2021-09-23 bijlage 1 2020 Jaarstukken aan-z 1 april 2021
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 1 april 2021
Inhoudsopgave Voorwoord ...................................................................................................................................... 1 Jaarverslag 2020 ...............................................................................................................................2 1. Inleiding ...................................................................................................................................... 3 2. Financieel overzicht ...................................................................................................................... 4 3. Programma Welzijn en preventie .....................................................................................................6 3.1 Preventie- en welzijnsactiviteiten ................................................................................................................. 6 3.2 Jeugdpreventieactiviteiten ......................................................................................................................... 10 3.3 Vrijwilligerswerk ......................................................................................................................................... 20 3.2.1 Ondersteunen ..................................................................................................................
21 3.2.2 Stimuleren ...................................................................................................................... 24 3.2.3 Waarderen ............................................................................................................................................... 25 4. Programma maatschappelijke ondersteuning .................................................................................. 26 4.1 Kortdurende ondersteuning ....................................................................................................................... 26 4.2 Wmo ........................................................................................................................................................... 30 4.3 Jeugd en Gezin ............................................................................................................................................ 34 5. Overzicht algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................41 5.1 Financiële kengetallen ................................................................................................................................. 41 5.2 Algemene beleidsindicatoren ..................................................................................................................... 43 6.
Paragrafen................................................................................................................................. 44 6.1 Paragraaf financiering ................................................................................................................................ 44 6.2 Paragraaf bedrijfsvoering (overzicht overhead) ......................................................................................... 44 6.2.1 Bestuur .......................................................................................................................... 44 6.2.2 Personeel en organisatie .................................................................................................... 45 6.2.3 Marketing en communicatie .............................................................................................. 48 6.2.4 Huisvesting .................................................................................................................... 49 6.2.5 Facilitaire voorzieningen ................................................................................................... 50 6.2.6 IT ..................................................................................................................................
50 6.2.7 AVG ................................................................................................................................51 6.2.8 Interne controle ................................................................................................................51 6.2.9 Klachtenbehandeling ........................................................................................................ 52 6.2.10 Salariskostenverdeling .................................................................................................... 53 6.2.11 Organisatiekosten ........................................................................................................... 54 6.2.12 Procesmanagement ......................................................................................................... 55 6.3 Paragraaf verbonden partijen ..................................................................................................................... 55 6.3.1 zo-net: hulp bij huishouden ................................................................................................ 56 6.3.2 zo-lekker: keukenactiviteiten .................................................................................................................. 57
6.4 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 58 6.4.1 Weerstandsvermogen ....................................................................................................... 58 6.4.2 Risico´s .......................................................................................................................... 59 6.4.3 Risico’s rondom het coronavirus ......................................................................................... 60 7. Vooruitblik ................................................................................................................................ 61 Jaarrekening 2020 .......................................................................................................................... 62 1. Balans per 31 december 2020 met toelichting .................................................................................... 63 2. Overzicht baten en lasten, inclusief analyse rekeningresultaat ............................................................ 73 3. Taakvelden ................................................................................................................................ 81 4. Verantwoording begrotingsrechtmatigheid ..................................................................................... 82 5.
Incidentele baten en lasten ........................................................................................................... 83 6. Overzicht onvoorzien .................................................................................................................. 85 7. Gebeurtenissen na balansdatum .................................................................................................... 86 8. Controleverklaring 2020 .............................................................................................................. 87
Jaarrekening Voorwoord 2020
aan-z staat er goed voor Van een solide fundament met een professionele dienstverlening, een goede ondersteunende bedrijfsvoering en gezonde financiën naar zichtbaarheid van onze organisatie, dienstverlening en resultaten. Voor u liggen de jaarstukken van aan-z en zo-net over het boekjaar 2020. In dit document geven wij inzicht in de in 2020 uitgevoerde activiteiten en bereikte resultaten. In de jaren 2018 tot en met 2020 zijn de organisaties aan-z en dochteronderneming zonet op orde gebracht. De bedrijfsvoering, die bij aanvang van mijn aanstelling als interimdirecteur grotendeels was ondergebracht bij de gemeente Terneuzen, is bij aan-z belegd en geprofessionaliseerd. De processen van de primaire dienstverlening zijn verbeterd. Noodzakelijke bezuinigingen zijn gerealiseerd door organisatorische veranderingen door te voeren en processen te optimaliseren. Structurele financiële tekorten, waar aan-z mee te kampen had, zijn verleden tijd. Medewerkers zijn tevreden en werken graag bij aan-z en zo-net. In de jaarstukken kunt u hier meer over lezen. Onderdeel van de jaarstukken is de jaarrekening. Daar waar in het jaarverslag de nadruk ligt op de inhoudelijke voor(ui)tgang van de dienstverlening en bedrijfsvoeringstaken, wordt in de jaarrekening een financiële verantwoording gedeeld. aan-z realiseerde in 2020 een positief resultaat van 294.154 euro (2019: 150.280 euro).
In de begroting na wijziging 2020 is uitgegaan van een resultaat van 10.306 euro. In deze begroting was rekening gehouden dat aan-z in 2020 300.000 euro zou bezuinigen.
"We zijn bij aan-z heel trots op hoe we ervoor staan." André van der Windt | directeur Met de gerealiseerde resultaten in 2019 en 2020 is inmiddels duidelijk dat de afgesproken jaarlijkse structurele bezuiniging van vier ton euro -op te bouwen in de periode 2019 tot en met 2021- in de jaren 2019 en 2020 al ruimschoots is gerealiseerd. Eén en ander is vastgelegd in een separate bezuinigingsanalyse. aan-z staat er goed voor. Zowel met haar professionele dienstverlening als met haar ondersteunende bedrijfsvoering en gezonde financiën. En daar zijn we bij aan-z heel trots op. 1 april 2021, Axel André van der Windt Directeur aan-z Directeur-bestuurder zo-net 1
Jaarverslag 2020
2
1. Inleiding aan-z voert haar werkzaamheden uit op basis van de samenwerkingsovereenkomst en de vastgelegde opdracht met haar opdrachtgevers. De werkzaamheden staan in het uitvoeringsplan dat door het Algemeen Bestuur (AB) wordt geaccordeerd. Elk kwartaal wordt vanuit de primaire dienstverlening alsmede de financiën uitgebreid gerapporteerd over de gerealiseerde resultaten en de verwachte resultaten tot het einde van het jaar. Hierdoor is het AB van aan-z in staat de resultaten te volgen, bij te sturen en te helpen waar nodig. Ook worden maandelijks allerlei rapportages opgesteld en verstrekt, zoals liquiditeitsoverzichten, projectrapportages en rapportages over telefonische bereikbaarheid. In deze jaarstukken wordt een overzicht gegeven van de uitgevoerde activiteiten en de daaraan bestede financiën in het jaar 2020. Zowel het jaarverslag als de jaarrekening zijn vormgegeven per beleidsprogramma, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In 2020 speelden drie onderwerpen een belangrijke rol in de dienstverlening en/of bedrijfsvoering, namelijk de impact van de coronamaatregelen, het project ‘transitie hulp bij huishouden van zo-net’ en het onderzoek naar de juridische structuur en governance van de BGTS aan-z. Coronavirus In 2020 hebben wij met onze dienstverlening moeten anticiperen op de restricties door het coronavirus.
Na iedere persconferentie werden onze werkzaamheden langs de meetlat gelegd van ‘nood’, ‘noodzakelijk’ en ‘wenselijk’. In een draaiboek legden wij vervolgens per onderwerp vast welke dienstverlening we konden voortzetten en op welke wijze. Noodzakelijke dienstverlening hebben wij gecontinueerd. Wenselijke dienstverlening hebben wij niet uitgevoerd of in alternatieve vorm geboden. Bijvoorbeeld een gebruikelijk huisbezoek voor een Wmo-voorziening hebben wij in veel situaties telefonisch kunnen afhandelen. Uiteraard hebben wij onze medewerkers en vrijwilligers alle voorzieningen gegeven die nodig waren om klanten van dienst te kunnen zijn. In het jaarverslag wordt stilgestaan bij de impact voor de dienstverlening en de bedrijfsvoering. Transitie hulp bij huishouden zo-net Begin 2020 is gestart met het project ‘Transitie hulp bij huishouden’. Het project bestond uit drie fases, waarvan de eerste twee binnen de kaders van het projectplan zijn afgerond. Het zwaartepunt van de projectactiviteiten betrof het indiceren van de ca. 800 bestaande klanten van zo-net. De uitkomst van het project is dat 94% van de klanten hulp bij huishouden kon behouden, veelal tegen een lager aantal uren. Het vervolgtraject is om de geïndiceerde klanten alsmede de medewerkers van zo-net onder te brengen bij een andere aanbieder van hulp bij huishouden. In dit jaarverslag gaan wij hier nader op in.
Onderzoek naar de juridische structuur en governance In 2020 is begonnen aan het onderzoek naar de juridische structuur en governance van de BGTS aan-z en, in dit kader, de samenwerking met de Vlaamse gemeenten. De huidige structuur met gedeelde zeggenschap en aansprakelijkheid tussen de gemeente Terneuzen en de Vlaamse gemeenten representeert onvoldoende de verhouding in dienstverlening. Zowel de Vlaamse gemeenten als de gemeente Terneuzen willen toewerken naar een aangepaste (juridische) structuur met een passende governance.
3
2. Financieel overzicht Het resultaat van de jaarrekening 2020 bedraagt afgerond € 294.154. Op basis van de begroting inclusief begrotingswijziging werd een resultaat voorzien van € 10.306. Lasten en baten (inclusief mutaties reserves) Omschrijving
Lasten
Programma Welzijn en preventie
1.327.424
339.256
-988.168
Programma Maatschappelijke ondersteuning
5.361.170
4.318.972
-1.042.198
0
55.341
55.341
Overzicht Bedrijfsvoering
2.328.294
4.597.472
2.269.178
Totaal (incl. afronding)
9.016.888
9.311.041
294.154
Lasten
Baten
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
Baten
Saldo
Lasten en baten per kostensoort Omschrijving kostensoort
Saldo
Personeelslasten
4.490.514
-4.490.514
Organisatielasten
399.261
-399.261
Huisvestingslasten
104.679
-104.679
3.333.365
-3.333.365
Projectkosten
571.356
-571.356
Afschrijvingen
41.252
-41.252
Overige organistielasten*
76.460
-76.460
Kostprijs goederen en diensten
Budgetsubsidies
4.615.149
4.615.149
Overige subsidies
2.972.181
2.972.181
Projectsubsidies
454.363
454.363
Overige baten
1.214.007
1.214.007
55.341
55.341
9.311.041
294.154
Onttrekking reserves Totaal (incl. afronding) * aanwending onvoorzien
9.016.888
Het positieve resultaat 2020 (€ 294.154 ten opzichte van het begrote resultaat van € 10.306) wordt veroorzaakt door diverse mutaties waarvan onderstaande de meest opvallende zijn:
lagere baten welzijnsactiviteiten en cursussen
- € 26.000
tijdelijk hogere opbrengsten inzet gemeente Lievegem
€ 40.000
vrijval deel verplichting btw na afstemming Belastingdienst
€ 34.000
hogere opbrengsten i.v.m. nieuwe maaltijdklanten (corona)
€ 71.000
lagere studiekosten door meer thuis zijn (corona)
€ 46.000
lagere reis- en verblijfkosten
€ 52.000
besparing personeel
€ 48.000
lagere lasten individuele (maatwerk)voorzieningen Jeugd
€ 25.000
hogere lasten maaltijden met name a.g.v. corona (incl. vervoer)
- € 111.000
lagere kosten huur ruimtes voor cursussen en beweegactiviteiten
€ 92.000
diverse kleine overige mutaties
€ 13.000
Totaal belangrijkste afwijkingen begroting
€ 284.000
4
Wanneer we dit positieve resultaat verder analyseren ten opzichte van de begroting na wijziging en dit uitsplitsen naar structureel, incidenteel en incidenteel door corona, komen we tot de volgende onderbouwing:
Afwijking resultaat Kostensoort
incidenteel corona
structureel
incidenteel
Eindtotaal
Budgetsubsidies Overige subsidies
€ €
- € -28.000 €
-18.000 € -14.000 €
- € - €
-18.000 -42.000
Overige baten Personeelslasten
€ €
60.000 € 19.500 €
-26.000 € 93.500 €
88.000 € 20.000 €
122.000 133.000
Kostprijs goederen en diensten Onttrekking reserves
€ €
-45.000 € - €
62.000 € - €
25.000 € -37.000 €
42.000 -37.000
Projectsubsidies Projectkosten
€ €
- € - €
- € 18.000 €
-142.000 € 210.000 €
-142.000 228.000
Organisatielasten totaal
€ €
-2.000 € 4.500 €
- € 115.500 €
- € 164.000 €
-2.000 284.000
Voor een nadere toelichting op de verschillen tussen de rekeninguitkomst en de begroting na wijziging verwijzen wij naar het ’Overzicht van baten en lasten, inclusief analyse rekeningresultaatoverzicht’ van de jaarrekening 2020. Bestemming resultaat Het Algemeen Bestuur van aan-z bepaalt de bestemming van het positieve resultaat van 294.154 euro. Bij een positief resultaat kan het opportuun zijn het resultaat of een deel daarvan toe te voegen aan één of meer bestemmingsreserves. Aan het Algemeen Bestuur van aan-z wordt in 2021 een voorstel gedaan voor de bestemming van het positieve resultaat.
5
3. Programma Welzijn en preventie Het programma ‘Welzijn en preventie’ is onderverdeeld in de thema’s: welzijns- en preventie-activiteiten, vrijwilligerswerk en diverse specifieke projecten. Het productenoverzicht omvat: Preventie- en welzijnsactiviteiten
Welzijnsactiviteiten -
Koffie- en inlooppunten
-
Activiteitencommissies
Preventie-activiteiten -
Personenalarmering
-
Uitvoering Tijdelijk Huisverbod (THV)
Cursussen
Jeugdpreventieactiviteiten
-
Activiteiten- en cursusaanbod
-
Laaggeletterdheid
Jeugdpreventieactiviteiten -
Kids2Fun
-
JIP Terneuzen
-
Straatwerk
Iedereen Telt Mee -
ITM
Combinatiefuncties Brede School -
Coördinatie Brede Schoolactiviteiten
Combinatiefuncties Weerbaarheid Vrijwilligerswerk
Weerbaarheidslessen
Coördinatie vrijwilligerswerk -
Formulierenbrigade
-
Burgeradvies
-
Tafeltje-dek-je
-
Diversen
3.1 Preventie- en welzijnsactiviteiten De doelstelling voor 2020 was meer activiteiten te organiseren ten behoeve van de hulpvragen uit de wijk. Vragen als ‘welke thema’s spelen er in de wijken?’, ‘welke hulpvragen zijn er?’, ‘waar kunnen buurtbewoners elkaar helpen?’, en ‘waar kan aan-z inspelen op groepsactiviteiten?’ boden antwoord op de vraag hoe aan-z ondersteuning kon bieden bij diverse hulpvragen. De focus lag op het vergroten van onze zichtbaarheid en meer de verbinding zoeken. We organiseerden onder andere ontmoetingspunten voor buurtbewoners waar zowel sociaal werkers als welzijnswerkers aansloten. Als gevolg van de coronamaatregelen veranderde onze koers. Onze focus kwam te liggen op het maken en onderhouden van verbinding en contact, vaak op afstand. Tevens kwam onze blik sterk te liggen op de meest kwetsbaren in onze samenleving. De kwetsbare ouderen, de eenzame mensen en mensen met een klein sociaal netwerk.
6
Koffie- en ontmoetingspunten Een groot deel van ons jaarlijks cursusaanbod kon als gevolg van de coronamaatregelen niet door gaan. In het kader van bestrijding van eenzaamheid werden de koffie-crea-clubs voortgezet. Daarnaast organiseerden we ontmoetingspunten, gericht op de kwetsbare en vaak eenzame doelgroep. Met deze ontmoetingspunten hebben we een grote doelgroep bediend van mensen met weinig contacten en dit waren niet alleen personen die graag creatief bezig zijn.
Samenwerking met activiteitencommissies In de gemeente Terneuzen zijn veel activiteitencommissies en SWO’s (Stichting Welzijn Ouderen) actief: in Hoek, Sluiskil, Terneuzen, Zaamslag, Axel, Biervliet, Zuiddorpe en Westdorpe. Deze commissies en stichtingen organiseren activiteiten die gericht zijn op bewegen, sociale contacten en gezelligheid. Zij bereiken hiermee een grote groep ouderen. De activiteiten zijn mede mogelijk doordat aan-z deze subsidieert. Deze subsidie wordt jaarlijks toegekend op basis van de beoordeling van het plan van aanpak van iedere commissie. De besturen bedenken de activiteiten meestal zelf en in samenspraak met aan-z. De activiteiten worden uitgevoerd door vrijwilligers en soms door speciaal hiervoor opgeleide docenten. In 2020 kregen alle commissies en stichtingen een eigen contactpersoon binnen aan-z toegewezen. Zij voerden structureel overleg met elkaar over het programma en over de financiën. Er is goed samengewerkt. Daarnaast is er gewerkt aan een standaardisering voor het aanvragen van subsidie en de verantwoording daarvan. aan-z hielp de commissies en stichtingen ook bij het indienen van een subsidieaanvraag bij de gemeente Terneuzen bijvoorbeeld het aanvragen van inventaris en stoffering voor een dienstencentrum of buurthuis.
Daarnaast participeert aan-z in het overleg van dienstencentra met de andere ketenpartners zoals Clavis, ZorgSaam, Gemeente Terneuzen betreffende een optimale samenwerking en afstemming van activiteiten.
7
Aan het einde van het jaar is er gerapporteerd over de uitgevoerde activiteiten. Vanwege de coronapandemie zijn vanaf maart 2020 veel activiteiten helaas geannuleerd en
moesten buurthuizen en dienstencentra
noodgedwongen de deuren sluiten. Kaartenacties in het kader van eenzaamheid In december 2020 organiseerden we twee kaartenacties voor ouderen in het kader van eenzaamheid in coronatijd, waaronder de actie in samenwerking met Gemeente Terneuzen. In totaal 6819 brievenbussen werden in de periode rond de feestdagen gevuld met een kerstkaart. Met deze kaart hebben wij alle 70+’ers een hart onder de riem gestoken en hen laten weten dat er aan hen wordt gedacht. Aan de kaart werd een extra kaart toegevoegd, waarmee zij zelf een bekende konden verrassen. Personenalarmering aan-z biedt ondersteuning bij het aanvragen van personenalarmering. Burgers kunnen een keuze maken tussen alarmering met sociale contacten of zorg op afroep. Afhankelijk van de keuze wijzen we de klanten door naar de desbetreffende aanbieder. In 2020 maakten 36 personen gebruik van personenalarmering. We ondersteunden zes burgers bij de intake en het verzorgen en invullen van de juiste documenten. Dit deden we op basis van een huisbezoek, waarbij we ook in brede zin navraag deden naar het welzijn. Tijdelijk Huisverbod (THV) In 2020 hebben de casemanagers van aan-z in twaalf tijdelijk huisverboden begeleiding gegeven en de hulpverlening voor betrokkenen opgezet. In twee zaken is er alleen een RiHG (risicotaxatie-instrument huiselijk geweld) afgenomen en geen THV afgegeven.
De uitvoering van de THV’s vond vooral via videobellen plaats. Incidenteel zijn er huisbezoeken afgelegd.
Inzetten op deskundigheid voor THV De casemanagers zijn in 2020 gestart met het volgen van Methodische Leer Bijeenkomsten volgens de methodiek ‘de Vier Vensters’. Deze MLB bijeenkomsten, die één keer in de zes weken plaatsvinden, zijn in de plaats gekomen van intervisie. Eén van de casemanagers volgt de training tot gespreksleider om de MLB in de toekomst te kunnen voorzitten. De training bestaat uit negen trainingsmomenten. Onze casemanagers nemen jaarlijks deel aan de crosstraining van het CZW-bureau, een bijscholing voor alle ketenpartners. In 2020 is de crosstraining als gevolg van de coronamaatregelen uitgesteld met de verwachting dat deze fysiek kon plaatsvinden. Uiteindelijk is de training in januari 2021 online gegeven. Het THV-rooster voor de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten wordt door aan-z gemaakt. Per kwartaal is er afstemming met onze ketenpartners.
8
Activiteiten- en cursusaanbod Het activiteitenaanbod van aan-z is divers. Van actieve, creatieve en muzikale lessen tot het leren van vreemde talen en het onder de knie krijgen van digitale vaardigheden. Ons aanbod bestaat onder andere uit: aerobics, line dance, yoga, mindfulldans, djembé, tekenen en schilderen, gym, tai chi, (zit)dans, wandelgroepen, handwerken en smartphone lessen. De activiteiten zijn geschikt voor iedereen die actief wil zijn op sportief, digitaal, muzikaal, culinair, creatief, taalkundig of sociaal vlak. Samenzijn, jezelf kunnen ontwikkelen en sociale contacten staan centraal. Een groot deel van ons aanbod is in 2020 vanwege de coronamaatregelen geannuleerd. Waar mogelijk hebben we activiteiten digitaal aangeboden, zoals Tai Chi en Yoga. In 2020 heeft onderstaand cursusaanbod plaatsgevonden:
Laaggeletterdheid In 2020 hebben we in de gebiedsteams van aan-z aandacht besteed aan het screeningsinstrument om zodoende meer laaggeletterden te herkennen en eventueel te verwijzen. In het kader van de ‘Week van het lezen en schrijven’ (6 tot 12 september 2020) is samengewerkt met de bibliotheek van Terneuzen. We hielden een inloopochtend voor taalvragers en voor eventuele taalvrijwilligers. In navolging hiervan organiseerden we voor taalvragers laagdrempelige inlooppunten. Als gevolg van de coronamaatregelen hebben we deze na het eerste kwartaal moeten sluiten. Met bibliotheek Terneuzen overlegden we structureel over ons gezamenlijke aanbod waaronder de cursus Digisterker, de samenwerking t.a.v. de vrijwilligers van aan-z en de bibliotheek en het doorverwijzen van taalvragers naar het taalcafé. Bij de laatste taaltraining voor de taalvrijwilligers bij de bibliotheek was aan-z aanwezig om uitleg te geven over ons werk en met name over de taalvrijwilligers van aan-z.
9
Ten aanzien van de deskundigheidsbevordering en ondersteuning van de taalvrijwilligers organiseren we vrijwilligersbijeenkomsten. In februari is deze fysiek aangeboden. De andere drie bijeenkomsten hebben we als gevolg van de coronamaatregelen moeten annuleren. Het doel van deze bijeenkomsten is aandacht besteden aan het delen van ervaringen en het ontwikkelen van nieuwe ideeën. We brengen materialen en boekjes onder de aandacht waarmee gewerkt kan worden met de taalvragers. In 2020 waren vier medewerkers van aan-z actief voor het thema laaggeletterdheid en taalmaatjes. We hadden 16 actieve taalvrijwilligers en we hebben 20 taalvragers ondersteund. Financieel overzicht preventie- en welzijnsactiviteiten Welzijns- en preventie activiteiten 2019
2020
2020
2020
werkelijk
begroot primitief
begroot na wijz.
werkelijk
Lasten
14.254
87.550
25.899
Baten
10.833
10.000
Saldo
-3.421
-77.550
Lasten
727.873
397.415
Baten
161.313
130.000
Saldo
-566.560
Lasten
3.348
Baten
5.290
Saldo
1.942
Lasten
33.900
Baten
42.422
Saldo
Exploitatie
Verschil
V/N
14.797
11.103
V
10.000
7.976
-2.024
N
-15.899
-6.821
9.079
V
455.567
413.271
42.296
V
50.000
42.747
-7.253
N
-267.415
-405.567
-370.524
35.042
V
77.236
58.900
32.044
26.856
V
0
0
25.441
25.441
V
-77.236
-58.900
-6.603
52.297
V
24.554
49.471
43.493
5.978
V
20.000
20.000
33.750
13.750
V
8.522
-4.554
-29.471
-9.742
19.729
V
208.400
200.000
200.000
168.120
31.880
V
Alarmering
Welzijnsactiviteiten
Cursussen
Tijdelijk Huisverbod
Activiteitencommissies Lasten Baten
0
0
0
0
0
N
Saldo
-208.400
-200.000
-200.000
-168.120
31.880
V
Lasten
987.775
786.755
789.837
671.724
118.113
V
Baten
219.859
160.000
80.000
109.914
29.914
V
Saldo
-767.916
-626.755
-709.837
-561.810
148.027
V
Totaal welzijns- en preventie activiteiten
3.2 Jeugdpreventieactiviteiten Jeugdpreventie heeft in 2020 flink geïnvesteerd in het zichtbaarder maken van de dienstverlening. Zowel online als op straat. We zijn aanwezig in alle wijken en kernen binnen de gemeente Terneuzen. Daarnaast investeerden we in het op een logische wijze in elkaar over laten lopen van de verschillende onderdelen, zodat we constant de doelgroep in het vizier hebben. Zo werkt ITM met de allerjongste jeugd, zorgt Kids2Fun voor een aanbod voor de jeugd t/m 12 jaar en zijn de jongeren vanaf 12 jaar in beeld bij JIP Terneuzen en het straatwerk. We werken vraaggericht en kunnen onze diensten flexibel inzetten.
10
In 2020 hebben we er naar toegewerkt dat alle activiteiten in elkaar overvloeien en deze raakvlakken delen. Zo attenderen we tijdens de lessen weerbaarheid de jeugd op de activiteiten van Kids2Fun die diezelfde week plaatsvinden. Andersom gebruiken we de activiteiten van Kids2Fun om relevante onderwerpen uit de lessen weerbaarheid terug te halen. Tijdens de lessen weerbaarheid in de groepen acht informeren we de jeugd al over JIP Terneuzen en het straatwerk. Kids2Fun Na het loslaten van de Speelneus heeft Kids2Fun zich in 2020 doorontwikkeld. Kids2fun organiseert dagelijks activiteiten voor kinderen van de leeftijd 4 t/m 12 jaar. De activiteiten vinden plaats in diverse kernen en wijken binnen de gemeente Terneuzen. De activiteiten hebben mede als doel om het buiten en samen leren spelen te bevorderen en een zinvolle vrijetijdsbesteding aan te bieden. Daarnaast is het gebruik van bestaande trap- en speelvelden in de kernen en wijken een belangrijke voorwaarde. In 2020 hebben onderstaande activiteiten plaatsgevonden: Activiteiten
Aantal activiteiten
Deelnemers
Wekelijks terugkerende Sport & spelactiviteiten
78
14 gem. per dag
Activiteiten natuurspeeltuin de Boomhut
65
23 gem. per dag
Panna voetbalmiddagen
23
74
Meidengroep Oude Vaart/Triniteit
8
20
Lasergamen
4
83
Challenge Day (Zeeuws Vlaams breed)
1
14
Winteractiviteit BioBase
1
83
Ook voor kinderen met een beperking creëren we samen met de gemeente Hulst en Sluis een aanbod. Dit doen we gezamenlijk in de vorm van onbeperkt sporten. Kinderen met een beperking kunnen kennismaken met diverse sportmogelijkheden. Als gevolg van de coronamaatregelen hebben we dit alleen in het eerste kwartaal van 2020 kunnen aanbieden. De activiteiten van Kids2Fun worden op basis van jeugdparticipatie vormgegeven. Samen met de jeugd werken we hun ideeën uit en begeleiden we ze hierin. Voorbeelden hiervan zijn:
sportplateau Biervliet: een enthousiaste groep jeugd uit Biervliet deed een voorstel tot het herinrichten van het speelplateau in de kern;
meidengroep: vanuit de wijken Triniteit en Oude Vaart in Terneuzen is een meidengroep ontstaan die wekelijks bij elkaar kwamen aan de hand van diverse thema’s zoals cultuur, mode, vrije tijd, etc.
panna voetbal: namens een groep jongens uit de wijken Oude Vaart, Triniteit en Oudelandse Hoeve kwam de vraag naar wekelijkse toernooitjes pannavoetbal. Samen met de jongeren is een plan opgemaakt om de woensdagmiddagen een toernooi te spelen.
lasergamen: tijdens de structurele activiteiten bevragen we de deelnemende jeugd constant naar hun wensen en behoeften. Veel jeugdigen gaven aan in de buitenlucht te willen lasergamen. In diverse kernen en wijken in de gemeente Terneuzen hebben we zeer succesvolle activiteit kunnen organiseren.
11
De zichtbaarheid en bekendheid van Kids2Fun zijn in 2020 toegenomen. Naast het activiteitenaanbod zijn herkenbare eigen kleding, advertenties in de media en social media kanalen ingezet. De Facebookpagina telde 377 volgers. De Instagrampagina, die in juli is opgezet, telde eind 2020 in totaal 117 volgers. Als gevolg hiervan is er een stabiel en sterk netwerk ontwikkeld met het onderwijs, sportpunt Terneuzen en overige organisaties. Dit heeft geleid tot mooie samenwerkingen zoals:
activiteiten in de Boomhut: samen met de gemeente Terneuzen, vrijwilligers van aan-z, Natuur&Zo en Kids2Fun zijn er in de zomermaanden drie keer per week activiteiten georganiseerd in natuurspeeltuin de Boomhut Terneuzen;
meer promotie: samen met het onderwijs is er een route uitgestippeld om zoveel mogelijk promotie te maken via de netwerken van de basisscholen;
een nieuw activiteitenaanbod: we ontwikkelden met het Sportpunt Terneuzen een activiteitenaanbod dat op elkaar afgestemd is om nog meer jeugd te bereiken en te bedienen.
Een andere manier om meer zichtbaar te worden is het vakantieboek van Kids2Fun. Dit nieuwe onderdeel hebben we in mei 2020 geïntroduceerd. Het is een boek voor kinderen vol leuke activiteiten, proefjes, raadsels en puzzels. Het is te downloaden via de website van aan-z en de social media kanalen van Kids2Fun. In 2020 zijn in totaal vier vakantieboeken (in de mei-, zomer-, herfst- en kerstvakantie) ontwikkeld en uitgegeven. De vakantieboeken zijn totaal 4121 keer gedownload.
12
Medewerkers aan het woord
"2020 stond in het teken van de doorontwikkeling van Kids2Fun." Jacqueline Moes-Sijtsma Medewerker jeugdpreventie, Kids2Fun
aan-z biedt een breed aanbod voor jong en oud. Van de allerkleinsten tot kleuters en van basisscholieren tot pubers. Om te laten zien wat we voor deze doelgroepen in huis hebben, traden we in 2020 meer op de voorgrond. Zowel offline als online. Medewerkers Jacqueline Moes-Sijtsma en Esmee Zegers vertellen hierover: Jacqueline: "2020 was voor het jeugdpreventieteam een topjaar. We hebben hard aan de weg getimmerd. Doordat het vertrouwde concept van de Speelneus wegviel, ontstond er ruimte om Kids2Fun door te ontwikkelen. Het doel is hetzelfde gebleven, maar de Speelneus zit in een totaal nieuw jasje. De nieuwe werkwijze zorgt voor meer variatie en meer vrijheid, want we bieden nu een breed scala van activiteiten die niet aan een bepaalde locatie gebonden zijn. Waar we voorheen dagelijks dezelfde gezichten zagen, maken we nu kinderen in de hele gemeente Terneuzen blij. Meebewegen met de coronamaatregelen heeft een beroep gedaan op onze creativiteit. We konden bijvoorbeeld tijdens regenachtige of ijskoude dagen geen gebruikmaken van gymzalen. Daardoor traden we online meer op de voorgrond.
Sinds 2020 brengen we in de schoolvakanties digitale vakantieboeken uit. Ook heeft Kids2Fun een eigen Instagram- en Facebookpagina, zodat ouders snel op de hoogte zijn van de activiteiten van Kids2Fun. We zien aan het aantal aanmeldingen voor de activiteiten dat dat zijn vruchten afwerpt. Het geeft mijn een goed gevoel dat kinderen zich met Kids2Fun nooit hoeven te vervelen, zowel lekker in de buitenlucht als binnen met de vakantieboeken." Esmee: "Ook voor JIP Terneuzen was 2020 succesvol, omdat we in dat jaar onze grootste activiteit tot nu toe hebben georganiseerd, namelijk jongerenjacht! Na veel uren voorbereiding hebben we in samenwerking met de politie en het Lodewijkcollege een geslaagde middag neergezet voor twee pre-mbo-groepen. Het beeld dat er twee politiebussen gevuld met acht agenten in uniform en twee politiebikers het schoolplein opkwamen, zal mij altijd bijblijven. En ik was niet de enige die onder de indruk was. Ook de gezichten van de leerlingen en de docenten spraken boekdelen." 13
Medewerkers aan het woord
Medewerker en samenwerkingspartner aan het woord
"We hebben het doel bereikt: positief contact tussen jongeren en de politie. Jongerenjacht was écht een groot succes!"
vervolg: "Vierentwintig leerlingen waren de gelukkigen; zij mochten de uitdaging aangaan om een uur uit handen van de politie te blijven. De politie heeft getracht alle jongeren per fiets, te voet en met politiebussen te vangen in een deel van de wijk De Oude Vaart in Terneuzen. Er was zelfs een aparte lijn gemaakt op hun portofoon om met elkaar te communiceren. De jongeren die waren gepakt, werden met het busje terug naar school gebracht. Daar werden ze door ons opgevangen. De teleurstelling die je op sommige gezichten zag nadat ze gepakt waren, veranderde snel in blije gezichten nadat ze enthousiast hun verhaal met ons deden. Tijdens en na de jacht waren de leerlingen in de gelegenheid om vragen te stellen aan de politieagenten. Daar werd dan ook goed gebruik van gemaakt. Daarmee hebben we ook het doel van jongerenjacht bereikt, namelijk een positief contact tussen jongeren en de politie.
Via social media kregen we ook veel berichtjes van jongeren die vroegen hoe ze zich kunnen aanmelden voor de volgende jongerenjacht. Zodra de coronamaatregelen het toelaten gaan we jongerenjacht zeker herhalen, want het was écht een groot succes! Ik word er nóg enthousiast van als ik er aan terugdenk!"
Twee jongeren werden niet gevonden. Zij ontvingen een bijzondere prijs, namelijk een dagdeel op pad met de politie. Een politiehondentraining bijwonen, een bezoek aan Torentijd of zelfs een helikoptervlucht behoorden tot de keuzemogelijkheden.
"Ik word er nóg enthousiast van als ik terugdenk aan jongerenjacht!"
Met jongerenjacht trokken we de aandacht van Omroep Zeeland. Er zijn opnames van de activiteit uitgezonden inclusief een interview met ons en de politie. En wat ook leuk is, is dat het Jeugdjournaal heeft aangegeven dat zij aanwezig willen zijn bij een volgende editie.
Esmee Zegers Medewerker jeugdpreventie, JIP Terneuzen 40 14
JIP Terneuzen (Jongeren Informatie Punt) Het JIP Terneuzen is er voor alle jongeren van 12 tot en met 25 jaar. We werkten aan de doelstellingen: 1.
de juiste en relevante informatie toegankelijk maken voor jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 25 jaar om hun ontwikkeling naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid te bevorderen;
2.
jongeren de gelegenheid geven belangrijke informatie te vergaren, waarmee ze in staat worden gesteld keuzes te maken, door middel van informatie, advies en ondersteuning;
3.
individuele en collectieve behoeften en belangen van jongeren signaleren en hierop inspelen middels advisering, bemiddeling en preventie-activiteiten.
Dit doen we door actief te zijn op social media (Instagram en Facebook), door het aanbieden van workshops en inloopspreekuren en het organiseren van thema-ochtenden. Ons bereik in 2020 op facebook was 739 volgers en 723 ‘vind ik leuk’. Op Instagram hebben we een bereik van 749 volgers met een dagelijks gemiddeld online reacties/respons van 114.
In 2020 organiseerden we workshops over de onderwerpen geldzaken, online weerbaarheid en (shame)sexting. Met de inloopspreekuren willen we de drempel tot contact zo laag mogelijk maken door fysiek op de scholen aanwezig te zijn. De inzet van social media draagt hier ook aan bij. Het vergroot de zichtbaarheid en bereikbaarheid van JIP Terneuzen. Op onze social media kanalen gaven we, naast reguliere thema’s zoals geldzaken, onderwijs en gezondheid, aandacht aan actuele thema’s zoals (shame)sexting, eenzaamheid en pesten. Voor het speciaal voortgezet onderwijs verzorgden we voor de workshop ‘Omgaan met geldzaken’ vijf lessen, waarvan drie lessen theorie, één werkbezoek en één opdracht om boodschappen te doen. Op de Sprong waren we op de dinsdagen aanwezig voor het inloopspreekuur. In totaal zijn er 18 spreekuren geweest waarbij 26 jongeren zijn geholpen. Tijdens het inloopspreekuur werden vooral vragen gesteld over het aanvragen van DigiD, ondersteuning bij het maken van een ‘Mijn plan 18’, het aanvragen van studiefinanciering en OV en het inschrijven bij het Scalda voor een vervolgopleiding.
15
Ook door het inventariseren van behoeften en het organiseren van activiteiten komt het JIP in contact met de doelgroep. In 2020 is -ondanks de coronamaatregelen- een aantal zeer succesvolle activiteiten georganiseerd. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
Paarse Vrijdag: op 11 december organiseerde JIP Terneuzen i.s.m. het Lodewijk College de jaarlijks terugkerende Paarse Vrijdag. Tijdens deze dag organiseert het JIP ludieke acties waarbij jongeren hun solidariteit tonen aan alle vormen van gender en ook gelijkheid op het gebied van cultuur, geloof en liefde. Meer dan 100 jongeren lieten zich van hun beste kant zien en lieten zich fotograferen in paarse kleding en versiersels.
de kaartenactie in het kader van eenzaamheid: om eenzame ouderen te laten weten dat er tijdens de feestdagen aan hen werd gedacht, werd begin december een kaartenactie op touw gezet in samenwerking met het Lodewijk College en Stichting Present. Maar liefst 250 leerlingen schreven een persoonlijke boodschap op door aan-z beschikbaar gestelde kaarten. Een aantal jongeren hebben deze kaarten bij diverse zorgcentra in de gemeente Terneuzen bezorgd.
In 2020 organiseerde het JIP in samenwerking met 1nul1 en het straatwerk drie pitstops. Tijdens deze pitstops staan JIP medewerkers en preventiemedewerkers van 1nul1 op strategische plekken in de gemeente om jongeren op te vangen die van school richting huis fietsen. Jongeren worden door middel van ludieke acties, een hapje/drankje en informatie bewustgemaakt van diverse thema’s zoals veiligheid in het verkeer. Jongeren ontvingen fietsverlichting en informatie onder het genot van een warme beker chocolademelk. In totaal zijn 196 jongeren geïnformeerd. De pitstops vonden plaats op de weg richting Spui/Axel, voor de brug van Sluiskil en aan de schoolpleinen van het Lodewijk College. Straatwerk In 2020 gingen we in samenwerking met 1nul1 minimaal 1 keer per week de straat op. Tijdens de ‘rondes’ is contact gelegd met een aantal groepen jongeren en zijn signalen in kaart gebracht. Daarnaast was het straatwerk actief betrokken bij de pitstops van het JIP en 1nul1. Ook de jongerenjacht, die in samenwerking met de politie en het onderwijs werd georganiseerd, is één van de terugkerende activiteiten waarin het straatwerk actief is. We gingen in totaal 39 keer preventief en signalerend de straat op en benaderden circa 115 jongeren.
De meest bezochte locaties in 2020 waren: Sluiskil, Sas van Gent, Hoek, Westdorpe en Terneuzen (de Kreek, Othene, Lievenspolder, Triniteit en Oudelandse Hoeve). In 2020 zijn we gestart met een werkgroep jeugdoverlast, waarvoor de gemeente Terneuzen, politie, aan-z, RBL en de boa’s vijf keer rond de tafel zaten. In deze werkgroep worden signalen met elkaar gedeeld en worden concrete afspraken gemaakt over wie wat kan betekenen. Het straatwerk van aan-z gaat actief met de signalen aan de slag.
16
tussenblad
17
Weerbaarheid Alle (reguliere) basisscholen in de gemeente Terneuzen krijgen weerbaarheidslessen vanuit aan-z. Alle kinderen uit de groepen zes, zeven en acht worden getraind in sociale, fysieke en mentale weerbaarheid. Wanneer er sprake is van een combinatieklas groep vijf en zes worden ook de leerlingen van groep vijf meegenomen. Op deze manier investeren we langdurig in de weerbaarheid van de jongeren in de gemeente Terneuzen. De leerlingen krijgen meerdere jaren op rij weerbaarheid aangeboden. In 2020 gaven we weerbaarheidslessen aan 18 basisscholen, waarvan in totaal aan 54 klassen en 1289 leerlingen 385 lesuren zijn geboden. In 2020 zijn we verder gegaan met het doorontwikkelen van de weerbaarheidslessen voor leerlingen van het Lodewijk College in Terneuzen. Juist in de overgang van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs verandert er zoveel bij jongeren. Weerbaarheidslessen ondersteunen deze overgang positief. Tijdens de ‘ruimteweken’ op het Lodewijk College zijn er lessen weerbaarheid ‘op maat’ ontwikkeld en uitgevoerd in samenwerking met het zorgteam van school. De lessen zijn uitgevoerd aan de hand van thema’s die aansluiten bij de leefwereld van de doelgroep. Binnen het voortgezet onderwijs verzorgden we weerbaarheidslessen voor 11 brugklassen met in totaal 56 lesuren waarmee we in totaal 204 leerlingen hebben bereikt.
Iedereen Telt Mee (ITM) ITM is een gezinsgericht programma en heeft als doel het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden bij jonge kinderen. ITM richt zich enerzijds op het stimuleren van de Nederlandse taal van het kind en anderzijds op de bevordering van de ouder-kind interactie. Het effect van de begeleiding thuis wordt onder andere versterkt door aan te sluiten bij wat wordt aangeboden op de voor- en vroegschool. ITM is primair gericht op ontwikkelingsstimulering van kinderen in de thuissituatie en de toeleiding van jonge kinderen naar het VVE-aanbod. Daar waar gezinsbezoeken als gevolg van de coronamaatregelen niet mogelijk waren, is gezocht naar mogelijkheden om contact te houden met de peuter/kleuter en de ouder. Dit hebben we gedaan middels videobellen, het versturen van berichten via WhatsApp en/of langs brengen van activiteiten. Toen de fysieke huisbezoeken weer mogelijk waren, hebben we het wekelijks sturen van extra activiteiten voorgezet. Tevens deelden we in 2020, naast de vakantieboeken van Kids2Fun, vier ITM vakantieboeken uit met activiteiten om in de vakanties te doen. Deze boeken hebben we verstrekt aan alle ITM kinderen en de peuterspeelzalen. Via de website van aan-z zijn deze boeken in totaal 218 keer gedownload. In 2020 hebben we 39 peuters en 4 kleuters begeleid, samen met één van de ouders.
We startten 2020 met 18 casussen en we sloten het jaar af met een caseload van 24 casussen.
18
Medewerker aan het woord
"Om persoonlijk contact te houden, spraken we af in de achtertuin of aan de voordeur van de gezinnen." Ellie Dauwerse | coördinator ITM
In 2020 is geprobeerd de ondersteuning van ITM zo goed en zo veel als mogelijk aan te bieden, binnen de mogelijkheden van de coronamaatregelen. Tijdens de (gedeeltelijke) lockdowns was het helaas niet mogelijk om de gezinnen wekelijks te bezoeken. Medewerker Ellie Dauwerse vertelt hierover: "De coronamaatregelen hadden in 2020 impact op de dienstverlening 'Iedereen Telt Mee' (ITM). De veiligheid van het gezin en de medewerkers stonden uiteraard voorop. We kozen ervoor om twee keer per week contact te houden met de gezinnen, bestaande uit één keer per week bellen en één keer per week een activiteit aanbieden. Er is gezocht naar eenvoudige thuiswerkopdrachten die aansloten bij het thematisch werken op de kinderopvang en de kleutergroep. Deze opdrachten ondersteunden we met digitale boeken, educatieve filmpjes en woordenkaarten.
Met name de filmpjes met Puk in de hoofdrol, die we in 2020 ontwikkelden, spraken de kinderen aan. In de filmpjes wordt steeds een koppeling gemaakt met de thema's die in de groepen wordt gebruikt. In 2021 willen we dit aanbod verder uitwerken. In de periodes waarin huisbezoeken (op afstand) mogelijk waren, zochten we naar creatieve oplossingen om contact te houden met de gezinnen: we spraken af in de tuin of aan de voordeur van de gezinnen. Op die manier konden we toch persoonlijk contact houden met de kinderen en de ouders." Ellie Dauwerse Coördinator ITM
19
Combinatiefunctie brede school coördinatie Ook in 2020 heeft aan-z ondersteuning geboden aan de brede scholen. Met de gemeente hebben we afgestemd over de toekomst hiervan. Met de brede scholen bedienen we niet alle scholen en alle kinderen in de gemeente Terneuzen. Op basis van de ervaringen en bevindingen van aan-z kan Gemeente Terneuzen voor 2021 bepalen hoe dit in de toekomst vormgeven kan worden. aan-z vindt het van belang dat preventieve activiteiten in de eerste laag toegankelijk zijn voor alle kinderen en jongeren binnen de gemeente. Daarnaast is het goed om een specifiek aanbod aan preventie-activiteiten te ontwikkelen en aan te bieden die passen bij de behoeften van de kinderen/jongeren in de gemeente. Financieel overzicht jeugdpreventieactiviteiten Jeugdpreventie en diverse specifieke projecten 2019
2020
2020
2020
werkelijk
begroot primitief
begroot na wijz.
werkelijk
Lasten
0
15.335
254.573
251.701
Baten
0
0
0
Saldo
0
-15.335
-254.573
Lasten
147.921
173.444
131.565
104.165
27.400
V
Baten
176.125
175.950
139.733
139.733
0
N
Saldo
28.204
2.506
8.168
35.568
27.400
V
29.893
24.958
24.135
823
V
Exploitatie
Verschil
V/N
2.873
V
0
0
N
-251.701
2.873
V
Jeugdpreventie algemeen
Jeugdpreventie ITM
Combinatiefuncties Brede School Coördinator Lasten
13.563
Baten
10.000
10.000
10.000
10.000
0
N
Saldo
-3.563
-19.893
-14.958
-14.135
-823
N
Combinatiefuncties Gezonde Actieve Leefstijl Lasten
23.756
22.039
44.925
43.819
1.106
V
Baten
45.000
45.000
20.000
20.000
0
N
Saldo
21.244
22.961
-24.925
-23.819
-1.106
N
Lasten
70.237
195.168
113.900
110.835
3.065
V
Baten
65.000
65.000
65.000
50.390
-14.610
N
Saldo
-5.237
-130.168
-48.900
-60.445
-17.675
N
Lasten
255.476
435.879
569.921
534.655
35.266
V
Baten
296.125
295.950
234.733
220.123
-14.610
N
Saldo
40.649
-139.929
-335.188
-314.532
20.656
V
Combinatiefuncties Weerbaarheid
Totaal specifieke projecten
3.3 Vrijwilligerswerk Binnen het vrijwilligerswerk gaan we uit van: 1. 2. 3.
Ondersteunen. Het leveren van een bijdrage aan het in stand houden van het bestaande vrijwilligerswerk; Stimuleren. Het leveren van een bijdrage aan het verder ontwikkelen van het vrijwilligerswerk; Waarderen van vrijwilligerswerk.
20
3.2.1 Ondersteunen 2020 was een bijzonder jaar als het gaat om het leveren van een bijdrage aan het in stand houden van het bestaande vrijwilligerswerk. Veel onderdelen van het aanbod konden geen doorgang vinden als gevolg van de coronamaatregelen. Zo is het jaarplan voor deskundigheidsbevordering van onze vrijwilligers grotendeels geannuleerd, was het vaak niet mogelijk om een klein onderhoud uit te voeren, moesten we onze open tafels sluiten en werden maatjes opeens maatjes op afstand. We hebben geïnvesteerd in het onderhouden van contacten met al onze vrijwilligers. Zo heeft er veelvuldig telefonisch contact plaatsgevonden. Het aanbod vrijwilligersactiviteiten bestond in 2020 uit:
ondersteuning bij financiën namens de formulierenbrigade en burgeradviseurs; mantelzorgondersteuning: telefonisch bereikbaar en beschikbaar, inzet vriendendienst of boodschappendienst, personenalarmering, waardering voor mantelzorgers; een cursusaanbod door vrijwilligers; maaltijdverstrekking van tafeltje-dek-je door vrijwilligers in Nederland en België; maatjes: maatjes op afstand, opzetten van belmaatjes; divers: vervoer, klein onderhoud, hulp bij computer en gsm etc.; aanbod België dorpsrestaurants: deze waren t/m maart 2020 geopend.
Op peildatum 31 december 2020 had aan-z in totaal 452 actieve vrijwilligers. Hiervan waren 182 vrijwilligers actief in onze Vlaamse gemeenten. Formulierenbrigade en burgeradviseurs Het begrijpen of invullen van formulieren kan lastig zijn. Inwoners kunnen hiervoor een beroep doen op onze formulierenbrigade en/of burgeradviseurs. Zijn helpen middels een inloopspreekuur (in Axel, Sas van Gent en op twee locaties in Terneuzen) met het invullen van (digitale)formulieren of bijvoorbeeld het aanvragen van huurtoeslag of een uitkering. Indien de vraag niet in een spreekuur opgepakt kan worden of het voor inwoners niet mogelijk is om tot een inloopspreekuur te komen, dan kan er een burgeradviseur aan huis langskomen. De formulierenbrigade, die in 2020 bestond uit 20 vrijwilligers, is het hele jaar actief geweest voor onze klanten. We werden genoodzaakt om onze locaties in periodes met strenge coronamaatregelen te sluiten. De formulierenbrigade is in deze periode doorgegaan middels een telefonisch of videobellen spreekuur. Ondersteuning werd in deze periode telefonisch of via videobellen aangeboden.
21
In 2020 kwamen 245 vragen binnen bij de formulierenbrigade van aan-z: Onderwerpen
Aantal
Belastingdienst
78
Sabewa
56
DigiD aanvragen
27
Toeslagen
14
Uitkering
12
IND
6
SVB
6
Woningcorporatie
6
UWV
5
Bankzaken
3
Bel
3
Invoeren auto
2
Vragen energienota
2
Problemen met TV
2
CZ
2
Aanvraag gemeente
2
Overig eenmalig
19
Totaal
245
In 2020 hebben we 46 nieuwe matches gemaakt tussen een burgeradviseur en een klant van aan-z. In totaal heeft aan-z 17 vrijwilligers die actief zijn als burgeradviseur.
22
Vrijwilliger aan het woord
Antoine de Coninck is al sinds oktober 2007 burgeradviseur bij aan-z. Hij doet het vrijwilligerswerk met veel plezier. Zo’n bijzonder jaar als 2020 heeft hij in 13 jaar trouwe dienst nog niet eerder meegemaakt. Het inlooppunt van de formulierenbrigade in De Statie te Sas van Gent, waar Antoine nauw betrokken is, is al maanden gesloten. Gelukkig kan hij zich ook vanuit huis over binnenkomende vragen buigen, want dat is wat Antoine graag doet. Hij vertelt hierover: "Het is spijtig dat de formulierenbrigade in Sas van Gent tijdelijk gesloten is. Het inlooppunt liep goed. Gelukkig kan ik vanuit huis ook mijn hulp als burgeradviseur aanbieden. Ik heb net een grote klus achter de rug. Waar ik mij normaliter bezig houd met DigiD’s en het aanvragen van zorg- en huurtoeslagen, heb ik onlangs iemand geholpen met het ordenen van de administratie. Ik ben zelf de administratie gaan ophalen bij de klant (Antoine lacht hardop) en dat heb ik geweten. Er stond namelijk een kruiwagen vol met dozen met ongeopende brieven op mij te wachten! Daar had ik eigenlijk een foto van moeten maken, want het was een grappig zicht. Eenmaal thuis bleek het oudste poststuk gedateerd te zijn uit 1998. Dit was een zeer geschikte klus om mijzelf tijdens de coronaperiode op te storten.
"Anderen helpen doet mij goed. Daarnaast blijf ik als burgeradviseur zelf ook up to date." Antoine de Coninck | burgeradviseur
Niet iedereen is op de hoogte van de regels van de Belastingdienst. Ik help anderen met het aanvragen van toeslagen, uitstel van betalingen of betalingsregelingen. Dat kan gelukkig ook op afstand. Het is belangrijk dat alles klopt, zodat mensen niet onnodig kosten maken, geld mislopen of een boete krijgen. De klanten zijn dan ook erg dankbaar als ze geholpen zijn. Soms krijg ik een doosje Merci. Dat doet deugd. Anderen helpen doet mij goed. Daarnaast is het vrijwilligerswerk als burgeradviseur leerzaam. Ik steek er ook dingen van op. Op die manier blijf ik zelf ook up to date en dat is mooi meegenomen. Ik kijk uit naar het moment dat het inlooppunt van de formulierenbrigade weer start, want ik mis het faceto-face contact met anderen. Ook de bijeenkomsten met de andere vrijwilligers liggen stil. Dat is jammer, want dat is altijd erg gezellig; koffie drinken met iets lekkers en ondertussen ervaringen uitwisselen. Op dit moment bellen we voornamelijk, maar dat is toch anders." Antoine de Coninck Vrijwilliger burgeradvies 23
Maaltijden van tafeltje-dek-je In de gemeente Terneuzen, Kaprijke, Sint-Laureins, Assenede en Wachtebeke biedt aan-z warme maaltijden aan huis van tafeltje-dek-je. De maaltijdvoorziening was in 2020 voor veel mensen van cruciaal belang, omdat velen van hen niet in de mogelijkheid waren om buitenshuis te komen. Om de maaltijden bij onze klanten te krijgen, zijn er in 2020 156 vrijwilligers ingezet voor de bezorging. Deze vrijwilligers gaan door weer en wind en ook in periodes waarin strenge coronamaatregelen van kracht waren, brachten zij maaltijden aan huis. In deze periodes hielpen ook medewerkers van aan-z bij de bezorging van tafeltje-dek-je, zodat we de dienstverlening continu konden voortzetten.
Als gevolg van de coronamaatregelen moesten veel dorpsrestaurants in ons Belgisch werkgebied sluiten. In Assenede kregen de klanten van het dorpsrestaurant de mogelijkheid om de warme maaltijden aan huis te laten bezorgen. Dankzij een goede samenwerking met de gemeente Assenede hebben we dit gezamenlijk kunnen aanbieden. Het WZC in Wachtebeke was een aantal maanden gesloten in verband met een uitbraak van het coronavirus. Deze klanten kregen de mogelijkheid om maaltijden van een traiteur af te nemen. De vrijwilligers van aan-z bleven deze maaltijden bij de klanten thuis bezorgen. In 2020 ging er vanuit aan-z extra aandacht en zorg uit naar onze klanten van tafeltje-dek-je. Onze vrijwilligers merkten op dat voor vele klanten het bezorgmoment vaak het enige dagelijkse contactmoment was. Medewerkers van aan-z hielden daarom telefonisch contact met de klanten.
3.2.2 Stimuleren Het stimuleren van het vrijwilligerswerk hebben we gedaan door nieuwe initiatieven uit te werken en op te zetten. Onze blik op de meest kwetsbaren in onze samenleving heeft gemaakt dat we ons gericht hebben op eenzaamheid. Zo hebben we gekeken hoe we ook vrijwilligers op afstand konden inzetten.
24
Belmaatjes In 2020 introduceerden we ook het concept ‘belmaatje’. Een belmaatje is een vrijwilliger waar men mee kan bellen voor een gezellig praatje en voor een luisterend oor. Met name voor de mensen met weinig contacten die behoefte hadden aan een praatje en niet de deur uit gingen, bood belmaatje een oplossing.
3.2.3 Waarderen In 2020 hebben we gewerkt aan het waarderen van het vrijwilligerswerk. Dit door onze vrijwilligers intensiever te betrekken bij aan-z en haar dienstverlening. We hebben onze waardering voor onze vrijwilligers getoond door het aanbieden van: -
een nieuwjaarspakket (januari);
-
deskundigheidbevordering met als thema dementie (februari);
-
deskundigheidsbevordering voor de formulierenbrigade en burgeradviseurs met als thema cliëntondersteuning (februari);
-
deskundigheidbevordering voor de formulierenbrigade en burgeradviseurs met als thema Sabewa (februari);
-
de mantel(ont)zorgdag in het ziekenhuis in Terneuzen met uitleg over de Wmo (februari);
-
een gezamenlijke maaltijd voor bezoekers van het Veer en de vrijwilligers van tafeltje-dek-je in Zaamslag (maart);
-
een kaart ‘zomaar een berichtje’ per post (april);
-
een kaart waarin we onze waardering uitspraken in het kader van de internationale dag van de vrijwilliger (december);
-
een kerstkaart met een waardebon (december);
-
een presentje voor de vrijwilligers van tafeltje-dek-je voor de bezorging op feestdagen.
Hiernaast hielden we veelvuldig contact per e-mail met alle vrijwilligers. Dit om hen te informeren over de coronamaatregelen en de gevolgen hiervan voor de dienstverlening van aan-z. Daarnaast hielden we ook veel telefonisch contact met onze vrijwilligers om te vragen naar hun welzijn en om onze betrokkenheid te tonen. Financieel overzicht vrijwilligerswerk Coördinatie vrijwilligerswerk Exploitatie
2019
2020
2020
2020
werkelijk
begroot primitief
begroot na wijz.
werkelijk
122.594
207.809
117.732
121.045
Verschil
V/N
-3.314
N
Coördinatie vrijwilligerswerk Lasten Baten
9.167
9.165
9.165
9.220
55
V
Saldo
-113.427
-198.644
-108.567
-111.826
-3.259
N
Verschil
V/N
150.066
V
Totaal programma welzijn en preventie Exploitatie Lasten
2019
2020
2020
2020
werkelijk
begroot primitief
begroot na wijz.
werkelijk
1.365.845
1.430.443
1.477.490
1.327.424
Baten
525.151
465.115
323.898
339.256
15.358
V
Saldo
-840.694
-965.328
-1.153.592
-988.168
165.424
V
25
4. Programma maatschappelijke ondersteuning Het programma Maatschappelijke ondersteuning is onderverdeeld in de thema’s: kortdurende ondersteuning, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugd en Gezin. Het productenoverzicht omvat: Kortdurende ondersteuning
Algemeen maatschappelijk werk -
Informatie en advies
-
Kantoordienst
-
Individuele klantondersteuning
-
Crisisinterventiedienst
-
Toegang tot de voedselbank, kledingbank en andere fondsen
Mantelzorg -
Mantelzorgondersteuning
Maaltijdverstrekkingen Wmo
Tafeltje-dek-je
Huishoudelijke hulp -
zo-net BV
Eerstelijnsloket Wmo -
Keukentafelgesprekken Wmo
-
Toegang verlenen tot Wmo-voorzieningen
Welkomboerderijen
Jeugd en Gezin
-
Begeleiden en ondersteunen van boerderijen
-
Bemiddeling
Jeugdmaatschappelijk werk -
Jeugdmaatschappelijk werk
-
Familienetwerkberaden
-
Gezinscoaching
Schoolmaatschappelijk werk VO -
Detachering
Eerstelijnsloket Jeugd -
Schoolmaatschappelijk werk BO
-
Vraagverheldering jeugdhulp
-
Toegang tot jeugdhulp
-
Kortdurende jeugdhulp
4.1 Kortdurende ondersteuning De missie van aan-z bij kortdurende hulpverlening is kort gezegd: bevorderen dat mensen in onze samenleving tot hun recht komen, als mens en als burger. Wij streven er naar dat mensen zich in wisselwerking met hun sociale omgeving zo goed mogelijk kunnen ontplooien, naar hun eigen aard, behoeften en opvattingen, en dat ze rekening houden met anderen met wie zij samenleven. Maar wat betekent dat concreet?
26
Iedereen heeft bijna dagelijks te maken met kleinere of grotere problemen. Vaak kunnen mensen die zelf oplossen. Soms lukt dat niet. Zij kunnen met vragen of problemen een beroep doen op aan-z. Bijvoorbeeld bij:
problemen in de omgang met anderen zoals de partner, kinderen, ouders of huisgenoten;
problemen met de verwerking van ingrijpende gebeurtenissen, zoals een overlijden, echtscheiding, ziekte of verlies van werk;
problemen als gevolg van huiselijk geweld;
problemen op school, zoals pesten of onzekerheid over de eigen prestaties;
problemen met eenzaamheid;
vragen rondom eigen functioneren;
vragen over regelingen, uitkeringen, wetgeving, financiën of wonen;
problemen met instanties.
Problemen bespreekbaar maken Vragen of problemen kunnen burgers bespreken in één of meerdere gesprekken met een sociaal werker. Samen wordt gewerkt aan het vergroten van de mogelijkheden om die problemen op te lossen. Ons werk draait om het stellen van de juiste vragen. Vragen die de klant aan het denken zetten . Bijvoorbeeld welke doelen hij wil behalen en hoe hij deze kan realiseren. De hulp die aan-z biedt is op vrijwillige basis. Er zijn geen kosten aan verbonden. We werken vanuit onze gebiedsteams, zoeken ook de samenwerking met andere hulpverleners in de wijk en waar nodig verwijzen we naar gespecialiseerde hulpverlening. Daarnaast is aan-z intermediair bij het bieden van aanvullende voorzieningen voor de burgers van Terneuzen (en hun kinderen) met een minimum inkomen. Denk hierbij aan: -
verwijzing voor de voedselbank en/of kledingbank;
-
aanmelden van kinderen tot 18 jaar bij het Jeugd Fonds Sport & Cultuur;
-
informatie over en verwijzing naar Stichting Leergeld Zeeuws-Vlaanderen.
27
Kantoordienst/bereikbaarheid aan-z is er voor alle burgers van de gemeente Terneuzen met een hulpvraag. We zijn laagdrempelig en bereikbaar. We staan burgers van de gemeente Terneuzen met een hulpvraag te woord en gezamenlijk met de hulpvrager zoeken we naar de juiste ondersteuning. We zijn telefonisch en op kantoor bereikbaar op werkdagen tussen 8.30 en 17.00 uur. We dragen zorg voor de eerste screening betreffende de hulpvraag van de klant (triage). Dit gebeurt meestal telefonisch. De kantoordienst biedt ook praktische ondersteuning, door het aanbieden van advies en informatie. Zij kunnen de weg wijzen bij regelwerk en praktische vragen, bijvoorbeeld op het gebied van wonen en geldzaken. Zodra er telefonisch een hulpvraag bij de kantoordienst binnenkomt, wordt er direct een afspraak met een sociaal werker ingepland die binnen twee weken plaatsvindt. In 2020 ontving de kantoordienst gemiddeld 345 telefoontjes per maand. Dit aantal omvat ook de informatieve vragen rondom Wmo-meldingen. Individuele klantondersteuning In 2020 hebben we onze processen helder in kaart gebracht en zijn we gaan werken op basis van trajecten. De kortdurende hulpverlening bestaat uit vijf trajecten. Afhankelijk van de hulpvraag en problematiek van de klant wordt er gekozen voor een traject: 1.