2021-04-07 e. Regionale Energiestrategie Zeeland - 1.0

4.8 Duurzaam openbaar vervoer Zero-emissie bussen Provincies, vervoersregio’s, netbeheerders, energieproducenten, de Rijksoverheid en het bedrijfsleven werken samen aan de verdere uitrol en opschaling van zero-emissie bussen en de noodzakelijke alternatieve tank- en laadinfrastructuur door middel van het Bestuursakkoord zero-emissie bus (BAZEB). In 2025 zullen alle nieuw instromende OV-bussen zero-emissie zijn, zodat in 2030 alle ongeveer 5.000 OV-bussen zero-emissie zijn (BAZEB zit reeds in de NEV). Provincie Zeeland sluit in 2024 een nieuwe OV-concessie af en wil deze zero-emissie aanbesteden. Dat wil zeggen dat in 2030 de OV-bussen in principe zero-emissie zijn. In deze route kijkt de Provincie ook naar de mogelijkheden en ontwikkelingen van Smart Mobility en nieuwe vormen van mobiliteit, zoals in de toekomst zelfrijdende voertuigen. Voor elektrische bussen is het nodig om goed te kijken welke bussen (range en laadsnelheid) met welke laadinfra nodig zijn voor de dienstregeling in Zeeland. Ook de hoeveelheid duurzame energie (opwek) die nodig is voor een zero-emissie OV-concessie. Om de nodige kennis op te doen is het belangrijk om alvast een begin te maken met elektrisch rijden in de huidige dienstregeling. De CO2-reductie bedraagt 9.989,00 ton CO2, dat is het huidige verbruik en uitstoot van de OV-bussen.42

Zero-emissie fast ferry De huidige ferry’s varen waarschijnlijk tot 2030, tenzij kansen op vervanging zich eerder voordoen. Bij vervanging is inzet van zeroemissie schepen gewenst. Omdat de exploitatie in handen is van de Provincie Zeeland en de financiële middelen het niet toelaten een oplossing te kiezen die het exploitatietekort verder doet stijgen, is een creatieve oplossing hier gewenst. In Noorwegen worden de komende jaren meer dan 20 zero-emissie ferry’s in de vaart genomen. Wij willen in Zeeland t.z.t. onderzoeken welke oplossing het beste past in de Zeeuwse situatie en hoe dit mogelijk kan bijdragen aan lagere exploitatiekosten op langere termijn. Provinciale Staten hebben in 2018 een motie aangenomen de zero-emissie mogelijkheden van nieuwe ferry’s nadrukkelijk te onderzoeken bij vervanging van de huidige twee ferry’s.

Acties verduurzaming Openbaar Vervoer 13. Overgang naar zero-emissie OV:  invoering zero-emissie OV bussen;  onderzoek zero-emissie fast ferry.

42

CO2 footprint provincie Zeeland 2017.

98

Regionale Energiestrategie Zeeland RES 1.0

4.9 Duurzame energiedragers Niet alleen met elektrificatie van personenvervoer maar ook met de inzet van hernieuwbare brandstoffen kunnen we emissiereducties bereiken. Duurzaamheid is een randvoorwaarde als het gaat om de inzet van hernieuwbare brandstoffen. Hiervoor is de nieuwe Europese Richtlijn hernieuwbare energie43 leidend. In Zeeland menen we dat de tijdelijke inzet van hernieuwbare energiedragers op korte termijn een goede bijdrage kan leveren aan het terugdringen van de CO2-emissie. Zeker zolang volledig emissie vrij niet haalbaar is. Met als kanttekening dat biomassa beperkt beschikbaar is en daarom het beste gericht gebruikt kan worden. Dus daar waar de impact het grootst is in de transitieperiode naar volledig emissie vrije oplossingen. Wel willen wij hierbij enkele voorwaarden aan verbinden:   

De gebruikte bio-brandstoffen voldoen aan de hieraan gestelde duurzaamheidseisen wat betreft herkomst en productie (zie voorwaarden nationaal KA). Het gebruik van bio-brandstoffen gaat niet ten koste van de inzet van volledig emissie vrije oplossingen waar dit technisch en economisch haalbaar is. Gebruik van hernieuwbare energiedragers is tijdelijk. Het is een transitie-instrument maar moet geen belemmering vormen voor het bereiken van het uiteindelijke einddoel van volledig emissie vrije mobiliteit.

Waterstof en mobiliteit Voor zwaar en lange afstand transport kan de inzet van waterstof als energiedrager nuttig en kansrijk zijn. Hiervoor zijn, afhankelijk van de marktontwikkelingen, aanvullende maatregelen nodig. Het Nationaal Waterstof platform (H2 Platform) werkt aan een Convenant om waterstofmobiliteit te stimuleren en heeft de ambitie om 50 waterstoftankstations in Nederland te realiseren. In Zeeland is het maken van groene waterstof als grondstof voor de industrie de belangrijkste focus. Toch verkennen we, op basis van een businesscase voor zwaar transport, de mogelijkheid van het realiseren van enkele waterstof-tankstations in Zeeland. Verschillende ondernemers toonden al interesse in de exploitatie van een waterstoftankstation, eventueel in combinatie met de productie van groene waterstof uit windstroom. Wij bekijken de haalbaarheid van de verschillende plannen, de beste locatie(s) hiervoor en de mogelijkheden gebruik te maken van landelijke subsidieregelingen. Onder leiding van Impuls Zeeland gaat een Zeeuws MKB bedrijf, als onderdeel van een groter Europees project, een groot binnenvaartschip geschikt maken voor batterij-elektrisch varen op waterstof. De beperkte beschikbaarheid van groene stroom en de hoge prijsstelling vanwege conversieverliezen zijn belangrijke uitdagingen.

Acties duurzame energiedragers 14.

Gebruik duurzame energiedragers tijdens transitieperiode stimuleren:  stimuleren gebruik lagere emissie, bio- en hernieuwbare brandstoffen om op korte termijn CO2-reductie te realiseren;  inzetten op pilotproject voor toepassing (groene) waterstof in zwaar transport;  onderzoeken mogelijkheden voor Clean Energy Hubs.

4.10 Uitvoeringsagenda en startprojecten De actiepunten op weg naar zero-emissie mobiliteit zijn door de leden van de sectortafel Mobiliteit aangedragen en op hoofdlijnen beschreven. De volgende stap in het RES-proces is de verdere uitwerking en daadwerkelijke uitvoering van deze plannen. Hiervoor doen wij als mobiliteitstafel vooral een beroep op de partijen die hiermee aan de slag gaan. Per actiepunt is daarom één trekker benoemd. Hun rol is om de plannen verder uit te werken, aan te geven welke partijen bij de uitvoering betrokken moeten worden en welke middelen zij voor de uitvoering nodig hebben. De sectortafel Mobiliteit ondersteunt dit proces waar nodig, helpt de impact van de plannen (uitgedrukt in CO2-reductie) in kaart te brengen en rapporteert de voortgang binnen de RES. Voor de zes bouwstenen binnen Mobiliteit zijn de volgende trekkers benoemd:     

Personen- en zakelijke mobiliteit – Stichting Duurzame Mobiliteit Logistiek –, nog afstemmen Duurzaam GWW – (semi-) overheden OV – Provincie Duurzame energiedragers – overheid stelt kaders, marktpartijen voeren uit

43 Artikel 29 van Renewable Energy Directive (RED) II.

99

Regionale Energiestrategie Zeeland RES 1.0 

Laad- en tankinfrastructuur – Provincie in nauwe samenwerking met gemeenten en Enduris

Met een aantal partijen is al gesproken over de invulling van de trekkersrol, maar met een aantal moeten nog nadere afspraken worden gemaakt. Voor de uitvoeringsagenda is het van groot belang dat de hiervoor benodigde capaciteit en middelen op tafel komen. Hier zal de sectortafel mobiliteit in sturen en ondersteunen. Het is voor alle betrokkenen duidelijk dat voor de uitvoering van alle plannen serieuze stimulerings- en innovatie bijdragen noodzakelijk zijn. Hiervoor wordt gekeken naar middelen op provinciaal, landelijk en Europees niveau. Op dit moment worden een aantal startprojecten ondergebracht binnen bestaande subsidieprojecten. Daarnaast kijken wij uit naar de middelen en regelingen die de rijksoverheid de komende jaren ter beschikking zal stellen voor de uitvoering van het KA. Tot nu toe is hier nog weinig concreets over bekend. De onderstaande startprojecten en onderzoeken (waarvan een aantal al loopt) zijn voorlopig benoemd:        

Pilot zakelijke mobiliteit met grote werkgevers Pilot zero-emissie eilanddistributie Project Zero Emission Transport; wegtransportsector bekend maken met de mogelijkheden van zero emissie transport en ondersteunen haalbaarheidsonderzoek naar toepassing van groene waterstof in zwaar transport ISHY (Implementation of Ship Hybridization)-project; recent gestart project waarbinnen een binnenvaartschip wordt omgebouwd naar varen op waterstof Invoering duurzaam GWW en (uniforme toepassing van) CO2-prestatieladder Vervanging wagenpark door zero-emissie voertuigen door (semi-)overheden Roadmap voor realisatie openbare (snel)laadinfra voor personenauto’s, ook rekening houden met aanbod voor de toeristische sector Onderzoek mogelijkheden voor een zero-emissie fast-ferry verbinding

4.11 De Zeeuwse bijdrage aan zero-emissie mobiliteit In Bijlage 4 staat een totaaloverzicht van de voorgestelde acties die moeten leiden tot een drastische reductie van de CO2-uitstoot voor mobiliteit in Zeeland voor de periode tot 2030. Het totaal van de uitvoering van onderstaande acties leidt tot een CO2reductie van 450 tot 480 Kton (21 tot 23% van de totale uitstoot). Dit is meer dan de landelijke doelstelling van 20%, maar nog niet voldoende voor de gestelde ambitie door de sectortafel zelf van 49%. Bij de verdere uitwerking van de plannen zal opnieuw worden bekeken wat de verwachte impact van de plannen is en op welke wijze we richting de 49% doelstelling kunnen komen.

100