2021-10-07 IC9 - Bijlage 1 - Bestuursverslag North Sea Port SE 2020

JAARSTUKKEN NORTH SEA PORT SE

DEEL 1: BESTUURSVERSLAG 2020 DEEL 2: JAARREKENING 2020 DEEL 3: ANDERE GEGEVENS

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

JAARSTUKKEN NORTH SEA PORT SE DEEL 1 BESTUURSVERSLAG 2020

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

BERICHT VAN HET TOEZICHTHOUDEND ORGAAN VAN NORTH SEA PORT SE Hierbij biedt het Toezichthoudend Orgaan van North Sea Port SE het jaarbericht aan waarin de jaarrekening over 2020 is opgenomen. Het bestuur heeft het bestuursverslag opgesteld. Deloitte Accountants heeft de jaarrekening gecontroleerd en voorzien van een goedkeurende controleverklaring. De Auditcommissie heeft de jaarrekening uitvoerig besproken met de CEO, de CFO en de externe accountant. Vervolgens heeft het Toezichtsorgaan, in aanwezigheid van de externe accountant, het bestuursverslag met het bestuur besproken. De discussies die in dat verband zijn gevoerd, hebben het Toezichtsorgaan ervan overtuigd dat dit verslag aan alle voorschriften en aan de eisen van governance en transparantie voldoet. Het vormt een goede basis voor de verantwoording die het Toezichtsorgaan aflegt voor het gehouden toezicht. Het Toezichthoudend Orgaan stemt in met de jaarrekening 2020. Op 25 juni 2021 zal de jaarrekening ter vaststelling aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) van North Sea Port SE worden voorgelegd. Het Toezichtsorgaan stelt aan de AVA voor dat aan het bestuur decharge wordt verleend voor het gevoerde beleid, dat aan het Toezichtsorgaan decharge wordt verleend voor het gehouden toezicht en dat de jaarrekening 2020 wordt vastgesteld.

Inleiding Omwille van de COVID-19-pandemie was 2020 een jaar met vele uitdagingen. Hoewel de overslagcijfers onder deze pandemie hebben geleden, is het resultaat van 2020 € 39,7 mln. vóór belastingen. Op het vlak van gronduitgiftes werd wel een record neergezet. De financiële en commerciële resultaten hadden een vaste plaats in de agenda van het Toezichtsorgaan. Uiteraard kregen de grote lopende projecten eveneens veel aandacht. In 2020 is ook een wijziging in het management doorgevoerd door het vertrek van co-CEO Jan Lagasse en de benoeming van drie nieuwe bestuurders.

Wijziging bestuur Het vertrek van Jan Lagasse per 1 september 2020 leidde tot een herschikking van het Bestuur. Het TZO besliste tot een nieuwe managementstructuur waarbij het Bestuur van North Sea Port per 1 september werd uitgebreid tot vier leden. Naast CEO Daan Schalck zijn drie nieuwe bestuurders benoemd voor een termijn van zes jaar: de heren Dick Engelhardt (Chief Development & Nautical Operations) en Peter Van Parys (Chief Operating Officer) en mevrouw Sofie Monteyne (Chief Financial Officer). In dit benoemingsproces speelde het remuneratiecomité een belangrijke rol: het comité adviseerde het TZO over de uiteindelijke benoemingen.

1/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Financiële rapportage en risicomanagement De COVID-19-pandemie noodzaakte een nauwgezette opvolging van de continuïteit van de maritieme dienstverlening in de haven, de omzet, overslagcijfers en cashflow. De auditcommissie en het TZO kwamen verschillende malen – digitaal - extra bijeen om door het Bestuur op de hoogte gehouden te worden van de monitoring van omzet en prognoses en van de gevolgen van de COVID19-crisis voor North Sea Port. De auditcommissie en het TZO stelden daarbij vast dat de prognoses van het management goed de werkelijkheid konden weergeven, mede doordat de klanten op regelmatige basis werden bevraagd. Hiermee beschikte het Toezichtsorgaan steeds over up-to-date informatie. Daarnaast werd in de reguliere vergaderingen de uitgebreidere rapportage besproken over lopende commerciële ontwikkelingen en realisaties, alsook over belangrijke projecten zoals Thermphos, Nieuwe Sluis en Rail Ghent Terneuzen. Het Bestuur heeft het risicoprofiel, de gang van zaken, de financiële situatie en de marktontwikkelingen periodiek toegelicht aan het Toezichtsorgaan. Ook gaf het Bestuur bij alle onderwerpen waarbij een besluit van het TZO wordt gevraagd, duiding over de risicoaspecten van het betreffende onderwerp.

Samenstelling Bij de benoeming van zijn leden streeft het Toezichtsorgaan naar een complementaire samenstelling, met name voor wat betreft de kennisgebieden die relevant zijn voor North Sea Port. Voor de onafhankelijke leden van het TZO werd een profielschets opgemaakt. Door het vertrek van de heer Samsom in september 2019 diende voorzien te worden in een vervanging van een onafhankelijk lid NL. De Nederlandse aandeelhouders droegen hiervoor de heer Pieter van Geel voor. Hij werd door de Algemene Vergadering benoemd op 31 januari 2020 en werd door het TZO als voorzitter van het TZO aangeduid met ingang van 27 juni 2020. Ingevolge een afspraak tussen de Nederlandse aandeelhouders trad de heer Albert Vader af op de AVA van 26 juni 2020 en werd de heer Jack Begijn als lid NL met een politiek mandaat benoemd. Voor het overige waren er geen wijzigingen in het TZO: de heer Jetten is als onafhankelijk lid NL van het TZO benoemd, mevrouw Vereecke en de heer Colpaert als onafhankelijk lid FL. Langs Vlaamse kant zetelen mevrouw Bracke en de heer Watteeuw met een politiek mandaat, langs Nederlandse kant zetelt mevrouw Pijpelink als lid NL met een politiek mandaat.

Corporate Governance Code en best practices North Sea Port SE past voor zover mogelijk vrijwillig de principes van de Nederlandse Corporate Governance Code toe, waarbij omwille van het grensoverschrijdende karakter van de groep ook rekening wordt gehouden met de Belgische regelgeving.

2/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Beloningsbeleid Bij Completion van de fusie op 29 juni 2018 is door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders de bezoldiging van de leden van het Toezichtsorgaan vastgesteld. In de Algemene Vergadering van 28 juni 2019 werd beslist om de verplaatsingsvergoedingen van de TZO-leden die nog niet door anderen worden vergoed, vast te leggen op het bedrag per kilometer dat jaarlijks door de Belgische overheid wordt bepaald als belastingvrije forfaitaire kilometervergoeding.

Vergaderingen Toezichtsorgaan Het Toezichtsorgaan kwam in 2020 tienmaal bijeen, waarvan vier extra vergaderingen omwille van de COVID-19-pandemie en twee extra vergaderingen omwille van de wijzigingen in de managementstructuur en de benoeming van nieuwe bestuurders. De vergaderingen van het Toezichtsorgaan werden steeds in aanwezigheid van het bestuur gehouden.

Auditcommissie De Auditcommissie heeft in 2020 twaalf keer vergaderd. In dat aantal waren ook extra vergaderingen omwille van de COVID-19-pandemie begrepen. De Auditcommissie rapporteert rechtstreeks aan het Toezichtsorgaan in de reguliere vergadering en de verslagen van de auditcommissie worden aan de TZO-leden meegedeeld bij elke TZO-vergadering. Remuneratiecommissie In 2020 kwam de remuneratiecommissie negenmaal samen, inclusief extra vergaderingen omwille van de wijzigingen in de managementstructuur en de benoeming van de nieuwe bestuurders. De audit- en remuneratiecommissies vergaderen doorgaans op dezelfde dag.

3/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Dankwoord Het Toezichtsorgaan dankt de bedrijven, de stakeholders en ook de medewerkers en het bestuur van North Sea Port voor de goede samenwerking in 2020. 2021 zal nog steeds een uitdagend jaar zijn omdat de COVID-19-pandemie nog niet voorbij is en de effecten ervan bijgevolg nog niet volledig kunnen worden ingeschat. Het blijft dus zaak om de vinger aan de pols te houden. Begin 2021 stelden de aandeelhouders van North Sea Port hun aandeelhoudersstrategie voor. Die dient als startpunt voor het nieuwe strategisch plan dat North Sea Port dit jaar zal voorstellen voor de komende vijf jaar. Het TZO zal zich samen met het Bestuur en alle medewerkers van North Sea Port inzetten om dit strategisch plan te doen slagen en North Sea Port verder op de kaart te zetten als Europese tophaven.

P.L.B.A. van Geel (voorzitter) S. Bracke (vicevoorzitter) A.P. Colpaert M.J.H. Jetten A. Pijpelink J. Begijn A.E. Vereecke F.J. Watteeuw

4/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Hoofdstuk 1: De haven in cijfers 1.1

Werkgelegenheid en toegevoegde waarde

North Sea Port mikt op duurzame economische bedrijvigheid die een hoge toegevoegde waarde en werkgelegenheid genereert. Zo draagt de haven actief bij aan de welvaart in haar regio en creëert zij waarde voor haar aandeelhouders. North Sea Port denkt actief mee met zijn klanten, partners en stakeholders met het oog op groei en ontwikkeling voor iedereen die bij de haven betrokken is. Binnen North Sea Port zijn 525 bedrijven actief in zeer uiteenlopende sectoren. Dat gaat van eenmanszaken tot grote multinationals met duizenden werknemers op de loonlijst. De bedrijven zorgen daarbij voor werk voor vele havenbedrijven, toeleveranciers en dienstverleners. Maar het actieterrein van die ondernemingen reikt in de regel verder dan de grenzen van het havengebied en veel spelers binnen North Sea Port zijn wereldwijd actief. 100.000 jobs Die 525 bedrijven waren in 2018 goed voor 99.449 jobs, waarvan afgerond 35.000 in Zeeland en 65.000 in Gent. Voor bijna de helft (49.134 vte) gaat het om mensen die op de eigen loonlijst van die ondernemingen staan. De indirecte werkgelegenheid (50.315 vte) zit bij toeleveranciers en dienstverleners in transport, beveiliging, IT, schoonmaak, horeca, enz. De verdeling tussen Zeeland en Gent is afgerond 35.000 versus 65.000 respectievelijk. North Sea Port kwam als fusiehaven ook tot stand om die jobmotor nog wat harder te doen draaien.

Bij de start was 100.000 banen als streefdoel voor 2020 vooropgesteld. Met de vele projecten die bedrijven sinds 2018 opstartten, is dat doel wellicht reeds gehaald. Die vele investeringen bewijzen alvast het vertrouwen van de bedrijfswereld in de haven. Toegevoegde waarde: derde plaats in Europa North Sea Port genereert in totaal €12,5 miljard toegevoegde waarde, waarvan 5,3 miljard onrechtstreeks en 7,2 miljard rechtstreeks. Dat cijfer ligt zeer hoog in vergelijking met andere havens. North Sea Port staat zelfs op de derde plaats in Europa. Het moet alleen Rotterdam en Antwerpen laten voorgaan, maar de twee grootste havens in Europa hebben daarvoor een veelvoud van de maritieme overslag van North Sea Port nodig. Dat North Sea Port zo goed scoort, komt omdat North Sea Port niet alleen een doorvoerhaven is die als doorgeefluik dient voor lading. Heel wat grondstoffen worden behandeld of verwerkt door de sterk uitgebouwde industriële cluster in de haven zelf. Cijfers Nederland, uit: Havenmonitor van het Ministerie van I&W Cijfers België, uit: Nationale Bank van België

1.2

Uitgegeven bedrijfsterreinen: record

De coronacrisis, brexit en de oliecrisis zorgden voor een lagere goederenoverslag, maar 2020 was voor North Sea Port een recordjaar voor het uitgeven van gronden aan investeerders. Met een totaal van 69 hectare lag de gronduitgifte bijna tweemaal hoger dan in 2019.

5/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

1.3

Goederenoverslag via zeevaart

In 2020 boekten de bedrijven in North Sea Port 63,5 miljoen ton goederenoverslag via zeevaart, 8 miljoen ton of 11,2% minder dan in 2019. De coronacrisis, de brexit en de oliecrisis lieten zich duidelijk voelen. Van deze maritieme goederenoverslag is 70,5% import en 29,5% export. North Sea Port kende in de voorbije tien jaar als havengebied een gestage groei, met drie recordjaren op rij vanaf 2017. In 2020 keerde North Sea Port terug naar het peil van 2016. Die terugval was gevoelig kleiner dan in 2009, toen de financiële crisis haast een vijfde van de goederenoverslag deed wegsmelten. North Sea Port deed het in 2020 nog steeds 15 miljoen ton beter dan in 2009. North Sea Port – Maritieme overslag (x mln ton) 80

80 70,3

70

71,5 70

66,6

61 60

59,5

63,5

62,4

60

50

51,3

50

50,6

47,2

40

43,3

42,6

44,2

44,8

30

40 30

20 17,7

16,9

19,4

18,2

19

20

20,9 18,7

10

10

0

0 2014

2015

2016

2017 Totaal

Export

2018

2019

2020

Import

Opdeling per goederensoort Meer dan de helft van de goederenoverslag die North Sea Port boekt via zeevaart, heeft betrekking op droge bulk. Die overslag nam met 6% af tot 32,5 miljoen ton, maar wist zich toch nog redelijk staande te houden. In de twee jaren daarvoor viel nog een stijging van 10% te noteren. De afname doet zich voornamelijk voor bij de vaste brandstoffen (petcokes, steenkool en antraciet) en ijzererts. Een lichtpunt is de bescheiden toename bij de overslag van hoogoven- en ijzerslakken, kalksteen, schroot, houtpellets en houtafval. Goed nieuws was er bij de overslag van containers. Dit segment verdubbelde in volume in de jaren 2018 en 2019 en noteerde in 2020 een verdere groei met een stijging van 4,3% tot 2,7 miljoen ton. In 2020 werden meer containers richting Groot-Brittannië verscheept. De bananenoverslag in containers groeide met 20%. De vloeibare bulk nam met 16,2 miljoen ton een kwart van de goederenoverslag via zeevaart voor zijn rekening. De daling van 19,3% in 2020 was te wijten aan de fors lagere volumes petroleumproducten (naftamengelingen, gas- en dieselolie, nafta en biodiesel).

6/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Stukgoed kwam op 9,3 miljoen ton uit. Dit klassiek sterke segment kalfde in 2020 met 15% af. De belangrijkste oorzaak was de verminderde aanvoer van cellulose, maar ook plaatstaal en sommige bouwmaterialen lieten lagere volumes optekenen. Het rorovervoer daalde met 16,8% tot 2,7 miljoen ton. De lagere productie en uitvoer van auto’s en een tijdelijke sluiting van een autofabriek tijdens de eerste lockdown, minder volumes door vakantieregelingen in de zomer en een invoerbeperking richting het Verenigd Koninkrijk trokken dat cijfer omlaag. Eind 2020 zat het vervoer van auto’s naar het Verenigd Koninkrijk opnieuw op schema. North Sea Port – maritieme overslag RoRo

3,21 2,66

Containers

2,55 2,66 11

Breakbulk

9,4 20,1

Natte bulk

16,2 34,6

Droge bulk

32,6

0

5

10

15

2019

20

25

30

35

40

2020

Herstel verwacht in 2022 Het herstel is intussen ingezet. North Sea Port boekte voor het eerste kwartaal van 2021 met 16,6 miljoen ton eenzelfde volume goederenoverslag via zeevaart als in het eerste kwartaal 2020. Als die trend aanhoudt, kan het verlies van het coronajaar 2020 dit jaar wellicht al voor zowat de helft worden goedgemaakt. Dit zou dan in overeenstemming zijn met de prognose van een (volledig) herstel tegen eind 2022. Brexit geeft ook mogelijkheden Zowel in Nederland als in België effende North Sea Port samen met heel wat partners voor de bedrijven het pad naar een zo vlot mogelijke transitie na de brexit. Het havenbedrijf faciliteerde het contact met betrokken instanties, zoals de douane. Het lobbyde mee voor overheidsmaatregelen die de mogelijk negatieve impact verzachten. Het zette rondetafelgesprekken op om de betrokken partijen te informeren. North Sea Port verwees naar de instanties die opleidingen bieden om personeel klaar te stomen. En via overleg met beroepsfederaties hield de haven de vinger aan de pols over wat bij de bedrijven leeft. Op de brexitpagina op de website kunnen ondernemingen met de ‘Brexit Impact Scan’ nagaan of ze ‘brexitproof’ zijn. De online tool geeft advies en levert informatie die constant actueel gehouden wordt.

Voor algemene informatie rond de brexit, hulp bij de voorbereiding of een doorverwijzing naar rechtstreekse contactpersonen bij de bevoegde instanties kunnen bedrijven bovendien contact opnemen met het ‘brexitloket’ via brexit@northseaport.com

7/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Na de brexit komt het er op aan de juiste formaliteiten tijdig en correct in te vullen en de bijhorende informatiestroom over terminals, schip, zeereis en lading vlot en efficiënt te laten verlopen. North Sea Port koppelde zijn eigen haveninformatiesysteem ENIGMA+ daarom aan andere datadelingsplatformen die deze processen elektronisch ondersteunen. Dit biedt de havengebruiker bijkomende flexibiliteit, transparantie en veiligheid en helpt vermijden dat goederenstromen vastlopen. North Sea Port zorgt er zo samen met de bedrijven voor dat bestaande verbindingen met Groot-Brittannië vlot blijven gaan.

1.4.

Belangrijkste handelspartners

North Sea Port ziet in de top vijf van de belangrijkste handelspartners in 2020 dezelfde landen verschijnen als in 2019. Rusland blijft op nummer één. Het Verenigd Koninkrijk komt op de tweede plaats en doet haasje over met de Verenigde Staten, die op plaats drie terechtkomen. Canada stijgt van de vijfde naar de vierde plek en wisselt zo van plaats met Brazilië. Turkije, Zweden, Noorwegen, Spanje en Finland vullen de top tien aan. Import en export per handelspartner (x mln ton)

7

6

5

4

3

2

1

0 Rusland

1.5

GB

VS

Canada

Brazilië

Turkije

Import

Export

Zweden Noorwegen

Spanje

Finland

Marktaandeel in Hamburg-Le Havre range en Europa

Sinds de fusie neemt North Sea Port in het Europese havenlandschap een prominente plaats in. Dat is ook zichtbaar in de rangschikking van de belangrijkste havens. In de havenrange Hamburg-Le Havre komt North Sea Port in 2020 uit op de zesde plaats (in 2019 stond het op de vijfde plaats).

8/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Hamburg Le Havre range (in totale overslag-ton)(2020) 500.000.000 450.000.000 400.000.000 350.000.000 300.000.000 250.000.000 200.000.000 150.000.000 100.000.000 50.000.000 0

In heel Europa is North Sea Port in 2020 de negende belangrijkste haven (achtste in 2019).

Top 10 Europese havens (in totale overslag-ton)(2020) 500.000.000 450.000.000 400.000.000 350.000.000 300.000.000 250.000.000 200.000.000 150.000.000 100.000.000 50.000.000 0

1.6

Totale watergebonden goederenoverslag

In 2020 boekte North Sea Port 54,9 miljoen ton overslag via de binnenvaart, waarvan 44% import en 56% export. Dit is 6,1% minder dan in 2019. Met een overslag via zeevaart van 63,5 miljoen ton en van 54,9 miljoen ton via binnenvaart tekende North Sea Port in 2020 voor een totale watergebonden overslag van 118,4 miljoen ton.

9/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

North Sea Port – Binnenvaart overslag (x mln ton) 70

60 55

53,1

56,5

57,9

58,5 55

51,8

50

40

30

20

10

0 2014

1.7

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Ontvangen schepen

Het aantal schepen dat North Sea Port in 2020 ontving, lag omwille van een beduidend mindere goederenoverslag lager dan in 2019.

2020 2019 2018

Zeevaart

Binnenvaart

8.832 9.435 9.372

41.446 47.351 39.429

10/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Hoofdstuk 2: Over North Sea Port 2.1

Visie North Sea Port

Het strategisch plan 2017-2022 van de fusiehaven is vastgelegd door de aandeelhouders in de fusieovereenkomst van 29 juni 2018. Dit strategisch plan vormt de basis van alle activiteiten van het havenbedrijf. Ook de visie van North Sea Port is hierin omschreven. Die klinkt als volgt: “Als een nieuwe haven in de Europese top door kwalitatief hoogstaande dienstverlening de nieuwe regio laten groeien in duurzame economische bedrijvigheid met hoge toegevoegde waarde.” Hoe North Sea Port deze toppositie invult en de haven laat groeien, wordt in het strategisch plan verder toegelicht. Hoe dat in 2020 is uitgewerkt, staat in hoofdstuk 3 te lezen. Hoofdstuk 2 omschrijft de stand van zaken in de fusie en de ontwikkeling in de vormgeving van de governance in 2020.

2.2

Stand van zaken fusie en integratie

Na ondertekening van de in december 2017 gesloten fusieovereenkomst tussen Havenbedrijf Gent en Zeeland Seaports is een traject gestart tot integratie van het nieuwe North Sea Port. De fusie is medio 2018 juridisch voltrokken door de oprichting van North Sea Port SE met maatschappelijke zetel in Sas van Gent. Tijdens het fusietraject is de specifieke afdeling ‘Transitie en integratie’ opgericht, ook wel het Post Merger Integration team (PMI-team) genoemd. Dit team kreeg de opdracht de integratie tot een goed einde te brengen zodat een goed functionerend bedrijf met verder geprofessionaliseerde dienstverlening tot stand komt. In 2018 stelde het team een gedetailleerd plan van aanpak op voor de integratie van de afzonderlijke organisaties tot één geïntegreerde organisatie met een tijdshorizon van drie jaar. 2020 was dus het laatste werkingsjaar van deze tijdelijke afdeling en stond in het teken van afronden en evalueren en van het opstellen van een programma voor de laatste nog te integreren afdeling: de Havenkapiteinsdienst. Het PMI-team werkte vanuit drie sporen met elk een eigen tijdlijn: de integratie van de twaalf afdelingen en clusters, het uitwerken van de bedrijfsprocessen en een cultuurtraject. De integratie van de afdelingen verloopt bottom-up en is geborgd in integratieplannen.

Begin 2020 zijn de laatste integratieplannen na positieve adviezen van de SE-OR in uitvoering gegaan. In 2020 vonden ook de evaluaties plaats van de elf reeds geïmplementeerde integratieplannen. De integratie van de laatste afdeling, de Havenkapiteinsdienst, kreeg in 2020 bijzondere aandacht; hiervoor is het programmaplan ‘Port Operations 2025’ opgesteld. Binnen dit programma wordt stapsgewijs en projectmatig gewerkt naar een nieuwe geïntegreerde afdeling Port Operations.

Voor de bedrijfsprocessen is een werkgroep processen en systemen opgericht die de opdracht heeft de processenarchitectuur voor het nieuwe havenbedrijf North Sea Port te ontwikkelen en te bewaken. In 2020 zijn belangrijke stappen gezet in het uitwerken ervan en zijn tientallen geharmoniseerde processen beschreven.

11/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Het derde spoor betreft het cultuurtraject. Dat heeft een langere looptijd omdat cultuurveranderingen nu eenmaal tijd kosten. In 2019 verschafte een meting onder de medewerkers een beter inzicht in de cultuur van de organisatie. Hierbij is niet enkel de ‘oude’ cultuur onderzocht, maar is ook gepeild naar welke toekomstige organisatiecultuur medewerkers belangrijk vinden. In 2020 zijn de nieuwe bedrijfscultuur en de nieuwe waarden verder uitgewerkt met een groep enthousiaste ambassadeurs vanuit alle afdelingen en zijn de nieuwe waarden voor North Sea Port vastgelegd. In de toekomst zal de groep cultuurambassadeurs op een zelfsturende wijze in stand gehouden worden.

2.3

Aandeelhoudersstructuur

Het aandeelhouderschap van North Sea Port SE is paritair verdeeld tussen Vlaamse en Nederlandse aandeelhouders en ziet er als volgt uit:

Aan Nederlandse kant is de Provincie Zeeland de grootste aandeelhouder, met vervolgens de gemeenten Borsele, Terneuzen en Vlissingen. Aan Vlaamse kant is de Stad Gent de grootste aandeelhouder, met vervolgens de Provincie Oost-Vlaanderen, de gemeenten Evergem en Zelzate.

2.4

Organisatie en governance

Organisatiemodel Tot 1 september 2020 werd North Sea Port bestuurd door 2 co-CEO’s, Daan Schalck en Jan Lagasse. Jan Lagasse verliet de onderneming op 1 september 2020. Naar aanleiding van zijn vertrek besliste het Toezichthoudend Orgaan (TZO) om het Bestuur uit te breiden tot 4 leden. Er werd bewust gekozen om voor de nieuwe bestuurders intern naar geschikte kandidaten te zoeken, met aandacht voor complementariteit en diversiteit. De kandidaten werden geëvalueerd door een extern bureau en de remuneratiecommissie was nauw betrokken bij het gehele proces. De SE-OR heeft een positief advies gegeven over de voorgestelde kandidaten. Per 1 september benoemde het TZO mevrouw Sofie Monteyne en de heren Dick Engelhardt en Peter Van Parys tot nieuwe bestuurders voor een termijn van zes jaar. Tegelijk met de wijzigingen in het bestuur werd ook de interne managementstructuur herbekeken. Een slagvaardiger management en goede aansturing van de organisatie stonden daarbij centraal. Onder de 4 bestuurders werden 4 afdelingen gecreëerd, met clusters aangestuurd door 13 clustermanagers, die samen het managementteam vormen. 12/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Elk managementteamlid stuurt een geïntegreerd team aan van Nederlandse en Vlaamse medewerkers. Het organigram ziet er als volgt uit:

Eenheid van leiding De geïntegreerde werking van de fusiegroep wordt gegarandeerd via de eenheid van leiding die binnen de fusiegroep is ingesteld. Deze eenheid van leiding wordt gegarandeerd door een personele unie in de bestuursorganen van North Sea Port SE, North Sea Port Netherlands en North Sea Port Flanders, waardoor alle beslissingen die op holdingniveau worden genomen op uniforme wijze binnen de fusiegroep worden geïmplementeerd. Concreet wordt de personele unie ingevuld door de 4 bestuurders. Zij zijn benoemd als de enige leden van de bestuursorganen van North Sea Port Flanders N.V. van publiek recht (raad van bestuur), North Sea Port Netherlands N.V. (bestuur) en North Sea Port SE (bestuur). Dualistisch bestuursmodel North Sea Port SE kent een dualistisch bestuursmodel dat bestaat uit een Toezichthoudend Orgaan (TZO) en een uitvoerend bestuursorgaan (bestuur). Het TZO houdt toezicht op de directie en geeft goedkeuring aan bepaalde besluiten van het bestuur (zie hierna). Het TZO is paritair samengesteld in overeenstemming met het aandeelhouderschap. De helft van de (acht) TZO-leden wordt aangeduid op voordracht van de Vlaamse aandeelhouders (genaamd leden V), de andere helft op voordracht van de Nederlandse aandeelhouders (genaamd leden N).

Per aandeelhoudersgroep worden hierbij telkens minimaal twee onafhankelijken en ten hoogste twee politieke vertegenwoordigers benoemd. Voor de onafhankelijke leden van het TZO is een profielschets opgemaakt. 13/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

De Vlaamse Havencommissaris, wiens rol bestaat uit de toetsing van de beslissingen aan het Vlaamse Havendecreet, kan in deze structuur de vergaderingen van het TZO en de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) bijwonen en zijn bevoegdheden uitoefenen. Dit was een vereiste uit het Vlaamse fusiedecreet om de fusie mogelijk te maken. De statuten voorzien een gelijkaardige mogelijkheid voor een afgevaardigde van de Nederlandse overheid. Op grond van de statuten van North Sea Port SE en de toepasselijke regelgeving wordt gewaakt over de genderdiversiteit bij de samenstelling van het TZO, en moet minstens één derde van de vertegenwoordigers uit het andere geslacht bestaan. Ook binnen elke groep van TZO-leden (nl. de groep aangeduid door resp. de Nederlandse of Vlaamse aandeelhouders) mogen niet alle leden van hetzelfde geslacht zijn. In september 2019 nam de heer Samsom ontslag als lid van het TZO. Aan Nederlandse kant diende bijgevolg een nieuw onafhankelijk TZO-lid te worden gezocht. De heer van Geel werd als nieuw onafhankelijk TZO-lid benoemd eind januari 2020 en nam het voorzitterschap van het TZO op na de algemene vergadering van 26 juni 2020. Gelet op het aftreden van de heer A.A. Vader werd op deze algemene vergadering de heer J. Begijn benoemd tot lid N van het TZO. Eind december 2020 was de samenstelling van het TZO als volgt: a) b) c) d) e) f) g) h)

Dhr. P.L.B.A. van Geel (voorzitter), als onafhankelijk lid N Mevr. S. Bracke (vicevoorzitter), als lid V Dhr. A.P. Colpaert, als onafhankelijk lid V Dhr. M.J.H. Jetten, als onafhankelijk lid N Mevr. A. Pijpelink, als lid N Dhr. J. Begijn, als lid N Mevr. A.E. Vereecke, als onafhankelijk lid V Dhr. F.J. Watteeuw, als lid V

Besluitvorming De besluitvorming binnen de groep is opgebouwd in 3 lagen. •

Besluiten waarvoor goedkeuring of een besluit van aandeelhouders benodigd is (Belangrijke Besluiten); • Besluiten waarvoor goedkeuring of een besluit van het TZO nodig is (Besluiten van Gewicht); • Besluiten die het bestuur mag nemen zonder goedkeuring van een ander orgaan. Bij patstelling binnen het bestuur of het TZO, zal het te nemen besluit een niveau hoger worden voorgelegd. Ten aanzien van stemrecht en besluitquorum in de algemene vergadering van de SE voor Belangrijke Besluiten is gekozen voor een hoog quorum van 76%: door dit hoge quorum behouden beide huidige grootaandeelhouders (zowel de provincie Zeeland als de stad Gent) de facto een veto bij belangrijke beslissingen en moeten ook telkens 1 of meer gemeenten meebeslissen. Daarmee zal steeds gezocht moeten worden naar een brede consensus en een breed draagvlak tussen aandeelhouders en zijn er geen coalities mogelijk tussen een te beperkt aantal aandeelhouders. Belangrijke Besluiten zijn onder andere besluiten over de strategie (inclusief besluiten over investeringen buiten het beheersgebied), dividenduitkeringen en besluiten die meer dan 10% van het balanstotaal betreffen. Evenwichtige verdeling van de zetels van bestuur en toezichtsorgaan Het bestuur van de vennootschap bestaat eind 2020 uit 3 mannelijke bestuurders en 1 vrouwelijke bestuurder.

Het Toezichtsorgaan bestaat uit 8 leden, waarvan drie vrouwelijke leden, waarmee voor het Toezichtsorgaan wordt voldaan aan de geldende maatschappelijke opvattingen. 14/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Gewenst is dat ook de samenstelling van het bestuur een evenwichtige verhouding tussen mannen en vrouwen moeten vertonen, met ten minste 30% vrouwelijke leden. Sedert de recente wijziging van het bestuur telt het bestuur een dame. Indien zich in de toekomst een wijziging van het bestuur voordoet, zal getracht worden een nog meer evenwichtige verdeling te realiseren. Van belang hierbij is dat gelet op het belang van de vennootschap de kwaliteit van eventuele kandidaten voorop staat. Corporate Governance Code Het Toezichthoudend Orgaan heeft zich in het Reglement van het TZO voorgenomen voor zover mogelijk de Corporate Governance Code zoals in Nederland bepaald te implementeren, waarbij rekening wordt gehouden met de Belgische regelgeving. In de 'pas toe of leg uit'-regeling wordt aangegeven in hoeverre het Toezichthoudend Orgaan de principes en best-practice-bepalingen moet naleven. In 2020 is de code op de volgende wijze toegepast: ▪ ▪ ▪

▪

2.5

In dit bestuursverslag wordt aandacht besteed aan financiële resultaten, risico’s en risicobeheersing systemen (best-practice-bepalingen 1.2, 1.4.2); Transacties waarin tegenstrijdige belangen van bestuurders spelen, hebben zich in 2019 niet voorgedaan (best-practice-bepalingen 2.7); Overname van de vennootschap is beschermd door een kwaliteitseis voor het zijn van aandeelhouder en een blokkeringsregeling voor de overdracht van aandelen in de statuten (best-practice-bepaling 4.2.6); Er is een verslag van het Toezichtsorgaan opgenomen waarin de best-practice-bepalingen worden toegepast (best-practice-bepalingen 1.1.3, 2.1.2, 2.1.10, 2.2.6, 2.2.7, 2.3.11 en 2.4.4). Samenwerkingsverbanden en overlegstructuren

In overeenstemming met de fusieovereenkomst is een aandeelhouderscommissie opgericht. Dit is een gemeenschappelijke commissie waarin alle verkozen leden van gemeenteraden, raden en staten en de provincieraad worden uitgenodigd. De taak van de aandeelhouderscommissie is het bieden van een platform voor: • •

informeel overleg over (de uitoefening van) aandeelhoudersbevoegdheden in de Holding en toelichting over de strategie en ontwikkeling binnen de Fusiegroep en algemene havengerelateerde thema’s.

In 2020 kwam de aandeelhouderscommissie driemaal (digitaal, omwille van corona) bijeen (9 maart, 15 juni, 27 oktober). Bilateraal is er op geregelde basis bestuurlijk overleg met de aandeelhouders als bevoegd gezag. In dit overleg is onder meer ruimte voor de bespreking van voorgenomen ontwikkelingen die specifiek het grondgebied van de aandeelhouder betreffen. Ook neemt North Sea Port deel aan het North Sea Port District (voorheen het Kanaalzonegemeentenoverleg) waarin de overheden in het havengebied gemeenschappelijke beleidsontwikkelingen bespreken en besluiten. Verder overlegt het Bestuur met zijn stakeholders via de Business Advisory Board (BAB). Het doel van de BAB is de stakeholders van North Sea Port aan beide kanten van de grens een platform te bieden om door dialoog met het bestuur van North Sea Port invloed uit te oefenen op het beleid en de uitvoering van het beleid. De BAB kan advies geven aan het bestuur van North Sea Port en het 15/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

bestuur zal op zijn beurt ook beleidsvoornemens aftoetsen bij de BAB. In 2020 is de BAB viermaal samengekomen. De BAB bestaat uit de onderstaande leden (lijst per 31.12.2020).

North Sea Port Daan Schalck PORTIZ Vincent Courtois (OVET) (voorzitter PORTIZ) Geerten van Dijk (DOW) Peter Sterkenburg (Damen) Martin Verbrugge (Verbrugge) Leendert Muller (Multraship) Plaatsvervangers: Jan Peter van der Peijl (De Hoop), Gerben Paauwe (Kloosterboer) Voka-VeGHO Guy Bontinck (ArcelorMittal, voorzitter Voka-VeGHO) Erik Chabot (Honda) Frank Peeters (Euro-Silo)Bart Laureys (Sea Invest) Marnix Mahieu (Kronos) Secretariaat Voka-VeGHO: Plaatsvervangers: Johan De Raeve (Stukwerkers) Stefan Seghers (Volvo Trucks) Loodswezen Georg Jaburg (Loodswezen regio Scheldemonden) Herman Van Driessche (Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust Loodswezen) Secretaris BAB North Sea Port Secretaris: Erik van Oosten 2.6

Deelnemingen en verenigingen

Deelnemingen North Sea Port Netherlands NV (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouder: North Sea Port SE (100%) North Sea Port Flanders nv van publiek recht (statutaire zetel: J.F. Kennedylaan 32, Gent) Aandeelhouder: North Sea Port SE (100%) North Sea Port Netherlands Beheer BV (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouder: North Sea Port Netherlands N.V. (100%) Van Citters Beheer BV (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouder: North Sea Port Netherlands Beheer BV (100%)

16/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Blakowi Groene Kracht B.V. (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouder: North Sea Port Netherlands Beheer BV (100%) WarmCO2 Invest B.V. (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouder: North Sea Port Netherlands Beheer BV (100%) Flushing Service Park CV (statutaire zetel: Plaza 6, Moerdijk) Commanditaire vennoten: North Sea Port Netherlands NV (33,3%), Flushing Service Park BV (66,7%) FSP Exploitatie BV (statutaire zetel: Plaza 6, Moerdijk) Aandeelhouders: North Sea Port Netherlands NV (33,3%), Flushing Service Park BV (66,7%) Valuepark Terneuzen CV (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Commanditaire vennoten: North Sea Port Netherlands Beheer BV, Terneuzen Partnership Services BV (100% dochter Dow Benelux BV) Valuepark Terneuzen Beheer BV (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouders: North Sea Port Netherlands Beheer BV (50%), Dow Benelux BV (50%) WarmCO2 CV statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Commanditaire vennoten: Blakowi Groene Kracht B.V. (39,6%), WarmCO2 Invest BV (39,6%), Yara Nederland BV (19,8%) Beherend Vennoot: WarmCO2 beheer B.V. (1%) WarmCO2 Beheer BV (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) Aandeelhouders: North Sea Port Netherlands N.V. (80%), Yara Nederland BV (20%) Zeeland Airport BV (statutaire zetel: Calandweg 36, Arnemuiden) Aandeelhouder: North Sea Port Netherlands N.V.

(3,63%) De Watergroep cvba (mts zetel: Vooruitgangstraat 189, 1030 Brussel) Aandeelhouder: North Sea Port Flanders nv van publiek recht (1 aandeel) Poolstok cvba (mts zetel: Technologielaan 11, 3001 Heverlee) Aandeelhouder: North Sea Port Flanders nv van publiek recht: (0,05%)

Verenigingen/Stichtingen Stichting Bio Base Europe Training Center (statutaire zetel: Zeelandlaan 2, Terneuzen) North Sea Port Netherlands N.V. indirect via bestuur Stichting Bio Park Terneuzen Stichting Bio Park Terneuzen (statutaire zetel: Schelpenpad 2, Terneuzen) North Sea Port Netherlands N.V. rechtstreeks vertegenwoordigd door natuurlijke persoon. PROVAG (Projectver. aanvullend grondbeleid) (mts zetel J.F. Kennedylaan 32, Gent) Deelnemer, North Sea Port Flanders nv van publiek recht duidt een bestuurder aan TMVW/Farys, opdrachthoudende vereniging (mts zetel: Stropstraat 1, 9000 Gent) Deelnemer, North Sea Port Flanders nv van publiek recht TMVS/Creat, opdrachthoudende vereniging (mts zetel: Botermarkt 1, 9000 Gent) Deelnemer, North Sea Port Flanders nv van publiek recht

17/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

18/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Hoofdstuk 3: De haven in ontwikkeling 3.1

Rol, visie en strategische doelstellingen

Sinds de fusie in 2018 beheert en exploiteert het havenbedrijf North Sea Port een uitgebreid grensoverschrijdend havengebied. De onderstaande illustratie geeft een beeld van het beheersgebied.

In het Strategisch Plan 2017-2022 zijn de visie, de waarden en de afgeleide strategische doelstellingen geformuleerd voor het beheer van dat havengebied. De visie luidt: “Als een nieuwe haven in de Europese top, door kwalitatief hoogstaande dienstverlening de nieuwe regio laten groeien in een duurzame economische bedrijvigheid met hoge toegevoegde waarde.”

Hiervoor zijn in het strategisch plan algemene doelen, randvoorwaarden en subdoelen ontwikkeld. Op basis van deze strategische context wordt hieronder verslag gedaan van de havenontwikkeling in 2020. DOELEN

Subdoelen

A – Bestendige economische groei in passende sectoren en segmenten

-

B – Verbeterde ontplooiingskansen voor bestaande en nieuwe klanten door op elkaar

-

Aantrekken nieuwe klanten die toegevoegde waarde bieden, passen in cluster en/of actief zijn in aantrekkelijke niches Behouden van bestaande diversificatie Creëren van een vooraanstaand, aantrekkelijk merk Breder aanbod aan klanten: o Meer mogelijkheden voor clustering en bundeling o Betere toegang tot infrastructuur en intermodaal vervoersnetwerk 19/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

afgestemde ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur

-

C – Versneld behalen van bestaande ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen met actieve samenwerking

-

o Groter en gevarieerder aanbod van terreinen Betere bereikbaarheid, beschikbaarheid en betrouwbaarheid Faciliteren duurzame transitie, in nauwe samenwerking met bedrijfsleven Versterking omgevingskwaliteit door verbetering leefomgeving en natuurontwikkeling Verduurzaming van de eigen bedrijfsvoering

Randvoorwaarden D - Geslaagde integratie tot een goed functionerend bedrijf met verder geprofessionaliseerde dienstverlening Bieden van meer groeimogelijkheid aan huidige & nieuwe medewerkers Opbouwen en aanbieden van meer gespecialiseerde kennis door schaalvergroting Standaardiseren en integreren van activiteiten Realiseren van meer focus op innovatie Versterken inspraak op diverse beleidsniveaus

-

E – Ruimte voor investeringen voor klanten door een duurzame financiële basis Genereren van positieve cashflow, ook op lange termijn Snel verbeteren van de schuldpositie Realiseren van meer mogelijkheden om te investeren in voor klanten relevante projecten

-

3.2

Bestendige economische groei in passende sectoren en segmenten

Een bestendige economische groei is de eerste van de drie geformuleerde doelstellingen. De marktontwikkelingen in 2020 kunnen worden beoordeeld aan de hand van de subdoelen die onder die noemer staan vermeld. DOEL

Subdoelen

A – Bestendige economische groei in passende sectoren en segmenten

-

-

3.2.1

Aantrekken nieuwe klanten die toegevoegde waarde bieden, passen in cluster en/of actief zijn in aantrekkelijke niches Behouden van bestaande diversificatie Creëren van een vooraanstaand, aantrekkelijk merk

Vooraanstaand aantrekkelijk merk: naar een nieuw strategisch plan 2021-2025

North Sea Port is de derde haven van Europa qua toegevoegde waarde en staat op de negende plaats als het gaat om goederenoverslag via zeevaart. Werk maken van een sterk merk in Nederland, België/Vlaanderen en Europa en een nieuw strategisch plan opstellen, dat is de uitdaging na de eerste drie jaar als fusiehaven. Het nieuwe strategisch plan krijgt in 2020 en 2021 vorm.

20/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Online Havenweek levert raamwerk voor strategisch plan North Sea Port wil in 2021 een nieuwe strategie voor de periode tot 2025 klaar hebben . Daarvoor zijn heel wat stakeholders bevraagd, onder het motto ‘Together Smarter’. Dat gebeurde onder meer in de eerste editie van de ‘online Havenweek’, met drie webinars en afsluitend Havencongres. Daarin stond één vraag centraal: wat verwacht jij van North Sea Port terug te zien in het strategisch plan tot 2025? Die denkoefening leverde scherpe input op van klanten uit de haven, overheden, stakeholders zoals de Zeeuwse MilieuFederatie (ZMF) en kennisinstellingen zoals UGent, VU Brussel en Erasmus Universiteit, die samen borg stonden voor een sterk deelnemersveld. In totaal lieten zo’n 50 sprekers en 700 deelnemers van zich horen. Vlaams Minister-president Jan Jambon, Nederlands Minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen en Europees parlementslid Caroline Nagtegaal gingen in op de rol van de haven en de grensoverschrijdende samenwerking. Diederik Samsom, kabinetschef van EU-Commissaris voor klimaatbeleid Frans Timmermans, en Manfred Van Vlierberghe, CEO van ArcelorMittal Belgium, spraken over de dringende noodzaak van de energietransitie. In de nieuwe strategie zijn kennisdeling en digitalisering onderwerpen waar North Sea Port op moet inzetten, oordelen de stakeholders.

Zij leggen de lat ook hoog voor de rol van het havenbedrijf bij de energietransitie, met infrastructuur voor pijpleidingen, circulaire economie en waterstoftechnologie als doorslaggevende thema’s, net als samenwerking met Rotterdam en Antwerpen (zonder verlies van het eigen onderscheidende vermogen) en met onderwijsinstellingen. De kracht van North Sea Port ligt bovendien in de complementariteit en de grensoverschrijdende samenwerking tussen bestaande grote en kleine bedrijven in het havengebied, was de boodschap.

Vlaams-Nederlandse Top biedt handvatten voor verdere ontwikkeling De vijfde Vlaams-Nederlandse Top - met ontmoetingen op het hoogste politieke niveau - ging in november in op een aantal samenwerkingen die de verdere ontwikkeling van het grensoverschrijdende havengebied North Sea Port nieuwe impulsen kunnen geven. Het onderzoeksrapport van de bestuurlijke werkgroep, onder leiding van de heer Donner en mevrouw Berx, naar grensoverschrijdende samenwerking bij infrastructurele projecten geeft aan dat verschillen inzake omgevingsrechtelijke afstemming, plannings- en vergunningsprocedures en geschillenbeslechting op zich niet belemmerend hoeven te zijn. Verschillen in regels kunnen met het juridische instrumentarium van de Benelux worden opgelost. Hier zet North Sea Port graag verder op in. In het havengebied wordt werk gemaakt van transport van CO2, waterstof en restgassen. Samen prioriteiten stellen voor nieuwe grensoverschrijdende pijpleidinginfrastructuur kan het klimaat en de bedrijven ten goede komen en Europese investeringsfondsen helpen aanboren, zo verklaarde de Top.

De gezamenlijke ambitie van Vlaanderen en Nederland om tegen 2050 circulair te zijn en een versterkte (Europese) recyclehub uit te bouwen, sluit aan bij wat North Sea Port nastreeft op het gebied van circulaire economie: bedrijven stimuleren om grondstoffen en energie te besparen, uit te wisselen en te hergebruiken. Er komt een gezamenlijke onderzoeksagenda rond icoonprojecten waaronder circulaire industrie, waterstoftechnologie en duurzame ontwikkeling van offshore infrastructuur met de North Sea Port Area als proefgebieden.

21/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Alle EU-lidstaten worden in meer of mindere mate geconfronteerd met de schadelijke effecten van stikstof voor de natuur, omgevingskwaliteit en gezondheid. Het ontwikkelen en uitvoeren van een doelmatig en samenhangend stikstofbeleid in beide landen, met aandacht voor maatwerk in grensregio’s - en dus ook in het havengebied van North Sea Port - staan hierbij centraal. Inzake de brexit kunnen samenwerking over de grens heen en het delen van ervaringen ook de handel van de bedrijven in North Sea Port met Groot-Brittannië bevorderen. Voor de verduurzaming van transport is het spoor van groot belang. De Top sprak zijn steun uit voor het project ‘Rail Ghent Terneuzen’: de verdere spoorontsluiting van de zone tussen Terneuzen en Zelzate. De Vlaamse en Nederlandse overheden stelden bovendien vast dat de synergie van de Nederlandse havennota en de Vlaamse havenstrategie kansen biedt voor een nauwere havensamenwerking door te kijken naar de mogelijkheden in plaats van naar de belemmeringen. North Sea Port is daar natuurlijk een ultiem voorbeeld van.

3.2.2

Nieuwe klanten en versterkte diversificatie

Het havengebied kende vorig jaar wel heel veel investeringen. Nieuwkomers én bestaande bedrijven zorgden langs die weg voor een stevige verankering van lijndiensten, activiteiten en jobs in North Sea Port. Een aantal grote investeringen – die mee de doelstellingen helpen behalen - springt hierbij in het oog. Verbrugge Terminals start nieuwe lijndienst tussen Zweden en North Sea Port Voortaan meert op zaterdag bij Verbrugge Terminals in Terneuzen de nieuwe wekelijkse lijndienst tussen Zweden en Terneuzen aan. North Sea Port ziet hiermee zijn aandeel in de markten van papier en karton, roll-on/roll-off, containers en projectlading toenemen. Heylen Warehouses bouwt Ghent Logistic Campus Logistiek vastgoedontwikkelaar en investeerder Heylen Warehouses startte met de bouw van zijn grootste project binnen België tot nog toe: Ghent Logistic Campus, een duurzame logistieke site van 25 ha groot die tot 500 bijkomende jobs kan opleveren in de regio, in het segment van de toenemende e-commerce. Multimodaal megadistributiecentrum van WDP WDP breidt zijn multimodale locatie aan het Gentse Kluizendok in North Sea Port (het WDPort of Ghent) uit met een distributiecentrum van 15 ha. De van oorsprong Belgische retailers X2O Badkamers, Overstock Home en Overstock Garden gaan hiervoor een langetermijnhuurengagement aan.

De nabijheid van water, spoor en weg op deze locatie was cruciaal voor de locatiekeuze van de nieuwe WDP-klanten. Het totale investeringsbedrag bedraagt €80 miljoen. All weather terminal bij ArcelorMittal houdt 25.000 vrachtwagens van de weg De allereerste ‘All Weather Terminal’ in North Sea Port is sinds december operationeel. De nieuwe terminal in Gent zal hoofdzakelijk worden gebruikt om afgewerkte staalrollen van ArcelorMittal Belgium op te slaan en te verschepen. Dat kan voortaan 24 uur per dag, onafhankelijk van de weersomstandigheden. De hogere verzendcapaciteit per schip spaart tot 25.000 vrachtwagentransporten uit per jaar. De AWT kan met zijn overdekte kademuur van 200 meter lang, een 25 meter breed dok en zijn vrije hoogte van 30 meter boven het waterniveau schepen met een

22/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

laadvermogen tot 10.000 ton ontvangen. North Sea Port stelde de gronden voor de aanleg van de terminal in concessie ter beschikking en baggerde de ligplaats vrij. Danser Group groeit naar 200.000 TEU via binnenvaart Danser kent een enorme groei van het vervoer van containers via binnenvaart. In 2020 boekte de groep een overslag van meer dan 200.000 TEU via North Sea Port. Danser Group biedt haar klanten lijndiensten aan tussen North Sea Port (Vlissingen, Terneuzen, Westdorpe en Gent), Antwerpen en Rotterdam. Daarnaast gebruikt Danser het Gentse deel van North Sea Port steeds frequenter als hub voor een twintigtal diensten naar onder andere Wallonië en Noord-Frankrijk. De verwachting is dat dit aantal het komende jaar verder zal stijgen. Evolution Terminals ontwikkelt nieuwe terminal en steiger voor de opslag van vloeibare bulk Evolution Terminals B.V. sloot in december een erfpachtovereenkomst met North Sea Port voor het gebruik van 14 ha bouwgrond aan de monding van het Sloehavengebied in Vlissingen, deels op het voormalige Thermphosterrein, voor de bouw en exploitatie van een nieuwe terminal en steiger voor vloeibare bulkgoederen (petroleumproducten, biobrandstoffen, chemische producten…). Evolution Terminals is van plan minimaal 619.000 m3 opslagcapaciteit en een nieuwe diepwatersteiger met een diepgang tot 17 meter te bouwen.

De terminal krijgt ook infrastructuur voor het laden en lossen van vrachtwagens en treinen. Evolution kan uitbreiden tot meer dan 800.000 m3 opslagcapaciteit. DFDS trekt capaciteit op route tussen North Sea Port en Göteborg op DFDS past zijn vloot op de rorodienst tussen North Sea Port en Göteborg aan met het inzetten van een fors groter schip. De ‘Humbria Seaways’ vervangt sedert 20 februari 2021 de ‘Begonia Seaways’. Dat zorgt voor bijkomende capaciteit om de stijgende volumes vlot te kunnen vervoeren. De dienst tussen het Zweedse Göteborg en North Sea Port is voor DFDS één van de belangrijkste lijnen in zijn netwerk. Containerreus MSC opent nieuw depot binnen North Sea Port Mediterranean Shipping Company (MSC) - één van de allergrootste zeevervoerders van containers ter wereld - opende eind februari een nieuw containerdepot bij Vlaeynatie in Terneuzen. De wereldspeler in het containervervoer trekt daar de kaart van binnenvaart en spoor. MSC beschikt binnen North Sea Port al over dergelijke depots bij Stukwerkers in Gent en bij Kloosterboer en Verbrugge in Vlissingen. Een bijkomend depot zet de groei van de containeroverslag kracht bij. 3.3

Ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur

Het strategisch plan 2017-2022 voorziet in betere ontplooiingskansen voor klanten door ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur op elkaar af te stemmen. Ook vanuit dit doel zijn subdoelen geformuleerd, op basis waarvan de marktontwikkelingen in 2020 kunnen worden beoordeeld. DOEL

Subdoelen

B – Verbeterde ontplooiingskansen voor bestaande en nieuwe klanten door op elkaar afgestemde ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur

-

-

Breder aanbod aan klanten: o Meer mogelijkheden voor clustering en bundeling o Betere toegang tot infrastructuur en intermodaal vervoersnetwerk o Groter en gevarieerder aanbod van terreinen Grotere bereikbaarheid, beschikbaarheid en betrouwbaarheid 23/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

North Sea Port biedt als multimodale haven een uitgebreid en duurzaam netwerk van transportmogelijkheden via binnenvaart (tot in China), spoorwegen, wegvervoer en pijpleidingen. Voor bedrijven is die mogelijkheid om voor elk vervoer de meest geschikte transportmodus in te schakelen een belangrijke troef. 3.3.1

Breed aanbod aan klanten

Goederenvervoer via binnenvaart tussen North Sea Port en achterland blijft toenemen In 2020 werd een tweede onderzoek naar het gebruik van vervoersmogelijkheden naar het achterland verricht bij bedrijven in het hele grensoverschrijdende havengebied. Het vervoer via de binnenvaart blijft toenemen. Met een stijging van 4% komt die transportmodus uit op maar liefst 58%. Het aandeel van het wegvervoer nam af tot 28% (-2%). Het spoor steeg met 1% naar 10%. Rechtstreekse overslag van een schip op een ander schip of transportmiddel - transhipment - is goed voor 4% (-3%).

Volvo Car, DFDS en Lineas zorgen voor sneller en duurzamer transport dankzij nieuwe treinterminal De personenauto's van Volvo Car in Gent geraken sinds november sneller en duurzamer op hun eindbestemming. Op de nieuwe V6-treinterminal aan het Mercatordok brengen Volvo Car, rederij DFDS en de Belgische spoorvrachtoperator Lineas de verschillende transporten (schip, trein, vrachtwagen) op een efficiënte manier samen. Onder meer de treinen met auto's voor China, Italië (Sacconago) en Oostenrijk (Schwertberg) worden op de nieuwe treinterminal geladen. Volvo haalt dankzij deze modal shift jaarlijks ongeveer 5.000 vrachtwagens van de weg. Multimodaal Vlaanderen, het adviespunt voor multimodaal vervoer, heeft de unieke samenwerking tussen Volvo Car, DFDS en Lineas bekroond met een ‘Baanbrekers Award’.

North Sea Port trekt spoor verder door naar de Baltische Zee De Europese Commissie trok in februari de spoorvrachtcorridor tussen de Noordzee en de Baltische Zee door naar de Kanaalzone Gent-Terneuzen. Dat zet de rol van North Sea Port als Europese tophaven en haar ambities als spoorhaven kracht bij. Verladers en spooroperatoren kunnen nu makkelijker capaciteit of ‘rijpaden’ krijgen om treinen op die route te laten rijden. North Sea Port was al opgenomen in de ‘Rail Freight Corridor Rhine-Alpine’ (tussen het Rijnbekken en de Alpenregio) en ‘North Sea-Mediterranean’ (tussen de Noordzee en de Middellandse Zee).

‘5G-Blueprint’: €10 miljoen Europese steun voor internationaal onderzoeksproject naar vervoer op afstand in logistiek en transport Onder de naam ‘5G-Blueprint’ onderzoekt een internationaal onderzoeksproject hoe met behulp van besturing op afstand transport en logistiek – ook grensoverschrijdend – efficiënter kan verlopen. Een publiek-private samenwerking van 28 partijen uit Nederland, Vlaanderen, Zwitserland en Tsjechië ontvangt hiervoor een Europese subsidie van €10 miljoen. Het 5G-Blueprintproject startte per 1 september 2020 en loopt drie jaar. 24/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

De betrokken partijen onderzoeken hoe het uitwisselen van real-time data van en naar voertuigen, tussen terminals en voertuigen en tussen voertuigen en centrales kan bijdragen tot meer efficiëntie in de leveringsketen en het tekort aan chauffeurs kan helpen opvangen. Het opzet is te komen tot het op afstand sturen en ondersteunen van voertuigen en vaartuigen. North Sea Port is één van de deelnemende partijen in dit project.

3.3.2. Ruimtelijke ontwikkeling in balans met omgeving Voor North Sea Port is de balans tussen economie en ecologie van belang voor de ‘licence to operate’ en voor het draagvlak van onze haven. Koppelingsgebieden Vanuit het project Gentse Kanaalzone leverde de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) een aantal koppelingsgebieden (deels) op, met name Rieme-Zuid, Doornzele-Noord en Sint-Kruis-Winkel-Zuid. De VLM volgt ook het beheer in deel 1 van de parkzone Langerbrugge-Zuid, deel 1 van DoornzeleKanaalzijde en Kerkbrugge-Oost en Doornzele-Zuid op. Veel van deze koppelingsgebieden worden verbonden door (snel)fietsroutes.

3.3.3

Beschikbaarheid en bereikbaarheid van terreinen en havengebied: infrastructuurwerken

In het gehele havengebied zijn werkzaamheden verricht om de beschikbaarheid van infrastructuur en de bereikbaarheid van terreinen te optimaliseren. Het gaat hier om een uiteenlopende waaier aan werkzaamheden en initiatieven van Gent tot Vlissingen, variërend van kleine tot grootschalige werkzaamheden. Een overzicht van enkele initiatieven. Nieuwe Sluis Terneuzen Ondanks het ongewone verloop van 2020 door de COVID-19-maatregelen gingen de werkzaamheden aan de Nieuwe Sluis Terneuzen onverminderd door. Begin 2020 werden de laatste diepwanden en cement-bentonietwanden afgewerkt. De bentonietcentrale is daarna afgebouwd. Het (voormalige) gebouw van de Koninklijke Marechaussee werd gesloopt. Beide sluishoofden werden droog én nat ontgraven, er werd volop geheid, onderwaterbeton gestort, eerst in het buitenhoofd en later in het binnenhoofd. In de Buitenhaven West zijn nieuwe afmeerpalen voor de binnenvaart geplaatst. In China ging de productie van de sluisdeuren en bruggen gestaag door. De ligplaatsen aan de Goese kade zijn grotendeels klaar. De tijdelijke bouwkuip van de bodemroosters in de sluiskolk is verwijderd en de bodemroosters zijn drijvend gemaakt. Eind vorig jaar werden de complexe betonwerken in het buitenhoofd opgestart. Het hoogtepunt van 2020 was het bereiken van het diepste punt in het buitenhoofd.

De projectorganisatie hield in 2020 twee keer een (digitale) inloopavond om belangstellenden te informeren over de voortgang van de bouw. In 2023 wordt het eerste schip in de Nieuwe Sluis verwacht.

25/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Rail Ghent-Terneuzen: Nederland, België en Vlaanderen zetten samen schouders onder spoorontwikkeling Nederland, België en Vlaanderen gaan samen de ontsluiting van North Sea Port per spoor verder uitwerken. Daartoe ondertekenden de diverse partijen op 24 februari een intentieverklaring. Als Nederlands-Vlaamse haven ondertekende ook North Sea Port de intentieverklaring, samen met andere betrokken partijen. De ondertekenaars gaan samen verder plannen uitwerken voor een betere spoorverbinding tussen Gent en Terneuzen. Ze beogen hierbij drie infrastructuurprojecten: een nieuwe verbinding op de oostoever tussen het Nederlandse Axel en het Belgische Zelzate, een nieuwe zuid-oostboog in het spoor ten oosten van de Sluiskilbrug en de uitbreiding en ontsluiting naar het noorden van de spoorbundel aan het Kluizendok (‘Zandeken’). Nederland en België/Vlaanderen voorzien samen €4 miljoen(50/50) voor de verdere planuitwerking tot 2024. De hoop is dat Europa dit unieke grensoverschrijdende spoorproject mee financiert. Heraanleg R4 West en Oost: verkeersknooppunt aan Euro-Silo In februari 2021 startte de ombouw van het kruispunt ter hoogte van het silocomplex van Euro-Silo tot een ‘turboverkeersplein’. Het knooppunt tussen de Kennedylaan en de Eisenhowerlaan in Gent (R4, de aansluiting naar de Europese snelwegen E17/E40) krijgt een totaal ander uitzicht.

Het kruispunt met lichten, waar het op het spitsuur vaak aanschuiven is, wordt vervangen door een groot verkeersplein met aparte rijstroken per richting. Slimme verkeerslichten zullen detecteren hoeveel verkeer er is en automatisch op groen of rood springen om de beschikbare capaciteit optimaal te benutten en wachttijden te verkorten. Hierdoor zal de bereikbaarheid van de haven en de havenbedrijven toenemen. De bestaande fietssnelweg langs de R4 wordt verbreed, vernieuwd en beter afgeschermd van het wegverkeer. Er komen ook geluidswanden om de impact op de omliggende woonkernen en het havengebied te verminderen. De werkzaamheden passen in de opwaardering van de R4-ringweg rond het hele havengebied in het Vlaamse deel van North Sea Port.

Nieuwe Meulestedebrug In het voorjaar van 2021 gingen eveneens de werkzaamheden aan en rond Meulestedebrug van start om de ontsluiting tussen beide oevers van North Sea Port in Gent te verbeteren. De oude brug in het zuiden van het havengebied wordt vervangen. Er komt een nieuwe beweegbare brug met vijf rijstroken en een doorvaartbreedte van 20 meter. Bij onderhoud of herstellingen aan één brughelft kan het verkeer steeds in beide richtingen over de andere brug blijven rijden. De Vlaamse Waterweg zal de brug vanop afstand bedienen vanuit een verkeerscentrale aan de binnenvaartsluis van Evergem. Fietsers en voetgangers zullen op de rechteroever onder de brug door kunnen. De Vlaamse Waterweg, het Agentschap Wegen en Verkeer, FARYS en de stad Gent trekken ruim €25 miljoen uit om het project te financieren. De werken zullen vijf jaar duren.

26/50 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 mei 2021

Beschikbaarheid van terreinen North Sea Port investeert in de uitbreiding en optimalisering van de infrastructuur, de ontsluiting en de bereikbaarheid van nieuwe concessiegronden en in de verdere invulling van de beschikbare terreinen. North Sea Port heeft in totaal nog 676 ha beschikbare terreinen. Op de volgende locaties zijn er nog grote aaneensluitende oppervlaktes beschikbaar: •