2021-11-11 Algemene Beschouwingen

Algemene Beschouwingen

n.a.v. Programmabegroting 2022 en meerjarenperspectief 2023-2025

Raadsvergadering 11 november 2021

1

2

Inhoudsopgave Algemene Beschouwingen

pagina TOP/Gemeentebelangen

4

CDA

11

PVV

18

PvdA

21

VVD

30

ChristenUnie

35

SGP

37

GroenLinks

40

SP

44

50PLUS

46

Sociaal Terneuzen

48

D66

50

Terneuzen Sterk

54

3

Algemene Beschouwingen TOP/Gemeentebelangen 2021 Mijnheer de Voorzitter, leden van de Raad,

En dan ineens is de wereld anders…..Zo begonnen we vorig jaar onze inleiding op de Algemene Beschouwingen. Inmiddels weten we wat die andere wereld is. Een wereld van onbegrip, veel leed, veel zorg maar ook van veel omzien naar elkaar. Er heerst ook een gevoel van saamhorigheid en dat maakt mooie initiatieven waar. Online was en is een niet meer weg te denken woord, ook politiek hebben we heel veel online moeten werken net als vele bedrijven. Veel behoeften verdwijnen in een tijd van crisis maar dat hoeft niet vervelend te zijn. Door slim te denken en anders te denken zijn kleine aanpassingen vaak al voldoende. Veel wegen liggen open voor innovatie, de reset knop kan worden ingedrukt. Juist in moeilijke tijden moeten we ons richten op mogelijkheden die zeker ook ontstaan. Wij, als TOP/Gemeentebelangen willen graag, zeker ook met het oog op de toekomst, samen kijken naar de kansen en uitdagingen welke voor ons liggen. Focus op de dingen die wel goed gaan en waar je dankbaar voor bent en die je hoop geven. Afgelopen jaar zijn we Sterk, Betrokken en Vitaal geweest. We zijn door alle 14 kernen heen voor onze Burgers bezig geweest voor een goed leefklimaat in alle opzichten, zonder op enigerlei wijze gestuurd te worden door en gebonden te zijn aan bestaande landelijke partijen.

Dat is onze kracht en zo zijn we geworteld in de lokale politiek en staan we voor alle 14 kernen !! Mijnheer de voorzitter, leden van de Raad en ieder die deze Algemene Beschouwingen hoort en leest, juist in deze nog steeds zo ongrijpbare en onwerkelijke tijd gaan we enthousiast en met realiteitszin verder. Verder werken aan een goede toekomst voor ALLE kernen en hopen ook volgend jaar bij de verkiezingen de steun te krijgen om weer op volle sterkte onze gemeente en haar inwoners te mogen vertegenwoordigen.

Bestuur en Ondersteuning De voortrekkersrol welke Terneuzen heeft zal verder moeten worden geïntensiveerd, Duidelijk blijkt dat goede samenwerking met de buurgemeenten waar mogelijk moet worden versterkt en voort gezet. De goede samenwerking met North Seaport laat het belang van grensoverschrijdende samenwerking duidelijk zien, mede ook op het gebied van het gebruik van Waterstof, zeer belangrijk voor de nabije toekomst. Ook Yara speelt hierin een belangrijke rol. 4

De Corona crisis heeft ons ook doen zien dat het belangrijk is om samen te werken met inwoners en organisaties. Samen met dorp, stads en wijkraden moet de samenwerking worden verdiept en werkwijze worden verbeterd. Burgerparticipatie blijft voor TOP/Gemeentebelangen een belangrijk punt, goede communicatie is daarbij van onschatbare waarde. Belangrijk is dat wordt uitgelegd waarom iets wel of niet kan, zodoende worden teleurstellingen beperkt. Digitalisering, zo schreven wij al eerder, raakt meer dan ooit de fundamenten van onze samenleving. De Corona tijd heeft dat meer dan bewaarheid en ook nu na versoepelingen blijkt dat zeker voor ouderen soms een welhaast onoverkomelijke stap is . Wij hechten veel belang aan het uitleggen daarvan maar zeker ook aan persoonlijk contact. De wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer welke in 2022 in werking treed is natuurlijk heel mooi. Hoe kan de minder digitale burger hiervan mee profiteren ? Vele, m.n. ouderen, hebben veel moeite en/of hebben geen digitale kennis. Het produceren van de Coronapas is een voorbeeld van dit probleem. Kortom: TOP/Gemeentebelangen pleit onverminderd voor blijvend persoonlijk contact, via brief, e-mail, telefonisch of anderszins.

TOP/Gemeentebelangen streeft ernaar zoveel mogelijk aanwezig te zijn op plaatsen waar mensen samen komen en daar horen wij de behoefte om besluitvormingsprocessen zo inzichtelijk, helder en duidelijk mogelijk weer te geven. Dit vergt ook van de ambtenaren een blijvende drive om te blijven verfijnen. Betrouwbaarheid, veiligheid en toegankelijkheid horen bij de fundamenten van onze samenleving, zeker ook op het gebied van digitalisering. Ook nu herhalen wij onze slogan: De klant/Burger verdient maar één rol: en dat is de hoofdrol !!

Veiligheid. Belangrijk is dat de overheid zorg draagt voor de veiligheid , een veilige omgeving. Openbare orde en veiligheid, een zin die gemakkelijk wordt uitgesproken en ook vaak wordt gezegd. Toch zit daar heel veel achter. Het signaleren van problemen is 1 ding maar het preventief optreden is niet altijd even gemakkelijk. Het handhaven blijft een punt van zorg en vraagt om verfijning. Wij lezen dat het college daar flink op inzet maar signaleren tevens dat er op dat gebied regelmatig miscommunicatie lijkt te zijn. Dit kan leiden tot onnodige escalatie .Hier vragen wij extra aandacht voor nu de lontjes steeds korter lijken te worden. We pleiten verder voor goede zichtbaarheid en bekendheid van de wijk coördinator. Een goed aanspreekpunt in wijk of dorp. Goede inzet van de Boa’s. TOP/Gemeentebelangen ziet het ingezette beleid met vertrouwen tegemoet en kijkt met belangstelling uit naar het nieuwe Zeeuws Bibob beleid. U geeft aan dat criminelen de lokale overheid nodig hebben, ondermijning ligt altijd op de loer en ook nu weer naar de verkiezingen toe moeten we extra opletten dat via politieke partijen er geen criminaliteit binnen komt ( ondermijning) TOP/Gemeentebelangen heeft in haar statuten daar rekening mee gehouden. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst, en daarom zetten wij ook in op het investeren in vroeg signalering.

Hiermee kan worden voorkomen dat de jeugd /jongeren betroken raakt bij criminaliteit. Dat dit hard nodig is bewijst het feit dat steeds meer jongeren met wapentuig op zak lopen.

5

Verkeer, vervoer en Waterstaat. Ook nu weer herhalen wij onze slogan: “we betalen geen cent voor isolement “ Wij blijven van mening dat het wegnemen van de tol barrière kan zorgen voor positieve, ruimtelijke economische, sociale en bestuurlijke ontwikkelingen. Hopelijk is dit de laatste keer dat we dit schrijven en komt het de volgende AB niet meer voor !! Heel belangrijk is de veiligheid van de fietsers, de fiets verkoop is al lange tijd groter dan ooit waaruit blijkt dat er zeer veel wordt gefietst. De elektrische fiets is niet meer weg te denken met als gevolg dat de snelheid van de fietsers stijgt. TOP/Gemeentebelangen pleit sterk voor de positie van de fietser. Bij aanleg of verbetering van wegen dient dit op nummer 1 te staan met, indien mogelijk, binnen de bebouwde kom aparte fiets banen op de weg. TOP/Gemeentebelangen is sterk voorstander om de 50 km snelheid in de kernen 30 km te maken. In diverse enquêtes van bewoners is aangegeven dat het aanbrengen van verbodsborden voor vrachtverkeer er voor kunnen zorgen dat er per abuis geen vrachtverkeer meer door de kernen rijd. Betere bewegwijzering met name aan de afslagen op de Tractaatweg. Verder pleiten wij voor goed overleg met omwonenden bij nieuwbouw of verbouw en te bekijken of de parkeercapaciteit voldoende is.

Betrek hierbij ook de hulpdiensten ! Om de jeugd te betrekken bij het verkeer pleiten wij voor een goede aanpak van verkeersveiligheid en verkeerseducatie aan kinderen in de basisschoolleeftijd. Voorbeeld: Creëer op de schoolpleinen een verkeersplein voor praktische fietsproeven voor de leerlingen, denk hierbij zeker ook bij de nieuwbouw van scholen ( Hoek en Westdorpe) Op een ingericht verkeersplein leren kinderen in een veilige omgeving omgaan met verschillende verkeerssituaties. Dat kan door gebruik te maken van de (gratis) les kist van het ROVZ. We stellen voor dit als pilot project uit te voeren bij de nieuw te bouwen basisscholen. Kijk bij het versmallen van rijwegen m.n. in de bebouwde kom goed naar de veiligheid voor fietsers regelmatig geeft dit nog gevaarlijke toestanden tussen auto’s en zeker het Busvervoer. Weer ook zoveel als mogelijk het vrachtverkeer uit de kernen. Ook de spoorverbinding maakt dit jaar weer deel uit van onze Algemene Beschouwingen. Wij herhalen onze eerdere pleidooien: Een goede spoorverbinding met Gent zowel goederenvervoer als personenvervoer. Minder drukte op de weg, minder uitstoot en…een open liggende wereld als men met de trein van Terneuzen via Gent naar Parijs kan…!! Uiteraard alles in goed overleg en samenwerking met North Seaport en in de (nabije) toekomst Prorail en Infrabel.

Aandacht ook voor het oplossen van de verkeersknelpunten nabij Maintenance Value Park.

Economie Economie heeft nu een wel heel andere klank gekregen. De Corona heeft heel wat teweeg gebracht en doet dat nog steeds. Voor TOP/Gemeentebelangen is en blijft de economische ontwikkeling uiterst belangrijk voor de ontwikkeling van Terneuzen en ook voor onze regio. We moeten ons ook blijven inzetten om de bedrijven waar kan te ondersteunen zowel financieel alsook ambtelijk en persoonlijk. Het bedrijven loket zal meer dan anders alert 6

moeten zijn en capabel om bedrijven de weg te wijzen om zodoende samen op te trekken en te zorgen voor een goed ondernemersklimaat. De Nieuwe Sluis blijft de economische vooruitgang stimuleren. De voortrekkersrol die Terneuzen had t.a.v. het Expatcentrum dient verder te worden uitgerold. Arbeidsmigranten en nieuwe burgers moeten goed kunnen integreren en dat vraagt om blijvende aandacht en deskundig stimuleren. Het plan binnenstad heeft momenteel de nodige aandacht en we hopen dat er snel ook goede stappen kunnen worden gezet . Verdere leegstand moeten we tegengaan en zien te voorkomen middels het invullen van lege panden door naar goede alternatieven te zoeken zoals o.a. invulling met kunst en cultuur. Toeristische voorzieningen dienen te worden versterkt en eventueel met nieuwe worden aangevuld. Terneuzen en haar kernen heeft veel te bieden en dat moet nog sterker worden uitgedragen. De elektrische laadpalen zijn steeds meer nodig en het plaatsen daarvan verdient de nodige aandacht. De mogelijkheden van tankstations voor Waterstof wordt steeds belangrijker en beter zichtbaar met tevens de ontwikkeling van rijden op lucht.

Onderwijs TOP/Gemeentebelangen streeft naar goede onderwijsvoorzieningen. We stimuleren met u de samenwerking met ,in en rond het onderwijs met oog voor kwaliteit , betaalbaarheid, bereikbaarheid duurzaamheid, keuzevrijheid en identiteit. Op 30 juni 2020 is het IHP vastgesteld. Dit vraagt grote investeringen voor de nabije toekomst. De Kaderbrief 2022-2025 van onze gemeente geeft aan dat het financiële vooruitzicht goed is . De onderwijshuisvesting lijkt te realiseren binnen de gestelde budgetten . Onderwijshuisvesting vraagt ook veel : Nieuwbouw in Hoek, de Terneuzense Rivierenbuurt is al afgetikt. Die moet er in 2024 zijn. De brede school in Othene is recent begonnen. Met name de gevraagde nieuwbouw voor het voortgezet onderwijs vraagt een forse financiële inspanning met langlopende verplichtingen. TOP/Gemeentebelangen vindt dat bij de afweging voor nieuwbouw of verbouw, of welke andere richting dan ook, gekeken moet worden naar slimme oplossingen. Daarbij speelt ook de uiteindelijke locatie een rol. TOP/Gemeentebelangen vindt dat bij de afweging de opgave in de binnenstad van Terneuzen betrokken moet worden alsmede initiatieven om de culturele infrastructuur en de leefbaarheid in dat gebied te versterken. Westdorpe heeft ook behoefte aan een nieuw schoolgebouw en Torenberg in Zaamslag krijgt alvast twee tijdelijke lokalen voor vijf jaar. Kortom een flinke opdracht.

TOP/Gemeentebelangen onderschrijft de opdracht, of belang om een goede afstemming en samenwerking te realiseren met het onderwijs, opvang en maatschappelijke organisaties op diverse terreinen. Aanpak van laaggeletterdheid, aansluiting ( passend) onderwijs op zorg, de brede schoolaanpak, het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, goede aansluiting onderwijs naar arbeidsmarkt. Toekomstbestendig kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar aanbod van/ voor voorzieningen voor opvang en onderwijs in onze regio.

Sport, cultuur en recreatie. Kunst en Cultuur in de openbare ruimte 7

Cororna heeft ons geleerd hoe belangrijk de openbare ruimte voor ons welzijn is. Het opgesloten zijn in onze huizen heeft ons naar buiten gejaagd .Buiten is als het ware onze tweede huiskamer geworden .Wij vinden het belangrijk om ons buitenverblijf goed in te richten en het daar zo gezellig mogelijk te maken. Afgelopen zomer hebben we via de “verbeeldingsroute” van Toonbeeld een indruk gekregen van hoe we de leefomgeving in de kern Terneuzen kleur kunnen geven. Dit voorbeeld dient navolging. We zijn blij dat we onlangs de beeldencollectie van de overleden Belgische beeldhouwer Nabd Huyghe in ontvangst hebben mogen nemen. Deze beelden krijgen in de toekomst een plek in de openbare ruimte. Niet alleen in Terneuzen overigens. Het is een van de voorbeelden om de openbare ruimte aantrekkelijk te maken. Ook muurtekeningen en gedichten en een poëzie route horen daar bij. TOP/Gemeentebelangen stimuleert het college graag om daar werk van te maken.

Het leef genot is onlosmakelijk verbonden aan een goede zorg voor sport, cultuur en recreatie. De laatste jaren is dit voor TOP/Gemeentebelangen een belangrijk issue waaraan veel waarde wordt gehecht. Ons standpunt dat dit zoveel mogelijk binnen de kernen behouden zou moeten blijven is ongewijzigd. De ambitie “Sport, cultuur en recreatie “vergroten het leef genot zeiden we vorige Beschouwingen en dat herhalen we nu weer. Wij staan vol achter de Sportsubsidiëring en sportstimulering. Ongeacht leeftijd, beperking, cultuur en geaardheid. De bestaande voorzieningen moeten dan ook zoveel als mogelijk blijven bestaan. Voorstander zijn wij van toekomstgerichte sportvoorzieningen zoals o.a. Padel banen bijvoorbeeld bij tennisverenigingen, Dit trekt in toenemende mate meer sporters aan en nieuwe leden bij de betreffende verenigingen zo snijd het mes aan beide zijden, enerzijds meer sporters en anderzijds meer contributie dus minder financiële afhankelijkheid. Cultuur is voor iedereen. Wij pleiten voor een brede spreiding van de beschikbare middelen voor cultuur. Lokale initiatieven verdienen zoveel mogelijk ondersteuning. TOP/Gemeentebelangen is voorstander van behoud van cultureel erfgoed en culturele waarden. Wij zijn met u van mening dat het streven naar eigentijds kunst- en cultuurbeleid onveranderd blijft.

Kunst en cultuur geeft onmiskenbaar uiting aan de vitaliteit van onze kernen, het is tevens een positieve bijdrage voor het vestigingsklimaat. Ook moeten we blijven streven naar een goede grensoverschrijdende samenwerking o.a in North Seaport. Wij sporen de museums aan om voor een zo breed mogelijk publiek toegankelijk te zijn. We moeten blijvend stimuleren dat het aantal historische panden behouden blijft. Voorkomen moet worden dat de eisen voor behoud geen financiële molensteen voor de eigenaren worden.

Sociaal Domein. Voor wat betreft het Sociaal Domein gaat TOP/Gemeentebelangen uit van budgettaire neutraliteit. Dit betekent dat de uitgaven voor het Sociaal Domein maximaal gelijk zijn aan de budgetten die de gemeente voor het domein beschikbaar heeft. Om dit te realiseren is er een forse taakstelling opgenomen en moeten de kosten worden teruggebracht. De kosten voor het Sociaal Domein zijn in onze gemeente, evenals ook bij andere gemeenten, veel hoger dan de bijdragen van het Rijk. Dat betekent dat de gemeenten dat verschil dan zelf moeten betalen. Dat baart ons zorgen. Het Sociaal Domein wordt door Corona ook hard geraakt . Daarom wil TOP/Gemeentebelangen het college vragen om ,samen met andere gemeenten, nadrukkelijk te blijven pleiten voor een verhoging van de Rijksbijdragen voor het Sociaal Domein !! De druk moet onverminderd op het kabinet worden gezet. 8

Toch wil TOP/Gemeentebelangen zich nog niet al teveel zorgen maken over de financiële afwikkeling, de tijden dwingen ons ertoe om vooral naar het welzijn van onze burgers te kijken. Dat geld komt later dan wel. Eerst herstel, later de rekening betalen, dan hebben de mensen ook weer wat vlees op de botten en hebben ze een meer optimistische kijk op het leven. Wij zeggen ook er te zijn voor ALLE KERNEN dus ook voor al onze burgers. De meerjarenbegroting is opgesteld in deze tijd, een tijd die beheerst wordt door Corona. Het is onduidelijk hoe groot de impact van deze crisis op de gemeente is. Het is wel zeker dat de effecten- zowel economisch als maatschappelijk-langdurig en breed gevoeld gaan worden.

TOP/Gemeentebelangen wil juist in deze onzekere tijd positief naar de toekomst kijken en blijven werken aan vernieuwingen. De uitgesproken ambitie kunnen we ook volledig beamen met het principe van één gezin, één plan ,één regisseur. We gaan uit van kwaliteit ! Deze paragraaf hebben we compleet overgenomen van onze vorige Algemene Beschouwingen daar wij hier nog steeds achter staan. Wij complimenteren de afdeling voor het goede en vele werk verricht tot nu toe !

Volksgezondheid en Milieu TOP/Gemeentebelangen wil extra aandacht geven aan energietransitie, klimaatbeleid en afvalinzameling. Met belangstelling volgen wij de inspanningen om rioolheffing te koppelen aan het watergebruik en stimuleren wij duurzaam gebruik van water. Gezondheid is een groot goed, Het Ziekenhuis van Terneuzen speelt daarin ook een belangrijke rol, dit is niet weg te denken. Er moet gestreefd worden naar het vast houden van de voorzieningen en mogelijk uitbreiding waar nodig. De Corona pandemie heeft ons dat heel erg duidelijk gemaakt. Wij pleiten voor zoveel als mogelijk maatregelen te nemen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. Wij streven voor onze bewoners een gezonde en actieve leefstijl na en stimuleren dit in al onze kernen. Belangrijk is het Preventie en Handhavingsplan 2022-2025 . Gezondheid dient een vast aandachtspunt te zijn bij ontwikkeling en beoordeling van beleidsvoorstellen. Afval: Wij pleiten voor het duidelijk aangeven en communiceren m.b.t. het illegaal storten van huisvuil. Klimaat: wij zijn met u van mening dat volop moet worden ingezet op energiebesparende maatregelen en het stimuleren daarvan op velerlei gebied.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. TOP/Gemeentebelangen is een lokale organisatie, niet gebonden aan een landelijke ideologie, maar een lokaal bestuur dat zich verbonden en betroken voelt met de bevolking en haar belangen dient. TOP/Gemeentebelangen staat voor alle 14 kernen en is al ruim 15 jaar een lokaal geluid in een stabiel Bestuur. Wij zetten ons volop in voor vitale wijken en kernen. Wij zetten ons, samen met de bewoners, in voor een prettige leefomgeving. Sport en Cultuur zijn mede pijlers voor een prettige en sociale leefomgeving. Voorzieningen dienen ook zoveel als mogelijk in stand 9

worden gehouden. We zijn ook voorstander van het behoud van cultureel erfgoed en culturele waarden. Ten aanzien van wonen zal de komende jaren ook slim moeten worden gebouwd. Bestaande huizen klaar maken voor de toekomst en experimenteren met woonvormen. We dienen in te zetten op nieuwe duurzame woonvormen, winkelconcepten en bedrijfsterreinen. Het gebruik van groene energie is niet meer weg te denken en moet worden gestimuleerd. Belangrijk zijn de woningafspraken met de Provincie Zeeland en de buurgemeenten. Voor iedere doelgroep moet een aantrekkelijke woningmarkt zijn. Dat betekent snel moeten kunnen inspelen op een veranderde markt. De Omgevingswet is de grootste bestuurlijke verandering van deze tijd. Het zal grote gevolgen hebben voor de manier van werken en toegespitst zijn op een toenemende mate van samenwerken zowel intern als extern.

Tenslotte: TOP/Gemeentebelangen is een partij voor alle leeftijden ,jong en oud. Vorige periode sloten we af met de woorden dat Corona een nieuwe realiteit is, toen nog onbekend nu in volle hevigheid bekend. Veel is evenwel toch nog onbekend maar TOP/Gemeentebelangen blijft ook, en juist nu in deze nog steeds onzekere tijd, positief naar de toekomst kijken. We willen blijven werken en ons inzetten voor het welzijn van onze burgers omdat wij ons volop betrokken voelen bij een vitaal Terneuzen met alle 14 kernen !!

Mijnheer de Voorzitter, leden van de Raad, Wij wensen de Burgemeester, Secretaris, Wethouders, ambtenaren, de hele ambtelijke organisatie en allen die zich op welke wijze dan ook voor Terneuzen heeft ingezet, veel wijsheid en bovenal een goede gezondheid toe. Speciaal ook dank aan de griffie voor de voortreffelijke en professionele wijze van ondersteuning.. Last but not least de bodes voor hun niet aflatende hulp en zorg. Collega partijen danken wij voor medewerking en meedenken en we hopen deze periode ook samen op een goede wijze af te sluiten. TOP/Gemeentebelangen ziet uit naar de komende verkiezingen en hoopt ook met de volgende Raad weer te kunnen staan voor een Sterk, betrokken en vitaal Terneuzen met alle 14 kernen.

Namens TOP/Gemeentebelangen, Jos Verdurmen.

10

Algemene Politieke Beschouwingen CDA-Terneuzen in 2021 Voor u liggen de vierde en laatste Algemene Beschouwingen van het CDA-Terneuzen van deze raadsperiode. Deze geven de reactie van de fractie op de Begroting voor 2022. Met verkiezingen in het vooruitzicht kies het college van burgemeester en wethouders voor een begroting zonder al te veel nieuwe plannen. Toch zal het CDA het niet enkel houden bij wat vergezichten en uitspraken op hoofdlijnen.

Veel theoretische politieke discussies over de rol van de overheid draaien om de vraag wanneer de overheid in mag grijpen in de markt en de samenleving. Nú is dat moment. We worden als samenleving geconfronteerd met verschillende crises tegelijkertijd, van het klimaat tot COVID-19 en van woningen tot werkgelegenheid. De meest ingrijpende is echter de vertrouwenscrisis tussen burger en overheid. Die staat oplossingen voor andere problemen in de weg. Deze kunnen we enkel bestrijden door ons als gemeentelijke overheid te richten op het op orde hebben van de basis. Als CDA denken we dan aan een stabiel inkomen en waardevolle dagbesteding, een gezonde en duurzame leefomgeving, goed onderwijs in prettige scholen en een betaalbaar huis in een veilige buurt. In deze beschouwingen delen we als CDA onze ideeën en voorstellen daarvoor.

De basis op orde krijgen is echter niet enkel een zaak van de politiek. Daarom zijn deze beschouwingen ook een uitnodiging. Een uitnodiging aan burgers, maatschappelijke organisaties, collega-partijen én het College van Burgemeester en Wethouders om samen te werken aan een herstel waarvan iedereen kan meeprofiteren.

Een gezonde en schone leefomgeving De laatste jaren is er steeds meer afval uit de rest van Nederland naar Zeeuws-Vlaanderen getransporteerd. Willen, of worden WIJ het afvoerputje van Nederland? Natuurlijk niet! Het CDA Terneuzen zal dan ook zwaar inzetten op toezicht en handhaving van bedrijven die werken met afvalstoffen. Zeeuws-Vlaanderen is een gebied met veel industrie, maar ook 100.000 inwoners. Daarom moeten we de luchtkwaliteit goed monitoren in de Kanaalzone. Een gedegen meetsysteem vanaf de grens tot en met de Westerschelde is bittere noodzaak, om het woongenot hier te waarborgen.

Energie voor de toekomst Circulaire windparken; zorg ervoor dat het huidige windmolenpark vervangen wordt door een circulair windpark. Zodra er nieuwe technieken op de markt zijn kunnen de windmolens worden geüpgraded. Collega partijen kiezen er niet voor, om meer bij te plaatsen in onze gemeente. Maar onze partij is wel voor 2 extra windmolens ten behoeve van waterstofproductie. 11

Zonnepanelen blijven stimuleren op woningen en bedrijven, dit statement kan niet lang genoeg op de algemene beschouwing staan. Voorzieningen oplaadpunten elektrische auto’s 2.0 zijn broodnodig. Het CDA vraagt hier al langer aandacht voor en dat wordt ook beloond met meer laadpalen in álle kernen. We moeten hiermee verder gaan. Meer en meer voertuigen rijden op stroom, momenteel zijn er te weinig mogelijkheden om de toekomstige behoefte te dekken (die stijgt aanzienlijk elk kwartaal). Het netwerk van laadpalen zou zo moeten opgezet worden dat er maximaal 250 meter loopafstand is.

Landbouw Het buitengebied is ons allen dierbaar. Belangrijke thema’s als de productie van gezond voedsel, verkeersveiligheid, leefbaarheid, economisch perspectief en gezondheid van mens en dier staan hoog in het vaandel van het CDA Terneuzen. Een juiste afstemming met goede strategische keuzes voor de land- als tuinbouw door het gemeentebestuur Terneuzen is van groot belang voor deze belangrijke sector. Communicatie is ook hier het sleutelwoord!

Afval Uit de MOR-melding is gebleken dat Zeeuwen het vaakst klagen over zwerfafval. In de gemeente Terneuzen is dit probleem met de nieuwe afvalinzameling opgepakt en verminderd. Ook het plaatsen van verschillende (met foto’s versierde) afvalbakken is een goed statement van onze gemeente. Het CDA ziet dit als een kans om een stapje extra te doen en goed te kijken naar het intelligenter maken van de afvalbakken zelf, om zo een nog betere afvalscheiding te verkrijgen. Het CDA wil Chips in het deksel van de afvalcontainer en een QR-code om inwoners bewust te maken van wat wel en niet kan.

Prettige en veilige kernen en wijken Het is de taak van de overheid om te zorgen voor genoeg betaalbare woningen. De wooncrisis grijpt ook in onze gemeente hard in. Dat vraagt om meer dan het aan de markt overlaten. Onze woonkernen moeten stuk voor stuk goed bereikbaar zijn. Daarnaast is het van belang om ons in te spannen voor veiligheid. Wat sommige partijen een ‘’repressieve aanpak’’ noemen ziet het CDA als onmisbare inzet voor veilige wijken.

Volkshuisvesting Jong en oud willen een goede boterham verdienen, uitgaan, plezier hebben en het kunnen vinden van een goede betaalbare duurzame woning is hier een absolute basisvoorwaarde voor. Tekort aan personeel, vraag naar materiaal met lange levertijden en plotselinge prijsstijgingen dat is waar heel veel bouwbedrijven tegen aanlopen. De opdrachtgever, architect en constructeur komen met creatieve oplossingen voor materialen, maar het klonen van mensen lukt nog niet. Bouwbedrijven in de regio zoeken naar jong geschoold talent, die hier willen blijven. Daarom moeten opleidingen zoals MTS (Middelbare Technische School) en LTS (Lagere Technische School) terug op de agenda staan van de gemeente Terneuzen. 12

Het is aan de gemeente de taak om deze vicieuze cirkel te doorbreken. Zorg voor goede plannen en ga met jong en oud aan tafel zitten. Creëer voor deze sector de kans om oplossing te bieden aan het wooncontingent. Ga met bouwbedrijven praten om deze reclamecampagne te laten slagen. Zoek contact en verbind provinciaal met lokaal! Tijden van vingers wijzen en Terneuzen als krimpregio zien zijn wat het CDA betreft voorbij.

Bij de bouw van nieuwe woningen is veiligheid onverminderd belangrijk. Daarom nemen vanaf 1 januari 2022 opdrachtgevers die de Governance Code ‘Veiligheid in de Bouw’ hebben ondertekend veiligheidsbewustzijn als verplichting op in aanbestedingen en contracten. We noemen dit Veiligheid in Aanbesteding (ViA). Het CDA vindt dat de gemeente Terneuzen net als Rijkswaterstaat hieraan mee moet doen. Tot op heden is dit nog niet het geval, dus een punt van aandacht.

Nieuwe Omgevingswet In juli 2022 wordt de nieuwe Omgevingswet geïmplementeerd. Dit maakt het voor de burger en bedrijven eenvoudiger om nieuwe aanvragen in te dienen voor aan- en nieuwbouwprojecten. Het CDA Terneuzen zal toezien dat, zowel het bestuur als het ambtelijk apparaat, adequaat te werk zal gaan om een juiste richting te geven aan deze nieuwe Omgevingswet.

Spoor Gent -Terneuzen Een vaste spoorverbinding parallel aan de Tractaatweg is een enorme meerwaarde voor ons gebied. Meer werkgelegenheid op de Axelse Vlakte en een vermindering van transport op de weg. Bij de aanleg van dit goederen tracé moeten wel de best beschikbare geluidswerende maatregelen worden toegepast en de aanleg van een calamiteiten parallelweg worden onderzocht. Deze parallelweg, met enkele ontsluitingswegen, kan de dichtslibbende graafjansdijk te Westdorpe beter toegankelijk maken voor landbouw- en plaatselijk verkeer.

Veiligheid De gegevens in de begroting maken duidelijk dat de gemeente Terneuzen er wat (zware) criminaliteit betreft slechter voor staat dan de rest van Zeeland. Het zou onze ambitie moeten zijn om die misdaadcijfers omlaag te krijgen.

Als CDA kijken we met enige trots terug op de resultaten die we hebben bereikt voor een veiligere gemeente. De BIBOB-regels tegen georganiseerde criminaliteit worden aangescherpt, er is een gemeentelijk lachgasverbod, recentelijk werd een inleveractie voor wapens georganiseerd en een nieuwe coffeeshop mag zich niet in de buurt van een school of sportclub vestigen om zo jongeren te beschermen tegen drugs. Ook de komende jaren 13

mag u van ons als CDA-fractie aanmoediging en ideeën verwachten op het gebied van criminaliteitsbestrijding.

Niemand aan de kant, iedereen doet mee Iedereen moet mee kunnen doen. Daarvoor zijn passende zorg en ondersteuning, een sterk sociaal vangnet en goed onderwijs onmisbaar. De uitdagingen die op dat gebied voor ons liggen blijven onverminderd groot. Het doel moet zijn dat geld gereserveerd voor zorg en welzijn terecht komt bij de gezinnen die de ondersteuning het hardst nodig hebben. Dit doen we als gemeente samen met uitvoeringsorganisaties zoals Aan-Z én maatschappelijke initiatieven.

Werk en inkomen We staan nog met één been in een zware economische crisis. Problemen die we eerst niet zagen, komen nu duidelijk aan de oppervlakte. Het aantal Terneuzense gezinnen dat is aangewezen op de overheid voor (een aanvulling op) hun inkomen is nog steeds té groot. Dat vraagt om meer dan enkel het overmaken van het geld. We moeten als gemeente méér doen om gezinnen met financiële problemen te helpen. Het CDA kijkt dan ook reikhalzend uit naar de pilot rondom schuldhulp.

Schuldhulp en armoedebestrijding vanuit de overheid is echter geen duurzame oplossing. De meest duurzame armoedebestrijding is een vaste baan en inkomenszekerheid. Werkgevers staan te springen om nieuw personeel. Daar ligt een kans voor onze inwoners waar óók een taak voor de gemeente ligt. Hiervoor moeten we gemeentelijke middelen durven te investeren, maar ook slim gebruik maken van allerhande fondsen zoals het Nationaal Groeifonds, de Regiodeal en Europese gelden uit het Coronaherstelfonds. Welke concrete plannen heeft het college hiervoor?

Als CDA willen wij in ieder één potentiële inzet voor deze gelden aan het college meegeven; het ondermaatse volwassenenonderwijs in onze regio. Zonder investeringen hierin en afspraken met onderwijsinstellingen blijven mensen aan de kant staan.

Onderwijshuisvesting Als CDA vinden we het belangrijk dat de kinderen en jeugd in onze gemeente zich zo goed en veilig mogelijk kunnen ontwikkelen. Daar hoort de keuze bij dat wij willen zorgen dat zij kunnen beschikken over een goede onderwijshuisvesting. Wij willen voldoende en goede onderwijshuisvesting voor de jeugd in onze gemeente. Op het gebied van onderwijshuisvesting is veel in beweging op dit moment. Van Hoek tot Westdorpe staan de bouwprojecten op de rol of zijn ze al bezig. Complimenten voor het college en de afdeling voor deze hoognodige investeringen in het onderwijs.

Door leerlingen, docenten en ouders wordt uitgekeken naar duidelijkheid over (ver)nieuwbouw voor het Lodewijk College. Nu de financiën van de gemeente Terneuzen zich de goede kant op ontwikkelen zijn politieke blokkades en verdere vertraging wat het 14

CDA betreft niet meer gepast. Vanaf volgend jaar moet in de begroting zwart op wit investeringen in het voortgezet onderwijs staan. Dat zijn we verplicht aan de jeugd van onze gemeente. Een situatie waarin nog jaren generaties Terneuzenaren opgroeien op verschillende scholen op basis van leerniveau, zonder uitzicht op een gezamenlijk schoolgebouw, is voor het CDA niet acceptabel.

Oog voor ouderen Van de Zeeuwse ouderen is 53 procent eenzaam en 11 procent zelfs (zeer) ernstig eenzaam. Vier jaar geleden was dit nog 9 procent. Dit betekent een toename van 2500 ernstig eenzame ouderen. Zo bleek uit de gezondheidsmonitor van GGD-Zeeland 2017. In het centrum van Terneuzen bleek in 2018 1 op de 5 volwassenen ernstig eenzaam.

Deze trend moeten we als gemeente zo snel mogelijk doorbreken. Gemeente Terneuzen moet afname van eenzaamheid onder ouderen tot een ambitieuze doelstelling houden voor de komende jaren. Inmiddels heeft Terneuzen zich aangesloten bij ‘1 tegen eenzaamheid’. Er zal een goed plan van aanpak gemaakt moeten worden. De gemeente heeft daarvoor samenwerking gezocht met zorgaanbieders, welzijnsinstellingen en maatschappelijke organisaties. Wij blijven als CDA dit proces volgen, vragen stellen en aanmoedigen. Zodra er met het plan gewerkt kan worden ondersteunen we de implementatie. Ook zullen we de senioren in onze gemeente horen en die actief betrekken in nieuwe plannen.

Zo horen we de ouderenbonden en nemen hun suggesties mee. Door Corona is het probleem van de eenzaamheid alleen maar groter geworden. Corona is nog steeds onder ons. Hiermee komen extra uitdagingen op gebied van verminderen van de eenzaamheid op ons af. We nemen deze mee en blijven ons actief inzetten voor het terugdringen van eenzaamheid. Onder anderen door rekeningen te houden met bouwen voor senioren in onze gemeente. Voldoende levensloopbestendige woningen in de kernen. De woningen zijn zo doordacht gebouwd dat samenkomen voor de senioren wordt makkelijk gemaakt waardoor zij minder risico hebben op eenzaamheid. Projectontwikkelaars en groepen vitale senioren samenbrengen om tot passende projecten te komen.

Zorg voor de jeugd We gunnen ieder kind in onze gemeente dat het opgroeit in een liefdevol gezin met een veilige omgeving met veel groen en genoeg speelgelegenheden en sport. Daarom wil het CDA dat we bij een hulpvraag in de jeugdzorg in de eerste plaats inzetten op het versterken van het ouderschap en het zo min mogelijk ingrijpen door de overheid. Van het CDA mag u de komende periode voorstellen verwachten voor de versterking van ouderschap wanneer daar behoefte aan is.

Het afgelopen jaren heeft de zware jeugdzorg in onze gemeente klap op klap gekregen. Allereerst met het debacle rondom Intervence en recentelijk met de sluiting van Het Anker van Juvent. Dit vraagt om een nieuwe manier van besluitvorming over de jeugdzorg. Het dossier Intervence heeft ons pijnlijk duidelijk gemaakt dat de gemeenteraad niet altijd op tijd de juiste informatie heeft om besluitvorming over kwetsbare jongeren ten goede te 15

beïnvloeden. Een nieuwe opzet van de Inkooporganisatie Jeugdzorg moet dit in de toekomst voorkomen.

De zware jeugdzorg is kostbaar en dat dwingt ons om de uitvoering van de jeugdzorg, op alle niveaus, kritisch te blijven volgen en waar nodig zin en onzin te scheiden in het belang van het kind. Meer toezicht en controle op zorginstellingen en hoe zij het geld voor de jeugdzorg besteden is nodig. Gemaakte winst moet in de eerste plaats terugvloeien naar het verbeteren van de zorg. Het CDA-voorstel van die strekking zal hopelijk in de toekomst tot verbetering op dat vlak leiden.

Cultureel erfgoed De gemeente conserveert cultureel erfgoed en maakt het publiek toegankelijk voor alle inwoners. Als CDA hebben we aandacht gevraagd voor funerair erfgoed in onze gemeente. Daarop is een onderzoek gestart naar het funerair erfgoed en de mogelijkheid dit te behouden. Afgelopen jaar is door de gemeenteraad een voorstel aangenomen om graven met cultuurhistorische waarde op gemeentelijke begraafplaatsen te behouden. We zijn blij dat dit initiatief vanuit het CDA zijn vruchten heeft afgeworpen en we blijven dit proces met belangstelling volgen.

We keken reikhalzend uit naar de beleidsnotitie Kunst en Cultuur. Dit wachten is beloond en we zien dat het nu al zijn weerslag begint te krijgen in de gemeente. Onder anderen met de aanstelling van een stadsdichter die de veelkleurigheid van de gemeente Terneuzen hopelijk net zo mooi kan beschrijven als hij in de ogen van veel van onze inwoners is.

Onze verantwoordelijkheid als Raad We moeten er alles aan doen om te zorgen dat de inwoners die bepaalde onderwerpen onder de aandacht van de gemeenteraad willen brengen hiervoor ook alle gelegenheid krijgen. In de afgelopen tijd hebben we geconstateerd dat de communicatie van de gemeenteraad naar de burgers te wensen overliet. Dat is nu juist niet de bedoeling. Burgers die inspreken op een commissievergadering hebben recht op een objectieve benadering door de gemeenteraad. Zo blijven we als gemeenteraad objectief en kunnen we het vertrouwen van de burger behouden. Mede hierdoor kunnen we als gemeenteraad in alle rust besluiten nemen die het algemeen belang dienen.

Het CDA wil met de collega fracties de verantwoordelijkheid nemen voor een sterk, betrokken en vitaal Terneuzen. We moet Terneuzen blijven positioneren als hét centrum voor economische ontwikkeling, de béste woonomgeving en de leukste omgeving om Haven, Water en Centrum te beleven. Als dat ons lukt, hebben we een positieve bijdrage geleverd aan de toekomst van de gemeente Terneuzen.

16

Om dit te doen moeten we vooruit blijven kijken en als raad politieke uitspraken durven doen. Het CDA blijft zoals altijd openstaan voor initiatieven van én dialoog met alle partijen in de gemeenteraad. Ondanks onze politieke verschillen hebben we hetzelfde doel: het beste voor onze inwoners. Daar mogen we nooit voor weglopen.

Wij danken de medewerkers van de gemeentelijke organisatie, de leden van het College en de collega raadsleden voor de samenwerking in het afgelopen jaar. Een speciaal woord van dank gaat uit naar de griffie en bodes die op professionele wijze de raadsleden ondersteunen. Daarnaast wensen we alle collega partijen en het College van Burgemeester en Wethouders succes en wijsheid toe bij het uitvoeren van dit vierjarenplan voor een succesvolle toekomst voor de gemeente en haar burgers!

De CDA-fractie: Jos van Ginneken, Paul Balcaen, Anja Dijkhuis-Dieleman, Veerle de Regt, Loek de Beleir, Guido de Moor en Rolf Mobach

November 2021

17

Voorzitter,

Aan de orde zijn de algemene politieke beschouwingen. Deze beschouwingen geven onze fractie de mogelijkheid om aan te geven hoe wij vinden waar onze gemeente op zou moeten focussen. De PVV-fractie zal vandaag reageren op een aantal voor ons belangrijke onderdelen. Daarbij is uiteraard niet gezegd dat de zaken die wij vandaag niet noemen niet onze volledige aandacht hebben gehad, echter zullen deze op een later moment nogmaals onze bredere aandacht krijgen.

Wij willen ook dit jaar, zoals u van ons gewend bent, starten om van deze gelegenheid gebruik te maken om de ambtelijke organisatie, griffie, bodes zowel binnen als buitendienst te complimenteren voor hun goede werk. Zonder deze uitvoerende diensten kunnen we vergaderen wat we willen, maar gebeurt er echter niets. We beginnen hier bewust mee omdat wij zien hoeveel goeds er gebeurt in de diverse bestuurslagen en afdelingen. Praten doen we menseigen graag over dingen die beter kunnen, die verbeterpunten hebben dan ook altijd de boventoon. Sommige fracties praten louter en alleen over de verbeterpunten. We vergeten daarbij vaak hoeveel er wel goed gaat. Mijn fractieleden zijn trots om buiten raadslid, inwoner te zijn van deze mooie gemeente. Als grootste oppositiepartij spreken wij DUIDELIJK uit dat er meer goed gaat dan fout.

Voorzitter, voor wat betreft de cijfers, met name de herijking van het gemeentefonds op bladzijde 6.

Per saldo heeft de gemeente Terneuzen een voordeel van 42,- per inwoner, op basis van 54.500 inwoners is dit 2,29 miljoen. Eerder werd uitgegaan van een nadeel per inwoner van 53,- d.w.z. 2,89 miljoen. Te verwachten is dat het Rijk het definitieve resultaat van de herijking gemeentefonds bekend maakt bij de Meicirculaire 2022 zodat dit in de kaderbrief 2023- 2026 kan worden doorgerekend. Een voordeel van 2,29 miljoen. Voor de nieuw samengestelde raad dadelijk na de komende gemeenteraadsverkiezingen is dit een prettig begin. Een teken dat er op dit moment goed financieel beheer actief is in dit college. Dit straalt betrouwbaarheid uit. Tevens levert de actualisatie van de kapitaallasten d.m.v. een verschuiving door de verschillende jaren een voordeel op van 300.000, - zo lezen we in de begroting op pagina 6. 18

Voorzitter, de PVV-fractie is zich ervan bewust dat goed financieel beheer belangrijk is. Daarvoor zullen er ook keuzes moeten worden gemaakt. Keuzes die misschien niet altijd even populair zijn; toch zal het college en de gemeenteraad op enig moment hier niet aan ontkomen. Mijn PVV-fractie staat, zoals ik al eerder ter kennis heb gegeven, open voor steun aan minder populaire beslissingen indien zij nodig zijn. De tering naar de nering zetten is hierbij de juiste woordkeuze. De overheid dient spaarzaam en transparant om te gaan met het geld van de burger; wat mijn fractie betreft betekent dit ten minste zwarte cijfers, bij dreigende rode cijfers verlenen wij geen medewerking aan prestigeprojecten, alleen broodnodige en economische structuurversterkende investeringen kunnen dan op onze steun rekenen. Een financieel gezonde gemeente, dat is waar de PVV Terneuzen voor staat.

Voorzitter, aangekomen bij de paragraaf veiligheid vragen wij ons sterk af hoe het staat met de pilot aangaande geweldsmiddelen bij het uitoefenen van de BOA taken. Wij hebben hier een jaar geleden al aandacht voor gevraagd maar wachten nog steeds op de uitkomst van genoemde pilot. Zoals bekend wil de PVV-Terneuzen meer blauw op straat zien. De portefeuillehouder Openbare orde en Veiligheid moet hier wat ons betreft landelijk nog meer aandacht voor vragen. Het vergroten van de politiecapaciteit is voor ons van groot belang! Denk hierbij aan wijkagenten die zichtbaar zijn in onze wijken. Niet één agent die als taak 6 woonkernen heeft. Nee, zichtbaarheid. Zichtbaarheid op straat, voorzitter. Het contact tussen politie en burger moet worden geïntensifieerd. Zo zijn wijkagenten te weinig aanwezig bij bijvoorbeeld wijk- en dorpsraden en zien we regelmatig een afmelding van de desbetreffende wijkagenten. Dit is mede een gevolg van een te lage bezetting aan personeel bij de politie.

Wij hebben als gemeente dan misschien niet rechtstreeks controle over de politie-inzet, maar we hebben wel controle over de inzet, het aantal fte en de bewapening van B.O.A’s . Om die reden zijn de BOA’s een grote prioriteit voor de PVV-Terneuzen. Gezien de huidige tijdsgeest zijn de mensen van de handhaving meer dan alleen maar een hondenbelastingcontroleur of degenen die de parkeerboetes uitschrijven. Wij vragen het college en de raad regelmatig om uitbreiding van de handhaving. Deze vraag komt vanuit onze kant jaarlijks terug. Voorzitter, zonder een groei in de BOA capaciteit gaan we de gestelde taakstellingen niet halen.

Vervolgens komen we aan bij het stukje leefbaarheid. De leefbaarheid in alle 13 kernen en het behouden van de identiteit van die desbetreffende kernen. Ouderen moeten de kans krijgen om in hun eigen vertrouwde omgeving te kunnen genieten van hun welverdiende pensioen. Denk hierbij aan gelijkvloers wonen als ook goede verzorging kunnen genieten. Burgerinitiatieven zoals bijvoorbeeld een aanleunwoning, een verzorgunit of een chalet op eigen terrein om zo de mensen te kunnen verzorgen, zou wat PVV-Terneuzen betreft eenvoudig door een vergunningstraject moeten komen. Uiteraard wel met respect voor de veiligheid en de benodigde bouweisen. Ook lokale initiatieven zoals woonzorgcentra zullen goed moeten worden bekeken. Deze initiatieven moeten bereikbaar zijn voor iedereen en zullen zeker moeten worden gestimuleerd. 19

Jongeren en gezinnen moeten een toekomst kunnen opbouwen in de kern waar ze dit wensen. Voorzieningen moeten zo veel mogelijk intact worden gehouden, de kernen moeten aantrekkelijk blijven. Verenigingen actief en dorp- en wijkraden constructief. Complimenten van onze fractie voor de wijkcoördinatoren. Via u, voorzitter richt ik mij tot het college. Koester deze collega’s. Zij zijn onze ogen en oren in de wijk en wij vragen u hier extra aandacht aan te besteden en hier consistent in te zijn.

Voorzitter, vervolgens deel ik graag onze visie aangaande het punt openbaar groen in onze Gemeente. Het groenbeheerplan mag wat de PVV-fractie betreft opnieuw op de schop. Het is ongekend hoe onze plantsoenen, wegen en trottoirs erbij liggen. De gemeenteraad is niet scherp geweest bij de totstandkoming van de huidige acceptatie van het groenniveau. Toeristen die onze kernen bezoeken spreken er schande van, onze eigen bevolking klaagt steen en been. Daarom krijgt de wethouder, wat onze fractie betreft, op dit terrein de benodigde extra financiële middelen.

Voor wat betreft het taakveld parkeren, en met name het parkeerbeleid in de binnenstad, het volgende. Inwoners van zone 4 betalen voor een parkeervergunning, terwijl zij als enigen in Terneuzen geen recht hebben op een plaats voor de deur, dus lijkt dit louter op financieel gewin voor de gemeente, ontstaan toen het drugstoerisme floreerde en parkeren een probleem vormde.

Zoals u weet gaat de PVV-Terneuzen geen medewerking verlenen aan initiatieven zoals zonne- en windmolenparken en moet er, wat ons betreft, een directe uitvoeringstop volgen.

Deze subsidie-slurpende activiteiten brengen ons geen goeds, schijn-milieuvriendelijk, immers de grondstoffen worden vaak gewonnen onder inhumane omstandigheden en reststoffen kan men na afschrijving vaak niet kwijt.

Graag sluit ik af met de laatste woorden dat wij onverkort achter ons verkiezingsprogramma 18’- 22’ blijven staan en kijken er naar uit onze visie voor de gemeente Terneuzen voor de volgende raadsperiode met u te delen.

PVV Fractievoorzitter Patrick van der Hoeff

20

Inbreng Algemene beschouwingen Pvda Terneuzen 2021 Werk en inkomen Van controle naar vertrouwen, bijverdienen in de bijstand mogelijk maken. Hoe kunnen we mensen die in de bijstand zitten, weinig kansrijk zijn op de arbeidsmarkt en daardoor geconfronteerd worden met armoedeval, een beter leven geven met een kans op een betaalde baan? De bijstand is geen moeras van sancties, formulieren en verplichtingen maar een springplank naar meedoen in de samenleving. Wie de sprong waagt vanuit een uitkering, verdient geen straf. Ga je vanuit de bijstand aan het werk, dan ga je er financieel op vooruit. Wij roepen het college op om binnen wet- en regelgeving en gegeven experimenteerruimte flexibel doch doeltreffend maatwerk te leveren. Zo kunnen mensen in Amsterdam die in de bijstand zitten vanaf 1 maart 2021 een zakcentje bijverdienen. Ze mogen een deel van de inkomsten uit deeltijdwerk behouden tot een maximum van 215 euro per maand. Dit bedrag wordt verdiend bij een minimale inspanning van 16 uur per week. Zo wil de gemeente de bestaanszekerheid van bijstandsgerechtigden versterken en werken in deeltijd stimuleren. Uit onderzoek door de UVA blijkt dat dit leidt tot grotere tevredenheid, meer vertrouwen in de overheid en bij een deel van de mensen tot een snellere uitstroom uit de bijstand naar voltijdwerk.

Open hiring De gemeente gaat actief aan de slag met de promotie van “open hiring” van het UWV bij lokale bedrijven. Open hiring betekent dat iemand de mogelijkheid heeft ergens te gaan werken zonder eerst op gesprek te komen. Iedereen is welkom, wat iemands opleiding of ervaring ook is. Tot nu toe is er nog maar 1 bedrijf in onze gemeente dat aan open hiring doet. Samenwonen Wie nu gaat samenwonen, raakt meteen een deel van zijn of haar bijstandsuitkering kwijt. Daardoor kunnen mensen niet proberen of samenwonen iets voor hen is. Daarnaast is de huidige regelgeving niet altijd even duidelijk: wie een relatie heeft maar in twee verschillende huizen woont wordt soms toch als samenwonend aangemerkt. Wat de Pvda betreft starten we naar voorbeeld van Tilburg een experiment waarin we mensen de kans bieden gedurende zes maanden samen te wonen, zonder dat de hoogte van hun uitkering verandert. Dethon We blijven de problematiek rond ons sociaal werkbedrijf Dethon volgen. Dethon zou een veilige haven moeten zijn voor mensen met een afstand tot regulier werk. Signalen van misstanden nemen wij serieus en wij verwachten van de politiek dat zij hierin haar verantwoordelijkheid neemt. Ondernemen vanuit de bijstand Mensen die vanuit de bijstand de stap willen zetten naar het ondernemerschap verdienen maximale ondersteuning vanuit de gemeente.

Indien er behoefte is aan een fysieke locatie op een centrale plek helpt de gemeente bij het zoeken naar een geschikt en betaalbaar pand 21

in de winkelstraat; zo gaan we leegstand tegen en bieden we mensen een springplak richting het ondernemerschap.

Liefdevolle zorg De ingezette bezuinigingen op de WMO hebben wat ons betreft hun dieptepunt bereikt; verdere kaalslag is niet langer acceptabel. Van mensen wordt verwacht dat zij langer thuis blijven wonen; daar moeten we ze blijvend in ondersteunen, ook als het niet meer gaat. Goede huishoudelijke hulp is daarbij de basis. We laten “budgetneutrailiteit” los als uitgangspunt in de begroting. Dat wil niet zeggen dat er geen nut en noodzaak bestaat de huidige tendens van almaar stijgende zorgkosten te beteugelen. De Pvda zet in op een verschuiving van zorg naar preventie op de lange termijn. Als we er als gemeente in slagen eenzaamheid en armoede te bestrijden, mensen meer te laten bewegen, volledig te kunnen laten meedoen in de maatschappij en zorg dragen voor een veilige en goede leefomgeving zal men een betere kwaliteit van leven bereiken. Dit vraagt om een stevige regierol van de gemeente met bijbehorende budgetten. Preventie mag niet verworden tot een doekje voor het bloeden maar dient een stevig onderdeel te zijn van het beleid. Aanvullende verzekering voor minima Mensen met een minimum inkomen kunnen zich blijvend aanvullend verzekeren via de gemeente. Goede zorg is een basisrecht. Wij ondersteunen initiatieven hiertoe en zullen oproepen tot nog betere voorwaarden. Oplopende wachtlijsten binnen de GGZ en jeugdzorg verdienen onze volledige aandacht.

Wij blijven dit dossier kritisch volgen en zullen oproepen tot actie indien nodig. Wij zullen erop toezien dat de gemeenteraad de regie houdt binnen onze welzijnsinstelling. Het tegengaan van eenzaamheid blijft wat ons betreft een speerpunt van het beleid. Dit vraagt wat ons betreft om een versterking van o.a. het welzijnswerk in buurthuizen. Voedselbank Helaas is er nog steeds een grote groep inwoners afhankelijk van de voedselbank. Hoewel wij van mening zijn dat in een welvarende maatschappij als de onze een voedselbank niet nodig zou moeten zijn, zijn wij blij met de (financiële) ondersteuning vanuit de gemeente. Wij zullen er voor pleiten dat ook in de toekomst voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om de voedselbank te ondersteunen.

22

Goed onderwijs De Pvda vindt investeringen in goed onderwijs en onderwijshuisvesting essentieel voor de toekomst van onze gemeente. We juichen de ontwikkelingen vanuit het integraal huisvestingsplan toe en blijven ons inzetten voor onderwijs dichtbij in goede gebouwen met een ruimhartige regeling voor de kinderopvang(startgroepen). Waar mogelijk pleiten we voor multifunctionele centra waar onderwijs en het maatschappelijk dienstenaanbod samenkomen. Denk hierbij aan zorginstellingen, welzijnsorganisaties, buurthuizen en een bibliotheek. Voor het voorgezet onderwijs (Lodewijkcollege) blijft onze inzet een grote onderwijscampus waarin op één locatie het VO en het MBO (Scalda) hun krachten bundelen. Denk aan vergaande samenwerking in de verschillende onderwijsprogramma’s en gedeelde diensten (shared services) op het gebied van administratie, ICT en PO. Ieder kind doet mee, we ondersteunen de verschillende initiatieven waaronder Stichting Leergeld.

Woningmarkt Onze woningmarkt staat onder druk. Het gevolg is dat de wachtlijsten voor huur oplopen en de koopprijzen nog nooit zo hoog zijn geweest. Voor bestaande huizenbezitters is dit van minder belang, maar kom je als starter op de woningmarkt of moet je verhuizen, dan is de zoektocht naar een passende, betaalbare woning een hele opgave. Huishoudens met een inkomen boven de 39.000 euro kunnen geen aanspraak maken op een sociale huurwoning en een koopwoning is voor deze doelgroep vaak onbereikbaar. Een oplopende studieschuld, de inbreng van eigen financiële middelen en het ontbreken van zekerheid op de arbeidsmarkt (flexwerk) is voor deze groep nog een extra barrière. Een huurwoning in het middensegment zou een uitkomst kunnen bieden, ware het niet dat juist in dit middensegment, mede door de instroom van arbeidsmigranten, een schaarste is ontstaan van kwalitatief goede en betaalbare woningen. Vrijgekomen betaalbare (nieuwbouw) appartementen in de koopsector komen als gevolg van de lage rente, in hun zoektocht naar rendement steeds vaker in handen van investeerders. 23

Deze investeerders verhuren op hun beurt de appartementen tegen hoge prijzen, vaak gekoppeld aan een inkomenseis boven modaal. Wij zien het dilemma: woningcoöperaties zijn zeer beperkt in hun mogelijkheden om te investeren in de vrije sector. Dat maakt ons voor voldoende aanbod in de middenhuur deels afhankelijk van investeerders. De gemeente zal dan ook, waar zij kan, haar verantwoordelijkheid moeten blijven nemen om te komen tot goede afspraken over huurprijs(stijging) in het middensegment. Langer thuis wonen Van onze ouderen wordt verwacht dat zij steeds langer zelfstandig blijven wonen. Vaak is hun woning vanwege de (hogere) leeftijd en gezondheid niet meer passend en veilig. Door de ingezette bezuinigingen op de WMO zijn woningaanpassingen en huishoudelijke hulp niet meer vanzelfsprekend. Veranderende samenstelling huishoudens Daarnaast groeit het aantal eenpersoonshuishoudens al jaren, en zal, zo is de verwachting, deze groep alleen maar groter worden in de komende jaren. Het woningaanbod in onze gemeente blijft dan ook achter op de demografische, sociale en economische ontwikkelingen. Sturing aan de markt Om als gemeente een prettig vestigingsklimaat te behouden, waarin het voor iedereen goed wonen is naar draagkracht en passend bij hun levensfase, zullen we een aantal (onorthoxe) maatregelen moeten nemen en tevens ruimte moeten bieden voor experimenten.

Wij zijn dan ook verheugd dat de gezamelijke motie Doelgroepverordening in 2020 unaniem is aangenomen door deze raad. Voorts is het zaak e.e.a. voortvarend op te pakken. Graag zien we maximale inzet op de volgende elementen: 1. Zelfbewoningsplicht 2. Gronduitgifte, erfpacht 3. Wonen op het water 4. Huisvestingsverordening Daarnaast pleit onze fractie als onderdeel van de Huisvestingsverordening voor een vergunningstelsel bij verhuur. Wanneer je als woningeigenaar je woning wilt verhuren, mag dit enkel met expliciete toestemming van de gemeente op basis van een door de gemeente af te geven vergunning. Op de manier houden we de regie in de wijken en houden we de huurprijzen onder controle. Zusterflat 2.0 Jongeren aantrekken en behouden voor onze gemeente, dat is wellicht één van onze grootste uitdagingen van dit moment. Maar wat graag zouden we hen enthousiasmeren voor banen in de techniek, het onderwijs en de zorg. Het bedrijfsleven is naarstig op zoek naar personeel, onze jongeren naar een opleiding, een goede baan, een bruisende omgeving en een betaalbare, leuke woning. 24

Wat zou het mooi zijn als onze gemeente de handen ineen zou slaan met het onderwijs, bedrijfsleven en vastgoedeigenaren om te komen tot een campus voor jongeren die interesse hebben in een opleiding in bijvoorbeeld de techniek, zorg en onderwijs of net begonnen zijn aan hun eerste baan in één van bovengenoemde sectoren. Als het ware een zusterflat 2.0. Een appartementje in het centrum van Terneuzen tegen een huurprijs onder de huursubsidiegrens. Dichtbij voorzieningen, horeca en winkels. Met het oude belastingkantoor heeft Terneuzen een dergelijke locatie in handen, en de eigenaar heeft reeds in het verleden kenbaar gemaakt een 40 tot 60 tal appartementen te willen realiseren op deze locatie. Bij ons is reeds bekend dat tal van grote werkgevers momenteel al verschillende panden huren voor de huisvesting van werknemers (in opleiding). Onze fractie ziet duidelijk een faciliterende rol voor onze gemeente om met het onderwijs, het bedrijfsleven en vastgoedeigenaren een eerste ronde verkennende gesprekken te organiseren om zo te peilen of er draagvlak bestaat voor een dergelijk, uitgebreider initiatief. Een toename aan jonge mensen zal onmiskenbaar een impuls betekenen voor de leefbaarheid van de omgeving en bijdragen aan een bruisend stadscentrum.

Bied jongeren een combinatie van een goede opleiding, woning en een toekomstbestendige baan in Terneuzen en ze zullen hier niet meer willen vertrekken.

Duurzaamheid De ambitie liegt er niet om: in Zeeland willen we in 2050 alleen nog hernieuwbare energie opwekken, alle woningen energieneutraal hebben en CO2-loos vervoer. Om in de buurt te komen van deze doelstelling ligt er een enorme uitdaging met voor de middellange termijn een grote rol voor zonne- en windenergie. Onze fractie ziet al langer dat de realisatie van zonneparken en windmolenparken felle weerstand oproept onder de inwoners; ook onze eigen gemeenteraad is verdeeld. Niet geheel zonder reden: deze vormen van hernieuwbare energie hebben een enorme impact op de leefomgeving, vaak zonder dat onze inwoners direct (voldoende) profiteren van de ontwikkelingen. Gemeentelijke energiecoöperatie Om het draagvlak onder onze inwoners te vergroten kiezen we indien mogelijk voor de meest coöperatieve vormen, waarbij eventuele opbrengsten terugvloeien naar de gemeenschap. Daarnaast zou men door volksaandelen uit te geven, inwoners maximaal kunnen laten meeprofiteren.

25

Voorts kan de gemeente een belangrijke rol spelen als aanjager, door investeringen te doen die de markt niet op zich wil nemen omdat het financieel rendement op de korte termijn te laag is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het realiseren van een uitgebreid warmtenet voor de verduurzaming van het veelal verouderde woningbestand binnen onze gemeente. Diversificatie We verdienen ons brood grotendeels in de chemie, we koesteren deze economische motor en helpen hen in het proces naar verdere verduurzaming. Tegelijkertijd moeten we onze leefomgeving verder ontzien en het aantal nieuwe vervuilers zoveel mogelijk beperken. Als het aankomt op nieuwe bedrijvigheid in de kanaalzone kiezen we voor schone bedrijven en diversiteit van branches. Diversificatie is hier de sleutel. Door een diversiteit aan bedrijven maken we wij onze economie veerkrachtig in tijden van tegenspoed. Duurzame landbouw We stimuleren duurzame landbouw binnen onze gemeente en zullen met voorstellen komen om hier verdere invulling aan te geven.

Veiligheid De wijkagent vervult wat de Pvda betreft een zeer belangrijke rol. Hij of zij is voor onze inwoners hét gezicht van de politie in de wijk. Hij of zij is hét aanspreekpunt voor leefbaarheid- en veiligheidsvraagstukken. De wijkagent signaleert wat er speelt en werkt preventief en waar nodig repressief. Onze fractie zal dan ook blijvend aandacht vragen voor het op peil houden van de politiecapaciteit in onze regio. Naast de wijkagent zijn de ambtenaren die actief zijn als wijkcoördinator een belangrijke schakel tussen onze inwoners en de gemeente. Of het nu gaat om buurtbemiddeling of participatie: hun inzet is van onschatbare waarde. Zij verdienen dan ook onze volledige support en waar nodig additioneel budget om hen in hun kracht te zetten. We zijn terughoudend in uitbreiding van het aantal boa’s; inzet blijft voldoende politiecapaciteit. De boa’s in dienst van onze gemeente zijn goed opgeleid en voorzien van de juiste communicatieapparatuur en zelfverdedigingsmiddelen. Bewapening is wat ons betreft niet aan de orde. We zijn blij met de campagne van Nort Sea Ports voor veilige zeehavens en hopen dergelijke initiatieven ook uit te rollen naar onze buitengebieden. Samen sterk in het buitengebied. Wij zullen bij het college extra aandacht vragen voor het buitengebied. Schimmige schuurtjes horen wat ons betreft tot het verleden.