2021-06-22 a. Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland - Ontwerpbesluit
Tekst van het document
Gemeenteraad Ontwerpbesluit
Zitting van 6 juli 2021 Samenleving - Maatschappelijke Ontwikkeling zaaknummer: 343922
2021_Raad_00147 - Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland en 1e begrotingswijzigingen 2020 en 2021 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Portefeuillehouder Sonja Suij Programma en/of paragraaf Paragraaf Verbonden partijen Programma Sociaal Domein Programma Volksgezondheid en milieu Overeenstemming met Team Financiën Besluit Besluitpunt 1 De raad besluit een positieve zienswijze af te geven op de Programmabegroting 2022 2025 GR GGD Zeeland en de GGD Zeeland te verzoeken in 2021 te laten weten welke mogelijkheden de gezondheidsdienst ziet om intern kosten te besparen. Besluitpunt 2 De raad besluit in te stemmen met de begrote kosten voor jeugdhulp in natura voor 2022 voor de gemeente Terneuzen zoals opgenomen in de Programmabegroting 2022 - 2025, zijnde € 17.428.470 in 2022. Besluitpunt 3 De raad besluit de financiële gevolgen van de Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland inclusief de kosten jeugdhulp in natura, mee te nemen bij de opstelling van de gemeentelijke begroting 2022-2025. Besluitpunt 4 De raad besluit een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de eerste begrotingswijziging 2021 IJZ, de meerkosten van incidenteel € 146.106 en structureel € 285.890 en de dekking daarvan via een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.
Besluitpunt 5 De raad besluit een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de eerste begrotingswijziging 2022 IJZ, de meerkosten van structureel € 147.423 en de dekking daarvan via een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.
1/51
Besluitpunt 6 De raad besluit de financiële gevolgen van de eerste begrotingswijzigingen 2021 en 2022 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland mee te nemen bij de opstelling van de gemeentelijke begroting 2022-2025.
Wat is de aanleiding? Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland Op 23 april 2021 heeft de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland haar Programmabegroting 2022-2025 aangeboden aan de Zeeuwse gemeenteraden met het verzoek hun zienswijzen kenbaar te maken. De programmabegroting ligt ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GR van 9 juli 2021. In de begeleidende brief verzoekt de GR uw raad om uw zienswijze uiterlijk 7 juli 2021 aan te leveren. De grondslag voor de uitvoering van de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland zijn de Wet publieke gezondheid en bijbehorende regelingen en/of uitvoeringsbesluiten, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Veilig Thuis) en de Wet veiligheidsregio’s. De Programmabegroting 2022-2025 is opgebouwd rond drie programma’s: 1. Publieke gezondheid (met daarin de programmalijnen: Fysieke veiligheid en bescherming, Gezondheid in de wijk, Sociale veiligheid) 2. Veilig Thuis 3. Inkoop Jeugdhulp Zeeland Raming Jeugdhulp in natura 2022 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) heeft de deelnemende gemeenten via een brief van 21 april 2021 ieder afzonderlijk gevraagd om akkoord te gaan met de berekening van de kosten jeugdzorg in de programmabegroting of om afwijking daarvan door te geven.
Doel hiervan is om met de bedragen die de GGD Zeeland opneemt in de begroting beter aan te sluiten bij de inspanningen van gemeenten om de kosten voor jeugdhulp in te perken. Deze afstemming is conform een eerder advies van de Begeleidingscommissie (BC) GGD Zeeland. In het raadsbesluit kan het begrote bedrag van de kosten jeugdzorg worden opgenomen. Dit leidt vervolgens tot een door het Algemeen Bestuur GGD Zeeland vast te stellen (al dan niet) gewijzigde primaire begroting. Eerste begrotingswijziging 2021 en 2022 IJZ en het verbeterplan "Van Pionieren naar Professionaliseren” Met het verbeterplan “Van Pionieren naar Professionaliseren” van Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (zie bijlage) wordt inzicht gegeven in de benodigde kosten en formatie om het gewenste kwaliteitsniveau van de inkooporganisatie te behalen. Hierin maakt IJZ onderscheid in incidentele kosten en structurele kosten. Deze kosten zijn nog geen onderdeel van de programmabegrotingen 2021-2024 en de programmabegroting 2022-2025 van de GGD. Daarom legt IJZ nu aparte begrotingswijzigingen voor aan de deelnemende gemeenten. De begrotingswijzigingen liggen ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD Zeeland van 9 juli 2021 en volgen hetzelfde besluitvormingstraject als de programmabegroting 2022-2025 GR GGD Zeeland.
U wordt verzocht om uw zienswijze uiterlijk 7 juli 2021 aan te leveren.
2/51
Wat willen we bereiken? Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland De Zeeuwse gemeenten hebben met de vastgestelde Programmabegroting 2022-2025 een kwalitatief goed inhoudelijk en financieel instrument in handen om op de uitvoering van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) te sturen. De GR geeft via de programmabegroting goed inzicht in de benodigde financiële middelen om haar activiteiten uit te voeren. Eerste begrotingswijziging 2021 en 2022 IJZ en het verbeterplan "Van Pionieren naar Professionaliseren” Met de begrotingswijzigingen 2021 en 2022 en het verbeterplan willen we met de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland het volgende bereiken: Efficiency administratie door heldere werkprocessen en automatisering Power bij contractmanagement door heldere contracten en nakomen afspraken Snellere en betere afstemming tussen vraag en aanbod in complexe situaties Actuele sturingsinformatie via toegankelijk dashboard Starten met fraudeonderzoeken
Argumenten Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland 1.1 De voorliggende programmabegroting geeft de gemeente goede inhoudelijke en financiële sturingsmogelijkheden In de Programmabegroting 2022–2025 schetst de GGD Zeeland de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van de publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van de GGD Zeeland. De GGD Zeeland benoemt doelen en maatschappelijke effecten per programmalijn, en activiteiten en indicatoren. Het document geeft de gemeenten voldoende sturingsmogelijkheden op de inhoudelijke taken en de daarbij horende financiële kaders. 1.2 De compensatie voor loonstijgingen conform de VZG-richtlijn is niet genoeg De programmabegroting 2022-2025 voldoet niet aan de richtlijn van de Vereniging voor Zeeuwse Gemeenten (VZG). De overschrijding bedraagt € 371.700. In de programmabegroting geeft de GGD Zeeland een toelichting oo de overschrijding. Deze wordt veroorzaakt door de cao-ontwikkelingen: hogere loonkosten, tegemoetkoming premie ziektekostenverzekering en stijging pensioenlasten. De cao-ontwikkelingen zorgen voor een hogere stijging van de loonkosten dan de VZG-richtlijn aan compensatie biedt. Het is niet realistisch om de GGD voor deze overschrijding een taakstelling op te leggen. Het betreft immers een autonome ontwikkeling. De GGD heeft daar geen invloed op.
De GGD kan dit tekort niet opvangen met eigen reserves. Daarvoor zit te weinig geld in de reserves. Kritisch kijken naar functies en uitgaven die niet behoren tot het wettelijke en afgesproken takenpakket is wel een optie, maar kost tijd. We stellen voor om de VZG-richtlijn voor deze programmabegroting 2022 - 2025 los te laten.
3/51
1.3 Uitkomsten doorontwikkeling interne kostenbeheersing geeft inzicht in en meer grip op begroting De GGD Zeeland laat op dit moment intern werkgroepen kritisch kijken naar de kostenhuishouding, waaronder de benodigde formatie en overhead. Dit interne onderzoek gaat meer informatie geven over de mogelijkheden van kostenbesparing en -beheersing. Voorstel is om de GGD te vragen de uitkomsten van dit onderzoek te delen met uw raad om zo meer inzicht en grip te krijgen. Mogelijk leidt dit onderzoek tot voorstellen voor verlaging van de overschrijding of tot meer beheersing van de kostenstijging in de komende jaren. 2.1 IJZ moet de begroting jeugdzorgkosten met individuele gemeente afstemmen IJZ heeft de jeugdzorgkosten naar gemeente in de voorliggende begroting op dezelfde wijze berekend als in de vorige programmabegroting 2021-2024. Aangezien de begrote kosten voor jeugdhulp na vaststelling van de begroting 2022-2025 voor de gemeenten verplichte uitgaven vormen, dienen deze begrote jeugdzorgkosten vooraf afgestemd te zijn met de dertien gemeenten. Plannen en/of beleidswijzigingen van afzonderlijke gemeenten, met doorrekening van verwachte financiële besparingen en/of effecten kunnen leiden tot lagere jeugdzorgkosten. Deze moeten meegenomen worden in het begrotingsonderdeel IJZ.
De BC heeft in een eerder stadium IJZ geadviseerd de dit te overleggen met de afzonderlijke gemeenten over de hoogte van de budgetten jeugdzorgkosten. IJZ heeft hiertoe gemeenten op 21 april 2021 een brief gestuurd. (Zie bijlage) 2.2 Beter geld terugkrijgen dan bijbetalen We hebben in Terneuzen een aantal maatregelen doorgevoerd in het kader van de bezuinigingstaakstelling op het sociaal domein, zoals de aanstelling van een POH-Jeugd. De verwachting is dat we daarmee de kosten van jeugdhulp in natura kunnen indammen. Er zullen ongetwijfeld ook externe ontwikkelingen zijn die de kosten kunnen laten stijgen, al dan niet door gewijzigd overheidsbeleid of het in problemen komen van zorgaanbieders van gespecialiseerde jeugdzorg. Het voorstel is dan ook om in te stemmen met de raming van de kosten jeugdhulp in natura voor gemeente Terneuzen in de programmabegroting van GGD Zeeland. 1e Begrotingswijzigingen 2021 en 2022 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland 4.1 / 5.1 begrotingswijziging is gebaseerd op het verbeterplan dat al is goedgekeurd door de bestuurscommissie Op 25 maart 2021 stemde de bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp in met het verbeterplan “Van Pionieren naar Professionaliseren”. De bestuurscommissie is hiertoe bevoegd conform de Verordening bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland van de GR GGD Zeeland.
De financiële consequenties daarvan liggen voor in de begrotingswijzigingen en worden via de zienswijze procedure ter finale besluitvorming aan het Algemeen Bestuur van de GGD aangeboden. 4.2 / 5.2 Extra gemeentelijke bijdrage nodig om uiteindelijk te besparen op de jeugdzorg IJZ geeft in de begrotingswijzigingen aan dat de verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig is voor een aanpassing van de dienstverlening van IJZ. Die aanpassing leidt uiteindelijk - zo is de verwachting - tot een besparing op de kosten van de jeugdhulp in natura.
4/51
4.3 / 5.3 Vermenging overschrijding VZG-richtlijn met vraag om extra bijdrage compenseren Ook voor de uitvoeringskosten van IJZ geldt de VZG-richtlijn. In het verbeterplan waarvoor nu een begrotingswijziging wordt voorgelegd, is het uitgangspunt de benodigde formatie geweest. Dit maakt dat het niet meer inzichtelijk is of er sprake is van een overschrijding van de VZG-richtlijn door cao-ontwikkelingen. Dit zagen we wel bij de andere loonkosten in de programmabegroting 2022-2025 van de GGD. De overschrijding Wanneer we eenzelfde berekening van de overschrijding van de VZG-richtlijn als gevolg van de cao-ontwikkelingen doen voor de IJZ, dan komt de overschrijding uit op ongeveer € 27.500 (2,8% van de personeelskosten van ongeveer € 977.000). Omdat de benodigde kosten en formatie zijn onderbouwd met een verbeterplan, stellen we voor om voor de overschrijding van de VZG-richtlijn geen zienswijze in te dienen.
Kanttekeningen Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland 1.1 GGD Zeeland moet voldoen aan de VZG-richtlijn De programmabegroting 2022-2025 voldoet niet aan de richtlijn van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG). Deze VZG-richtlijn bepaalt de compensatie voor de loonkosten(en prijs-)ontwikkeling die als norm gezien kan worden om de werkelijke loonkostenontwikkeling op te vangen. Dit betekent dat bij een hogere cao-stijging, er een taakstelling op de loonkosten kan ontstaan. Met andere woorden: als cao-ontwikkelingen hoger uitvallen leidt dit niet automatisch tot het toestaan van een overschrijding van de VZGrichtlijn. Bij de argumenten hebben we echter aangegeven waarom we voor deze programmabegroting de VZG-richtlijn moeten loslaten: de GGD heeft geen mogelijkheid de overschrijding binnen de begroting op te lossen en de aanpassing van het takenpakket is geen oplossing voor nu. 1.2 VZG-norm wel meegenomen in kosten IJZ De uitvoeringskosten IJZ zijn onderdeel van de programmabegroting GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. In de programmabegroting heeft IJZ er – in tweede instantie - voor gekozen om voor deze uitvoeringskosten wel aan te sluiten bij de VZG-richtlijn.
Met het plan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ geeft IJZ inzicht in de noodzakelijk door te voeren verbeteringen in de bedrijfsvoering, de benodigde formatie en daarmee ook de benodigde gemeentelijke bijdrage. Deze aanpassingen zijn verwerkt in begrotingswijzigingen 2021 en 2022. Dit zorgt ervoor dat de VZG-richtlijn voor de programmabegroting juist is toegepast. 2.1 Twee geldstromen niet met elkaar vermengen We zijn van mening dat de twee geldstromen: zorgkosten in natura van de gemeenten en uitvoeringskosten van IJZ niet met elkaar vermengd moeten worden. Het is aan de gemeente om een inschatting te maken in de benodigde middelen voor de Zorg in natura. Om deze te vermengen in een begrotingswijziging met de uitvoeringskosten van de inkooporganisatie vinden we niet juist. Mogelijk dat een deelnemende gemeente ervoor kiest om tegenover de extra bijdrage een besparing op de zorg in natura door te voeren; daar kan die gemeente zelf toe besluiten. Dit zorgt er voor dat de begrotingswijziging nu eenzijdig, enkel de uitvoeringskosten, wordt voorgelegd.
5/51
Wat mag het kosten? Het vaststellen van de Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland conform dit advies betekent het volgende voor de begroting 2022-2025 gemeente Terneuzen. De bedragen uit de Programmabegroting van de GGD zijn:
2022 2023 2024 2025
Onze GGD ramingen Verschil € 2.348.085 € 2.275.828 - € 72.257 € 2.348.085 € 2.275.828 - € 72.257 € 2.348.085 € 2.275.828 - € 72.257 € 2.348.085 € 2.275.828 - € 72.257
V/N N N N N
IJZ:
IJZ
Onze ramingen
V/N
2021 * 2022 2023 2024 2025
Verschil
€ € 17.519.015 17.058.593 - € 460.422 € € 17.662.136 17.329.832 - € 332.304 € € 17.659.285 17.512.913 - € 146.372 € € 17.478.933 17.333.125 - € 145.808 € 17.125.122€17.333.125 € 208.003
N
* Dit bedrag voor 2021 wordt nu gemeld, maar moet via een officiële begrotingswijziging in 2021 nog worden vastgesteld.
N N N V
1e Begrotingswijziging 2021 IJZ IJZ Incidenteel€ 42.947 Structureel€ 21.949 Totaal 2021 € 64.896
Onze ramingen 0 0
Verschil -€ 42.947 - € 21.949
V/N N N
0
- € 64.896
N
Onze ramingen
Verschil
V/N
- € 22.146
N
1e Begrotingswijziging 2022 IJZ IJZ Structureel€ 22.146
6/51
NB € 22.146 komt in plaats van € 21.949
Dekking: N = bedrag wordt als negatieve mutatie meegenomein in het sociaal domein en verhoogt het tekort; V = bedrag postief en verlaagt het tekort.
Wat gaan we ervoor doen? De raad maakt zijn zienswijze met dit besluit kenbaar aan het AB GGD Zeeland.
Bijlagen 1. 210423_Aanbiedingsbrief_Programmabegroting_22-25_GGDZeeland_zonder handtekening.pdf 2. 20210349 Programmabegroting 2022-2025 (19-04-21) definitieve versie tbv AB.pdf 3. 2021-06-22 Bijlage 3 - 20210421_Afstemming begroting 2022-2025_ Zorg in natura.pdf 4. 20210422 Plan van pionieren tot professionaliseren.pdf 5. Begrotingswijziging 2021 - Pionieren naar Professionaliseren - DEF.pdf 6. Begrotingswijziging 2022 - Pionieren naar Professionaliseren - DEF.pdf 7. 2021-05-03 Advies van de BC GGD begroting 2022 en begrotingswijziging IJZ.pdf
7/51
Uw kenmerk
: -
Uw brief van
: -
Ons kenmerk
: 230421/HvB/EvP/JGae
Datum
: Dag maand jaar
Onderwerp
: Aanbieding
AAN De colleges van burgemeester & wethouders van de gemeenten in Zeeland
Programmabegroting 2022-2025
Geacht college, Ter uitvoering van artikelen 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen en
artikel
24
van
de
Gemeenschappelijke
Regeling
Gemeenschappelijke
Gezondheidsdienst Zeeland bieden wij u hierbij de volgende documenten aan: 1. Programmabegroting 2022-2025; 2. 1e begrotingswijziging 2021 Inkoop Jeugd Zeeland (IJZ) met als bijlage het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’; 3. 1e begrotingswijziging 2022 Inkoop Jeugd Zeeland (IJZ). Hierbij verzoeken wij u om bovenstaande documenten aan te bieden aan uw gemeenteraad. De programmabegroting Gemeenschappelijke
2022-2025
van de Gemeenschappelijke Regeling
Gezondheidsdienst
Zeeland
bestaat
uit
de
twee
organisatieonderdelen GGD Zeeland en Inkoop Jeugd Zeeland. Het feit dat deze gemeenschappelijke regeling uit twee organisatieonderdelen bestaat, zorgt in de praktijk voor onduidelijkheden rondom de governance. Dat wordt hierna onder het onderdeel IJZ verder toegelicht. De
geconsolideerde
jaarrekening
2020
wordt
naar
verwachting
(na
accountantscontrole) vóór 1 juni 2021 ter informatie aan u gezonden. Dat laatste is het gevolg van het feit dat binnen Zeeland een uiterste indieningsdatum van 15 april 2021 is afgesproken voor het indienen van de productieverantwoordingen van zorgaanbieders jeugd aan IJZ. Verwerking en controle door IJZ kan pas plaatsvinden na ontvangst van deze verantwoordingen.
8/51
Programmabegroting 2022-2025 Op 9 juli 2021 wordt de Programmabegroting Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland 2022-2025 aan het Algemeen Bestuur van GGD Zeeland voorgelegd ter besluitvorming. Graag ontvangen wij vóór 8 juli 2021 de zienswijze van uw gemeenteraad over deze programmabegroting, zodat de zienswijze kan worden betrokken bij de behandeling van de begroting in het Algemeen Bestuur. Hieronder wordt per organisatieonderdeel van de gemeenschappelijke regeling een toelichting gegeven op de programmabegroting 2022-2025. GGD Zeeland De begroting 2022 laat voor GGD Zeeland exclusief IJZ een structureel begrotingstekort zien van ca. € 371.700 (=2,15% van totale loonkosten ad € 17.316.000). Dit tekort wordt veroorzaakt door exogene, niet te beïnvloeden oorzaken, zoals cao-aanpassingen en wijzigingen pensioenpremies. Het bedrag van ca. € 371.700 bestaat uit: a.
€ 183.700 personeelslasten. Bij de loonkosten is rekening gehouden met een structurele verhoging van 4,9 % in de periode 2019-2020 op basis van de VZG-richtlijn. In de cao is een verhoging van 6,25% afgesproken. Omdat de verhoging gefaseerd wordt ingevoerd, waren er in 2019 en 2020 geen budgettaire problemen. Vanaf 2021 is dit wel het geval.
b.
€ 52.000 ziektekostenverzekering. Dit betreft extra structurele kosten omdat alle medewerkers volgens de cao in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de ziektekostenverzekering.
c.
€ 136.000 pensioenpremies. Dit is het gevolg van een verhoging van de ABP-premies en grondslagen.
Omdat de begroting voor een groot deel bestaat uit personeelslasten, heeft dit een substantieel effect op de begroting. De door de VZG vastgestelde richtlijn is niet toereikend om dit tekort te compenseren. Tijdens de Covid-19 crisis is ook uit de landelijke media (in april 2021 nog een artikel in het Algemeen Dagblad) gebleken dat de laatste jaren is bezuinigd op de GGD ‘en. Hierdoor komt de taakuitvoering steeds verder onder druk te staan. In 2019 is een plan van aanpak taakstelling vastgesteld waarin vanuit verschillende invalshoeken (personele lasten – ziekteverzuim en het terugdringen van inkoopkosten) is gewerkt aan het realiseren van deze taakstelling. Restende bedragen voor 2023 en 2024 zijn in totaal €129.316. Deze taakstelling gecombineerd met het
9/51
structurele begrotingstekort van ca. € 371.700, als gevolg van exogene factoren, maakt het voor GGD Zeeland niet mogelijk om dit bedrag binnen de huidige begroting op te lossen. Daarom wordt in de voorliggende begroting een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voorgesteld. We realiseren ons dat ook gemeenten worden geconfronteerd met forse financiële opgaven welke aanzienlijke (financiële) uitdagingen met zich meebrengen en waardoor ook financiële kaders van gemeenten steeds strakker worden. We gaan, indien de gemeentelijke bijdrage niet wordt verhoogd, gezamenlijk met de gemeentelijke partners op zoek naar een wijziging van de huidige beleidskoers. Hierbij zullen andere bestuurlijke keuzes tot de mogelijkheden behoren en zelfs noodzakelijk zijn, om het structurele begrotingstekort op te lossen. Dit kan zelfs betekenen dat we het ambitieniveau van de uitvoering van de wettelijke taken moeten bijstellen. Indien gewenst is de Directeur Publieke Gezondheid graag bereid om de aan uw gemeenteraad voorgelegde documenten, met betrekking tot het organisatieonderdeel GGD Zeeland, toe te lichten. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) De begroting van de inkooporganisatie bestaat uit twee hoofdonderdelen: zorg in natura en de uitvoeringskosten.
Bij de begroting zorg-in-natura is uitgegaan van de laatst gerapporteerde kosten voor zorg-innatura 2020, verhoogd met 2% indexatie 2021 en 1% voor 2022. De afstemmingsbrief met de gemeenten over de omvang van deze begrote kosten wordt tegelijk met deze aanbiedingsbrief verzonden; dit kan nog leiden tot een bijstelling van deze begrote bedragen. Voor de uitvoeringskosten geldt het volgende: in maart 2021 heeft de inkooporganisatie het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ opgesteld. In de eerste oplevering van de begrotingsstukken waren de financiële gevolgen van dit plan in de begroting vanaf 2022 verwerkt. Tijdens het adviesproces rondom de begroting bleek dat hierdoor de begroting 2022 niet aan de gemeentelijke begrotingsmethodiek voldeed. Daarom is besloten de begroting van de uitvoeringskosten 2022 van de inkooporganisatie beleidsarm in te dienen; dat wil zeggen dat de vastgestelde begroting 2021 als uitgangspunt is genomen en dat de VZG-indexatienorm voor 2022 hierop is toegepast. Gelijktijdig ontvangt u twee begrotingswijzigingen, waarin de benodigde middelen voor de uitvoering van het plan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ voor 2021 en 2022 worden aangevraagd. In de begrotingswijzigingen wordt met ingang van 2021 een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 146.106 en een incidentele verhoging met € 285.890 aangevraagd.
De structurele verhoging van de bijdrage in 2022 bedraagt, na toepassing van de VZG-richtlijn, € 147.423. De inzet is dat deze verhoging van de bijdrage indirect gecompenseerd kan worden in de kosten voor Zorg-in-natura. In de bijlage van deze begrotingswijzigingen vindt u het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’.
10/51
Het bovenstaande is een voorbeeld van de discussie rondom de governance van de inkooporganisatie. De organisatorische inbedding van IJZ binnen de gemeenschappelijke regeling, de aansturing van beide onderdelen (GGD en IJZ) en de financiële verantwoordelijkheid rondom de kosten en begrotingen bij IJZ hebben, samen met het opstellen van de begroting 2022-2025 en beide begrotingswijzigingen IJZ, geleid tot een vertraging bij het indienen van de geconsolideerde begroting van de gemeenschappelijke regeling. De directeur IJZ is eveneens bereid om indien gewenst een toelichting te verzorgen aan uw gemeenteraad over voorgelegde documenten, met betrekking tot het organisatieonderdeel IJZ.
namens het Algemeen Bestuur, hoogachtend, Joke Gaemers Directeur Publieke Gezondheid & Veiligheid Ambtelijk secretaris Algemeen Bestuur GGD Zeeland
11/51
12/51 PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 // GGD ZEELAND
Voor u ligt de begroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Zeeland. In de GR GGD Zeeland is een onderscheid te maken tussen de GGD Zeeland (onder leiding van de Directeur Publieke Gezondheid) en het programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland van het Bureau Inkoop Jeugd Zeeland (IJZ) (onder leiding van de Directeur Inkoop jeugd). Beide komen samen in de begroting van de GR GGD Zeeland. De effecten van COVID-19 In deze begroting 2022 bouwen we voort op de Programmabegroting 2021-2024. Sinds begin 2020 is er wereldwijd een pandemie die qua omvang zijn gelijke niet kent. Naast de vele voorbeelden van persoonlijk leed heeft dit grote consequenties op vele terreinen. Dat maakt zowel 2020 als 2021 tot bijzondere jaren, die ook zijn weerslag zullen hebben in 2022. GGD’en staan in de frontlinie van deze crisis door de wettelijke taken die zij hebben op het gebied van infectieziektebestrijding. In opdracht van de minister van VWS speelt de GGD een cruciale rol in de bestrijding van het virus met testen, bron- en contactonderzoek en vaccineren. Inmiddels is de GGD Zeeland verdubbeld in aantal medewerkers. Deze situatie zal naar verwachting het grootste deel van 2021 voortduren. De reguliere wettelijke taken hebben binnen de COVID-19 pandemie, waar mogelijk, doorgang gevonden.
De effecten op de kwetsbare groepen in de samenleving raakt de inzet van de GGD op diverse (beleids)terreinen. We noemen bijvoorbeeld taken met betrekking tot Veilig Thuis en bemoeizorg. De gevolgen van de pandemie worden in de loop van 2021 meer duidelijk. We blijven dit nauwgezet volgen. De ambities op het gebied van organisatieontwikkeling hebben onvermijdelijk vertraging opgelopen. In 2021 pakken we de plannen op om verder in control te komen, deze zullen ook in 2022 doorlopen.
13/51 2 // PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 3
De pandemie heeft zeker ook financiële consequenties. De financiële afwikkeling van
Wettelijke kaders en prestatie indicatoren
COVID-19 verloopt op declaratie basis via het ministerie van VWS. In hoeverre dit ook
In de begroting zijn de wettelijke kaders opgenomen. Met de prestatie indicatoren
in 2022 nog een rol speelt is op dit moment nog niet te overzien.
volgen we de realisatie van de doelen. Deze omslag is niet van het ene op het andere moment gemaakt. Er is een breed draagvlak om uit te gaan van de maatschappelijke
Positieve gezondheid, gezonde leefstijl en preventie als leidraad voor het beleid voor de
opgaven die er lokaal en Zeeuws zijn. En om de gewenste doelen hierop af te stemmen.
komende jaren
De concrete invulling van dit uitgangspunt vindt in nauwe samenwerking met de
We hebben in deze pandemie ondervonden hoe belangrijk een gezonde leefstijl is om
Zeeuwse gemeenten plaats.
weerbaar te zijn en veerkracht te hebben bij tegenslagen die ons treffen. De aandacht voor preventie is belangrijker geworden, echter de inspanningen en beschikbare
Rechtmatigheidsverantwoording
middelen staan nog steeds in schril contrast met de waarde die dit heeft voor de
Naar verwachting zal vanaf 2021 ook het Dagelijks Bestuur van gemeenschappelijke
volksgezondheid. Het is belangrijk hier vanuit de GGD ook aandacht voor te blijven
regelingen, naast de colleges van gemeenten, een rechtmatigheidsverantwoording
vragen.
moeten afgeven. De parlementaire behandeling van de wet heeft nog niet plaatsgevonden.
De crisis heeft laten zien dat er in de afgelopen jaren sterk is bezuinigd op onder meer infectieziekte bestrijding. Waar ooit de keuze is gemaakt voor een
Begrotingsresultaat
‘waakvlamconstructie’ blijkt dit de afgelopen jaren onder dit niveau te zijn gedaald.
De begroting 2022 laat een structureel begrotingstekort zien. Dit wordt voornamelijk
Dit vraagt om een heroriëntatie van overheidswege op een aantal wettelijke taken
veroorzaakt door exogene oorzaken, zoals CAO-aanpassingen en wijzigingen
(zowel qua governance als financiering) die vanuit de evaluatie van deze crisis naar
pensioenpremies (uitstijgend boven de VZG norm). Omdat de begroting voor een
verwachting in 2022 consequenties kunnen hebben.
groot deel bestaat uit personeelslasten, heeft dit een substantieel effect op de begroting. De door de VZG vastgestelde norm is onvoldoende toereikend om dit tekort
De krapte op de Zeeuwse arbeidsmarkt blijft ook net als voorgaande jaren een blijvend
te compenseren. In deze begroting is een verhoging van de gemeentelijke bijdrage
punt van zorg. Dit geldt niet alleen voor (jeugd)artsen maar voor meer specialistische
opgenomen als dekking voor het begrotingstekort.
functies binnen de GGD. Tot slot In 2022 zal ook de uitgestelde Omgevingswet van kracht worden. GGD Zeeland wil
Een compliment aan de GGD medewerkers is op zijn plaats. Met hun inzet hebben zij
gemeenten optimaal ondersteunen met gericht advies over de gezonde leefomgeving.
zowel vanuit de crisistaak als in de reguliere werkzaamheden laten zien waar de GGD
Hiervoor werken we intensief samen met VRZ en RUD.
voor staat: samen werken aan een gezond en veilig Zeeland. Dat geeft vertrouwen voor
Bij gemeenten liggen op dit moment grote opgaven, welke aanzienlijke (financiële)
de toekomst van de publieke gezondheid in Zeeland.
uitdagingen met zich meebrengen. We denken hierbij aan opgaven binnen het sociaal domein en verdergaande vergrijzing en ontgroening. Door (nog) meer in te zetten op
Het dagelijks bestuur van GGD Zeeland, april 2021
preventie wil de GGD hieraan een bijdrage leveren. Beleidsbegroting en financiële begroting De programmabegroting 2022-2025 volgt hetzelfde stramien als de vorige editie en
Dhr. J.F. Mulder,
Mw. E Verhage,
Mw. J. Gaemers
is ingedeeld in een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting
Voorzitter Secretaris Ambtelijk secretaris
kent drie programma’s; het programma Publieke Gezondheid, het programma Veilig Thuis en het programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland. Het programma Publieke Gezondheid kent de volgende programmalijnen: Fysieke veiligheid en bescherming, Gezondheid in de wijk en Sociale veiligheid. De systematiek van hoofddoelen, subdoelen en indicatoren, blijft eveneens ongewijzigd. De hoofddoelen die zijn opgenomen in de begroting 2021-2024 worden gehandhaafd. Deze hoofddoelen gelden namelijk voor de lange(re) termijn. Ze zijn tot stand gekomen in samenwerking met een ambtelijke werkgroep vanuit de gemeenten.
14/51 4 // PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 5
VOORWOORD............................................................................................................................. 2 INHOUD.......................................................................................................................................... 7 1. BELEIDSBEGROTING 1.1 HET PROGRAMMAPLAN............................................................................................... 8 1.1.1 Programma Publieke Gezondheid.................................................................. 8 1.1.1.1 Programmalijn Fysieke veiligheid & bescherming.......................... 8 1.1.1.2 Programmalijn Gezondheid in de wijk............................................... 12 1.1.1.3 Programmalijn Sociale veiligheid......................................................... 14 1.1.2 Programma Veilig Thuis................................................................................... 16 1.1.3 Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland.................................................... 17 1.1.4 Overhead en kostentoerekening................................................................... 24 1.1.5 Algemene dekkingsmiddelen......................................................................... 25 1.1.6 Onvoorzien...............................................................................................................
27 1.2 DE PARAGRAFEN............................................................................................................ 29 1.2.1 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen.................................................. 29 1.2.2 Paragraaf Bedrijfsvoering............................................................................... 29 1.2.3 Paragraaf Financiering..................................................................................... 31 1.2.4 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................... 31 1.2.5 Paragraaf Verbonden partijen....................................................................... 36 2. FINANCIËLE BEGROTING 2.1 TOTAAL OVERZICHT VAN LASTEN EN BATEN............................................... 38 2.2 UITGANGSPUNTEN VOOR DE BEGROTING..................................................... 41 2.3 BEGROTINGSTEKORT EN TAAKSTELLING....................................................... 43 2.4 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA.............................. 43 2.5 UITEENZETTING FINANCIËLE POSITIE........................................................... 44 2.5.1 Geprognosticeerde begin- en eindbalans (2018 t/m 2024)........... 44 2.5.2 Geprognosticeerde EMU-saldo.....................................................................
46 2.5.3 Investeringsplan 2020-2024.......................................................................... 47 2.5.4 Stand en verloop van de reserves................................................................ 48 2.5.5 Overzicht van baten en lasten per taakveld........................................... 52
15/51 PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 6
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 7
BELEIDS BEGROTING
1.1 HET PROGRAMMAPLAN 1.1.1 Programma Publieke Gezondheid 1.1.1.1 Programmalijn Fysieke veiligheid & bescherming
Leefomgeving, medische milieukunde
eigenstandige verantwoordelijkheid zich voor haar eigen
Een gezonde leefomgeving draagt bij aan een gezonde
zorgprocessen voor te bereiden op rampen en crises (Wet
leefstijl. In de Omgevingswet worden omgeving en
Publieke Gezondheid en Kwaliteitswet Zorginstellingen).
gezondheid met elkaar verbonden. De invoering van
De GHOR houdt vanuit haar verantwoordelijkheid
de omgevingswet staat gepland voor 1 januari 2022.
voor coördinatie en regie op de zorgketen (Wet op de
De GGD zet zich in om vroegtijdig betrokken te zijn bij
Veiligheidsregio’s), toezicht op adequate voorbereiding
gemeentelijke en provinciale trajecten rond nieuwe
van de GGD en op inzet bij (eigenstandige) opschaling. De
omgevingsvisies en -plannen. GGD Zeeland kan door de
Directeur PG is verantwoordelijk voor de voorbereiding
inzet van inhoudelijke kennis een bijdrage leveren aan
en inzet van de GGD bij ramp en crisis. Het GROP heeft
het meenemen van publieke gezondheid in ruimtelijke
tot doel om een efficiënte respons- en afstemmings-
planvorming. Door de fysieke leefomgeving gezonder in
organisatie te creëren binnen de GGD, voor de taken en
te richten wordt gezondheidswinst behaald. Een gezonde
verantwoordelijkheden van de GGD bij crises voor de vier
leefomgeving is een leefomgeving waar gezonde keuzes
GGD-processen Infectieziektebestrijding (IZB), Medische
gemakkelijk en logisch zijn en waar negatieve invloed op
Milieukunde (MMK), Psychosociale Hulpverlening
gezondheid zo klein mogelijk is.
(PSH) en Gezondheidsonderzoek na Rampen (GOR). De crisiscoördinator heeft hierin de coördinerende rol.
Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners
Crises en calamiteiten
van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen
Als de GGD te maken krijgt met een ramp- of crisissituatie
Naast de crisiscoördinator zijn ook processen IZB, MMK
schadelijke gezondheidseffecten vanuit de
organiseert de GGD zich in een crisisbeleidsteam. Het
(GAGS) en PSH via een piketregeling 24/7 bereikbaar.
fysieke leefomgeving.
crisisbeleidsteam wordt geleid door een crisiscoördinator
In 2021 is de inzet van de GGD bij de COVID-19 crisis
en adviseert de DPG. In het GGD Rampen Opvang Plan
geëvalueerd en indien nodig worden verbeterpunten
(GROP) is beschreven hoe de GGD voorbereid is op een
in 2022 geïmplementeerd. De interne trainings- en
ramp of crisissituatie, en hoe te handelen. Het GROP geeft
oefenprogramma’s (OTO) worden, indien de crisissituatie
richting aan de taakverdeling en samenwerking bij de
dit toelaat, aan de hand van het opgestelde OTO jaarplan in
Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en
Rijksvaccinatieprogramma
belangrijke processen (intern en extern) van de openbare
2022 weer opgepakt. Tevens wordt het GROP aan de hand
Bescherming vallen de activiteiten behorende tot de
Kinderen worden gevaccineerd tegen
gezondheidszorg en psychosociale hulpverlening bij
van de uitkomsten van de verschillende evaluaties (intern
infectieziektebestrijding, taken in het kader van de
besmettelijke infectieziekten. De GGD voert het
crises en rampen. De GGD heeft als zorginstelling een
maar ook extern met de ketenpartners) geupdatet.
medische milieukunde, technische hygiëne zorg en
rijksvaccinatieprogramma uit als onderdeel van de
activiteiten ter voorkoming van en het inperken van
Jeugdgezondheidszorg. In Nederland is het ministerie
gezondheidsschade als gevolg van crises en calamiteiten.
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verantwoordelijk voor het Rijksvaccinatieprogramma. De minister bepaalt
Infectieziekten
welke vaccinaties kinderen krijgen aangeboden. De
In 2021 heeft de infectieziektebestrijding in het teken
minister neemt die beslissing op basis van een advies
gestaan van het COVID-19 virus. Naast deze crisistaak
van de Gezondheidsraad. De ontwikkeling van het
houdt de GGD zicht op (nieuwe) infectieziekten en voert
Rijksvaccinatieprogramma staat niet stil.
maatregelen uit ter voorkoming van verspreiding van infectieziekten zoals de ziekte van Lyme, Hepatitis B/C
Er komen nieuwe vaccins op de markt, de kennis
virus, TBC en SOA. GGD Zeeland participeert in één van
over vaccinaties neemt toe en soms komt een nieuwe
de tien regionale zorgnetwerken antibioticaresistentie
infectieziekte in beeld. In de komende jaren worden er
in Nederland. Dit zijn samenwerkingsorganen tussen
nieuwe vaccinaties aan het Rijksvaccinatieprogramma
verschillende zorginstellingen, organisaties en
toegevoegd. Ook jongvolwassenen tussen de 18 en 26 jaar
zorgprofessionals in een regio. Het belangrijkste doel is
krijgen in de toekomst de mogelijkheid de vaccinaties te
het indammen van de ontwikkeling en verspreiding van
halen. De exacte datum daarvan is nog niet bekend.
antibioticaresistentie.
16/51 PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 8
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 9
Wettelijk kader
Taakveld (uitgevoerd door)
Hoofddoel
Subdoel
Indicatoren
1. U itbraken van
1.1 Het voorkomen van
• Het percentage
Het bevorderen,
Infectieziekte-
beschermen en beveiligen
bestrijding
infectieziekten
het verspreiden van
van de gezondheid van alle
(team IZB)
worden
infectieziekten.
inwoners met specifieke
voorkomen.
aandacht voor de
Technische
lichamelijke en geestelijke
Hygiëne Zorg
ontwikkelingen van
(team THZ)
• Het aantal
meldingen van
op populatieniveau. Dit
gezondheids-
het opkomen van
volgens de Wet Publieke
zorg (teams JGZ)
bestaande of nieuwe
Gezondheid (Art. 2, 6 t/m
SOA • Het aantal opgespoorde
Seksuele
1.3 Optimale hygiëne
infecties TBC
gezondheid
in de openbare
(team SG)
gezondheidszorg.
infectieziekten op het vereiste niveau
het Rijks Vaccinatie
volgens de normen van
Programma
(team MMK)
bij aan de
leefstijl.
gezondheid.
3.2 P ublieke gezondheid is onderdeel van de
gemeenten waarbij
en burgers. Zoals
(team O&A)
omgevingsplannen en
gezondheid een
visies van gemeenten
prominente
en provincie
plek in de lokale
Publieke Gezondheid (Art.
Onderzoek
2, 5, 5a, 13,15 en 16)
(team O&A)
omgevingsvisie heeft. • Gezondheid is
adviseren van gemeenten
een prominent
over het in stand houden
onderdeel in
van een veilige en gezonde
de provinciale omgevingsvisie. 3.3 De leefomgeving
uitgevoerde audits
tegen antibiotica in
bij zorginstellingen
zorginstellingen
en de hieraan
nodigt uit tot
volwassenen dat in
omgevingswet).
ontmoeten
de buurt voldoende plekken vindt om andere bewoners buiten te ontmoeten. • Het percentage volwassenen dat een hoge sociale cohesie in de buurt ervaart
gekoppelde verbeterplannen. Het toetsen van
Toezicht
voorzieningen in
Kinderopvang
kinderopvang en
(team HIP)
maatschappelijke ondersteuning op
Toezicht Wmo
kwaliteitskaders zoals
(team HIP)
2. Toezichttaken
2.1 G emeenten hebben
• Percentage
worden in
zicht op de kwaliteit
uitgevoerde
opdracht van
van de kinderopvang.
opgedragen
gemeenten
inspecties
uitgevoerd
kinderopvang 2.2 Gemelde calamiteiten
• A antal gemelde
deze bij wet zijn
en geweldsincidenten
en onderzochte
vastgelegd. Dit volgens
in het kader van de
calamiteiten en
de Wet Harmonisatie
Wmo zijn onderzocht
geweldsincidenten
• Het percentage
(Artikel 1.3
• Het aantal
resistente bacteriën
• Het aantal
Advies
het RIVM. 1.5 Het voorkomen van
• Nader te bepalen
Gemeenten, instellingen
omgevingskwaliteit.
meldingen van • Vaccinatiegraad van
gezondheid en medische
leefomgeving en goede
• Het aantal
1.4 D e vaccinatiegraad is
uit tot een gezonde
Omgevingswet: het
• % geconstateerde
infectieziekten;
3.1 De leefomgeving daagt
draagt positief
Ter voorbereiding van
infectieziekten 1.2 A cuut ingrijpen bij
3. L eefomgeving
Milieukunde
vastgelegd in de Wet
• Het aantal
Jeugd-
12)
geconstateerde SOA
infecties TBC
zowel individueel als
Medische
en adviseren over milieukundige zorg aan
opgespoorde
jeugdigen van 0-19 jaar,
Het bevorderen van
3.4 D e leefomgeving
• Het percentage
is groen, veilig en
volwassenen dat
veroorzaakt geen
(ernstig) gehinderd
hinder (geur, geluid, (fijn)stofhinder)
wordt door geluid • Het percentage volwassenen (ernstig) gehinderd door geur • Het percentage volwassenen (ernstig) gehinderd door stof/ roet • Het percentage volwassenen dat zich
Kinderopvang en
wel eens onveilig
Peuterspeelzaalwerk, de
voelt
Wet Kinderopvang en de
• Het percentage
Wet Maatschappelijke
ouderen dat zich wel
Ondersteuning (Art. 6)
eens onveilig voelt • Het percentage ouderen dat zich wel eens onveilig voelt • Het percentage volwassenen dat in de buurt voldoende groen ervaart • Het percentage ouderen dat in de buurt voldoende groen ervaart
17/51 PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 10
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 11
Het bestrijden en
Inzet GGD bij
4. D e GGD
4.1 De GGD is voorbereid
voorbereiden op
rampen en
levert een
op inzet bij crisis en/of
beschikbare
bestrijding van een
crisis (team-
doeltreffende
calamiteiten
medewerkers
crisissituatie zoals
overschrijdend)
inzet (24/7)
voor crisis en
opgenomen in de Wet
bij crises en
calamiteiten dat
Publieke Gezondheid en de
calamiteiten.
geschoold en
Wet Veiligheidsregio’s
• A antal van
Preventie en leefstijl
daarom is leefstijl als subdoel ondergebracht bij het doel op
Gemeenten hebben grote uitdagingen op het gebied van
jeugd, volwassenen en ouderen. Uiteindelijk is het doel van
zorg- en ondersteuningstaken, zowel inhoudelijk als
de inzet op leefstijl een verbetering van de gezondheid van
financieel. Eén van de uitdagingen is om via inzet van
alle Zeeuwse inwoners.
preventie de kosten voor zorg- en ondersteuningstaken
geoefend is volgens de richtlijnen van het landelijk ‘kwaliteitskader crisisbeheersing en OTO 2.0’ • Participatie in interne en externe oefeningen. • De inzet van de crisis is met de betrokken partners geëvalueerd en mogelijke
omlaag te brengen. In samenspraak met gemeenten en
Omgevingsgerichte aanpak en positieve gezondheid
andere relevante partners wordt bekeken hoe de GGD
De GGD adviseert gemeenten over
hieraan het beste een bijdrage kan leveren.
gezondheidsvraagstukken gericht op de lokale situatie.
Leefstijl heeft een grote invloed op de gezondheid van
Onder andere adviseert de GGD bij de totstandkoming
mensen, zo zijn roken, overgewicht en alcoholgebruik de
van de lokale gezondheidsnota en worden projecten
belangrijkst oorzaak van (chronische) ziekten in Nederland.
uitgevoerd (lokaal en regionaal) gericht op actuele
Om deze reden is het Nationaal preventieakkoord
thema’s. Een belangrijke basis voor deze thema’s zijn
afgesloten met meer dan 70 verschillende organisaties
de periodieke onderzoeken naar de gezondheid van
in Nederland. Door in te zetten op een gezonde leefstijl,
de Zeeuwse inwoners (gezondheidsmonitors), externe
wil de GGD bijdragen aan het verlagen van de ziektelast
informatiebronnen zoals een Volksgezondheid Toekomst
veroorzaakt door een ongezonde leefstijl. De onderwerpen
Verkenning (VTV) en beleidsdocumenten als de landelijke
uit het preventieakkoord zijn daarin belangrijk, maar
nota gezondheidsbeleid. Hierbij werken we met een
er zijn meer onderwerpen zoals stress, zingeving en
omgevingsgerichte aanpak en vanuit de gedachte van
voldoende bewegen. Inzet op leefstijl staat niet op zichzelf,
positieve gezondheid.
Wettelijk kader:
Uitvoering:
Wet Publieke Gezondheid (Art 2, 5, 5a, 13, 15 en 16)
De GGD beschikt over deskundige medewerkers
verbeterpunten zijn geïmplementeerd en vastgelegd in het GGD Rampen opvang Plan
welke uitvoering geven aan de jeugdgezondheidszorg,
Relevante informatiebronnen:
activiteiten uitvoeren gericht op leefstijl en gemeenten adviseren bij het opstellen van het gemeentelijk
- Gezondheidsmonitors, VTV, Zeelandscan, CBS, 1.1.1.2 Programmalijn Gezondheid in de wijk
Volwassenen (inclusief ouderen)
Waar staat je gemeente
Het aantal ouderen (absoluut en relatief) in Nederland
- L andelijke nota gezondheidsbeleid, landelijk
neemt toe. Ook Zeeland vergrijst, zelfs sterker dan andere
professioneel kader JGZ, Preventie akkoord
Beoogd maatschappelijk effect: de Zeeuwse
regio’s in Nederland. Dit wordt versterkt doordat er ook
inwoners zijn én voelen zich gezonder
sprake van ontgroening is. Naast een groeiend aantal
gezondheidsbeleid. • Onderzoek (team O&A) • Advies (team O&A) • Jeugdgezondheidszorg (team JGZ)
ouderen in Zeeland, neemt het mantelzorgpotentieel juist af. Dit in combinatie met de ontwikkeling dat mensen Met de programmalijn gezondheid in de wijk wordt via
langer thuis blijven wonen, levert dit allerlei nieuwe
twee hoofddoelen ingezet op de gezondheid van de Zeeuwse
gezondheidsvraagstukken op. Zo ligt het percentage
inwoners. Eén gericht op de jeugd en één gericht op
ouderen dat aangeeft eenzaam te zijn, in Zeeland hoger
volwassenen (inclusief ouderen).
dan de rest van Nederland.
Jeugd
Medio 2021 worden de speerpunten bepaald die gericht
De uitvoering van de JGZ vormt de belangrijkste pijler
zijn op de gezondheid van de Zeeuwse volwassenen. Deze
onder het doel De Zeeuwse jeugd groeit gezond op. Door
speerpunten worden onder andere bepaald op basis van
alle kinderen en jongeren in beeld te hebben, hebben wij
de landelijke nota volksgezondheid en de vierjaarlijkse
zicht op de gezondheid van de Zeeuwse jeugd. De basis
gezondheidsmonitors. Het streven was deze agenda in 2020
hiervoor is de uitvoering van het basistakenpakket in
afgerond te hebben. Echter heeft de COVID-19 crisis voor
de jeugdgezondheidszorg, aangevuld met activiteiten
vertraging gezorgd. Wanneer de speerpunten zijn bepaald,
en werkzaamheden toegespitst op de lokale situatie en
worden deze via de reguliere besluitvormingsprocedure
activiteiten om (de collectieve) preventie vorm te geven.
aan het bestuur en de gemeenteraden voorgelegd. In het
Uiteraard werken de professionals binnen de voor hun
activiteitenprogramma voor 2022, welke in december 2021
geldende wet- en regelgeving op het gebied van inhoud
wordt opgeleverd, worden de activiteiten die horen bij deze
en kwaliteit.
speerpunten meegenomen.
Hoofddoel
Subdoel
Indicatoren
1. D e Zeeuwse
1.1 A lle Zeeuwse kinderen/
• % Opkomst JGZ (ijkmomenten en vaste contactmomenten)
jeugd groeit
jongeren zijn in beeld,
• % Verhoogd of hoog risico op opvoed- en ontwikkelingsproblemen
gezond op.
waarbij er voorlichting
• % Heeft ooit gerookt (alleen een paar trekjes of een hele sigaret of
wordt gegeven,
meer)
problemen vroegtijdig
• % Heeft ooit minimaal een heel glas alcohol gedronken
worden gesignaleerd en
• % Heeft in de laatste 4 weken vijf of meer drankjes met alcohol bij één
opgepakt. 1.2 D e Zeeuwse jeugd rookt
gelegenheid gedronken (binge drinken) • % Heeft (ernstig) overgewicht
en drinkt niet: NIX18 is
• % Heeft (ernstig) ondergewicht
de norm.
• % Beweegt dagelijks minstens één uur
1.3 De Zeeuwse jeugd heeft een gezond gewicht. 1.4 D e Zeeuwse jeugd gaat
• % Drinkt dagelijks drankjes met suiker • % Drinkt dagelijks water • % Ontbijt elke dag
respectvol om met hun
• % Heeft altijd condooms gebruikt tijdens de seks
eigen seksualiteit en die
• % Denkt dat een homoseksueel of lesbienne het eerlijk tegen iedereen
van een ander. 1.5 De Zeeuwse jeugd is mentaal gezond.
kan vertellen op school • % Praat met ouders over relaties en seksualiteit • % Is gelukkig
18/51 PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 12
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 13
• % Is voldoende weerbaar • % Voel zich (zeer) vaak gestrest • % Heeft een indicatie voor psychosociale problematiek 2. Volwassenen en ouderen
2.1 Z eeuwse ouderen zijn niet eenzaam
zijn en voelen
2.2 Zeeuwse ouderen hebben
zich gezond en
een gezonde leefstijl
• % ouderen dat aangeeft weinig regie te ervaren over eigen leven • % ouderen dat zich (zeer)ernstig eenzaam voelt
Het MAB is bekend met OGGZ- en complexe problematiek
Het Ministerie van VWS heeft GGD’en gevraagd de
en werkt samen met alle (lokale) OGGZ netwerken in
regionale organisatie van forensisch medische expertise
Zeeland. Om de personen verzekerd te krijgen en eventuele
bij kindermishandeling op te pakken en te verbeteren.
vervolghulp die nodig is aan te kunnen bieden, werkt het
GGD GHOR Nederland heeft dit verzoek geaccepteerd
MAB nauw samen met gemeenten en haar ketenpartners.
en zorgt voor uitwerking, implementatie en borging. Het programma FMEK (Forensisch Medische Expertise
• % ouderen dat zich emotioneel eenzaam voelt
Forensische geneeskunde
Kindermishandeling) is bedoeld om de regionale uitvoering
De inzet van forensische geneeskunde omvat lijkschouw
van forensisch medische expertise bij kindermishandeling
voor (mogelijk) niet-natuurlijke overlijdens, medische
te verbeteren. Deze tak van geneeskunde past medische
arrestantenzorg, letselbeschrijvingen, DNA-, urine- en
kennis toe ten behoeve van rechtszaken en justitieel
bloedafnames, zedendelicten en euthanasie. In 2019 is de
onderzoek. Binnen de forensische geneeskunde is kinder-
Medische arrestantenzorg in navolging van het rapport
mishandeling een apart expertisegebied. Artsen met deze
‘Toekomst voor de forensische geneeskunde’ van de
expertise kunnen vaststellen of letsel bij een kind een
commissie Hoes, voor het eerst door de politie aanbesteed.
gevolg kan zijn van mishandeling. Het programma omvat
In het rapport wordt geadviseerd om Forensische genees-
niet alleen kindermishandeling, maar ook mishandeling
kunde en lijkschouw als overheidstaak te bezien. Medische
van andere kwetsbare personen die niet in staat zijn
arrestantenzorg wordt gezien als een private taak die
zichzelf goed uit te drukken. FMEK is onderdeel van en sluit
thuiszorg, huisarts en woningcorporaties. Het MAB
kan worden aanbesteed. De politie is gestart met de voor-
aan bij het landelijke programma Geweld Hoort Nergens
introduceert, zodra de situatie dit toelaat, vervolghulp. Dit
bereidingen van de aanbesteding. De GGD anticipeert op
Thuis. Op het gebied van het programma FMEK wordt
om te voorkomen dat de situatie verergert. Eind 2020 is
deze veranderingen o.a. door samenwerking met de GGD-
samengewerkt met de GGD West Brabant en GGD Hart
Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel
het landelijke meldpunt zorgwekkend gedrag gelanceerd.
en in Zuid-Nederland.
voor Brabant.
van veiligheid in het persoonlijke leven is
Dit wordt in Zeeland uitgevoerd door het Zorg- en
vergroot
Veiligheidshuis. In 2021 is de samenwerking tussen het
vitaal.
2.3 E r wordt ingezet op
• % ouderen dat zich sociaal eenzaam voelt • % ouderen dat niet in staat is om zelfstandig sociale contacten te
de speerpunten uit de agenda gericht op
leggen en onderhouden • % ouderen dat laag scoort op zingeving
de gezondheid van volwassenen (oplevering
Indicatoren op leefstijl zijn nog nader te bepalen
van de agenda is medio 2021)
1.1.1.3 Programmalijn Sociale veiligheid
MAB en dit regionale meldpunt verder vorm gegeven. In 2022 wordt deze samenwerking geëvalueerd. Het programma sociale veiligheid richt zich op het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om
Het MAB wordt gefinancierd uit (centrum)gemeentegelden
kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende
voor de Maatschappelijke Opvang. Het CZW Bureau is
aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar
gemandateerd door de (centrum) gemeente Vlissingen
ondersteuning of zorg van groot belang.
om besluiten te nemen over de uitvoering van deze taken. In het kader van de doorontwikkeling Maatschappelijke
Meld- en Actiepunt Bemoeizorg (MAB)
opvang en de brede aanpak van dakloosheid gaat het CZW
Het MAB is gespecialiseerd in het opbouwen van contacten
Bureau in de loop van 2021 met gemeenten en aanbieders
met burgers die zorgmijdend zijn, dus zelf niet om hulp
het gesprek aan over een mogelijke andere wijze en vorm
vragen. Vaak betreft het mensen in een kwetsbare,
van financieren. Dit kan invloed hebben op de hoogte van
vrij uitzichtloze situatie die al dan niet voor overlast
de financiering van de activiteiten van het MAB en de
zorgen. Het MAB is gericht op een integrale aanpak
resultaten die hiermee gehaald kunnen worden in 2022.
van de problemen en er wordt actief met verschillende ketenpartners samengewerkt. Het doel is het inzetten
Onverzekerde zorg
van passende ondersteuning. Meldingen worden
Het onverzekerd zijn levert problemen op voor toegang tot
o.a. gedaan door gemeenten, zorgnetwerken, politie,
de zorg voor verwarde personen. Mensen die onverzekerd
woningcorporaties, hulpverleners, maar ook door burgers.
zijn moeten vaak actief worden geholpen. Hiervoor heeft het Rijk een subsidieregeling medisch noodzakelijke
Na de aanmelding gaat een medewerker van het MAB langs
zorg aan onverzekerden gestart. Het doel van deze
en legt contact met diegene over wie de melding gaat. Dit
subsidieregeling is dat de zorgkosten die zorgverleners
gebeurt altijd op basis van vertrouwen en vrijwilligheid.
maken vergoed worden. Vanuit het ministerie is besloten
Het betreft een zeer kwetsbare groep mensen, met wie
om alle meldingen centraal bij GGD GHOR binnen te
moeilijk in contact is te komen en die in eerste instantie
laten komen. Dit uit praktisch oogpunt en vanwege de
niet gemotiveerd zijn om mee te werken. De problematiek
te verwachten OGGZ problematiek. GGD GHOR zet de
is vaak ontwrichtend voor henzelf en de omgeving.
meldingen door naar de lokale GGD. Door de regeling komt
Er is meestal sprake van meerdere psychische en/of
de kwetsbare doelgroep van verwarde personen sneller in
psychiatrische problemen in samenhang met problemen
beeld. In 2017 is via de Stuurgroep Aanpak personen met
op andere leefgebieden. Er wordt nauw samengewerkt
verward gedrag met de Zeeuwse gemeenten afgesproken
met de GGZ maar ook met andere ketenpartners in de
dat deze meldingen via het Meldpunt en actiepunt
zorg, zoals verslavingszorg (SCM), maatschappelijk werk,
bemoeizorg (MAB) in behandeling worden genomen.
Wettelijk kader
Taakveld
Hoofddoel
Subdoel
Indicatoren
Het ondersteunen en
Advies- en
1. Zorgwekkende
1.1 Inwoners en
• A antal meldingen
toeleiden naar zorg van
Meldpunt
situaties van
professionals met
kwetsbare personen met
Bemoeizorg (team
inwoners
zorgen (om anderen)
bemoeizorg (MAB)
complexe meervoudige
MAB)
worden
worden geholpen (via
• A antal herhaalde
problematiek. Het geven
Forensische
gesignaleerd en
van medisch advies of
Geneeskunde
aangepakt
verrichten van nader
(team FG)
een meldpunt) 1.2 Z org mijdende inwoners toeleiden
medisch onderzoek op
naar (lokale) zorg
verzoek van gemeente
1.3 Inwoners zonder
Meld en advies punt
meldingen MAB van dezelfde cliënten • A antal meldingen vanuit onverzekerde zorg.
of politie. Dit alles
zorgverzekering
zoals vastgelegd in de
toeleiden naar (lokale)
Wet Maatschappelijke
zorg en verzekering
arrestanten zorg
Ondersteuning (Art.
1.4 A dequate forensische
• A antal forensische
2.1.2), de Wet op de
medische zorg
Lijkbezorging, de
verlenen of expertise
Politiewet, de Wet Toetsing
geven op afroep van
Levensbeëindiging en de
politie en justitie
• A antal verleende medische
geneeskundige onderzoeken • Het aantal lijkschouwen
Wet op de orgaandonatie.
19/51 PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 14
PROGRAMMABEGROTING 2022-2025 GGD ZEELAND // 15
1.1.2 Programma Veilig Thuis
1.1.3 Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland Algemeen
Van resultaten naar doelen naar activiteiten
Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel
De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland
De Inkooporganisatie is een uitvoeringsorganisatie.
van veiligheid in het persoonlijke leven is
(Inkooporganisatie) voert sinds 1 januari 2015 namens de
Dit hoofdstuk beschrijft de resultaten waarvoor de
vergroot
dertien Zeeuwse gemeenten taken uit op het gebied van
Inkooporganisatie verantwoordelijk is. Deze zijn
de inkoop van jeugdhulp (inclusief Jeugdbescherming
uitgewerkt via ‘doelenbomen’, waarin wordt getoond wat
en Jeugdreclassering). Per 1 januari 2020 valt de Wet
de Inkooporganisatie gaat uitvoeren en wat het gewenste resultaat is.
Veilig Thuis Zeeland is het advies en meldpunt voor
in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast wordt Veilig Thuis
verplichte Geestelijke Gezondheidszorg hier ook onder. De
huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze
gefinancierd vanuit alle Zeeuwse gemeenten middels het
Inkooporganisatie heeft geen eigen juridische status; zij
rol levert Veilig Thuis een bijdrage aan het doorbreken
Macrobudget Jeugd op basis van het aantal jongeren.
werkt op de juridische titel van de GGD, en heeft hierin een
In de huidige contractperiode (2020 – 2023) ligt de focus
eigenstandige verantwoordelijkheid.
op resultaat- en kwaliteitssturing. Het gaat hierbij met
van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis geeft daarbij advies,
Met ingang van 1 januari 2019 is de Wet meldcode huiselijk
biedt ondersteuning en doet onderzoek. De organisatie kent
geweld en kindermishandeling verbeterd. Door deze
In 2018 is door verschillende ketenpartners (de
mogelijk gemaakt door gebruik te maken van het digitale
daarbij twee teams, te weten het advies en meldingenteam
verbetering heeft Veilig Thuis een radarfunctie verkregen
Zeeuwse gemeenten, de Inkooporganisatie en de
berichtenverkeer, uniforme administratieve en financiële
(AMT) en het onderzoek en ondersteuning team (OOT).
waardoor Veilig Thuis in staat is gesteld signalen uit
jeugdhulpaanbieders) maatschappelijke resultaten
afspraken (protocol bedrijfsvoering), een gedragen
verschillende sectoren te combineren. Het doel is dat er
Jeugdhulp geformuleerd voor de periode 2019 tot en met
inkoopstrategie (voor 2020 en verder) en concrete inkoop- /
De uitvoering van taken van Veilig Thuis zijn vastgelegd in
meer en eerder wordt gemeld. Ernstige signalen komen
2022. Deze maatschappelijke resultaten zijn samengevat
kwaliteitskaders.
de WMO. In 2014 hebben de Zeeuwse gemeenten besloten
eerder op de ‘radar’ waarbij Veilig Thuis signalen uit
in een Transformatieagenda. Het bereiken van deze
de uitvoering van de taken van Veilig Thuis in Zeeland neer
verschillende sectoren en over een langere periode van
resultaten is de verantwoordelijkheid van de gemeenten.
In de volgende tabel is een weergave te zien van de beoogde
te leggen bij de Gemeenschappelijke Regeling GGD Zeeland.
tijd oppakt. Dit heeft grote consequenties voor Veilig Thuis
De Inkooporganisatie ondersteunt dit beleid met haar
resultaten voor de langere termijn. De doelen dragen bij
De verantwoordelijkheid voor adequate financiering
Zeeland gehad. De gevolgen zijn tweeledig; er zijn meer
Inkoopstrategie 2020. Deze strategie vormde de basis voor
aan het realiseren van deze resultaten en zijn ingericht
is daardoor een gedeelde verantwoordelijkheid van
meldingen en elke melding kost meer tijd in afhandeling.
de aanbesteding van Jeugdhulp voor de contractperiode
op de korte termijn. In de kolom met activiteiten staan
de gemeenten en de centrumgemeente. Een deel van
In 2020 en 2021 is actief gewerkt om de wachtlijsten en
2020-2023. De Inkoopstrategie is onder andere gericht
activiteiten die bijdragen aan het realiseren van de
de middelen wordt beschikbaar gesteld vanuit de
wachttijden beheersbaar te houden. Dit wordt voortgezet
op het ontwikkelen van effectieve (regionale) zorgketens.
doelen. Deze werkzaamheden voert de Inkooporganisatie
Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DuVo) die
in 2022 mits het benodigde budget voor 2022 eveneens
Door de nieuwe manier van inkopen en samenwerken in
doorlopend uit.
gemeente Vlissingen ontvangt voor de aanpak van geweld
beschikbaar wordt gesteld.
de jeugdhulpketen wordt gefocust op de drie-eenheid; (i)
Wettelijk kader
Hoofddoel
Het inrichten van een
Inwoners
advies- en meldpunt,
Subdoel
name om jeugdinhoudelijke resultaten. De sturing wordt
• Het aantal meldingen en adviezen (bij
bevinden zich
professionals
specifieke doelgroepen) bij Veilig Thuis
inclusief het uitvoeren
in een veilige
met zorgen over
van de bij de meldingen
thuissituatie
huiselijk geweld en
de wettelijke termijn op veiligheid zijn
behorende beoordelings-
kindermishandeling
beoordeeld (doorlooptijd)
en onderzoeksfunctie voor
vinden de juiste hulp
• Het aantal bemoeienissen of vervolgdiensten