeenten via Gebruikersraad/DVO.

Project: ‘Terneuzen aan zet’

MEMO OVER AANPASSINGEN STATUTEN BGTS AAN-Z College van B&W en gemeenteraad gemeente Terneuzen Leden van het AB van de BGTS aan-z van Michael van der Velden en Yannick Lataster, AEF datum 8 februari 2022 onderwerp Memo over aanpassingen statuten BGTS aan-z aan

Geacht College van B&W, geachte gemeenteraad, geachte leden van het algemeen bestuur van BGTS aan-z, Uit ons advies1 over de toekomstige governance van aan-z volgt dat de statuten van aan-z gewijzigd moeten worden. In deze memo hebben we deze wijzigingen uitgewerkt. Dit hebben we gedaan door voor ieder relevant artikel gewijzigde tekstvoorstellen te doen. Om deze wijzigingen inzichtelijk te maken hebben we de bestaande tekst steeds ernaast gezet. Over ieder wijzigingsvoorstel hebben we ook een korte toelichting opgenomen waarom deze wijziging relevant is in het kader van het advies. Daarnaast zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd die verband houden met de aanlevertermijn van het jaarverslag, de jaarrekening en de conceptbegroting. Deze wijzigingen houden geen verband met de wijziging van de governance maar zijn doorgevoerd om de termijnen van aan-z te laten aansluiten bij de termijn van de gemeenschappelijke regelingen van de gemeente Terneuzen. Tenslotte zijn er ook nog wijzigingen doorgevoerd die voorvloeien uit de aanpassingen van het Benelux-verdrag. Deze wijzigingen zijn doorgevoerd door het Secretariaat-Generaal van de Benelux. Deze wijzigingen zijn niet expliciet in dit memo opgenomen of van een toelichting voorzien aangezien dit allemaal ‘technische’ wijzigingen betreffen. Bijgevoegd aan deze memo is een conceptversie van de nieuwe statuten van aan-z.

In deze conceptversie zijn alle doorgevoerde wijzigingen (ook die n.a.v. de aanpassingen van het Beneluxverdrag zijn doorgevoerd) geel gemarkeerd zodat deze makkelijk vergeleken kunnen worden met de huidige versie van de statuten.

Wijzigingsvoorstellen statuten aan-z t.b.v. de Governance Artikel: Artikel 1

Gewijzigde tekst Gemeenschappelijke dienstverlening: De welzijnstaken en het vrijwilligerswerk die voor meer dan één deelnemer worden uitgevoerd en die separaat zijn vastgelegd in een overzicht van de gemeenschappelijke dienstverlening.

Zie voor de context en het advies van AEF, de rapportage ‘Terneuzen aan zet’ en/of de samenvattende A3 ‘Praatplaat’

Maliebaan 16 postadres Postbus 85198

bezoekadres

Bestaande tekst Bestaat niet in de huidige statuten

3581 CN Utrecht 3508 AD Utrecht

34/67 + 31 30 236 30 30

telefoon website

www.aef.nl

pagina 1/7

Artikel: Artikel 10, lid 1

Artikel 10, lid 2

Bestaande tekst Het grensoverschrijdend openbaar lichaam heeft een algemeen bestuur dat bestaat uit één stemhebbend lid van elke deelnemer aan Vlaamse zijde, zijnde de voorzitter van het OCMW van de deelnemende OCMW’s en 4 stemhebbende leden van de gemeente Terneuzen, waarvan 3 raadsleden en 1 lid van het college van burgemeester en wethouders. Het algemeen bestuur is verder samengesteld uit: - één vaste adviseur van elke Vlaamse deelnemer; - één vaste adviseur namens het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Terneuzen; - één waarnemer van elke Vlaamse deelnemer;

Gewijzigde tekst Het grensoverschrijdend openbaar lichaam heeft een algemeen bestuur dat bestaat uit één stemhebbend lid van elke deelnemer aan Vlaamse zijde, zijnde een schepen van iedere betrokken OCMW en 2 stemhebbende leden van de gemeente Terneuzen die allen lid zijn van het college van burgemeesters en wethouders Voorstel: lid schrappen

- één waarnemer namens het College van Burgemeester en Wethouders van de Artikel 10, lid 3

Artikel 10, lid 6

Artikel 10, lid 7

gemeente Terneuzen; De effectieve en gemachtigde plaatsvervangende leden en de vaste adviseurs van het algemeen bestuur worden door het bevoegde orgaan van de deelnemende partijen, de voorzitter inbegrepen, aangewezen. De stemhebbende leden van het algemeen bestuur treden af wanneer de Raad, uit wiens midden zij zijn aangewezen, aftreedt. In dat geval zal de nieuwe Raad op zijn eerste vergadering zijn vertegenwoordiger in het algemeen bestuur aanwijzen. Een stemhebbend lid van het algemeen bestuur treedt af wanneer het lid ophoudt lid te zijn van de Raad, uit wiens midden het lid is aangewezen.

Artikel 10, lid 9

Bestaat niet in de huidige statuten

Artikel 10, lid 10

Bestaat niet in de huidige statuten

Artikel 10,

Bestaat niet in de huidige statuten

lid 11

Voorstel: lid schrappen

De stemhebbende leden van het algemeen bestuur treden af wanneer het vast bureau van de OCMW/het college van B&W, uit wiens midden zij zijn aangewezen, aftreedt. In dat geval zal het vast bureau van de OCMW/het college van B&W op zijn eerste vergadering zijn vertegenwoordigers in het algemeen bestuur aanwijzen Een stemhebbend lid van het algemeen bestuur treedt af wanneer het lid ophoudt lid te zijn van het vast bureau van de OCMW/het college van B&W, uit wiens midden het lid is aangewezen. De leden van het algemeen bestuur kunnen bij afwezigheid een ander lid van het algemeen bestuur van de BGTS machtigen voor (een deel van) een vergadering. Deze machtiging dient voorafgaand aan de vergadering schriftelijk aan het algemeen bestuur kenbaar gemaakt worden. De leden van het algemeen bestuur kunnen tussentijds ontslag nemen uit het algemeen bestuur van de BGTS door de voorzitter van het algemeen bestuur en de raad van het OCMW/het college van B&W dat hen heeft aangewezen schriftelijk op de hoogte te stellen. Het ontslag is onherroepelijk. De leden van het algemeen bestuur die tussentijds ontslag hebben genomen uit het algemeen bestuur van de BGTS, behouden hun lidmaatschap totdat in

35/67 memo over aanpassingen statuten bgts aan-z

pagina 2/7

Artikel:

Bestaande tekst

Artikel 10,

Bestaat niet in de huidige statuten

lid 12

Artikel 12, lid 1

Het algemeen bestuur beraadslaagt slechts rechtsgeldig wanneer de absolute meerderheid van de in functie zijnde leden aanwezig is, waarbij tevens zowel van de Nederlandse als van de Vlaamse deelnemers minimaal 1 stemhebbend lid aanwezig is.

Artikel 12, lid 2

Er wordt bij consensus besloten. Ingeval tot stemming wordt overgegaan, wordt een besluit slechts geldig genomen wanneer het wordt gesteund door de absolute meerderheid van de uitgebrachte stemmen.

Artikel 12,

Voor een beslissing tot de wijziging van de statuten, de verlenging van de duur, de ontbinding of tot aanwending van financiële- of andere middelen toebehorend aan één van de deelnemers, is eenparigheid van stemmen van alle deelnemers vereist.

lid 3

Artikel 12, lid 4

Bestaat niet in de huidige statuten

Artikel 13, lid 1 i

Bestaat niet in de huidige statuten

Artikel 14, lid 1

Het algemeen bestuur verstrekt aan de raad van de deelnemende gemeente en de raad van de deelnemende OCMW’s voor 1 mei een volledig verslag van de activiteiten van het grensoverschrijdend openbaar lichaam gedurende het voorgaande jaar. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door één van de voorzitters van de deelnemende OCMW’s en een wethouder van de gemeente Terneuzen of een door hem aangewezen vervanger.

Artikel 15, lid 2

Gewijzigde tekst hun opvolging is voorzien. De aanwijzing voor de vervulling van plaatsen die tussentijds zijn opengevallen, vindt binnen twee maanden plaats door de raad van het OCMW/het college van B&W die het aangaat. Het algemeen bestuur beraadslaagt slechts rechtsgeldig wanneer een absolute meerderheid van stemmen vertegenwoordigd is, waarbij tevens zowel van de Nederlandse als van de Vlaamse deelnemers minimaal 1 stemhebbend lid aanwezig is In besluitvorming wordt consensus nagestreefd. Ingeval het voorliggende besluit betrekking heeft op het vaststellen van het overzicht of de uitvoering van de gemeenschappelijke dienstverlening dan is stemming slechts rechtsgeldig met eenparigheid van stemmen. Ingeval het voorliggende besluit geen betrekking heeft op het vaststellen of de uitvoering van de gemeenschappelijke dienstverlening, is een besluit rechtsgeldig bij een absolute meerderheid van uitgebrachte stemmen. Voor een beslissing tot de wijziging van de statuten, de verlenging van de duur, de ontbinding of tot aanwending van financiëleof andere middelen toebehorend aan één van de deelnemers, het vaststellen van het overzicht van de gemeenschappelijke dienstverlening, de uitvoering van de gemeenschappelijke dienstverlening is eenparigheid van stemmen van alle deelnemers vereist. Het gewicht van iedere stem is als volgt vastgesteld.

De Vlaamse OCMW’s hebben in totaal een stemgewicht van 10% (ieder afzonderlijk een stemgewicht van 2,5%). De gemeente Terneuzen heeft in totaal een stemgewicht van 90% (ieder bestuurder afzonderlijk een stemgewicht van 45%) Vaststellen en goedkeuren van het overzicht van gemeenschappelijke dienstverlening Het algemeen bestuur verstrekt aan de raad van de deelnemende gemeente en de raad van de deelnemende OCMW’s voor 15 april een volledig verslag van de activiteiten van het grensoverschrijdend openbaar lichaam gedurende het voorgaande jaar. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door één van de stemhebbende leden van het algemeen bestuur van één van de Vlaamse OCMW’s en een van de stemhebbende leden van het algemeen bestuur van de gemeente Terneuzen.

36/67 memo over aanpassingen statuten bgts aan-z

pagina 3/7

Artikel: Artikel 18, lid 1

Artikel 18, lid 2

Artikel 18,

Bestaande tekst De bestuurders van het grensoverschrijdend openbaar lichaam zijn niet persoonlijk gebonden door de verbintenissen die het grensoverschrijdend openbaar lichaam aangaat. Bestaat niet in de huidige statuten

Bestaat niet in de huidige statuten

lid 3

Artikel 19,

Bestaat niet in de huidige statuten

lid 1

Artikel 19, lid 2

Bestaat niet in de huidige statuten

Artikel 19,

Bestaat niet in de huidige statuten

lid 3 Artikel 23, lid 2 (voorheen artikel 22, lid 2) Artikel 23, lid 3 (voorheen artikel 22, lid 3)

Artikel 24, lid 1 (voorheen artikel 23,

Het dagelijks bestuur zendt de ontwerpbegroting, twee weken voordat zij aan het algemeen bestuur wordt aangeboden, toe aan de raad van de deelnemende gemeente en van de deelnemende OCMW’s De raad van de deelnemende gemeente en van de deelnemende OCMW’s kunnen het dagelijks bestuur van hun gevoelen omtrent de ontwerpbegroting in kennisstellen. Het dagelijks bestuur voegt hun commentaren bij de ontwerpbegroting, zoals deze ter vaststelling aan het algemeen bestuur wordt aangeboden. Het algemeen bestuur stelt de rekening van het grensoverschrijdend openbaar lichaam vast uiterlijk 1 mei volgende op het kalenderjaar waarop deze betrekking heeft.

Gewijzigde tekst De bestuurders van de BGTS zijn niet persoonlijk gebonden door de verbintenissen die de BGTS aangaat.

De deelnemers zijn financieel aansprakelijk bij ontoereikend vermogen van de BGTS naar rato van hun vastgelegde deelname. In dezelfde mate zijn zij aansprakelijk voor de verplichtingen die voortvloeien uit de verbintenissen die na de ontbinding gehandhaafd blijven. Het recht van de plaats waar de BGTS haar maatschappelijke zetel heeft, is van toepassing op de aansprakelijkheid van de BGTS ten opzichte van haar deelnemers en op de aansprakelijkheid van de deelnemers voor handelingen van de BGTS ten opzichte van derden. Het algemeen en het dagelijks bestuur geven aan de raden van de deelnemende gemeenten en OCMW’s ongevraagd alle informatie die voor een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voeren beleid nodig is. Het algemeen en het dagelijks bestuur verstrekken aan de raden van de deelnemende gemeenten en OCMW’s alle inlichtingen die door een of meer raden worden verlangd. Die informatie wordt in dat geval ook verstrekt aan de overige raden. Het dagelijks bestuur zendt de ontwerpbegroting, uiterlijk 15 april, toe aan de raad van de deelnemende gemeente en van de deelnemende OCMW’s.

De raad van de deelnemende gemeente en van de deelnemende OCMW’s kunnen het dagelijks bestuur van hun gevoelen omtrent de ontwerpbegroting in kennisstellen uiterlijk 8 weken na ontvangst van de ontwerpbegroting. Het dagelijks bestuur voegt hun commentaren bij de ontwerpbegroting, zoals deze ter vaststelling aan het algemeen bestuur wordt aangeboden

Het algemeen bestuur stelt de rekening van het grensoverschrijdend openbaar lichaam vast uiterlijk 15 april volgende op het kalenderjaar waarop deze betrekking heeft.

lid 1)

37/67 memo over aanpassingen statuten bgts aan-z

pagina 4/7

Toelichting op de wijzigingsvoorstellen statuten aan-z t.b.v. de Governance Artikel 1 Met het opnemen van deze aanvullende definitie wordt het mogelijk om in artikel 12 te differentiëren in de stemprocedures en daarmee recht te doen aan de positie van de Vlaamse OCMW’s en de gemeente Terneuzen. Artikel 10, lid 1 Met de voorgestelde wijziging wordt de samenstelling van de afvaardiging van de gemeente Terneuzen aangepast waardoor alleen nog leden van het college benoemd kunnen worden in het algemeen bestuur van de BGTS aan-z. Dit is in lijn met de wens van de gemeenteraad van de gemeente Terneuzen en het oplossen van de knelpunten in de governance. Om ook de bestuurlijke lastendruk aan Nederlandse zijde enigszins te beperken is het voorstel gedaan om de Nederlandse bestuurlijke afvaardiging terug te brengen van vier naar twee. Hiermee wordt de lastendruk verminderd maar blijft de mogelijkheid bestaan om de portefeuillehouders Jeugd en Wmo (of een ander lid van het college van B&W) te benoemen in het bestuur van de voor hun belangrijkste uitvoeringsorganisatie. Artikel 10, lid 2 Dit artikel voorziet in een bredere samenstelling van het algemeen bestuur aanvullend aan de bestuurlijke afvaardiging van de leden van de BGTS. Dit maakt het bestuur onnodig groot en vermindert de slagkracht. Daarnaast levert het geen bijdrage aan een betere kwaliteit van de besluitvorming of controle.

Aangezien van deze mogelijkheid in de praktijk geen gebruik wordt gemaakt is dit lid onnodig en kan omwille van de duidelijkheid beter geschrapt worden. Artikel 10, lid 3 Deze wijziging is omwille van de consistentie van de statuten noodzakelijk als gevolg van het schrappen van artikel 10, lid 2. Artikel 10, lid 6 Deze wijziging is omwille van de consistentie van de statuten noodzakelijk als gevolg van de wijzigingen van artikel 10, lid 1. Artikel 10, lid 7 Deze wijziging is omwille van de consistentie van de statuten noodzakelijk als gevolg van de wijzigingen van artikel 10, lid 1. Artikel 10, lid 9 Met het opnemen van deze aanvullende bepaling kunnen bestuurders zich laten vertegenwoordigen in het bestuur. Aanwezigheid is dan niet langer noodzakelijk voor het nemen van besluiten. Dit biedt bestuurders flexibiliteit en verminderd de bestuurlijke drukte. Artikel 10, lid 10 Met het opnemen van deze aanvullende bepaling worden de leden van het algemeen bestuur de flexibiliteit geboden om de taak van algemeen bestuurslid neer te leggen. Hiervan kan spraken zijn indien er een verandering van portefeuilleverdeling plaatsvindt binnen het vast bureau van de

38/67 memo over aanpassingen statuten bgts aan-z

pagina 5/7

OCMW/het college van B&W of indien het algemeen bestuurslid om andere redenen de functie niet langer kan invullen. Artikel 10, lid 11 Deze aanvulling is een gevolg van het opnemen van artikel 10, lid 10 en voorziet in de continuïteit van het bestuur van de BGTS. Artikel 10, lid 12 Deze aanvulling is een gevolg van het opnemen van artikel 10, lid 10 en voorziet in een tijdige vernieuwde invulling van het algemeen bestuurslidmaatschap in het bestuur van de BGTS. Artikel 12, lid 1 Aangezien de stemverhouding in artikel 12, lid 4 wordt aangepast en het gewicht van ieder stemhebbend lid niet langer gelijk is, is ‘een absolute meerderheid van in functie zijnde leden’ niet langer een garantie voor een meerderheidsbesluit. Deze wijziging is in lijn met het oplossen van het knelpunt over de scheve verdeling van belangen binnen de BGTS. Artikel 12, lid 2 In dit artikel is een differentiatie opgenomen in de wijze waarop het algemeen bestuur tot besluitvorming kan komen. Voor die aspecten die het vaststellen en het uitvoeren van de gemeenschappelijke dienstverlening betreffen, geldt dat er eenparigheid van stemmen nodig is voor besluitvorming. Dit is ook in lijn met de financiële belangen van iedere afzonderlijke deelnemer.

Om ook te komen tot concrete toepassing van dit artikel is ook opgenomen dat het vaststellen van de definitie van de gemeenschappelijke dienstverlening (welke dienstverlening betreft dit wel én niet) met eenparigheid van stemmen moet plaatsvinden. Voor alle besluiten die géén betrekking hebben op het vaststellen of uitvoeren van de gemeenschappelijke dienstverlening geldt dat besluitvorming met meerderheidsbesluiten kan plaatsvinden. Dit laatste doet recht aan de positie van de gemeente Terneuzen en het nadrukkelijk grotere financiële belang van de gemeente in aan-z. Aangezien het een vrijwillige samenwerking betreft tussen alle deelnemers zal het streven wel altijd zijn om ieder besluit met consensus te nemen. Artikel 12, lid 3 Deze wijziging is omwille van de consistentie van de statuten noodzakelijk als gevolg van de wijzigingen van artikel 12, lid 2 Artikel 12, lid 4 Met het opnemen van deze aanvullende bepaling wordt het gewicht vastgelegd van de stem van ieder lid van het algemeen bestuur. Deze verschilt tussen de Vlaamse en Nederlandse bestuurders en ligt in lijn met de financiële belangen in aan-z. Artikel 13, lid 1 i Met deze aanvulling wordt aan het algemeen bestuur de bevoegdheid toegekend om het overzicht van gemeenschappelijke dienstverlening vast te stellen en goed te keuren.

Deze bevoegdheid is noodzakelijk om de wijzigingen in de stemverhouding, zoals verwerkt in artikel 12, mogelijk te maken. Deze definitie wordt in een separaat document geconcretiseerd conform de definitie uit artikel 1 van de statuten.

39/67 memo over aanpassingen statuten bgts aan-z

pagina 6/7

Artikel 14, lid 1 Met deze wijziging wordt aangesloten bij het aanlevermoment van alle overige verbonden partijen van de gemeente Terneuzen. Artikel 15, lid 2 Deze wijziging is omwille van de consistentie van de statuten noodzakelijk als gevolg van de wijzigingen van artikel 10, lid 1. De aanvullende bepaling is weggelaten omwille van de consistentie van de statuten als gevolg van het schrappen van artikel 10, lid 2. Artikel 18, lid 1,2,3 Met deze aanpassing en aanvullingen wordt de mate van risicoverdeling vastgelegd in de statuten. Deze risicoverdeling is gebaseerd op de dienstverlening zoals deze overeen is gekomen en kan nooit groter zijn dan het aandeel in de dienstverlening. Voor de Vlaamse gemeenten geldt zodoende dat zij niet (financieel) aansprakelijk gesteld kunnen worden voor tekorten als gevolg van de dienstverlening aan de gemeente Terneuzen. Hoewel deze bepalingen als zodanig ook zijn opgenomen in het verdrag, en om die reden al de geldende bepaling zijn, stellen we voor deze ook in de statuten op te nemen ten behoeve van de duidelijkheid. Artikel 19, lid 1, 2, 3 (Nieuw artikel) Met het opnemen van deze aanvullende bepalingen wordt de informatiepositie van de raadsleden van de Vlaamse OCMW’s en de gemeenteraad van de gemeente Terneuzen versterkt.

Artikel 23, lid 2 (voorheen artikel 22 lid 2) Met deze wijziging wordt aangesloten bij het aanlevermoment van alle overige verbonden partijen van de gemeente Terneuzen. Artikel 23, lid 3 (voorheen artikel 22 lid 3) Met deze wijziging wordt aangesloten bij het aanlevermoment van alle overige verbonden partijen van de gemeente Terneuzen. Artikel 24, lid 1 (voorheen artikel 23 lid 1) Met deze wijziging wordt aangesloten bij het aanlevermoment van alle overige verbonden partijen van de gemeente Terneuzen.

40/67 memo over aanpassingen statuten bgts aan-z

pagina 7/7

ADVIES GOVERNANCE BGTS AAN-Z College van B&W en gemeenteraad gemeente Terneuzen Leden van het AB van de BGTS aan-z van Michael van der Velden, Yannick Lataster, AEF datum 28 januari 2022 onderwerp Advies Governance BGTS aan-z aan

Geacht College van B&W, geachte gemeenteraad, geachte leden van het algemeen bestuur van BGTS aan-z, De gemeente Terneuzen wil de governance van de BGTS aan-z aanpassen. Een onderwerp dat afgelopen jaar nadrukkelijk in de belangstelling is komen te staan als gevolg van een uitgevoerd raadsonderzoek waarin ook de aanbeveling is gedaan om deze knelpunten op te lossen. De gemeenteraad van Terneuzen heeft daarin ook al enkele richtinggevende besluiten genomen. De afgelopen weken hebben we met u, met aan-z, met de bestuurders van de Vlaamse gemeenten en de overige bestuursleden van de BGTS en met een ambtelijke delegatie gesproken over de governance-scenario’s voor aan-z. De inzet van AEF was erop gericht om niet weer een onderzoek uit te voeren maar om (mede op basis van al het onderzoek dat reeds is verricht) besluitvorming over het oplossen van deze knelpunten voor te bereiden en te begeleiden. In de gesprekken die we de afgelopen weken gevoerd hebben is dit ook steeds onze invalshoek geweest en hebben we met de verschillende partijen gesproken over behoeften, wensen en zorgen die gepaard gaan bij het aanpassen van de governance. We hebben op basis van deze gesprekken de verschillende mogelijkheden zoveel mogelijk praktisch verkend. We schatten in dat er thans een basis is voor gedragen besluitvorming. Daarom sturen we u dit advies toe.

Onderliggend aan dit advies hebben we vier documenten opgesteld. Het eerste document betreft een beschrijving van de verschillende scenario’s voor de toekomst van de BGTS aan-z. Met de beschrijving van deze scenario’s hebben we een afwegingskader geboden waarin alle uiteenlopende opties zijn meegenomen. De reden voor de brede opzet is de overtuiging dat een goede afweging gelegitimeerd wordt door de breedte van de afweging. Voor een deel van de uitgewerkte scenario’s geldt dat deze nader onderzoek vergen alvorens hiertoe besloten kan worden. Dit heeft te maken met de complexe internationale setting waarin het vraagstuk van de governance van aan-z speelt. Dit is ook de voornaamste reden dat ons advies bestaat uit twee elementen. De rapportage over de scenario’s is tevens samengevat op twee A3 in ons tweede document (Praatplaat). Dat is een geactualiseerde ‘praatplaat’ die in eerder in december is besproken en die ook aan de raad is verstrekt. Het derde document hebben we opgesteld in samenwerking met het Secretariaat-Generaal van de Benelux en betreft een aangepaste versie van de statuten van de BGTS aan-z. Hierin zijn statutaire aanpassingen verwerkt in lijn met het advies dat we in deze notitie hebben opgenomen en de aanpassingen die op grond van het Benelux-verdrag moesten worden doorgevoerd (actualisatie).

Deze wijzigingen hebben we voorzien van een toelichting in het vierde document de ‘memo aanpassingen statuten aan-z’.

Maliebaan 16 postadres Postbus 85198

bezoekadres

3581 CN Utrecht 3508 AD Utrecht

41/67 + 31 30 236 30 30

telefoon website

www.aef.nl

pagina 1/4

Indien het voorliggende advies wordt overgenomen, kan de implementatie geschieden door gelijk ook positief te besluiten over de aangepaste statuten. Allereerst in de raden van de deelnemende OCMW’s en de gemeenteraad van Terneuzen en vervolgens in het algemeen bestuur van de BGTS. In de planning is voorzien dat de raden van OCMW’s hierover eind februari een besluit nemen, de gemeenteraad van Terneuzen begin maart en het algemeen bestuur van de BGTS direct daaropvolgende zodat de besluitvorming is afgerond alvorens de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland plaats zullen vinden. Dit was als wens aan onze opdracht meegegeven en daarmee kan een nieuwe bestuursperiode in Nederland ook starten met een nieuwe governance van de BGTS aanz.

Advies AEF (zie rapportage ‘Terneuzen aan zet’ en/of de A3) Op basis van het doorlopen proces en de bestudeerde onderleggers adviseren wij het volgende. 1.

42/67 [vul in]

pagina 2/4

gelijke mate is verdeeld over de deelnemende gemeenten. Een BGTS vormt voor de uitvoering van dergelijke werkzaamheden een betere constructie dan een rechtsvorm die onder enkel Nederlands dan wel Belgisch recht valt. Belangrijk aspect in de afweging hieromtrent is de afstemming tussen de BGTS en de nieuwe rechtsvorm. Deze moet niet tot onnodig veel aanvullende administratieve en bestuurlijke lasten leiden. 3.

Vanuit het ‘BGTS-perspectief’ te kiezen voor scenario B, C of D. Hoewel de BGTS vooral gericht is op het gezamenlijk uitvoeren van vergelijkbare taken aan weerszijde van de nationale grens, is zij ook uitgegroeid tot een symbool van gezamenlijkheid en onderlinge verbondenheid (in Benelux-verband). Het opheffen van de BGTS betekent dan ook het verdwijnen van een symbool waarvan de consequenties moeilijk in te schatten zijn. Indien de gemeente Terneuzen zou besluiten om op den duur te kiezen voor scenario 3 dan adviseren wij om daarbij nadrukkelijk te kijken naar mogelijkheden zoals beschreven in het adviespunt 2 (de gezamenlijke taken onderdeel te laten blijven van de BGTS) of naar een andere mogelijke invullingen van de BGTS. Suggesties die tijdens de gesprekken de revue zijn gepasseerd hebben betrekking op de onderwerpen ‘kunst en cultuur’ en ‘leerlingenvervoer’. De keuze voor scenario B, C of D vanuit het BGTS-perspectief kan prima samengaan met de keuze voor scenario 2 (en op den duur wellicht scenario 3).

Bijlagen: − Rapportage ‘Terneuzen aan zet’ − −

Praatplaat Memo aanpassingen statuten aan-z

−

Aangepaste statuten

43/67 [vul in]

pagina 3/4

In kopie aan: − Betrokken ambtelijke delegatie Terneuzen − −

Directie aan-z. Vlaamse bestuurders aan-z

44/67 [vul in]

pagina 4/4

STATUTEN Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking

8 februari 2022

45/67

Gelet: op het Benelux-Verdrag van 20 februari 2014 inzake grensoverschrijdende en interterritoriale samenwerking (hierna: “het Verdrag”), Overwegende: dat de statuten van het “grensoverschrijdend openbaar lichaam welzijn” (hierna: “het GOL”) in 2013 werden opgesteld op grond van de Benelux-Overeenkomst van 12 september 1986 inzake grensoverschrijdende samenwerking tussen territoriale samenwerkingsverbanden of autoriteiten, voortbouwend op eerdere grensoverschrijdende samenwerking in het kader van de vereniging Intergemeentelijk Bejaardenwerk en de stichting Gecoördineerde Bejaardenwerk die in 1981 tussen het OCMW Assenede en de gemeente Sas van Gent werden opgericht, de overeenkomst die in datzelfde jaar tussen die vereniging en die stichting werd gesloten en de totstandkoming, in 2002, van het grensoverschrijdend openbaar lichaam “Welzijn voor Ouderen Assenede-Sas van Gent” en van het grensoverschrijdende openbaar lichaam welzijn AssenedeTerneuzen “aan-z”, dat het Verdrag van toepassing is geworden op het GOL en dat het GOL dientengevolge wordt beschouwd als een Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking, met dien verstande dat de bepalingen in de bestaande statuten van het GOL die strijdig zijn met de bepalingen van het Verdrag van rechtswege vervallen, dat het wenselijk is gebleken de governance van het GOL aan te passen aan de ontwikkelingen die zich hebben

voorgedaan in het kader van de grensoverschrijdende samenwerking tussen de betrokken deelnemers, Overwegende dat het wenselijk is de bestaande statuten voor het overige te actualiseren in het licht van bovengenoemd Verdrag, Besluiten de deelnemers aan het GOL om de bestaande statuten te wijzigen overeenkomstig artikel 14 van het Verdrag, Ingevolge deze wijzigingen, komen de statuten te luiden als volgt:

46/67

Artikel 1: Definities In deze statuten wordt verstaan onder: De Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking (BGTS):

de BGTS aan-z;

De raad van de gemeente:

de gemeenteraad van de Nederlandse gemeente Terneuzen;

De raad van het OCMW:

de raad van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) te Assenede, Kaprijke, Sint-Laureins en Wachtebeke (België);

De deelnemers:

de in artikel 3 vermelde deelnemers;

De toezichthouders:

- in Nederland: de Provincie Zeeland - in Vlaanderen: de Vlaamse minister, bevoegd voor de binnenlandse aangelegenheden. In artikel 248, §2°, van het OCMW Decreet wordt onder toezichthoudende overheid de Vlaamse Regering en, namens de Vlaamse Regering, de provinciegouverneur die handelt overeenkomstig de instructies van de Vlaamse Regering, verstaan;

De werkingskosten:

de algemene kosten verbonden aan de werking van de BGTS zoals administratieve kosten, huisvestingskosten, personeelskosten voor de algemene werking, enz.;

Het Verdrag:

het Benelux-Verdrag van 20 februari 2014 inzake grensoverschrijdende en interterritoriale samenwerking;

Gemeenschappelijke dienstverlening:

De welzijnstaken en het vrijwilligerswerk die voor meer dan één deelnemer worden uitgevoerd en die separaat zijn vastgelegd in een overzicht van de gemeenschappelijke dienstverlening;

Artikel 2: Oprichting en naam 1. De BGTS is genaamd “Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking aan-z”. 2. De BGTS is de rechtsopvolger van het grensoverschrijdend openbaar lichaam Welzijn en neemt alle rechten en verplichtingen daarvan over.

Artikel 3: Deelnemers De BGTS bestaat uit de volgende deelnemers: in Vlaanderen: - het OCMW van de gemeente Assenede; - het OCMW van de gemeente Kaprijke; - het OCMW van de gemeente Sint-Laureins; - het OCMW van de gemeente Wachtebeke; in Nederland: - het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terneuzen;

Artikel 4: Ambtsgebied 1. Het ambtsgebied van de BGTS strekt zich uit over het grondgebied van de gemeenten Terneuzen (Nederland) en Assenede, Kaprijke, Sint-Laureins en Wachtebeke (België). 2. Het ambtsgebied van de BGTS kan worden uitgebreid of ingeperkt door een besluit van het algemeen bestuur.

47/67

Artikel 5: Zetel De zetel van de BGTS is gevestigd te Markt 1 te NL 4571 BG Axel.

Artikel 6: Doel, taken en opdrachten 1. De BGTS bezit rechtspersoonlijkheid overeenkomst artikel 7 van het Verdrag en beschikt over deruimste handelingsbekwaamheid die in elk Benelux-land aan rechtspersonen wordt toegekend. 2. De rechtsbevoegdheid komt de BGTS slechts toe voor zover zulks noodzakelijk is voorde vervulling van zijn taken en de verwezenlijking van zijn doelstellingen. 3. De BGTS werkt voor alle inwoners van het werkgebied (Terneuzen, Assenede,Wachtebeke, Kaprijke, St- Laureins) en schenkt bijzondere aandacht aan mensen die minder mogelijkheden of kansen hebben. De BGTS heeft tot taak mensen te stimuleren hun leven in (eigen) handen te nemen en actief te participeren aan de samenleving. De BGTS gaat met hen op zoek naar sterkten en toekomstverwachtingen. De BGTS ontwikkelt en verbindt krachten tussen mensen, netwerken en organisaties. De BGTS pakt problemen aan door zich te richten op de oplossingen. De BGTS bouwt aan goed samenleven in buurten en wijken. 4. De BGTS maakt activiteitenplannen, verstrekt diensten, geeft voorlichting, registreert bestaande voorzieningen met de mogelijkheden tot hulpverlening, verricht onderzoek naar wensen en behoeften, werkt samen met betrokken instanties en heeft aandacht voor de welzijnscomponenten in het beleid. 5.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11192647/2