2021-07-08 c. Jaarrekening 2020 - definitief met acc verkl

Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................... 4 Samenvatting........................................................................................................................................ 5 Hoofdpunten uit de programma’s ........................................................................................................... 11 Programma's....................................................................................................................................... 15 Programmaverantwoording ...................................................................................................... 16 Programma Bestuur en ondersteuning ....................................................................................... 17 Programma Veiligheid .............................................................................................................. 25 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat................................................................................ 30 Programma Economie .............................................................................................................. 38 Programma Onderwijs .............................................................................................................

48 Programma Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................... 55 Programma Sociaal domein ...................................................................................................... 63 Programma Volksgezondheid en milieu ...................................................................................... 81 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ................................. 90 Overhead ............................................................................................................................... 98 Paragrafen ........................................................................................................................................ 101 A. Lokale heffingen................................................................................................................ 102 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 114 C. Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................. 128 D. Financiering ..................................................................................................................... 134 E.

Bedrijfsvoering .................................................................................................................. 137 F. Verbonden partijen ............................................................................................................ 142 G. Grondbeleid ..................................................................................................................... 163 H. Demografische ontwikkelingen ............................................................................................ 167 I. COVID-19 ......................................................................................................................... 168 Jaarrekening 2020 ............................................................................................................................. 173 I Balans en Toelichting........................................................................................................... 175 II Overzicht van baten en lasten ............................................................................................. 210 III Toelichting op baten en lasten ............................................................................................ 211 IV Algemene dekkingsmiddelen ..............................................................................................

235 V Overzicht incidentele lasten en baten .................................................................................... 239 VI Overzicht onvoorzien ......................................................................................................... 248 VII Overzicht begrotingsresultaat ............................................................................................ 249 VIII Sisa-bijlage .................................................................................................................... 250 IX Overzicht (hoofd) taakvelden .............................................................................................. 256 Bijlagen ............................................................................................................................................ 261 Controleverklaring accountant ................................................................................................ 262 Verantwoording investeringsprogramma .................................................................................. 266

3

Inleiding In dit document staan de jaarstukken van onze gemeente over 2020. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus (P&C-cyclus) over 2020. In het jaarverslag kijken wij terug en leggen wij verantwoording af over de uitvoering van de begroting 2020. Daarbij volgen wij de systematiek en indeling van de begroting. In de jaarrekening staan onder andere de balans en toelichting, het overzicht van baten en lasten en de analyse van het rekeningresultaat. Verantwoording In het jaarverslag melden wij per programma wat wij het afgelopen jaar hebben bereikt en gedaan. We geven inzicht in de lasten en baten per taakveld en programma. Wij geven antwoord op de vijf w-vragen (Wat willen we bereiken?, Wat gaan we daarvoor specifiek doen?, Wanneer gereed? , Wat hebben we gedaan? en Wat heeft het gekost?). We gaan in de jaarstukken ook in op nieuwe acties, veranderingen en belangrijke ontwikkelingen. Continuering van beleid dat er al is (going concern) hebben wij niet apart opgenomen in het jaarverslag. Wij brengen verslag uit over de tweede w-vraag, wat gaan we daarvoor doen? Om de relatie te leggen met de eerste w-vraag hebben we deze per programma en taakveld opgenomen. Hieronder geven wij aan wat wij onder de verschillende statussen verstaan. Zwarte vlag: gerealiseerde activiteiten.

Groen vinkje: activiteiten die volgens de planning verlopen. Geel uitroepteken: geringe afwijking op de planning. Rood kruis: niet gerealiseerd.

Inzicht geven in wat we hebben bereikt, is niet makkelijk. Dat komt omdat het hier meestal gaat om het bereiken van maatschappelijke effecten. Verandering van deze effecten duurt vaak langer dan de verantwoording van een jaar. Ook zijn die effecten moeilijk te meten of inzichtelijk te maken. Daarom noemen wij de gewenste (maatschappelijke) effecten. En de resultaten van activiteiten die een positieve bijdrage hebben geleverd aan de gewenste effecten. Financiële tabellen In de financiële tabellen hebben wij de verschillen uitgelegd met een V (voordelig) en een N (nadelig). De financiële tabellen maken we door een automatische koppeling met het financiële programma. Hierdoor kunnen in de financiële tabellen in de jaarstukken afrondingsverschillen van € 1.000 staan. Coalitieakkoord Het coalitieakkoord ‘Sterk, betrokken & vitaal’ (2018-2022) staat vanaf de begroting 2019 als rode draad in de P&C-cyclus.

4

Samenvatting De gemeente Terneuzen heeft een flinke plus op de jaarrekening van vorig jaar. De gemeente kan een bedrag van € 8.673.000 bijschrijven. Dit is meer dan verwacht. Het positieve resultaat komt door lagere uitgaven dan gepland, zoals minder kapitaallasten en personeelskosten. Ook de coronacrisis had invloed op ons uitgavenpatroon. Hogere inkomsten hadden we onder andere door de uitkering gemeentefonds. De plus wil Terneuzen grotendeels (€ 7.296.500) gebruiken om de financiële positie te versterken. De gemeente gaat voorzichtig om met het goede resultaat, mede ingegeven door de grote tekorten in het sociaal domein en de herverdeling van het gemeentefonds. In deze samenvatting geven we een korte weergave van de belangrijkste onderdelen van de jaarrekening. Voordat we nader ingaan op de financiële analyse, besteden we eerst aandacht aan COVID-19, omdat de gevolgen van deze pandemie als een rode draad door de jaarrekening 2020 lopen.

COVID-19 In het voorjaar van 2020 werden we geconfronteerd met de wereldwijde COVID-19 pandemie. Deze crisis heeft nog steeds veel impact op het dagelijks leven van inwoners en organisaties. Ook in onze gemeente zijn de maatschappelijke en economische gevolgen hiervan groot. In maart 2020 schaalden de Veiligheidsregio’s op naar GRIP 4. De crisisbeheersing werd daarna regionaal aangestuurd via een speciaal crisisteam (Regionaal Beleidsteam) onder leiding van de voorzitter van de veiligheidsregio. Vanuit de veiligheidsregio’s werd nauw samengewerkt met het rijk dat de aanpak voor zorg en maatregelen landelijk coördineerde. De burgemeester woonde als voorzitter van de Veiligheidsregio Zeeland wekelijks het Veiligheidsberaad bij, bestaande uit de voorzitters van de 25 Veiligheidsregio’s in Nederland. In dit overleg werd vaak met leden van kabinet overlegd over nieuwe of aangepaste maatregelen. Effecten op de organisatie Diverse medewerkers hadden een rol in de regionale bestrijding van de crisis. Zij werkten samen met medewerkers van andere Zeeuwse gemeenten vanuit het team Bevolkingszorg van de Veiligheidsregio. Deze extra inzet ging deels ten koste van reguliere werkzaamheden.

Niet alleen op het gebied van de Veiligheidsregio hebben wij extra inzet gepleegd, ook voor de uitvoering van de TOZO, de handhaving, communicatie en dienstverlening hebben wij nieuwe en extra werkzaamheden verricht. Medewerkers werkten grotendeels thuis, tenzij het voor de dienstverlening noodzakelijk was om op kantoor te werken. Daarvoor hebben wij de ictinfrastructuur een extra impuls gegeven om het thuiswerken op grote schaal mogelijk te maken. Niet alle medewerkers binnen de gemeente konden hun reguliere werkzaamheden uitvoeren, omdat bepaalde taken tijdelijk tijdens de lockdown niet uitgevoerd konden worden. Deze groep medewerkers heeft zich ingezet voor andere werkzaamheden. In plaats van zwemles geven, werden de zwembaden schoongemaakt. Medewerkers hebben onder andere zwerfvuil opgehaald, extra ondersteuning geboden bij de milieustraat en ondersteuning geboden bij het digitaliseren van het archief. Financiële effecten Ook had de COVID-19 crisis impact op de financiën. Enerzijds hadden wij minder lasten op het gebied van o.a. representatie, scholing, energie en evenementen. Anderzijds maakten extra kosten voor noodopvang voor kinderen, afvalverwerking, het uitvoeren van de TOZO, een groter beroep op de bijstand en betaalden wij de subsidies en zorgkosten door ter compensatie.

Daarnaast hadden we lagere inkomsten door lagere opbrengsten uit eigen bijdragen voor Wmo en het peuteraanbod, lagere opbrengsten van leges en belastingen. Het rijk stelde diverse compensatieregelingen beschikbaar. Een uitgebreid overzicht over de COVID-19 crisis treft u aan in de paragraaf COVID-19.

Jaarverslag en jaarrekening Onze jaarrekening 2020 heeft een positief saldo van € 8.673.000. Daarmee is het resultaat € 4.320.000 voordeliger dan we vooraf in de begroting hadden geraamd. In die begroting (inclusief de begrotingswijzigingen) rekenden we al op een positief saldo (inclusief onvoorzien) van € 4.353.000.

5

Opbouw van verschillen Hieronder maken wij duidelijk uit welke onderdelen het jaarrekeningsaldo bestaat. In 2020 hielden wij al rekening met een positief rekeningsaldo (inclusief onvoorzien) van € 4.353.000. In de begrotingswijzigingen en de perioderapportages 2020 pasten wij een aantal onderdelen aan. Nu blijkt dat wij op sommige onderdelen te voorzichtig waren met het aanpassen van onze ramingen dit ook in relatie met COVID-19. Dat vertaalt zich nu door in het rekeningsaldo. Jaarrekeningsaldo 2020 Onderwerp Begrotingssaldo en onvoorzien na wijziging Salarissen (inclusief voormalig personeel), personeel van derden en organisatiekosten Kapitaallasten

Bedrag € 4.353.000 € 742.000 € 1.129.000

Onderwijshuisvesting

€ 311.000

Sociaal Domein buiten hekwerk

€ 792.000

Bijdrage CVV

€ 407.000

Stortkosten

€ -437.000

Gemeentefonds

€ 372.000

Toegerekend aan grondexploitatie en investeringen

€ -442.000

Grondverkopen Kop Noordstraat

€ 430.000

Diverse mutaties boven € 100.000

€ 1.059.000

Overige mutaties onder € 100.000

€ -43.000

Jaarrekeningsaldo 2020

8.673.000

In het rekeningsaldo zitten ook voordelen van besluiten en verplichtingen uit 2020, die we (helemaal) uit kunnen voeren in 2021. Daarom willen wij de volgende bedragen opnieuw bestemmen (€ 1.376.500): 

budgetoverhevelingen 2020 naar 2021 (€ 1.207.500);



toevoegingen aan reserves door de Decembercirculaire Gemeentefonds 2020 (€ 169.000).

In de cijfers hierboven hebben wij niet de tekorten van het Sociaal domein (=Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet) opgenomen. Ons uitgangspunt blijft dat wij het Sociaal domein budgetneutraal organiseren. Dat betekent dat wij de tekorten dekken vanuit de reserve Sociaal domein. Voor verder informatie verwijzen wij naar het onderdeel (taakstelling) sociaal domein. In 2020 is de reserve Sociaal domein gedaald met een bedrag van € 726.000. Deze afname is lager dan eerder voorzien. Door deze mutatie zijn de lasten binnen het hekwerk sociaal domein gelijk aan de bijdragen van het Rijk voor de hiervoor genoemde wetten. Hieronder geven wij een toelichting op de grootste verschillen Salarissen (inclusief voormalig personeel), personeel van derden en organisatiekosten Wij hebben per saldo een voordeel van € 742.000 op de salarissen. Bij de salarislasten van de organisatie en het college ontstond een tekort van € 213.000. Voor inhuur personeel van derden was een voordeel van € 658.000. Mede vanwege COVID-19 zijn er voordelen op de organisatiekosten van totaal € 297.000. Dit betreft voor € 148.000 scholing, € 82.000 reis- en verblijfskosten en € 67.000 inventaris. Dit valt grotendeels toe te schrijven aan het bij de 3e perioderapportage (te ruim) gecalculeerde voordeel.

Bij de 3e perioderapportage zijn vanuit de post salarissen voor in totaal € 1 miljoen bedragen overgeboekt naar de algemene middelen (€ 300.000), naar de APPA voorziening

6

(€ 150.000) en naar diverse inhuurbudgetten (€ 555.000). Daarnaast is er nog een overschrijding op de post college van € 85.000 voortvloeiend uit het op peil brengen van de APPA voorziening. Kapitaallasten Het voordeel op de afschrijvingen betreft voornamelijk de volgende onderdelen, inzamelen en verwerken afval (€ 182.000), wegen (€ 266.000), openbaar groen en openluchtrecreatie € 113.000, Riolering € 118.000, Wonen en bouwen € 112.000. Wij raamden voor afschrijvingen een bedrag (na wijziging) van € 10.028.000. De oorzaken hiervan zijn deels nog niet uitgevoerde investeringen, maar ook de gevolgen van de notitie materiële vaste activa van de commissie Besluit en Verantwoorden. Door de start van het moment van afschrijven in het jaar na ingebruikname van het activum is er een eenmalig voordeel in 2020. Onderwijshuisvesting De afhandeling van de brandschade met de verzekering heeft enige tijd geduurd. Uiteindelijk leidde dit tot een hogere uitkering van de verzekering dan verwacht voor de brandschade bij basisschool De Geule in de Rivierenbuurt. Sociaal Domein buiten hekwerk We spraken af dat we voor de Wmo, Jeugdwet en de Participatiewet budgetneutraliteit hanteren. Dit noemen we het hekwerk. Daarnaast bevat programma 6 Sociaal domein ook nog andere posten die niet tot het hekwerk behoren. Op deze posten hebben wij per saldo € 792.000 voordeel.

Dit is vooral onderverdeeld in: Besluit bijstandsverlening zelfstandigen, waaronder uitvoeringskosten TOZO € 861.000, Minimabeleid € 71.000 en Inburgering € - 106.000. Bijdrage CVV Het voordeel op de bijdrage CVV ontstond door minder leerlingenvervoer als gevolg van de sluiting van de scholen tijdens de lockdown. De verhoogde raming als gevolg van het faillissement van TCR bleek achteraf niet nodig. Deze raming passen wij in 2021 met een perioderapportage aan. De effecten voor 2022 en verder nemen wij op in de kaderbrief 2022-2025. Stortkosten Als gevolg van COVID-19 en de daarbij genomen maatregelen zijn veel mensen thuis gaan opruimen. Hierdoor werd het aanmerkelijk drukker op de milieustraten. Dit met als gevolg dat de hoeveel aangeboden afval, en daarmee de stortkosten, incidenteel meer waren in 2020. In 2020 kondigde het Rijk wel compensatie aan, maar deze extra middelen verstrekte het Rijk nog niet. Zodra deze compensatieregeling komt, moeten wij deze op basis van aanvullende begrotingsvoorschriften in 2021 verantwoorden. Gemeentefonds Het gemeentefonds geeft in 2020 een voordeel van € 148.000. Dit is een combinatie van aanpassing van de uitkeringsfactor, de aantallen en de compensatie COVID-19 door het Rijk bij de decembercirculaire 2020. Het grootste voordeel in deze analyse ziet op nabetalingen 2018 (€ 69.000) en 2019 (€ 159.000).

Toegerekend aan grondexploitatie en investeringen Wij hebben een nadeel van € 220.000 door per saldo minder werkelijke salarissen bij investeringen, bedrijventerreinen en grondexploitatie en een nadeel van € 223.000 aan overhead. De overhead rekenen wij toe door een opslag bovenop de salarissen te doen. Grondverkopen Kop Noordstraat Voor het project de Kampanje zijn gronden verkocht aan de projectontwikkelaar voor € 430.000. Deze verkoopopbrengst gebruiken wij als dekking van de realisatie van de nieuw te bouwen bibliotheek. Dit bedrag voegen wij toe aan de bestemmingsreserve kapitaallasten investeringen economisch nut.

7

Verschillende mutaties boven € 100.000 Dit betreft de mutaties die betrekking hebben op onder andere Beheer overige gronden en gebouwen (€ 247.000), Energie (- € 101.000), Cultuurpresentatie, -productie en - participatie (€ 111.000), verkeer en vervoer (€ 109.000), Herverdeling middelen startgroepen (€ 122.000), Wonen en bouwen (€ 230.000) en belastingen en heffingen (€ 342.000). Overige mutaties onder € 100.000 Dit bedrag bestaat uit verschillende kleinere posten. Een uitgebreidere uitleg over de voor- en nadelen staat bij onderdeel III toelichting op baten en lasten, analyse rekeningresultaat. Per programma maken wij de verschillen inzichtelijk tussen de gerealiseerde baten en lasten en de geraamde baten en lasten.

Bestemming resultaat Hieronder maken wij duidelijk hoe we het resultaat (€ 8.673.000) bestemmen. Bestemming jaarrekeningsaldo 2020 Budgetoverhevelingen 2020 naar 2021

Bedrijfsvoering Overig

58.000 159.000 217.000

Te vormen / toevoegingen aan bestemmingsreserves

Reserve Covid-19 (Decembercirculaire 2020) Reserve Covid-19 Coronacompensatie culturele voorzieningen Reserve Covid-19 Uitvoeringskosten TOZO Reserve Sociaal domein Startgroepen Reserve vergoedingen glasvezelnetwerk Reserve kapitaallasten economisch nut Algemene reserve

169.000 71.000 273.000 121.500 95.000 430.000 7.296.500 8.456.000

Jaarrekeningsaldo 2020

8.673.000

Een bedrag van € 217.000 is nodig om besluiten en verplichtingen uit 2020 (volledig) uit te kunnen voeren in 2021 en een bedrag van € 8.456.000 voegen we toe aan de reserves. De grootste toevoegingen aan de reserves lichten we hieronder toe. Decembercirculaire Gemeentefonds 2020 (€ 169.000) Bij de decembercirculaire hebben wij middelen ontvangen voor corona compensatie voor intensiveringsmaatregelen voor de onderdelen gemeentelijk schuldenbeleid, bijzondere bijstand, minima in quarantainetijd en re-integratie. Deze middelen voegen wij toe aan de bestemmingsreserve COVID-19. Coronacompensatie culturele voorzieningen (€ 71.000) In 2020 kende het Rijk een corona compensatiepakket toe voor culturele voorzieningen van € 367.260. Hiervan kenden wij € 296.119 over de periode maart tot en met december 2020 toe. Het restant voegen we toe aan de reserve COVID-19 voor mogelijke aanvragen in 2021. Uitvoeringskosten TOZO (€ 273.000) Wij ontvingen een vergoeding van € 559.000 van het Rijk voor de uitvoeringskosten TOZO. De werkzaamheden voor de TOZO zijn uitgevoerd door een combinatie van eigen personeel en de medewerkers van het Werkservicepunt. Het restant (€ 273.000) van deze vergoeding zetten wij in 2021 voor uitvoering van de TOZO.

8

Startgroepen (€ 121.500) Vanwege nadere uitvoeringsafspraken en wijziging als gevolg van de toegekende Regiodeal ZVL 'Zeeuwen Zelf aan Zet', worden de geraamde bedragen voor de startgroepen herverdeeld over de jaren 2020 t/m 2023. Als gevolg hiervan voegen we € 121.500 toe aan de reserve sociaal domein. Reserve vergoedingen glasvezelnetwerk (€ 95.000) Twee partijen zijn gestart met de aanleg van het netwerk in de kern Terneuzen. Hiervoor ontvangen wij leges en een degeneratievergoeding. Deze vergoeding hebben wij nodig om de schade die door het aanleggen van de kabels en leidingen aan de verharding is veroorzaakt weer te herstellen. In 2020 hebben we hogere inkomsten (degeneratievergoeding en leges) ontvangen van € 95.000. Deze middelen en de hogere inkomsten in 2021 en verdere jaren willen wij toevoegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve vergoedingen glasvezelnetwerk, om de toekomstige kosten van herstel uit te dekken. Grondverkopen Kop Noordstraat (€ 430.000) Voor het project de Kampanje zijn gronden verkocht aan de projectontwikkelaar voor € 430.000. Deze verkoopopbrengst gebruiken wij als dekking van de realisatie van de nieuw te bouwen bibliotheek. Dit bedrag voegen wij toe aan de bestemmingsreserve kapitaallasten investeringen economisch nut. Algemene Reserve (€ 7.296.500) Wat overblijft van het rekeningresultaat voegen wij toe aan de algemene reserve.

Dit bedrag is eventueel beschikbaar voor afwegingen op het gebied van onderwijshuisvesting (IHP). Een uitleg over de overhevelingen en toevoegingen staat bij onderdeel III toelichting op baten en lasten, analyse rekeningresultaat.

Financiële positie In 2020 realiseerden wij een incidenteel positief rekeningsaldo. Dit resultaat voegen wij voor een groot gedeelte toe aan de reserves en voor een ander deel gebruiken wij dit in 2021 voor verplichtingen uit 2020. Dit eenmalige gunstige rekeningsaldo kunnen wij niet structureel gebruiken voor de ontwikkelingen in de komende tijd. Naast dit gunstige rekeningsaldo hebben wij flinke tekorten op het sociaal domein. Reservepositie (exclusief gerealiseerd resultaat) De afgelopen jaren voegden we een groot deel van de voordelige rekeningresultaten toe aan de algemene reserve en bestemmingsreserves. De stand van de reserves is belangrijk voor de solvabiliteit en de financiële positie. Jaarrekening Reservepositie per 31-12 (bedrag x € 1.000)

Begroting

2018

2019

2020

2020

Algemene reserve

16.249

19.219

30.647

18.351

Bestemmingsreserves

27.316

21.526

15.701

19.384

Totaal reserves

43.565

40.745

46.348

37.735

We zien dat de reservepositie in 2020 ten opzichte van 2019 steeg. Door de voordelige uitkomsten van de jaarrekening 2019 hebben we de reservepositie van de gemeente kunnen versterken. In 2020 hebben we € 3.692.000 vanuit het resultaat 2019 toegevoegd aan de algemene reserve. Dit is vooral de reden voor het verschil tussen de stand van de algemene reserve bij de jaarrekening 2020 en die van de begroting 2020. Daarnaast voegden we bij de kaderbrief 2021-2024 een bedrag van € 7.187.000 toe door overheveling uit diverse bestemmingsreserves die niet meer benodigd waren. De toevoegingen aan de bestemmingsreserves waren voornamelijk de bestemmingsreserve budgetoverhevelingen (€ 840.000) en precario belasting (€ 574.000). Het groter maken van het eigen vermogen doen wij door incidentele plussen toe te voegen aan onze algemene reserve. Door ook een groot gedeelte (€ 8.456.000) van het rekeningresultaat

9

2020 toe te voegen aan de reserves, stijgt het eigen vermogen in 2021. Dit hebben wij nog niet verwerkt in de tabel hierboven. Dat komt omdat de gemeenteraad nog moet besluiten over de bestemming van het rekeningsaldo 2020. Een toelichting op de reserves staat bij onderdeel I Balans en toelichting, onderdeel reserves. Schuldpositie We sloten in 2020 geen nieuwe langlopende leningen af. Door aflossingen daalt de totale schuldenlast met € 13.379.000. Hierdoor zien we een stijging van de solvabiliteit van 20,3% naar 23,5%. Jaarrekening

Begroting

Schuldpositie per 31-12

2018

2019

2020

2020

Debtratio

79,3%

79,7%

76,5%

80,3%

Netto schuld per inwoner

2.807

2.660

2.528

2.802

Er zijn twee indicatoren die inzicht geven in de schuldpositie. Dit zijn de Debtratio en Netto schuld per inwoner. De Debtratio geeft het aandeel weer van het vreemd vermogen vergeleken met het balanstotaal. Netto schuld per inwoner is de schuld gedeeld door het aantal inwoners. De debt ratio daalt omdat het vreemd vermogen lager wordt. De Netto schuld per inwoner daalt omdat de totale schuld daalt (lang en kort geld). Voor een verdere toelichting over deze twee indicatoren verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Risico’s Wij namen in de begroting 2020 een aantal financiële (rest)risico’s op. Deze risico’s leidden in 2020 niet tot nadelige financiële gevolgen. In 2020 kregen we te maken met COVID-19. Het financiële risico is dat wij meer (netto)kosten hebben dan compensatie van het Rijk. Dit was in 2020 niet het geval. Wij voorzien voor de volgende jaren risico’s. De twee belangrijkste risico’s zijn: 

Sociaal Domein (inclusief Dethon, GGD/IJZ en aanz) Wij hebben vanaf 2020 een forse taakstellende bezuiniging op het Sociaal domein.



Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering daalt door ‘trap op, trap af’. Door COVID-19 heeft het Rijk deze systematiek ‘bevroren’ voor 2020 en 2021. Vanaf 2022 hebben we weer het risico dat de algemene uitkering daalt door ‘trap op, trap af’. Daarnaast gaat de herverdeling van het gemeentefonds in op 1 januari 2023. Deze herverdeling valt voor onze gemeente fors negatief uit. Dit risico is beperkt, omdat we in onze meerjarenbegroting het nadelige effect al voor een groot deel hebben opgenomen.

Meer informatie staat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Investeringen In 2020 gaven we een bedrag van € 12.286.0000 uit aan investeringen. Hiervan gaat € 4.393.000 over de investeringen van het investeringsprogramma 2020. Voor de investeringen voor de jaren voor 2020 hebben we een bedrag van € 7.894.000 uitgegeven. In de begroting 2020 stond een bedrag van € 13.278.000 voor het Investeringsprogramma 2020. Hiervan hebben we € 1.195.000 toegevoegd aan reeds bestaande investeringskredieten en een totaal van € 235.000 aan investeringskredieten verlaagd. Dat brengt het totaal voor 2020 op € 11.848.000. Bij de kaderbrief 2021-2024 is besloten om een totaal van € 889.000 aan investeringskredieten te schrappen, dit is verwerkt op de desbetreffende kredieten. De uitgaven gaan voor het grootste deel naar wegen (€ 3.272.000), rioleringen (€ 4.245.000), Bouw nieuwe bibliotheek Kop van de Noordstraat (€ 1.078.000), wonen en bouwen (€ 904.000), veerhavengebied (€ 807.000) en afval (€ 531.000). Voor de investeringen van het wegenbeheerplan, Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2011-2015 en het Water- en

10

Rioleringsplan (WRP) 2019-2023 pakken we naast werkzaamheden uit de jaarschijf 2020, ook de werkzaamheden op uit de eerdere investeringsprogramma's. Voor riolerings (deel-)projecten afkomstig uit de jaarschijven 2015 t/m 2018 is er namelijk sprake van een (flinke) achterstand. Vooral bij rioolrenovaties en renovaties aan gemalen. Deze achterstand hebben wij voor een deel kunnen inlopen in 2020. Daarnaast hebben we een groot aantal projecten uit de jaarschijf 2020 in voorbereiding genomen en deels uitgevoerd. In de bijlage van de jaarrekening staat de verantwoording van het investeringsprogramma.

Hoofdpunten uit de programma’s In de jaarstukken staan alle uitgaven over de hele breedte van de gemeentelijke beleidsvelden. Wij geven hieronder een selectie per programma van de belangrijkste thema’s in 2020. Westkade Sas van Gent (Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat) In februari 2019 sloten wij een deel van de Westkade te Sas van Gent af. De constructie was zo instabiel geworden dat er door de kans op instorting van de kade gevaar zou kunnen ontstaan voor weggebruikers. Begin 2020 rondden wij de gesprekken af met Rosier en Rijkswaterstaat. De civieltechnische en waterbouwkundige voorbereidingen voor deze complexe constructie als ook de vergunningaanvragen werden afgerond, waarna in het voorjaar 2020 met de werkzaamheden van de reconstructie werd gestart. Gedurende de rest van het jaar is hard gewerkt om de kade zo snel mogelijk weer terug open te krijgen. Vanaf eind maart 2021 rijden er weer auto’s over de Westkade en is Sas van Gent weer optimaal bereikbaar. Regiodeal (O&E) (Programma 3 Economie) Op 13 juni 2020 is de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen 'Zeeuwen zelf aan zet' tussen Rijk en de regio ondertekend. Hierin is een Rijksbijdrage van € 7.500.000 inclusief BTW, voor een programma met achttien projecten vastgelegd. De gemeente Terneuzen is kassier van de Regio Deal.

In 2020 ontvingen we de eerste tranche middelen van het Rijk waarna wij de subsidiebeschikkingen afgeven aan de projecten. Het programmabureau voerde met alle projecten een startgesprek. Daarin werd besproken of de projecten startklaar zijn. Verder zijn de projecten getoetst op staatssteun. De tweede tranche beschikkingen volgt later in 2021. Verknopen en verkopen (Programma 3 Economie) “Verknopen en verkopen” heeft betrekking op onze kleinschalige initiatieven in het centrum van de stad Terneuzen. Deze initiatieven dragen bij aan een aantrekkelijk en beleefbaar stadscentrum. In dit kader brengen wij op diverse plekken kunstzinnige beschilderingen aan en voegen extra verlichting toe om accent te kunnen leggen op de diverse (loop)verbindingen en verblijfsgebieden in het centrum. Daarnaast bestickeren we etalages van leegstaande panden, voegen extra zitelementen en groen (“hanging baskets”) toe. Naast de diverse concrete en direct zichtbare initiatieven maakten wij in 2020 ook een aantal herinrichtingsstudies die wij in 2021 verder willen uitwerken en waar mogelijk uitvoeren. Wij doelen op de aanpak van de openbare ruimte om en nabij de Herengracht en het vergroenen van diverse locaties in de binnenstad.

Onderwijsachterstandenbeleid (Programma 4 Onderwijs) Met ingang van 2020 krijgen peuters met een risico op onderwijsachterstanden 16 uur peuterspeelzaalwerk/voorschoolse educatie aangeboden. COVID-19 gaf uitdagingen waar het gaat om het verder ontwikkelen van gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. De focus van onderwijs en kinderopvang lag in 2020 op het organiseren van de noodopvang, het thuisonderwijs en later de opstart van het fysieke onderwijs. Binnen het onderwijsachterstandenbeleid ontwikkelden we een aanbod van voorschoolse educatie tijdens de zomer-, herfst- en kerstvakantie. De Terneuzense zomerschool werd groter en er was een aanbod speciaal voor anderstalige kinderen. Onderwijshuisvesting (Programma 4 Onderwijs) Op 30 juni 2020 stemde de raad in met de vaststelling van het Integraal huisvestingsplan onderwijs gemeente Terneuzen (IHP). Hierin staan de belangrijkste opgaven op het gebied van

11

onderwijshuisvesting in de komende jaren. In het IHP besteden wij onder meer aandacht aan duurzaamheid en kwaliteit, samenwerking en groei en krimp. De raad stelde een investeringskrediet beschikbaar voor nieuwbouw in Rivierenbuurt en Hoek. Voor de brede school in Othene stelde de raad budget beschikbaar voor een interne verbouwing. Wij startten in 2020 het onderzoek op naar het voorkeursscenario voor Westdorpe. Dit onderzoek loopt. Wij voerden een haalbaarheidsonderzoek uit naar de onderwijshuisvesting in het Voortgezet Onderwijs. Op 17 december 2020 besloot de raad op basis van dit haalbaarheidsonderzoek om in principe in te stemmen met de realisatie van nieuwe huisvesting voor het Lodewijk College op de locatie Zeldenrustlaan in 2028. De raad gaf hierbij aan, dat bij nieuwe stedenbouwkundige ontwikkelingen een heroverweging van de locaties hoort. De raad stelde de opschortende voorwaarde dat ze akkoord moet gaan met de voorstellen die het College doet om financiële dekking te vinden. De raad gaf het college de opdracht mee om voorstellen aan de raad te doen in het kader van de voorbereiding op de Kaderbrief 2022. Ook gaf de raad het college de opdracht om onderzoek te doen naar de mogelijkheden tot doordecentralisatie van middelen aan Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen voor onderwijshuisvesting.

(Taakstelling) sociaal domein (Programma 6 Sociaal domein) In 2020 lag de nadruk binnen het Sociaal Domein (Jeugdwet, Participatiewet en Wet maatschappelijke ondersteuning) op de verdere uitwerking van de maatregelen die we moeten nemen om de tekorten binnen het ‘gesloten systeem’ van het Sociaal Domein terug te dringen. Deze maatregelen verwerkten we in de programmabegroting 2021. Met de financiële effecten daarvan hebben we de taakstelling al voor een klein deel kunnen invullen. Daarnaast pakten we verschillende maatregelen op, zoals de praktijkondersteuner jeugd voor de huisartsen, het maatwerkteam en een aanpak gericht op de Participatiewet die begin 2021 afgerond wordt. Dit in een jaar waarin de corona-crisis veel capaciteit en aandacht heeft gevraagd, zowel binnen onze eigen organisatie als van onze (keten)partners. De corona-crisis raakt immers in sterke mate de doelgroepen die we vanuit het Sociaal Domein ondersteuning bieden. Dit zorgde voor extra druk op de beschikbare middelen, bijvoorbeeld door een toenemende hogere instroom in de bijstand of (landelijke) afspraken over de zorgcontinuïteit. Middelen die, zoals ook de landelijke en regionale onderzoeken naar de voor het sociaal domein beschikbare budgetten bevestigen, toch al zwaar onder druk staan. Helaas leidde dit ook in 2020 nog niet tot aanvullende middelen vanuit het rijk.

Besluitvorming hierover is doorgeschoven naar het volgende kabinet. Aan-z -Hulp bij huishouding (Programma 6 Sociaal domein) In 2019 besloot de gemeenteraad om de algemene voorziening zo-net te beëindigen door de invoering van het abonnementstarief. Alle klanten van zo-net zijn in 2020 opnieuw beoordeeld. Het resultaat hiervan was dat het grootste deel van de klanten het recht op hulp bij huishouden behoudt. Onderdeel van de transitie is de overdracht van klanten en medewerkers naar een zorgaanbieder. Dit proces verloopt via een aanbesteding. Omdat dit zorgvuldig moet gebeuren en de voorbereiding tijd kost, vindt de overdracht medio 2021 plaats. De dienstverlening via zo-net liep door in 2020 en ook in 2021, zolang er nog geen andere zorgaanbieder bekend is. Naast de transitie hulp bij huishouden speelden nog andere onderwerpen bij aan-z. In oktober besloot het algemeen bestuur van aan-z over de aanstelling van de directeur bij aan-z. Een geschil over het salaris en de aanstelling van de directeur bij aan-z leidde tot het vertrek van wethouder Stoker. In november 2020 besloot de gemeenteraad over de begroting 2021 en de zienswijze op de begroting van aan-z. In deze zienswijze nam de gemeenteraad een extra passage op over het salarisniveau en de aanstelling van de directeur van aan-z. De gemeenteraad besloot in december 2020 om een commissie in te stellen.

Deze commissie voerde een onderzoek uit naar de structuur en besluitvorming bij aan-z en de samenwerking tussen aan-z en de gemeente. Dit onderzoek moet leiden tot voorstellen voor verbetering in de structuur, besluitvorming en werkwijze tussen gemeente. Deze verbeteringen gelden in de eerste plaats voor aan-z zelf, maar ook voor overige verbonden partijen.

12

Intervence (Programma 6 Sociaal domein) De afgelopen jaren waren er financiële- en kwaliteitsproblemen bij de Gecertificeerde Instelling (GI) Intervence. Verschillende keren verleenden de dertien Zeeuwse gemeenten een instandhoudingsbijdrage aan Intervence. Maar in 2020 bleken de problemen bij Intervence zodanig dat eind november 2020 besloten is het contract van Intervence niet te verlengen en de lopende zaken over te dragen naar de andere drie gecontracteerde GI’s in Zeeland. Tijdens het proces is nauw samengewerkt met het ministerie, de inspecties en de jeugdautoriteit. Het ministerie wilde afspraken maken over de continuïteit van zorg. Daarom kwam er de afspraak om de uitvoering van de overdracht te beschrijven in een transitieplan. Het ministerie drong erop aan dat er een terugvaloptie in het transitieplan zou worden opgenomen. Die terugvaloptie is overname van Intervence door Jeugdbescherming (JB) West. Dit concepttransitieplan is begin februari 2021 gedeeld met betrokken partijen volgens de gemaakte afspraken. De inspecties keurden het conceptplan niet goed omdat zij zich zorgen maken over het leveren van zorg door één van de overnemende GI’s. Het ministerie wil graag nader onderzoeken of de terugvaloptie de beste optie is in deze situatie. De verwachting is dat de terugvaloptie hoge(re) kosten met zich mee zal brengen voor de gemeenten.

Daarom dringen de gemeenten aan op financiering vanuit het ministerie voor deze hogere kosten. Duurzaamheid (Programma 7 Volksgezondheid en milieu) Op het gebied van duurzaamheid bereikten we diverse doelen en werkten we verder aan een aantal belangrijke ontwikkelingen. Zo stelde de gemeenteraad voor de Energietransitie en het landelijk Klimaatakkoord de Regionale Energie Strategie Zeeland vast op 28 mei 2020. In 2020 zijn we gestart met de gemeentelijke Transitievisie Warmte. Dit warmteplan op wijkniveau geeft de route aan naar aardgasloze en energieneutrale wijken in 2050 en zal in 2021 worden vastgesteld. Na het vaststellen van de structuurvisie zonne-energie verleenden we aan zes initiatieven voor zonnepanelenparken onze medewerking. Ook zijn we het project Regeling Reductie Energie (RRE) gestart. Sinds september 2020 kunnen particuliere woningeigenaren acht verschillende energieproducten en –adviezen aanvragen inclusief RRE-subsidie via ons digitale Duurzaam Bouwloket. In het kader van het Projectplan Verbetering leefomgeving Kanaalzone Sluiskil – Terneuzen werd in 2020 een luchtmeetpunt in Sluiskil geplaatst. Voor het verminderen van zwerfafval tekende wethouder Van Assche het Convenant Schone Schelde.

De doelstelling van het convenant is om het zwerfafval in en rond de Wester- en Oosterschelde terug te dringen voor schoner water om schonere oevers en om de toestroom van afval richting de Noordzee te verminderen. Dit doen we met opruimacties en het plaatsen van juttersbakken. Sinds 1 januari 2020 mogen inwoners van de gemeente Terneuzen plastic, blikjes en drankenkartons weer in de grijze container doen. Daarnaast besteedden wij aandacht aan klimaatadaptatie, door het houden van een risicodialoogenquête. Via onze regentonnenactie schaften onze inwoners 768 regentonnen aan. Met het opgevangen regenwater kunnen mensen de planten in hun tuin water geven, waarmee ze besparen op kraanwater. Er wordt zo ook veel minder schoon regenwater door het riool afgevoerd. Naast klimaatadaptatie werken wij ook aan natuurontwikkeling. In Sas van Gent realiseerden we een Tiny Forest “’t Sasje” met medewerking van kinderen van obs De Statie. Ook investeerde de gemeente in duurzame mobiliteit. Zo hebben wij twee elektrische auto’s aangeschaft voor dienstreizen. En we hebben 50 openbare oplaadpalen voor elektrische auto’s laten plaatsen.

Arbeidsmigranten/wonen/arbeidsmarkt (Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) De vraag naar arbeidskrachten is groot in onze gemeente door veel economische ontwikkelingen en infrastructurele projecten. De gemeente wil dat arbeidsmigranten goed in onze gemeente kunnen

13

wonen en inburgeren. We willen deze nieuwe inwoners met ons uitgebreide voorzieningenniveau en ons mooie landschap aan onze gemeente binden. In 2020 is Homeflex B.V. gestart met de bouw van een complex voor tijdelijke huisvesting aan de Leidinglaan in Sluiskil. Dit complex zal naar verwachting in april 2021 operationeel zijn. Met het Cube Parc Terneuzen (voormalig Philipsterrein) beschikt onze gemeente over twee grootschalige complexen die specifiek bedoeld zijn voor de tijdelijke huisvesting van internationale werknemers. Onze afspraken om te handhaven waar overlast ontstaat in onze woonkernen hebben ook in 2020 geleid tot handhavingacties. Daarnaast bereiden wij een beleidsnotitie en beleidsregels flexwonen voor. Wij stellen nadere voorwaarden aan tijdelijke verhuur van reguliere woningen en verkrijgen daardoor meer zicht en juridisch grip op deze woonvorm. In 2021 leggen wij de notitie en de beleidsregels voor aan de gemeenteraad Omgevingswet (Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) De invoering van de Omgevingswet vraagt veel van onze organisatie. In april 2020 bepaalde de Minister dat de inwerkingtreding van de wet met een jaar opschuift naar 1 januari 2022. Om de wet verantwoord te kunnen invoeren dienen er een aantal acties minimaal te zijn uitgevoerd. De lijst met acties is in de loop van 2020 een aantal malen bijgesteld.

Zowel binnen de Zeeuwse samenwerking als intern voeren we deze acties uit, zodat wij gereed zijn voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Axelsedam/Beurtvaartkade (Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) Zowel de Axelsedam als Beurtvaartkade zijn van belang voor het centrum van Terneuzen. De Axelsedam moet een goede schakel worden tussen de oude en de nieuwe stad. Een hoogwaardige entree van de binnenstad en een knooppunt dat diverse plekken met elkaar verbindt. We willen beleving toevoegen door het water van de kanaalarm weer voelbaar te maken. Verkeersstromen en parkeren moeten goed geregeld zijn, zodat alles goed op elkaar afgestemd is. Zoals eerder aangegeven, wachten we eerst op de voltooiing van de Kampanje (Kop van de Noordstraat). Dat zal in 2021 het geval zijn. We willen diverse voorbereidingen treffen die nu nog niet zijn uitgevoerd. Het gaat dan om het monitoren van de situatie bij het woon- en winkelcentrum Kennedylaan West. Ook stellen wij nog een programma van eisen op en willen we in overleg met bewoners en ondernemers over het project. Rond het project Beurtvaartkade waren in 2020 veel ontwikkelingen. Positief is dat we in 2020 de juridische procedure tegen het bestemmingsplan wonnen, waardoor het bestemmingsplan nu onherroepelijk is. Mede-ontwikkelaar en aannemer Sprangers ging in 2020 failliet.

Ontwikkelaar Cordeel gaf echter eind 2020 aan het project zelfstandig te willen voortzetten. Helaas stapte Hotel l' Escaut als gevolg van de coronacrisis uit het project. Interne beheersing – rechtmatigheidsverantwoording Om vanaf 2021 de verplichte rechtmatigheidsverantwoording af te leggen hebben wij in 2020 verder gewerkt aan het verbeteren van onze administratieve organisatie en interne beheersing. De tussentijdse rapportage van de accountant (boardletter 2020) geeft aan dat we stappen hebben gezet om hier in 2021 aan te voldoen.

14

Programma's

15

Programmaverantwoording Bij de programmaverantwoording gaan wij uit van de volgorde zoals wij deze ook hanteren in de begroting. Volgens de begrotingsopzet vermelden wij bij elk programma de missie en de onderscheiden taakvelden. Vervolgens leggen wij per taakveld verantwoording af. De begroting bevat een programma-indeling waarbij per taakveld drie w-vragen worden gesteld:  Wat willen we bereiken?  Wat gaan we daarvoor doen?  Wat mag het kosten? De verantwoording achteraf vindt beantwoording plaats door middel van de drie w-vragen:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we gedaan?  Wat heeft het gekost? De beantwoording van de eerste w-vraag is niet eenvoudig. We streven namelijk vooral naar maatschappelijke effecten. Deze effecten worden vaak pas later zichtbaar. Daarnaast ontbreekt het soms aan een graadmeter om het maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Wanneer er geen indicatoren zijn benoemd, volstaan we met het noemen van de gewenste (maatschappelijke) effecten. Hierna worden de resultaten genoemd van activiteiten die volgens ons een (positieve) bijdrage leveren aan de gewenste effecten. Een deel van de beschreven resultaten en activiteiten komt uit de begroting 2020. Een ander deel was nog niet voorzien in de begroting 2020.

Bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ in dit jaarverslag geven we vier soorten cijfers weer: de cijfers uit de primitieve begroting, uit de gewijzigde begroting, de werkelijke cijfers en het verschil tussen de werkelijke cijfers en de cijfers uit de gewijzigde begroting. De toelichting op de verschillen is terug te vinden in het onderdeel ‘Jaarrekening’ bij de analyse van het jaarrekeningsaldo. Het resultaat van de jaarrekening is € 8.673.000 voordelig. Programma 00 01 02 03 04 05 06 07 08

16

(bedragen x € 1.000)

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorziene uitgaven Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat

Lasten

Baten

Saldo

6.075 5.986 10.775 2.490 8.013 17.046 76.832 15.269 6.976

3.094 58 705 1.785 3.055 2.458 23.615 14.741 4.851

2.982 5.928 10.070 705 4.959 14.587 53.218 528 2.125

2.042 16.780 8 0 168.294 13.860 182.154

119.883 2.223 0 0 176.467 14.360 190.827

-117.841 14.557 8 0 -8.174 -500 -8.673

Programma Bestuur en ondersteuning Tot dit programma behoren: 

facilitering van de bestuursorganen;



burgerzaken;



taken voor onroerend goed dat niet in exploitatie is en niet aan een specifiek taakveld is toe te rekenen.

Beleid 

Sterk, betrokken & vitaal. Coalitieakkoord Terneuzen 2018-2022



Calamiteitenplan archieven gemeente Terneuzen (2007)



Gedragscodes politieke ambtsdragers (2018)



Gedragscode gemeente Terneuzen (2013)



Aanwijzen activiteiten in het algemeen belang van de Wet Markt en Overheid (2014)



Communicatievisie gemeente Terneuzen 2017-2020



Mediabeleidsplan gemeente Terneuzen (2010)



Routeplan burger- en overheidsparticipatie (2019)



Beleid digivaardigheid (2015)



Kanalenbeleid (2013)



Visie op dienstverlening (2012)

Missie Terneuzen werkt en communiceert transparant en werkt samen met verschillende andere overheden, instellingen en bedrijven.

0.1 Bestuur Tot dit taakveld behoren: 

facilitering en ondersteuning van het college van burgemeester en wethouders, de raad en de raadscommissies (zowel kaderstelling als controle);



communicatie en samenwerking.

Wat willen we bereiken? De grensoverschrijdende lichamen zijn belangrijk bij de samenwerking met onze Vlaamse buurgemeenten. Wat gaan we daarvoor doen? Evalueren samenwerkingsverbanden Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? De havenfusie heeft de samenwerking in dit gebied niet alleen versterkt, maar ook uitgebreid met de gemeenten Vlissingen en Borsele. In 2020 gaf de gemeente Terneuzen namens de zes betrokken gemeenten en de twee provincies, opdracht aan het bureau Architecture Workroom Brussels om de eerder gemaakte grensoverschrijdende ‘werkagenda’ verder uit te diepen. De wens is om te komen tot een grensoverschrijdend werkgebied met de naam North Sea Port District. Het voorstel is om de Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) Kanaalzone hiervoor om te bouwen tot een BGTS North Sea Port District. Met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is een position paper opgesteld voor staatssecretaris Knops over de toekomst van grensoverschrijdende samenwerking in relatie tot de ontwikkeling van grensregio’s. De heer Knops, Staatssecretaris voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, heeft de werkgroep Donner/Berx gevraagd een aanpak uit te werken van grensbelemmeringen die het gevolg zijn van verschillen in regelgeving aan beide zijden van de grens. Er zijn twee sporen uitgewerkt. Het eerste spoor bestond uit een verdiepende studie, die is uitgevoerd door de universiteiten van Utrecht en Hasselt. De studie zoekt naar oplossingen voor wetgevende knelpunten bij de

17

ontwikkeling van grensoverschrijdende infrastructuur. Het tweede rapport is het eindverslag van de bestuurlijke werkgroep grensbelemmeringen. Daarin is een aanpak van grensbelemmeringen uitgewerkt en toegepast. De aanpak zet in op het realiseren van oplossingen door af te wijken van regelgeving in plaats van het aanpassen van de regelgeving. Er was in 2020 ook weer een Vlaams-Nederlandse top. Deze ging over het verdiepen en verbreden van de samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen. Ook kwam de Scheldemondraad weer bijeen. Burgemeester Lonink is hier lid van. In opdracht van de provincies Zeeland, Oost- en West Vlaanderen kwam er een grensvisie voor de Euregio Scheldemond. Deze regio wil een toonaangevende, dynamische regio zijn. En met een strategische grensvisie haar ambities in Europa onderstrepen. De Gebiedsontwikkeling Kanaalsprong Terneuzen is een continu netwerkproces. Ook in 2020 waren er verschillende overlegmomenten met het bedrijfsleven (ook grensoverschrijdend). Dit ging niet alleen over economische zaken, maar ook over de leefbaarheid van onze regio. Wat gaan we daarvoor doen? Versterken of herpositioneren samenwerkingsverbanden Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? Wij verwijzen naar 'Evalueren samenwerkingsverbanden'. Wat willen we bereiken? Extra inzet bij overheids-en burgerparticipatie Wat gaan we daarvoor doen? Extra (ambtelijke en bestuurlijke) inzet leveren Wanneer gereed?

januari 2020

Status

Wat hebben we gedaan? We namen een derde wijkcoördinator in dienst. We trokken tijdelijk twee externe regisseurs aan voor de begeleiding van ons leertraject burger- en overheidsparticipatie. Hun opdracht loopt door in 2021. Wat willen we bereiken? Ondersteunen van de belangen van onze burgers bij hogere overheden Wat gaan we daarvoor doen? Verbeteren van onze contacten bij hogere overheden Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? De inspanningen op dit vlak betaalden zich in positieve zin uit in 2020. We haalden de nieuwe Regio Deal binnen, met een centrale rol voor Terneuzen. Er lopen op dit moment gesprekken over opname van de Kanaalzone in de Nationale Omgevingsagenda en de Nationale Omgevingsvisie. In de concepten van beide documenten is er aandacht voor Terneuzen. Verder speelt de mogelijke aanwijzing van het North Sea Port District tot NOVI-gebied. Dit is een aandachtsgebied in de Nationale Omgevingsvisie. Ook haalden we de banden met het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO), de Economic Board Zeeland, structuurversterking Zeeland verder aan. De uitwerking van de nieuwe Regio Deal biedt een extra mogelijkheid om de aandacht van de verschillende ministeries nog meer op de regio te vestigen. Wat willen we bereiken? Samenwerken op het gebied van bedrijfsvoering Wat gaan we daarvoor doen? Nieuwe mogelijkheden voor samenwerking onderzoeken Wanneer gereed?

18

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? Wij namen samen met de Provincie Zeeland het initiatief om samen te werken voor de Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG). De Zeeuws-Vlaamse gemeenten, Provincie Zeeland, Sabewa Zeeland, RUD Zeeland, GGD Zeeland, Veiligheidsregio Zeeland, ZB Planbureau en Bibliotheek van Zeeland werken hierin samen. Uit onderzoek blijkt dat nog meer samenwerking op het gebied van Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) nu niet wenselijk is. Wat willen we bereiken? Terneuzen heeft een voortrekkersrol bij (regionale) samenwerking Wat gaan we daarvoor doen? Inzetten op andere samenwerkingen binnen Zeeland en met Vlaamse partners Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? In 2020 investeerden we in verschillende samenwerkingsrelaties. Zo werkten we in de coronacrisis nauw en intensief samen binnen Zeeland. De gemeente Terneuzen leverde aan de Veiligheidsregio een langdurige personele inzet. Ook bestuurlijk werkten we nauw samen. Via het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) organiseerden de Zeeuwse overheden via werkgroepen overleg en afstemming rond de economische en maatschappelijke vraagstukken in het kader van COVID-19. De speciale werkgroepen economie, toerisme & recreatie en sociaal domein pakten dit op. Verschillende structurele themagroepen van het OZO startten ook in 2020, zoals: - Wonen en voorzieningen - Klimaat, energie & milieu - Economische versnelling & Toerisme - Bestuur & financiën - Mobiliteit Daarnaast hebben de Zeeuwse overheden een gezamenlijke lobbyflyer met onder andere een tolvrije tunnel opgesteld richting de verkiezingen. Tot slot was er overleg over het compensatiepakket voor de Marinierskazerne in Vlissingen. We ontvingen voor Zeeland een gevarieerd aanbod ter compensatie. De concept werkagenda van North Sea Port District stelden we in 2020 vast. Daarmee zetten wij een nieuwe stap in deze brede, internationale samenwerking. We startten verder het proces om met de betrokken overheden met externe bureaus de tweede fase van de agenda verder uit te werken.

Wat gaan we daarvoor doen? Oppakken samenwerking met buurgemeenten Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? De Zeeuws-Vlaamse gemeenten stelden gezamenlijk met ondersteuning van Birch Consultants een strategische regiovisie op. Dit initiatief ontstond met inbreng van private / maatschappelijke partners, zoals DOW Chemical, ZorgSaam en North Sea Port. Deze visie brengt voor de regio Zeeuws-Vlaanderen de gezamenlijke strategische opgaven en kansen kernachtig in beeld. De regiovisie staat niet los van al bestaande visies en ontwikkelingen, maar sluit hierop aan. Aan de strategische regiovisie wordt ook een werkagenda gekoppeld. Deze werkagenda vormt de basis voor verdere inhoudelijke uitwerking en invulling van de gedeelde kansen en opgaven. Daarnaast leverde de Zeeuws-Vlaamse regiovisie ook input voor de provinciale omgevingsvisie. Op 23 maart 2021 presenteerden wij de conceptvisie aan de raad. Het streven is om de regiovisie met bijbehorende werkagenda in de zomer van 2021 af te ronden en daarna ter besluitvorming aan de drie gemeenteraden voor te leggen. Met de regiovisie willen we samenwerking stimuleren, investeren in brede welvaart en kansen genereren voor bijvoorbeeld Europese subsidies.

19

Wat heeft het gekost? 2020 geraamd primitief

2020 laatste wijziging

2020

2020

werkelijk

verschil

Lasten

2.970

3.142

3.480

-338

N

Baten

67

101

81

-20

N

Saldo

2.904

3.042

3.399

-358

N

bedrag x € 1.000

0.1 Bestuur

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2020.

0.2 Burgerzaken Tot dit taakveld behoren:  Basisregistratie Personen (BRP)  reisdocumenten  kadastrale informatie  verkiezingen en referenda Wat willen we bereiken? Actief bijdragen aan de landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening Wat gaan we daarvoor doen? Opvolging geven aan landelijke ontwikkelingen Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? We dragen via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bij aan het fonds gezamenlijke gemeentelijke uitvoering (GGU). Uit dit fonds betaalt VNG Realisatie de uitvoering van haar plannen. Centrale thema’s zijn: informatiebeveiliging en privacy, dienstverlening en bedrijfsvoering, collectieve infrastructuur en collectieve inkoop en stuurinformatie/data. De komende jaren besteden ook wij extra aandacht aan deze onderwerpen. En aan de implementatie van het digitaal stelsel Omgevingswet en de doorontwikkeling Sociaal Domein. Wat willen we bereiken? Meer ruimte en mogelijkheden creëren voor het ontplooien en uitvoeren van initiatieven en ideeën door burgers. Wat gaan we daarvoor doen? Versterken burgerparticipatie op het gebied van leefomgeving Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? We vertaalden het routeplan burger- en overheidsparticipatie in een gezamenlijk leertraject. Samen met onze inwoners en ondernemers ontwikkelen we een ‘Terneuzense participatie aanpak’. We willen die in de zomer van 2021 laten vaststellen door de gemeenteraad. En daarna ook gaan gebruiken. We trokken tijdelijk twee externe regisseurs aan om hierbij ons te helpen. Zij startten in juni 2020. Door COVID-19 is dat later dan we wilden. De uitvoering van het leertraject zelf verloopt ook trager. Zo wachten we met opleiden totdat we opnieuw bij elkaar mogen komen. We zijn ondertussen concreet aan de slag via de ‘voor en door aanpak’. Samen met inwoners, ondernemers, bestuur en organisatie oefenen we met participatie in de praktijk. Zo werken we toe naar concrete resultaten. En werken we meteen ook aan voor onze gemeente passende beleidsinstrumenten. We evalueren onze aanpak eind 2021 en stellen die waar nodig bij.

20

Wat gaan we daarvoor doen? Onderzoek naar instrumenten t.b.v. aanpak maatschappelijke opgaven Wanneer gereed?

juli 2020

Status

Wat hebben we gedaan? Door COVID-19 startte ons leertraject burger- en overheidsparticipatie later dan gepland. Ook pasten de tijdelijke externe regisseurs hun werkwijze aan. De communicatie met de verschillende betrokkenen verliep noodzakelijkerwijs vooral digitaal. Ondanks dat maken we stappen. We experimenteerden met verschillende vormen van online burgerparticipatie. Om live digitaal te kunnen communiceren maakten we een eigen studio. Wat gaan we daarvoor doen? Samenwerken via dynamische netwerken Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? Wij verwijzen naar 'Onderzoek naar instrumenten t.b.v. aanpak maatschappelijke opgaven'.

Wat heeft het gekost? 2020 geraamd primitief

2020 laatste wijziging

2020

2020

werkelijk

verschil

Lasten

1.116

1.152

1.112

40

V

Baten

623

673

688

14

V

Saldo

493

478

424

54

V

bedrag x € 1.000

0.2 Burgerzaken

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2020.

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Tot dit taakveld behoren beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen die de gemeente in bezit heeft en niet in exploitatie neemt. Wat willen we bereiken? Optimaal gebruik van gebouwen en gronden tegen aanvaardbare kosten Wat gaan we daarvoor doen? Mogelijk afstoten overtollige gebouwen Wanneer gereed?

doorlopend

Status

Wat hebben we gedaan? In 2020 hebben wij geen gebouwen afgestoten en verkocht. Wel besloten we om de panden Nieuwstraat 20 te Terneuzen en de Bibliotheek aan de Oostkant 1 te Terneuzen te verkopen. Wij gaven nog geen vervolg aan het afstoten van voormalige schoolgebouwen in Terneuzen en Hoek. Deze zijn nog niet helemaal beschikbaar. De inventarisatie van de welzijnsaccommodaties ronden we in 2021 af.

21

Wat heeft het gekost? 2020 geraamd primitief

bedrag x € 1.000

2020 laatste wijziging

2020

2020

werkelijk

verschil

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten

1.721

1.542

1.483

59

V

Baten

2.020

1.728

2.325

597

V

Saldo

-299

-185

-842

656

V

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2020.

Indicatoren Nr.

Naam indicator

Eenheid

Bron

Jaar waarop Cijfer Vergelijkend Vergelijking cijfer jaarrekeningcijfer betrekking 2020 heeft 2020 7,68 7,50 Begroting

I.01.

Formatie

I.02.

Bezetting

I.03.

Apparaatskosten

I.04.

Externe inhuur

I.05.

Overhead

fte per 1.000 Eigen inwoners gegevens fte per 1.000 Eigen 2020 inwoners gegevens Kosten per Eigen 2020 inwoner gegevens kosten als % van Eigen 2020 totale loonsom + gegevens totale kosten inhuur externen % van totale Eigen 2020 lasten gegevens

7,29

7,09

Begroting

707

711

Begroting

8,66

5,67

Begroting

7,93

10,16

Begroting

Definities indicatoren Onderstaand de definities van de indicatoren zoals deze vermeld staan op de website www.waarstaatjegemeente.nl 1. Formatie Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. 2. Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. 3. Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. 4. Externe inhuur Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. 5. Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.